Сәулемен зақымдану


Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Сәулемен зақымданудың жіктелуі.
2. Сәуле ауруы және оның түрлері: жіті және созылмалы.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Ауыл шаруашылық малдардың сәулемен зақымдану ауруы,
Ионды сәулелердің жануарлар организмін зақымдауына байланысты, онда фукционалдық, морфологиялық өзгерістер орын алып,кейін сәулемен зақымдану ауруына ұшырайды.
Этиологиясы. Жануарлардың ионды сәулемен зақымдану ауруы атом бомбасы жарылғанда, эксперименталды жағдайда зақымданған және радиоактивті заттардың малдың ішіне жем-шөп, су арқылы түскен жағдайда болады.
Патогенезі. Организмге түскен радиоактивті изотоптар организмнің ұлпаларында тұрақты түрде ішкі зақымдануын жалғастырады,изотоп өзінің радиоактивті жартылай ыдырау мерзімі біткенше кері әсерін тигізеді немесе организмнен шығарылғанша жалғасады. Организім ішіндегі радиациялық изотоп элементінің кері әсері, элементтің химиялық қасиетіне байланысты емес, оның радиациялық сәулемен ұлпаларды зақымдануына алып келеді. Организмдегі ұлпалардың ионды сәулелермен зақымдануынан, клеткаларда өзгерген метоболиттер (хиондар) радиотоксиндер пайда болады.Радиотоксиндер ішіндегі ДНК малекулаларымен байланысып, оның информациялық құрлымын, кодын бұзады, ұлпалардың мембранасына әсер етеді, ұлпаларда ферментациялық реакциялардың жүру процесстері өзгереді. Радиотоксиндер бастың орталық ми жүйесіндегі сырты құрлымына (кора головного моза) әсер етіп, оның қозу және тежеу процесстеріне әсер етеді . Осыған байланысты орталық жүйке жүйесінің ішкі ағзалар мен ұлпалардағы байланысы нашарлайды. Ионды сәулелердің омыртқалардағы жұлынға әсерінен организмнің эндокринді ағзаларында гормондардың бөлінуі, қан элементтерінің ішкі ұлпаларда дұрыс пайда болу процесстері мен организімдегі тотығу процесстері бұзылады. Ет, бауыр ұлпаларында гликоген азайып, қанда қант ертіндісі көбейеді. Организмнің сыртқы қан жүйесінде лимпопения мен нейтрофильді лейкоцитоз, лейкопениямен, тромбоцитопениямен,гемаглобинопениямен, эритопениямен ауысады. Сәулемен зақымдану ауруында организм өте әлсіз, түрлі ауруларға қарсы тұру иммунитеті өте төмен болады.
Аурудың клиникасы. Сәулемен зақымдану ауруының жіті және созылмалы түрі болады .Жіті түрі .оның жеңіл түрінде малды иондысәулемен бір рет-150-200р;аурудың орташа өту түрінде -200-400р; аурудың ауыр өту түрінде -400-600р. және өте ауыр түрінде-600р.және жоғары мөлшерде зақымдағанда болады.Бұл жағдайда малдардың жем-шөпке тәбеті болмайды, іші өтеді, температурасы көтеріліп, жүндері түседі,малдың көрінетін клегейлі қабықтары қызарып қан талап тұрады, мұрынан, не ішінен қан ағады, бездері үлкейеді, сідігінде қан болады. Мал арықтап кетеді.
1 Сахариянов А.Ж., Ветеринариялық радиобиология Алматы. 2013ж.
2 Сахариянов А.Ж., Жұмагельдиев А.Ә., Радиоактивтіліктің, иондаушы сәулелердің дозасының және доза қуатының өлшем бірліктері.Алматы 2009ж.
3 Сахариянов А.Ж., Шалхарова Д.Ж. Радиометриялық аспаптардың құрылысы және жұмыс істеу принциптері. Алматы 2010.
4 Сахариянов А.Ж., Шалхарова Д.Ж. Ауылшаруашылық малдарының жіті сәуле ауруы. Алматы 2010ж.
5 Сахариянов А.Ж., Шалхарова Д.Ж. Радиация қауіпсіздігі негіздері және ветеринариялық радиологиялық зертханада иондаушы сәуле көздерімен жұмыс жүргізуді ұйымдастыру. Алматы 2010ж.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге




Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Сәулемен зақымданудың жіктелуі.
2. Сәуле ауруы және оның түрлері: жіті және созылмалы.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер

Ауыл шаруашылық малдардың сәулемен зақымдану ауруы,
Ионды сәулелердің жануарлар организмін зақымдауына байланысты, онда фукционалдық, морфологиялық өзгерістер орын алып,кейін сәулемен зақымдану ауруына ұшырайды.
Этиологиясы. Жануарлардың ионды сәулемен зақымдану ауруы атом бомбасы жарылғанда, эксперименталды жағдайда зақымданған және радиоактивті заттардың малдың ішіне жем-шөп, су арқылы түскен жағдайда болады.
Патогенезі. Организмге түскен радиоактивті изотоптар организмнің ұлпаларында тұрақты түрде ішкі зақымдануын жалғастырады,изотоп өзінің радиоактивті жартылай ыдырау мерзімі біткенше кері әсерін тигізеді немесе организмнен шығарылғанша жалғасады. Организім ішіндегі радиациялық изотоп элементінің кері әсері, элементтің химиялық қасиетіне байланысты емес, оның радиациялық сәулемен ұлпаларды зақымдануына алып келеді. Организмдегі ұлпалардың ионды сәулелермен зақымдануынан, клеткаларда өзгерген метоболиттер (хиондар) радиотоксиндер пайда болады.Радиотоксиндер ішіндегі ДНК малекулаларымен байланысып, оның информациялық құрлымын, кодын бұзады, ұлпалардың мембранасына әсер етеді, ұлпаларда ферментациялық реакциялардың жүру процесстері өзгереді. Радиотоксиндер бастың орталық ми жүйесіндегі сырты құрлымына (кора головного моза) әсер етіп, оның қозу және тежеу процесстеріне әсер етеді . Осыған байланысты орталық жүйке жүйесінің ішкі ағзалар мен ұлпалардағы байланысы нашарлайды. Ионды сәулелердің омыртқалардағы жұлынға әсерінен организмнің эндокринді ағзаларында гормондардың бөлінуі, қан элементтерінің ішкі ұлпаларда дұрыс пайда болу процесстері мен организімдегі тотығу процесстері бұзылады. Ет, бауыр ұлпаларында гликоген азайып, қанда қант ертіндісі көбейеді. Организмнің сыртқы қан жүйесінде лимпопения мен нейтрофильді лейкоцитоз, лейкопениямен, тромбоцитопениямен,гемаглобинопения мен, эритопениямен ауысады. Сәулемен зақымдану ауруында организм өте әлсіз, түрлі ауруларға қарсы тұру иммунитеті өте төмен болады.
Аурудың клиникасы. Сәулемен зақымдану ауруының жіті және созылмалы түрі болады .Жіті түрі .оның жеңіл түрінде малды ионды сәулемен бір рет-150-200р;аурудың орташа өту түрінде -200-400р; аурудың ауыр өту түрінде -400-600р. және өте ауыр түрінде-600р.және жоғары мөлшерде зақымдағанда болады.Бұл жағдайда малдардың жем-шөпке тәбеті болмайды, іші өтеді, температурасы көтеріліп, жүндері түседі,малдың көрінетін клегейлі қабықтары қызарып қан талап тұрады, мұрынан, не ішінен қан ағады, бездері үлкейеді, сідігінде қан болады. Мал арықтап кетеді.
Аурудың созылмалы түрі. Бұл аурудың түрінде қоршаған ортадан ионды сәулелер аз мөлшерде зақымдап тұрған жағдайда, немесе радиоизотоптар малдың организміне жем-шөппен, сумен түсіп тұрған жағдайда кездеседі. Малдың ауруы бірнеше жылға созылуы мүмкін. Мал қатты арықтап, ішінен, зәрінен қан ағып тұрады.
Сәлемен зақымдану ауруы (жалғасы)
Радиоактивті заттар организмге ішек-қарын арқылы түскенде сәулемен зақымдану ауруы 3 мезгілді қамтиды: 1-сі жасырын мезгіл, 2-сі аурудың жандану мезгілі, 3-сі аурудың ақыры.
Ионды сәулелермен қатты зақымданғанда аурудың жасырын мезгілі 3-5 тәулікке созылады да малдың жем-шөпке тәбеті тартпайды, пульсы тұрақсыз болып, қанның құрамы өзгереді.
Аурудың жандану мезгілінде 2-4 аптадан, 1,5-2 айға дейін созылады. Мал жем-шөп жемейді, көбінше құсады да салмағынан ажырайды, пульсі тұрақсыз болады.
Аурудың ақыры 3-4 аптадан, 2-2,5 айға дейін созылады. Бұл мезгілде малдардың көпшілігі клиникалық түрде жазылып кетеді.
Аурудың ауыр түрінде сәулемен зақымдану ауруының барлық клиникалық түрлері болып, мал қатты ауырып, 2-3 айдан кейін көтерем болып өледі.
Аурудың орта дәрежелі түрінде малдың ауырған мезгілі қысқа болып, клиникасы көмескі келеді.
Радиоактивті заттардың ішек қарын арқылы ішке түскенде негізгі өзгерістер ішек қарында болады, ал өкпе арқылы түскенде, өзгерістер дем алу органында болады.
Патологиялық өзгерістер. Өлген мал өте арық болады, терісінің жүндері көп талап, кейбір жерін өлі клеткалар, жаралар басып тұрады. Өкпе, кеуде қуыстарында қанды экссудаттар жиналады.
Диагнозын анықтау анамнез бойынша, дозиметрия жүргізу арқылы, клиникалық және лабораториялық тексерулер (сүйек майын, қан, зәрі) арқылы жүргізіледі.

Радиациялық қауіпсіздік мәселелерін халықаралық деңгейде радиациядан сақталу туралы халықтық комиссия айналысады. 1950 жылы құрылған. Радиациялық бірліктер туралы халықаралық комиссиямен тығыз байланыста жұмыс істейді. Сонымен қатар атом энергиясы туралы халықаралық агенство да бар. Радиациядан сақтану туралы халықаралық комиссия ұсынысына сәйкес санитарлық ережелермен радиациялық қауіпсіздік нормасы қабылданған. Мемелекеттік малдәрігерлік инспекция осы нормаларға сәйкес өзінің нұсқауларын шығарады. Қазіргі кезде радиоактивті заттармен жұмыс істеу тәртібін радиациялық қауіпсіздік нормалары (РҚН) 76-87. негізгі санитарлық ережелер НСЕ - 80-87 анықтайды. Сәулелену дозасының шегіне байланысты халықаралық III - категорияға бөлінеді. А категориясы радиоактивті заттармен, қондырғылармен жұмыс істейтін адамдар. Б категориясы бұл жұрт радиацияның көзімен жұмыс істемейді. Бірақ белгілі жағдайда сәулеленуі мүмкін. В категориясы Республика көлеміне жатады. Иондаушы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ультракүлгін сәуле, сәулемен емдеу
Онкологиялық ауруларды сәулемен емдеу әдістері
Саңырауқұлақтық зақымдану
Ядролық зақымдану ошағының сипаттамасы
Зақымдану ошақтарының болу уақытын анықтау
Төтенше жағдайлардағы зақымдану ошақтары және құтқару жұмыстары
Радиоактивті химиялық, биологиялық зақымдану кезінде халыққа көмек көрсету
Зақымдану ошақтары мен табиғи апат аудандарындағы апаттық құтқару
Жарақат, зақымдану және күйік кезіндегі алғашқы медициналық көмек
Асқорыту мүшелерінің арулары кезіндегі терінің зақымдану
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь