Ірі қара гигиенасы

1. Ірі қараны күтіп.бағу жүйелері мен ұстау әдістерін гигиеналық тұрғыдан бағалау
2. Ірі қараға арналған қора.жайға қойылатын санитариялық.гигиеналық талаптар
3. Бұқалар гигиенасы
4. Сиырлар гигиенасы
5. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Қазақстан Республикасында мал шаруашылығының жетекші салаларының бірі - ірі қара шаруашылығы. Халықты азық-түлік өнімдерінің негізгі түрлерімен /ет, сүт және т.б./ қамтамасыз ету осы саланың өркендеуіне тікелей байланысты. Сондықтан малды күтіп-бағу және ұдайы өсіру жүйелерін жақсарту, микроклиматты ыңғайлы ету, азықтандырудың гигиеналық жағын жақсарту, селекциялық тұқым асылдаңдыру жұмыстарын жетілдіру, шымыр да шыныққан төл өсіру, малдың сан-салалы ауруларымен күрес, сауу гигиенасы, яғни тазалығы мен сүт сапасын арттыру басты міндет болып табылады.
Қолда-жайылымдаұстау сауын сиыр шаруашылығында анағұрлым кең тараған жүйе. Қолда бағу кезеңінде мал қора-жайда, ал жайылым кезеңінде жасанды немесе табиғи өрісте ұсталады. Малдәрігерлік гигиена тұрғысынан ол малдың физиологиялық жағдайына толық сай келеді. Себебі, мұндайда мал еркін жүріп күн сәулесіне қыздырынады, белокқа, витаминге, микроэлементке бай аса құнды шөпке жайылады. Жайылым кезеңінде малдың жалпы жағдайы жақсарады, өнімділігі артады, қыстыкүні қолда бағылған кездегі кейбір ауру – сырқаудан өздігінен айығады.
Қолда-лагерьде бағужүйесінде мал жайылым кезеңінде жеңіл жаппалармен, басқа да қосалқы қора-жайлармен, сондай-ақ сауын қоңдырғыларымен жабдықталған жазғы лагерьде ұсталады. Мал ұстаудың бұл жүйесі оның денсаулығына оңды әсерін тигізеді және ол малды қыста қолда бағу үшін де, кезінде негізгі фермада жөңдеу жұмыстарын, сондай-ақ малдәрігерлік-санитариялық сақтық шараларын жүргізуге мүмкіндік береді.
Қолда (қолда-серуендетіп) бағужүйесінде мал жыл бойы ферма қорасы мен серуендету алаңында ұсталады. Бұл әдіс мал көп шоғырланатын сүт және ет өндіретін шаруашылықтарда қолданылады. Мұндай жүйе кезінде малды жайылымда ұстау тиімсіз деп табылады. Керісінше, бұл кезде мал қалқаларда серуендетіліп, шабылған көк балаусамен азықтандырылған орынды және экономикалық жағынан тиімді деген тұжырым бар.
Сиырды күтіп-бағу әдістері.Дүние жүзі тәжірибесінде барлық жерде сауын сиырларды күтіп-бағудың байлап және байламай ұстау әдісі қолданылады.
Сиырларды байлап бағукезінде еңбек өнімділігін арттыру үшін бүкіл технологиялык операциялар механикаландырылады, жартылай автоматты бас жіптер, сүт түтіктері қолданылады, сиыр сауын алаңында сауылады, азық үлестіру мен қи шығаруға механикаландырылған құралдар пайдаланылады, күтіп-бағудың бұл: әдісі кезінде шаруашылық мамандары мен мал күтушілерге олардың денсаулығы мен өнімділігін бақылау жеңіл. Тұрақты азықтандыру және суару, тынығу және сауу орнының болуы, жылы да құрғақ төсеніш құрылғы, кең де жарық жақсы желдетілген қора – жай, жеке-жеке азықтандырып, сауу, тағы басқа операциялар күтіп-бағудың бұл әдісі кезінде сиырлардың өнімділігін тиімді түрде арттыруға мүмкіндік береді.
Малды байлаусыз күтіп – бағудың әдісі еңбек шығынын аздап кемітеді, еңбекті көп қажет ететін процестерді өте жақсы механикалаңдыруға мүмкіндік
1.Мырзабеков Ж.Б.,Ибрагимов П.Ветеринариялық гигиена Алматы, Білім, 2005ж.
2.Алтунин Д.А., Журба B. Ядовитые растения кормов на кормовых участках. М., Росагропромиздат, 1989г.
3.Байшагиров Д.А. Ветеринарно-санитарные аспекты выращивания ремонтных телок. Алматы, Бастау,2001.
4.Вильнер A.M. Кормовые отравления. М, Колос,1974.
5.Волков Г.К. Гигиена крупного рогатого скота на промышленных комплексах. М., Россельхозиздат, 1978.
6.Волков Г.К. и др. Ветеринарные - санитарные и зоогигиенические проблемы промышленного животноврдства. М., Колос,. 1979.
        
        Жоспар
* Ірі қараны күтіп-бағу жүйелері мен ұстау әдістерін гигиеналық ... ... Ірі ... ... ... қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар
* Бұқалар гигиенасы
* Сиырлар гигиенасы
* Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Ірі қара гигиенасы
1.Ірі қараны ... ... мен ... әдістерін гигиеналық тұрғыдан бағалау
Қазақстан Республикасында мал шаруашылығының жетекші салаларының бірі - ірі қара шаруашылығы. Халықты азық-түлік өнімдерінің ... ... /ет, сүт және т.б./ ... ету осы ... ... ... байланысты. Сондықтан малды күтіп-бағу және ұдайы өсіру ... ... ... ... ету, ... ... жағын жақсарту, селекциялық тұқым асылдаңдыру жұмыстарын жетілдіру, шымыр да шыныққан төл ... ... ... ... күрес, сауу гигиенасы, яғни тазалығы мен сүт сапасын арттыру басты міндет болып ... ... ... сиыр ... ... кең ... ... Қолда бағу кезеңінде мал қора-жайда, ал жайылым кезеңінде жасанды немесе табиғи өрісте ұсталады. Малдәрігерлік гигиена ... ол ... ... ... ... сай келеді. Себебі, мұндайда мал еркін жүріп күн сәулесіне қыздырынады, белокқа, витаминге, микроэлементке бай аса құнды шөпке жайылады. ... ... ... ... ... ... ... артады, қыстыкүні қолда бағылған кездегі кейбір ауру - ... ... ... бағу жүйесінде мал жайылым кезеңінде жеңіл жаппалармен, басқа да қосалқы қора-жайлармен, ... ... ... ... ... ... ұсталады. Мал ұстаудың бұл жүйесі оның денсаулығына оңды әсерін тигізеді және ол ... ... ... бағу үшін де, ... ... ... ... жұмыстарын, сондай-ақ малдәрігерлік-санитариялық сақтық шараларын жүргізуге мүмкіндік береді.
Қолда (қолда-серуендетіп) бағу жүйесінде мал жыл бойы ферма қорасы мен ... ... ... Бұл әдіс мал көп ... сүт және ет ... ... ... Мұндай жүйе кезінде малды жайылымда ұстау тиімсіз деп табылады. Керісінше, бұл кезде мал қалқаларда серуендетіліп, ... көк ... ... ... және ... ... ... деген тұжырым бар.
Сиырды күтіп-бағу әдістері. Дүние жүзі тәжірибесінде барлық жерде сауын сиырларды күтіп-бағудың ... және ... ... ... ...
Сиырларды байлап бағу кезінде еңбек өнімділігін арттыру үшін бүкіл ... ... ... жартылай автоматты бас жіптер, сүт түтіктері қолданылады, сиыр сауын алаңында сауылады, азық үлестіру мен қи шығаруға механикаландырылған ... ... ... бұл: ... ... шаруашылық мамандары мен мал күтушілерге олардың денсаулығы мен өнімділігін бақылау жеңіл. Тұрақты азықтандыру және суару, тынығу және сауу орнының болуы, жылы да ... ... ... кең де ... ... желдетілген қора - жай, жеке-жеке азықтандырып, сауу, тағы басқа операциялар күтіп-бағудың бұл ... ... ... ... тиімді түрде арттыруға мүмкіндік береді.
Малды байлаусыз күтіп - ... ... ... шығынын аздап кемітеді, еңбекті көп қажет ететін процестерді өте ... ... ... ... ... кезде бұл әдіс өте көп қолданылады. Бірақ байлаусыз бағып-күтуге қыстыкүні микроклимат реттеуге келетін ... ... ... ... ... қатты едеңді серуендету қорасы, механикаландыру құралдары керек. Сонымен бірге малды топтарға бөлу қажет.
Қазіргі кезде малды байлаусыз бағып-күтудің eкі түрі ... Олар - ... ... ... бағып-күту және бокстарда төсенішсіз бағып-күту.
Көбіне, бокстарда байлаусыз бағу әдісі қолданылады. Азық ... ... ... сауу ... ... қи тор еденнен дельта-ысырғышпен шығарылса, негізінен сүт өндірудің өнеркәсіптік технологиясын қанағаттандырады.
2.Ірі қараға арналған қора-жайға қойылатын ... ... қара мал ... өндірістік бағыты, экономикалық және климаттық жағдайларына қарай төмендегідей болады:
- асыл ... мал ... -- ... ... жаңа ... ... және ... бар ірі қара тұқымын жетілдіру, аса бағалы асыл тұқымды төл өсіру;
- ... ... -- сүт, сиыр етін және ... яғни сүт-ет өндіреді;
- одан әрі ... яғни ... ... ... фермалар үшін/ төл өсіреді;
- ірі қара бордақылайтын ... ... қара ... шаруашылықтарда малды күтіп-бағу әдісімен ферманың бағытына қарай 50, 100 және 200 сиырлық қоралар, жаңа ... ... үшін ... мен ... ... ... керек. Бұлардан басқа төлді одан әрі өсіретін және бордақылайтын қора-жайлар және қолдан ұрықтандыратын орын қарастырылады.
Сүт фермаларында, сондай-ақ сүт блоктары мен ... ... ... ... ... ... орналастырылады.
Ірі қара шаруашылықтарын жобалау, салу және пайдалану ірі қара ... ... ... ... сай ... ... ... бағып-күтілетін сиыр қоралар. Қалың төсенішті мұндай қоралардың төрт түрі бар. Олар: жаппа түрінде, жартылай ашық, арнайы есіктен серуендету алаңына сиыр ... шыға ... ... жай және мал ... ғана ... ... жай.
Бұл сиыр қоралардың алғашқы екеуі Оңтүстік Қазақстанда, жылытылғандары ауаның сыртқы температурасы -- 15°С және одан да суық ... ... ... қоралардың еденіне төсеніш төселеді. Сиыр қоралар жасы мен тәуліктік сауылатын сүтіне қарай бөлінген әрқайсысы 50-60 сиырлық секцияларға бөлінеді. Әрбір мал ... бір ... 4 -- 5 м2 ... ... орны ... ... ... көбінесе, серуендету алаңында азықтандырылады. Серуендету алаңы әр сиырға 8 -- 15м2 келетіндей ... ... Сол ... суды ... жылытатын (жағдай болса) топтық автосуат орналастырылады.
Қора-жайда өкпек жел соқпас үшін бір қабырға (бойлық) қақпақсыз салынады. Суық ауа тартпас үшін қора-жайға есік ... ... ауа ... жасау тиімді. Сиыр қоралар барынша табиғи жолмен ... ... әр ... 3-5 кг ... ... бір рет ... ... отырады. Қи жылына 1-2 рет қана шығарылады. Барлық серуендету алаңы қатты ... ... ... ... ... 3-4 градус еңкіштікпен жасалады.
Германияда малы байлаусыз бағылатын сиыр қораларды 20 -- 30 сиырға арнап салу ұсынылады. Мұндай шағын ... малы ... ... ... қора-жайлардан әлдеқайда артық.
Бокстар мөлшері мал еркін сыятындай, ал қи ол ... ... ... ... Ол үшін ... ... 1,9 -- 2,1 м, ені 1,0-1,2 м ... ал едені қи торынан кем дегенде 15 -- 20 см ... ... ... ... ... ... жағы 120 см ... төменті жағы 55-60 см болуы қажет.
Бокстар қора-жайдың сыйымдылығына қарай қора-жайды қуалай немесе кесе-көлденең жасалады.
Бокс қатарларының ... ... ... ... ... ... ... оттық орналастырылады. Бокс секцияларындағы 10-12 сиыр 1 ... ... ... ... ... беті ... жабылған қи жолы бар.
3. Бұқалар гигиенасы
Тұқымды жақсартуда бұқалардың мәні өте зор. Бұқаларға мынандай негізгі ... ... ... ... ... зауыттық күйде, яғни ортаща қоңдылықта /майлану және арықтау шәует сапасын, жыныстық белсенділігін кемітеді/, денсаулығы жақсы және жоғары потенциалы болуға ... ... ... пайдалану тез жетілетін сүтті тұқым үшін 18-20 айлығында, кеш жетілетіндер үшін 20-22 айлығында олардың тірідей массалары осы тұқымның сақа ... ... ... ... 70-80 ... жеткен кезде басталады. Етті тұқымның бұқаларын ерте, 15 айлығынан бастап пайдалана береді.
Бұқаларды пайдалану тәртібі одардың әрқайсысының жасы мен жеке ... ... ... ... ... ... ... соң 2 сағаттан кейін алынады. Сақа бұқалардан үш ... бір рет ... 5-7 мин ... дуплетті артылдыру жолымен алу керек. Шәует алар алдында бұқаны аздап кездіріп, содан соң лас тұстарын жылы ... ... ... ... ... ... жас бұқаларға он күнде екі-ақ рет артылдыруға, яғни сүргізуге ... ... ... яғни оның ... тірі ... және ... ... маңызы зор. Шәует алған соң, оның мөлшері мен сапасы /қоюлығы, белсенділігі/ анықталады. Эякуляттың орташа мөлшері 4-5 мл. Бұқаларды өте ... ... ... ... ... азықтандырып, күтіп-бағуға байланысты қеледі.
4. Сиырлар гигиенасы
Сиыр организмінің өзіне тән биологиялық және шаруашылықтық ерекшелігі -- ... ... - ... және қарқынды сүт өнімінің, сүт беру мерзімінің бір мезгілде үйлесім табуы болып табылады.
Сиырдан сүттің мол шығуына септігі ... ... ... мен ... ету ... басты назар аудару керек. Рационда құрамына ірі ... ... ... жем, ... ... мен ... енуі ...
Сапасы жақсы пішен, сүрлем, бұршақ тұқымдастардың көк балаусасы немесе астық тұқымдастар мен ... ... шөп ... ... ... ... ... витамин, минералды заттар мөлшері мен қант-протеин қатынасын арттырады.
Сиыр рационындағы ірі азық пен шырынды азықты қоректілігі жағынан жас шөптен салынған ... ... ... ... aса көп ... сүттің майлылығын кемітетіндіктен оны қалыпты мөлшерде ғана берген жөн.
Рационда протеин ... жем ... ... аминді-жем қоспасы немесе мочевина қосылады. Сонда малдың протеинге деген 20-25 пайыз қажетін алмастыруға мүмкіндік ... сиыр ... ... да зор. Суалту -- сиырды азықтандыруды және саууды өзгерту жөніндегі сүттің бөлінуін ... ... ... ... Сиыр дер ... ... желінсау ауруының алдын алуға болады, сиырдың денсаулығы жақсарады, тіршілікке бейім төл алуғ а ... ... ... ... ... ... 2 ай қалғанда суалтылуға тиіс. Сондықтан да сүт беру кезеңінің 7 айынан соң, саууды тоқтату керек. ... ... ... да ... ... мол сүт ... қатысты азықтарды /жем, шырынды азық/ түгел алып тастау керек. Сөйтіп, ... ... ... ... сиыр сауу саны да қысқартылады. 3-4 литрге дейін ғана сүт ... ... ... ... ... 7-10 ... ... суалтуға болады. Сиыр неғұрлым сүтті болса, суалту мерзімі де соғұрлым ұзаққа ... ... сиыр ... сауылмайды. Бұл кезеңнің ұзақтығы -- 45-60 күн. ... ... ... ... ... өнімділігін арттырьш, денсаулығы мықты төл алу ісіндегі мәні жөнінде ғылыми бақылаулар бар. Бұл кезеңнің қолайлы ұзақтығы -- 45-60 ... ... ... жақсы азықпен қамтамасыз етіп, дұрыстап күтіп-бағу қажет. Қолда ұстау кезінде суалған, желіндеуге жақын сиырлардың рационына 25-35 пайыз ... мен шөп ұны, 25-30 ... ... мен сапасы жақсы пішендеме, 25-35 пайыз жем және 8-10 пайыз тамыржемістер енгізу ұсынылады.
Бұзаулату және жаңа бұзаулаған сиырлар гигиенасы.Сиырларды бұзаулауына 7- 10 күн ... ... ... ... бөлігі 2 пайыз coда ерітіндісімен, ал тұяқтары креолин ерітіндісімен жуылып, бұзаулау бөліміне ... ... ... ... - ақ 10-15 ... ... бұзаулар тұратын профилакторий әдетте бұзау қора немесе сиыр қорада негізгі қорадан қабырғамен бөлініп жабдықталады. Олар ... ... ... ... ... 10 пайыз, біркелкі төлдемейтін болса 15-20 пайыз есебінен жасалады.
Қалыпты төлдеу 3 ... ... ... ... ... сиырдың сыртқы жыныс органдары, желіні жылы сумен жуылып, сабанмен құрғатылып сүртіледі. Ластанған төсеніш ауыстырылады.
Бұзаулағанына 30 миңут өткен соң, ... 8-10 л жылы ... /бір ... 100-150 г тұз/ су ... ... бұл ... сиыр ... шөлдейді. Суарған соң желін ауруының алдын алып, су алмасуының бұзылуын болдырмауға ... рет сиыр ... соң, 60-90 ... ... ... Уызы ... бұзауына беріледі.
Сayap алдында желіні жылы сумен жуылып, таза ... ... ... ... бор ... майы ... ... алу мақсатымен сиыр тәулігіне 4 рет сауылады. Сауылар алдында және одан кейін желінді уқалап, сылау қажет.
Бұзаулағаннан кейінгі 3-4 күнде ... ... тек қана ... ... жазда кепкен шөп, ал жемнен 1-2 кг сұлы ұны немесе бидай жармасы беріледі. 4-5 күннен бастап, жем, шырынды және ... ... ... бірте-бірте ұлғайтылып, 10-12 күнге қарағанда рацион толық нормаға жеткізіледі.
Қысқаша ... қара ... ... ... және ... ... ... кепілі оны дұрыс бағып-күтуді ұйымдастыру. Ғылым және шаруашылық тәжірибесінде ірі қараны ұстаудың озық әдістері жинақталған. Қазіргі уақытта бұл салада жетпейтін ... ... ... ... және ... келе ... ... оптимальдьі микроклиматты қамтамасыз ететін жүйелердің жоқтығы және оларда санитариялық-гигиеналық талаптардың сақталмауы. Ал енді жеке шаруашылық ... ірі қара малы ... ... ... ... бір бағу ... ... ал азықтандыру мен оларды бағып-күтуде гигиеналық-санитариялық талаптарға аса мән берілмеуде. Нәтижесінде мал ... ... ... ... ... мал ... етек алуы. Ал ірі қара мал шаруашылығын қарқынды дамытудың бірден-бір бағыты заман талабына сай озық ... ... ... және ... талаптарды катаң сақтау болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1.Мырзабеков Ж.Б.,Ибрагимов П.Ветеринариялық гигиена Алматы, Білім, 2005ж.
2.Алтунин Д.А., Журба B. ... ... ... на ... ... М., Росагропромиздат, 1989г.
3.Байшагиров Д.А. Ветеринарно-санитарные аспекты выращивания ремонтных телок. Алматы, Бастау,2001.
4.Вильнер A.M. ... ... М, ... ... Г.К. ... ... ... скота на промышленных комплексах. М., Россельхозиздат, 1978.
6.Волков Г.К. и др. Ветеринарные - санитарные и зоогигиенические проблемы промышленного ... М., ... 1979.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет
Ірі қара мал гигиенасы8 бет
Ірі қара мал гигиенасы жайлы3 бет
Ірі қара мал гигиенасы жайлы мәлімет9 бет
Ірі қара мал гигиенасы туралы9 бет
Ірі қара малдарының гигиенасы6 бет
Ірі қара малдың гигиенасы6 бет
Ірі қара малының гигиенасы3 бет
Ірі қара малының гигиенасы жайлы9 бет
Ірі қара малының гигиенасы жайлы ақпарат6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь