Гипофиз және эпифиз

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
2.1. Гипоталамус
2.2. Гипофиз
2.3. Эпифиз
2.4. Қалқанша без
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Жүйке жүйесі жануарлар мен адам организмдегі органдар мен жүйелер әрекетін біріктіретін және организмнің тіршілік әрекетінің сыртқы ортамен үздіксіз қарым-қатынасын қамтамасыз ететін жүйке ұлпасы мен глеяның жиынтығы. Жүйке жүйесі ішкі және сыртқы тітіркендіргіш әсерін қабылдайды, талдайды, өңдейді,организм қызметін реттеп үйлестіреді.Бұның негізгі бөлігі - аса қозғыш және қозуды тез өткізетін өсінділері бар жүйке жасышасы (нейрон). Жүйке жүйесі филогенез процесінде күрделі өзгеріске ұшыраған.
Жануарлар организміндегі барлық мүшелер мен мүшелер жүйелері қызметтерінің өзара үйлесімді реттелуі гуморальды реттелу мен оны өз кезегіңде басқарып, бақылап отыратын жүйкелік (нервтік) реттелудің тығыз қызметтік байланысы нәтижесінде іс жүзіне асады. Сондықтан, мүшелер жүйелері қызметтерінің жүйкелік және гуморальды реттелулерінің тығыз байланыста іс жүзіне асуын нейрогуморальды реттелу, ал тығыз қызметтік байланыстағы осы екеуінің біртұтас жүйесін нейроэндокринді жүйе — деп атайды.
Гипоталамус
Гипоталамус (һуроtаlаmus) жануарлар организмдеріндегі эндокриндік қызметті реттейтін эндокринді бездер жүйесінің жоғарғыда, негізгі орталық мүшесі. Ол ми орталығы ретінде, вегетативті жүйке жүйесінің симпатикалық және парасимпатикалық бөліктерінің жүйкелік және эндокриндік реттеулерін біріктіріп, нейроэндокринді жүйеге айналдырады. Гипоталамус аралық мидың төмпек-асты аумағын, үшінші ми қарыншасының төменгі қабырғасы мен түбін құрайды. Гипоталамусты басқа эндокринді бездер қызметтерін реттеуге қажет нейрогормондар бөлетін көп өсінділі жүйке торшалары — мультиполярлы нейроциттер қүрайды. Аталған нейроциттер гипоталамуста сұр заттық орталықтарды (ядролар) жасайды. Гипоталамустың сұр заттық орталықтары алдыңғы, ортаңғы және артқы бөлімдерге бөлінеді. Аталған ядролар нейроциттері биологиялық тұрғыдан тым белсенді және жүйке жүйесі медиаторларымен салыстырғанда, алыстан және ұзақ уақыт әсер етуге бейімделген нейрогормондар бөледі.
Гипофиз
Гипофиз (һурорһуsis) жануарлар организміндегі көптеген эндокринді бездер қызметтерін реттеуге қажет гормондар бөлетін ішкі секреция бездер жүйесінің орталық мүшесі. Ол аралық мидың құрамына кіріп, гипоталамуспен жалғасып жатады. Гипофиз безді гипофизден немесе аденогипофизден және нейрогипофизден құралған. Аденогипофиздің өзі алдыңғы, аралық және төмпектік (туберальды) бөліктерден тұрады.
Аденогипофиз біріншілік ауыз қуысы төбесі шұңқырын, яғни гипофиз қалтасын астарлайтын эктодермалық эпителийден, ал нейрогипофиз ми қалтасынан
1.Жануарлар биохимиясы. Оқу құралы. Қайырханов К.- Алматы 2004, 237б
2.АсамбаеваЛ.К.
Биологиялық химия : Ңдістемелік нђсқау / Л. К. Асамбаева ; М. Ңуезов атындаѓы ОҚМУ. - Шымкент : ОҚМУ, 2005. - 44 с
3. Чечеткин А.В.и др. Биохимия животных –М.; 1982.
4.Малахов А.Г. Вишняков С. И. Биохимия сельскохозяйственных животных. М.; 1984.
5.Сейтов З.С.Биологиялық химия – Алматы Қайнар 1993.
        
        Жоспар
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
+ Гипоталамус
+ Гипофиз
+ Эпифиз
+ Қалқанша без
* ... ... ... ... жануарлар мен адам организмдегі органдар мен жүйелер әрекетін біріктіретін және организмнің тіршілік әрекетінің сыртқы ... ... ... ... ... жүйке ұлпасы мен глеяның жиынтығы. Жүйке жүйесі ішкі және ... ... ... ... ... өңдейді,организм қызметін реттеп үйлестіреді.Бұның негізгі бөлігі - аса қозғыш және қозуды тез өткізетін ... бар ... ... ... Жүйке жүйесі филогенез процесінде күрделі өзгеріске ұшыраған.
Жануарлар организміндегі ... ... мен ... ... ... өзара үйлесімді реттелуі гуморальды реттелу мен оны өз кезегіңде басқарып, бақылап отыратын жүйкелік (нервтік) реттелудің тығыз қызметтік байланысы нәтижесінде іс ... ... ... ... ... қызметтерінің жүйкелік және гуморальды реттелулерінің тығыз байланыста іс жүзіне ... ... ... ал тығыз қызметтік байланыстағы осы екеуінің біртұтас жүйесін нейроэндокринді жүйе -- деп атайды.
Гипоталамус
Гипоталамус (һуроtаlаmus) ... ... ... ... ... эндокринді бездер жүйесінің жоғарғыда, негізгі орталық мүшесі. Ол ми орталығы ретінде, ... ... ... ... және ... бөліктерінің жүйкелік және эндокриндік реттеулерін біріктіріп, нейроэндокринді жүйеге айналдырады. Гипоталамус аралық мидың төмпек-асты аумағын, ... ми ... ... ... мен ... ... Гипоталамусты басқа эндокринді бездер қызметтерін реттеуге қажет нейрогормондар бөлетін көп өсінділі жүйке торшалары -- ... ... ... ... ... гипоталамуста сұр заттық орталықтарды (ядролар) жасайды. Гипоталамустың сұр заттық орталықтары алдыңғы, ортаңғы және артқы бөлімдерге бөлінеді. Аталған ... ... ... ... тым ... және жүйке жүйесі медиаторларымен салыстырғанда, алыстан және ұзақ уақыт әсер ... ... ... ... ... ... организміндегі көптеген эндокринді бездер қызметтерін реттеуге қажет гормондар бөлетін ішкі секреция бездер жүйесінің орталық мүшесі. Ол аралық ... ... ... ... ... жатады. Гипофиз безді гипофизден немесе аденогипофизден және нейрогипофизден құралған. Аденогипофиздің өзі алдыңғы, ... және ... ... ... ... ... ауыз қуысы төбесі шұңқырын, яғни гипофиз қалтасын астарлайтын эктодермалық эпителийден, ал нейрогипофиз ми ... ... ... ... ... ... Гипофиз бассүйек сынаша сүйегінің түрік ершігі шұңқырында орналасып, жүйке жүйесі мен эндокринді бездер жүйесінің қызметтік байланысын қамтамасыз етеді.
Аденогипофиздің алдыңғы бөлігінің ... ... ... ... ... құрайтын бағандар тармақтарынан түзілген. Аденоциттер бағандары қойнауша қан капиллярлары қабырғаларына тығыз жанасып жатады. Тым жұқа дәнекер ұлпалық без стромасы нашар ... ... ... ... ... ... қойнауша қан капиллярлары ғана ажыратып тұрады. Торшалар ... үш ... ... ... Бағандардың шеткі жағындағы эпителий торшалары цитоплазмасында түрлі бояулармен боялатын дәншелері ... ... ... ... -- деп атайды. Ал бағаңдардың орта шеніндегі эндокриноциттер тым солғын боялады. Оларды хромофобты аденоциттер -- ... ... ... қышқылдық бояулармен қызыл түске боялатын хромофилді эндокриноциттерді ... ... ал ... бояулармен көкшіл түске боялатын хромофилді торшаларды базофилді аденоциттер -- деп атайды.
Мөлшері кішірек келген, солғын боялған хромофобты аденоциттер алдыңғы ... ... ... ... 60% -ын құрайды. Олар жас камбиальды торшалар. Хромофобты аденоциттерден ацидофилді және базофилді аденоциттер өсіп жетіледі.
Эпифиз
Эпифиз ... ... ми ... мен ... ... аралық ми төбесінің артқы жағында орналасып, аралық ... ... ... ... ... шырша бүрі тәрізді тақ без. Ол оң және сол көру төмпектері мен төрттөмпек аралығындағы сайға жүгеншік арқылы ... көру ... оң және сол ... ... ... ... үшінші ми қарыншасының артқы қабырғасынан дамып жетіледі. Оның паренхимасы эмбриондық ... ... ... ... ... мезенхимадан дамиды. Құрылысы жағынан эпифиз паренхималы мүше.
Эпифиз сыртынан ... ми ... және оның ... ... ... ... қапталған. Қапшықтан дәнекер ұлпалық перделіктер бездің ішіне қарай тарала еніп, оның паренхимасын бөлікшелерге бөледі. Борпылдақ дәнекер ... ... ... ... ... ... ... Строма арқылы қан және лимфа тамырлары өтеді. Бөлікшелер паренхимасы инкреттер бөлетін торшалар ... және ... ... Олардың аралықтарында жекеленген лимфоцттер, шырлы торшалар және пигментоциттер кездеседі.
Қалқанша без
Қалқанша без ... ... ... кеңірдектің басталар (2-4 -інші шеміршек сақиналары) тұсының сыртқы екі қапталы мен төменгі бетінде орналасқан, қоңыр-қызыл түсті без. Ол ... мен ... әр ... ... ... ... оң және сол ... оларды өзара байланыстыратын мойыншықтан тұрады. Қалқанша без I және II желбезек қалташалары аймағында дамып жетіледі. Қалқанша бездің паренхимасы ... ... ... ... ... ... эпителийден, фолликулдар маңы торшаларының нейробласттарынан, без стромасы -- ... ... без ... ... ... қапшықпен қапталған. Қапшықтан дәнекер ұлпалық перделіктер без паренхимасын бөлікшелерге бөледі. ... ... әр ... (0,02- 0,9 мм), пішіні дөңгелек немесе сопақша келген қуысты көпіршіктер фолликулдар ... ... без ... ... бірлігі фолликулдар немесе аденомерлер. Без паренхимасының құрамына аденомерлерден басқа, олардың ... ... ... аралықтарда орналасқан эпителиоциттер аралшықтары және фолликулдар маңы торшалары -- кальцитониноциттер (К-торшалар) кіреді. Стромасын бездің дәнекер ... ... мен ... ... және ... ... ... аралық борпылдақ дәнекер ұлпасы түзеді. Строма арқылы қан және ... ... ... өтеді. Дәнекер ұлпалық аралықтарда жекеленген лимфоциттер, плазмоциттер, шырлы торшалар (ұлпа базофилі) кездеседі. Фолликулдардың қабырғасы мен ... ... ... ... ... ... құрайды. Аденомерлердің қабырғаларындағы тироциттер қалыпты жағдайда бірқабатты текше (куб) тәрізді эндокриноциттерден тұрады. Олардың сыртқы беті негіздік жарғақпен жанасады. ... ... ... ... ... ортасында орналасады. Фолликулдар қуысын қоймалжың зат интрафолликулалық коллоид толтырып тұрады. Тироциттер құрамында йод элементі болатын тироксин және үшйодтиронин гормондарын бөледі. ... ... зат ... ... ... ... тигізетін тотығу процесін реттейді. Аталған гормондардың қалыптан тыс көп бөлінуі базед ауруының, ал, керісінше, аз мөлшерде бөлінуі ... және ... ... ... ... ... Өз кезегінде тироциттердің гормон түзу қызметіне аденогипофиздің тиротроптық гормоны әсер етеді. Қалқанша бездің қызметі төмендегенде фоликулдардың диаметрі өсіп, көлемі ұлғайып, ... ... ... Ал ... ... ... ... онда, керісінше, аденомерлердің көлемі кішірейіп, тироциттер призма тәрізді эндокриноциттерге айналады.
Қалқанша маңы бездері
Қалқаншамаңы бездері (glаndula раrаtһуrоіdеае) ... ... не ... ... сары-қоңыр түсті майда денешіктер. Олар қалқанша безінің оң және сол бөліктері маңында ... ... ... ішкі және ... ... маңы ... ... Сыртқы қалқанша маңы безі қалқанша бездің сыртқы алдыңғы жағында, ұйқы ... ... ... ... орналасады. Ол үшінші желбезек қалташасы энтодермасынан дамиды. Ішкі ... маңы безі ... ... ішінде жатады. Ол төртінші желбезек қалташасы энтодермасынан ... Без ... ... дамиды.
Қалқанша маңы безінің стромасын, оның сыртындағы дәнекер ұлпалық қапшығы мен паренхима ішіне қарай таралған дәнекер ұлпалық аралықтар түзеді. Ал без ... ... әр ... торшалар бағандары тармақтарын құрайтын эпителий торшалары -- паратироциттер ... ... ... ең ... түрі төменгі сатыдағы ішек қуыстыларды (гидра) диффузиялы түрде болады. Бұл жүйеде қозу барлық бағытта тарал алады. ... ... ... ... ішек ... ... ... топтанып, жүйке түйіні (ганглий) түзелген және олар бір-бірімен ұзын өсінділері (жүйке талшықтары, нервтер) арқылы жалғасады. ... ... ... ... ... ... қабылдағыштар - рецептерлар қатар дамиды және жүйе қозуды бір бағытта ғана өткізетін қасиетке ие ... ... буын ... тікен терілілер, моллюскілердің Жүйке жүйесі[өңдеу]
Spider internal anatomy-en.svg
Буылтық құрттар, буын аяқтылар, тікен терілілер, моллюскілерде Жүйке жүйесінің түйін құрылысты түрі пайда ... ... ... жүйке талшықтары арқылы бір-бірімен және тиісті рецепторлармен, орындаушы органдармен байланысады. Белгілі бір қашықтықтан әсер ... ... ... ... ... - сезім органдарымен байланысты болып, организмнің бас бөлімінде орналасқан жүйке түйіндері үлкейіп, күрделілене, ерекшелене түседі.
Омыртқалы жануарлар жүйке ... ... ... Жүйке жүйесіне біріккен жұлын мен мидан тұрады. Омыртқалылардың эмбрионалдық дамуында Жүйке жүйесі сыртқы ұрық қабықшасы - эктодермадан ... ... ... ... дамып, кейін науашық, ал одан әрі қауыса келіп түтікке айналады.
Қолданылған әдебиеттер
1.Жануарлар биохимиясы. Оқу құралы. Қайырханов К.- Алматы 2004, ... Л.К. ... ... : ... ... / Л. К. ... ; М. ... атындаѓы ОҚМУ. - Шымкент : ОҚМУ, 2005. - 44 с
3. ... А.В.и др. ... ... - М.; ... А.Г. ... С. И. Биохимия сельскохозяйственных животных. М.; 1984.
5.Сейтов З.С.Биологиялық химия - Алматы ... 1993.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гипоталамо-гипофизарлы жүйесінің аурулары12 бет
Гипофиз гормондары23 бет
Гипофиздің құрылымдық-қызметтік ұйымдасуы5 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы8 бет
Ішкі секрециялық бездер және олардың маңызы туралы жалпы түсініктеме14 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Адам мен жануарлар физиологиясы (2-бөлім. Висцеральдык жүйелер)74 бет
Бездер мен гормондар18 бет
Эндокриндік бездер физиологиясы33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь