Саяси мәдениет және саяси сана

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
2.1. Саяси сана
2.2. Саяси сананың функциялары
2.3. Саяси мәдениет
2.4. Саяси мәдениеттің атқаратын қызметі
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Саяси мәдениет (ағылш. political culture, ағылш. cultura - воспитиние, образование, развитие) - белгілі бір қоғамға немесе әлеуметтік қауымдастыққа тән саяси сана мен іс-әрекеттердің ұқсастық жиынтығы. Яғни, өкімет пен азаматтардың өзара қатынастарына байланысты тарихи қалыптасқан саяси нұсқаулар, қазыналар, адамның өзін-өзі ұстауы жөніндегі жарлық, қаулылар жүйесі. Ол қоғамдағы саяси өмірдің барлық салаларын қамтиды. Оған ең алдымен саяси сананың мәдениеті, адамдардың, топтардың, ұлттардың өзін-өзі мәдени ұстай білуі, осы жүйенің шеңберінде жүмыс істейтін саяси мекемелердің мәдениеті кіреді.
Саяси мәдениеттің жіктелуі - Г.Алмонд пен С.Верба ұсынған саяси мәдениет түрлері:
"патриархалдық" мәдениет, мұнда жалпыұлттық саясаттың мақсаттары мен құндылықтары туралы біліктер, сезімдер мен нормативті пайымдаулар жоқтың қасы. Қатысу мәдениетінің осы типіне негізделген жүріс-тұрыс үлгісі бүкіл ұлтқа қатысты саяси процеске деген немқұрайлылықпен, бұл саладағы еш үміттердің болмауымен және жергілікті немесе этникалық ынтымақтастыққа негізделген бірегей топталумен сипатталады;
"Бағыну, тәуелділік пен табыну" мәдениеті саяси басшылық қадағалауға тиісті нормалар мен бағынуға тиісті өкімдерді "өндіруші мен сыйлаушы" ретінде қабылданатын жүріс-тұрыс үлгісін анықтайды. Бұл үлгідегі негізгі психологиялық мотивтер игіліктерді күтушілік пен жазадан қорқу болып табылады;
"Қатысу" мәдениеті жүріс-тұрыстың біршама күрделі үлгісіне ие. Оны әлеуметтік серіктестік ретінде сипаттауға болады, мұнда мемлекеттік биліктің саналы сипаты мен тиімділігіне қарай бағынуды қажет ететін нормалар мен өкімдерді "өндіруші" ретінде де, саяси шешімдерді қабылдауға төменнен келетін қатысушы ретінде де қабылдана алады.
Саяси мәдениет құрылымы - ең алдымен қоғамның саяси өмірінің әр түрлі жақтарын бейнелейтін әдеттегі қалыптасқан түсініктер жатады. Ол саяси жүйе мен оның институттары, саяси тәртіп, билік тетіктері мен басқару, т.б. Саяси мәдениеттің келесі құрамдас бөлігіне саяси қазыналар мен құндылықтар жатады. Ол "еркіндік", "тендік", "әділдік", т.б. сияқты байлықтардың қайсысына басымдық, артықшылық беруден байқалады. Келесі бөлігі - адамдардың мемлекетке, саяси партиялар мен ұйымдарға қатынасы. Саяси мәдениетке саяси бағдар ұстау де кіреді. Ол субъектілердің саяси құбылыстарға қатынасын білдіреді. Ол саяси білімін көтеру немесе оған мән бермеу, саяси жұмысқа белсене қатынасу немесе қатынаспау және т.б. түрде көрініс табуы мүмкін. Саяси мәдениетте әдет-ғүрып, жүріс-түрыстың да орны зор. Саяси мәдениеттің ерекше белгісіне саяси рәміздер жатады. Әр халық өздерінің ғасырлар бойғы дәстүрлеріне сай ұлттық-мемлекеттік рәміздерін жасайды. Оған ең алдымен Жалау, Елтаңба, Әнүран, Ата Заң, үлттық валюта және т.б. енеді.
1. Алмонд Г. Азаматтық мәдениет // Әлемдік саясаттану антологиясы. Т.7. - Алматы: «Қазақстан» баспа үйі, 2007.

2. Панарин А.С. Политология.- М.: «Проспект», 1999.

3. Қуандық Е. Саясаттану негіздері.- Астана: «Елорда», 2000.

4. Назарбаев Н. Жаңа онжылдық - жаңа экономикалық өрлеу -Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері. ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы // Ана тілі.- 4-10 ақпан.- 2010 жыл.

5. Назарбаев Н. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан. - Алматы, 2007.
        
        Жоспар
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
+ Саяси сана
+ Саяси сананың функциялары
+ Саяси мәдениет
+ Саяси мәдениеттің атқаратын қызметі
* Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Саяси мәдениет ... ... culture, ... cultura - ... образование, развитие) - белгілі бір қоғамға немесе әлеуметтік қауымдастыққа тән ... сана мен ... ... ... ... ... пен азаматтардың өзара қатынастарына байланысты тарихи қалыптасқан саяси нұсқаулар, қазыналар, адамның өзін-өзі ұстауы жөніндегі жарлық, қаулылар жүйесі. Ол ... ... ... ... ... қамтиды. Оған ең алдымен саяси сананың мәдениеті, адамдардың, топтардың, ұлттардың өзін-өзі мәдени ұстай білуі, осы жүйенің ... ... ... саяси мекемелердің мәдениеті кіреді.
Саяси мәдениеттің жіктелуі - Г.Алмонд пен С.Верба ұсынған саяси мәдениет түрлері:
"патриархалдық" мәдениет, мұнда ... ... ... мен ... ... ... сезімдер мен нормативті пайымдаулар жоқтың қасы. Қатысу мәдениетінің осы типіне негізделген жүріс-тұрыс үлгісі бүкіл ұлтқа қатысты саяси процеске ... ... бұл ... еш үміттердің болмауымен және жергілікті немесе этникалық ынтымақтастыққа негізделген бірегей топталумен сипатталады;
"Бағыну, тәуелділік пен ... ... ... ... ... ... ... мен бағынуға тиісті өкімдерді "өндіруші мен сыйлаушы" ретінде қабылданатын жүріс-тұрыс үлгісін анықтайды. Бұл үлгідегі негізгі психологиялық мотивтер игіліктерді ... пен ... ... ... ... ... жүріс-тұрыстың біршама күрделі үлгісіне ие. Оны әлеуметтік серіктестік ретінде сипаттауға болады, мұнда ... ... ... ... мен ... ... ... қажет ететін нормалар мен өкімдерді "өндіруші" ретінде де, саяси шешімдерді қабылдауға төменнен келетін қатысушы ретінде де қабылдана алады.
Саяси мәдениет ... - ең ... ... ... ... әр түрлі жақтарын бейнелейтін әдеттегі қалыптасқан түсініктер жатады. Ол ... жүйе мен оның ... ... ... билік тетіктері мен басқару, т.б. Саяси мәдениеттің келесі құрамдас бөлігіне саяси қазыналар мен құндылықтар жатады. Ол ... ... ... т.б. ... ... ... ... артықшылық беруден байқалады. Келесі бөлігі - адамдардың мемлекетке, саяси партиялар мен ұйымдарға қатынасы. Саяси мәдениетке саяси бағдар ұстау де ... Ол ... ... құбылыстарға қатынасын білдіреді. Ол саяси білімін көтеру ... оған мән ... ... жұмысқа белсене қатынасу немесе қатынаспау және т.б. түрде көрініс табуы мүмкін. Саяси мәдениетте әдет-ғүрып, жүріс-түрыстың да орны зор. ... ... ... ... ... ... ... Әр халық өздерінің ғасырлар бойғы дәстүрлеріне сай ұлттық-мемлекеттік рәміздерін жасайды. Оған ең алдымен Жалау, ... ... Ата Заң, ... ... және т.б. ... ... жалпы саяси жүйе мен оның институттарының қызмет етуі кіреді. Ол мемлекеттің, партиялардың және т.б. сайлауды ұйымдастыруын, әр түрлі ... ... ... ... ... ... ұғыну және зерттеудің мәдениеттілігін қамтиды.
Саяси сана -- өмірдегі саяси қатынастарды бейнелейтін, оларды түсініп-сезінетін, ... бұл ... ... бағыт-бағдар беретін әлеуметтік сезімдер, түсініктер, көзқарастар жиынтығы.
Яғни, адамдардың саяси өмірді түсініп, сезінуі. Оған ең алдымен қоғамдағы ... ... ... мақсат-мүдделерді ұғынуы, саяси билікке қатынасуы жатады. Олар адамның іс-әрекетіне, әр түрлі жағдайда өзін-өзі ұстауына тікелей әсер етеді.
Саяси ... сана ... -- ... ... сана және теориялық саяси сана, саяси психология және ... ... ... ... ... Қарапайым саяси сана қалыптасып жүйеге түспеген, күнделікті саяси өмірден туған әдет-ғүрып, дағды, дәстүрлі нанымдар, тағы сол сияқтылардың ... Ол күн ... ... өмір ... байқап, пайымдаудан пайда болады. Саясаттың тереңіне бойламай, себеп-салдарын сараламай, көбіне сыртқы белгілеріне байланысты қорытынды ... ... ол ... ... төменгі сатысына жатады. Теориялық саяси сана жағдайлардың мән-мағынасын анықтап, ... ... ... ... ... ... жинақтап бейнелейді. Сондықтан ол тұжырымдамалар мен көзқарастардың жүйесі болып ... ... ... сана ... саяси сананың негізінде пайда болады және олар бір-біріне ықпал етеді. Теориялық саяси сана стихиялық түрде туындамайды, оны арнайы дайындығы жоғары ... ... бар ... ... ... ... функциялары:
Саяси сананың функциялары -- саясаттың институтционалдық емес элементі ретінде келесі функцияларды орындайды: ... ... ... ... ... ... мен модификациялау үшін қоғамның әрдайым білімді жетілдіру мұқтаждықтарын көрсету; коммуникативтік, яғни, ... ... және ... ... саналы өзара қарым-қатынасын қамтамасыз ету; идеялық, яғни, ... ... ... ... субъектілердің қызығушылық танытуын түсіндіруі. Қазіргі заманның елеулі ерекшеліктерінің бірі - адамзат қоғамының демократиялық даму ... ... ... қазыналарды ту етіп көтеріп, оларды басшылыққа алуы. Бұл ерекшеліктердің ойдағыдай өрістеп, жан-жақты өрбуінің кепілі - саяси мәдениет. Ол ... ... ... ... оңды ... рөлін, қоғамдық топтардың саяси санасы мен қоғамдық өмірдегі әр түрлі саяси жағдайда өзін-өзі ұстау ерекшеліктерін, қандай болмасын мемлекеттік құрылыстың, ... ... бір ... ... ... ... ... процестің бағытын дұрыс түсінуге мүмкіндік береді.
ұғымының саясаттануға енгеніне көп болған жоқ. Дегенмен, ежелгі ойшылдар: Платон, Аристотель,
кейінірек Н. Макиавелли, Ф. ... Ш. ... және ... ғалымдар әрқилы салт-дәстүрлерге тәрбиеленіп, әлеуметтік және саяси тәжірибе жинақтаған адамдардың бірыңғай, ... ... әр ... ... оған ... ... ... неліктен деген сұрақтарға жауап іздеген.
Саяси мәдениет тұжырымдамасын айқындап, дәйекті пікір түзуге М. Вебер, Э. Дюркгейм, Т. Веблен, Т. ... ... ... ірі ... мен ... ... үлес қосса, деген категорияны ғылымда алғаш қолданып, әдебиетке енгізуші ХVIII ғасырдағы неміс ағар-тушысы, философ Иоганн Гердер болды.
Саяси мәдениет
Саяси мәдениет деп ... пен ... ... ... байланысты тарихи қалыптасқан саяси нұсқау-лар, қазыналар, адамның ... ... ... жарлық, қаулылар жүйесін айтады. Саяси мәдениет қоғамдағы саяси өмірдің барлық салаларын қамтиды. Оған ... ... ... ... ... ... таптардың, ұлт-тардың өзін-өзі мәдени білуі, осы жүйенің аясында жұмыс істейтін саяси мекемелердің мәдениеті кіреді. Сонымен қатар саяси ... ... ... ... ... дайындық дәрежесін де білдіреді.
Саяси мәдениет саяси өмірде еркін іс-әрекет жасауға көмектеседі. Сол арқылы адам даңғойлыққа ұрынбай, елдегі және ... ... ... ... түрлі оқиғаларына өзінің жеке қатынасын анықтауына мүмкіндік туады. Саяси ... ... ... оның белсенді атқарушысы, субъектісі бола алады.
Жалпы қоғамның және жеке адамның саяси мәдениетінің дамып, жетілуін еңбекші халықтың білімін көтерумен тығыз байланыстырған ... ... ... ... сауат-тылық қажет. Осы орайда В.И. Ленин былай деп жазды: . (В.И. Ленин, ШТЖ, 44-том, 188-б.)
Сондай-ақ дүниетанымдық белсенділік жеке адамның саяси ... үшін ... рөл ... ... мұнда таптық, жалпыхалықтық мүдделер барынша көрініс тауып, соның нәтижесінде жеке адамның қоғамдық, саяси позициясы ... ... ... ... ... ... келесі деңгей өкімет пен өкімет қатынастары мәселелеріне байланысты.
Әрбір адамның азаматтық міндет-тері мен ... ... ... оның билік институт-тарындағы іс-әрекеттеріне баға беруі арқылы қалыптасады. Бұл орайда саяси мәдениет құрылымының қалыптасу детер-минанты ретінде өкіметтің өз ... ... ... ... атқаратын қызметі.
Өмірде саяси мәдениет мынандай қызмет атқарады:
- танып-білу міндеттері. Қоғамдық ғылымдарды меңгеру арқылы субъектілер саяси салада ойдағыдай қызмет етерлік ... ... ... ... қоғамдық дамуды және сасаттың өзін айқындайтын заңдар мен ... ... ... Бұл ... ... басқарудың әдіс-тәсілдері, құралдары қандай болатынын, саяси жүйенің жұмыс істеуі, мемлекет пен ... ... ... ... қалай қатыстыру керектігін қамтиды;
- аға ұрпақтың саяси тәжірибесін кейінгі ұрпақтың қабылдап алып, оны одан әрі ... ... Олар ... сабақтастықты, саяси процестің тоқтаусыз ұласып дамуын қамтамасыз етеді. Қандай партия немесе қоғамдық саяси қозғалыс болмасын өзінің іс-әрекетінде ... ... ... ... ... ... тұра ... Соның арқасында олар алдағы ағалардың қателіктерін қайталамай, алға қойған мақсаттарына тезірек жетуі мүмкін;
- саяси өмірді реттеу, тәртіпке келтіру міндеттері. Олар ... ... ... ... ... ... дамуын, қоғамдық тәртіптің саналы түрде нығаюын, саяси тұрақ-тылықты, кемшіліктерге төбестікті, қоғам алдындағы жауап-кершілікті, ұлттық және ... ... ... ... ... ... психологияны дамыту міндеттері. Олар адамдар-ды қоғамдық-саяси қызметтерге қатысуға ынталандырады, саяси белсенділікті арттырады, белгілі бір тосын ... ... ... ... ... ... шешім қабылдауға тәрбиелейді;
- қарым-қатынас, байланыс жасау міндеттері. Саяси мәдениетті игеру арқылы тілек, мақсаттары бірдей адамдар топтасады, сөйтіп олар ... ... ... ... ... және қарсыластармен саяси әңгімеге келіп, тіл табыса алатындай шеберлікке дағдыланады;
- қазыналық міндеттер. Олар жеке адамға (топқа, ... ... ... ... жүйесінен өз мақсат-мүдделеріне сай келетін ең құндыларын таңдап алуына мүмкіндік жасайды.
Бұл міндеттер елдің жедел алға басуына және қоғамның өзін-өзі билеуіне ... ... ... ... ... ... сақтауға жәрдемдеседі.
Саяси сананың тағы бір ерекшелігі - мемлекетке, саяси партиялар мен ұйымдарға қатынасы болуында жатыр. Айталық, ... ... ... ... жат көзбен қарайды, ал немістер болса мемлекетке әрқашан түзу ниет ... ... ... ... ... қатынасты алайық. Францияда бірпартиялық - жөнсіз, қисынсыз болып саналады. Сондықтан онда ... бола қоюы ... ... Ал ... ... ... ешқандай сөкеттігі жоқ. Саяси сананың мәдениеті , , , , , т.б. сияқты саяси қазы-налардың ... ... орын ... ... көруінен де байқалады. Оңшылдар, солшылдар, радикалдар, либерал-дар деп бөліну де содан келіп шығады.
Саяси мәдениетке тікелей қатысты тағы бір ұғым - ол ... ... ... категория. Саяси мінез немесе саяси мінез-құлық - басқару процесіне қатысты ... ... мен ... ... табылады. Саяси мінез-құлыққа адамның ойлары, сезімі, пікірі, мақсаты, нанымы, яғни ішкі әлемінің көрінісі кіреді. Оның ... ... ... ... ... қатысы, наразылығын білдіруі, жиналыстар мен нау-қандарға қатысуы. Кең көлемде саяси мінез-құлық кез ... ... ... бизнесте, шіркеуде, мешітте байқалуы мүмкін. Алайда бұл термин мемлекеттік институттар шеңберін-де өрістейтін іс-қимыл әрекетіне байланысты қолданылады.
Қолданылған әдебиеттер
1. Алмонд Г. ... ... // ... ... ... Т.7. - ... ... үйі, 2007.
2. Панарин А.С. Политология.- М.: , ... ... Е. ... ... Астана: , 2000.
4. Назарбаев Н. Жаңа онжылдық - жаңа экономикалық өрлеу -Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері. ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан ... ... // Ана ... 4-10 ... 2010 ... ... Н. Жаңа ... жаңа Қазақстан. - Алматы, 2007.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Социология ( оқу құралы )501 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Тілдік санадағы мәдениет ұғымы64 бет
Құқықтық сана және мәдениет8 бет
Құқықтық сана және құқықтық мәдениет13 бет
Құқықтық сана және құқықтық мәдениет туралы28 бет
Ауыл-село мұғалімдерінің өсу жолдары, олардың құрамындағы сандық және сапалық өзгерістер13 бет
Құқықтық білім беруде адам құқығын оқыту мәселесі9 бет
1999 жылғы Қазақстандағы халық санағы бойынша елдің деморафиялық жағдайы4 бет
«Бөлшек сандары бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру»4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь