Радиациялық және химиялық қауіптілік

1. Иондаушы сәуле шығару.
2. Сыртқы және ішкі сәулелену. Олардың адам ағзасына әсері.
3. Экспозициялық, жұтылған баламалы дозалар.
4. Радиациялық қауіпсіздіктің негізгі принцптері
5. Радиациялық обьектілерді әлеуетті қауіптілігі бойынша жіктеу.
6. Радиациялық барлау және дозиметрлік бақылау аспаптары
Радиация – қоршаған ортаға белгілі бір ортадан таралатын сәулелер.
Радиацияның көрінетін жарықтан және жылудан бөлек, сезім органдарымен қабылданбайтын түрлері көп.
Адамзат радиацияның қатысы бар әлемде өмір сүруде. Биологиялық түрлердің үздіксіз эволюциялануының негізгі себебі, радиобелсенді сәулеленудің мутациялау ерекшеліктері. Биологтардың бағалауы бойынша, Жер бетінде тіршілік пайда болғаннан бері 1миллиардқа жуық тірі организмдер эволюцияланған. Қазіргі уақытта, түрлі бағалаулар бойынша флора мен фаунаның 2-15 миллион түрі қалған. Асылында, радиацияның әсерінсіз біздің планетамызда көп түрлі тіршілік иелері болмас еді. Жер бетіндегі тіршіліктің міндетті шартының бірі – радиациялық бедердің болуы. Радиация тіршілік үшін жарық пен жылу секілді қажет. Радиациялық бедердің аздап жоғарылауынан, адам организміндегі зат алмасу біршама жақсарады. Радиациялық бедердің аздап төмендеуінен, тірі организмдердің өсуі мен дамуы 30-50% баяулайды. Радиацияның нөлдік көрсеткішінде өсімдіктер өсуін, ал тірі организмдер көбеюін тоқтатады. Сондықтан да, радиация алдында үрейге берілмеу керек. Радиацияның жоғары мөлшерінің қауіпті екенін білуіміз қажет, оны болдырмауға тырысу керек, ал қажет болған жағдайда радиациялық қауіп кезінде тірі қала білу керек.
Табиғи радиация адамның өмір сүру ортасының табиғи компоненті болып табылады. Ол шартты түрде иондайтын және иондамайтын деп бөлінетін сәулелерден тұрады. Иондамайтын сәуле жарық, радиотолқындар, Күннің радиобелсенді жылуы. Радиацияның бұл түрінің адам организміне қауіпі жоқ. Дегенмен, сәулелердің қарқынды бөлінуі кезінде кері әсерін тигізеді. Егер радиация, тірі организмдерді құраушы молекулалардың химиялық байланыстарын бұзуға қабілетті болса, онда иондаушы радиация болып есептеледі. Иондаушы радиацияны қарапайым түрде радиация деп атайды, ал оның сандық сипаттамасын мөлшер дейді. Радиобелсенді сәулеленудің көрсеткіштері мен сипаттамаларын тіркеу үшін арнайы приборлар дозиметр және радиометр қолданылады.
Қалыпты радиациялық бедердің көрсеткіші 10-16мкР/сағ.
Табиғи радиациялық бедердің әсерінен адам сыртқы және ішкі сәулеленуге шалдығады. Сыртқы сәулеленудің көздері –ғарыштық сәуле және Жер бетінде, атмосферада, су ортасында, өсімдіктерде таралған табиғи радиобелсенді заттар. Ғарыштық радиация галактикалық және күн сәулелерінен құралады. Ғарыштық сәулеленудің қарқындылығы геомагниттік еніне, теңіз деңгейінен биіктігіне тәуелді. Экваторға жақын орналасқан
1. Арпабеков А.А. - «Өмір тіршілік қауіпсіздігі»-Алматы.2004.оқу құралы.
2. Төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың ақпараттық – әдістемелік жинағы. - ҚР-Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі, 1 (15), 2001 ж.
3. Саудабеков К.Е. и др. Безопасность жизнедеятельности и формирование здорового образа жизни. - Алматы, КазГЮУ, 1999.
4. Тропов Н.И. Безопасность труда в химической промышленности. –М.: Академия, 2007. -528с.
        
        Радиациялық және химиялық қауіптілік.
* Иондаушы сәуле шығару.
* Сыртқы және ішкі сәулелену. Олардың адам ... ...
* ... ... ... дозалар.
* Радиациялық қауіпсіздіктің негізгі принцптері
* Радиациялық обьектілерді әлеуетті қауіптілігі бойынша жіктеу.
* Радиациялық ... және ... ... аспаптары
Мақсаты: Радиацияның жоғары мөлшерінің қауіпті екенін білу қажет
Радиация - қоршаған ортаға белгілі бір ортадан ... ... ... көрінетін жарықтан және жылудан бөлек, сезім органдарымен қабылданбайтын түрлері көп.
Адамзат радиацияның қатысы бар әлемде өмір ... ... ... ... ... ... себебі, радиобелсенді сәулеленудің мутациялау ерекшеліктері. Биологтардың бағалауы ... Жер ... ... ... болғаннан бері 1миллиардқа жуық тірі организмдер эволюцияланған. Қазіргі уақытта, түрлі бағалаулар бойынша флора мен фаунаның 2-15 ... түрі ... ... ... әсерінсіз біздің планетамызда көп түрлі тіршілік иелері болмас еді. Жер бетіндегі тіршіліктің міндетті шартының бірі - ... ... ... ... ... үшін ... пен жылу ... қажет. Радиациялық бедердің аздап жоғарылауынан, адам организміндегі зат алмасу біршама жақсарады. Радиациялық ... ... ... тірі ... өсуі мен ... 30-50% баяулайды. Радиацияның нөлдік көрсеткішінде өсімдіктер өсуін, ал тірі организмдер көбеюін тоқтатады. Сондықтан да, ... ... ... ... ... Радиацияның жоғары мөлшерінің қауіпті екенін білуіміз қажет, оны болдырмауға тырысу керек, ал қажет болған жағдайда радиациялық қауіп кезінде тірі қала білу ... ... ... өмір сүру ... ... ... болып табылады. Ол шартты түрде иондайтын және иондамайтын деп бөлінетін сәулелерден тұрады. Иондамайтын сәуле жарық, ... ... ... ... Радиацияның бұл түрінің адам организміне қауіпі жоқ. Дегенмен, сәулелердің қарқынды бөлінуі кезінде кері әсерін тигізеді. Егер радиация, тірі организмдерді ... ... ... ... ... ... болса, онда иондаушы радиация болып есептеледі. Иондаушы радиацияны ... ... ... деп ... ал оның ... ... ... дейді. Радиобелсенді сәулеленудің көрсеткіштері мен сипаттамаларын тіркеу үшін арнайы приборлар дозиметр және радиометр қолданылады.
Қалыпты ... ... ... ... ... бедердің әсерінен адам сыртқы және ішкі сәулеленуге шалдығады. Сыртқы ... ... - ... ... және Жер бетінде, атмосферада, су ортасында, өсімдіктерде таралған табиғи радиобелсенді заттар. Ғарыштық радиация ... және күн ... ... ... ... ... геомагниттік еніне, теңіз деңгейінен биіктігіне тәуелді. Экваторға ... ... ... ... ғарыштық сәулесі 2км биіктікте 3 есе, 4км биіктікке 6 есе, ... 12 км ... 150 есе ... ... ... жарқыл кезінде ғарыштық сәуленің деңгейі айтарлықтай жоғарылайды.
Табиғи радиобелсенді заттардың ... ... тау ... ... Олар тау ... ... ... қыртысында біркелкі таралмаған. Сәйкесінше, әр жерде тұратын адамдардың сәулелену мөлшері де әртүрлі болады. Жер бетінде табиғи ... ... ... ... ... 5 ... ... Ол жерлер Бразилияда, Үндістанда, Францияда, Египетте және Тынық мұхитында Ниц аралында. Айта ... ... ... ... ... ... 500 есе мөлшерден артық. Себебі, қала тоийге бай ... ... ... ... көздерден ішкі сәулеленуінің 2/3 бөлігі организмге радиобелсенді заттардың ... ауыз ... дем ... ... ... ... Адам ... радионуклидтер тағамдық немесе биологиялық тізбек арқылы жиі түседі. Мысалы топырақ жамылғысындағы радионуклид ... ... ... ... ... малдар жейді, осы малдың сүті немесе еті ... ... ... адам ... ... ... ... көздерден адамның ішкі сәулеленуі радиобелсенді газ радоннан болады. Бұл газ күнделікті жер қыртысынанбосатылып жатыр. Радонның ұзақ ... ... ... ... ... ... БҰҰ ... кеңесінің мәліметтері бойынша, өкпе ауруына шалдыққандардың 20% организме радонның және оның тұнбаларының түсуінен болған.Жабық бөлмедегі радонның шоғыры ... 8 есе ... ... ... ... ... 44% ... газына келеді.
Радиацияның жасанды түрлерінің дүниеге келуі, радиацияның адамға деген ауыртпалығын арттыруда. ... ... ... теледидар, компьюте, медициналық рентген аппаратынан, ядролық сынықтардан кейінгі радиобелсенді атмосфералық жауын-шашындардан, атом ... ... (АЭС) ... ... ... ... ...
Планетамыздағы радиациялық бедердің жоғарылауына АЭС дағы авариялар ықпалын тигізуде. Мұндай төтенше жағдайлардың себебі түрлі болып келеді, жұмысшы персоналдың ... ... ... ... шығуы. АЭС лаңкестік шабуылдардың ықтималдылығ жоғары.
Қазіргі уақытта дүние жүзінде 45 мыңға жуық ядролық қару бар.
Ядролық жарылыс кезінде ... ... ... ... және ... орынның радиобелсенді ластану есебінен болады.
4139565878205001710690878205001710690878205002834640744855005962651144905Өткіш радиация
00 ... ... ... ... ... залалдану
1710690106680 Адамдардың радиациямен залалдануы
00 ... ... ... ... залалдануы
Өткіш радиация бұл бірнеше секунд аралығында ядролық ... ... ... ... тарайтын гамма сәулелер мен нейтрондар ағымы.
Радиобелсенді ластану бұл ... ... ... ... ... көп ... түсуі. Олар жер бетіне түсіп, радиобелсенді із деп аталатын залалданған аймақ түзеді.
Жасанды және табиғи радиобелсенді сәулелер табиғаты бойынша өзара ... және олар адам ... кері ... ...
Иондаушы сәулелер әсерінің ерекшеліктері келесідей сипатталады:
- адам сәуленің организмге әсерін сезбейді (адамдар иондаушы сәулелерді қабылдайтын сезім мүшелеріне ие емес);
- ... ... адам ... ... ... ... ... мен зияны арасындағы шекара әлі орнатылмаған, сондықтан кез ... ... ... ... деп ... ... адам ... жеке ерекшеліктері радиацияның аздаған мөлшерінде пайда болады (адам неғұрлым жас болса, соғұрлым ... ... ... 25 ... ... адам ... тұрақты бола бастайды);
Иондаушы сәулеленумен туындаған төтенше жағдайдаларда, ... ... ... ... аз ... іс ... ... керек.
Радиациядан қорғанудың үш әдісі бар- олар , , ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және жұтып алу арқылы қорғау
00 Экрандау және жұтып алу ... ... ... ... ... ... ... немесе жергілікті орында адамдардың болуы уақытын шектеу.
Қашықтықпен қорғау радиация деңгейі жоғары немесе жоғарылауы мүмкін жерлерден адамдарды эвакуациялау.
Экрандау және жұтып алу ... ... ... ... ... болмаған жағдайда қоладынлатын әдіс. Бұл әдіспен қорғауда панаханалар, жасырыну орындары және жеке қорғаныс құралдары ... ... ... ... залалдану туралы, төтенше жағдайлар министрлігінің азаматтық қорғаныс (АҚ) органдары хабар етеді. Жергілікті ... ... ... ... ... ... бірнеше сағатта басталуы кезінде
Радиациялық қауіп дабылы соғылады. Дабыл жергілікті радио немесе теледидар желілері арқылы жеткізіледі. Радиациялық ... ... ... ... тез ... ... ақпарат құралдары бойынша алынған ұсыныстарға сәйкес іс қимыл жасау керек.
Қазіргі заманда адамзатқа белгілі 7 млн. астам химиялық заттар бар. ... 60 ... ... кең ... ... тамаққа қосу түрінде - 5500, дәрі-дәрмек - 4000, ... ... - 1500 ... ... ... жыл ... 500-ден 1000-ға дейін жаңа химиялық қосындылар, өнімдер пайда болуда.
Улы химиялық заттар, өзінің пайдалануына байланысты төмендегідей болып жіктеледі:
* өнеркәсіп уы ... ... ... улы ... (ауыл шаруашылыгында қолданатын заттар);
* дәрі-дәрмектер;
* тұрмыс химикаттары;
* өсімдіктер және жануарлар уы (өсімдіктерде, ... ... ... ... ... ... улаушы заттар.
Адам организміне әсер ету сипаты бойынша улы заттар төмендегідей болып бөлінеді:
* Жалпылама улылар (организмді жалпы улайтын, жеке органдарды ауру ... ... ... улы ... Қоздырғыштар (тыныс жолдарының шырышты қабатын, көзді, өкпені, теріні ауру ететін заттар).
* Аллергия тудыратын заттар.
* Мутагендер (генетикалық ... ... ... ... ... ... ... заттар).
* Бала жасау қызметін жоятындар (қорғасын, сынап, стирол, радиоактивті басқа да заттар).
Улағыш заттар әдетте сұйық немесе қатты түрде бола тұрып, ... ... ... ... газ және бу ... затқа, түтін немесе тұман түріне айналып кетеді. Олар адамдарды тыныс алу, тері, ас қорыту жолдары арқылы уландырады. Алайда, адамның зақымдануының ... ... ... ... мөлшеріне байланысты. Осы мөлшерді токсодоза деп атайды, ол мг/кг, мг/адам, (мг ... ... ... ... УЗ ... ... ұзақ әсер етсе оның ... солғұрлым күштірек келеді.
Улағыш заттардың ерекшеліктеріне мына қасиеттері жатады:
* зақым келтіру көлемділігі - улағыш заттарға жер бетінің ғана емес, ... ... ... ... қабаты да шалдығады, сонымен бірге ауа қозғалысы арқылы бірталай аймаққа таралады; бұның өзі арнайы қорғану әдістерін талап етеді;
* қорғану ... ... ... ... үйлерге, құрылыстарға еніп кету қасиеті және онда ауа ауыстыру құралдары болмаса, көп уақыт осындай жерлерде улылығын сақтап тұруы;
* улағыш заттардың ... ... ... қабілетін ұзақ уақытқа сақтайды (аптап, айлап); тәжірибе барысында өсімдіктерге жер арқылы өтіп малдарды үш жылдан кейін өлтіруі ... ... ... ... ... ... аурудың - әр-түрлі жолдарымен дамуына байланысты адамды емдеу әдісін анықтауы қиындыққа соғады;
* улағыш заттардың адамның денесіне ... ... де ене ... ... ... өрісінің жылдамдығы мен ауртпалығы (жеткілікті доза қабылдаған адам аз ... ... мерт ... мүмкін);
* бірден көмек көрсетудің мүмкінсіздігі (арнайы медициналық көмекті көрсету үшін зардап шеккен адамды емханага жеткізуінің өзі біраз уақыт алады);
* емханаға бір ... өте көп ... ... ... ... ... мысалы олардың 10-15 пайызына реанимациялық жағдай жасалуы керек;
* зақымданған аймақта санитарлық өңдеу өткізу жұмыстары талай күш пен арнайы құралдарды ... ... ... Радияциялық қауіп дегеніміз не?
* Радияция әсері?
* Радияциядан қорғау әдістерін ата?
Пайдаланылған әдебиеттер
* Арпабеков А.А. - ... ... ... ... және Азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың ақпараттық - әдістемелік жинағы. - ҚР-Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттігі, 1 (15), 2001 ... ... К.Е. и др. ... ... и ... здорового образа жизни. - Алматы, КазГЮУ, 1999.
* ... Н.И. ... ... в ... ... - М.: Академия, 2007. -528с.
* www.google.kz
* www.nu.kz

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қауіпті және зиянды факторларды жіктеу7 бет
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
Тұрмыстық қатты қалдықтарды (ТҚҚ)21 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы27 бет
Медициналық генетикалық кеңес6 бет
Тәуекел сараптамасы, тәуекел деңгейін есептеу7 бет
Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы бойынша қылмыс ұғымы26 бет
Қонақ үйдегі сигнализация жүйесі.19 бет
Қылмыс субъектісі туралы17 бет
Қылмыстық құқық туралы ақпарат8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь