Радиоактивті және иондаушы сәулелердің өлшем бірлігі

1. Кіріспе
2. Негізі бөлім
2.1. Радиоактивтіліктің өлшем бірліктері
2.2. Иондаушы сәулелердің өлшеу бірлігі.
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Аса жоғары температураға дейін қыздыру, өте салқындату, жоғары қысым мен сиретілген вакумм, түрлі химиялық реактивтермен әсер ету – міне, бұлардың ешқайсысы да радиоактивтілікті бәсеңдетіп, немесе оны жылдамдата алған жоқ. Сонымен қатар кез келген радиоактивті заттың сәуле шығару интенсивтігі уақыт өткен сайын белгілі бір заңдылық бойынша өздігінен азаятындығы байқалды. Әрбір радиоактивті затқа жартылай ыдырау кезеңі тура келеді. Жартылай ыдырау кезеңі дегеніміз –сәуле шығару интенсивтігі екі есе азаятын уақыт мөлшері. Бұл уақыт ішінде радиоактивті атомдардың жартысы ыдырайды. Мысалы радийдің жартылай ыдырау кезеңі -1620 жыл, полонийдікі -138 күн, урандікі -4,5 млрд жыл және т.с.с.
1 Сахариянов А.Ж., Ветеринариялық радиобиология Алматы. 2013ж.
2 Сахариянов А.Ж., Жұмагельдиев А.Ә., Радиоактивтіліктің, иондаушы сәулелердің дозасының және доза қуатының өлшем бірліктері.Алматы 2009ж.
3 Сахариянов А.Ж., Шалхарова Д.Ж. Радиометриялық аспаптардың құрылысы және жұмыс істеу принциптері. Алматы 2010.
4 Сахариянов А.Ж., Шалхарова Д.Ж. Ауылшаруашылық малдарының жіті сәуле ауруы. Алматы 2010ж.
5 Сахариянов А.Ж., Шалхарова Д.Ж. Радиация қауіпсіздігі негіздері және ветеринариялық радиологиялық зертханада иондаушы сәуле көздерімен жұмыс жүргізуді ұйымдастыру. Алматы 2010ж.
        
        Жоспар
* Кіріспе
* Негізі бөлім
+ Радиоактивтіліктің өлшем бірліктері
+ Иондаушы сәулелердің өлшеу бірлігі.
* Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Аса ... ... ... ... өте ... ... ... мен сиретілген вакумм, түрлі химиялық реактивтермен әсер ету - міне, бұлардың ешқайсысы да радиоактивтілікті бәсеңдетіп, немесе оны ... ... жоқ. ... ... кез ... радиоактивті заттың сәуле шығару интенсивтігі уақыт өткен сайын белгілі бір ... ... ... азаятындығы байқалды. Әрбір радиоактивті затқа жартылай ыдырау кезеңі тура келеді. Жартылай ыдырау ... ... - ... ... ... екі есе ... уақыт мөлшері. Бұл уақыт ішінде радиоактивті атомдардың жартысы ыдырайды. Мысалы радийдің жартылай ыдырау кезеңі -1620 жыл, ... -138 күн, ... -4,5 млрд жыл және ... ... өлшем бірліктері
Иондаушы сәулелердің қарқындылығы. Ионды сәуле тасқынының тығыздығы 1 сек. ... 1 м2 ... ... ... ... в-бөлшегі , V -квант , в-бөлшегі ', V -квант .
(м2*сек)(м2*сек)(см2*сек)(см2*сек) ... ... ... ... 1 кг көлемдегі қабылдаушы, сіңетін объектке түскен ионды сәуленің қуатын 1 ... ... ... ... ... сәуленің мөлшері системадан тыс бірлігі бойынша радбен өлшенеді. Рад = 100 эрг\ 1 г (сәуле қабылдаған заттың көлемі) = 1 рад = 10-2 ... ... ... ... өлшеу үшін радтың биологиялық эквиваленті бэр қабылданған. Бэр - 1 г биологиялық улпага сіңген қуат көзінің биологиялық әсері, 1 рад ... және ... ... ... қуат ... ... ... бір уақыт ішінде, шығарылған сәулелерді қабылдайтын мөлшерін куат дозасы дейді Қабылданған қуат мөлшерінің ... ... ... тыс ... ... - ... ... 10-2 вт\кг. Экспозициялық мөлшер қуатының бірлігі ампермен (а\кг), системадан тыс бірлік бойынша ... ... ... ... ... ... радиоактивті заттардың концентрациясын бағамдау үшін радиоактивтілінтің үлесін анықтайды Ол, 1 г затта радиоактивті ... ... ... анықтайды немесе зат массасындағы, аумағындағы, көлеміндегі кюри мөлшерін анықтайды : кюри\г, кюри\кг, кюри\см2, кюри\км2, кюри\см2, кюри\мл, ... ... ... ... ... ... ... бөлшек тасқындары мен радиоактивті элементтердің белсенділігін анықтайды. Оны әртүрлі объектідегі ... ... ... ... Радиометр приборы қабылдағыш құрылымынан, ионды сәулені басқа энергия түріне айналдырып, өлшеуге ыңғайластырған қүрал. Радиометр, ионизациялық, ... ... ... бөлінеді.
Ионизациялық радиометр қүралында сәле шығарушы детектор . ретінде ионизациялық ... мен газ ... ... ... ... ... ретінде NаІ(ТІ), стильбен және басқа кристалдарды пайдаланады. Иондаушы сёулелердің әсерінен синтиляциялық детекторларда молекулалардың қозуынан, ионизация жасауынан жарық тутанулары орын ... ... ... ... есебтеу және эксперимент жасау арқылы жүргізеді.
Пайдаланатын дозиметрлер
Дозиметр құралымен ионды сәулелердің мөлшерін (дозасын) және ... ... ... ... ... және ... (электрометр, гальванометр, лампалы тексеретін прибордан) қурылымдардантұрады.. Дозиметриялық приборлар ионды сәулелерді табатын (радиоактивті индикаторлардан) және ... ... ... ... приборлардан (дозиметрден, рентгенометрден) тұрады.
Дозиметрлерді пайдалануына байланысты олар стационарлы, бір орыннан екінші орынға ауыстырып ... және жеке ... ... ... және ... топтық дозиметрлер иондаушы сәулелердің тез арада қуаттылық дозасын және жалпы немесе ... ... ... ... ( ... ... ... және жеке ... ... ... ... үшін, шкаласы тура көрсетіп, тура есептейтін дозиметрге және көрсеткен дозаның көлемі мен қуатын қосымша есептеуді қажет ететін дозиметрлерден ... ... ... бар. ДК-0,2 ... тура ... дозиметр ионды сәулеледің 10-нан 200 мр шейін дозасын, 0,2-ден 2 Мэв ... қуат ... ... ... КИД-1 ... жеке ... қүралы ионды сәулелердің 0,02 ден 2 р ... ... ... (дозасын) өлшейді. РМ-1- М рентгенометрі, рентген сәулесінің шығарған 6-250 кэв қуаттылық мөлшерін және гамма сәулелердің 1,5 Мэв ... ... ... ... ... ... ... қүралы гамма сәулелері мен белсенді бетта газдарының белгіленген мөлшер көлемнен ... ... ... ... қабарлайды.
Күнделікті тәжрибеде УСИТ-2, УСИД-12 өлшеу қүралдары пайдаланады.
Радиологиялық өлшемдер
Иондаушы сәулелерді дозимертиялық анықтауда және
радиоизотоптардың белсенділігін радиометрияда анықтау үшін
Дүниежүзілік өлшеу системасының ... және ... ... бірлігін пайдаланады.
Иондаушы сәулелердің өлшеу бірлігі. Иондаушы сәулелердің
1 м2 ... ват ... ... ... эрг\см2сеи (1 эрг\см2*сек=10-3 вт\м2).
Радиометрлер пайдалануына байланысты зертханалық және далада экспресс үлгілермен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жем -шөптің, судың тағы басқа үлгілердің радиоактивтілік үлестерін анықтаса, даладағы жайылымның, су көздерінің, жиналған жем ... ... ... ... радиоктивтілік үлесін экспресс үлгімен анықтайды.
Универсальды радиометрлер әртүрлі энергия көздерін қабылдаса, ал кейбір радиометрлер тек қана ... ... ... ... ... не нейтрон энергия көздерін ғана қабылдайды. Ветеринариялық тәжрибиеде көбірек ионизациялық және синтиляциялық радиометрлер қолданады. Ветеринарияда жайылатын жайылымның, жем шөптің, су ... мал ... ... ... өнімдерінің радиоактивтілігін тексеріп бақылайтын ДП-100 М, ДП-100-АД-М радиометриялық құралдары пайдаланады. ДСУ-61 радиометр аппаратурасы малдың қалқанша ... ... ... иод -131 ... РУП-1 ... алып ... ыңғайлы универсалды радиометр тексерілетін объектідегі альфа, бетта, гамма, ұшқыр және жылы нейтронды сәулелердің қарқындылығын, былғануын, олардың ... ... ... ... ... және ... гамма сәулесін анықтайды.
Радиоактивті заттың мөлшерін бір уақыт бірлігінде ыдырау санымен өлшейді. Радиоактивтіліктің өлшем бірлігі ... кюри ... Бір кюри -1 ... 3,7 10 10 ... тең. Бір ... радийдің радиоактивтігі бір кюриге де жиі қолданылады: мкюри (милликюри) және ... ... 1 ... - 0,001 кюриге, 1 мккюри - 0,001 мкюриге немесе 0,000 001 ... тең. ... ... ... ... (эв) ... Бұл - ... мен заряды электрондікіне тең бөлшектің потенциалдар айырмасы 1 вольтті (в) өткенде ... ... 1 эв -- 1,6- 10-12 ... әуленің энергиясы кез келген элементтің сыртқы электрон қабаттарындағы электрондардың байланыс энергиясынан ... көп. ... ... ... ... ... оның ... иондандырып, ал өзі энергиясын біртіндеп жоғалтады. Осының нәтижесінде бос электрондар пайда болады да, ... ... ... оң ... ... айналады. Осыған байланысты кейде ядролық сәулені онын иондандыру қасиетімен, яғни иондандырушы бөлшектіңкі емесе кванттың (электромагниттік ... ... ... бір см ... ... ... ... сипаттайды. Ғалымдар ұзақ жылдар бойғы зерттеу жұмыстарының нәтижесінде радиоактивтік өзгерістердің бірнеше түрі болатындығын анықтады.
Радиоактивтік өзгерістің бірінші түрі альфа ыдырау деп ... Ол ... ... деп ... (а -- грек алфавитінің бірінші әрпі -- ... ... ... ... ... ... ... шығарады. Альфа-белшектерінің құрамында 2 протон және 2 нейтрон бар, массасы 4-ке, ал ... + 2-ге тең. ... -- ... ... ... ... ... бастапқы ядроның заряды 2-ге, ал массасы 4-ке кемиді.
Сондықтан жаңадан ... ... ... ... ... ... бастапқы элементке карағанда 2 клетка солға тамаи орналасқан элементке жатады. Бұған мысал ретінде торий элементінің ... ... ... болады:
Қабылданған ереже бойынша ядролық реакция теңдеуінде алдымен реакцияға катысатын элементтің немесе бөлшектің таңбасы одан соң ... ... сол ... ... (белшектің) массасы, төменгі сол жағына заряды жазылады. Теңдеудің он жағына (стрел-кадан ... ... ... ... ... ... ... де осы тәртіппен жазылады. Кейде ядролық реакция нәтижесінде түзілетін жаңа ... ... ... ... ... ... ... реакция теңдеуін бұдаи да қысқартып жазады. Атап айтқанда, алдымен өзгеріске ... ядро ... одан ... ... ... ... реакцияны тудыратын белшектің, оның қатары-на реакция нәтижесінде түзілетін бөлшектің таңбалары, ал жақшадан кейін ... ... ... ядроның таңбасы жазылады. Мысал ретінде азот атомдарын альфа-бөлшектерімен атқылау реакциясын келтірелік:
Қысқартып жазғанда былай болады:
Қорытынды
Біз бұдан ... ... ... ... ... түрін ғана колданамыз.
Альфа-ыдырау табиғатта кеңінен таралған деуге ... ... ... ... ... ... 10%-ке ... альфа-белшектерін бөле отырып ыдырайды. Изотоптар таблицасында 160-қа жуық альфа-активті изотоптар бар. ... ... ... ... ... жағына орналасқан (2>82) элементтердікі.
Альфа-бөлшектерінің иондандыру қасиеті өте жоғары: альфа-бөлшегінің ауадағы 1 см жолында 30000 жүп ион тузіледі. ... ... мен ... аса үлкен болғандықтан альфа-бөлшектерінің өткіштігі азғантай. Қалцийдығы 0,1 мм қағаз ... ... ... сініре алады.
Радиоактивтіліктіқ ең көп тараған түрі -- бета-ыдырау ((3-ыдырау). Бета-активті ыдырау ... ... ... ... ... шығарады. Бета-активті изотоптық массасы өзгермейді, тек ядро зарядының мөлшері 1-ге ... ... ... бір клетка оңға та-ман орналасқан элементтің ядросына айналады.
Бета-активті ыдырау ... ... ... ... кездегі ғылымға белгілі изотоптардың 46%-і электрон ыдырайды.
Бета-ыдыраудың әте ... ... ... ... ... бета-активті ыдыраудың бірнеше түрлері болатындығы ашылды. Олар мыналар: бета-минус - ... ... ... ... ... ... ( электрондық) қармап алу.
Бета-минусыдырау кезінде электрон бөлініп шығады да, нәтижесінде бастапқы ядроға қарағанда, периодтық снстемада реттік номері бір клетка оңға ... ... ... ... ... талий элементі изотопының ыдырауын алайық:
Енді бета-минус-ыдырауды түсіну үшін 1931 жылы американ ғалымы К- Андерсон ашқан ... ... еске ... ... ... ... мен ... шамасы электрондікіне тең де, бірақ заряды| қарама-қарсы, яғни оң. Позитрон ашылғаннан кейін үш жыл өткеннен соц ерлі-зайыпты Фредерик және Ирен ... ... ... ... ... ... ... А.Ж., Ветеринариялық радиобиология Алматы. 2013ж.
2 Сахариянов А.Ж., Жұмагельдиев А.Ә., Радиоактивтіліктің, иондаушы сәулелердің дозасының және доза ... ... ... ... Сахариянов А.Ж., Шалхарова Д.Ж. Радиометриялық аспаптардың құрылысы және жұмыс істеу принциптері. Алматы 2010.
4 ... А.Ж., ... Д.Ж. ... малдарының жіті сәуле ауруы. Алматы 2010ж.
5 Сахариянов А.Ж., ... Д.Ж. ... ... негіздері және ветеринариялық радиологиялық зертханада иондаушы сәуле көздерімен жұмыс жүргізуді ұйымдастыру. Алматы 2010ж.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Радиоактивтілік бірліктері8 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
C++ екі өлшемді массивтер20 бет
Matlab жүйесі. Үш өлшемді графика10 бет
Turbo Pascal тілінде екі өлшемді массивті орындау15 бет
«Турбо паскаль жүйесінде бір өлшемді массивтерді ұйымдастыру технологиясы»25 бет
Ірі өлшемді керамикалық және декаративті бұйымдар7 бет
Атомның құрылуы. Радиоактивтілігі10 бет
Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы6 бет
Африка Бірлігі Ұйымы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь