Жарақат туралы

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
2.1. Жарақат түрлері
2.2. Жарақаттанған жағдайда қан тоқтату
2.3. Жарақаттардың алдын алу
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
таралуына қарай, бірнеше топқа бөлінеді:
a) жарақаттар;
б) жұқпайтын ішкі аурулар;
c) жұқпалы(инфекцияллық) аурулар – індет;
д) паразиттік (инвазиялық) аурулар.
Жарақат (ағыл. trauma; injury; shock trauma; нем. Trauma n, Verletzugf; psychisches Trauma; гр. trauma - жарақ) - Сыртқы әсер ету (механикалық, химиялық, электрлік және т.т.) салдарлары тудырған ағзаның зақым алуы; психикалық жарақат — көңіл-күйдін әсер етуі тудырған психикалық зейіннің бұзылуы.
Жарақат түрлері
Жарақаттарды жабық және ашық деп екі топқа бөледі.
Жабық жарақатқа жататын соғылу жарақаты – терінің астындағы ұлпаның қатты заттарға соғылуынан, мыжылуынан пайда болатын жарақат; пайда болу себептері әртүрлі, мысалы, мал тебіскенде, сүзіскенде, қатты еденге, мұзға, тасқа, бетонға, темірге, құмға, т.б. жерлерге құлауынан, жылқыны ер қажауынан, бақташылардың қатты заттармен соғуынан пайда болады. Малдың жарақат болған жері ісініп тұрады, саусақпен үстінен басса, мал ауырсынады. Сол жері әуелі қызарып, содан кейін көгереді де ісінеді. Жарақаттың үстіндегі жүнін қырқып, йод тұнбасын немесе 5%-тік марганец қышқылды калий ерітіндісін жағады.
Жабық жарақаттың келесі бір түрі – қанталау – малдың соғылған кездегі қан тамырларынан қан ағып, терінің астына жиналады, яғни қанталайды. Сондай жерлерге мұз, қар, т.б. суық заттарды басып, таңғышпен танып тастап, 2-3 күннен кейін жылы компресс басып, жараның бетіне йод жағып тастау керек.
Ашық жарақаттар пайда болатын себептер: пышақтың, шынының, үшкір заттардың (балта, күрек, таяқ, тас) әсерінен. Әуелі қанды тоқтатып, бинтпен қаттылап байлап тастау керек; содан кейін мал дәрегерін шақыртып, кеңесу қажет.
Ашық жарақаттардың тағы да бір түрі – күйік – малдың денесінде жоғары температурадан немесе химиялық күйдіргіш заттардан пайда болады. Күйіктің айналасындағы жүнді қырқып алып, спирт немесе бензинмен сүртіп, тазалайды; содан кейін күйіктің бетіне марганец қышқылды калийдің 3-5%-тік немесе бриллиант жасылының 1-2% спирттегі ерітіндісін, не болмаса 5%
1. Әбдірахманов Т.Ж. Мал өсіру гигиенасы және санитариясы. Астана, 2004.
2. Әбдірахманов Т.Ж. Ветеринарлық акушерлігі, гинекологиясы және көбею биотехнологиясы. Оқулық. Астана, 2007.
3. Әбдірахманов Т.Ж. Сиырлардың репродуктивті органдарының аурулары. Оқу құралы. Астана, 2009.
        
        Жоспар
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
+ Жарақат түрлері
+ Жарақаттанған ... қан ... ... алдын алу
* Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Мал мен құста кездесетін аурулар шығу ... ... және ... ... бірнеше топқа бөлінеді:
a) жарақаттар;
б) жұқпайтын ішкі ... ... ... ... - індет;
д) ... ... ... (ағыл. trauma; injury; shock trauma; нем. Trauma n, Verletzugf; psychisches Trauma; гр. trauma - ... - ... әсер ету ... ... электрлік және т.т.) салдарлары тудырған ағзаның зақым алуы; психикалық жарақат -- ... әсер етуі ... ... ... ... түрлері
Жарақаттарды жабық және ашық деп екі топқа бөледі.
Жабық жарақатқа жататын соғылу жарақаты - терінің астындағы ұлпаның ... ... ... ... ... ... жарақат; пайда болу себептері әртүрлі, мысалы, мал тебіскенде, сүзіскенде, қатты еденге, мұзға, тасқа, бетонға, темірге, құмға, т.б. жерлерге құлауынан, ... ер ... ... ... ... ... пайда болады. Малдың жарақат болған жері ісініп тұрады, саусақпен үстінен басса, мал ауырсынады. Сол жері әуелі қызарып, ... ... ... де ... ... ... жүнін қырқып, йод тұнбасын немесе 5%-тік марганец қышқылды калий ерітіндісін жағады.
Жабық жарақаттың келесі бір түрі - ... - ... ... ... қан ... қан ағып, терінің астына жиналады, яғни қанталайды. Сондай жерлерге мұз, қар, т.б. суық заттарды басып, таңғышпен ... ... 2-3 ... ... жылы ... ... жараның бетіне йод жағып тастау керек.
Ашық жарақаттар пайда болатын себептер: пышақтың, шынының, үшкір заттардың (балта, ... ... тас) ... ... ... ... ... қаттылап байлап тастау керек; содан кейін мал дәрегерін шақыртып, кеңесу қажет.
Ашық жарақаттардың тағы да бір түрі - ... - ... ... ... ... немесе химиялық күйдіргіш заттардан пайда болады. Күйіктің ... ... ... ... ... ... ... сүртіп, тазалайды; содан кейін күйіктің бетіне марганец қышқылды калийдің 3-5%-тік немесе бриллиант ... 1-2% ... ... не ... 5% ... ... ... жағу керек. Ашық жарақаттардың келесі бір түрі - үсік - ... ... ... ... ... Оған ... малдың жерлері - құлағының ұшы, желіні, еркек малдың қамшысы, құстың айдары, сырғасы ... ... - ... ... ... жарақаттар пайда болысымен мал дәрігерін шақыртқан дұрыс.
Жараланған жағдайда қан тоқтату
Жарақат әр ... ... ... ... ... ... кетуі, не кесіп кетуі, тістің орны, оқ тию т. б.); жарақаттанғанда сүйек, қан ... мен ... ... ... Жарақаттың ауыр жеңілдігі (әсіресе басқа, кеуде мен ішке түскен жарақат қауіпті) оның қай жерде екендігіне, үлкен-кішілігіне, сондай-ақ қаншалықты ... ... ... кетпенше байланысты. Жарақат (хирургиялықтан басқасы) түскен кезде міндетті түрде және одан ... де ... ... ... тез жазылып кетуі үшін оны алғаш рет дұрыс таңудың ... зор. Егер ... ... ... мекемесіне барып, сіреспе ауруына қарсы ектіріп, жарасын тандыру қажет. Жарақаттың қай түрі болса да ең ... ... ... оған ... ... үшін ... ... керек. Стерильденген дәкеден жасалған таңғыш өте қолайлы. Жараны тайраңда дәкенің үстіне мақта салады да, орап ... ... таңу ... ... бір ережені сақтаған жөн: жарақатты жууға болмайды, өйткені оған іріңдететін микроб түсуі мүмкін. Жарадағы ағаттық жаңқасын, ... ... ... ... не ... олар жарақаттың бетінде көрініп тұрса ғана алуға болады, бірақ жарақатқа қол тигізу ге ... ... ... ... материал-бинт болмаса, жарақатты ыстық үтікпен үтіктелген таза шүберекпен таңады. Егер жапан далада жарақаттанған адам жарасын таңатын арнайы ештеме ... онда отқа киіз ... ... ... ... ... жара бетіне салады да, жақсылан таңып тастанды. Содан кейін сырқатты ... ... ... Аяқ қолы ауыр ... ... ... адамды алғаш сынықтық екі жағына жақтау салып барып таңады. Үй жағдайында ... ... ... оған ... ... ... дайындал алу керек. Жарақатты таңу алдында көмек көрсететін адам көйлегінің жеңін шынтағынан жоғары ... ... алуы ... ... ... жуып, орамалмен мұқият сүртіл құрғатуы қажет, ал шұғыл қимылдау керек болған жағдайда қолын спиртпен сүртеді.
Жарақаттың үстін ... дәке мен және ... ... немесе спирт кем алынған мақтамен бастырып, жар айы ... ... есте ... ... ... ... түспеуі үшін оны ішінен сыртына қарай жуу керек. Содан кейін жарақатқа тигізбей, айналасына йод ... ... ... ... дәке ... алып ... ... дәкені бірнеше қабаттан салады. Қысқыш (пинцет) болмаса, дәкені ... ... ... Салфетканы бүктемей, жазып салу керек. Ал дәкенің үстіне ... онша ... ... ... -- ... ... ... Содан кейін мұның барлығын дәкеден жасалған бинтпен орап байлайды {Таңу ма- ... ... ... орындарында болатын жеке пакетті пайдалану өте қолайлы.
Жануарлардың тісі тиіп жарақат алған адамдар, ... онша ... ... да дәрігерге көрінуі тиіс. Жарақат медициналық мекемелерде танылған болса, оны үй жағдайында алмастырудың қажеті жоқ, өйткені жарақатқа инфекция түсуі, ... ... ... ... де ... ... қажет болғанда, кейбір ережені мұқият сақтау керек. Жар аға жабы сып қатып қалған таңғышты бірден сыдырмай, алдымен үстіндегі ... ... ... ... бір ... ... көтеріп, сутегі тотығын, риванол мен марганец қышқылы калийінің ерітіндісін немесе ас тұзы ерітіндісін, сондай-ақ қайнаған жылы су ... ... ... компресс қағазын салуға болмайды.
Жарақат -- сыртқы жағдайдың әсерінен орган мен тін қызметінің бұзылуы. Жарақат әр түрлі ... ... ... ... т.б.) әсерінен пайда болады. Осыған байланысты Жарақат бірнеше түрге бөлінеді:
1) механикалық Жарақат -- сыртқы күштің әсерінен пайда болады. ... ... ... буын ... ... созылу, қан кету, қан құйылу, т.б. жатады;
2) термикалық Жарақат -- жоғары не ... ... (үсу, ... ... ... рентген сәулелері әсерінен;
3) химиялық Жарақат -- қышқыл, сілті, улы заттардың әсерінен;
4) биологиялық Жарақат -- ... ... ... ... психикалық Жарақат -- орталық жүйке қызметінің бұзылуынан (кенеттен қатты қорқу, шошу, қайғы, т.б.) болады. Жарақат ... және ... ... ... Жедел Жарақаттың (қан құйылу, қан кету, т.б.) әсерінен адам өліп кетуі мүмкін. Ал ... ... ... қажалуы (сүйел пайда болу) оған не органға үнемі сыртқы күштің әсер етуінен ... ... ... тін, ... ... ... ... алу ірі өндіріс орындарында (зауыт, комбинат, т.б.) жұмыс істейтін жұмысшылардың, спортшылардың, әсіресе, мектеп жасындағы ... ... ... ... ... ... жиі ... Жарақат алған адамға жедел дәрігерлік алғашқы көмек көрсету ... ... ... ... оның ... қарай хирургиялық операция, дәрі-дәрмек ішкізу, дәрі жағу, физиотерапия, т.б. жүргізіледі.
Ашық ... ... ... кiлегейлi қабықша мен терi жамылғысының тұтастығының бұзылуы -- бұл сыртқы жара, ал iшкi жара қан ... ... ... құрсақ қуысы, ми сауытында).
Жараларды зақымдануына жарақаттаушы зат формасына, құрал түрлерiне қарай бiрнешеге жiктеймiз.
Кесiлген жара (пышақ, әйнек, ұстараның жүзi т.б). Мұндай ... ... ... тiк және қан ... ағады. Бұл жарада ауру дәрежесi басқа жарақат ... ... ... ... ... ... ... жараға ұқсас бұдан терең, тiптi кейде жарақат сүйекке дейiн жетуi мүмкiн.
Шаншылған, тесiлген жара шаншылатындай заттардан: ине, ... ... ... ... т.б зақымданудан пайда болатын жара.
Терiде аз ғана жара тесiгi болады, бiрақ ұлпаға тереңiрек еңiп зақымдайды, ... iшкi ... да ... мүмкiн. Сыртқы қан кету болар болмас қана.
Мыжылған жара снарядтың жарықшағынан зақымдалуынан және адам жүрiп бара жатқан транспорттың астына түсуiнен т.б. ... ... ... ... тегiс емес, оның айналасындағы ұлпалар күштi зақымдалады. Қан кету өте көп болмайды,бiрақ ауырсыну әр уақытта жоғары.
Соғылған жара сыртқы түрiне ... ... ... ... ... жара ... (күштi ұрғанда) және дөрекi заттармен күштi ұрғанда, көмiлiп қалғанда, күштi толқындар әсерiнен болады.
Егер соғылған және мыжылған жара көлемi қан ... ... ... олар ... жара деп ... ... ... езiлген жараларда инфекция түсу, даму мүмкiндiгi жоғары.
Тiстелген жара адам мен жануарлардың ... ... ... ... ... ауыз ... ... түсу мүмкiндiгi жоғары.Ол көбiнесе iрiңдеп, баяу жазылады.
Жарадағы микробтардың дамуы ауаның қатысуынсыз жүредi. Оны анаэробты деп атайды, ол аса ... Ол ... ... дәреттерде болады. Микробтар дамуына қолайлы жағдай көбiнесе төменгi аяқ, бөлiмi мен бөксе ... ... - ... және ... ... ... Бiрнеше сағат немесе күннен кейiн өте ауыр ауру түрi анаэробты немесе газды инфекция (газды гангрен) дамиды. ... ... ... ... сосын ол еттiң қалыпты жағдайдағы денi сау аумағын зақымдайды. ... газ ... ... ... және ... ... iсiнедi. Жараланушы жара бөлiмiн ауырсынады. Тамыр соғуы төмендейдi, температура көтерiледi. Төменгi бөлiмдерде жара көлемi ұлғаяды. Іскен бөлiкте саусақпен ... ... ол ... Жара ... ... ... ... сөлсiз, сосын көгередi. Терiде кейде қанды көпiршiктер пайда болады. Аурудың жағдайы нашарлайды, кейде ... ... ... қалу үшiн ... ... жасау қажеттiгi туады.
Жараға жерден немесе қилардан анаэробты микробтардың ... ... ... ауру ... оны ... деп ... ... түскен сiреспе қоздырғышы бiрнеше күннен немесе аптадан кейiн шайнау еттерi талып, жиырылу пайда ... одан ... ол ... және арқа ... Бiрiншiден дененiң барлық еттерiне оның iшiнде тыныс алу ... ... Талу ... бас ... ... ... бередi. Тыныс алу аяқ астынан тоқталуынан өлiмге әкеп соғады.
Газды инфекция және ... - ... ... арнайы персонал бөлiнiп, төсек-орнын сода ерiтiндiсiне ылғалдап, 1 сағаттай қайнатады, сосын жуады.
Қолданылған хирургиялық құралдар 2 процент сода ерiтiндiсiнде бiр сағаттай ... ... ... отқа ұсталады. Ал ағаш таяқша, таңғыштарды өртеп жiбередi.
Жарақаттардың алдын ... ... ... үшiн жараға өз кезiнде хирургиялық өңдеп, өлген ұлпалар мен бөгде заттарды ... ... ... ... Ал ... қару ... кезiнде бұл мүмкiн емес. Сондықтан қандай жағдайда ... ... ... ... алуға антибиотиктер қолданылады.Кез-келген жара, тiптi кiшкентай жаралардың өзiнде әр түрлi микробтардың дамуына қолайлы жағдай тууы, тiптi қан кетудiң әсерiнен адам көп ... қан ... ... Жара ... үшiн ... ... ... көмек көрсету үшiн жараға стерилдi таңғыш, асептика мен антисептикалық ереженi сақтап, қан тоқтату қажет.
Асептика - ... ... ... ... бағытталған iс-шаралар. Осы тұрғыдан асептика -- жараға инфекция түсудiң алдын-алу. Жараны қолмен ұстауға, ... киiм ... ... алуға, жараны жабуға стерилдi емес матаны пайдалануға болмайды.Микробтарды өлтiрудiң ең дұрыс қолданылатын әдiсi - стерилдеу, ... ... - су ... ұстау, хирургиялық құрал-жабдықтарды қайнату.
Антисептика - жараға ... ... ... және ... басқа да құралдар көмегiмен жоюды антисептикалық деп ... ... ... ... ... ... сутегi асқын тотығы, перманганат калий т.б. жатады.
Антисептика ... ... ... биологиялық деп бөлiнедi. Алғаш жараны хирургиялық өңдеу механикалық деп аталады, микроб түсуге қолайлы жағдай туғызбай ... ... күн ... ... ... ультракүлгiн сәулемен сәулелендiру физикалық әдiс. Химиялық әдiске әр түрлi дәрiлiк құралдарды пайдаланылып, микробқа қарсы күресу жатады. Антисептикада иод, хлорамин, ривонол, ... ... этил ... басқа Вишневский мазы сияқты антисептикалық заттар пайдаланылады. ... ... ... ... Олар жараға микроб түсуiнiң алдын алады.
Асептика мен антисептика жараға түскен инфекцияны асқындырмау жолында бiрiн-бiрi толықтырып отырады.
Жарақат салдарынан зардап ... ... ... кездерi болады. Әсiресе ауыр зақым алғанда, оқ тигенде есiнен танады. Зақымданған кезде миға келетiн қан күрт азаятын болса да адам ... ... ... ... ... ... тануды шок деп атайды. Адамның нелiктен шокқа ұшырайтыны толық әлi анықталмаған, бiрақ ... ... ... ... қан қысымы азаюынан қан тамырлары тарылып, шеттегi тамырларына қан жетпей қалады. Жарақаттанған жердiң белоктары ыдырап, оның уы ... ... зат ... ... ... ... ... көз қарашығы ұлғаяды, естен тану бiрнеше минутқа дейiн созылады. Шоктың төрт ... ... ... шок - ... ... ... ... болады. Мұндайда терi бозарады, кейде көгередi, бұлшық ... ... ... алу ... 90-100-ге қан қысымы сынап бағанасынан 100/60 мм-ге ... ... ... шок -- ауыр жарақат алғанда пайда ... ... ... ... ... мен терi ... дәрежелi шок. Көп зақым немесе көп жарақат алған кезде пайда болады. Мұндайда аурудың жалпы жағдайы ... ... ... ... есiнен танады, қойған сұраққа естiлер естiлмес жауап бередi. Тамыр соғуы минутына ... ... дене ... ... Қан ... 60-30 мм-ге дейiн төмендейдi.
ІV дәрежелi шок кезiнде ауру есiнен танады, тамыр соғуы бiлiнбейдi, қан ... өте ... ... тыныс алуы сирек әрi үстүрт болады.
Қорытынды
Денеден қан көп кетсе немесе ... ... ... ... тасымалдағанда қосымша зақым келтiрiп алса, тасымалдағанда транспортпен селкiлдесе, ауруын басатын дәрi ... адам ... ... Мұны ... шок деп ... жағдайда әуелi алғашқы көмек көрсетiп алу керек. Қан ақса тез ... ... ... Егер ... жотасы үңiрейiп тұрса, онда герметикалық таңғыш салады. Ал сүйек сынса, ... ... ... етiп ... зақымданған болса, онда ыстық кофе мен шай беру керек.
Жарақат қай жерде болса да ол түрi мен ... ... ... ... Ауру ... болған сайын зақым алған адамның хал-жағдайы нашарлайды, ауруы асқынады.
Жараларды сумен жууға болмайды. Оны таңар алдында ... ... ... ... ... ... ... Содан соң жараға зарарсыздандырылған таңғыш салады. Қолда бар болса дербес пакет салған дұрыс.
Таңғыш үшiн мақта мен дәке ... Бинт пен ... ... ... Оның ... ... ... жоғары. Қан тоқтатуға арналған дәкелер антисептикалық заттармен байытылған, мұндай дәкелер қанды 2-7 минут аралығында тоқтатады.
Бинт ұзындығы 2-3 ... еңi 2,5-20 ... ... сырт ... ... кезде денеге қарайтын жерiн арқасы деп, ал 2-шi бетi iш жағы деп аталады.
Ал мақталар екi ... ... ... жай ... ... ... жұтқыш. Бұл мақтаны жарақатты таңуға жиi қолданады. ... ... ... қасиетi өте зор.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Әбдірахманов Т.Ж. Мал өсіру гигиенасы және ... ... ... ... Т.Ж. ... ... гинекологиясы және көбею биотехнологиясы. Оқулық. Астана, 2007.
3. Әбдірахманов Т.Ж. ... ... ... ... Оқу құралы. Астана, 2009.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іш ағзаларының жарақатары7 бет
Аса қауіпті жарақат18 бет
Ашық механикалық жарақаттың анықтамасы және түрлері8 бет
Бас сүйек, ми, көз жарақат кезіндегі алғашқы жәрдем және диагностикасы6 бет
Бас сүйек, ми, көз жарақат кезіндегі алғашқы жәрдем және диагностикасы сыну кезіндегі алғашқы жәрдем және диагностикасы күю және үсу кезіндегі алғашқы жәрдем және диагностикасы13 бет
Бас сүйек, ми, көз жарақат кезіндегі алғашқы жәрдем және диагностикасы туралы8 бет
Биологиялық жарақаттар және оның алдын алу4 бет
Гипоксия мен туы жарақаттарының себептері. Асфиксиямен туылған нәрестелерге көрсетілетін негізгі шұғыл көмек шаралары.11 бет
Доғал заттармен салынатын жарақаттар және олардың жалпы сипаттамасы32 бет
Есінен танған адамға, жарақаттанған кездегі алғашқы жәрдем және диагностикасы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь