Судың санитариялық-гигиеналық маңызы

1. Судың санитариялық.гигиеналық маңызы
2. Су көздерін санитариялық тұрғыдан қорғау
3. Суға қойылатын ветеринариялық.гигиеналық талаптар
4. Су сапасын арттыру әдістері
Біздің планетамыздағы тірі жәндіктердің денесінің үштенекісі судан тұрады. Өсімдік организмінде де, жануарлар организміңде де судың мөлшері едәуір жоғары, су болмаса олар тіршілік етпейді.
Организмдегі су құрамы олардың түріне, жасына, жынысына және ұлпаның типіне байланысты болады. Мысалы, жылқы организміндегі су оның дене массасының 55 пайызын, сиырда 60 пайыз, үй қояныңда 72 пайыз, балықта 80 пайыз құрайды. Жас жануарларда, әсіресе, жаңадан туған төл организмінде су сақа жануарлармен салыстырғанда едәуір көп болады. Жаңа туған бұзау денесінің 72 пайызын, 1,5 жастағы тайыншаның 61 пайызын, сақа бұқада 52 пайызын су құрайды. Семіз мал денесіңдегі су мөлшері арық малға қapaғaндa aйтаpлықтай аз. Өйткені май ұлпасы суға мейлінше кедей келеді. Мәселен, арық қой денесіндегі су 60 пайыз, ал семіз қойда 46 пайыз кұрайды. Ал, кейбір жануарлардың (түйелер) ерекшелігі су жетіспеген жағдайда жиналған ішкі майлардан (өркеш майы) метаболикалық су түзіп, организмдегі су балансы теңестіріледі. Ал жануарлардың эмбриондарында су мөлшері олардың массасының 97 пайызын құрайды.
Шөлдеу организмді интоксикацияға ұрындырады. Себебі бауыр, бүйрек, қан құрамында айтарлықтай өзгерістер пайда болады. Белоктар да жылдам ыдырай бастайды.
Организмде су көбейген кезде электролиттер айтарлықтай көбейіп кетеді. Соның салдарынаң клеткалар зақымданады. Сөйтіп, организм суға уланады. Шамадан тыс тұтынылған су қан және басқа клеткаларға еніп оларды ісіндіреді. Қан қысымы артады, іщекте сумен тым артық араласқан азықты организм нашар сіңіреді.
2.Су көздерін санитариялық тұрғыдан қорғау
Санитарлық күзет аймағы. Қазіргі қағидаларға сай, суды зерттеу нәтижелеріне қарамастан, су көздері санитариялық күзет аймағымен (СКА) қамтамасыз етілуі тиіс және тек күзеті бар су көздері ғана пайдаланылады.
Ішетін ауыз суды ашык су көздерінен алатын су құбырларына арналған СKA-ға белдеу енгізіледі. Олар: қатаң тәртіп белдеуі, шектеу белдеуі және бақылау белдеуі.
СКА-ның алғашқы белдеуі (қатаң тәртіп сақтау белдеуі) су көздері бар және де су жинайтын, су құбыры құрылыстары орналасқан аумақты қамтиды. Бұл белдеуде адамдар тұруға, уақытша жүруге және құрылыс салуға (су құбырының техникалық қажеттілігіне байланысты объектілерден басқа) болмайды.
СKA-ның екінші белдеуі немесе сумен қамтамасыз ету көзін тікелей қоршап жатқан территория жатады. Ол өзенніің жағалауынан 500-1000 м қашықтықтағы аймақты алып жатыр. Бұл аймақтың ұзындығы өзеннің қуаттылығына байланысты: үлкен өзендер үшін 20-30 км дейін, ал орташа
өзендерде 30-40 км дейін барады.
Ашық су көздері үшін СКА-ның екінші белдеуінің шекарасын белгілеудің (өзен ағысының жоғары бойынан) негізгі көрсеткіші ретінде оның бактериялар мен органикалық заттардан өздігінен тазару процесінің жүру жылдамдығы белгіленген (климатқа байланысты бұл процесс аяқталу үшін судың 3-5 тәулік бойы ағысы қажет). Ақпайтын су көздерінде орналасқан су алатын орындар үшін щектеу белдеуінің шекаралары оның бүкіл акваториясының барлық жағынан 3-5 км
        
        Жоспар
* Судың санитариялық-гигиеналық маңызы
* Су көздерін санитариялық тұрғыдан қорғау
* Суға қойылатын ветеринариялық-гигиеналық талаптар
* Су сапасын арттыру әдістері
1.Судың ... ... ... тірі ... ... ... екісі судан тұрады. Өсімдік организмінде де, жануарлар организміңде де судың мөлшері едәуір жоғары, су ... олар ... ... су ... ... ... жасына, жынысына және ұлпаның типіне байланысты болады. Мысалы, ... ... су оның дене ... 55 ... ... 60 ... үй ... 72 пайыз, балықта 80 пайыз құрайды. Жас жануарларда, әсіресе, жаңадан туған төл организмінде су сақа ... ... ... көп ... Жаңа ... бұзау денесінің 72 пайызын, 1,5 жастағы тайыншаның 61 пайызын, сақа бұқада 52 пайызын су құрайды. Семіз мал денесіңдегі су мөлшері арық ... ... ... аз. ... май ұлпасы суға мейлінше кедей келеді. Мәселен, арық қой денесіндегі су 60 ... ал ... ... 46 ... кұрайды. Ал, кейбір жануарлардың (түйелер) ерекшелігі су жетіспеген жағдайда жиналған ішкі майлардан (өркеш майы) метаболикалық су ... ... су ... ... Ал жануарлардың эмбриондарында су мөлшері олардың массасының 97 пайызын құрайды.
Шөлдеу организмді интоксикацияға ... ... ... ... қан ... ... ... пайда болады. Белоктар да жылдам ыдырай бастайды.
Организмде су көбейген кезде электролиттер айтарлықтай көбейіп кетеді. Соның ... ... ... ... ... суға ... ... тыс тұтынылған су қан және басқа клеткаларға еніп оларды ісіндіреді. Қан қысымы артады, іщекте сумен тым ... ... ... ... ... сіңіреді.
2.Су көздерін санитариялық тұрғыдан қорғау
Санитарлық күзет аймағы. Қазіргі қағидаларға сай, суды зерттеу нәтижелеріне қарамастан, су ... ... ... ... (СКА) ... ... тиіс және тек күзеті бар су көздері ғана ... ауыз суды ашык су ... ... су ... ... СKA-ға белдеу енгізіледі. Олар: қатаң тәртіп белдеуі, шектеу белдеуі және бақылау белдеуі.
СКА-ның алғашқы ... ... ... ... ... су ... бар және де су ... су құбыры құрылыстары 9156065-57912000орналасқан аумақты қамтиды. Бұл ... ... ... уақытша жүруге және құрылыс салуға (су құбырының техникалық ... ... ... басқа) болмайды.
СKA-ның екінші белдеуі немесе сумен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... Ол өзенніің жағалауынан 500-1000 м қашықтықтағы аймақты алып ... Бұл ... ... өзеннің қуаттылығына байланысты: үлкен өзендер үшін 20-30 км дейін, ал ... 30-40 км ... ... су ... үшін ... ... белдеуінің шекарасын белгілеудің (өзен ағысының жоғары бойынан) негізгі көрсеткіші ретінде оның бактериялар мен органикалық заттардан өздігінен тазару процесінің жүру ... ... ... байланысты бұл процесс аяқталу үшін судың 3-5 тәулік бойы ағысы қажет). Ақпайтын су көздерінде ... су ... ... үшін ... ... ... оның ... акваториясының барлық жағынан 3-5 км қашықтықты қамтиды. ... ... ... ... ... ... белдеудің сыртында жатқан территорияны камтиды. Бұл аймаққа су көзінің айналасындағы су сапасының құрылуына әсер ететін белгілі бір жер ... ... Оның ... су ... химиялық санитариялық қызмет органдары су індеті (инфекцияның) есебіне тұрақты бақылау жүргізеді. Сөйтіп, су арқылы іңдетті ... ... үшін ... алу, ... шараларын ұйымдастырады.
Сарқынды лас сулардың су қоймасына әсері және оларды жіберудің ... ... ... ... лас ... ең соңғы жиналатын жері - табиғи су ... ... және ... ... лас ... еш ... ... су қоймаларына қосылуы (өзен, көл) оларды ластап, залалдап, олардың табиғи су көзі ретінде пайдалану мәнін ... ... суды ... және ... ... сатыдан өтеді, осы процес кезінде су біртіндеп бөгде коспалардан арылады: ауыр ... және ... ... ... ... кіші және ... ... бөлшектерден, еріген органикалық заттардан және патогенді микроорганизмдерден.
Осы лас ... ... ... тазалануды механикалық тазалау деп атайды, ал еріген органикалық заттардан тазалануды биологиялық тазалау деп атайды (бұл ... ... ... ... ... суды ... ... - бұл сүзгі және арнайы құм ұстағыш арқылы, сондай-ақ әртүрлі тұндырушылар арқылы іске асырылады. Суда өте ... ... ... ... ... сүзгіде ұсталып қалады. Құм ұстағыш - бұл аса үлкен емес горизонтальды ... ... су ... жылдамдықпен (30-60м/сек) ағады. Осы кезде құмұстағыштың түбіне тек ауыр ... ... ... үлгереді, мысалы: құм, уақ тас және т.б. Ал, ... ... ... лас ... өте жай ... кезінде тұндырғышқа шөгеді.
Биологиялық тазалау арнайы кұрылыста іске асырылады, ол биототықтырғыш, мұнда биохимиялық процесс өтеді, яғни органикалық ... ... Осы ... ретінде өте жиі биологиялық сүзгі қолданады, әсіресе өте үлкең емес лас суды ... ... ... 923544070993000сүзгі бұл- түбінде тесік дренаж құбыр орналасқан екі метрлік шлактан, уақ ... ... ... да ірі ... ... жасалған қабаты бар резервуар. Осы тұндырғышта лас су ... ... суды ... Лас суды ... үш әдісі бар: физикалық, химиялық және биологиялық.
Ең кең тараған залалсыздандыру әдісі - ол ... ... ... ... ... ол ... төзімділігіне, лас судың сипатына, оның тазалану дәрежесіне, хлормен түйісу ... ... ... ... ... ... ... тазалаудан өткен лас суға қажетті хлордың дозасы (мөлшері) 70 мг/л.
3.Суға қойылатын ветеринариялық-гигиеналық талаптар
Судың ... ... ... және ... құрамы, микробпен ластануы, оның тағы басқа ситаттамалары мал денсаулытына белгілі бір дәрежеде әсер етеді. Мал ішетін судың сапасы нашар ... (лай, ... ... ... ... ... келсе) асқазан-ішек жолдары секреторлық аппараттарының қызметін қоздырмай, кері ... ... ... береді. Өте суық сумен суарғанда мал организмі суық тиіп ауырады, ас қорыту қызметі ... Буаз мал ... іш ... ... ... сапалы сумен қамтамасыз ету үшін оның санитариялық-гигиеналық көрсеткіштерін анықтап отыру қажет. Суды гигиеналық тұрғыдан бағалау су ... ... ... ... ... ... және бактериологиялық қасиеттерін анықтау негізінде жүргізіледі. Сонымен қатар гельминтологиялық, гидробиологиялық, радиометрикалық және басқа да суды ... ... ... ... алудың негізі мал фермаларын сумен қамтамасыз ететін барлық су көздерін есепке алу мен паспорттау.
Су ... ... ... мен ... ... беру үшін ... паспорт пайдаланылады. Бұл құжатта су көзінің санитариялық жағдайы, тексеру ... ... ... ... мен ... көрсеткіштері, мал арасыида, әсіресе суға байланысты шығатын аурулардың барлық шығу жағдайлары жайлы мәліметтер ... ... су ... ... ... ... зерттеулердің негізінде толықтырылып, эпизоотологиялық, топографиялық және техникалық жағдайлары анықталады.
Су қоймаларын санитариялық - ... ... ... су ... тегі мен типін, көлемі мен тереңдігін, топырақ пен жер қыртысының терең топырақ асты ... ... жер, су көзі ... ... ... ... береді.
Топырақ пен судың көзін ластайтын мүмкіндіктердің бар-жоқтығын ... Су ... ... мен ... ... көздерін ветеринариялық-санитариялық тұрғыдан бақылауға мынадай жайттар жатады:
-оның ветеринариялық-санитариялық ... ... және ... ... тағы ... ... ... заттармен ластануының алдын-алу мақсатымен күзеттер ұйымдастыру;
-су сапасын санитариялық-лабораториялық бақылау және жыл маусымымен топырақ жағдайына сәйкес су сапасының тұрақтылығына есеп ... ... ... су ... мен мал ... ... қатынасын бақылау.
Антропогеңді судың ластану көрсеткіштеріне судың тотығуы, аммоний тұздары азоты мен альбуминоидты азоттың,9213850-65849500 сондай-ақ нитриттер мен нитраттар ... ... және т.б. ... ... сынамасын талдау. Әрбір су көзінен шығатын судың сапасын анықтау үшін судың мынандай үлгілері талданады: жер асты ... ... ... ... ... және т.б.) үшін ... жаз, қыс ... әркайсысында 3 реттен алынған кемінде 9 сынама зерттеледі;
-қысымды артезиан брұғыламасы (сқважинасы) үшің ... ... ... 2-4 ... салынып алынған екі сынамадан жасалады;
-ашық су қоймалары үшін зерттеу жыл маусымы бойында көктемде, ... ... ... Бұл ... су ... әр ... кемінде үш реттен алынады.
Әрбір су сынамасын зерттегеңде су көзінің аты, жылы, күні, айы, орны, сынама алынған тереңдік, кім ... ... ... ауа ... ... ... күнгі және ол алынғанға дейін он күн бұрынғы жауын-шашын мөлшері; ал ашық су ... үшін ... күші мен ... және ... ... әсер ... ... жағдайлар; зерттеу жүргізген лабораторияның аты мен мекен-жайы көрсетіледі.
Ашық су қоймалары үшін ... ... ... оттегінің 5 тәулік ішіндегі биохимиялық қажеттілігі (ОБК5 мг/л) мен еріген оттегі (мг/л) мөлшері.
Судың сапасына әсер ететін ауыр металдардың, ... ... ... ... ... заттардың тұздары бар деген күдік туса осы заттардың құрамына қосымша зерттеу жасау қажет.
Судың физикалық көрсеткіштері. Белгіленген гигиеналық ... ... ... ... ... ... қасиеттері болуы керек. Былайша айтқанда ол мөлдір, түссіз, температурасы белгілі деңгейде иіссіз және жағымсыз дәмі жоқ болуы керек.
Судың температурасы оның ... ... ... болып табылады. Жануарлар суық суды ішкенде организмнің температурасын реттеуге қөп энергия жұмсайды, бұл өнімділіктің төмендеуіне және ... көп ... ... Ал жылы ... (20°С ... ... сақа мал ... (суық тию салдарынан болатын ауруларға) бейім келеді. Оның үстіне мұндай суды мал шөлдегенде ... ... жылы су өте жай ... малдың іші өтеді. Судың анағұрлым қолайлы температурасы сақа мал үшін ... буаз мал үшін ... ай ... төл үшін 15-30°С. Осы щамадағы температурадағы су шөлді жақсы басып сергітеді. Сауын сиырларын 15- 18°С дейін ... ... ... ... 7-8 ... бройлерлерді суару үшін температурасы 23-24°С аралығында су керек.
Судың иісіне ондағы органикалық заттардың (жануар және өсімдік тектес) ... әсер ... және ... ыдырау процесіне немесе ағынды сулар қоспасының (өндірістік және тұрмыстық сипаттағы) барлығына байланысты болады.
Жер асты суларында күкірттісутегі мен ... иісі ... ... егер бұл ... ... ... бұл суды ... болады. Егер суда көп мөлшерде микроорганизмдер болса оның түсі көгеріп, оңда әртүрлі иістер (балық, шөп, топырақ, май және т.б.) ... ... ... ... ... ... ... құрамында фенолы бар қосылыстар және т.б. заттар суға ... иіс ... Суды ... ... үшін ... шығу себебін анықтау керек. Ішетін суда бөгде иіс болмауы кереқ. ... дәмі ... және ... ... ... Судың жағымсыз дәмі немесс татымы көбінесе суда минералды және органикалық заттардың мөлшерінің көп болуына байланысты болады. Судың ащы, тұзды, ... ... ... ... ... ... ... да (саз балшықты, шіріген, көгерген, тұрып қалған және т.б.) ажыратады.
Судың дәмі ... ... ... ... ... ... мен ... иондары - ашы, сутегі иондары - қышқыл, темір тотығы - ауыз қуыратындай дәм береді. Органикалық заттардың ыдырау өнімдері, ағынды лас ... ... ... және т.б. суға ... дәм береді. Бес балдық шкала бойынша бағалағанда дәм мен татымның интенсивтілігі 2 балда аспауы керек.
Судың түсі әртүрлі ... және ... ... ... ... Су ... гумиңді қышқылдардың, өсімдіктсрдің ыдырау өнімдері түскенде су сарыға ... ... ... боялады. Тұрақты суы бар ашық су қоймаларында балдырлардың өсуі оған жасыл түс, ... ... сары - ... саз ... түс ... Судың түсін анықтағанша оның шығу тегін анықтау керек, себебі ол жануар текті органикалық заттармен ластануының нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Барлық ... ... ... бір ... ... оның минералды немесе органикалық заттармен ластанғандығын көрсетеді және оған күдікпен қарауды талап етеді. Судың ... ... (°С) ... ... ондағы органикалық немесе минералды текті ұсақ бөлшектердің барлығына байланысты.
Санитариялық жағдайдың ең қауіптісі суда ... ... мол ... Олар әдетте судың көп мөлшерде микробтармен ластанғандығын көрсетеді. Барлық жағдайда да ... ... ... ... суды ... ... ... деп санау керек. Су құбырындағы судың мөлдірлігі 1,5 мг/л аспауы керек.
Судың химиялық құрамы. ... ауыз су ... ... зиянсыз, былайша айтқанда, ондағы тұздардың мөлшері мал денсаулығына зиянды әсер ететіндей артық болмауы, әрі улы заттардың және ... ... таза ... ... Табиғи су көздерінің құрамы тұрақсыздығымен сипатталып, онда құрамында түрлі элементтер мен қосылыстар болады. Табиғи жер беті және жер асты ... ... ... ... ... ... әсер ... судың химиялық құрамы шамамен 20 негізгі көрсеткіштердең тұрады (кейбір жағдайда ауыз судың құрамы мен ... ... ... ... ... 11 негізгі көрсеткіштер бойынша қойылады және су ішінде, болуы мүмкін 420 уытты заттарға шекті жоғары концентрациясы (ШЖК) ... ... ... ... ... су құрамында кездесетін және тазалау қоңдырғыларында суды өндегенде қосылатын заттар кіреді.
Суға малды ... ... ... өлім-жітімге ұшырататын басқа да улы заттар (пестицидтер, инсектоцидтер, дезинфектанттар және т.б.) түседі.
Мал ... және мал ... ... пайдаланылатын су сапасын стаңдарттау қазіргі кездегі ветеринариялық сақтаңдыру щараларының ең маңыздысының бірі.
Мал суаратын су құрамы мен сапасы ... ... 2874-82 ... су сапасына қойылатын гигиеналық талаптар мен бақылау" талаптарына сай ... тиіс ... су ... жүйесінде сақталуы қажет және олардың сумен қамтамасыз ету көзінін түріне немесе суды өңдеу жүйесіне қатысты болмауы ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне табиғи суда кездесетін, суды өңдеу үстінде реагент есебінде қосатын, су ... ... ... ... ... ... ... еңгізіледі.
Су сапасының нормалары
Еліміздің кейбір cop топырақты аудандарында,сондай- ақ ... ... бар ... ... ... өте ... ... Мұндай жерлердің суын мал суаруға әбден пайдалануға болады.
Судың санитариялық-биологиялық көрсеткіштері. Су малдың кейбір індетті, ... және ... ... ... үлкен роль атқарады. Ондай ауруларға топалаң, жылқының инфекциялық қаң аздығы, бруцеллез, ... ... ... лептоспироз, маңка, аусыл және көптеген паразит аурулары жатады.
Микробтар саны дегеніміз 37°С температурадағы 1 мл суды ... ... ... ... ... бар) ... 24 ... ішінде температура 37+0,5°С жағдайында өскен барлық микробтар (колониялар) саны. Судың химиялық құрамы төменде көрсетілген нормалармен ғана шектелмейді.
Суда ... ... өмір сүру ... ... ... Сoli тобының бактериялары өзен суында 21-183 күн, ал су құбырында 2-262 күн сақталады. Бруцеллалар су құбырында 5-85 күн, ал ... ... өзен ... 150 күнге дейін өмір сүреді (5- кесте).
Дегенмен, судағы патогенді микроорганизмдердің қатысуын анықтап ажырата білу өте ... ... ... және ... тұрғыдан қауіпсіздігін камтамасыз ететін және судың санитариялық тазалығын анықтау үшін бактериялық ластанудың ... ... - ... саны, коли-титр, коли-индекс пайдаланылады.
Коли-титр дегеніміз -- ... бір ішек ... бар су ... ... -- 1 литр судағы табылған ішек ... саны ... су үшін 2-3 ... ... ... aуpyлap таратушысы немесе паразиттік аурулар қоздырғьшының аралық ... үшін ... ... да бола ... Адам мен мал ... ... ... трихомоноз, диктиокаулез секілді ауруларға құрамында инвазиялық қоздырғыштары бар сапасыз су ішудің салдарынан шалдығады.
Осыларға қарағанда табиғи су малдың физиологиялық және ... ... ... ... ... деу ... Кейбір жағдайларда мұндай суды тұтыну мал денсаулығын бұзып, суға дегең тәбетін ... қана ... мал ... ... да зиян ... ... ... микробтық және паразиттік, яғни тоғышарлық флорасы жұқпалы аурулар мен індетті құрт ... ... ... өте зор. ... осы ... ... судың құрамы мен қасиетін гигиеналық нормалауды немесе стандарттауды жүзеге асыру қажет ... баса ... тура ... ... тұрғыдан бағалау. Сумен қамтамасыз етудің жергілікті жүйеснде оны санитариялық жағынан үнемі МЕМСТ бойынша бағалай ... ... ол ... суы үшін ... ... ... ... зарарсыздандырылмайды.
Мұндай судың сапасын бағалау үшін мынандай көрсеткіштер қолданылады: мөлдірлігі 30 см кем ... түсі 400С ... ... дәмі мен иісі 2-3 балл ... ... ... (тұтқырлығы) литріне 14 мг экв/л (40°С), фтор ... - ... 1,5 мг ... ... құрамы 10 мг дейін, нитрит құрамы - 0,002 мг дейін, танин литріне 4 мг дейін, микробтар саны 1 мл 300-400 м.д, ... ... ... 100 мл, коли-индекс 10 ішек таяқшасынан аспауға тиіс.
Жем-шөп дайындауға жұмсалатын судың сапасына қойылатын талап та мал суаруға қолданылатын суға ... ... ... қора - ... ... - ... жуып тазарту үшін және дезинфекциялау үшін, мал күтімі үшін және т.б. көп ... ... және де ... су да ... болуға тиіс. Себебі, дезинфекциялайтын заттардың ерігіштігі судың минералдық құрамына байланысты болады. Тым тұтқыр - кермек су жылытатын су ... ... ... тез ... Тіпті кайта найдалану (рециркуляция), яғни қиды қажалап жууға пайдаланылатын су кұрамының өзінде адам мен ... ... ... улы ... ... ... инвазиялық және вирустық аурулар коздырғыштары болмауға ... ... ... әдістері
Табиғи суды жақсарту әдістері оның қасиеті мен сапасына қойылатын талаптарға байланысты жағдай. Олар бәрінен ... ... және ... ... ... Су ... оның ... физикалық жәие аздап химиялық, одан да ... ... ... ... ... жақсартуға бағытталған. Су тазарту үшін тиісті құрылыстар жабдықталады. Оган коагуляциялау (қойылту), тұндыру, сүзу жолымен бірге мөлдірлендіру мен түссіздендіру жатады.
Коагуляциялау дегеніміз - ұсақ ... ... ... ... ... әсерімен ірілеңдіру процесі. Осы процестің нәтижесіңде қалқыма ... ... ... Суды ... және түссіздендіру тұндыру процесінің қарқыңдылығын күшейту арқылы іске асырылады. Бұл кезде судан дисперстелген қоспалар ғана емес, сонымен бірге коллоидты жағдайдағы ... да ... ... яғни коагулянт ретінде күкірт қышқылы, алюминий, аммоний, темір және мыс тұздары, шлак қалдықтары және б. қолданылады. Әдетте құрамында ... 33 ... ... ... бар тазартылмаған глинозем пайдаланылады. Қойылтқыщ ретінде сонымен қатар алюминий оксихлориді мен натрий алюминаты да қолданылады. Қойылтқыш ... ... рН, ... ... ... ... сипатына, түсіне байланысты әр литріне 30-300 мг ... ... ... суға ... ... 2-5 пайызды сұйық ерітінді күйінде қосылады.
Құрамында кальций мен магиийдің биокарбонаттары аз, жұмсақ суда қойылту процесін жылдамдату үшін Са(ОН)2, ... әк ... ... сілтілеу керек. Ол үшін бұған жоғары молекулалы заттар-флокулянттар қолданылады. Мәселен, полиакриламид препаратын (1 л суға 0,5-1 мг ... ... ... процесі тездетіліп коагулянт үнемдеуге мүмкіндік туады.
Тұндыру дегеніміз судағы қалқымалы қоспаларды тұндыру, яғни шөктіру жолымен оны мөлдірлету ... Су ... ... ... ... жылдамдықпен қозғалыста болғанда қоспалар салмақ күшінің әсерімен шөгеді. Мөлдірлететін суда ... ... ... үшін оны арнаулы сүзгіден баяу жылдамдықпен өткізеді. Осы мөлдірлететін судың жылжу жылдамдығы қалқымалы бөлшектердің формасына, мөлшеріне, ... ... және ... байланысты.
Тұндырғыштар табиғи (көл) және жасанды (көлбеу, тік және радиальды) болып бөлінеді.
Көлбеу тұндырғыштар. Ол ... ... бір ... ... ... ... ... тік бұрышты темір-бетон ыдыстар.
Тік тұндырғыштар. Су төменнен жоғары ... ... ... ... ... ... қоспалар судың көтеріліп бара жатқан тасқынынан шөгеді. Тік төртбұрыштардан шөгінділер, тұндырғьштар өшірілмей тұрғанда, яғни тоқтатылмай тұрғаңда шығарылады.
Дөңгелек (радиальды) тұндырғыш, ... таяз ... ... Бұл тұңдырғыштарда судың қозғалу жылдамдығына ыдыстың ортасында барынша жоғары, ал шетіне қарай азая береді. Өйткені, ыдыста су ... ... ... ... ... су арнаулы бөлгіш құрылғыдан өтіп шеткі науада жиналады. Шөгінді, қырғышы бар арнайы айналып тұратын ферма деп ... ... ... Бұл ... ... ... ... шұңқыршаға қарай кырады. Одан әрі шөгінді арнайы щөгінді жинайтын құбырлармeн шығарылып ... ... ... ... әр ... ... жүргізіледі ("Струя", "Дефферит", "КБМ").
Сүзу. Қойылту, тұңдыру, мөлдірлету процесінен кейін суды тұндырғыштарда ... ұсақ ... суда ... жүретін ұсақ бөлшектер қалуы мүмкін. Сондықтан суды одан ... үшін ... Сүзу ... ... - су ... материалдар құм арқылы жүргізіледі. Сүзу жылдамдығына қарай жай, жылдам және өте жылдам сүзетіндер, ал жұмыс істейтін қысымға қарай - қысымсыз ... ... ... ... ірілігіне карай-ұсақ, орташа және ірі түйіршікті сүзетін материалының қалыңдығына ... бір, екі және көп ... ... ... өңдеудің арнаулы тәсілдері. Шаруашылықта ауыз сумен қамтамасыз ету ... оның тұз ... ... ... ... ... тәсілдері қолданылады.
Сонымен қатар, суды мөлдірлетуде кейбір заттардың (бентонит батпақтары, активтелген көмір, исолиттер, силикагель, торф және б.) ондағы бөгде заттарды ... ... ... ... ... ... ортаға қауіпті заттарды (мұнай, пестицидтер, хлорорганикалық заттар және т.б.).
Ал, суды кондиционирлеу (тұщылау) жергілікті су ... ... ... және ... ... жер асты сулары, темір мен марганецтен концентрациясы ... ... және т.б.) ... ... мүмкіндік береді. Суды кондиционирлеу оның ішінен кейбір тұздардың артық мөлшерін алу ғана ... оның ... мен ... ... арттыратын кейбір қосылыстарды қосу да жатады. Минералды суларды тұщылау үшін әртүрлі әдістер қолданылады: электродиализ, гиперфильтрация, ион алмасу, дистилляциялау, ... және т.б. ... ... қамтамасыздандыру жағдайларында ең ыңғайлысы жәңе экономикалык тиімдісі электродиализбен ... ... ... ... ... ... үшін ион ... әдісі де қолданылады, ионитгі фильтрдердің құрамындағы иоңдарды фильтрден ететін судың құрамындағы иондарға ... ... ... Бұл суды онын құрамындағы тұздардан тазартады.
Суды толық немесе жартылай ... оның ... ... ... ... әдіспен кальций мен магний катиондары шөктіріледі. Реагентті әдіс кальций мен магний иондары ерімейтін қосылыстар түзіп, оларды тұнбаға ... ... суды ... ... ... пен темірді алу қажеттілігі көбінесе жер асты ... ... ... ... сүзу ... ... су мөлдірленеді, түссізденіп, гельминттер жұмыртқаларынан және құрамындағы микробтардың 60 -- 75 пайызынан тазарады. Сондықтан да инфекция көзі ретінде ... ... ауыз суды ... ... ... ... жоне ... азайту тәсілдері анағұрлым кең тараған. Әдеттегідей аталмыш тәсілдерді сумен қамтамасыз ететін жер асты көзі болған кезде пайдаланған орынды.
Суды ... ... ... ультракүлгін сәуле, ультрадыбыс, радиоактивті сәулелендіру) және химиялық (қышқылдар, асыл темірлердің ... ... ... ... ... ... су құбыры бекеттерінде (станцияларында) су сұйық (газ тәрізді) хлормен, шағын станцияларында хлорлы әкпен хлорланады. Хлордың ... ... ... көбісі жойылады. Газ тәрізді хлор станцияға 0,8 МП дейінгі қысыммен арнаулы болат құтыларға құйылған күйінде келеді. Сол кұтылардан хлор - ... ... ... ол ... ... араласып, пайда болған "хлорлы су" ауыз су өңдеу үшін пайдаланылады.
Су зарарсыздандыруға арналған хлорлы әк пайдаланылған кезде оның құрамындағы уытты ... әкті ... ... ... әк ... 25 ... кем ... тиіс, хлорлы әк ерітіндісі 1-2 пайыз қоюлықта қолданылады. Су мен ерітіндінің қосылу мерзімі 45-60 минуттен кем ... ... ... ... енгізілген хлорлы әк ерітіндісінің есебінен де қол жеткізуте болады. Ол үшін судың ... ... ... анықталады. Көптеген жағдайда литріне 1-3 мг болса жеткілікті деп есептеледі. Мал ішетін хлорланған суда қалған хлор қалдығы литріне 0,3-0,5 мг ... болу ... ... ... ... 300 ... ... Erep суды хлорлау - хлорлы әктің көп мөлшерімен жүргізілсе оның артықтығын жою үшін (артық болса хлор иісі мұрын ... ... ... ... ... 0,5 ... ерітіндісімен немесе күкірт қышқылы натриймен артық уытты хлорды азайтуға тура келеді.
Суды хлорлау ең кең тараған ... ... ... ... ... суды ... ... денсаулығына көптеген зиянды жағы дәлелденген. Сондықтан иісті судың жан-жануарлар ... ... жою және ... ... канцерогендік заттарды азайту алғашқы хлорлауды озондаумен немесе ультракүлгін сәулелермен ауыстыру, сонымен қатар, биологиялық реакторда реагентсіз алдын- ала тазалау әдістерін ... ... қол ... ... ... ... ... мемлекеттерінде суды тазалау станцияларында суды озонмен немесе ультракүлгін ... ... ... ... ... Бізде суды тазалаудың мұндай технологиясын суды тазалау станцияларында енгізу оларды қайта жабдықтау қымбаттылығы бөгеп отыр. ... - ... суды ... ... да ... ... Суды ... бактерицидтік сәулелермен зарарсыздандыру лампалар (ДРТ-1000, ДБ-60, РКС-2,5) мен қондырғыларды (ОВ-ЗН, ОВ-Ш, ОВ-ІП-РКС; ОВ-АКХ-1 ОВ-ЗЦ-РКС, ОВ-ПК-РКС) қолдану арқылы жүргізіледі Ауыл ... таза ... ... ету үшін ОВУ-6П және УОВ-5Н қоңдырғылары жасалған.
Қысқаша қорытынды
Судың организм үшін маңызы - ол ... бір ... ... ... оның ... ... әрі улы ... мен зардапты микробтар болғанда мал денсаулығының төмендеп, өнімділігінің азаятындығы дәлелденген. Сондықтан малды ... ... ... ... ... суы әрі ... әрі таза ... міндет. Егер су құрамы кабылданған нормативке сәйкес болмаған жағдайда ол белгілі әдістермен тазаланып зарарсыздандырылуы керек.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ірі қара малына қойылған негізгі ветеринарлық санитарлық талаптар21 бет
Ірі қараға арналған қорпа-жайға қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар18 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қылмыстың түсінігі және белгілері107 бет
Биелерге арналған қора-жайларға қойылатын ветеринариялық- санитариялық және гигиеналық талаптар, малдарды күтіп-бағу жағдайлары жәнеоларды жақсарту шаралары тақырыбында жазылған17 бет
"Бота ешерихиозы (ақтышқақ) ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар"30 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
"тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.баланың жеке басына қойылан гигиеналық талаптар"9 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь