Мемлекеттің ұғымы мен белгілері

Мемлекет туралы ұғым. Мемлекет — басқару функциясын орындайтын және соның көмегімен қоғамның тіршілік-тынысын қамтамасыз ететін, оған қажетті жағдайлар мен алғышарттар жасауға ұмтылатын адамзат қоғамын ұйымдастырудың айрықша нысаны. Өзіне тән ерекше белгілері мен қажетіне, сондай-ақ өзіндегі аса мол мүмкіндіктеріне қарай мемлекет экономиканын дамытудың, әлеуметтік-саяси, рухани, ұлтаралық және жеке адамдардың арасындағы қатынастардың маңызды мәселелерін шешуге нақты қатысып, қоғамдағы істердің жағдайына белсенді түрде әсер ете алады.
Көрсетілген негізгі жағдайлар біздің түсінігімізде және мемлекетті анықтауда өзінің керінісін табуы керек. Өзінің көрінісін тапқан құбылыстың күрделігігі мен көп аспектілігіне қарай оның біржақты болуы мүмкін емес және бірнеше "қабатты" қамтиды. Мемлекет дегеніміз бұл — адамзат қоғамы дамуының маңызды кезендеріне тән саяси ұйым:
а) қоғамды басқару міндетін атқару, адамдардың, топтардың, таптардың және басқа да әлеуметтік субъектілердің қарым-қатынасын реттеп, бағыттау, олардың бірлескен іс-қимылына жағдай жасау жүктелген;
б) оның саясатын жүзеге асыру жүктелген кең тармақты органдар жүйесі және биліктің ұйымдастырушылық-күш құрлдары бар;
в) тапсырмасының орындалуын қоғамдық өмірдің барлық суъбектілері қамтамасыз ететін әкімшілік-мәжбүрлеу өкілеттігі берілген.
Мемлекеттің негізгі белгілері. Мемлекеттің рулық басқару ұйымынан басты айырмашылығы сол, онда арнаулы кәсіби басқару және мәжбүрлеу аппаратының болуымен немесе, оқу және монографиялық әдебиеттерде атайтындай, "жария-биліктің" болуы тән.
Бұл жердегі әңгіме қоғамнан бөлініп шыққан, басқару негізгі жұмысына, кәсібіне, мамандыгына айналған, қатары біртіндеп көбейе бастаған адамдар туралы.
Мемлекеттің басқа бір ерекше белгісі, өзінің өмір сүруі үшін халықтан салық жинауға мәжбүр болуы. Салық - бұл Мемлекеттің өмір сүріп, тіршілік етуінің экономикалық негізі; салықсыз ол күн көре алмайды, өйткені қаржының жетіспеуінен немесе болмауынан оның бүкіл тіршілігі
        
        МЕМЛЕКЕТТІҢ ҰҒЫМЫ МЕН БЕЛГІЛЕРІ
Мемлекет туралы ұғым. Мемлекет — басқару функциясын орындайтын және
соның көмегімен қоғамның тіршілік-тынысын ... ... оған ... мен ... ... ... ... қоғамын ұйымдастырудың
айрықша нысаны. Өзіне тән ерекше белгілері мен қажетіне, сондай-ақ өзіндегі
аса мол мүмкіндіктеріне қарай ... ... ... әлеуметтік-
саяси, рухани, ұлтаралық және жеке адамдардың ... ... ... ... ... ... қоғамдағы істердің жағдайына
белсенді түрде әсер ете алады.
Көрсетілген негізгі жағдайлар біздің түсінігімізде және ... ... ... ... ... ... көрінісін тапқан құбылыстың
күрделігігі мен көп аспектілігіне ... оның ... ... мүмкін емес
және бірнеше "қабатты" қамтиды. Мемлекет ... бұл — ... ... маңызды кезендеріне тән саяси ұйым:
а) қоғамды басқару міндетін атқару, адамдардың, топтардың, таптардың
және басқа да әлеуметтік субъектілердің қарым-қатынасын ... ... ... іс-қимылына жағдай жасау жүктелген;
б) оның саясатын жүзеге асыру жүктелген кең тармақты органдар жүйесі
және биліктің ұйымдастырушылық-күш құрлдары бар;
в) ... ... ... ... ... суъбектілері
қамтамасыз ететін әкімшілік-мәжбүрлеу өкілеттігі берілген.
Мемлекеттің негізгі белгілері. Мемлекеттің рулық басқару ұйымынан
басты ... сол, онда ... ... басқару және мәжбүрлеу
аппаратының болуымен немесе, оқу және ... ... ... ... ... ... әңгіме қоғамнан бөлініп шыққан, басқару негізгі жұмысына,
кәсібіне, мамандыгына айналған, қатары ... ... ... ... ... бір ... ... өзінің өмір сүруі үшін халықтан
салық жинауға ... ... ... - бұл ... өмір сүріп, тіршілік
етуінің экономикалық негізі; ... ол күн көре ... ... ... ... ... оның бүкіл тіршілігі қиындайды. Салықты
Мемлекеттің барлық азаматтары, соларға қоса шетелдіктер мен азаматтығы жоқ
адамдар да ... ... ... ғана салық төлеуден босатылады.
Мемлекет салықтан түскен қаржыны ... және ... ... ... армиясын ұстауға, мемлекеттің жүргізетін ішкі саяси және сыртқы саяси
шараларын қаржылан-дыруға, медицинаны, білім ... ... ... қол-дауға, экономиканың маңызды салаларын ынталандыруға, қоғамдық
қауіпсіздікті, ... ... және ... пен құқық бұзушылықпен күресті
қамтамасыз етуге пайдаланады.
Мемлекеттің ерекше белгілерінің біріне оның өз ... ... ... ... ... ал алғашы - рулық басқару ұйымының
негізі ... ... - ... ... ... мен ... құралады. Енді соңғысы бұрынғы маңызын жойды, басқару ісіне
басым болудан ... ... ... ... өздеріне тиесілі
құқықтарын бөліп, оларға міндеттер ... ... ... ... ... басқару, ұйымдастыру және басқа да шараларға тарту ... ... ... ... ... ... ... ескереді.
Мемлекеттің даму барысында халықтың аумақтық ... ... ... ... ... жанама түрде байланыс
орната алды, ол оны ... ... ... ... ... ... ... ішінде қандай да бір мемлекетке тиесілілігі бекітілген
азаматтық институты ерекшеленеді. Басқа тұлғалардың бәрі ... ... жоқ ... болып танылады. Азаматтардың мәртебесіндегі
айырмашылықтарының, ... ... мен ... жоқ тұлғалардың
арқасында мемлекет халықты "өзіміздікі" және "өзіміздік ... ... ... ... ... және ішкі ... әкімшілік-аумақтық бөліністер арасындағы) шекаралар институтының
маңызы айтарлықтай. Олардың көмегімен ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі болып табылатын
аумақтық билік ету ... ... ... ... ... ... ... құрылымдарымен және
институттарымен, егемендік сияқты қасиетімен ерекшеленеді. Бұл ... ... ... қоғамның құрылымдары мен ... ... оған ... ... ... ... ... екі құрамдас бөлігі бар: үстемдік және ... ... ... деп өз ... ең жоғары билікті айтады.
Аумағындағы жұмыс істеп тұрған барлық ұйымдар, бірлестіктер, құрылымдар мен
тұлғалар мемлекеттің басымдық ролін ... ... оның ... ... төмен қояды. Олар мемлекеттік ... ... ... ... ... сақтауға міндетті. Мемлекетке тиесілі
аумақта бірде бір ұйым, бірлестік немесе ... ... ... ... ... ... бір ... бөлігі болып саналатын
тәуелсіздік дегеніміздің мәнісі, мемлекет өзінің – ... ... ... ... ... мен тактикалық жолын өзі таңдайды, өз
ісіне ешкімді араластырмай, ішкі және сыртқы ... өзі ... ... жол бермейді. Тәуелсіздік ұғымының ішкі аспектісі мемлекеттің
ішінде жұмыс ... ... ... ... және ... ... дербестігіне қол сұға ... ... ... ... Ал ... ... ... егемен мемлекет
басқа мемлекеттермен, халықаралық ... ... ... дегенді білдіреді.
Мемлекет - қоғамның, елдің, халықтың ресми өкілі. Қоғамның, елдің,
халықтың мүддесін ол толығымен көздей алды ма, жоқ па, ... ел, ... ... ... ме, жоқ па, оған ... бұл ... ... жауабы
алдын ала түйінделіп қойған. Қоғамда, елде, халықтың арасыңда жұмыс ... ... ... бір ұйым ... ... қоғамның, елдің, халықтың
еркі мен мүддесін білдіруші екендігін, ... ... және ... ... көресете аламын деп мәлімдеуге батылдық ... ... ... ... мемлекеттің ғана негізі бар. ... ... ... дау ... ... құқыктық нысаның, реттеуді және ықпал ... оның ... ... ... ... ... ... тұрған
міндетті мемлекет құқықсыз шеше алмайды. Егер ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктер мен құылымдар
құқық шеңберінде әрекет етіп, Құқық тәртібін сақтауы, заңдар мен ... ... ... орындауы қажет болса, онда құқық аясындағы мемлекеттің
Қызметі мүлде басқаша, маңызды ерекшелігімен сипатталады және әр ... ... ... ... ... монополиясы, сондай-ақ
құқық қорғау, -бақылау, қамтамасыз етіп-кепілдік беретін функциялары бар:
Мемлекет ... ... ... ... ... ... басты
демеу болып отырған құқық бастауына сүйенеді.
Мемлекетте ішкі және ... ... ... болуы және оларды
органдар, мекемелер мен ... ... ... жүзеге асыруға
бейімделуі (бұл ... ... ... қарастырылатын болады)
мемлекеттің айрықша белгісі болып табылады.
Осыған дейін айтылып келген, мемлекеттің ерекшелік ... ... ... ... да айту ... ол ... оқу ... әдебиетте халық пен аумақты меңзейді. Ол тіршілік ету және
даму процесінде мемлекет сүйенетін объективті ... ... ... ... және ... ... жоқ және болмайды да: соңғысын
табиғи факторға немесе ... ... ... ... ... НЫСАНЫ
Басқару нысанынын ұғымы. Басқару нысаны мемлекет нысаны түсінігінің
анағұрлым кең мағынадағы маңызды құрамдас ... ... ... ... ... органдарының жүйесіне, олардың арасындағы құзыретті ... ... ... ... баса назар аударады. Басқару нысаны
мемлекетті ... ... ... ... ... ... анықтау кезінде мына төмендегі мәселелер ескеріледі:
• мемлекетте қандай органдар және лауазымды тұлғалар ... ... олар ... принциптер мен бастамаларда қалыптасады және ... ... ... ... пен ... механизмі
қолданыла ма;
• олардың арасындағы мемлекеттік өмірдің негізгі саласын ... ... ... ... ... биліктің төменгі тұрған органдар мен халық үшін ашықтық
дәрежесі қандай.
Осы сұрақтардың ... ... ... ... ... ... ... айырады.
Монархия басқарудың нысаны ретінде мемлекетте бір адамның - монархтың
қолында жоғары биліктің реалды шоғырлануымен немесе ... ... ... тек ... ... ... сипатталады. Монархияның
ерекшеліктерінің қатарына монархтың таққа көп жағдайда мүрагерлік жолымен
немесе туысқандық құқығымен, кейде — ... ... ... ... ... ... ... бір мерзімі жоқ, ол өмір ... ... ... ... болған кезінен күні бүгінге
дейін мемлекетпен бірге келе жатыр. Ол аз ... ... ... ... ... құрылған көптеген мемлекттерде монархияның
нысаны болды.
Ежелгі ... ... ... ... рим ... бір басқа
да, ортағасырлық монархиялар және, ақырында, олардың мүлдем басқаша бүгінгі
күннің монархиясы — бір басқа. Тіпті ежелгі рим монархиясының әр ... ... ... ... ... кезеңіне тән республикалық және
монархиялық институгтардың үйлесімділігі монархтың шексіз билігі үстемдік
құрған кезде, доминат ... ... ... ... ... абсолютті және шектелуі деп болу дәлірек келеді. ... ... ... ету ... көбінесе — шектен тыс, тіпті қалыптан тыс басшылық
деуге болады: өзі жүзеге асырған ... ... ... ... ... ешкіммен бөліспей, жеке дара иемденді.
Қазіргі кезеңде басқарудың монархиялық нысаны кеңінен тараған. Англия,
Швеция, Жапония, Бельгия, Нидерланды, Норвегия сынды алдыңғы ... ... ... ... ... ... конституциялық монархия
жұмыс істейді, ол монархтың билігі ... ... ... ... ... күндері монархиялық басқару ... ... ... осы ... көптеген елдердің демократияны дамытудағы
табыстары ... ... ... әлі де бар ... және ол
халықтың белгілі бір ... ... ие ... келе ... ... қорытындылай келе басқару нысаны ... мына ... ... және ... тән деп ... ... монарх (король, император, патша, хан, шах) бейнесінде мемлекеттің
дара басышысының болуы;
• монарх өзінің ... ... ... туыстық құқығы жолымен,
кейде — сайлау жолымен алуы;
... өз ... ... яғни өмір бойы ... монархтың ішкі және сыртқы қатынастарда мемлекеттің ... ... ... өз ... ... ... монархтың өзінің әрекеті мен ... ... ... ... үшін ... нысаны ретінде мемлекеттегі жоғарғы биліктің
заңмен белгіленген ... ... ... ететін бір немесе бірнеше сайлау
органдарының қолына шоғырлануы тән. Олар әдетте жоғары заң ... ... ... ... ... және ... басшысы (президент,
тераға, кейде алқалы президиум) болып ... ... ... ... өзі ... ... ... ол мемлекеттік-ұйымдасқан қоғамның алғашқы кезеңідерінде кең
тарала алмады, басқарудың басқа нысаны монархияға жол ... ... ... ... органдары жүйесіндегі түйінді
орындардың бірін парламент иемденеді, ол заңдар қабылдайды және ... ... ... ... Ол ... ... ... өзінің алдында жауап беретін Үкімет қызметін бақылап отырады.
Президенттік республиканың айырықша ерекшелігі — мемлекет басшысының
өте күшті ... ... ... ... ... ... тек премьер-
министрді (кейде үкіметтің басқа да кейбір маңызды ... ... ала ... үкіметті тағайындайды.
Үкіметті құру кезінде мемлекет басшысы парламенттік республикалар үшін
міндетті болып саналатын, оған тек парламентте басым болған партия өкілдері
ғана ... ... ... ... ... және ... мына ... жағдайлар басқару нысаны болып табылады:
• мемлекеттің жоғарғы органдарының сайланатындығы;
• бұл органдардың қызметінің дәл мезгілдік параметрлермен ... ... ... ... әрекеттеріне жауапкершілік белгілеу;
• мемлекеттің жоғарғы органдарындағы билікті жеке құқығы ... ... ... ... ... ... азаматтардың мемлекет алдындағы және мемлекеггің аза-маттар алдындағы
екі жақтан жауапкершілік.
МЕМЛЕКЕТТІҢ ... ... ... Өзінің бағытына сәйкес мемлекет, әдетте,
өз қызметін белсенді атқарады, яғни қоғамдық өмірдің маңызды салаларындағы
істердің жағдайына ... ... ... ... Осындай тіршілік ететін
неғұрлым тұрақты және ... ... ... ... ... функциясын
құрады.
Ең алдымен функцияның мағынасы ... яғни ... ... ... да бір ... белсенді және мақсатты ықпалы туралы айту
керек. Мұндай ықпалдың процесінде ... бір ... ... ... ... ... ... немесе тіпті жеңіп шығады,
үшіншісінің - жаңадан пайда болуына ... ... және ... ... ... өзіне лайық нысанға ие болуға мұқтаж. Нысан
түсінігі көп ... оның ... ... ... асыру жүктелген
мемлекеттік органдардың жүйесі сияқты, онымен құқықпен байланысты қызмет те
(құқықшығармашылығы, құқықты жүзеге асыру және ... ... ... ... құрамына мемлекет қызметінің негізгі бағыттарының
бірі ретінде мағынасынан ... ... ... ... ... ... нысандары (ұйымдастыру, кадр және ... ... ... ... ... ету ... (қоғамдық
қатынастардың қандай да бір түрлері) жатады.
Функциялар теориясы а) мемлекеттің іс-әрекеті жағын сипаттайды, ... ... даму ... ... ... ... ... анықтайды;
б) мемлекеттің қызметін өзінің бағыты бойынша бөлуге, реттеуге мүмкіндік
береді; в) ... ... ... ... іс ... ... ... орындалу кезегі бойынша пікір қалыптастыра
отырып, бағалауға мүмкіндік береді. Сөйте тұра ол ... ... дәл осы ... ... ... ... ... үйлестіруге және оның түрлі бағыттарына дер
кезінде өзгертілер ... ... ... ... мемлекеттің сипаты мен қоғамдық-саяси
табиғаты, оның маңызды әлеуметтіқ мәні ... ... ... ... ... ... және қимыл-әрекетсіз болғанда, ол туралы
айту да қиын.
Мемлекет функциясының сипаттамасы. Мемлекет ... ... ... ... ... ... ... өмірдің
салаларына байланысты топтастыру неғұрлым кең ... Егер ... ... ірі ... ... мен мемлекеттің ішкі және сыртқы саладағы ... ... ... онда мұндай жағдайда ... ... ішкі және ... деп ... ... ішкі функцияларына қоғамның ішкі өмірінің ірі салаларына
мемлекеттік ықпал ету немесе мемлекеттік ... ... ... ... ... және алмастыру саласындағы
қатынастарын қамтитын мемлекеттің экономикалық функциясы жетекші орындардың
бірін алады. Экономикалық ... ... ... және ... ... әр ... болады. Алайда қандай жағдайда да мемлекет ... ... ... ете ... және, әдетте, ықпал етеді де: 1)
экономиканы дамытудың сара ... ... ... нарықтық, директивалық-
жоспарлы немесе аралас экономиканы тандау); 2) ... ... ... ... ... ... және ... 3) экономикалық дамудың
неғұрлым перспективалы ... үшін ... ... ... 4) ... ... ... мен шаруашылық қызметіңің түрлі субъектілерінің
мәртебесін анықтау; 5) экономикалық инфрақұрылым ... ... ... құралдары, несие беру, заем беру, инвестициялық
саясат) ... ... ... ... ... ... ... табылады, өйткені мемлекет бюджетінің құралуы, мемлекеттің
кірістері мен шығыстарының балансталуы осыған тікелей байланысты.
Кеңес кезеңінде мемлекет экономиканың код саласын өз ... ... ... ... ... ... бөлігі мемлекет қарауына өтіп
кетті, ... ... ... ... ... жоғалтты. Соңғы
кездері экономикалық функция күрделі өзгерістерді басынан еткерді: меншікті
жекешелендіру және мүлікті мемлекет меншігінен ... алу ... ... ... ... дамуына ықпал ету мен
бақылау ... ... мен ... ... ... ... ... адамдардың материалдық және
рухани қажеттіліктерін қанағаттандыруға, халықты ... ... ... ... олар үшін ... ... ... жағдайын
жасауға бағытталған мемлекеттің әлеумеггік функциясының маңызы ... ... ... ... көлік қызметін
көрсету, оларға мәдени-тұрмыстық, білім беру және ... да ... ... бір ... ... өз ... алып отыр. Мемлекет коммерциялық
және басқа да мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... көрсеткені үшін салықтық жеңілдіктер белгілеп, олардың
қайырымдылық қызметін ынталандырып отырады.
Мемлекеттің ішкі ... ... мына ... ... ... бұл ... мақсаты — халықтың ... ... ... осы ... ... ... мен мақұлдауын қамтамасыз ету, бұқаралық ақпарат
құралдарын, ғылыми-білім беру, мәдени-ағарту және мекемелердің
басқа да ... ... ... міндеттерді шешуге
жұмылдыру. Мемлекет азаматтар санасының үкімет ... ... оған ... ... және ... ... (немесе тіпті шамалы ғана қабылдауына)
мүдделі.
• қорғаушы, бұл функция конституциялық құрылымды сақтау ... ... және ... ... ... ... азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарын қамтамасыз ету, ... және ... мен ... ... ... және құқық
бұзушылықпен күрес, ... ... ... ... ... ... қол жеткізу міндетін шешуге
бағытталған.
• экологиялық, бұл функция айналадағы ортаны қорғауды, табиғат
байлықтарын сақтауды ... ... ... қызметті
қамтиды. Ол қоғамдық өмірге араласушылардың барлығынан да
жануарлар мен ... ... ... ауаны, басқа да
табиғат ресурстарын ұтымды да ... ... ... ... ... ... ... қадағалайды,
айналадағы ортаны қорғауға байланысты жалпы мемлекеттік және
аймақтық ... ... ... ... ... ... (БҰҰ және ... да халықаралық
ұйымдар шеңберінде) және мемлекетаралық бағдарламалар жасау,
сонымен бірге бірқатар ... ... ... ... ... кең өріс алуда.
Сыртқы функциялар халықаралық қатынастар саласына қатысты және оның
сыртқы саяси ... ... ... ... ... қызметінің
бағыттарын қамтиды. Ішкі функциямен салыстырғанда ... ... ... ... керісінше, ақыр соңында біріншісінен туындайды, олардың
табысты жүзеге асырылуы үшін ... ... ... ... ... ... ... ішінде елдің қорғаныс функциясы
маңызды орын алады. Оның мақсаты басқа мемлекеттердің тарапынан ... пен ... ... ... қарсы тұру және қарсылық көрсету
мүддесінде әскери потенциалды құру және байыту.
Мемлекеттің басқа бір сыртқы ...... ... ... ... ... ... да мәні зор. Мұндай қатынастар
мемлекетке әлемдік қоғамдастыққа кіруге, онда толық құқықты ... ... ... қалыптастыруға мүмкіндік береді. Олардың нысаны әр ... ... ... ... ... құрылымдар
жағынан байланыстар. Мемлекеттер арасындағы қатынастарға ресми ... ... ... ... ... ... ерекше роль атқарады.
Олардың шеңберіндс мемлекеттер арасында саяси, сауда-экономикалық, ... ... және ... да ... ... ... өмірлік
мәселелер өзара түсіністік негізінде шешіледі. Белгілі бір жағдайларда (екі
жақтың да ұмтылысы мен пайдасы ... ... ... ... ... пен өзара көмек қатынасына айналуы мүмкін, ол жасалатын
келісім-шарттардан (мысалы, достық, ынтымақтастық және өзара көмек туралы
келісімдер), сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... өзара қолдаудан, аталған мемлекеттердің сыртқы
саяси акцияларын үйлестіруінен көрініс табады.
Кейбір мемлекеттер бұған дейін бөтен аумақты ... алу ... ... ... ... ... елдің аумағын зорлықпен жаулап
алып, оларды осыдан туындайтын барлық салдарларымен қоса ... аса ... мен ... ... ... аяусыз жұмсау, байлықтары мен
құндылықтарын, ... ... мен ... ... отарлап басқару
режимін бекіту) өзіне қосып алуы ... ... ... ... құлауы
аталған мемлекеттерді бұл функциядан бас тартуға мәжбүр қылды. Бірақ, қазір
де жекелеген жағдайларда, өткеннің қалдықтары көрініп қалады ... ... ... ... басып алуы), алайда олар әлемдік қауымдастықтан
ұйымдасқан қарсылықтарға тап болып, ... да ... ... ... ала ... ... ... үшін өткеннің этатистік
бұрмалауларын және одан туындайтын қоғам ... ... ... жеңумен байланысты мемлекеттің кейбір ішкі функциялары таралып,
оларды жүзеге асырудың нысаны мен ... ... ... ... ... Мемлекеттің көп қырлы қызметі өзінің
сипаты мен табиғаты, тікелей ... мен ... ... ... ... ... нысандары мен әдістерімен ерекшеленетін әр түрлі
мемлекеттік құрылымдар жүйесі арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... мұқтажын қанағаттандыруға, олардың ... ... ... ... береді.
Мемлекет механизміне орасан зор роль берілген. Ол іс ... ... ... асыруға міндетті. Барлық биліктік ... ... ... және ... қызмет —
мемлекет механизмінің шексіз құқықығы. ... ... ... ... ... ... ... механизмімен жасалып,
сонымен түзетіліп, жүзеге асырылады.
Мемлекет механизмі дегеніміз, мемлекет алдында тұрған ... ... оның ... іс жүзіне асыру үшін құрылған мемлекеттің барлық
органдарының, сондай-ақ ... ... және ... ... ... ... ерекшеліктері, оны ұйымдастырудың және
қызметінің ... ... ... ... ... оның
барлық буындарының ішкі бірлігінің болуы. Бір организмнің (мемлекеттің) бір
бөлігі болып отырып, олар бір біріне қарсы ... ... ... күш ... ... түрлі саладағы тіршілік-тынысын қамтып,
қоғамды біртұтас басқаруды қамтамасыз етулері ... ... ... ... ... жүргізуге қайшы келетін әрекеттер ... ... ... ішкі ... туралы ережені талдап, түсіндіре
келіп, биліктің салыстырмалы түрде үш ... әрі ... ... ... ... сот) бар екендігін ескере кеткен артық ,болмайды. Олар
бір бірінен оқшауланған, әр түрлі нақтылы міндеттерге акцент ... ... ... ... отырып, тек өздеріне ғана тән қызмет нысанын
пайдаланады. Бұл факт ... болу ... (Д. ... ... және т.б.) ... бұл ... қазір күннен күнге кеңінен
қолданыс табуда. Бүгінде оның ережелері мен принциптерін әлемнің ... ... ... ... ... ... бір органда немесе бір
лауазымды тұлғада шоғырлануына қарсы ... ... оны ... ұш ... ... бөлудің пайдасына аргументтерін келтіре
отырып, билікті болу теориясы: 1) олардың тежемелік әрі тепе-теңдік жүйесін
пайдалану арқылы өзара ... ... ... 2) бір ... ... ... ... қолымен алмастыруына жол бермеуді; 3)
билік құрылымдарының өзіндік балансын белгілеуді бекітеді.
Мемлекет механизмінің ... мен ... ... бір
принциптер бар, солардың арқасында ол нақтылы өзгешелікке, тұтастыққа,
дербес рәсімделуге және ... ие ... ... ... мына
төмендегілерді жатқызуға болады:
• барлық мемлекеттік ... мен ... ... ... мен басқа да нормативтік ... ... ... ... ... ... табылатын
зандылық принципі;
• мемлекеттік ... пен ... ... ... ... және оны ... ... тәртіпті сақтауға мүмкіндік
беретін барлық мемлекеттік органдар мен ... ... ... және ... ... қарым-қатынасы;
• мәнісі мемлекеттік мәселелерді дер кезінде көтеріп және оны ... ... ... ... ... ... ... анықтау және оларды ... ... ... ... басшылықтың, меңгерудің
және бақылау принципі;
• мемлекет қайраткерлерінің берілген ... ... ... ... ескере отырып дұрыс шешім
қабылдай білуінен тұратын кәсіпқойлық пен ... ... ... принципін жүзеге асырудың нәтижесінде ... ... ... ... жұртшылыққа ашық та
түсінікті бола ... ... ... ... ... болып табылатын халыққа ... ... ... ... ... принципі.
Мемлекеттің органы және оның мемлекет механизміндегі орны. Мемлекттің
органы ... ... ... ... бірі ... табылады.
Мұндай органдардың жиынтығы мемлекет механизмінің басты буынын құрайды.
Мемлекеттік органның өзіне тән сипаты мен ... ... ... ең
алдымен оның мемлекеттің құрылымдық компоненті екендігін негізге алу қажет.
Мемлекеттік органдардың басқа сипаттағы белігілеріне мыналар жатады:
• олардың әрқайсысын ... ... ... ... құқықтық актілер негізінде құру;
• мемлекеттің олардың әрқайсысының алдына ... ... ... мен ... ... ... келуі;
• қызметтің олардың өздеріне ғана тән айырықша нысандары ... ... ... ... ... ... Заң ғылымында
мемлекеттік органдарды мемлекет функциялары бойынша топтастырудың мүмкін
еместігі туралы қалыптасқан пікір дұрыс, өйткені олардың ... бір ... екі ... одан да көп ... ... ... қатысады.
Сондықтан мемлекеттік органдарды топтастыру үшін ... ... ... ... ең көп ... - өздерінің тікелей қатысы бар
билік тармақтары бойынша топтастыру болып табылады. Бұл ... ... ... органдар 1) заң шығарушы және өкілді; 2) атқарушы; 3)
сот органдары болып бөлінеді.
Мемлекеттік биліктін заң шығарушы және ... ... ... ... халықтық егемендікті бейнелейді. Сайлау процесімен халық сайлағаң
соң, олар өздерін мемлекеттік маңызды ... ... ... ... алған сияқты сезінеді.
Атқару органдарының қатарына мемлекеттік саясатты іс жүзінде дайындап,
іске асыру, конституция мен ... ... іс ... ... ... ... жатады.
Үкімет және салалық орталық, сондай-ақ маңызды жергілікті атқарушы
органдар мемлекет ... ... есеп ... және ... болады,
кейде оларды мемлекет басшысы тағайындайды және қызметінен босатады,
толығымен дерлік соған ... ... ... ... ... ... түрде атқарушы органдар қатарыпа жатады, елдегі атқарушы
"вертикальдың" шыңы болып есептеледі. Алайда ... ... ... және
ТМД-ның бірқатар ,елдерінде президент билік ... ... ... ... ... ... қалыпты қызмет атқаруын қамтамасыз
етеді деген идея тарауда. Осы ... ... ... ... ... ... қана қоймайтындыгын, сондай-ақ мемлекет
басшысы ретінде атқарушы биліктің шегінен шығатын бірқатар функцияларды (ол
елдің қарулы күштерінің бас қолбасшысы болып ... ... ... және ... ұйымдардағы елшілері мен диполоматиялық өкілдері
тағайындайды және кері ... ... ... ... ... бар және ... ... Екінші көзқарас президентті билікті болу шегінен шығарып
жібереді. Бұл мәселе қосымша зерделеніп талдау жасауды қажет ... ... ... әділ ... ... азаматтық, шаруашылық нысанында,
ал көптеген елдерде - ... сот ... ... ... ... жылдың тамыз айының соңына дейін Қазақстанда Жоғарғы сот ... ... ... ... сот ... ... сот және Конституциялық
сот болды. Қазір жалпы және төрелік соттар Жоғарғы сот ... ... ... ал ... сот ... ... ... аталған мемлекеттік органдардан басқа мемлекет механизмінің
құрамына сондай-ақ, армия, полиция, түрмелер, барлау, қарсыбарлау ... ... да ... ұйымдастыру-мәжбүрлеу құралдары кіреді: Олар
болмаса ... ... ... ... міндеттерін орындай алмайды.
Мемлекеттің қандай да бір мақсатына қол ... үшін ... ... бар ... ... жеткілікті, Ол тиісті нәтиже бермеген
жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... билік құралдары деп атағанда, оның мемлекет Механизміндегі өзінің
сипатымен және табиғатымен, құрылымымен және ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленетін айырықша құрылым екендігі ескертіледі. Олардың
әрқайсысының ішінде басқару органдары (қорғаныс министрлігі, ... ... ... ... ... комиссариаттар, командирлер және
т.б.) бар. Олар басқару, бақылау, ұйымдастыру-техникалық функцияларын
орындайды, ... ... ... ... тәртіп болуын
қадағалайды, олардың қызметінің ... ... ... ... міндеттер
арнасында болуын қамтамасыз етеді.
МЕМЛЕКЕТТІК ҚҰРЫЛЫС НЫСАНЫ
Мемлекет құрылыс нысанының ұғымы. Мемлекеттік құрылыс нысанын ... ... ең ... оның ... ... тағы бір ... ... басқару нысанынан, сондай-ақ мемлекеттік-саяси режимнен
басқа) болып табылатындығын айта кетейік. Осы ... ... ... ол ... ішкі ... ... ... аумақтық-
мемлекеттік құрылулар мен әкімшілік-аумақтық бірліктің болуы тұрғысынан
ашатындығында ... ... ... ... ... пен жаңа ғана ... ... барлық құрамдас бөліктерінің биліктері арасындағы ара
қатынасты көрсетеді. Мемлекеттік құрылыс нысанының маңызы аса зор: ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі мен мемлекеттегі орнын
объективті бағалау, аймақтық саясаттың ықпалдылығы мен ... ... көп ... ... - әрбір ұлттың жағдайы мен мәртебесін анықтау,
ұлт аралық қарым-қатынасты сипаттау қиынға соғады.
Унитарлық (ипіtаs - бірлік, ... ... ... сөзінен шыққан)
мемлекет бұл біртұтас, өзінің құрамында автономды-мемлекеттік құрылымдар
жоқ, өз алдына ... жоқ ... ... ... ... ... жоғары билік органдары, басқару және сот бүкіл ел
үшін ... ... ... мемлекеттік құрылыс нысаны ретінде мемлекеттіліктің пайда
болу кезеңінде және оның дамуының көптеген кезендерінде басымдық танытты.
Федеративтік (feodarera — ... ... ... латын сөзінен шыққан)
мемлекеттер — бұл құрамына екі, үш және одан да көп ... ... ... дәрежесі бар мемлекеттік құрылымдар кіретін одақтас
мемлекеттер. Мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... олардың шексіз құқығының кейбіреуінен айырылуына
әкеліп ... ол ... ... ... ... ... ... және аумақтық-
мемлекеттік федерацияның белгілерін қатар алып ... ... ... ... айта ... жөн ... ... нысанның айқын мысалы қазіргі Ресей
федерациясы болып табылады. 1993 ... ... ... ... ... субъектісі қатарында тек республикаларды, автономиялы облыстар мен
автономиялы округтарды ғана емес, ... ... ... ... ... бар ... да ... Аталған субъектілердің алғашқысы
— бұл ұлттық мемлекеттер мен ұлттық-мемлекеттік құрылымдар, екіншісі енді
аумақтық, мемлекеттік ... ... ... бұрынға
конституциялары бойынша олар федерацияның субъектісі болып танылмаса ... (бір ... ... құрылыс нысаны конфедерация
(confoederatio — одақ, қоғамдастық, бірлестік деген латын ... ... ... Ол белгілі бір ... үшін ... ... ... және т.б.) құрылған мемлекеттер одағы. Алайда,
конфедерацияға бірге отырып, мемлекетер — оның мүшелері ішкі және ... ... ... және ... мемлекеттер болып қалады, өзінің
егемендігін ... ... ... ... ... белгілі бір
міндетті шешуге бағытталған бір-немесе бірнеше орган олардың барлығы үшін
ортақ болып табылады. Бұл ... ... ... ... тең ... немесе (өздерінің келісімі бойынша) басқаша қамтамасыз
етілген. Федерациядан ерекшелігі, мұнда қызмет көрсететін аппаратымен қоса
жоғары заң, атқару және сот ... ... ... ... құрылмайды,
біртұтас армия жасақталмайды. Конфедерацияда бірыңғай бюджет және салықтың
бірыңғай жүйесі жоқ, бірақ ... ... ... өздерінің
аумақтарында бірыңғай валютаны енгізу туралы келісе алады. Конфедерацияның
айрықша азаматтығы жоқ, ал сонда ... ... ... өз ... болып қала береді.
Конфедерацияны құрған кездегі алға қойған мақсаттары орындалған соң,
оған кірген мемлекеттер — ... ... ма, әлде оны ... құра ма — оның ... ... тағдырының мәселесін шешеді. Мысалы, АҚШ-
та алғашында конфедерация болған (1781 жылдан бастап), сосын федерацияға
айналды (1787 жылдан ... ... да ... жолдан өтті: 1815-1848
жж. ол Швейцар одағы атауымен конфедерация ... ... ... ... ... федерация болды. ... ... 1815 ... 1867 жылға дейін өз қызметін атқарған Герман одағын,
1867 жылдан 1918 ... ... ... ... ... атауға
болады.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет туралы35 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Аралас экономика туралы ұғымды түсіну, оның сипаттамалары мен белгілерін талдау және қазіргі Қазақстандағы аралас экономиканың ахуалы22 бет
Арнайы субъектісінің мәні, ұғымы, белгілері24 бет
Атқарушы билік органының ұғымы және негізгі белгілері16 бет
Демократия туралы ұғым және оның белгілері6 бет
Заңды жауапкершілік ұғымы, белгілері және олардың түрлері56 бет
Кәсіпкерлік қызмет ұғымы және белгілері3 бет
Мемлекет ұғымы (түсiнiгi ) және оның белгi-нышандары15 бет
Нарықты сегменттеудің ұғымы, критерийлері мен белгілері32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь