Балалар қабілетін ертегі арқылы дамыту

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
2.1. Ертегілерді талдаудың әртүрлі психологиялық тәсілдері
2.2. Балалар қабілетін ертегі арқылы дамыту
2.3. Ертегілер әлеміне саяхат арқылы балалардың тілін дамыту.
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қазақстан Республикасының президенті Н.Әбішұлы Назарбаевтың:
«Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан»атты Қазақстан халқына жолдауында еліміз дамуының жаңа кезеңінің келесі он жылға арналған бағыт-бағдарын анықтап, айқындап берген болатын. Сондықтан бала бақша жасындағы балаларды жан-жақты дамыған тұлға ретінде қалыптастыруда тәрбиешілер мен педагогикалық қызметкерлер алдында үлкен мақсатты жұмыс тұрғандығын көрсетеді.Замана алға қойған бұл міндеттерді өз мәнінде шешу үшін мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру мазмұнын түбегейлі жаңарту көзделуде.
Қазіргі өмірдің өзінен туындап отырған талаптарды орындау, жаңашылдыққа жаршы болу үзіліссіз тәрбие негізінің бастау бұлағы – мектепке дейінгі ұйымдардан басталған орынды.Бала тәрбиесі отбасынан бастау алды десек те, ғылымға негізделген әдіс – тәсілмен берілетін тәлім – тәрбие ісі көбінесе балабақшадан басталып, жан –жақты педагогикалық өрісін табады. Әсіресе балабақшадағы тәрбие бала табиғатына ерекше әсер етіп, оған өмір бойы ізгілікті әсер етіп, мағынасы өшпейтін із қалдырады. Баланы мектеп алды даярлау үздіксіз білім беру жүйесіндегі маңызы мен өзектілігі ерекше мәселелердің бірі болып саналады.

Ертегі. терапиясы дегеніміз не? Бірінші, басымызға келетін нәрсе - ертегімен емдеу деген ой. Бірақ, ертегі мен ертегі терапиясын шатастыруға
болмайды. Ертегі бір басқа, ал ертегі терапиясы - бұл мүлдем басқа.
Ертегі терапиясы - бүл кез-келген басқа да психотерапия сияқты, жан- дуниені тану және емдеудің түрі.
Ертегі терапиясында емнің қандай қатысы бар? Бұл сұраққа көптеген жауаптар бар және болады да. Білім өте қүнды, әрі терең, ол тек өзі жайлы ғана емес, айналадағы әлем жайлы да, сөзсіз емдейді. Дәл бүгін, үшінші мыңжылдықтың басында адамдар оны интуитивті қажетсінуде. Таураттарды қайта оқып, талдап, ертегілерден, аңыздардан және мифтерден жасырын мағынаны іздестіруде. Сондықтан, біз ертегі терапиясын - ертегімен емдеу дегенде, баланың ішкі жан-дүниесінде қалыптасқан және сол сәтте психотерапевтік болып табылатын білімдер жайлы айтамыз.
Бүгінгі таңда ертегі терапиясы бүл жаңа, әрі өте жас және психологиядағы дербес бағыт.
Ертегі терапиясы жүйесіндегі жүмыстын ерекшелігі клиентпен өзара әрекет болып табылады. Психологиялық, мәдениаралық, педагогикалық мәселелер онегелік бағдарларға, рухани қүндылықтар мен түлғалық потенциалдарға сүйене отырып талқыланады. Ертегі терапиясының жетекші идеясы:
- өз потенңиалдарын, мүмкіндіктерін және өз өмірінщ к^ндылықтарын
меңгеру;
1. Жұмабаев М. Педагогика. ─ Алматы, 1994
2. Алпысбаев Т. Қазақ халық әдебиеті. Т.З; Ертегілер. ─ Алматы: Жазушы» 1975ж. 135-1846.
3. Айдашаев А. Қазақ халық әдебиеті. Ертегілер. ─ Алматы: «Жазушы» 1979ж. 112-1466.
4. Бердібаев Р. Сарқылмас қазына. ─Алматы: «Мектеп», 1983ж., 145-2016.
5. Ғабдуллин М. Қазақ халқының ауыз әдебиеті. ─ Алматы: Мектеп,1991ж. 3-376.
6. Сабыров Т. С. Оқыту теориясының негіздері. ─ Алматы, 1993. ─ 64-бет.
7. Әбдірасылова А.Ә. Әр түрді жанрдағы мәтіндерді оқыту. ─ Астана,2003. [18-21]
8. Рахметова С. Қазақ тілін оқыту әдістемесі, ─ Астана,2003. [60-61].
9. Әуелбаев Ш., Ә.Наурызбаева, Р.Ізғыттынов, С.Тәжімбетова. Ана тілін оқыту әдістемесі. ─ Алматы,1998.
        
        Жоспар
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
+ Ертегілерді талдаудың әртүрлі психологиялық тәсілдері
+ Балалар қабілетін ... ... ... ... ... ... ... балалардың тілін дамыту.
* Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... дамуының жаңа кезеңінің келесі он жылға арналған бағыт-бағдарын анықтап, айқындап берген ... ... бала ... жасындағы балаларды жан-жақты дамыған тұлға ретінде қалыптастыруда тәрбиешілер мен педагогикалық қызметкерлер алдында үлкен мақсатты жұмыс ... ... алға ... бұл ... өз ... шешу үшін мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру мазмұнын түбегейлі жаңарту көзделуде.
Қазіргі өмірдің өзінен туындап отырған ... ... ... ... болу ... ... ... бастау бұлағы - мектепке дейінгі ұйымдардан басталған орынды.Бала тәрбиесі отбасынан бастау алды десек те, ғылымға негізделген әдіс - ... ... ... - ... ісі ... ... ... жан - жақты педагогикалық өрісін табады. Әсіресе балабақшадағы тәрбие бала табиғатына ерекше әсер етіп, оған өмір бойы ... әсер ... ... өшпейтін із қалдырады. Баланы мектеп алды даярлау ... ... беру ... ... мен ... ерекше мәселелердің бірі болып саналады.
Ертегі. терапиясы дегеніміз не? Бірінші, басымызға келетін нәрсе - ... ... ... ... басқа, ал ертегі терапиясы - бұл мүлдем басқа.
Ертегі терапиясы - бүл кез-келген басқа да психотерапия сияқты, жан- дуниені тану және ... ... ... ... қандай қатысы бар? Бұл сұраққа көптеген жауаптар бар және ... да. ... өте ... әрі ... ол тек өзі ... ғана ... айналадағы әлем жайлы да, сөзсіз емдейді. Дәл ... ... ... ... ... оны ... қажетсінуде. Таураттарды қайта оқып, талдап, ертегілерден, аңыздардан және мифтерден жасырын мағынаны іздестіруде. Сондықтан, біз ертегі терапиясын - ертегімен емдеу ... ... ішкі ... қалыптасқан және сол сәтте психотерапевтік болып табылатын білімдер ... ... ... ... ... бүл жаңа, әрі өте жас және психологиядағы дербес бағыт.
Ертегі терапиясы жүйесіндегі жүмыстын ерекшелігі клиентпен өзара әрекет болып табылады. Психологиялық, мәдениаралық, ... ... ... ... ... ... мен ... потенциалдарға сүйене отырып талқыланады. Ертегі терапиясының жетекші идеясы:
* өз потенңиалдарын, мүмкіндіктерін және өз өмірінщ к^ндылықтарын
меңгеру;
* себеп-салдарлық байланыс оқиғалары мен әрекеттерін ... әр ... ... түйсінудің стилдерін тану;
* коршаған әлеммен мәнді жасанды өзара әрекет;
* күш және үйлесімділікті іштей ... ... ... ... тәсілдері
Бірден бір қарапайым тәсіл - мінез-құлықтық немесе ... - ... ... ... формасын бейнелеу. Таза гтрагматикалық тұрғыда ертегі балаға нені түсіндіре ... Не ... ... ... ... ... толықтай шынайы болып табылады. Шалқан - принципі: ой жүзеге аспай жатса - кез келген қолдағы құндылықтарды алға қоя ... ... қол ... ... психодиагностиканың, түзетудің және даму принциптері гуманистік, позитивтік ... ... ... болып келеді:
* тәсілдердің көмегімен психодиагностиканың астарында тұлғаның толық көрінісін, сондай-ақ оның жеке мәселелік және потенциалдық бөлшектерін бейнелейтін ... ... ... ... ... ... ... мәселелік бөлшектерді кезінде болатын адамның шығармашылық және потенциалдық қабілеттерді жүйелі күшейту жатыр.
* Ертегі терапиясы ... ... ... ... ... ... ... негативті мінез-қүлқын алдын алу болып та саналады. Яғни, ғажайып формада адамға әртүрлі жағдайдағы және осы ... көп , ... ... ... ... ... мінез-құлықтың көптеген үлгілері ұсынылады. Тәжірибе дәлелдегендей, адамның мүмкін ... ... ... ... ... ... ... болса, ол айналадағы әлемнің шартыңа жақсы бейімделген ... еді ... ... ... ... білу үшін біз Т.Д. Зинкевич- Евстигнееваның пікірлеріне жүгінсек, ол төмендегідей қорытындыға келген:
- Ертегінің ... мәні ... ... емес.
-. Ертегіде мысалдағыдай тікелей ақыл айтылмайды.
Бала өзін кейіпкерге санасыз түрде ... ... ... ... ... және ... дер кезінде .шеше білуді, қанағаттану
мен қажетті істі ... ... ... ... Ертегіде ешкім баланы
үйрете алмайды. Ертеп тарихыидағы оқт ... ... ... ағыммен жүреді. Сондықтан бала осы әлемде өмір сүретін
себеп-салдарлық байланыстарды, заңдылықтарды меңгеріп және қабылдай
алады.
ертегісін мысалға алсақ, 3-5- ... бала ои ... ... тым ... балалық шешімдердің салдарын бақылап отырады (бұл жаета ... ... бала ... ... ... қсщынан ұстамай көшені қиып өтуге, өз еркімен шешім кабылдауга жәнс т.б. ... Сол ... ... ... ... катысты баска адамдарды жоне олардың реакциясын зерттеп жүрген жеткіншек адамның қандай типінің болатыньш біліп, ондай адамдармен өзін қалай ... ... ... , , және ... ... түсу ... ... ойластырады. Айналасында болып жатқан қубылысгардың мәнін түсінетін ересек адам ертегілердегі барлық кейіпкерлердің қыльіқтарының себептері мен ... ... ... ... ... ... философиялық жасырын сырын түсінуге тырысады . Мектепте, орта және жоғарғы оқу ... ... ... ... ... ... кез ... метафораны келтірмейінше жаңа материалды жиі түсінбейтіндігін жақсы біледі. Мұның тек ... ғана емес ... де ... үшін ... ... ... ... белгісі - жақсы аяқталуында. Психологиялық қорғанысында. Шынайылықты философиялық, әкзистенциалдық тұрғыда түсінуінде. Көптеген ертегілерде мейірімділік пен зұлымдыкгыц ... ... ... ... ... бала жаман әрекеттер жасаған кейіпкердің түбінде жазаланатынын көреді. Ал өздерінің жақсы қасиеттерін корсетіп, барлық сыннан өткендер міндегті түрде ... ... ... ... ... ... ол да ... солай қарамақ, өмірдің заңдылығы да осында.
Балалар қабілетін ... ... ... жасындағы балаларды жан-жақты дамыту кезінде ұлттық тәрбиенің алатын рольі өте зор. Қазақ халқы басқа ... ... бала ... өте ерте ... ... жиып - терген бай, асыл қазынасы, мол ... ... ... Қазақ атамыз келешек ұрпақтың қамын алыстан болжап, өмірге нәресте келгенде оған лайықты ат қойып, ... ... ... кесер рәсімдерін жасап, өсе келе оған қазақ халқының ұлттық шежіресін, өзінің ... ... ... ... сөздерінің мағынасын түсіндірген.
Мінеки жас баланың ойлау, есту, сөйлеу, көру, есте сақтау қабілеттерін дамытуда халық ауыз әдебиетінің ... ... орын ... Солардың ішінде көп тараған үлгілерінің бірі ертегілер.
Мінеки ... ... ... ... ... ... өзіндегі негізгі мақсат, оның білім беру мен тәрбие беру ... ... өте зор. ... ... ... ертегілерді оқып беру арқылы адамгершілікке тәрбиелеуге болады. Әрбір ертегіні оқып беріп, таныстыру арқылы танымдық қабілеттерін арттыруға болады. Балабақшадағы жоғарғы ... ... ... ... ертегілерді негізгі динамикалық қозғаушы күш яғни дидактикалық ... ... ... ... ... өмір талабына сай жаңа технологияларды оқу процесі мен тәрбие аясында шебер ... білу ... ... мен тәрбиешінің міндеті болса, ертегілерді әртүрлі сабақтарда өз ретімен қолдана ... ... ... ... ... аса зор мәні бар ... ... Сабақ барысында ертегі кейіпкерлерінің жан-жақты мінез-құлықтарын айыра білу бойынша жақсы деген немене, жаман деген ... ... ... ... ... ... топ тәрбиеленушілерімен өткізілетін сабақтарда қолданылу аясы.
Барлық пәндерде ... ... ... ... ... ... пәнаралық байланысты жүзеге асыруға болады.
Енді ертегілерді әр пәнде орынды қалай қолдануға болатындығына тоқтаймыз. Мысалы ... ... ... осы ... ... ... танысып, негізгі ойды анықтасақ, енді математика сабағында осы ертегінің кейіпкерлерінің пайдаланып денелердің көлемін салыстыруды атап ... түйе мен ... қой мен ... ... ... , , немесе , деген ұғымдарды қалыптастырып, таныстыруға болады.
ертегісінің сюжеті, суреттері арқылы тура және кері ... ... ... ... ... ... ... кейіпкерлерді салыстыртуға болады. Жағымсыз кейіпкер қасқыр ол нешеу?(біреу), ешкі нешеу?(біреу)
- Ендеше екеуін салыстырамыз екеуі тең.
- ... ... ... Олар ... мен ... ... тәрбиеші бұл суреттерді және ұғымдарын тиянақтауда қолдануға болады.
ертегісін оқып беру арқылы ... ... ... ... ... ... ... ертегіні оқығанда неше кейіпкердің атын естідік
- Тырна мен түлкі яғни олар бір-біріне ... ... ... үстелде қай аң артық
- Аю
- Аю нешеу? Ол біреу
Математика сабағында ... ... ойын ... ... балаларды естіген ертегі кейіпкерлерін есте сақтау, ойлау,сөйлеу қабілеттерін дамытады.
Ертегі кейіпкерлерін музыка сабағында пайдалану жоғарғы топтағы тәрбиеленушілердің есте сақтау және ... ... ... Егер тәрбиеші ертегіні өзі оқығанда қызықсыз болады десе түрлі дыбыстық дискілерге жазып әкеліп оқуға болады. ... ... ... ... ... есту ... мен дауыс ырғағын қайталау (ритмдерді таңдау) арттыруға ... ... ... ... ертегідегі Қызыл телпектің көңіл күйін, қимыл қозғалысын ноталық дыбысталуын қайталатуға болады. Музыка пәнінде дыбысталу ырғағын үйрету арқылы баланың дене мүшелерінің ... ... да әсер ... ... ойынын ойнату арқылы балаларға аңдар мен жануарлардың қалай дыбыстайтындығы ... ... жақ ... ... ... есту ... ... дамуына әсер етеді.Ол үшін музыкадан ноталық сауатты яғни жеті нотаны дұрыс айтып үйреткен дұрыс музыкалық орталықтан.
Ертегілер әлеміне саяхат арқылы ... ... ... - ерте ... деп ертегінің баслатуынан ақ байқауға болады. Ертегі деген сөз ертеде ерте күндегі деген сөздердентуған. Сол ертегіні нақшына келтіріп ... ... ... ертекші деп атаған. Ертегі қиял қазынасы ертегілерді ойдан шығарылған, шындыққа айналатын кездері болған. Ертегінің үйретері балалардың ... ... ... ... аса күрделі проблемаларға тап болады. Ертегі арқылы балаға шақсы мен ... не ... ... ... ... ... ... Ертегі баланың бойында болашаққа сенімділікті орнықтырады. Оқиға соңы қашан да жақсылықпен аяқталынып кейіпкердің кез келген қиындықты ... ... ... ... баулиды. Қысқасы жас балаға қарапайым ақиқат шындықты тез түсіндіргіңіз ... ... ... ... көне ... бері, ең тәрбие тәсілі болып келеді. Мектеп ... ... ... үшін ... ... 3,4,5 ... ... психологиясына тигізер әсері мол.
Бала ертегіні тыңдау арқылы жақсылықтың оңай келмейтінің патшалық пен сұлу ханшайымды біреу бере салмайтынын түсінеді. ... ... бір ... ... ... ... балалармен, ортамен қарым қатынасқа түсуді үйретеді. Жас балаға ойын - ... ... үшін тез ... ... ертегі айтып беріңіз. Осыған ертегі арқылы бала өзінің ертегіден түсінгенің, өз тілі арқылы жеткізе біледі. Осыдан ... ... ... ... ... тіл байлығы молайа түседі. Айталық үлкендерді тыңдамай, ақыр соңында опық жегізген , , ертегілерінен көп ... ... ... ... ... ... өзі ... үрейін қашырып жас балаға қиындық пен қатер аяқ астында тап болуы, ... іс ... ... етуі бағыт - бағдар сілтейді. Қазақ ауыз әдебиетінің ішінде ертегінің ролі зор, одан ... ... ... ... ... ... танимыз. Әр бір бала үйдегі тәрбиесі арқылы өскен жері, балабақша бәрі балаға әсер етеді. Бала не нәрсе болса да, ... ... ... ... Олар ... ... ... көргенді жақсы көреді. Сәбилер тобында үш жастағы тағы балалар, бәрін білгісі келіп, ... ... ой ... ... ... ... тіл байлығын молйатуға ауыз әдебиеті үлгілері ертегі, жұмбақ, жаңылтпаштар, тигізетін әсері мол, ... ұшаң ... ... ... бір ғана ... ... ... әр түрлі көрнекіліктерді пайдаланып, дауыс ырғағын келтіре отырып баланың есінде қалатындай оқу керек. Осы ертегінің ішінен бала жағымсыз ... ... ... бой ... жақсылыққа ұмтылады. Көркем әдебиет сабағында сахналық ойындар басқа адамның сөзін тыңдауға, үлкенге жәрдем, кішіге қамқор, ... - ... мен ... ... ... ... ертегілер арқылы балалар өздерінің тіл байлығын молайтып, сөздік қорын жинақтайды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Жұмабаев М. Педагогика. ─ Алматы, 1994
* Алпысбаев Т. ... ... ... Т.З; ...... Жазушы>> 1975ж. 135-1846.
* Айдашаев А. Қазақ халық әдебиеті. Ертегілер. ─ ... 1979ж. ... ... Р. ... ... ... , 1983ж., ... Ғабдуллин М. Қазақ халқының ауыз әдебиеті. ─ Алматы: Мектеп,1991ж. 3-376.
* Сабыров Т. С. ... ... ...... 1993. ─ ... ... А.Ә. Әр ... жанрдағы мәтіндерді оқыту. ─ Астана,2003. [18-21]
* Рахметова С. Қазақ тілін ... ...... ... ... Ш., Ә.Наурызбаева, Р.Ізғыттынов, С.Тәжімбетова. Ана тілін оқыту әдістемесі. ─ ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ертегілерді оқушылардың тілін дамытуда пайдалану тәжірибесі және оның нәтижесі52 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Жоғары оқу орындарының экология бөлім студенттеріне қазақ тілін дамыта оқыту әдістемесі119 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Мектепке психологиялық даярлық5 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға арналған бағдарламасы80 бет
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік стратегиясы96 бет
Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь