Жеке тұлғаның тәрбиесіндегі даму мәселелері

1.Жеке тұлғаның тәрбиесіндегі даму мәселелері
2.Бүгінгі педагогика ғылымының даму жағдайы
3.Адамгершілік мәдениеті
4.Енбек тәрбиесі
5.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Тәрбие жалпы адамзатгық мәдениеттің бір бөлшегі болғандықтан, культурологиялық тұрғыдан оқып, үйренуге де тура келеді. Олай болса, бүл үрдіс балаға ғасырлар бойы қалыптасқан мөдени мұраны меңгертіп, сол арқылы осы заманғы мәдениетке енуіне көмек береді деп түсінуіміз керек. Баланың оны игеруі барынша қысқа мерзімде атқарылуға тиіс. Нәтижесінде, тәрбие ісі жалпы адамзатгық гуманистік бағытта жүргізіліп, жеке бастың бостандығын, ар-ожданын қорғауға бағытталуы керек.
“Тұлғаның қалыптасуы” ұғымына баланың қоғамда өздігінен өмір сүруге қабілеттілігі, өзінің тағдырына өзі иелік ете білуі және өзінің мінез-құлқын жөнге сала білуі, сондай-ақ қоршаған орта мен өзінің қарым-қатынасын түсіне білу қабілетін жетілдіру және құндылық атаулыны тандай,алу сияқты дамудың басты шарттары енеді.
Тұлғаның “қалыптасу” кезіндегі өзгеріске түсу үрдісі және оның дене құрылысы мен әлеуметгік-психологиялық жаңаруындағы өзгерістер жас ерекшеліктеріне тығыз байланыста пайда болады. Қазақстан Республикасының өркениетті демократиялық реформаларға көшуіне байланысты оның ұлттық ерекшеліктерін, құқығы мен бостандығын тани отырып, тәрбиенің мақсаты мен міндетіне жаңаша қарауға тура келеді.
Тәрбиенің жоғарыда аталған мақсатын жүзеге асыру тұлғаның қажетілігі мен қабілетін, өзіндік тәрбиесін, өзін-өзі дамытуын, өздігінен жетілуін мақсаттылықпен іске асыруға ықпал етуді талап етеді. “Мақсаттылық” бұл іс-әрекеттің белгілі бір бағыттылығын, нәтижені көздеуді көреетеді. Ал “ықпал” деген сөздің астарында педагогикалық ықпалдың сан алуан түрлері мен тәсілдері жатыр. “Дамыту” деген сөз тіркесінің анықтамасы психодогиялық бағдарды білдіреді, яғни ол өзінің бағытталған ішкі ой-өрісі бар үрдісіне ықпал етуші, тәрбиеге өзінің көзқарасын ашып көрсетуші болып саналады. “Өздігінен дамудағы қажеттілік” дегеніміз — өзін дамытуға қажетті ынталылық, қызығушылық. “Дамуға қабілеттілік” дегенді біліктілік, өздігінен даму құралдарын игере білу деп түсінген жөн. “Өздігінен даму” терминін өзінің қатысуымен жеке тұлғаның рухани баюы, үйлесімділігінің дамуы деп түсінеміз.
Осы айтылғандар бойынша тәрбиенің негізі кіріккен (интегративті), үстемелі және әлеуметгік жүйе ретінде қалыптасып келе жатқан жеке тұлға деген қорытынды жасауға тура келеді.
Әдетте мәдениет дегенді біз тарихи даму барысында адамзат жасаған материаддық және рухани игіліктердің жиынтығы деп түсінеміз. Алайда, мұндай анықтама беру бір жақты болар еді, өйткені мәдениет туралы айтқанда оған қатып-семіп қалған және аяқталған, қандай болмасын ықпалға берілмейтін нәрсе деп қарауға болмайды. Сонымен бірге, адамдардың қолымен жасалып жатқан жаңа құндылықтар, ол — адамдардың құндылықтармен өзара байланысы, олардың оны игеру процесі кезіндегі мәдениетгің аса маңызды бөлігінің бірі болып табылады. Осы факторларды ескере отырып, мәдениетке жаңаша анықтама беруге тура келеді, яғни
мәдениет дегеніміз адамдардың бірлесе ғылыми, моральдық-әлеуметтік, көркем және техникалық құндылықтар жасаудағы қарым-қатынастар жиынтығы
1. А.С.Макаренко. Тәрбие туралы лекциялары. - Алматы, 1968.
2. В.А. Сухомлинский. Балаға жүрек жылуы. - Алматы, 1976.
3. Караковский В.А. О подростках. - М.: Педагогика, 1970.
4. Т.Сабыров. Балаларға ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері. - Алматы,
5. Ө.А.Уманов, В.А.Парфенов. Бала бақыты. - Алматы, 1979.
        
        Жеке тұлғаның тәрбиесіндегі даму мәселелері
Тәрбие жалпы адамзатгық мәдениеттің бір бөлшегі болғандықтан, культурологиялық тұрғыдан оқып, үйренуге де тура ... Олай ... бүл ... ... ғасырлар бойы қалыптасқан мөдени мұраны меңгертіп, сол арқылы осы заманғы мәдениетке енуіне көмек береді деп түсінуіміз керек. Баланың оны игеруі ... ... ... ... ... ... ... ісі жалпы адамзатгық гуманистік бағытта жүргізіліп, жеке бастың бостандығын, ар-ожданын қорғауға бағытталуы керек.
"Тұлғаның ... ... ... ... өздігінен өмір сүруге қабілеттілігі, өзінің тағдырына өзі иелік ете білуі және өзінің мінез-құлқын жөнге сала білуі, сондай-ақ ... орта мен ... ... ... білу ... ... және ... атаулыны тандай,алу сияқты дамудың басты шарттары енеді.
Тұлғаның "қалыптасу" кезіндегі өзгеріске түсу үрдісі және оның дене құрылысы мен әлеуметгік-психологиялық жаңаруындағы өзгерістер жас ... ... ... пайда болады. Қазақстан Республикасының өркениетті демократиялық реформаларға көшуіне ... оның ... ... ... мен ... тани ... тәрбиенің мақсаты мен міндетіне жаңаша қарауға тура келеді.
Тәрбиенің жоғарыда аталған мақсатын жүзеге асыру тұлғаның қажетілігі мен қабілетін, өзіндік тәрбиесін, ... ... ... ... ... іске ... ықпал етуді талап етеді. "Мақсаттылық" бұл іс-әрекеттің белгілі бір бағыттылығын, нәтижені көздеуді көреетеді. Ал "ықпал" деген сөздің астарында ... ... сан ... ... мен ... ... "Дамыту" деген сөз тіркесінің анықтамасы психодогиялық бағдарды білдіреді, яғни ол ... ... ішкі ... бар ... ықпал етуші, тәрбиеге өзінің көзқарасын ашып көрсетуші болып саналады. "Өздігінен дамудағы қажеттілік" дегеніміз -- өзін ... ... ... ... "Дамуға қабілеттілік" дегенді біліктілік, өздігінен даму құралдарын игере білу деп ... жөн. ... ... ... ... ... жеке тұлғаның рухани баюы, үйлесімділігінің дамуы деп түсінеміз.
Осы айтылғандар бойынша ... ... ... ... ... және ... жүйе ... қалыптасып келе жатқан жеке тұлға деген қорытынды жасауға тура келеді.
Әдетте ... ... біз ... даму барысында адамзат жасаған материаддық және рухани ... ... деп ... Алайда, мұндай анықтама беру бір жақты болар еді, өйткені мәдениет туралы айтқанда оған қатып-семіп ... және ... ... ... ... берілмейтін нәрсе деп қарауға болмайды. Сонымен бірге, адамдардың қолымен жасалып жатқан жаңа құндылықтар, ол -- ... ... ... ... ... оны ... ... кезіндегі мәдениетгің аса маңызды бөлігінің бірі болып табылады. Осы факторларды ескере отырып, мәдениетке ... ... ... тура ... ... ... ... бірлесе ғылыми, моральдық-әлеуметтік, көркем және техникалық құндылықтар жасаудағы қарым-қатынастар жиынтығы деген анықтама беруге болады. Сөйтіп, мәдениеттің мәні аламның ... ... ... ... өнім ... ... "Адамды адам еткен -- еңбек" деген қағида осыдан шығады. Мәдениетте пайда болатын әлеуметтік идея жеке тұлғаның бойына ... ... ... ... ... яғни жеке ... жалпы адамзаттық мәдениеттің жиынтығын бүгінгі нарықтық экономика-ның талаптарына негіздей отырып меңгерту көзделеді. Осыған байланысты педагогтың кәсіптік ... ... яғни жеке ... қалыптастыру процесін ұйымдастыру үшін оның үнемі мәдениетке кіруіне зер салу, бүгінгі мәдени ... ... ... ... қарым-қатынас жасауы арқылы жеке тұлғаның әлеуметтік өмірдің мағынасына енуін қарастыру көз-деледі. Олай болса, жан-жақты дамыған тұлғаның осы ... ... ... адамзаттық мәдениеттің бүкіл дүниежүзілік қоры алынуы керек. Атап айтқанда, ол оның барлық түрін: ақыл-ой ... ... ... ... мен политехникалық және еңбек мәдениетін, адамгершілік мәдениетін, ... және ... ... ... және ... ... ... экологиялық және экономикалық мәдениетін қамтиды. Мәдениеттің осы түрлерінің бәрі олардың өзара әрекеті арқылы ... ... ... ... ... ... біріктіре қабылдауының, оның тұтас ғылыми көзқарасын қалыптастырудың негізі болып саналады. ... осы ... ... ... ... жасауға тура келеді: ғылыми көзқарас дегеніміз ғылыми негізделген ... ... ... ... ... қарым-қатынасындағы мінез-құлқын, эмоциялық сезімін, танымдық қызметін айқындайтын кешен. Көзқарастың осы сипаттамасының ... ашу, ... ... ... ... ... кіріктірушілік рөлін түсінуі, сөйтіп өзінің бойында жалпы әлемдік мәдениеттің ... ... ... алдын ала кіріктіре пайдалануын ұсынады. Кіріктірілген көзқарас осы заманғы оқушының тұтас тұлғасын қалыптастыру мақсатында тәрбиелік Қызметтің негізгі компоненттерінің ... ... және оны ... ... ... ... методологиялық ұстаным ретінде қарастырылады. Ақыл-ой (интеллектуалды) мәдениеті-тәрбиенің аса маңызды қүрамдарының бірі. Адамның ақыл- ақыл-ойының дамуы оның ... ... білу ... ... ... сипатталады. Ол ақыл-ойдың икемділігін және жүйелілігін; меңгерген, өндірістің ... және ... ... ... ... ... дайын, өндірістің жаңа сипаттағы бейнесіне ыңғайлана өз білімін үнемі толықтырып, ... ... ... адам ... керек. Шапшаң ойлай алатын, мәселеге тез талдау жасай отырып, логика-лық дұрыс ... ... ... жеке ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық, ғылыми-техникалық прогресс кезінде, өндіріс процесінде дұрыс шешім қабыддау үшін, әрбір адамның ақыл-ой қабілетін дамытумен тығыз ... ... үшін ... ... ... педагогика ғылымының даму жағдайы, сондай-ақ қоғамның әлеуметтік сұранысын мектепке қойып отырған талап тұрғысынан қарастырғанда, ақыл-ой ... ... ... қажет ететін болды. Ол қоғамда білімнің тез және шапшаң қарқынмен дамуына байланысты туындауда. ... ... ... тек ... ... ... ... болмайды.
Әр оқушының білімді өз бетінше ізденіп, толықтыруын ғылыми және техникалық ақпараттардың ... ... ... ... білу ... ... қажет. Бұлай ету ақыл-ой тәрбиесі үрдісін оқушы тұлғасын қалыптастыруға бағыттау үшін ... ... ... Олай болса, ғалымдардың ондаған жылдар бойы айтып келген "балаларды оқыту керек" дейтін теориясы аздық етеді. Оқушыны білімді өз ... ... ала ... оқу ... ... ... теориялық және практикалық білімді игеруге деген даярлығын өздігінен дамытуға, өздігінен білім алуға, өздігінен ... ... ... үшін оқу ... ... ... ... арада ақыл-ой тәрбиесінің ерекшелігі неде? -- деген сұрақтың қойылуы ... ... ... мұны осы ... ақпараттық алмасу үрдісінің қарқындылығымен сипатталады деген тұжырыммен түсіндірмек ... ... да оның ... ... ... энергетикалық қоры сияқты қоғамның стратегиялық қорына жатады. Осыған байланысты білімнің түрлі үлгісінің әлеуметтік және жеке ... ... ... алға қойғанда, ақпараттың әлеуметтік рөлінің өзгергенін байқаймыз.
Акпараттандыру -- бұл адамзат өмірінің барлық жағына ақылгөй, қызметтің интеллектілік ... мен ... ... ... артуына байланысты туатын объективті үрдіс. Осыған орай білімді ақпараттандыру бүгінде оқушылардың жан-жақты дамуының ... ... ... ... ... ... ... білімді акпараттандыру нарықтық қарым-қатынас жағдайында адамды өмірге жан-жақты даярлауды талап етеді. ... бәрі ... ғана ... сонымен бірге тұлғаның ақыл-ойы жағынан шығармашылықпен дамуына жағдай жасау; тәрбиеленушілердің жеке бас қабілеттері мен қасиеттерін ашу; ... ... ... ... мен ... ... ... кешендерін оқып үйренуді қамтамамыз ету болып табылады. Ақыл-ой тәрбиесінін, міндеттеріне мыналар енеді: әрбір тұлғаның танымдық мүмкіндіктерін, ойлау қызметінің дағдыларын және жеке ... ... ... ... осы заманғы ғылыми білімдермен өзін байыту; дүниежүзілік өркениет құндылықтарымен қаруландыру, компьютерлік сауаттылықты игеру үрдістерінде жеке ... ... ... ... баланың өмірде бағыт-бағдарын айқындап, жұмыстың өзіне лайықты түрін таба білу үшін өзінің тандауы бойынша құмартқан білімді меңгеруіне ерекше ... ... ... ... ... мен ... дамуы көп жағдайда адамның денсаулық жағдайына,төзімділігіне, жүйке жүйесінің мықтылығына қарай айқындалатын болғандықтан, ол дене ... ... ... ... ... ... ... адамның жеке басының саулығы, оның дене
күшінің мығымдылығы оның жеке басының ерекше құндылығы болып ... ... ... ... адам үшін ... қажетті құндылық болып есептеледі. Міне,осыдан келіп, осы ... ... ... дене ... ... ... енеді: денсаулықты нығайту және шынықтыру, дененің дұрыс дамуына және организмнің жұмыс істеу қабілетін арттыруга көмектесу;қимылдық дағдылар мен ... ... ... қимылдың жаңа түрлерін үйрену және оның біліммен байланыстарын хабарлап отыру; оқушылардың қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... ету; оқушылардың бойында санитарлық-гигиеналық дағдыларды, еңбекті және демалысты, ой еңбегі сабақтарын дене шынықтыру жаттығуларымен және ... ... ... ... дұрыс алмастыра білуді қалыптастыру.
Адамгершілік мәдениеті тұлғаны жан-жақты дамыту жүйесінің жетекші сыңары, адамгершілік сананы, сезімді және мінез-құлықты қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... қайтадан ойластыру өткен замандағы адамгершілік құндылықтарды сақтау қажеттігін туғызып отыр.
Адамгеріділік тәрбиесіндегі ... ... ... ретінде де, жеке тұлғаға қажеттілік ретінде де маңызды болып саналады. Қоғамдық құндылықтарға Адам, отбасы, еңбек, білім, Отан, Жер ... ... т. б. ... Осы ... ... тәрбиесі жекелеген бағыттарға емес, адамгершілік құндылықтарға қарай бағыт ұстайды. Осындай алғашқы құңдылықтарды мектептің мүмкіндігі мен оқушының бейімділігіне қарай кез-келген бағыт ... ... ... Сондықтан адамгершілік әрбиесінің міндеттеріне мыналар енеді: адамгершілік идеяларына сәйкес келетін қарым-қатынастар тәжірибесін қалыптастыру. Мысалы, осындай қарым-қатынасты "еңбек арқылы" жасауға болады. ... ... ... ... арманын жүзеге асырады, бүгінгі өмірін келешекпен байланыстырады. Сөйтіп, еңбек және адам ... ... ... ... Отбасындағы достарымен, ұжымымен болатын бірлескен мағыналы, тартымды еңбек жақын адамдар ... ... ... ... ... қамқорлыққа, қоғамдық игілікке бағытталған еңбек, құндылық атаулыны нығайтуға қызмет етеді.
Жасөспірімнің адамгершілік жолындағы ізденістері білімнің, біліктің және дағдының жай ғана ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі қабілеттер мен қажеттіліктерді бойға жинақтаған және ізгілік бағытымен реттелетін гуманитарлық пәндерде, ... ... ... ... асырьшатын процесс.
"Ізгілік" ұғымы көп жағдайда адамгершілік саласына жататындай ұғымда қабылданады. Қазіргі кезде ... ... ... бұл ұғым ... бағыттылық мәнге ие болуда. Ізгілендірудің мәнін шешіп ... ... ... ... ... сөз қозғауға болмайды. Оны қазіргі уақыттың басты міндеті ретінде қарастыруға тура келіп отыр. ... мәні ... ... ... ... ... қажет етеді. Ол адамды үздіксіз
окьпу, үйрет арқылы адамгершілік ... ... ... ... екі жақты әрекет арқылы пайда болады.
Адамзат мәдениетінің басты қайнар көзі ... ... ... дегеніміз -- бұл еңбекке жаңаша қарау, еңбек процесінде дұрыс қарым-қатынасқа (енбексүйгіштік) түсу, еңбек ете білушілік қабілетгердің ... ... ... даярлық жасау болып табылады. Оқушыларды еңбекке тәрбиелеу міндеггері: ... ... ... және ... ... ... олардың бойында қажеттілік ретінде еңбекке деген саналы көзқарасты қалыптастыру, мамандықты дұрыс тандауға даярлық жасау. Бірақ, ең ... ... ... процесінде мәні-сен жасаған затта өзіндік қолтаңбаның болу ... ... ... ... ... өзгертуші ретінде еңбектің жасампаздық құдіретін бағалау екенін атап айтқан жөн.
Соңғы жылдары ... ... ... байланысты оқушылардың бойында жас кезінен еңбек етуге деген ынталылық азайды. Үлкендердің ойланбай және жауапсыз қарауы салдарынан көп ... ... ... ... және өмірге икемсіз болуда. Өкінішке қарай, еңбек тәрбиесі жайында көп айтқанымызбен, әдетте мектепте оқушыларды еңбекке, әсіресе өнімді ... ... ... қажетті жағдай жасалмаған.
Еңбек тәрбиесін еңбек дағдыларын меңгертуге немесе еңбекті сүйе білу керек деген әңгіме маңына ғана жинақтауға ... ... ... қызметін оқушы бойына дарытқанда, оның экономикалық нәтижесіне мән беруге ой жүгірткізіп үйретудің қажеттін ... ... ... ... ... нәтижесіз болса, ол адам бойында еңбекке деген жеккөрушілік сезім туғызады. Ең маңыздысы, мақсатты дұрыс ұйымдастырылған еңбек үрдісінде еңбектің бір ... ... түрі ... ... ... ету адам организмінің күнделікті дағдысына айналуы керек, яғни адам еңбексіз тұра алмайтын мәңгілік рухани қажеттілікке айналғанда ғана еңбектен ләззат алатын ... ... ... ... және ... ... дамуының нөтижесі оның мамандық тандау даярлығына жеткілікті немесе жеткіліксіз дәрежеде әсер ететін болады.
Өндірістік бәсекелестік және нарықтық қарым-қатынас, ... ... ... ... ету ... өзінің құқығын қорғау үшін күреске даяр болу жағдайларында оларды еңбекке тәрбиелеудің жаңа үлгісін жасау мәселесі алға ... ... ... жолында -- оны жоспарлау, ұйымдастыру, жүзеге асыру, бақылау ... ... ... ... құрьшымына оқушыларды қатыстыру көзделеді.
Бүгінгі заманда жұмысты жалпы адамзаттық ... ... ... ... бағдарлаумен құра білу табысты еңбек етудің кепілі болып табылады.
Жоғарыда айтылған міндетгерді іске ... ... ... ... ... еңбектің түрлерімен және оны ұйымдастырудың ғылыми негіздерімен таныстыру ісін оның бүгінгі жаңаша түрлерімен байланыстыра отырып, экономиканың жеке меншік түріне ... ... ... ... ... т.б. ... ... бейімдеу керек.
Окушылардың саяси мәдениеттілігін қалыптастыруды тұлғаның идеялық жалпы ... ... ... деп ... қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* А.С.Макаренко. Тәрбие туралы лекциялары. - Алматы, 1968.
* В.А. Сухомлинский. Балаға жүрек жылуы. - Алматы, 1976.
* ... В.А. О ... - М.: ... 1970.
* ... ... ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері. - Алматы,
* Ө.А.Уманов, В.А.Парфенов. Бала ... - ... 1979.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Прокуратура органдарының жүйесі, құрылымы және оларды ұйымдастыру."75 бет
Азаматтық құқықтағы мерзім, мерзім түрлері, талап қою мерзімі, азаматтық құқықтағы мәселелер90 бет
Ауыл аумақтарының мәселелерін шешу жолдары және дамыту88 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері25 бет
Инфляцияның әлеуметтің экономикалық зардаптары30 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь