Нарықтық экономика туралы

Кіріспе

1. Нарықтық экономиканың басты принципі

2. Нарықтық бәсекелестік түсінігі

3. Монополистік, жетілмеген бәсеке. Бәсекенің формалары

4. Монополияға тән сипатты белгілер немесе оның шарттары

5. Түрлендіру стратегиясы

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Бәсеке - ортақ ресурсты пайдаланудағы жүйелердің немесе программалардың өзара таласушылығы; қандай жұмыс бекетінің арнаға қатынас құра алатынын анықтауға мүмкіндік беретін ұстаным. Бәсеке дегеніміз, бір жағынан, іс-қимыл жасайтын салада ұнамды нәтижеге жету үшін жүріп отыратын экономикалық жарыс, шаруашылық жүргізудің қолайлы жағдайына ие болу үшін,пайданы мол алу үшін тауар өндірушілердің бір-бірімен күресі. Екінші жағынан, ол нарық субъектілерінің өнімді өндіру мен оны өткізудегі және капиталды қолдану сферасындағы ара қатынастары. Форма жағынан бәсеке ұйымдастырудың нормалары мен ережелерінің, мемлекеттік және жеке құрылымдардың директивалары мен іс-қимыл әдістерінің жүйесі.
1. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А Жанандаров Экономикалық теория.

2. Жалпы экономикалық теория. Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н. Сағындықов, Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Б.И. Комягин.


3. Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, т.б. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. – Алматы, «Санат», 1998

4. Ғабит Ж.Х. Экономикалық теория: оқу-әдістемелік кешен. – Астана: 2006, 248 б.


5. Нарматов С.Р., Нарматова А.С. Экономикалық теория. Лекциялар курсы. (Оқу құралы). – Алматы: «Эверо»
        
        Жоспар:
Кіріспе
* Нарықтық экономиканың басты принципі
* Нарықтық бәсекелестік түсінігі
* Монополистік, жетілмеген бәсеке. Бәсекенің формалары
* Монополияға тән сипатты ... ... оның ... ... стратегиясы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Бәсеке - ортақ ресурсты пайдаланудағы жүйелердің немесе программалардың өзара таласушылығы; қандай жұмыс бекетінің ... ... құра ... ... ... ... ұстаным. Бәсеке дегеніміз, бір жағынан, іс-қимыл жасайтын салада ұнамды нәтижеге жету үшін жүріп отыратын ... ... ... жүргізудің қолайлы жағдайына ие болу ... мол алу үшін ... ... ... ... Екінші жағынан, ол нарық субъектілерінің өнімді өндіру мен оны ... және ... ... ... ара ... ... ... бәсеке ұйымдастырудың нормалары мен ережелерінің, мемлекеттік және жеке құрылымдардың директивалары мен ... ... ... ... ... процесс ретінде шаруашылық жүргізуші субъектердің белгілі әрекеттерінің жиынтығының түрі деп тануға болады. Осы әрекеттер экономикалық цикл ретінде жинақталады. Осыған бірте-бірте ... ... ... ... ұдайы өндірістік процестер жатады: өндіріс және еңбек ұжымдарының материалдық-заттық элементтерін қалыптастыру; өндірісті ұйымдастыру, оны ... ... ... ... ... және ... ... және жобалау мекемелерінің бір-біріне әсер етуі; бәсекеге төзімді өнім өндіру; өнімді ... Бұл үшін оның саны ... ... орны мен ... ... ... ... инвестициялық қор жасау және оны өндірісті кеңейту үшін пайдалану. Өнімнің бәсекелік күрес дәрежесіне елеулі әсер етеді. Өнімнің оның ... ... ... ... ... отыратын мерзімі, жатады. Бұл цикл төрт фазадан тұрады: жаңа ... ... ... ... ... Бұл ... сату ... көп емес, шығарылған өнімнің бағасы жоғары болады. өндірістің өсуі - ... ... ... ... ... ... баға сақталады. Өндіріс көлемі ең жоғары дәрежеге жетеді, сұраныс толық қанағаттанады, өндіріс қарқыны бәсеңдейді, бәсеке шиеленіседі, баға төмендей ... Бұл ... ... төменгі шегіне жетеді, өндіру азаяды. Бәсеке сайысы сөне бастайды. Өнімнің басым көбінің өндірілуі тоқталады, жаңа өнім ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектер өз бәсекелесіне мардымсыз әрекеттер қолданады. Мұндай әрекеттерді деп атауға болады:
бәсекелес туралы ... ... қате ... тарату; тауардың сапасы туралы және оның сипаттамасы, жасау ... мен ... орны ... жалған ақпарат тарату; бәсекелестің тауарлық белгісін, оның фирмасының атын, маркировкасын заңсыз ... ... ... ... ... ... ... жарнама жасау, бәсекелестің тауарын жамандап көрсететін салыстырмалар қолдану, келісім бойынша ... ғана ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық өндірістік және басқадай информацияны таратып жіберу.
Нарықтық экономиканың басты принципі
Нарықтық экономиканың ... ... - ... өндірушілердің еркін бәсекелестігі. Бәсекелестік - бұл өндірушілер арасындағы күрес немесе жабдықтаушылар, кәсіпорындар, фирмалар арасындағы өнім өндіру және ... ... ... үшін күрес.Нарық жүйесінде бәсекелестік тұтынушылар үшін сайыс. Бұл нарықтағы өзіне лайықты орын алу үшін күрес, ол тауардың сапасы мен арзандығына ... ... ... ... пен ... ... бағаның ауытқуымен байланысты болды. Ол тұтынушылардың талабымен есептесіп, тауардың сапасын жақсартуға, еңбек өнімділігін арттыруға, өндірісті ұлғайтуға, өнім бірлігіне шығынды ... ... ... белгілеріне қарай нарық мынадай түрлерге бөлінеді: дүниежүзілік нарық, сатушылар мен сатып алушылар арасындағы тауарлар еларалық ... ... деп, ... айырбастың ерекше формалары ұлттық нарық бір елдің мемлекеттік шекарасының аумағымен шектелгенАймақтық нарық - бұл ... ... ... нарығы жергілікті оқшауланған нарық - кейбір елді пунктердің жиынтығы. Нарықтық қатынастардың жетілу шамасына қарай нарықты-дамыған кемелденген. Қазіргі заманда қолданылатын нарықтық ... ... атап ... ... ... Бұл үлгі ... либералдық мемлекеттің экономикадағы реттеуші рөлі өтекәсіпкерлікті барынша қолдау халықтың бай, кедей болып әйгілі жалақы айырмашылығының тым жетімді түрде қамтамасыз ... ... ... бәсеке және оның басқа рыноктардан ерекшелігі. Монополия ... ... ... бiр ғана iрi ... ... ... өндiретiн тек бiр ғана жеке фирма егер нарықта жеке өндiрушiнiң монополиялық билiгi орнықса, онда ... ... ... жалпы қызмет етуiнiң негiзгi шарты өндiрiстiң басты ... ... ... ... ... сол ... рыноктағы монополист фирмаға айналады. Рынок құрылымындағы жетiлген бәсеке мен таза монополия-нарықтыңосы құрылымы нақты өмiрде жиi кездеседi. ... ... ... ... ену ... ... ... фирма және кәсiпорын белгiлерi; сауда белгiсi. Монополиялық бәсеке рыногы қызмет етуi үшiн ... ... ... ... ... ұсақ ... жұмыс істейді. Олигополия мен монополиялық бәсеке бiр-бiрiне қарама-қайшы ... ... ... екі ... ... бар. Олар ... ... фирманың қолында нарықтың үлкен бөлігінің шоғырлануы; ірі фирмалардың бәсекелестерімен ... ... ... түсінігі
Қазіргі замаңғы өмірдің экономикалық жағдайлары олардың неғұрлым күрделі ... ... ... ... ... ... ... аян болып табылады. Шаруашылық іс-әрекет іс-әрекеттің басқа түрлерінен ерекшеленеді., жеке адамдардың басқа адаимдарға және ... ... ... ... ... ... ... қазіргі қоғамда әдет-ғұрыптар билігінен еркін болуы және шаруашылық іскерлігінің еркіндігі кеңеюі, адамдадың жорамалдығы алуан ... ... ... әкеп ... Жиі ... ... бойынша, индустриалды өмірдің қазіргі замаңғы формалары ескілерден негізгі айырмашылығы - олар ... ... ... ... тұрақты мәні яғни стау немесе сатып алу барысында бір ... ... ... ... ... ... зманада бәсекелестіктің осы түрі кең таралған, дегенмен ол индустриалды өмірдің түпкілікті ерекшеліктерінде екінші қатарлы салдары ... ... Сол ... ерекшеліктерді қажетті түрде ашатын арнайы түсінік жоқ. Оның табиғаты келсесіде - кез келген адамның ... ... ... ... ... ... ... келешектегі мақсаттарын есепке алу барысында келешекті болжамдылық, сонымен ... өз ... ... ... ... ... жылдамдылық болы табылады.Сол сияқты факторлар адамдарды бір-бірімен бәсекелестікке түсуге ... ... ... ... ... ... ... бір-бірімен пайдалы қарым-қатынас орнатуға тырысады. Сол сияқты ұжымдық меншікке және ұжымдық іс-әрекетке деген талпыныстар өткендерден енғұрлым ерекшеленеді, себебі олар ... ... ... ... емес кез ... жеке ... алдын ала ойластырылған және өзне пайдалы болып көрінетін тұрмысты бір түрі ... ... Яғни ... ... бәсеклелестікті саналы түрдегі есеп анықтайды. Заманымыз әрине сауда саласында айырбас үшін жаңа мүмкіншіліктер ... ... ... ... (оригинал емес) бұйымдар, фальсификациялар жасауға мүмкіншілік берді. Өндірушінің енді соңғы тұтынушы арасындағы ара қашықтық өсе ... Яғни ... үшін ... ... да ... ... орындалмайды, сондықтан алаяқтық үшін барлық мүмкіншіліктер бар. дегенмен адамдар сол сиқтя тәсілдерді бұрыңғы заманға қарағанда неғұрлым жиі және орынды пайдаланады ... ... жоқ. ... ... қазіргі замаңғы әдістері бір жағынан принципке айналған сенімділік сезімдерін, екінші жағынан - алдауға деген әдептен бас тартушылық тән. ... ... және жеке ... ... кез ... елдерде бар, дегенмен артта қалған елде кәсіпкерлікті құруымен айнлысқандар жиі жағдайда сеніділікті қажет ететін ... ... ... ... ... сенбейді, сондықтан да моралды сапаларды қажет ететін жұмыстарда жұмысшыларды экспорты деген құбылыс туады.
Алаяқтық және ... ... ... орын ... ... барлық салаларында, кезеңдерінде ақшаның билігі орнатылған. Дегенмен ... ... кері ... және ... ... көрінді.
Ішкі салалық бәсекелестік ірі кәсіпорындардың әлсіреуі ... ... ... ... Сол сияқты бірлестіктердің қызметінің негізгі мақсаты және нәтижесі олардың кәспорындары арасында ... жою ... ... Дегенмен олардың үстемдігі бәсекелестіктің заңды қызметіне кері әсерін тудырады, еркін нарықтық баға ... ... ... ... үшін ... ... және экономикалық ресурстарын біркелкі емес әлеуметтік және экономикалық реттеуді қамтамасыз етеді. Мемлекет төмеңгі позицияға түсіп кеткен және белсенді қызмет ететін ... және ... ... ... ... ретінде танылатын, өндірістің тиімділігінің адапторы ролін атқаратын бәсекелестікті қалпына ... ... ... ... ... ... ... қарқынды дамуына кедергі жасап, мемлекетте әлеуметтік проблемаларды шиеленістіреді. Себебі, орта және ұсақ кәсіпкерлік кез келген капиталистік мелмкеттің экономикалық ... ... да ... ... ... ... ... жетілген бәсекелестікті тудыру мақсатында мемлекет бірқата қадамдар ... ... ... ... ... ... жеке меншік шеңберінен тыс шығу, ол қоғамдық қайта өндеудің негізгі жағдайларын қамтамасыз ете ... жеке ... ... ғана ... ... ... қанағаттандыра алмауда көрініс табады;
-әлемдік экономикада капиталистік елдер топтарының арасында ... ... ... ... елдерде тауар өндіру және тауар сату ісінде еркін кәсіпкерлер тобының қатарын кеңейту. Көптеген жағдайда бәсекелестіктің қоғамға қарсы формалары анық ... ... ... ... ... ... неғұлым арзан бағаға тауарды сататын бәсекелесті адамды көрген жағдайда оғна ... ... ... ... ... ... ... алған адамдар қанағат болады.
Сонымен нарықтық дамудың қозғаушы күші ... ... орны және ... ... көптеген сауалдар туындайды. Бәсекелестік субъективті сипат алған, себебі кейіреулері үшін ол пайдалы, басқалары үшін тиімсіз болып табылады. Дегенмен ... ... ... және ... заңдылықтар ашық көрсеткендей тек қана сау бәсекелестік жағдайында нарықтық механизм қарқынды және табиғи түрде ... ... ... қол ... ... ... ... формалары.
Монополистік, жетілмеген бәсеке үнемі болып тұрған. Ал XIX ғасыр басында монополиялардын, пайда болуымен байланысты, ол шиеленісе түскен. Осы ... ... ... ... акционерлік қоғамдар пайда болған, табиғи, материалдық және қаржы ресурстарын пайдалануға бақылау қойылған. Жарнаманың көмегімен монополиялар сұраныстың қалыптасуына қаржылық ... ... ... ... ... ... әсер етеді.Монополия деген термин сөзбе-сөз мағынасында тауардың жалғыз сатушысы деген ұғым береді. Монополизмнің ... ... ... баға және монополиялық пайда жатады.Фирманың қарамағында сирек кездесетін, ұдайы өндірілмейтін ресурстары болса, оның монополистік болмысы табиғи болады. Ал егер осы ... өзі ... әр ... ... ... пайдаланып, монополия құрған болса, фирманын, монополиялық болмысы жасанды болады. XX ғасыр ... ... ... ... болған.Кейін монополиялану процестері заңдылыққа айналды.
Монополияланудың бірнеше формалары болады - картельдік келісімдер, синдикаттау, біріктіру мен жұтып қою, ... тағы ... ... ... ... ... бірнеше түрлері туады: монопсония, олигополия,олигопсония, дуополия, билатеральдік монополия.
Монопсония -- (ағылшынша monopsony - ... ... ... алу) - ... бір ... (тауарды не көрсетілетін қызметті) бірден-бір ықтимал сатып ... ... ... ... (кәсіпорын, ұйым, т.б.), осы игілікке деген сұранысты толық бақылауында ұстайтын нарықтық ... ... ... ұғымы "монополия" ұғымымен мәндес, тармақтас. "Монопсониялық билік" - сатып алушы-фирманың тауар бағасына ықпал ете ... ... өз ... ... ... ... ірі ... ұсақ тұтынушылардың төлеуіне тура келетін бағадан анағұрлым төмен бағаға қол жеткізе алады. Шын мәнінде монополиялық билік бағаны тауардың ... құны ... ... Монопсониялық билік бағаны осы тауарды өндіруге жұмсалған шекті шығын деңгейіне дейін түсіртеді.Белгілі тауарды сатып алуға жалғыз сатып ... ... ... ... ... ... типі. Өзінің сатып алуын шектей отырып, сатып ... ... ... ... ... ... ие ... Монопсония жетілмеген бәсекенің құрамды бөлігі болып табылады.
Олигопсония -- белгілі тауарларды сатып алушы топтары болатын нарық құрылымының типі. ... ... ... ... ... ... ... есебінен өздеріне монополдық пайда түсіреді.
Олигополия -- (гр. olіgos - аздаған және poleo - ... ... ... - ... аздаған ірі компаниялар мен бірқатар шағын фирмалар әрекет ететін жағдай. Олардың ... ... ... ... болады‚ сондықтан жеке жеткізушілер сатып алушыны тарту үшін өнімге айрықша сипат ... күш ... ... өзі ... деп аталады. Мұндай рынокқа басқа фирмалардың (компаниялардың) кіруі әдетте қиын болады‚ ал бағаны бақылау олардың бір-біріне тәуелділігі себепті ... онда ... тыс ... ... ... ... Олигополия рыноктың қайсыбір тұрақтылығын туғызады. Жеткізуші бағаны төмендетпейді‚ өйткені оның ... ... ... ... ... сатып алушы ұтады. Бағаны көтерудің де мәні жоқ - рыноктан ... ... ... ... ... тыс ... - ... өткізімді ынталандыруда‚ сатып алудан кейінгі қызмет көрсетуде‚ кепілдіктер мен несие беруде пайда болады. Рыноктағы бағаны ірі компаниялар ... ал ... ... ... соңынан ілеседі. Егер қайсыбір компания рыноктағы өзінің жайғасымын жақсартқысы келіп‚ бағада ... ... ... онда ол мұны ... азайту есебінен жүзеге асырады.Олигополияның дамуына септігін тигізетін факторлар: фирмалардың қосылуы жолымен өндіріс пен капиталды үдемелі түрде шоғырландыру және осы ... ... бір ... жұмсалған шығынды азайтудан алынған нәтиже; рынокқа билік жүргізу - рынок пен ... ... ... ие ... баға мен ... ... айқындау кезінде бәсекелестердің іс-әрекетін мұқият ескеру. Бұл да нарық құрылымының ... ... ... ірі ... ... ... көп ... өндірісі мен сатуын монополиялап алады және бір-бірімен көбінесе бағалық емес бәсекеде болады. Олигополия ... ... үш түрі ... ... ... -- ... фирма әрекет ететін нарықтық құрылым;
ешқандай келісіммен байланысты емес, бір-бірімен бәсекелес бірнеше ірі жеткізушілер болатын нарықтық ... ... ... егжей-тегжей мамандандыру түрінде болатын, "өндірістік пирамида" типтес ... ... ... ... ететін нарық, эдетте "олигополия" деген термин өте ірі әртараптандырылған корпорадиялар әрекет ететін нарықты сипаттау үшін қолданылады.
Дуополия -- белгілі ... тек екі ... ... ... ... Бұл ... ... баға туралы, тауарды өткізетін нарық туралы, өндірістік квота туралы келісім ... ... ... -- Бұл олигополияның ең жабайы түрі. Билатералдық монополия (екі жақты монополия) -- ... ... ... мен ... ... ... ... болатын нарықтық құрылым. Бұл ар бір-бірімен қарама қарсылық сайыста болады. мұндай нарық электр қуатын, су мен газды қолданғанда ... ... ... ... ... ... ... рыноктық құрылымын белгілеу үшін буржуазиялық саяси экономияда қолданылатын термин. Дуополия жағдайында белгілі бір ... тек екі ... ... олардың арасында монополиялық келісім (баға,өткізу рыногы т.б. туралы) ... ... ... ... ұйымының түрлерін білдреді. Бірінші түрі-рынокты екі ірі сауда-өнер кәсіб компаниялары үстемдік етеді де, ... ... ... ... ... мол ... табуды қамтамасыз ететін құпия жасалады. Мұндай жағдай XX ғасырдың бас кезінде етек алады. Екінші түрі қазіргі жаппай өндіріс салаларының рыногы, онда да екі ... ... ... ... ... ... баға ... жариясыз келісім болады да, бағасыз бәсеке жүргізеді. Үшінші түрі-араларында ... ... ... жоқ екі ... товарларын рынокқа шығарады.
Жетілген бәсеке
Жеке фирма өз өнімін өткізуде іс жүзінде нарықтағы ... ... ... әсер ете ... онда ... ... - бәсекелік қабілеттің ең жоғарғы дәрежесі болып табылатын жетілген бәсеке деп аталады.Жетілген бәсеке нарығы ... ... ... ... тілейді:жеке фирманың өндіріс мөлшері елеулі болмайды және ол сол ... ... ... ... әсер ... әр өндірушілер сататын тауарлар біртекті тауарлар болады; сатып алушылардың баға туралы информациясы толық болады. Егер біреу өз өнімінің ... ... онда ол ... алушыларынан айырылады; сатушылар өзара баға туралы келісім жасаспайды және әрекеттерін бір-бірімен келіспей жеке жүргізеді; өндіруші ... ... ... мен ... жол ашық болады. Осындай сату-сатып алу шарттарының орындалуы өндірушілер мен тұтынушылардың өзара қатынастарына еркіндік сипат ... ... ... баға белгілену механизмнің және тепе-теңдік болмысы арқылы экономикалық жүйенің өзін-өзі ... ... ... ... ... ... нәтижесінде жеке индивидтердің экономикалық жетістікке жетуді көздейтін өзіндік жеке дара ... ... ... ... жол ашады.
Нарықтық бәсекенің артықшылықтары мен кемшіліктері бар.
Артықшылықтары:
қоғамға қажет тауарларды өндіруде ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндіктің болуы; тез ... ... ... ... ... болып, оларға тез көмектесе алатындығы; тауарлардың жаңа түрлерін жасау саласына жаңа техника мен технология енгізуге, өндірісті ұйымдастырып басқарудың ... ... ... ... ... ұнамды пайдалануға жағдайлар тудыратындығы; өндірушілерді көптүрлі қажеттіктерді қанағаттандыруға, тауарлар мен қызметтердің ... ... ...
Кемшіліктері:
ұдайы өндірілмейтін ресурстарды (ормандар, табиғи жануарлар, жер, теңіз, мұхит қоймалары) сақтауға көмектеспейді; қоршаған ортаны қорғауда негативтік бағытта ... ... ... бағытталған тауарлар мен қызметтер (дамбалар, жолдар, қоғамдық көлік) өндірісінің дамуын қамтамасыз етпейді; фундаментальдық ғылымның, ... ... беру ... ... ... көп ... ... жағдай жасамайды; еңбек, табыс, демалу құқықтарына кепілдік бермейді; әлеуметтік әділетсіздік пен қоғамның байлар мен ... ... ... ... ... жоқ. ... қатынастары қашанда жұп қатынастар болады: , т.б. Осы қатынас өндіріс пен тұтынудың байланысын сипаттайтын ұсыныс пен сұраныстың түрін алады.
Нарық қатынастары ... жұп ... ... , т.б. Осы ... ... пен ... байланысын сипаттайтын ұсыныс пен сұраныстың түрін алады.
Тұтынушы (сатып алушы) мен өндірушінің (сатушы) әрекеттерін екі заң болжайды:
-сұраныс заңы: сатып алушы баға ... ... ... тұрақты болса, тауарларды көбірек алады, баға жоғарыласа - азырақ алады;
-ұсыныс заңы: басқа шарттар тұрақты болса, баға ... ... сату үшін ... көп ... де оны ... ... баға кемігенде аз ұсынады.
Жетілмеген бәсекелестік нарығы - бұл таза ... ... ... ... -- өнім шығаратын бір фирма бәсекелестігі жоқ. Оның төрт ... бар: 1) ... тек қана бір ... 2) ... ... орнын басатын тауар жоқ; 3) монополист нарықты билейді, бағаны бақылайды; 4) нарыққа кірер жерге өте алмайтын кедергі қояды. ... ... газ ... ... ... байланыс, жылу жүйесі, транспорт, кәсіпорындары, метрополитен т.б. жатады. Көпшілік жағдайда бұл салалар ... ... ... ... мемлекеттің қатаң бақылауында болады. ... ... - ... ... көп ... ... ... ұсынады. Бұл жағдайда өнім және қызмет сапасы үлкен роль ... оған ... ... ... ... сервис жұмысын атқарады. ... тән ... ... ... оның ... тән ... ... немесе оның шарттары:
1. және түсініктері түйіседі.
2. Сатып алушыларда тауарды ... ... ... ... өнім ... барлық көлемін бақылай отырып, бағаны кез-келген бағытта өзгертеді және басқара ... ... ... өндіретін жалғыз фирма болғандықтан, оның өніміне деген ... ... бір ... нарықтың да сұраныс қисығы болып табылады және ұсынылған тауардың бағасын анықтайды.
5. Таза монополия ... биік ... ... ... кіруге қойылатын тосқауылдар - бұл салаға кіргісі келетін жаңа фирмалардың кіру жолдарына қойылатын кедергілер. Егер ... кіру ... ... ... ... онда ... пайда соғұрлым тұрақты сипатта болады. Монополия жағдайында барлық кедергілер былайша екіге бөлінеді:
1. Табиғи (экономикалық) тосқауылдар - ... ... ... ... ... ... ... басты ресурстарды бақылау).
2. Жасанды (заңды немесе құқықтық) тосқауылдар - институционалдық жолмен құрылатын, мысалы, үкімет іс-әрекеттерінің салдарынан (патенттер, ... ... ... әділетсіз іс-әрекеттері) туындайды.
Таза монополия - бұл жетілген бәсекеге қарама-қарсы болып табылатын нарықтық құрылымның ең ... ... ... ... ... ... монополияның мынадай түрлері болады:
1. Жабық (жасанды) монополия - бәсекелестіктен заңды шектеулер ... ... ... бір ... ... монополия - белгілі бір өнімнің көлемін бір фирманың өндіруі және оны екі ... одан да көп ... ... гөрі арзанға түсетін өндіріс саласы.
3. Ашық (кездейсоқ) монополия - берілген тауарды өндіретін тек қана бір фирма ... және оның ... ... ... ... шектеулер көмегімен) қорғанышы жоқ болатын жағдай.
Түрлендіру стратегиясы.
Түрленген ( бірегей) тауар (немесе олардың ... ... ... ... ... және ерекше тұтынушылық құндылықтарға және сатудан кейінгі жоғарғы деңгейлі ... ... яғни ... ... ие ... ... ... баға қоюға мүмкіндік береді және бәсекелестіреміне шығындары тең ... ... ... ... ... ... ... сол, сұранысы шектелген өнімдерге барлық күшін салу, ол өз кезегінде қуаттырақ фирманың бағалық бәсекелестігінен қаша отырып, ... ... ... ... үшін ... ... ... Бұл жағдайда бәсекелестік артықшылыққа тұтынушылар фирма ұсынатын тауардың немесе қызметтің жоғары сапасына үйреніп қалған кезде жетеді.Түрлендіру ... ... ... ... ... құру ... ... сапаға ие болу жатыр. Бәсекелестерге мәлімсіз білім мен тәжірибе түрлендіру стратегиясының негізі бола алады. Және ең ... ... ... сауатты түрде жылжыту, жарнамалау қажет, өйткені айтарлықтай емес қосымша құндылықтар болғаныменен сол қасиеттерді дұрыс белсенді ... ... ... жоғары баға қоя алады. М. Портердің пікірінше, шығындар бойынша ... және ... ... бір ... ... ... бәсекелестік жайғасымын төмендетеді.Дегенмен, тәжірбиелер көрсеткендей, бірқатар жағдайларда стратегияларды біріктіру тиімділік әкелген. Бір ойымызша, компания үшін өнім ... әр ... екі ... ... ... ... ... бәсекелестік қабілетін күшейтуге болады.Нарықтағы фирманың жетістігі тек бәсекелестік артықшылық алып қала қоймай, ... ... сол ... ... тұру ... ... өзгерістерге сәйкес өзгертіп тұруында.Нарықтық экономиканың басты принципі - тауар өндірушілердің еркін бәсекелестігі. Бәсекелестік - бұл ... ... ... ... ... ... ... арасындағы өнім өндіру және өнімді тиімді өткізу үшін күрес.Нарық жүйесінде бәсекелестік ... үшін ... Бұл ... ... ... орын алу үшін күрес, ол тауардың сапасы мен арзандығына байланысты.ХІХ ғасырдың орта ... ... ... ... кең өріс ... ... нарық сұраныс пен ұсыныс негізінде бағаның ауытқуымен байланысты болды. Ол тұтынушылардың талабымен есептесіп, тауардың сапасын ... ... ... ... ... ұлғайтуға, өнім бірлігіне шығынды азайтуға ынталандырды.
Қорытынды
Бұл менің жасаған жұмысым нарықтық монополиялық бәсеке моделіне ... ... осы ... нақты өмірде жиі кездеседі. Бұл жұмысты қорыта келіп, ... ... ... ... ... тиімділігін анықтап, болжауға болады. Қазіргі жетілмеген бағалық емес бәсеке жағдайында өндірттің шығындарын азайту арқылы пайданы көбейту ... ... ... ... фирмалар арасында бәсеке болғанда ерте ме кеш пе фирма үшін төлем ... ... ... ... ... нарықтық экономика жағдайында нарықтық механизмінде бәсекелестік құбылысы орын алады. Зерттеу жұмысымыздың нәтижесінде көптеген қорытындылар және ой-түйінділерді ... ... ... ... қазіргі замаңғы формалары негізгі айырмашылығы - олар неғұрлым бәсекелестікке ұшырайды. ... ... мәні яғни стау ... сатып алу барысында бір адамның екінші адаммен бәсекелеске түсуді білдіреді.Бәсекелестік жағдайында нарықтық механизм қарқынды және ... ... ... ... жетістіктерге қол жеткізеді.
Нарықтық экономиканың басты ерекшеліктерінің бірі - жеке ... ... ... ... эконмикалық оқшаулылық негізінде шаруашылық субъектілердің бәселелестігі болып табылады.
Бәсекелестік - тауарларды өндеу, сату және ... алу үшін ... ... ... арасында неғұрлым жақсы жағдайлар үшін бәсекелестік болып табылады. Ол ... ... ... ... ... іс-әрекетінің неғұрлым жоғары нәтижелерімен мадақтайды, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... және құлдырауыарқылы ығыстырып тастайды; Қазіргі заманда бәсекелестіктің бірнеше түрі ажыратылады. Олардың ... ... яғни ... және ... ... бар. ... ... қатарына монополиялық және олигополиялық бәсекелестік жатады. Бәсекелестік сатушылар және өндеушілер арасында ғана ... ... ... ... ... ... орын ... Дегенмен ол сирек кездесетін құбылыс және жоғары ... ... ... ғана ... Сол сияқты сатып алушылар бәсекелестігі олигопсония және монопсония деп ... ... ... ... ... даму бағыттары келесі көптеген салаларды қамтыған: жеке меншік иелері тобын ... ... ... жүргізетін объектілер ретінде қалыптастыру. Бұл бағытта бәсекелестік ортаны құру және ... ... ... ету; кіші және орта ... ... ... ірі және ... халық шаруашылық объектілерін қайта құрудың жеке жобаларын іске асыру және жеке бизнестің үстемдік ... және ... ... ... қатысуымен ұйымдастырушылық-шаруашылық құрылымдарды қалыптастыру.Осы тұрғыдан елімізде шетел экономистерінің озық тәжірибесін ... ... ғана ... ... ... ... әдебиеттер
* С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А Жанандаров Экономикалық теория.
* Жалпы экономикалық теория. Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н. Сағындықов, Б.А. ... Ү.С. ... Б.И. ...
* Я. ... К. ... М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, т.б. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. - Алматы, , 1998
* Ғабит Ж.Х. Экономикалық теория: оқу-әдістемелік ... - ... 2006, 248 ... ... С.Р., ... А.С. Экономикалық теория. Лекциялар курсы. (Оқу құралы). - Алматы:

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономика туралы ақпарат25 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет
«Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері»63 бет
«Қазақпарат» ұлттық компаниясындағы басқаруды талдау67 бет
Автокөлік құралдарын банк қызметі үшін және тәуелсіз бағалау88 бет
Автокөлік құралдарының құнын бағалау31 бет
Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары21 бет
Агроөнеркәсіп кешенінің нарықтық экономикасы26 бет
Аймақтағы инвестициялық іс-әрекетті басқару77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь