Қазақ әндерінің бала тәрбиесіндегі ролі


Жоспар
I. Кіріспе
Баланы ұлттық музыка негізінде тәрбиелеу.
II. Негізгі бөлім.
1. Халық әндері . сарқылмас қазына.
2. Музыка тілі . құдіретті тіл, күрделі тіл.
3. Музыка сабаған түрлендіру.
4. Қазақтың сал, сері, ақын . сазгерлерің таныту.
III. Қорытынды.
Қазіргі заман талабына сай жан . жақты дамыған жеке тұлға тәрбиелеу
Балалар - біздің қуанышымыз, үмітіміз, болашағымыз. Бүгінгі мектептің алдына қойып отырғаны - жеткіншек ұрпаққа мәдени, еңбек, адамгершілік және эстетикалық тәрбие берудің сапасын арттыру. Оқушыларға көркемдік білім беру мен эстетикалық тәрбиені халықтың ұлттық мәдени мұрасын байланыстыра отырып айтарлықтай жақсарту. Әсемдік сезімін дамыту, көркемдік талғамын тәрбиелеу, өнер шығармаларын сүйіп, туған табиғаттын, оның байлығын қастерлеуге, бағалай білуге қабілеттерін қалыптастыру.
Оқушылардың музыкаға деген тиянақты ынтасы мен сүйіспеншілігін тәрбиелеу, бірлесе отырып ән айту олардың музыкалық қабілетін яғни есіту, ырғақ, есте сақтау қабілеттерің қалыптастырумен қатар, ортақ табысқа қуана білу, эстетикалық талғам-сезімдерін дамытуға тәрбиелейді. Үлкен салтанатты мейрамдарда ұйымдастырылған көпшіліктің құрама оркестрлері халықты бір іске, мақсатқа топтастырып, достыққа, ынтымаққа ықыл астандырады.
Оқушылардың ән айтуын дұрыс үйрету үшін олардың дауыстарын жүйелі қалыптастырып, ән айту аппаратының дамуы, музыкалық аспапты үстау, оны шеберлікпен меңгеру, педагогикалық, психологиялық дайындық, әдістемелік шеберлік, жаңа технологиялар енгізу өте қажет дегім келеді.
Бұл түста ескеретін мәселелер:
1. Организмнің толық жетілмеуі, оқушының орнында қозғалыссыз отыруынан, мұғалімнің сабақты бір сазбен айтып түсіндіруінен тез шаршауы.
2. Мақсаттылықтың, қабілеттіліктің, ойымен жұмыс істеу қасиеттерінің нашар болуы.
3. Өз бетімен қалай болса солай ойлау, назарының шағын көлемі, еріксіз, ықыласты игеру, әр түрлі объектілерге ауыстыру жолымен ұдайы белсенділікті қажет етеді.
4. Белгілі бір бейнені сол қалпына елестете білу, оның нақтылығын білу, сондықтан мұғалім музыканың дыбыстану қасиеттерінің белгілі бейнелерімен қоса, турашылды байланысының қаупі барын әрдайым еске алуы қажет.
Оқушылардың ойынға бейімділік ойын арқылы тіпті күрделі материалды
1. “Музыка әлемінде” журналы 2005жыл.
2. Қазақстанның музыкалық мәдениеті.
3. Ғасырлар пернесі. А. Жұбанов.
4. Ән - күй сапары. А. Жұбанов.
5. Қазақтың сал - серілері.Ғылыми эсселер Серік Негимов.
6. Музыка оқыту әдістемесі.А. Жайымов, Б. Ысқақов,Ж. Енсепов, Ж. Сәрсенбенов.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге




Қазақ әндерінің бала тәрбиесіндегі ролі
Жоспар
Кіріспе
Баланы ұлттық музыка негізінде тәрбиелеу.
Негізгі бөлім.
Халық әндері - сарқылмас қазына.
Музыка тілі - құдіретті тіл, күрделі тіл.
Музыка сабаған түрлендіру.
Қазақтың сал, сері, ақын - сазгерлерің таныту.
Қорытынды.
Қазіргі заман талабына сай жан - жақты дамыған жеке тұлға тәрбиелеу
Қазақ әндерінің бала тәрбиесіндегі ролі
Балалар - біздің қуанышымыз, үмітіміз, болашағымыз. Бүгінгі мектептің алдына қойып отырғаны - жеткіншек ұрпаққа мәдени, еңбек, адамгершілік және эстетикалық тәрбие берудің сапасын арттыру. Оқушыларға көркемдік білім беру мен эстетикалық тәрбиені халықтың ұлттық мәдени мұрасын байланыстыра отырып айтарлықтай жақсарту. Әсемдік сезімін дамыту, көркемдік талғамын тәрбиелеу, өнер шығармаларын сүйіп, туған табиғаттын, оның байлығын қастерлеуге, бағалай білуге қабілеттерін қалыптастыру.
Оқушылардың музыкаға деген тиянақты ынтасы мен сүйіспеншілігін тәрбиелеу, бірлесе отырып ән айту олардың музыкалық қабілетін яғни есіту, ырғақ, есте сақтау қабілеттерің қалыптастырумен қатар, ортақ табысқа қуана білу, эстетикалық талғам-сезімдерін дамытуға тәрбиелейді. Үлкен салтанатты мейрамдарда ұйымдастырылған көпшіліктің құрама оркестрлері халықты бір іске, мақсатқа топтастырып, достыққа, ынтымаққа ықыл астандырады.
Оқушылардың ән айтуын дұрыс үйрету үшін олардың дауыстарын жүйелі қалыптастырып, ән айту аппаратының дамуы, музыкалық аспапты үстау, оны шеберлікпен меңгеру, педагогикалық, психологиялық дайындық, әдістемелік шеберлік, жаңа технологиялар енгізу өте қажет дегім келеді.
Бұл түста ескеретін мәселелер:
Организмнің толық жетілмеуі, оқушының орнында қозғалыссыз отыруынан, мұғалімнің сабақты бір сазбен айтып түсіндіруінен тез шаршауы.
Мақсаттылықтың, қабілеттіліктің, ойымен жұмыс істеу қасиеттерінің нашар болуы.
Өз бетімен қалай болса солай ойлау, назарының шағын көлемі, еріксіз, ықыласты игеру, әр түрлі объектілерге ауыстыру жолымен ұдайы белсенділікті қажет етеді.
Белгілі бір бейнені сол қалпына елестете білу, оның нақтылығын білу, сондықтан мұғалім музыканың дыбыстану қасиеттерінің белгілі бейнелерімен қоса, турашылды байланысының қаупі барын әрдайым еске алуы қажет.
Оқушылардың ойынға бейімділік ойын арқылы тіпті күрделі материалды тез меңгеру және елестету қабілеттерін арттырады. Олардың музыкалық даму деңгейі біргелкі емес, әр түрлі. Кейбір балалар көңілдерін басқа нәрсеге аудармай, музыка тыңдаудың не екенін түсінбейді.Балалардың белгілі орындаушылық қабілеттері болады, ал кей біреулері музыкаға немғүрайлы қарайды. Бұдан бөлек олардың осы жасқа тәң жалпылама қасиеттері болады. Балалардың музыка тыңдаудағы мүмкіншіліктері кең, ауқымды, Оларға көрнекті, жарқын характердегі музыкалық шығармалар қолайлы. Бірақ, шағын шығарма да болуы тиіс.
Балалардың ән айту мүмкіндіктері белгілі бір деңгейде, алдыңғы музыкалық дайындық кезеңінде анықталады.
Арнайы зерттеулер мен іс-тәжірибелердің көрсетуі бойынша төменгі сынып оқушылары әр түрлі шығармашылық тапсырмаларды өте тез ұғып алады. Ең бастысы, музыкаға деген қызығушылығы бар ынтасымен дамып жетіледі. Оқушының эмоқиялық әсерін, музыкалық есту қабілетін, лад пен ырғақты сезіну, есте сақтау шығармашылық қабілеттерін дамыту қажет.
Ән үйрету кезінде оны таза айтуды үйрену үшін алдымен айтылған дыбысты есте сақтай отырып қабылдап, сонан соң дыбысты дұрыс, дәл елестеуді қадағалау қажет.
Балалардың жас ерекшеліктеріне қарай дауыстарының мөлшеріне үнемі бағыт беріп отыру.
Әнді еркін, қиналмай айту, сонымен қатар әншілік өнердің ережелерін қатаң сақтау.
Жәймен, асықпай дем алу және оны біртіндеп шығару.
Көмейдің тұрақты қалпы, оның маңызды қасиеті.
Дауысты дыбыстарды дұрыс айту, дауыссыз дыбыстарды қысқа, нақты келтіру.
Музыкалық шығармаларды терең түсініп, өз мәнерінде айту.
Сабақ барысында үйлесімді сезімге бой алдырушылыққа бағыттау, ал сабақтың шарықтау бөлімінде бірыңғай немесе жеке көркемдік нәтиже қажет.
Балалардың жеке басының өзгершіліктерін немесе жас ерекшеліктерін есептей отырып, музыкалық материалдарды таңдай білу. Жеке қадағалау формалары:
Фониатрлық бақылау (тексеру).
Ән айтуын жеке тексеру.
Күйді не әнді күйтабақтан тыңдау.
Әрбір топпен қосымша сабақтар өту тағы да басқа.
Кез келген халықтың ғасырлар бойы салынған мәдениеті болады. Оның бір саласы тарих болса, келесі бір арнасы - әдебиет пен өнер.
Өз кезегінде өнер де сала-салаға жіктеледі. Оларды қол өнер, сурет өнері, сәулет өнері және саз өнері дейміз.
Халқымыздың ғасырлар тереңінен жеткен саз өнері үлкен екі арнада көрінеді. Олар: ән және аспаптық дәстүр. Зерттеушілердің анықтауынша, бұл екеуінің ерте туғаны - ән.
Ән - халық мұрасы. Халық әндері - сарқалмас қазына. Оны жай ғана ән салу, көңіл көтеру деп түсінуге болмайды. Себебі әннің толып жатқан өзге қасиеттері де бар. Ең алдымен, ән - өнер. Ән - адамның көңіл-күйі, тебіренісі мен толғанысы, қуанышы мен жүбанышы. Ән - табиғат суреттемесі. Ән - халықтың көркем ой-санасы, көркем тарихы. Ән - өмір айнасы. Олай болса, бізғе әсер еткен өмір құбылыстарының барлығы дерлік ән арқауына айналып отырған.
Ерте дәуірлерде ән, өлең және би бөлінбей, біртұтас күйінде болған. Оның ізі ұзақ халқының бақсылық дәстүрінен XIX ғасырға дейін көрініс туып келді. Ондағы бақсы әрі әнші, әрі ақын, әрі биші, Ол өзі тартып отырған қобыз сарынына қосылып ән салады, би билейді. Сөйтіп бір өзі өнердің түрін қатар атқарады. Мұны өнердің біртұтастығы немесе синкреттік белгісі дейміз.
Уақыт өткен сайын онер де дамып, жетіліп, жіктеліп отырған. Енді ән, би, өлең жеке-жеке өнер түрінде қалыптасады. Оның бір ғана саласымен щұғылданатын орындаушы мамандар туады. Сөйтіп өнердің әр саласы кэсіби сипатқа ие бола бастайды. Солардың бірі - ән өнері.
Әрбір дәуірдің, әрбір тарихи кезеңінің оз үні, өз әуені, оз мақамы болған. Сол сипатына қарап кез келген әннің туған кезеңін дөп басып анықтауға болады. Ән - өмір айнасы дегеніміздің мәнісі осында, мұны әннің тарихи сипаты дейміз.
Әннің келесі бір қасиеті - әуезділігі, әсерлігі, коркемділігі. Бұл уақыт сынынан мүдірместен отіп, біздің заманымызга келіп жеткен халық әндерінің барлығына дерлік тән белгі. Жазба мәдениеті туа қоймаған дала жағдайында нағыз көркем, тыңдаушысына терең әсер ететін әуезді саз ғана ел ауызына ілігіп, ұзақ мерзім өмір сүре алған.
Халық әндеріне тән тағы бір белгі - әннің мазмұндылығы, елдің өмірі, түрмыс-тіршілігімен сабақтастығы. Кез келген ән белгелі бір оқиғаға құралады. Соған ой терең сезім арқылы тербеліп, көркем кесте - өлең түрінде сыртқа шығып отырған. Мұны әннің поэзиялық арқауы немесе әдеби сипаты дейміз.
Осы үш белгі жоқ жерде оны ән жанрына жатқызу қиын. Уақыт пен кеңістіктен тыс өмір сүретін ән болмайды.
Әннің осы аталған үш сипатына орай тарихшы ақын және сазгер қызметіне де тоқтала кеткеніміз орынды. Әнді тудырудағы бұлардың қызметі қандай ? Олардың ерекшелігі неде ?
Тарихшы -- шежіреші. Әндетте ол нақты бір оқиғаны қара сөзбен баяндайды. Өлең кестесін, поэзия тәсілдерін қолданбайды. Сондықтан оның тілінде өлеңге тән ырғақ, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Бала тәрбиесіндегі еркектің рөлі
Бала тәрбиесіндегі ойын рөлі
Бала тәрбиесіндегі ата-ананың рөлі
Дене тәрбиесінің бала тәрбиесіндегі рөлі
Өзін –өзі танудың бала тәрбиесіндегі рөлі
Бала тәрбиесіндегі ата-ана мен балабақшаның ролі
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар
Қазақ кеңес балалар әдебиетінің бала тәрбиесіндегі маңызы
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."
Қазақ әндерінің өткені мен бүгіні
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь