Ақпараттық технологияларды ақпараттандыру

Кіріспе
1 Талдау бөлімі
1.1 Ақпараттық ресурстарды анықтайтын негізгі ұғымдары
1.2 Ақпараттық ресурстардың қызметі
1.3 Ақпараттық нарықтың тағайындалуы
1.4 Техникалық қамтамасыз етудің сипаттамасы
2 Жобалау бөлімі
2.1 Бағдарламалық қамтамасыздандыру
2.2 «Әлем» АҚ.ның техникалық бөлімнің IT.құралдарды есепке алу ақпараттық жүйе құру
3 Еңбек қорғау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Қосымша
Біздің заманымызда адам іс-әрекетінің барлық дерлік аумағы автоматтандырылған. Сонымен қатар ақпараттық технологиялар саласы да бұдан тыс қалмады.
Қазіргі заманға сай бүкіл әлемнің фирмалары мен компаниялары деректерді сақтау және өңдеу үшін компьютерлерді қолданады. Сондықтан қазіргі кезде деректер базасы үлкен мәнге ие болып отыр. Ол көптеген мамандықтардың ажырамас компонентіне айналып келеді, мысалы, оқытушының педагогикалық жүктемесін есепке алу да ерекше емес.
Бағдарламаны жобалаудың негізгі міндеттері бұл ең алдымен қолданушыны автоматты түрде іске асыруға болатын қарапайым жұмыстан босату және уақыт үнемдеу. Екіншіден, ай, жарты жыл және жыл сайын жасалатын есеп берулерді автоматты түрде есептеп шығару. Үшіншіден, ақпаратты қорғау. Төртіншіден, бүкіл мәліметтерді бір орталыққа жинақтау да, бақылау жүргізу.
Бағдарламаны жобалаудың негізгі мақсаттары: жоғарыда келтірілген міндеттерді орындау үрдісінде бағдарламаны ендіру, бағдарламаның дұрыс жүзеге асырылуын қадағалау, қолданушылармен кері байланыс орнату, жұмыс істеу үрдісінде кемшіліктерді анықтау және жою, бағдарламаны толықтыру, жаңа функцияларды енгізу және жалпы орындалуын бақылау болып табылады.
Қазақстан Республикасының қабылданған «Ақпараттандыру туралы» заңында ақпарат, ақпараттық ресурстарды, жүйелерді, процестер, жасырын мәлімет, құжатталған ақпарат ұғымдары беріледі. Енді сондағы ақпараттық ресурстарды, ақпараттық жүйелерді қорғау ұғымына тоқталсақ, ақпаратты алу, көшірмесін түсіру, тарату, бұрмалау, жою немесе оған тосқауыл қою жөніндегі іс-әрекетті қоса алғанда, ақпараттық ресурстарға, ақпараттық жүйелерге заңсыз қол жеткізуді болғызбауға бағытталған құқықтық, экономикалық және ұйымдық-техникалық іс-шаралар кешені деп анықтама берілдеді.
Ақпараттық ресурстар – ақпараттық жүйелерде бар, тиісті бағдарламалық қамтамасыз етумен біріктірілген және ақпаратты пайдаланушылардың мүдделігін туғызатын электрондық жүйелендірілген ақпарат (ақпараттық деректер базалары).
Сонымен, бұл заңның жарыққа шығуы ақпаратты қорғауға, сақтауға, ақпараттық ресурстар мен жүйелерді дамыту мен қорғауды реттейді, жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен міндеттерін белгілейді.
Мамандардың еңбек нарығында бәсекелестік қабилеті болу үшін, олар ақпараттық технологияны білуі, кәсіби қызметте олардың орның анықтай алуы, ақпараттық инфрақұрылғылармен өзара байланыс жасай алуы қажет.
Ақпараттық ортадағы маманның қолайлы үшін ғылыми-техникалық шығармашылық мәні мен табиғаттын терен білімінін негізінде ақпараттық жүйені құру; ал екінші жағынан маманның ақпараттық мәдениеті - өз қызметінің ауданындағы құжаттық ағымдағы білімнің ерекшелігі; әртүрлі жүйеде ақпаратты іздестіру мүмкіндіктері; әртүрлі мәліметтермен жұмыс істей
1 Попов В.Б. Основы компьютерных технологий. -М.: Финансы и статистика, 2002. - 457с.
2 Бобровский С. Delphi 5: учебный курс - СПб: Питер, 2001. -428с.
3 Тюкачев Н., Свиридов Ю. Delphi 5. Создание мультимедийных приложений. Учебный курс.- СПб.: Питер, 2001..-251с.
4 Архангельский А.Я. 100 компонентов общего назначения библиотеки Delphi 5 - М.: ЗАО «Издательство БИНОМ», 1999 .-112с.
5 Архангельский А.Я. Интегрированная среда разработки Delphi - М.: ЗАО «Издательство БИНОМ», 1999.-91с.
6 Архангельский А.Я. Разработка прикладных программ для Windows в Delphi 5 - М.: ЗАО «Издательство БИНОМ», 1999.-369с.
7 Архангельский А.Я. Object Pascal в Delphi 5 - М.: ЗАО «Издательство БИНОМ», 1999. -77с.
8 Симонович С.В., Евсеев Г.А. Занимательное программирование: Delphi. - М.: АСТ-ПРЕСС: КНИГА: Инфорком-Пресс, 2001. -39с.
9 Полянский А. Среда программирования Delphi 5-6: Справочное пособие. - М.: Познавательная книга плюс, 2001.-114с.
10 Вин Д..Искусство Html-дизайна. Самоучитель - Санкт-Петербург:Питер,2003.-224с.-284с.
11 Смит К., Уотерс К. Html - дизайн: Photoshop & Dreamweaver: Три ключевых этапа. -М.: КУДИЦА-ОБРАЗ, 2004.-264с.
12 Гетц К., Джилберт М.Программирование в Microsoft Office. - Киев: Ирина,2000.-139с.
13 Киселев Ю.Н. Электронная коммерция.- СПб.: ДиаСофтЮп, 2001. -384с.
14 Попов В.Б. Основы компьютерных технологий. -М.: Финансы и статистика, 2002. - 457с.
15 Белунцов В..Новейший самоучитель по разработке Html-страниц.-М.:ДЕСС-КОМ,2000. - 446с.
16 Л.Л.Босова. Разноуровневые дидактические материалы по информатике. - М.: Образование и Информатика, 2001. - 384с.
17 Экономическая информатика: Учеб. - Санкт-Петербург: Питер, 2001.-556с.
18 Гетц К., Джилберт М.Программирование в Microsoft Office.- Киев: Ирина, 2000.- 139с.
19 Субботин М.М. Новая информационная технология: Создание и обработка гипертекстов. - М., 1992. - 755 с.
20 Роберт И.В. Современные информационные технологии в образовании: дидактические проблемы; перспективы использования. - М.: «Школа-Пресс»,1994. - 205 с.
21 Демушкин А.С. и др. Компьютерные обучающие программы// Информатика и образование. - 1995. - № 3. - С. 15-21.
22 Зайнутдинова Л.Х. Создание и применение электронных учебников (на примере общетехнических дисциплин): Монография. - Астрахань: Изд-во «ЦНТЭП», 1999. -251с.
23 ellington J.J. Children, Computers and the Curriculum: An Introduction to Information Technology and Education. L., 1985. - 410с.
24 Монахов В.М. Что такое новая информационная технология обучения //Математика в школе. - 1990. - № 2. - С. 47-52.
25 Chu G.C., Shramm W. Learning From Television: What the ResearchSays. - Washington, D.C., 1969. - 83 p.
26 Conklin J. Hypertext: An Introduction & Survey// Computer. - V. 20. - № 9. - September. - 1987. - pp. 17-41.
27 Ротмистров Н.Ю. Мультимедиа в образовании//Информатика и образование. - 1994. - № 4. - С. 89-96.
28 Джонассен ДэвидX. Компьютеры как инструменты познания: изучение с помощью технологии, а не из технологии//Информатика и образование. - № 4. - 1996. - С. 117-131.
29 Софронова Н.В. Разработка обучающих программ на основе инструментальных средств. - Чебоксары, 1995. - 141 с.
30 Денисенко В.И. Охрана труда. - М.: Изд-во «Школа-пресс», 2008.-244-276с.
        
        Кіріспе
Біздің заманымызда адам іс-әрекетінің барлық ... ... ... ... ... технологиялар саласы да бұдан
тыс қалмады.
Қазіргі заманға сай бүкіл әлемнің фирмалары мен компаниялары деректерді
сақтау және өңдеу үшін ... ... ... ... кезде
деректер базасы үлкен мәнге ие ... ... Ол ... ... ... айналып келеді, мысалы, оқытушының педагогикалық
жүктемесін есепке алу да ерекше емес.
Бағдарламаны жобалаудың негізгі міндеттері бұл ең ... ... ... іске ... ... қарапайым жұмыстан босату және уақыт
үнемдеу. ... ай, ... жыл және жыл ... ... есеп ... ... есептеп шығару. Үшіншіден, ақпаратты қорғау. Төртіншіден,
бүкіл мәліметтерді бір орталыққа жинақтау да, бақылау ... ... ... ... ... ... орындау үрдісінде бағдарламаны ендіру, бағдарламаның ... ... ... ... кері байланыс орнату, жұмыс
істеу үрдісінде кемшіліктерді анықтау және жою, ... ... ... ... және ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасының қабылданған «Ақпараттандыру туралы» заңында
ақпарат, ақпараттық ресурстарды, жүйелерді, ... ... ... ... ... ... Енді сондағы ақпараттық ресурстарды,
ақпараттық жүйелерді қорғау ұғымына тоқталсақ, ақпаратты алу, көшірмесін
түсіру, тарату, бұрмалау, жою ... оған ... қою ... ... қоса алғанда, ақпараттық ресурстарға, ақпараттық жүйелерге заңсыз
қол жеткізуді болғызбауға бағытталған құқықтық, экономикалық және ұйымдық-
техникалық іс-шаралар кешені деп ... ... ...... жүйелерде бар, тиісті бағдарламалық
қамтамасыз етумен біріктірілген және ... ... ... ... ... ақпарат (ақпараттық деректер
базалары).
Сонымен, бұл заңның жарыққа шығуы ... ... ... ... мен жүйелерді дамыту мен қорғауды реттейді, жеке және
заңды тұлғалардың құқықтары мен міндеттерін белгілейді.
Мамандардың еңбек ... ... ... болу ... ... ... білуі, кәсіби қызметте олардың орның анықтай алуы,
ақпараттық инфрақұрылғылармен өзара ... ... алуы ... ... маманның қолайлы үшін ғылыми-техникалық шығармашылық
мәні мен табиғаттын ... ... ... ... ... ... ... жағынан маманның ақпараттық мәдениеті - өз қызметінің ауданындағы
құжаттық ағымдағы білімнің ерекшелігі; ... ... ... ... ... ... жұмыс істей алу мен ақпараттық
қайтадан өңдеудің негіздерін игеру және т.б. ... ... ...... ... шығармашылық қызметінің тиімділігін
көтеру кәсіби ақпараттағы қызметкерлермен орындалатын ақпаратты таныту мен
іздестіруді қайта өңдеу немесе сол ... ... ... ... ... қоры ... өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды. Жаңа
есептеуіш ... ... ... ... ... жеке ... мәліметтер
жиынтықтары анықталып, оларға қолдау жүргізілген ... ... ... ... мәліметтер орталықтан анықталып, қолдаудан өткен
жаңа әдістердің пайда болуына әкелді. Ал соңғы кездері, Internet ... ... және ... ... ... сондай-ақ
“интеллектуалды” құралдардың пайда болуынан желілік байланыс пен мәлімет
алмасу технологияларының тез ... ... ... Енді осы екі ... әсерінен бөлшектелген мәліметтер қорының технологиясы
қайтадан мәліметтерді орталықтан ... ... ... ... МҚБЖ-ның пайда болуы мәліметтер қоры облысындағы ең ... бірі ... ... ... сай бүкіл ... ... мен ... ... және ... үшін компьютерлерді қолданады. Сондықтан
қазіргі кезде мәліметтер қорлары үлкен мәнге ие ... ... Ол ... ... ... ... ... жұмыстың мақсаты – IT-құралдарды ... алу ... ... және ... ... ... ... қызметкерлерінің
жұмыс уақытын аутоматтандырылған ақпараттық жүйе арқылы қамтамасыз ету.
Дипломдық жұмыстың мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... көмегімен кәсіпорының техникалық бөлімнің
қызмет жүйесінің барлық мүмкін компоненттерді ... ... және ... ... ... ... тиімді әдіс қолданысын талдау, олардың
қолайлығын дұрыс ... ... ... ... ... АҚ ... табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсатын жүзеге асыратын Delphi бағдарламалау ортасы
болып табылады. Delphi бағдарламасы қазіргі кезде ең көп тараған ... ... ... Оның ... ... бірі – ол арқылы құрылған
бағдарламалар Windows басқаруында жұмыс істеп қана ... оның ... ... ... ... ... (RAD - Rapid Application
Development) тобына жататындығында.
Дипломдық жұмыстың құрылымы: кіріспе, үш бөлімі, қорытынды, қолданылған
әдебиеттер тізімі, қосымшалар.
Дипломның ... ... ... ... техникалық-экономикалық
аспекттілері сипатталған, мұнда халыққа қызмет ... ... іс ... ... мен ... аймағы, өндірістік бөлімінің
қызметі, ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық, бағдарламалық және
техникалық ... ... ... ... бөлімінде АЖ жобалау бөлімі сипатталған. Мұнда жобалынатын
ақпараттық ... ... ... ... ... және
техникалық қамтамасыздандыруын сипаттаймыз. Сонымен қатар, еңбек ... ... ... ... үшін қолданылатын
шаралар туралы сипаттамасы берілген.
Үшінші бөлімінде нақты өз бағдарламамның орындалуы, оның міндеттері мен
талаптары ... ... ... жобаның экономикалық тиімділігін есептеу ... ... ... ... ... әдістемесін негіздеу және
оның көрсеткішін есептеу жолдары көрсетілген.
Қорытындысында жұмыстың ... ... ... ... ... қызмет көрсету қызметінде мәліметтер қорымен
жұмыс істеу кезінде – енгізу, түзетулер және жазбалардың жойылуы, ... ... ... жұмыс практикалық тұрғыдан алып қарағанда өз құндылығын
жоймайды. Себебі:
- техникалық және ... ... ... қорының негізгі
жүйесі Delphi бағдарламалау тілінің барлық ... ... ... ... және ... қамтамасыз етудің қорын толықтыруда
Delphi бағдарламалау тілінде ... ... ... тиімдісі
ортақтандырылған;
- техникалық және бағдарламалық қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... жағдай жасалған.
Дипломдық жұмыстың негізінде орындалған бағдарламаның апробациясы болып,
дипломдық жұмыста нақты берілген ... ... ... ... және бағдарламалық қамтамасыз етудің қорына ... ... ... ... ... ... ... пакеттердің көмегімен басқа да базалар жетістігін ... ... ... ... ... ... бөлімі
1.1 Ақпараттық ресурстарды анықтайтын негізгі ұғымдары
Қазақстан Республикасында әрекет ететін “Ақпараттандыру туралы” ... ... ...... жүйелерде бар, тиісті
бағдарламалық ... ... ... және ... ... ... электрондық жүйелендірілген ақпарат
(ақпараттық деректер базалары) [1, 28б.].
Ақпараттық ресурстарды, ақпараттық жүйелерді қорғау - ақпаратты ... ... ... бұрмалау, жою немесе оған тосқауыл қою жөніндегі
іс-әрекетті қоса алғанда, ақпараттық ресустарға, ақпараттық ... қол ... ... ... құқықтық, экономикалық және
ұйымдық-техникалық іс-шаралар кешені;
Ақпараттық процестер – ақпараттықтехнологияларды пайдалана ... ... ... ... ... ... іздеу, беру, пайдалану
және тарату процесстері;
Ақпараттық қызметтер көрсету – пайдаланушыларға олардың сұратуы бойынша
немесе ... ... ... ақпараттық ресустарды, ақпараттық
жүйелерді беру жөніндегі қызмет;
Ақпараттық ресустарды, ақпараттық жүйелерді және ақпараттық қызметтер
көрсетуді ...... ... мен ... ... ... ... белгіленген тәртіппен немесе
тараптардың ... ... ... жеке немесе заңды тұлға,
мемлекеттік орган немесе ұйым;
Ақпараттық жүйелерді иеленуші – ақпараттық жүйелерге меншік ... ... өзге де ... ... жеке ... заңды тұлға, мемлекеттік
орган немесе ұйым;
Ақпараттық ресустарды иеленуші – ақпараттық ресустарға меншік құқығын
және өзге де ... ... жеке ... заңды тұлға, мемлекеттік
орган немесе ұйым;
Жасырын мәліметтер – ... ... ... ... ... немесе тараптардың келісіміне сәйкес қол жеткізу
шектелген ақпарат:
Құжатталған ақпарат – материалдық жеткізушіде өзін ... ... ... қоса ... ... ... ... реттеудің негізгі бағыттары:
1 ақпараттандыру саласындағы мемлекеттік реттеу;
2 ақпараттық қызметтер көрсету қорыны ... үшін ... ... ... ... ақпараттандыру туралы заңдарын әзірлеуге
және жетілдіруге;
4 мемлекеттік ақпараттық ресустарды, ақпараттық жүйелерді, ақпараттық
желілерді қалыптастыруға және ... ... ... ... ... олардың сыйысымдылығын және өзара іс-қимылын
қамтамасыз етуге;
5 мемлекеттік ақпараттық ресустар мен ... ... ... ... электрондық құжат айналымы жүйесін дамыту, электрнодық құжатты және
электрондық цифрлық қолтаңбаны қолдану үшін жағдайлар жасауға;
7 ... ... ... ғылыми-техникалық саясатты
ақпараттық технологиялар ... ... ... ... ... және ... ... ;
8 мемлекеттік ақпараттық ресустар мен ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік емес болуы мүмкін.
Мемлекеттік ақпараттық ресустарға мемлекеттік ... ... ... ... ... ... (қолдау көрсетілетін),
Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен есепке ... ... тиіс ... ... жатады.
Мемлекеттік емес ақпараттық ресустарға жеке және ... ... ... ... ... меншік құқығы мен өзге де құқықтар.
1 Ақпараттық ресустарға меншік құқығы мен өзге де құқықтардың ... ... үшін ... ... ... заң ... Жек және заңды тұлғалар ... емес ... ... ... ... ... ресустар бір мезгілде бірнеше иеленушіге тиісілі болуы
мүмкін.
4 Қазақстан ... ... ... ... ... ресустар тауар болуы мүмкін.
5 Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңдарына сәйкес
мемлекеттік ... ... ... бар мемлекеттік емес
ақпараттық ресустарды иеленушілердің оларға өз қалауы бойынша ... ... ... ... ... мен ... ... көрсеткіштері,
қасиеті мен жағдайы туралы мәліметтегі ақпарат өмір сүру мен ... ... ... ... ... пен ... үшін ... дәрежесін қамтамасыз ету,
құқықтық, экономикалық және сондай-ақ кәсіпкерлік құрылымдардың мүдделеріне
сәйкес ақпараттық ресурстардың келесі түрлеріне болуы ... ... ... ... да бір рұқсатсыз пайдаланылатын, бұқаралық ақпарат
құралдарында жарияланылатын, конференцияларда ... сөз ... ... қол жеткізіле алынады; қол жеткізу мен ... яғни ... да бір ... бар және ... байқау, бақылауды
қажет ететін мәліметтерден тұрады.
Ақпараттық ... ... ... ... (иеленушісі) деп
аталады. Олар осы ақпараттың пассивті концентраторын ұсынады және құрамына
төмендегілеренеді:
- ұжым және оның ... ... ... ... басылымдар, көрмелік материалдар, құжаттамалар;
- ұжым персоналы мен ұжымны қоршаған адамдар;
- есептеу жұмысын және ... ... ... ... әр ... мен құралдары, сәулеленулер, толқындар, физикалық жолдар.
Ақпарат дерегі ашық және қол ... ... ... Бір ... ақпаратты қандай да бір мазмұндық болу мүмкін емес. мысалы,
ашық ... ... ... ... қол ... ... тұруы мүмкін.
Қол жеткізілу шектелген ақпарат дерегі ретіндегі құжаттамады:
- құнды мәліметтері бар құжаттама, ноу-хау;
- ұйымдық-құқықтық және өнімді құжаттары, жалпыға танымал ... ... және ... ... ... ... ... жазбалары, олардың қызметтік күнделіктері, жеке
жұмыс жоспары, өндірістік сұрақтар бойынша хат алмасулар;
- ұжым қызметкерлерінің жеке мұрағаты болуы мүмкін.
Көрсетілген жұмыстың әр ... ... ... ... ... ... ... ватмат,
фотоқағаз т.б.);
- техникалық тасымалдаушылардағы құжаттар (магнитті, фотогпленкалық және
т.б.);
- электрондық құжаттар, ... ... ... ... құжат бейнелері (бейнеграммалар) болуы мүмкін.
Кез келген ақпарат дерегі басқарулық және өндірістік іс ... ... ... ... ... Осымен қол жеткізуі шектелген,
есепке алу мен бақылаудағы деректердің ... мен ... ... ... [2, 114б.].
Ақпараттық тарату каналдарының объективті сипаты бар, белсенділігімен
ерекшеленеді және төмендегілер ... ... ... ... ... және басқа да коммуникативті
ұсынылған байланыстар;
- ақпараттық желілер;
- сәулелену, түс құру, сәулеленудің табиғи техникалық ... ... ... бір ... басқасына мәліметтерді
ауыстырғанда санкцияланған режимде немесе объективті ... күші ... ... ... Мысалы: маңызды сұрақты жабық мәжілісте талдау,
бұйым мазмұнын ... ... ... ... ... ... және т.б.
Бизнес пен ұжымны басқаруда пайдаланылатын ... ... оған ... ... ... оның толығымен немесе жеке
ақпараты болып табылады. Бұл ... ... жеке ... ... ... категорияда болуы мүмкін және оны
қолданғандағы пайданың нақты өлшемін және оны ... ... ... ... ... ... ... болады, ұжым немесе бизнестің
дамуы үшін оның құқықтың мәні, мысалы: ... ... ... жоспарлар, әріптестермен келісім-шарттар және т.б. ... ... ... ... ... ... ... көрініс табуы
мүмкін.
Әдетте, кәсіпкерлер үшін санаткерлік құндылықты ақпараттық екі ... ... ... ... ... ... әдістері, бағдарламалық
қамтамасыз ету, өндірістік көрсеткіштер, химиялық формулалар, рецептуралар,
тәжірибе үлгілерін сынау нәтижелері, сапа ... ... және ... ... құндылық көрсеткіштертері, нарықты ... ... ... ... ... ... ету ... т.б.
Құнды ақпарат құқық нормаларымен (патенттік, авторлық, аралас құқық және
т.б.), тауарлық белгілермен немесе оның ұжым ... ... ... енуімен қорғалады.
Ұжым құпиясын құрайтын ақпарат құндылығымының шынайы құрамын анықтау мен
регламентациялау үрдісі ақпаратты сақтау жүйесінің негізгі құрамдас ... ... Осы ... ... ... ... ... деректі бекітетін және құпиялылық ... ... ... ... ... ... осы мәліметтердің құпиялылық деңгейін
(белгісін), жұмыста осы ... ... ... ... ... тізімі бар арнайы тізбеде бекітіледі. Тізбе негізінде
нақты профильдегі ұжымның қорғалатын мәліметтердің типті құрамы тұр. ... ... және ... ... ұжым ... ... материалы болып табылады.
Технологиялық жаңалық, ғылыми және іскерлік идеялар, өндірістік өнім,
жасалатын жұмыс туралы типті және ... ... ... жіктелген тізімін
ұсынады. Тізбеге ұжымның әрбір жұмысы туралы шынайы құнды мәліттер енеді.
Қорғалатын ақпарат көрсетілетін ... ... ... ... Тізбеге көрсетілген ақпараттан тұрмайтын, бірақ ұжым үшін
құндылығы бар, қорғалуға жататын құжаттар енеді. Тізбе бір ұжымға ... ... ... ... қалыптастырылады және ұжымның бірінші
жетекшісімен бекітіледі. Бұл комиссия ұжыммен орындалатын нақты жұмыстардың
қарқынына сәйкес ... ... ... ... ... ... келген келісім-шартты құруда әрбір тарап ... ... ... ... құжаттар мен екінші тарапқақұпия ақпаратты
қорғау бойынша өзара жазбаша міндеттемелер лауы керек.
1.2 Ақпараттық ресурстардың қызметі
Ақпараттық ресурстар ақпараттық өнімді құру үшін база ... ... ... ақпаратық өнім оны өндірушінің ақпараттық моделін көрсетеді және
ол ... ... ... ... ... ... пікірді жүзеге асыру.
Ақпараттық өнім адамның ... ... ... бола ... ... физикалық қасиеті құжат, мақала, шолу, бағдарлама, кітап және
т.б. түрде ... ... ... ... өнім - ... немесе заттық емес нысанда таратуға арналған
өндірушімен ... ... ... өнім кез ... ... ... өнім қызмет көмегімен сондай
тәсілде таратылуы мүмкін.
Қызмет көрсету – адам қажеттілігін қанағаттандыру немесе әр ... ... ... ... ... немесе тұлғаның
өндірістік емес іс-әрекетін нәтижесі. Ақпараттық қызмет ... ... ... ... алу үшін ұсыну.
Ақпараттық қызмет көрсету тар ... ... ... алынған
қызмет ретінде қабылданады, бірақ бұл ұғымның аясы біршама кең.
Қызмет көрсетудің алдында қызмет ұсынушы мен ... екі ... ... ... ... ... оны ... мерзімі және оған
төлемақы көрсетіледі.
Қызмет көрсету ... ... ... ... саласы бойынша
заттық бағдарлау, көлесі, сапасымен және ... ... ... ... ... елдің ақпараттық ресурсының біршама бөлігін біріктіретін
орын болып табылады. Кітапханалық салаға ... ... ... ... түрлерін көрсетейік:
- құжаттың толық мәтінін, сондай-ақ оларды сипаттау мен ... ... ... ... ... (анықтамалар, көрсеткіштер, дайджестер, шолулар және т.б.)
библиографиялық іздеу талдаулық қайта өңдеу нәтижесін беру;
- ақпаратты ... ... ... ... ... мен талдаулық қайта өңдеу нәтижелерін алу;
- ғылыми-техникалық насихат пен ... ... ... ... ғылыми-техникалық семинарлар, конфренциялар және
т.б.) ұйымдастыру;
- ақпараттық зерттеу ... беру ... ... мен
шолулар, есеп берулер, келешектегі ... ... ... және ... ... ... ... және компьютерлік емес
нұсқадағы мәліметтер базасы бар болғанда ғана пайда болады.
Мәліметтер ...... ... ... олардың
ұйымдастырылуы мәліметті жалпы сипаттау, сақтау мен манипуляциялауға
негізделген.
Мәліметтер базасы ... ... ... ақпараттық қызмет көрсетуде
жартылай фабрикат және дерегі болып табылады. Мәліметтер ... ... ... ... қор, ... бюро мен басқа да
ұйымдарда солай аталмаса да, әрекет еткен онда ... ... ... жарияланым және т.б. туралы барлық мүмкін болатын мәліметтер бар.
Компьютердің пайда болуымен сақталатын мәліметтер ... ... ... оған ... ... ... көрсету аясы да кеңеюде.
Ақпараттық қызмет көрсету мен ... ... үшін ... ... базасының топтауын қарастырамыз.
Мәліметтер базасын библиографиялық және библиографиялық емес деп
бөлінеді.
Библиографиялық мәліметтер ... ... пен ... ... ... екінші ақпаратттан тұрады.
Библиографиялық емес мәліметтер базасының кқптеген түрлері бар:
- әр түрлі объектілер мен ... ... ... тұратын
анықтамалық, мысалы, мекнжай, қозғалыс кестесі, дүкендердің телефондары
және т.б.
- алғашқы ақпараттан тұратын ... ... ... ... ... және т.б.;
- құбылыстар мен объектілердің сандық сипаттамалары мен ... ... ... ... және физикалық мәліметтер, статистикалық
және демографиялық мәліметтер және т.б.;
- объекті суреттеуден және ... ... ... ... ... ... ел және т.б. ... банк, биржа, ұжым және т.б. ұсынатын ... ... ... ... ... ел бойынша құқықтық құжаттардан тұратын заңды.
Ақпараттық басымылымның шығарылуы баспалық өнімді дайындауды ... және ... ... реферативті жинақтар, шолулық
басылымдар, анықтамалық басылымдар [3, 129б.].
Ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... дайындалады. Бұл басылым мәліметтер базасымен жұмыс ... ... ... ... жұмыс көрсетудің өзі қызмет болып
табылады.
Ақпаратты ретроселективті ...... ... ... ... ... ... пошта бойынша файл түрінде немесе пошта
бойынша басылып шығарылатын ... ... ... ... ... ... ... дәстүрлі қызмет көрсету
болып табылады. Бұл қызмет тек бірінші деректі беруді қарастырмайды, сондай-
ақ әр түрлі әрекет ету ... ... ... ... ... ... ... көрсетуі алдын ала тапсырыс
бойынша жүзеге асады және келесілерден тұрады:
- қолжазба түрінде ... ... ... ... дайындау.
Жойылған мәліметтер базасына ќашыќтыќтан ену компьютерлік желінің
диалогті режимінде ұйымдастырылады. ... ... ... ену
қызметінің танымалдығы қарқынды өсуде және барлық қызмет көрсету түрлерін
алды, ол келесілерден тұрады:
- компьютерлік ... ... ... ... ... істейтін пайдаланушылардың көптеген санынан;
- қызмет көрсетудің жоғары жеделдігімен;
- жеке ақпараттық жүйеден бас тарту мүмкіндігінен.
Мәліметтер базасының ... ену ... ... ... ... ... ... Бірақ соңғы ... ... ... өсуі ... бұл ... сыртқы жадысы бірнеше жүздеген мигабайт және
лазер принтермен жабдықталған, мықты ЭЕМ бар, ... ... ... деп ... ... ұйымдардарға ұсынылады. Мәліметтер
базасына ќашыќтыќтан ену ... ақы ... ... шарт ... ... ... ... Ақы төлеу схемасы әр түрлі болуы мүмкін,
бірақ алынатын ақпарат ... ... ... ақы ... ... табылады.
Мәліметтер базасына дистанциондық ену қызметін төмендегідей бөлуге
болады:
- мәліметтер базасына тікелей ену ... ... ... ... ... ... ғана ұйымдастырылуы
мүмкін. Керісінше жағдайда арнайы ұйымдар ұсынатын қызметіп ... ... ... ... ену ... ... жаңалықтар бюллетінін шығару,
анықтамалық қызметті ұйымдастыру, оны қызықтыратын сұрақтарды анықтау үшін
пайдаланушылар ... ... ... сұрақтарды
таратудан тұрады;
- Down loading қызметі іздеу ... жеке ... ... ретінде
әрі қарай өз компьютерінде пайдалауда орталық мәліметтер базасына қосып
бере алады;
- ... ... бір ... ... орталық мәліметтер базасы массивінде
іздеуді үнемі жүргізуді қарастырады және оған ыңғайлы уақытта пайдаланушы
терминалына іздеу ... ... ... ... мен ... ... ... мәліметтерін
тасымалдау формасында жүзеге асыру үшін ұсынылатын байланыс ... ... ... мәліметтерді өңдеу;
бағдарламалық ... ету; ... ... ... ақпараттық
технологияны өңдеу.
1.3 Ақпараттық нарықтың тағайындалуы
Дәстүрлі ресурстар мен өнім ... ... ... ... ... ... ... ресурс қайда болады, қанша тұрады,
оларды кім біледі, кімге олар қажет, оларға қаншалықты енуге болады.
Ақпараттық өнім және ... ... ... ... ...
коммерциялық негізде интеллектуалды еңбек өнімінің саудасы ... ... және ... ... ... қарағанда ақпараттық қызмет көрсету үшін ақпараттың негізгі
түрі ... ... ... ... Олар ... ... ... тұтынушыларды қызықтырады, олардың арасындағы ... ... сату мен ... алу ... шарттары.
Ақпараттық өніммен қызметтің ұсынушылары келесілер болып табылады:
- мәліметтер базасы құрылатын және ... ... ... ... ... ... әр түрлі мәліметтер базасы негізінде ақпаратты белетін орталықтар;
- телекоммуниация және мәліметтер тарату қызметі;
- нақты іс-әрекет саласы ... ... ... түседі, оларды талдау,
жалпыландыру, болжауды арнайы ... ... ... ... ... ... формалар;
- ақпараттық брокерлер.
Ақпараттық өнім мен қызметті пайдаланушылар міндеттерді шешетін әр түрлі
заңды және жеке тұлғалар болуы мүмкін.
50 жылдардың ... ... ... ... көрсету нарығы
қалыптаса бастады. Ақпараттық ... ... ... ... және ... ... ... мекеме, оқу орындарының
ақпараттық қызметтері болып табылады. Негізгі тұтынушылар ғылым мен техника
саласындағы ғалымдар мен ... ... ... ... ... көрсету нарығымен қатар
ақпаратты электрондық өңдеу мен ... ... ... ... жылдарыдың ортасынан 70-ші жылдардың ортасына ... ... ... ... нәтижесінде білімнің барлық мүмкін болатын
салалары бойынша әр түрлі ... ... ... қызмет көрсетудің
маңызды түрі мәліметтер базасы болды.
70-ші жылдарыдң ортасынан ақпараттық ... ... түрі ... және глобальді желілерді тасымалдаудың құрумен мәліметтер ... ... ... ... ... іздеу пайда болды.
80-ші жылдардан бастап ақпараттық индустрия қоғамның экономикалық және
әлеуметтік өмірне аса ықпал етуін көңіл аудара ... ... ... ... құрал, әдістер мен шарттардың
жиынтығы қоғамның ақпараттық ... ... Бұл ... ... мен
тасымалдаудағы өндірістің қазіргі құрамы мен ... ... ... ғана ... ... ... ақпараттық технология
базасында ақпараттық қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін, ғылыми-зерттеу,
оқу, ... ... және ... ұйымдар.
Қазіргі уақытта Қазақстанда жылдам қарқынмен ақпараттық өнім мен қызмет
көрсету нарығын қалыптастыру жүріп жатыр, ... ... ... табылады:
1 Техникалық және технологиялық құрастырушы. Бұл қазіргі ақпараттық
құралдар, мықты компьютерлер, дамыған ... ... мен оған ... ... ... технологиялары.
2 Нормативті-құқықтық құрастырушы. Бұл заң құжаттар: ақпаратты нарықта
өркениеттік қатынасты ... ... ... жарлықтар, қаулылар.
3 Ақпараттық құрастырушы. Бұл ... ... ... ... ... мен ... ... құрастырушы. Бұл ақпараттық өнімдер мен қызметтерді
өндірушілер мен таратушылардың өзара ... ... ... елде ... ауысу үрдісі күшінде қоғамның ... ... ... ... ... ... бірыңғай
пікір жоқ. Біз сіздерге осы ұғымның келесі талдауын ұсынамыз.
Ақпараттық нарықтың инфрақұрылымы – бірдей ақпараттық өнім мен ... ... ... тобы немесе ұйысдарды біріктіретін секторлардың
жиынтығы.
Берілген анықтамаға сәйкес ақпараттық нарықтың инфрақұрылымына қатысты
жұмыс түрлерін ... ... ... ... ... ... ... нарықтың инфрақұрылымын бес секторда атат
көрсетеді: әр түрлі ... ... ... ... ... түріндегі ғылыми-техникалық өнімдер; мәтін, визиуальды және
аудиоөнім түріндегі көркем мәдениет объетілері; ... ...... ... ... мәліметтер мен хабарлар: саяси және шаруашылық
ақпарат, статистикалық мәліметтер, ... ... ... ... ... ... қабылдау бойынша ұсыныстар мен ... ... ... ... ... ... ... туралы
мәліметтер, еңбек нарығы бойынша мәліметтер [4, 111б.].
Осы инфрақұрылымда ақпараттық қоғамға қажетті үш негізгі аспектілер жоқ,
олар:
- техникалық-информатиканың барлық аппаратты-техникалық базасы;
- ...... ... ... өнімдері;
- коммуникативтік – барлық компьютерлер желілерінің ақпарат түрлері ... ... ... ... барлық телефон мен факсимильді
байланыс түрлері.
Сонымен қатар, дистанциондыќ ақпараттық қызмет нарығы секторына ... ... ... пайдаланушыға барлық қызмет түрлерініңдегі ақпаратты ұсынатын жоғары
монополизерленген кәсіптік нарық;
- басқарулық шешімді қамтамасыз етуге арналған қызметтер оның жүйелеріне
қатысты сыртқы ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар;
- тұрмыстық сипаттағы қызметтерді ұсынатын, үй ... ... ... алу ... ... ... оның инфрақұрылымына қатысты әр түрлі пікірлер мен
тұжырымдарға қарамастан ... ... және ... яғни ... ... ... туралы тек сауда немесе ... қана ... ... ... де ... ... қызметтері [5, 136б.] :
- қаржы басқару мен есеп жүргізу;
- кадр ... ... ... өндірісті ұйымдастыру;
- маркетингтік зерттеу;
- лизинг операциялары;
- кеңестік қызмет көрсету;
- мүлік пен ақпаратты сақтандыру;
- ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... өнім, қызмет, оларды ұсыну шарттары мен ... ... ... ... ... ... ... бар
тауарларды сатуға қарағанда, сату немесе айырбастау заты ... ... ... ... ... ... ... ноу-хау, инженерлі-
техникалық қызмет, әр түрлі ақпарат пен ақпараттық ресустар ... ... ... ... ... ... ... қызметінде барлық құрылымдық бөлімдер желіге қосылған.
Жұлдызша топологиясы пайдаланылады. «Топология» немесе ңжелі ... ... ... және ... да желі компоненттерінін
орналасуын сипаттайды. Топология - ... желі ... ... ... стандартты термині. Бұл терминінен басқа мынадай
анықтамаларда қолданылады: құрастыру, ... ... Желі ... ... ... ... Топология түрін тандауға мыналар әсер етеді:
- қажетті желілік жабдықтау ... ... ... сипаттамасы;
- желіні кенейту мүмкіндіктері;
- желі басқару әдісі.
Ресурстар мен ... желі ... ... ... ... ... бір-біріне қосылуы қажет. Желіде бұл мақсат үшін көбіне кабель
қолданылады. Бірақ басқа компьютерді қосып түрған кабельді компьютерге ... ... ... түріне сәйкесінше әртүрлі желілік тақшамен,
желілік операциялық жүйенің және басқа да компоненттері компьютердін ... ... ... [6, ... желі топологиясынын шарттары бар. Мысалы, ол тек кабель түрін ғана
емес, сонымен қатар оны қолдану әдістерін ... ... ... ... ... ... ... Желі құрастырудын әртүрлі тәсілдері бар:
- шина (bus) топологиясы;
- жүлдызша (star) топологиясы;
- ... (rіng) ... ... тізбектеліп бір кабель бойында орналасатын болса, онда
бұл шина топологиясы және компьютерлерді байланыстыруда коаксиалды кабель
қолданылады.
Концентраторлар немесе бір ... ... ... ... қосылған
компьютерлер байланысу кестесі жұлдызша топологиясы деп аталады және
компьютерлерді байланыстыруда есулі қос ... ... ... (3 ... компьютерлер жалғанған кабель сақина тәрізді оралып келіп қосылса,
онда ол топология сақина топологиясы деп аталады.
Кабель қолданады, желінін барлық компьютерлері осы ... ... ... ... ... ... ... сигнал
түрінде кабель арқылы белгілі бір компьютерге жібереді.
Шина ... ... Ethernet 10Base-2 и ... ... Бұл ... 10 саны мәліметтер беру жылдамдығын
білдіреді (10 Мбит/с), ал 5 - желі ... ... ... сыз ... ара ... ... ... шина арқылы әрекеттестік процесін түсіну үшін, келесі
ұғымдарды білу ... ... ... ... ... терминатор.
Мәліметтер электр сигналдар түрінде желінін барлық компьютерлеріне
жіберіледі, бірақ ол ... ... ... сәйкес компьютер
қабылдайды
Кодталған сигналдарды кабель арқылы беру ... екі ... ... және ... сигнал беру.
Қазіргі кезде мемлекеттік органдар жақсы дамыған ... ... сай ... ... ... Бұл ... талабы. Бірқатар
мемлекетік функцияларды басқару ісінде дәстүрлі қағаз негізден электрондық
салаға көшу өзге де маңызды факторламен ... ... жету ... ... ... ... ... кұжат айналымы мәселелерімен шуғылданып
келе жатқанына бірнеше жыл болды.
Электрондық кужат айналымы жүйесін ендіру ісі бірінші кезекте құжаттарды
тіркеу және олардың ... ... ... ... ... ... негізді ішкі қатынас қағаздарын азайтуды,
нормативтік қуқыктық актілер ... ... ... ... ... ... ... қаулы-ларының, азаматтар мен ... ... ... хаттар мен өтініштердің орындалуыи бақылау
жөніндегі жұмыстарды жақсартуды, кұжаттар ... ... ... сапасын арттыруды, сон-дайақ электрондық мурағатын құруды талап
етті.
Мәліметтерді өңдеу технологиясы. ... ... ... ... қағаз бетінің тасымалдаушысы болып саналатын, кейінгі
кезде белсенді дамуға байланысты қысқартылған.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... әдісі (сол сияқты жазбаша
түрінде)
Құжаттарды мәтiн түрде де, ... ... ... ... ... ... арқылы да жұмыс жасауға болады.
Автоматтандырылған ақпараттық ... ... және оны ... ... ... ... ... ұжым орталық аппәратында
бірсыпыра қызмет функцияләрын толығымен электронды түрде ... ... ... Олар, атәп айтқанда, мыналар:
- кіріс және шығыс қужаттарын тіркеу;
- ұжым басшылығы тапсырмаларының орындалуын бақылау;
- ... ... ... қужаттарды сканерлеу және көрініске шығару;
- электрондык ақпараттарды орталық аппаратқа жіберу;
- бөлімшелердің кіріс-шығыс құжаттарын тіркеу;
- бөлімшелер ... ... ... ... ... ... кірісі мен шығысыавтоматты түрде тіркеледі.
«Әлем» ЖШС-тың қызметінде аппараттық – бағдарламалық құралдарды қолдану.
Қандай компьютер болса да ... ... ... ... ... ... құрылғылар жиынтығын береді. Сондықтанда аналық ... ... ... ... ... ... және ... жүйелік
болып аталады. Аналық плата өзімен өткізгіштер тізімін, chipset және
слоттарды ... ... ... шина деп ... ... ... және ... беру қызметін атқарады
Аналық плата – дербес компьютердің негізгі платасы. Онда мына құрылғылар
орналасады:
- процессор – ... ... ... және логикалық
операцияларды орындайды;
- микропроцессорлық жыинтық (чипсет) – ... ... ... ... функционалдық мүмкіндіктерін анықтайды және
компьютердің ішкі құрылғыларын;
- шиналар – өткізгіштердің ... ... ішкі ... ... ... жады (оперативті есте сақтау ... ОЕҚ) ... ... ... ... тұрған кезде мәліметті уақытша
сақтап қалуға арналған құрылғы;
- ТЕСҚ (тұрақты есте сақтау ...... ... өшіріліп
тұрған жағдайда да ұзақ уақыт бойы мәліметтерді сақтап тұрады;
- қосымша құрылғыларды қосу үшін ... ... ... диск – ... бұл ... жабдықталған қатты қорапшада
орнатылған. Онда екі ... де жазу ... ... ... бар, ... ... еніп тұратын, оқып жазатын бас тиегі ... ... ... ... бағдарламалары жазылған пластинкалардан тұратын
екі жағына да магнит ... ... Сол ... ток ... өріс ... болады да сигналдарды өзіне ... ... ... ... ... ... айтқанда, қатты дискті бағдарламалар
жабдығы десек те болады [7, 121б.].
CD-ROM компакт-дискінің ... CD-ROM (Compact Disc ... ... аударғанда компакт-дискінің негізінде тұрақты есте сақтау
құрылғы. Бұл құрылғының ... ... ... ... ақпаратты дискінің
бетінен шағылысатын лазерлік сәуленің оқу негізінде құрылған. Компакт-
дискідегі жазу ... ... ... өте тығыз орналастырады
(жазады) және стандартты компакт диск 650 ... ... ... ... ... ... мультимедиялық ақпаратқа тән (графика, әуен,
видео), сондықтан CD-ROM дисководын мультимедиялық ... ... ... таралатын бағдарламалық өнімдер ... ... ... - ... мен ... дербес компьютердің
видео жүйесін ... ... ... пайда болу уақытынан
видеоадаптердің бірнеше стандарты ауыстырылды: MDA (монохромды); CGA ... EGA (16 түс); VGА (256 түс). ... ... SVGA ... Ол 16,7 ... түсті және (640х48; 800х600,1024х768,1152х864;
1280х1024 нүктелер және сол ... ... ... ... ... ... видеожүйесінің ен негізгі өлшемдірінің бірі ... ... - ... ... ... ... ... біріне қосылады,
және дыбыс, әуен әңгіме секілді ... ... ... ... ... арқылы шығады олар алдымен дыбыс картасының шығу тісігіне
қосылады. Арнайы разем дыбысты сыртқы ... ... ... ... қосу үшін ... ... орнатылған, бұл арқылы сөзді
немесе әуенді қатты дискқа жазып ... ... ... ... ... ... сандық түрге айналдыру үшін және ... істе ... ... анықтайтын және дыбыс картасының негізгі өлшемі ... ұғым ... ... Неғұрлым разряды көп болса солғұрлым ақпаратты
сандық түрге айналдырған оның ... аз ... ... ен кіші ... ал кен ... түрлері 32-разрядты және 64-разрядты құрылғылар
[8, 169б.].
Функциональды перифериялық құралдар мына түрлерге бөлінеді:
- басқару бұйрығының құрылғылары: джойстиктер, геймпадтар және ... ... ... ... ... ... дигитайзерлер;
- берілгендерді шығару құрылғылары: принтерлер, плоттерлер;
- берілгендерді сақтау құрылғылары: стримерлер;
- берілгендерді алмасу құрылғылары: модемдер.
Графикалық ақпаратты енгізу үшін сканерлер, ... ... ... ... ... ... ... сканер көмегімен
танбалық ақпаратты да енгізуге болады. ... ... ... ... ... ... арнайы программалық құралымен өнделеді.
Сканерлер – қағаз кµшірмедегі бейнелерді компьютерге ... және ... ... ... – бұл ... ... ен ескі түрі.
Қазіргі заманғы сканерлер кµлемді зат пен ... ... ... ... ... алады..
Сканерге қолданушы жағынан қоятын негізгі өлшемдірі:
- рұқсат қасиеті;
- өнімділігі;
- динамикалық ... ... ... ... ... ... ... қол сканерлері.
- планшетті сканерлер.
- барабанды сканерлер.
- штрих-сканерлер.
Сканердің басқа түрлері де бар: парақтық, созатын, фотосуреттерге ... ... ... ... және тағы сол ... ... және ... қосымша ретінде қолданылатын құрылғы
принтер деп атыйды. ... ... ... ... олар: матрицалық,
лазерлік, светодиодтық және сия бүрткіш принтерлер боп бөлінеді.
Сыртқы жадыларда ақпаратты сақтау ... тууы екі ... ... ... құрылғысында қатты дискінің есіне қарағанда өте ... ... ... ... ... ... өте құнды болғанда және оларды жиы сыртқы сақтау құрылғыда
сақтау керек болған ... ... ... ... ... ... сыртқы жадыда ақпаратты сақтау бірнеше түрлері бар, олар
магнитті және магниттіоптикалық ... ... ... ... ... сыимдылығы – картридждердің – бір неше
жүздік Мбайт ... ... ... ... (сыимдылығы
100/250 Мбайт); HiFD жинақтауыштар;JAZ жинақтауыштар (сыимдылығы 1 или ... ...... алыс ... ... ... ... бойынша
ақпаратпен алмасуға арналған құрылғы [9, 271б.]. Сонымен желілер байланысын
физикалық тұрғыдан қарастырады (өткізгіштер, ... ... ... қолдану түрлері (коммутируімді және арнайы) және
мәліметтерді жеткізу түрі ... ... не ... ... желінің қабылдау-беру түріне байланысты оларды ... ... және ... ... ... Ен кен ... мадемнің түрі
ол телефондық желіге қосылатын.
1.5 «Әлем» АҚ техникалық ... ... ... құру ... ... ... сипаттау
Мәліметтер қорын таңдау кезінде қойылған талаптар:
- иілгіш, икемді орта;
- жалпыға ортақ, ... ... әрі тез ... ... сай ... ... қорларының бірі таңдалған Microsoft
Access 2000 мәліметтер қоры.
• Microsoft Access 2000 мәліметтер қоры – Microsoft Windows ... көп ... ... МҚБЖ. Microsoft Access – көптеген
қосымшалар үшін ... ... ... және іздеуді
қамтамасыз ететін дербес компьютерлерге арналған МҚБЖ. Access ... ... ... мен есеп ... құру ... ... ... (GUI – Graphical User Interface)
көзделген; мәліметтер қорлары бар бапталатын қосымшалар құру ... Access ... ... VBA ... Visual Basic ... тілін қолданатын саймандық құралдар бар. Одан басқа,
Access МҚБЖ-де ... ... ... ... ... ... өткізетін мәліметтер қорлары бар
қосымшаларды қалыптастыру үрдістерінің ... ... ... деп ... ... ... Access
МҚБЖ-де сонымен қатар қолданушыға ... ... ... SQL тілінің ... мен ... ... ... (Builders) көзделген.
Access МҚБЖ-сі әртипті SQL ... ... ... ... ... ететін ODBC (Open Database Connectivity –
мәліметтер қорларына енудің ашық интерфейсі) ... ... ... ... ... ... ... әрекеттесуді және мәліметтер
қорларының қосымшаларын ... ... ... ... ... ... Кестелер – мәліметтер қорларын ... ... ... ... ... ... (өрістер деп ... және ... деп ... ... ... ... ... әр түрлі жолдармен мәліметтер қорларын көруге,
өзгертуге және талдауға мүмкіндік береді. Сұраулар сондай-ақ есте
сақталып, формалар, есеп ... және ... ену ... көздері ретінде де қолданылуы мүмкін.
- формаларды бірқатар мақсаттарға қолдануға болады. Мысалығ кестеге
мәліметтер енгізу формасын құру ... есеп ... ... ... ... ... шығаруға
қажетті түрде көрсетеді.
- беттер (мәліметтерге ену) Internet-тегі немесе локальды корпоративті
желідегі (ішкі жеідегі) ... ... және ... ... ... ... ... типі. Мәліметтерге ену беті
сондай-ақ басқа көздердің, мысалы Microsoft ... ... ... макростар – нақты операция орындайтын, мысалы форманы ашу немесе
есеп беруді ... ... ... әрекеті немесе әрекеттер тобы.
Макростар көмегімен ... ... ... ... есеп беруді баспаға шығару қолданушының батырманы
басу нәтижесінде орындалады.
- модульдер – біртұтас ретінде сақталатын VBA ... ... ... ... Access ... ... ... AccessМҚБЖ-і автономды
жүйе ретінде бір дербес компьютерде және желіде көпқолданушылық ... ... ... Access 2000 ... ... қорларының екі
машиналарының таңдау ұсынылады: Jet мәліметтер қоры ... ... және жаңа – ... ... SQL ... ... ... Data Engine. Jet мәліметтер қорының машинасы кестелер, индекстер,
сұраулар, формалар, есеп ... ... ... барлық мәліметтерін ISAM
(Indexed Sequential Access Method – енудің индексті-тізбекті әдісі) әдісін
қолданумен ұйымдастырылған, .mdb кентарауы бар ... қоры ... Access, SQL Server ... оның ... ... ... ... қатты диск файлының стандартты кластеріне
сәйкес келетін, яғни 2 килобайтты мәліметтер беттеріне ... ... ... ... ... жазбаны сақтайды. Жазба бір беттен көп орын ала ... Memo ... және OLE ... ... жеке беттерде сақталуы
мүмкін. Access МҚБЖ-сі сақтаудың стандартты әдістері ... ... бар ... қолданады және жазбаларды алғашқы кілттің индексі
көмегімен тәртіпке келтіреді. Айнымалы ұзындықтары бар жазбаларды сақтау
форматын ... ... ... ... оның ... мәліметтерін сақтауға
қажетті кеңістікті ғана алады.
Мәліметтер беттерінің байланыстар тізімін құру үшін әрбір бетке тақырып
жолы қосылады. ... жолы екі ... ... ... және келесі
бетке көрсеткіш. Егер индектер қолданылмаса, жаңа мәліметтер кестенің ... бет ... ... ал одан кейін соңына тағы бір бет ... ... ... бар мәліметтер беттерінің артықшылықтарының бірі
кесте мәліметтерінің беттері индекстелген түрде сақталуы мүмкін, яғни қажет
болған жағдайда файл ... өзі ... ... ... ... өзгереді.
Көпқолданушылық режимінің жұмысын қамтамасыз етудің құралдары:
- файл/сервердің іске ... Access ... қоры ... оны ... ... ... етіп орналасады. Бұл
жағдайда әрбір жұмыс станциясында Access қосымшасының жеке ... ... ... ... Access МҚБЖ-ң ертерек версияларында
осыған қол жеткізу үшін SQL Server ... ... ... үшін ODBC драйверін қолданған байланысқан кестелерді
қолдану қажет болды. Access 2000 да ... ... ... ... ... мен VBA модульдері сақталатын және
кестелермен, көрсетулермен, байланыс және сақталатын ... ... және ... ... OLE DB ... ... SQL Server алшақталған мәліметтер қорымен байланыса алатын
.adp (Access Project File) кентерауы бар файл құрыла ... ... ... ... ... ... асыру. Бұл жүзеге
асыру мәліметтердегі ... ... ... ... ... ... ... Access мәліметтер
қорының әр түрлі көшірмелері бойынша таралуын ... ... ... ... қорының көшірмеін берудің қажеті ... ... ... ... (Design Master) деп ... ... мәліметтер қорының нақты ... ... ... бір ... ... көшірменің құрылуын білдіреді. Жобалы
эталон мен оның нақты көшірмелері бірігіп нақты көшірмелер жиынтығы
(replica set) деп аталады. ... ... ... ... эталонда ғана, бірақ мәліметтерге өзгерістерді нақты
көшірмелер ... кез ... ... ... ... Web ... мәліметтер қорларын жүзеге асыру. Браузер бірігіп
қолданылатын Access ... SQL Server ... ... түрде байланысатын мәліметтерге енудің бір немесе
бірнеше беттерін көрсетеді.
Егер ... қоры ... ... ... сақталса, онда кесте
жазбасын модификациялау ... ... ... қою үшін ... тыйым салушылық примитивтері қолданылады [11, 98б.].
Бағдарламада мәліметтер қорын қолдану Microsoft Access көмегімен ... Бұл ... ... ... ... ... Кестелердің
қалай құрылатынын қарастырайық.
Кестенің сипатталуы
Microsoft Access жаңа (бос) ... ... 5 ... ... ... ... қажетті бүкіл кестелер, формалар мен ... бір ... құру үшін Database Wizard ... ... Wizard ... жаңа ... ... құруға арналған, бірақ
ол бар мәліметер қорына жаңа ... ... мен есеп ... ... ... ала анықталған кестелер қатарынан кеснің өрістерін таңдау үшін
Table Wizard шеберін қолдану.
- мәліметтерді ... бос ...... ... ... ... енгізу. Жаңа мәліметтер кестесін сақтағаннан кейін
Access МҚБЖ-сі мәліметтерді ... және ... өріс үшін ... сәйкес мәліметтер типін және форматын береді.
- басынан бастап кестенің бәрін толығымен анықтау үшін Design ... ... ... SQL View ... CREATE TABLE ... ... операторын қолдану.
Microsoft Access-те Design View көрсетудің құралдарымен бос ... Design View ... ... ... ... ... құрылу әдісіне қарамастан Design View
көрсетуінің кестесі оның кейінгі баптауына ... ... ... ... ... мәндерді үнсіздік бойынша қою немесе маскалар құру.
1 сурет Design View құралдарымен Тұрғындар ... ... Access Design View ... кестесінің Field Properties
тарауы көмегімен кестеге шектейтін шарттарды қосуға мүмкіндік береді. ... ... ... басқару немесе көрсету тәсілдерін таңдау ... ... ... ие. ... Field Size (өріс көлемі)
қасиетін орнату арқылы мәтіндік өріске ... ... ... ... басқаруға болады. Өрістің мәліметтер типі осы ... ... ... Design View ... ... ... формалар мен есеп берулерді қалыптастыруда қарама-қайшы ... ... ие ... ... ... ... Size ... Size қасиеті мәтіндік (text), сандық (Number) типті ... ... ... сақталатын мәліметтердің максималды
көлемін орнату үшін қолданылады. Байттардан басқа сандық тип ... ие бола ... Integer ... сан) – ... ... сан ... ... дейін);
- Long Integer (ұзын бүтін сан) – 32-разрядты ... ... Single – ... ... бар қалқымалы нүктесі бар сан;
- Double – 64-разрядты көрсетілуі бар қалқымалы нүктесі бар сан;
Format ... Сан, ... ... пен ... ... ... түрін
баптауға арналған. MS Access МҚБЖ мәліметтердің әр түрлі типтерін көрсету
үшін бірқатар форматтарды береді. Мысалы, ... ... типі ... әр ... ... даталарды көрсете алады: қысқа дата, орташа дата,
ұзын ... ... ... ... қамтамасыздандыру
Delphi ортасы – визуалды бағдарламалау жүйесін көп қолданушылар арасында
белгілі. Delphi – бұл Windows операциялық жүйесінде жұмыс істеуге ... ... ... Delphi ... ...... ... қолдана отырып, визуалды жобалау
жаңа технологиялар негізінде құрылады. ... ... ... ... ... ... көптеген қосымшаларды Delphi жүйесі жылдам
және тиімді түрде ... ... ... мүмкіндіктерге ие, сонымен қатар
кең көлемді функциялар жиыны, қолданбалы есептерді шешуге арналған әдістер
мен қасиеттерге ие [12, 21б.] ... RAD ... (Rapid ... ... - қосымшаларды
жылдам құру) жатады. Бұл жүйе қезіргі ... ... ... ... ... ие, ... Microsoft Access және
Visual FoxPro. Ол кең көлемді инструменталды бағдарламалық жабдық ... ... ... ... ... ... ... дайындау және
тікелей түрде SQL тілінде сұраныстарды құруға мүмкіндік туғызады.
Delphi арқылы локальды, алшақтағы деректер ... ... ... құруға болады. Ол деректер жүйесін құрайтын ... ... ... көп ... «клиент-сервер» технологиясын
қолдайды.
Delphi бағдарламалау тілі ... ... ... тіл, ол ... ... ... және жоба ... замандағы құралдарына қойылатын талаптарға ... Delphi тілі ... ... ... ... реляционды деректер базасын ... ... құру ... тәрізді сапалы қызметтер жүйесіне ие.
Деректер базасын басқару жүйесінің негізгі ерекшелігі – бұл ... және ... ғана ... ... ... ... құрылымын сипаттауға
да арналған процедуралардың бар болуы. ... ... ... және ДББЖ ... ... ... «деректер банктері» деп,
кейіннен «деректер ... деп ... ... ... ... ... ... айтылып кеткен әртүрлі модельдері бар. Неғұрлым көп
таралғаны реляциондық модель. Ол Paradox, FoxPro, Access, ... ... ... ... базасын басқару жүйесіне негізделген. Қазіргі заманда
негізгі - Object Pascal тілі ... ... - ... Delphi
бағдарламалау ортасы кең қолдануда. Ол деректер базасына арналған әртүрлі
жоғарғы деңгейде қарапайым бағдарламалардан кәсібилерге дейін ... ... ... Бұл тек бастауыш қолданушыларға ғана емес
бағдарламалау аймағындағы әртүрлі мамандарға өте пайдалы.
Delphi-дің визуалды бағдарламалау ... ... ... ... ... ... пен білім мекемелеріне
компьютерлік ақпаратты технологияларды, алуан ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуда.
Сондай аз пайдаланылатын, бірақ бағдарламалау арасында болашағы бары
Borland фирмасының соңғы өнімі Delphi болып ... Delphi – ... ... ... ... ... ең ... етіп қосу өнімі [13, 172б].
Delphi-де Visual Basic ортасына ұқсайтын бағдарламаны ... ... ... ... ... және де ... ... арналған редакторға
мүмкіншіліктері бар. Delphi-де барлық жасалынатын бағдарламалар ... ... ... Тіл ... Object Pascal ... ... Ол
Pascal-дің үшінші ұрпағының объектілі-бағытталған тілдік кеңейтуі.
Delphi тек бағдарлама интерфейсінің визуалды құрылуына ғана не себепті
жүргізетіндіктерін дәлелдейтін әдісі бар. ... ... ... болып табылатыны:
- визуалданушы модель құрылымы немесе оның параметрлерінің өзгерту
мүмкіндігі мақсатымен бейнелеуге түсетін модель.
- ...... ... ...... моделдің
құрастырылатын элементтер жиынтығы бар ... ... ... ... бойынша терезе құралының жекелеген белгілерінде
орналасатын жекеше топтарға бөлінеді.
- қасиеттер терезесі (Propertybox) - визуалды модельдің таңдап ... ... ... ... ... ... модель бағдарламаның коды емес, терезесі
(форма,диалог) болып табылады.
Windows-тың қосымшасының өңдеу құрылысының көзқарасымен ... ... ... элементтер біріктіреді.
Жоғарғы өнімді компилятор. Ол Delphi-дің құрамындағы ... ... ... ... ең өнімдісі болып табылады және ұсынысты минутына
120000 қатарға дейін ... ... ... ... ... ... ... бар. Қажет болған жағдайда Visual Basic-те
жоқ, жеткізу комплектісіне кіретін doc.exe пакетті компиляторын пайдалануға
болады [14, 247б.].
Компоненттердің ... - ... ... ... ... ... ... бағыты компоненттерді көп пайдалану мен
жаңаларын құру мүмкіндіктерін қамтамасыз ету болып ... Шын ... құру үшін ... ... ... ... ... Объектілі модельге енгізілген өзгертулер ең алдымен визуалды
бағдарламалау технологиясын қолдау қажеттілігін туындаған. ... ... ... ... ... тіл Pascal тілімен үйлесімді сәйкес
болы қала ... ... ... Delphi ортасы пайдаланушы интерфейсін құру
сияқты, сондай-ақ корпоротивті мәліметтерді ... ... ... ... ... визуалды жиынтықтардың толық жинағына ие.
Мәліметтермен жұмыс ... ... ... ... мен визуалды
компоненттер кітепханасын пайдалану тікелей кодтауға аз шығындарымен
қосымшаны құруға ... ... ... Delphi ... енгізілген
компоненттер Borland Pascal-мен салыстырғанда бағдарламаны құру ... ... Windows API ... ... ... ... масштабталған ядросы. Визуалды объектілер
мәліметтермен жұмыс ... үшін SQL ... және Вorland Database ... ... ... ... өзге Delphi-де Orcale, Sybase, Informix және InterBase-терге кіру
мүмкіндігіне ие ... ... ... ... үшін ... Borland ... жоқ InterBase жергілікті сервері кіреді.
Кеңейтілуі. Delphi алуан түрлі платформаны көшіру мен оны ... ... ... беретін ашық архитектурасы бар жүйе болып
табылады. Алғашқыда Windows 3.1 үшін Delphi нұсқасы шығарылған. ... ... 95 ... ... шықаннан кейін Windows 95 және Windows NT
арналған ұсынысты жасауды қолдайтын Delphi-дің 32 ... ... ... ... Windows ... ... ... [15, 87б.]:
- мәліметтерді қайтадан енгізу қажеттілігі болмайды;
- жобаны және оны ... ... ... ... ... ... ... мен тасымалдануы ұлғайтылады.
Delphi - деректер базасын жүйелік басқаруға негізделген, ... ... ... тіл. ... ... ... ... заман талабына сай кеңінен
қолданылуда.
Бір немесе бірнеше компьютерлердің көмегімен ақпараттарды ... ... ... деп ... ... деректер базасы мәліметтерді
сақтау үшін және сақталған ... көру үшін ... ... ... ... өңдеуге және өшіруге арналған жүйе
деректер базасын жүйелік басқару деп аталады. Деректер ... ... ... үш түрі бар: Өнеркәсіптік әмбебап негізде, ... ... және ... ... ... ... ... өңдеу негізіндегі деректер базасын ... ... ... ... ... жоғары дәрежеде ескереді. Delphi
бағдарламалау жүйесі ... ... кең ... ... Яғни, жай бастапқы бағдарламашыдан бастап, білімді жоғарғы
бағдарламашыға дейін. Бұл ... қиын ... мен ... ... ... айналысады. Бұл Delphi ортасының басқа да ... ... ... ... ... ... ... ортада мүмкіндіктер зор деп айтуға болады.
Delphi жүйесі әртүрлі ... тез және ... ... ... Ол
қолданушылардың интерфейсін кең ... ... ... ... ... ... ... мен тәсілдерді қолдануға мүмкіндік береді.
«Визуалды» сөзі нені білдіреді? Визуалды бағдарлама ... ... ... ... «Визуалды» - латын тілінен «visualis», яғни ... ... ... ... жүзінде көптеген адамдар бұл терминге мүлдем басқа түсініктер береді.
Мысал ретінде ... Visual Basic және Delphi ... ... ... ... Шын ... бұл ... қамсыздандырудың визуалды құрылысын жүзеге асылмайды, ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Бағдарламалау – көрнекті құралдардың көмегімен қосымшаны ... ... ... ... ... қарпайым визуалдының
көмегімен автоматты түрде генерациялауға болады.
Бағдарламаның өзі – бағдарламаның интерфейсімен ... ... мен ... ... әдеттегі мәтінді редактормен –
командалық ... ... ... ... ... ... мәні ... бағдарламалау объектілі-бағытталған бағдарламалау мен OLE-
технологияға немесе оған ... ... ... ... терминін түсіну үшін тек ... ... ... қана ... ... [16, ... – бұл күрделі процестердің (құру) графикалық бейнелену
процесі болып табылады. Ол компьютер экранында ... ... ... ... процестерді визуалдауға болады: басқару, құру, сурет
салу т.б. Визуализацияның қарапайым тәсілі- прогресс сызғышы (тік ... ... ... ... ... тікелей пропорцианалды толтыру
проценті) екендігін байқамай қалуға болады. Оған қарап отырып, оындалмаған
операциялардың қалған ... ... ... болады. Бірақ, егер де
прогресс мәнін пайыз белгісімен сан түрінде ... ...... ... мәнді көрсетуге болады, онда бұл жерде ешқандай визуализация
болмайды.
Бағдарламалар дайындығы көрнекті, осының есебінен ... ... ... ... ... ... иа ... арнайы бағытты
қалыптастыруға әкелді. Бұл термин компьютер экранында шешілетін мәселелер,
мәліметтер және ... ... ... мәнін көрнекті бейнелермен
манипуляция жасау жолымен бағдарламаны құру құрала мен әдісінің ... ... ... құру ... ... ... ... - жобалаудан ... ... ... ... ... ... ... жинақтауға дайындап әкеліп,
визуалды бағдарламалау «бағдарламалаусыз» ... ... ... ... ... бағдарламалаудың болашағы оның құралдық және когнтивті
қасиетімен анықталады. Ол көрнекті және ... ... ... ашылатын,
автордың тілсіз ойша ойлауын бағдарламалауды дайындаудағы творчестволық
процесте пайдалануға мүмкіндік береді.
Дайындалған ... ... ... ... ... немесе интерфейсті пайдаланушы мен визуалды бағдарламалауға
мүмкіндік беретін құрал ретінде даму мен кеңінен пайдалануға болатын ... ... ... ... ... әлі ... соңғы пайдаланушыларға бағдарламаны дайындаудың ... ... мен ... ... ... ... ретінде
үлкен қызығушылықты туғызады.
Қазіргі кезде «визуалды бағдарламалау тілі» терминінің түрлі талдаулары
бар. Әдетте, визуалды ... ... ... ... ең ... немесе Visual Basic типіндегі бағдарламалары ойға келеді. Сол кезде,
ұқсас орталар жобалаудың визуалды ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалау тілі үш
категорияға бөлінеді:
- визуалды ақпаратты өңдеу үшін;
- визуалды өзара ықпалын пайдаланушымен ұстап тұру үшін;
- визуалды ... ... ... ... ... тілдерді негізінен модельдеу, ... ... ... ... ... үшін пайдаланады.
Мысалы, AutoCAD,3d Studio MAX, Corel ... ... ... ақпаратты енгізу, шығару формасының ... ... ... ... ... ... ортасы
болып табылады. Олар жоғарыда ... Delphi, ... Visual ... ... ... бұл топқа объектілерді өңдеу үшін арналған, алдымен
визуалдың бастамасы болып табылмайтын, тек пайдаланушының ... ... ... ... ... ... жатады. Әдетте, Lisp, Ada, Pascal
сияқты мәтіндік бағдарламалау ... ... ... ... Мұндай
тілдерді, визуалды өзара әрекеттестігін қолдайтын тілдер деп ... ... тобы ... ... тілін қосады. Визуалды
бағдарламалау тілі (ВПТ) деп ... бір ... және ... ... ... ... белгішелерден құралған, визуалды ұсыныстарының
жиынтығын айтады. Белгішелердің кеңістікте орналасуын ... ... ... ... ... ... ... барысында визуалды өрнектеу, оның мағынасын анықтау
үшін түсіндіріледі. ... ... ... (ВПТ) ... бірі ... бағдарламалардың құрылымы мен
мәліметтерін көрнекі етіп ұсыну болып табылады, бұл ... ... ... ... ... ... береді. Ерекше
шектеулерімен визуалды бағдарламалау тілін пайдалану қомақты пайданы әркез
әкелмейді. ... ... ... әкелетін облысы – оқыту облысы болып
табылады, оның ... ... және ... тілі ... ... ... ол түп ... болып табылады және оқытуда ... ... көз ... ... елеулі жақсартылады.
Бағдарлама кодының визуалды өңдеуін жүзеге асыруға мүмкін болатын амалы
ретінде Access-тегі макростардың жазып алынған кестелік ... ... ... Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... ... басқаратын бағдарлама. Макрос
командалары макрос жазбасының әртүрлі қатарында болады. Қасиеттер терезесі
тікелей командалар ... ... ... ... ... ... жоқ, бірақ ол ComboBox командасы
түрінде жүзеге асырылған, яғни ... ... ... ... ... ... командасын таңдау немесе алмастыру мүмкіндігі
бар [17, 221б.].
Визуалды бағдарлама жасау пайдаланушылардың интерфейсін қарапайым ... ... ... ... ... бұл минут немесе сағат
ішінде бұрын бұрын айлап кететін жұмыстың орнын басады.
Ескерту. ... ... ... ... асыратын Visual
бағдарламалау ортасымен біріктірілгендіктен, онда одан әрі ... ... ... қатар «визуалды бағдарламалау ортасы»
терминін пайдаланатын болады.
Ең алдымен, атап кету керектігі, аталмыш орта ... ... ... және ... алгоритмді оқытудың әдістемелік жүйесіне
негізгі ... ... ... Бұл жүйенің бастапқы мақсаттарының бірі
ойлаудың ... ... ... мен ... ... ... ... алгоритмді пайдалануға негізделген бағдарламалаудың
процедуралық парадигмасын ... ... ... ... бағытталған парадигма есептерді шешуде алгоритмдік ... оны ... - ... сүйемелдемейді, онда оның ойлаудың
алгоритмдік стилін дамыту бейне текстін сүйемелдеуі қисынсыз. Процедуралық
бағдарламалаудың негізгі ... ... ... ... ... ... ... алгоритмдік декомпозиция: ауыспалылардың қатаң
типтелуі; қосалқы бағдарламаларды кең пайдалануды болжау: қолданыстағы
кодтың ... ... ... құру ... ... Бұл
мүмкіндіктердің барлығы Visual ортасында ... ... ... ... ... рекурсивті алгоритмдерді ұйымдастыруға,
графикалық және мультимедиялық ақпаратты өңдеу мүмкіндігін пайдалануға
болады. Бұл ... ... ... ... ... ... сақтау, жүктеу, редакциялау:
аялдау нүктелерін сүйемелдеу және қадаммен орындау режимін қоса ... ... ... мәліметтер инспекциясы, оны өзгерту
мүмкіндігі; мәтіндік түрде және блок – ... ... ... ... ... пайдалану; редакциялау кезінде қателерді тексеру:
айнымалыларды ыңғайлы кесте түрінде ұсыну: ... ... ... тілдерді, жүйені орнықтыру: ұлттық ... ... ... ... алу ... ... экранының түп
тұлғасын жобалау мүмкіншілігі. ... ... ... ... ... ... кең ... алгоритмдерін құруға арналған
ортада қарапайым түрде пайдаланылады.
Визуалды бағдарламалауды құру процесі.
«Бағдарлама» термині ... ... ... дайындалған алгоритм
ретінде анықталады, яғни бағдарлама – компьютерге түсінікті тілде жазылған
алгоритм. Мұндай түсініктеме компьютерлік жүйеде ... ... ... ... ... ... дәуір басында бағдарламалау
тілі компьютердің архитектурасына байланысты еді, бірақ даму ... - ... ... абстракциясының сатысы бойынша көбірек
көтеріліп отырды. Visual – да пайдаланылатын ұсыныстарды ... ... деп ... ... ... ... есептерде
машинамен есептеу ерекшеліктеріне емес, тап осы алгоритмдерге сүйене отырып
шешуге мүмкіндік береді. Visual-да есепті шешу ... емес ... ... деп атауға болады.
Бағдарламалық қамсыздандыру интерфейсін визуалдауға болады. Болады және
қажет. Бұл прогаммалық өнім мен пайдаланушының ...... ... ... ... элеметтеріндегі бейнелер
(бағдарламалық қамсыздандырудың сыртқы түрі) осы элементтердің ... ... ... ... ... қамсыздандырудың интерфейсін визуализациялау үшін
интерфейстің элеменнтерін жасауға ... ... бар – олар ... ... және ... жалпылама басқаруды жүзеге асыруға
мүмкіндік беретін визуалды компоненттер [18, 112б.]. Қарапайым ... ... ... ... ... ... батырма кез - келген
құралдың басқару пультіндегі әдеттегі ... ... ... Visual және Delphi ... құру жабдығының болуынан,
сонымен бірге олардың жасайтын ... ... ... ... ... ... бекіткен болар. Әрине, басқа да көптеген
ұқсас өнімдер бар (Visual C++, Borland C++, ... ... ... т.б.) ... олар Visual Basic және Delphi ... бола алмады. Билл Гейтстің сүйікті ісінің арқасында - Visual ... әлем Windows үшін ... ... визуалды құрылу мүмкіндігі
жайлы білді, сонан соң Delphi пайда болды. Егер де Visual Basic ... ... ... ... бағытталса, онда Delphi
деректер базасымен ... ... ... ... ... ... (терезе және диалогтан) ... ... ... ... ... қарастырылады. Жұмысты
интерфейс элементтерімен ғана визуалдау қабылданған.
Бағдарлама операторларында визуализация объектісі ретінде қарастыруға
болады. Онда ... ... мен ... ... ... ... box) ... орнықтыруға болады. Ал операторлар мен
функциялардың өздері тізімдік формада (кестелік формада да) ... ... ... ... ... ... – бұл бірнеше маңызды технологиялардың амалы болып табылады:
- машина кодының жоғары өнімді компиляторы;
- компоненттердің объектілі-бағытталған моделі;
- ... түп ... ... ... құру.
Деректер базасын құруға арналған кең көлемденетін құралдар.
Delphi ортасында қондырылған компилятор «клиент – ... ... құру үшін ... ... ... ... және де ... компиляторға ұқсамайды, Delphi-де компиляция өз
машиналық кодына тікелей өндіріледі, сол ... ... ... ... сонан соң виртуалды р-машинаға түсіндірілетін
компиляторлар болады. Бұл ... ... шын ... ... әрекет
етуіне әсер етпей қоймайды.
Windows-тағы оқиғалық модель түсіну және түзету үшін әрқашан күрделі
болатын. Delphi ... ... және ... ... бар ... ... мен тәсілдерін игеруді
жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Windows ортасында дәстүрлі түрде интерфейсті жүзеге асыру өте ... дәл осы Delphi – дегі ... ... ... кезде өте
қарапайым болып табылады.
Қосымшаны құру процесінде өңдеуші суретші тәрізді дайын компоненттерді
компоненттер палитрасынан ... ... ... ... ол өз ... ... ... көзіне қосылғаннан кейін олардың пішінде
бейнеленгенін көруге ... ... ... орын ... алады және де
оларды сол күйінде немесе басқа түрде ұсына алады.
Delphi - Case технологиясының Rad класына жататын ... ... ... Delphi ... мықты қоымшаларының дайындығын жедел процеспен
жасады. Мысалға, C++ Windows-тың мықты ... ... ... күші ... ... енді ... пайдаланатын бір адамға жазуға
мүмкіндік болды.
Delphi форманы жобалаушыдан деректер қорының ... ... ... ... мүмкіндіктердің барлық жиынтығына ие бола алады. Мұнда
батырмалар, мәліеттері бар объектілер, меню және ... ... қоса ... ... ала берілген визуалды және визуалды емес
объектілер де бар. Осы объектілердің көмегімен ... ... ... ... жай ғана ... рет ... ... қамтамасыз ете алады.
Delphi ортасына деректердің корпоративті көздеріне қосылу мен пайдалану
интерфейсінің ... ... ... ... ... ... (RAD)
арналған визуалды құралдардың толық жиынтығы кіреді. VCL - ... ... оған ... ... ... стандартты
объектілері, деректерді ... ... ... ... ... ... ... объектілері мен әңгімелесулері,
DDE мен OLE басқаруы жатады.
Delphi-дің визуалды ... ... ... және ... ... Оның жалпы сипаттамасы 2 суретте көрсетілген.
Delphi ортасына деректердің корпоративті ... ... мен ... ... ... тұратын ұсыныстың шапшаңдық өңделуіне (RAD)
арналған визуалды ... ... ... ... VCL- ... ... оған пайдаланушы интерфейсін құрудың стандартты
объектілері, деректерді басқару объектілері, ... ... ... ... басқару объектілері мен әңгімелесулері,
DDE мен OLE басқаруы жатады. Delphi-дің визуалды ... ... және ... ... ... ... ... бөліктері мыналар:
- пішіндер дизайнері (Form Designer).
- бастапқы текст редакторының терезесі (Editor Windows).
- компоненттер палитрасы (Component ... ... ... (Object ... ... (On-line ... ... жалпы интерфейсі төрт негізгі терезеден тұрады.
Delphi-де пішіндер дизайнері мен бастапқы текст редакторының ... ... көп ... ... алады.
Басты терезе экран бетінің жоғарғы жағында орналасқан. Оның ... деп ... ... Онда ... ең керек теген
құралдары орналасады, сондықтан ол жұмысқа кедергі жасамау үшін шағын ғана
болады.
Delphi-дің басты терезесінде ... меню ... ... ... ... ... нүктелі компоненттер мен компоненттер палитрасы бар.
2 сурет Негізгі терезенің көрінісі
Бұл терезеде Delphi-дің ... меню ... ... мен ... жинағы (палитрасы) орналасқан.
Тақташадағы батырмалар құрамын өзгерту үшін алдымен тақташаны оң жақ
тышқан батырмасымен шертіп, ... ... ... ... ... ... ... болады. v белгісі объекгінің екпінділігін
көрсетеді.
Пиктограммалық батырмалар
Пиктограммалық ... ... ... меню ... ... (мүмкіндіктеріне) тез арада қол жеткізуге болады. ... ... ... ... 6 ... ... Әр ... тақташада орналасады және олардың атқаратын жұмысы төменде келтірілген
[19, 147б.].
Компоненттер ...... ... ерекшелігі. Ол ... оң ... ... ... ... тез табуға арналған
белгішелерден тұрады. Компонент - деп белгілі бір ... бар ... ... кез ... объектіні орналастыру мүмкіндігін туғызатын
функционалды элементті атайды. Delphi ортасының компоненттері 19 ... ол ... ... деп ... ... көмегімен
бағдарламаның негізі қанқасы ... ... ... таңдау
тізімдері ) [20, 36б.].
Батырмалар тақташасы сияқты компоненттер палитрасын икемдеуге болады. Ол
үшін компоненттер палитрасына ... кез ... ... тышқан
тетігінің оң батырмасын тандау арқылы, арнайы редакторды іске қосу ... ... ... (қасиеттер) пунктін тандағанда шығады.
Көрінбейтін компоненттер арасындағы Dialogs парағын алға жылжытайық. Бұл
парақта жиі ... ... ... Ол үшін ... ... ... сол жақ ... басып тұрып, Dialogs
пунктін Data Access ... ... ... қажет.
Объектілер инспекторы екі салғыштан тұрады, оның әрқайсысын берілген
комоненттің тәртібін анықтау үшін пайдалануға ... ... - бұл ... ... ... ... тізімі. Егер
де белгілі бір компонентпен байланысты бір ... ... ... ... оны объектілер инспекторында жасауға болады. Мысалы, Caption, ... Height, және Width ... ... ... Tlabel ... мен ... өзгерте аласыз.
Қасиеттер мен оқиғалар беттерінің арасын ауыстырып отыру үшін объектілер
енспекторының ... ... ... ... ... [21, ... беті ... байланысқан. Егер де кез-келген ... ... ... ... екі рет ... онда ... ... сәйкес код
редакторында жазылып қалады, редактордың өзі дереу фокусты алады және ... ... ... ... шұғыл түрде қосуға мүмкіндік береді.
Енді жоғарыда ... ... ... ... ... бөліктерін
практика жүзінде көріп, жұмыс істейтін болсақ, ... ... ... ... ... [22, ... ... қолдайтын мәліметтер қоры кестелерінің бірнеше форматтарын
қарастырайық.
Delphi бағдарламалау тілінің өзіндік кестелер ... жоқ, ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін құралдарға ие.
Delphi бағдарламалау тілі қолдайтын мәліметтер қорларының серверлік
кестелеріне: DB2; Informix; InterBase; Microsoft SQL Server; Oracle; ... ... тілі ... мәліметтер қорының локальді
кестелеріне: Microsoft Access; dBase; FoxPro; Paradox жатады.
Delphi көмегімен құрылған ... ... ... BDE ... Engine) ... ... арнайы процессоры арқылы қол
жеткізеді [23, 239б.].
BDE – ... қол ... ... ... ... ... ... байланысқан кітапханалар (*.dll файлдары) жинағы.
Мәліметтер қорларының BDE ... dBase және Paradox ... ... ... өте ... ... істеуге мүмкіндік береді [24,
189б.].
Мәліметтер қорларының ... мен ... ... ... ... ... екі үлкен топқа бөлуге болады: локальді;
клиент-серверлік;
Локальді – кестелері, олармен жұмыс ... ... ... болатын мәліметтер қоры [25, 21б.].
Локальді мәліметтер қорлармен жұмыс істейтін қосымшалар – бір ярусты
(single-tiered applications) деп ... ... ... да, ... да бір ... ... мәліметтерді алу сондай-ақ көп қолданушылық та бола ... ... ... мен ... желісін көздейді. Мәліметтер қорын
ұйымдастырудың бұл тәсілі ... деп ... ... қоры ... ... SQL (Structured Query
Language) тілінде жұмыс істейді. SQL-сұраулар серверде орналасқан мәлметтер
қоры ... ... кез ... ... үшін ... ... қоры клиент-сервер қосымшаларында бүкіл ақпараттық жүйе екі
түрлі бөлікке бөлінеді:
- ... қоры ... ... қоры ... қоры клиенті – сұрауларды қалыптастыру және серверге ... ... ... ... ... ... ... қоры сервері – қашықтықтағы мәліметтер қоры басқаратын және
клиенттердің сұрауларының орындалуы мен оның ... ... ... арнайы бағдарлама.
Клиент-сервер мәліметтер қоры жұмыс істейтін қосымшалар екі ярусты
немесе көп ярусты қосымшалар (two-tiered and ... ... ... ... ... артықшылықтарын ажыратуға болады:
Бүкіл мәлімет қоры емес, тек қажетті ақпаратты жіберу. Бұл ... ... ... ... бір ... яғни ... ... орындалатынына байланысты мәліметтердің ... ... жеке ... үшін ... алу ... ... қамтамасыз ету.
Мәліметтерді өңдеу мен оларды алу жолын ... ету үшін ... ... ... ... ... қарапайымдалуы.
Сервер мен мәліметтер қорының өзін жүргізу үшін арнайы маман қажет. Оны
мәліметтер қорының администраторы деп атайды.
Компоненттер жинағы – Delphi – дің ... ... Ол ... оң ... ... қажетті компонентті тез табуға арналған
белгішелерден тұрады ... ... ... ... ... деп белгілі – бір қасиеттері бар және форма терезесінде ... ... ... ... ... ... ... Delphi ортасының компоненттері 19 ... ... ол ... деп ... Компоненттер көмегімен бағдарламаның негізгі қаңқасы
құрылады ... ... ... ... және ... (4-сурет)
4 сурет Компоненттер жинағын икемдеу терезелері
Батырмалар тақташасы сияқты компоненттер палитрасын ... ... ... компоненттер палитрасына кіретін кез ... ... ... оң жақ батырмасын таңдау арқылы, арнайы редакторды іске қосу
керек. Ашылған мәзірдегі ... ... ... ... 5-
суреттегідей оның оң жақ терезесі шығады.
Мысалы, 5-суреттегі көрінбейтін компоненттер арасындағы Dialogs парағын
алға жылжытайық. Бұл парақта жиі қолданылатын ... ... ... ... ... ... Dialogs ... тышқанның сол жақ
батырмсын басып тұрып, Dialogs ... Data Access ... ... ... ... ... бағдарлама орындағандағы көріністің
пішінін анықтайтын бөлек ... ... ... ... ... ... ... жұмыс атқармайтын, яғни визуалды емес көптеген
маңызды ... бар. ... ... ... ... даярланған
бағдарламаның үзіндісі, оны қажет болғанда ... ... ... ... деп ... ... [27, 117б.].
Delphi ортасының құрамына бірнеше компонеттер ... ... ... ... STANDARD ... ... Standard парағы
Additional парағы. Additional парағының құрамына сұхбаттасу терезелерін
орнату үшін қолданылатын келесі компонеттер кіреді (6-сурет).
6 сурет Additional парағы
Аdditional ... ... ... компоненттер кіреді:
WIN32 парағы. Бұл парақ 32-разрядты Windows операциялық ... ... ... ... ... WIN32 ... ... парағы. Бұл парақты DDE, OLE таймер және т.б. жүйелі сервистік
элементтеріне қол жеткізуге мүмкіндік туғызады (8-сурет).
8 сурет System парағы
2.2 ... ... ... ... ... есепке алу
ақпараттық жүйе құру
Осы бағдарламаны жасау ... бір ... ... ... ... ... қажеттігі туралы айта кеткен жөн. ... ... ... толық мәлімет алу керек. Оларды реттеу, тез ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін бағдарлама
жобаланған. Мәліметтерді енгізу үшін MS Access бағдарламасын пайдаландым.
Бағдарлама бірнеше ... ... [28, ... орталық деректер база серверінің операциялық ... ... 2000 Server, ... Windows 2000 ... ... жұмысшы станцияларында тиімді операциялық жүйе болып,
Windows 2000 Professional саналады.
«Әлем» АҚ-ның техникалық бөлімде берілген деректер базасының ... ... ... ... Pentium 4 ... 1Gb Registered RAM;
- IDE или SCSI RAID ... 1 или 10 ... от 60 ... ... ... ... CDRW, DVDR ... ақаусыз энергия көзі.
Орталық офистің жұмысшы станциялары жай ғана минимальды ... жүйе ... да ... Celeron ... RAM ... 1024x768 экран аумағы.
Жұмысшы станциялар мен ... ... ... Celeron ... RAM 256Mb;
- HDD 20 Gb.
- Экран аумағы 1024x768
«Әлем» АҚ-ның техникалық бөлімдегі ... ... ... ... ... және орнату жөніндегі делдалдық қызметті жүзеге
асыратын тұлға болып табылады.
«Әлем» АҚ-ның техникалық бөлімнің қызметінің ... ... ... ... ... қорымен байланыстыру мүмкіндіктерін
қолдану арқылы құрастырылған. Delphi бағдарламалау ... ... ... ... ... жағдай тудырады: қажетті кесте
құрастыруда оның құрылымын сипаттау, ... ... ... қажетті ақпаратты сұраулар арқылы алу.
Автоматтандырылған ақпараттық жүйесі 9 суретте ұсынылады. Бағдарламаның
негізгі элементтері болып кестелер ... - " ... ... алу"
ақпараттық жүйесі өзара байланысқан, мәліметтер қорынын ... ... ... ... ... ... туралы мәліметтер, Бағдарламалық
қамтамасыз ету туралы мәліметтер, ... ... ... ... ... сурет Бағдарламаның бастапқы терезесі
Файл мәзірдің ішіндегі Ережелер ... ... ... ... ... ... ... көруге болады (10 сурет).
10 сурет Ережелер терезесі
Жүйеде администратор режимінде жұмыс істеу үшін парольді енгізу ... ... ... ... кіру ... ... ... туралы мәліметтер мәзірі кәсіпорындағы техникалық
құралдар туралы мәліметтерден ... Бұл ... ... 12 ... ... Техникалық құралдар туралы мәліметтер мәзірдің көрінісі
Тура солай сияқты Бағдарламалық қамтамасыз ету ... ... ... ету ... ... және ... тұрады. Бұл мәзірдің көрінісі 13 суретте көрсетілген.
13 сурет ... ... ету ... ... ... команда көмегімен қолданушы кезкелген объект туралы ақпаратты
іздеп таба алады (14 - 15 ... ... ... құралды іздеу команданың нәтижесі
15 сурет Бағдарламалық қамтамасыз етуді іздеу ... ... ... ... және ... қамтамасыз ету
бойынша есеп беруді Есеп берулер команда арқылы көруге болады (16 сурет)
16 сурет Техникалық құралдар бойынша есеп беру ... ... ... ... құрылған бағдарлама туралы мәліметтерден тұрады
(17 сурет)
17 сурет Бағдарлама туралы мәзірі
Файл-Шығу команданы таңдап, бағдарламадан шығала аласыз.
3 Еңбек қорғау
Автоматтандыру мен ... адам ... ... ... қамтыған. Бүгінгі таңда бірде-бір кәсіпорын, мекеме ... ... ... ... ... көлемде жұмыс атқара алмайды.
Кәсіпорындардың, мекемелер мен ұйымдардың үздіксіз дамуынан ... ... мен ... ... жүйе мен ... ... кеңеюін талап етеді.
Бөлменің метеорологиялық жағдайлары.
Адам ... ... ... ... ... жағдайы деп - ауаның температурасы, дымқылдылығы, қозғалыс
жылдамдығы арқылы қалыптасатын физикалық күйін айтады. Әр ... ... ... жағдайын микроклимат деп аталады. Метеорологиялық
факторлар ... ... ... ... ... ... үлкен
әсерін тигізеді [29].
Дене өте қызып кетсе дірілдеу, ыстық соғу, ... тану тағы ... ... ... Бұл адам ... ... соғуы мүмкін. Дене
температурасының көтерілуі организмді ... ... пен ... бұл ... туғызуы мүмкін.
Адамның төмен температурасы дененің жылуын ... ... ... тері ағарады, тыныс алу және пульс азаяды, дененің кей мүшелері
үсуі мүмкін. Дене ... оның өзін - өзі ... ... ... бірнеше
ауруларға шалдығуы мүмкін (тұмауға, ангина, ревматизм т.б.).
Сондықтан санитарлық нормаға ... ... ... ... ... ... болу керек: жылы мезгілде (сыртқы ауаның
температурасы > +10 С°) 18-25 С°, суық ... ... ... < ... 16-23° С тең болуы керек.
Ауаның жоғары дымқылдығы да жағымсыз метеорологиялық жағдай туғызады.
Ыстық кезде ... ... ... ... жылу шығу ... ... ... шамадан тыс көтерілуі мүмкін, содан ... ... ... қабілеттілігі төмендейді. Ал суық ... ... ... жылу ... ... оны тоңдырып, адамның хал-жағдайын
нашарлатады [30].
Адамның өте төмен ... да ... ... ... тигізеді. Бұл
жағдайда адамның жоғары тыныс жолдарының шырышты қабығында кебірсушілік
сезім пайда болып, мазасыздық туады. Нормаға ... ... ... ... С ... болу ... әйтседе 75 % аспау керек.
Ауаның қозғалысы (қозғалыс V- ғы) адам организміне әр ... ... ... ... ... ... ... жылу шығу үрдісін
улғайтады, адамның ... ... Суық ... ... ... жағдайды нашарлатады. Сондықтан норма бойынша жылы мезгілде
ауаның қозғалыс жылдамдығы 0,2-0,5 м/с, ал суық ... 0,2-0,3 м/с ... ... ... ... ... ... орындарында
микроклиматты қалыптастырып, адам организміне әсерін тигізеді.
Территорияға және ... ... ... шеберханаларының
бөлмелеріндегі құралдар мен механизмдердің орналасуы ... ... ... ... мен ережелеріне, Қазақстан денсаулық
министрлігімен бекітілген ... ... сай ... керек.
Компьютерлік бөлмелері жарық, жылы және құрғақ болған дүрыс. Олар барлық
қабаттарда орналасуы ... ... ... ауданы әрбір адамға 4 м2
болатындай етіп жасалады. Әрбір жұмысшыға бөлме көлемі - 15 м3, есік ... ... - 2 м, ... ... - 3,2 м. Еденнің конструктивті
элементтерге дейін ара ... - 2,6 м кем ... ... ... ... 0,8 м, ... ені - 1,4 м ... керек. Терезелер күн шуағы барлық жұмыс
орындарына түсетіндей болып орналастырылады. ... ... ... болуы керек.
Бөлме қабырғалары мен төбесін майлы немесе эмульсиялы бояумен сырлайды,
өйткені сулы шүберекпен сүрткенде ... ... ... ... ... өрнексіз салады. Бұл шаң болмауды қамтиды.
Бөлмелерді желдету (вентиляция). ... - ... ... ... ... ... ... зиянды газдарды, шаңдарды тағы басқа
заттарды сыртқа шығару үшін қолданылады. Бөлмеде ауаның ауысу ... ... 2 түрі бар: ... және ... ... ... ауа мен бөлме ішіндегі ауаның температурасының
айырмашылығы арқасында ... ... ... ... және ... (аэрация) болып екіге бөлінеді.
Бірақ көрініп тұрған пайдадан басқа, компьютерлік техника ... да зиян ... ... ... ... ... адам еңбегінің
қауіпсіздігі, адам денсаулығын және жұмысқа қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... ережелері мен
өндірістік санитариямен қатаң түрде санаспау, қауіпсідік ережесін ... ... ... кәсіптік ауруларға және өндірістік жарақат алуға алып
келеді. Еңбек қауіпсіздігін сақтау ... ... және ... әсер ... ... ... ... қамтамасыз ететін заң
актілерімен, ... ... ... және ... алу ... ... Ыңғайлы, жағымды
әсер беретін жұмыс жағдайын жасау, еңбек қауіпсіздігі мен техникалық
қауіпсіздікті ... ... ... ... ... дамуға
және жағыдайды жақсартуға әсер етеді.
Кәсіпқой жұмысшылар тобының жұмыс ... ... кем ... бір ... ... ... ... хронометражды бақылау арқылы зерттелетін еңбек
жұмысы мен оның құрамын талдау негізінде анықталады. Бұл ... ... ... ... ... тудыратын кәсіптік факторлардың
(ынта, жүйкеге тию) барлық жиынын талдауға негізделеді. Еңбек жағдайының
барлық ... ... ... және ... ... ие және
салмағына қарай топталған: интеллектуалды, сенсорлы, эмоционалды, біркелкі,
қайталанбалы күштер.
1 - ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |3.2 ... ... |3.1 ... ... байланысты |2 ... бөлу | ... ... ... түрі |3.1 ... ... шартының бекітілген |
| ... ... ... ... ... |3.2 ... %) | ... ... ... және |3.1 ... бір ... ішіндегі орташа | ... | ... ... ... ... |1 ... саны | ... объектінің ұзақ уақыт көз |1 ... ... ... мм өлшемі | ... ... ... ... ... |1 ... ... жасау | ... ... ... |3.2 ... ... түсетін салмақ |1 ... ... ... ... |1 ... жұмысының нәтижесіне жауапкершілік |3.1 ... ... ... орны | ... өміріне төнетін қауіп |1 ... ... ... |1 ... | ... ... болатын қауіпсіздік |1 ... саны | ... ... ... 3 ... 3.2 ... ... 4
көрсеткішке 3.1 классы, бір ... 2 ... ... қалған
көрсеткіштерге 1 классы берілген. Букмекерге түсетін салмақтан – «Зиянды»
деген класс орнатылды, жұмыс 1-ші ... ... ... ... ... бір қауіп төндіретін ... бар: ... ... ... принтер және т.б.
Ток соғудан сақтану үшін компьютердің жүйелік блогын жерлендіру қажет,
сонымен бірге еш ... ... мен ... ... өз ... ... электрдің пайда болмауы және одан қорғану үшін бөлмелерде
бөлектегіштер мен ылғалдандарғыштар болуы тиіс.
Жұмыс орнындағы өрт қауіпсіздігі.
Бөлмелердегі өрттер аса ... ... ... ... ол аса үлкен
көлемдегі материалдық шығындарға алып келеді. Өрт жанғыш ... ... және от ... ... ... ... шығуына себепші болатын 3 фактор бар.
Кейінгі ЭЕМ ... ... ... ... ... тығыз орналасуы. Токтың өткізгіштер мен саймандардан өту барысында өрт
қауіпті жағдайға алып келетін жылу ... Аса ... ... ... соққылардан қорғайтын электрдәнекерлеуші
материалдар төндіреді.
Бұның барлығы СП 512-78 «ЭЕМ ... ... мен ... ... және СН и П 11-2-80 ... ... ... ... ... өрттен сақтайтын шараларды
қолдануға алып келеді. Бұл ... ... ... ... ... ... адамдарды эвакуациялау талаптары көрсетілген.
ЖЭЕМ орналасқан бөлмелерде көбінесе «А» және «Е» классындағы ... яғни ... ... ... электр құрылғыларының бықсуы («А»)
немесе өзінен өзі тұтануы («Е»).
2 - ... ... ... ... |Өрт сөндіргіштердің саны мен ... ... |2 ... ... 2 ... ОП-5 |
... 2 ... ОУ-5 (ОУ-8) ... 4 |
| ... ОУ-2 ... етіледі: 2 ұнтақты ОП-5 |
| ... 4 ... ОП-2 ... және Е |2 ... ОУ-5 және 2 ауа-көбікті ОПВ-10 |
Көлемі 50 м3 қа ... ... ... ... өрт
сөндіргіштердің( немесе оларға қосымша ретінде орнына ... ... ОСП ... өрт ... ... ... ... одан
үлкен бөлмелерде ОСП өрт сөндіргіштерімен ең маңызды деген ... ... ... өрт ... ... ... ... болса өрт сөндіргіштердің саны екі есеге аз болуы мүмкін.
Кішкентай бөлмелерді шағын, қабырғаға ... ... ... ... қарсы
хабарлағыштармен жабдықтау ұсынылады. Адамдардың қауіпсіз эвакуациясы үшін
есіктердің жақтауларының ... ... ... эвакуациялық
белгілерді оргату керек.
Сатушының ЖЭЕМ не қойылатын талаптар
ЖЭЕМ ... ... ... ... ... тиіс және оның ... ретте акредиттелген санитарлы эпидемиологиялық зерттеуге
жатады.
ЖЭЕМнен бөлінетін ... ... ... ... ... орнатылған,
рұқсат етілетін шекті көлемнен аспауы тиіс.
Жұмсақ рентген сәулесінің экспозициялы дозасының күші ... мен ... ... ... 0,05 м ... кез ... ... келтіргіш құрылғылар қалай тұрса да 1мкЗв/час ... ... ... ... ВДТ ... бақылауға мүмкіндік беру үшін ол тігінен ... ... ... ... ЖЭЕМ ... корпустың түсі диффузиялық
түрде араласатын салмақты жұмсақ ... ... етуі ... ЖЭЕМ ... және ... ... мен ЖЭЕМ ... шағылысу коэффициенті
0,4-0,6 дан аспайтын жылтыр емес қаптамамен қапталуы тиіс және жарқылдайтын
заттар болмауы керек.
ВДТ құрылымында жарықтық пен ... ... ... ... ... мен оны ... ... жобалау жөніндегі құжаттар осы
жоғарыда айтылған санитарлық ережелерге қарсы келмеуі тиіс.
ЖЭЕМ жұмыс істеуге арналған ... ... ... талаптар.
ЖЭЕМ қолдануға арналған бөлмелер табиғи және жасанды ... ... ЖЭЕМ ... жарықтандыру жоқ жерде қолдану тек келетін
негіде және ... ... ... ... ... ғана ... ... және жасанды жарықтандыру қолданыстағы нормативті құжаттарға
сәйкес келуі тиіс. Есептеуіш техника жұмыс істейтін ... ... ... ... немесе солтүстік-шығысқа қарауы тиіс.
Терезе қаңқалары жалюз, перде, сыртқы қалқандар және т.б. ... ... ... тиіс.
Электронды-сәулелі түтікше негізінде жұмыс істейтін ВДТ бар ЖЭЕМ жұмыс
істеушіге арналған жұмыс ... ... 6 м2 кем ... ... Сауық-
сайранға арналған мекеме бөлмелерінде де жалпақ дискретті экрандар (сұйық
кристалды, плазмалық) ... ... ... ВДТ да – 4,5 м2.
ЭСТ негізінде жұмыс істейтін ВДТ бар компьютер ... ... ... ... ... 4 сағат жұмыс істейтін
ЖЭЕМ қолданғанда (көмекші құрылғыларсыз – ... ... және ... ... ... ... және ... мамандық оқушысына) 4,5 м2
рұқсат етіледі.
ЖЭЕМ тұрған бөлмені безендіру үшін, ... ... ... ... ... ... керек: төбе үшін – 0,7 –
0,8; қабырғалар үшін – 0,5 – 0,6; еден үшін – 0,3 – ... ... ... ЖЭЕМ ... ... ішкі ... өңдеу үшін
қолданылады, егер, санитарлы-эпидемиологиялық қорытынды болғанда.
ЖЭЕМ жұмыс орындары ... ... ... ... шарттарға сәйкес қорғанышыты жерлеулермен (нольдеу) жабдықталуы
тиіс.
ЖЭЕМ жұмыс орындарын күшті ... аса ... ... ... құрылғылармен қатар қоймаған дұрыс, олар
ЖЭЕМ жұмысына кедергі болуы мүмкін.
ЖЭЕМ жабдықталған букмекерлік кеңсенің микроклиматына, ... ... ... химиялық заттардың болуына талаптар.
Өндірістік бөлмелерде қолданыстағы ... ... ... ... ... жұмыстың 1а
және 1б категориялары үшін микроклиматтың қолайлы болуы қамтамасыз ... ... ... ... күн ... ... және жүйелі түрде
ЖЭЕМ жұмыс жасалған әрбір сағаттан кейін желдетілуі керек.
Ауадағы оң және теріс аэроиондар деңгейі ... ... ... ... ... ... ... болуы қолданыстағы гигиеналық
нормативтерге сәйкес зиянды заттардың ... ... ... ... ... зиянды химиялық заттардың болуы ... ... ... ... бір ... ... етілген көлемнен
аспауы тиіс.
ЖЭЕМ жабдықталған жұмыс орнындағы шуыл мен діріл деңгейіне ... ... ЖЭЕМ ... ... ... және қосымша
жұмыстарды жасау кезіндегі шудың ... ... ... ... ... шекті рұқсат етілетін мәнінен аспауы
тиіс.
Өндірістік бөлмелерде ЖЭЕМ қолдану жұмыстарды жасау кезіндегі діріл
деңгейі ... ... ... сәйкес жұмыс
орындарына (категория 3, түрі «в») шекті ... ... ... ... құрылғылар (басып шығаратын, серверлер және т.б.) шу деңгейі
нормативтен асатын болғандықтан ЖЭЕМ ... ... ... ... ... ... орнындағы жарықтандыруға қойылатын талаптар.
Жұмыс столдарын видеодиплейлі ... ... ... ... жанымен
қарайтындай қылып қойып, жарықтың тек сол жақтан түсуін қамтамасыз ету
керек.
ЖЭЕМ жұмыс жасайтын ... ... ... ... ... ... тиіс. Өндірістік және әкімшілік-қоғамдық бөлмелерде, көбінесе
құжаттармен жұмыс істейтін мекемелерде ... ... ... ұсынылады (жалпы жарықтандыруға ... ... ... жерге жарық көздерін орнату).
Үстел үстіндегі құжаттар орналасқан ауданның жарықтануы 300-500 лк болуы
тиіс. Жарықтандыру экран ... ... ... ... Экран бетінің
жарықтануы 300 лк аспауы тиіс.
Жарық көздерінен шығатын жарқырауды шегеру керек, ... көз ... ... ... жарық көлемі 200 кд/м2аспауы тиіс.
Жұмыс орнындағы (экран, үстел, пернетақта және т.б.) ... ... ... ... және ... орындарын дұрыс таңдау арқылы
азайтуға болады, бірақ экран бетіндегі жарқыл 40 кд/м2 ал төбедегі ... кд/м2 ... ... ... жарық 50 ден 90 ға ... сыну ... ... 200 кд/м2 ... ... ... ... бұрышы
40 градустан аспауы керек.
ЖЭЕМ қолданушының көру аймағындағы ... ... ... болмауын
шектеу қажет, бұл жағдайда жұмыс беттерінің арасындағы жарық қатынасы 3:1 –
5:1 аспауы қажет, ал жұмыс беті мен ... беті және ... ... ... ... жарық көзі ретінде ЛБ және шағын
люминесцентті шамдарды (ШЛШ) ... жөн. ... ... ... ... және ... бөлмелерде металлогалогендік
шырақтарды қолдануға болады. Жергілікті жерді жарықтандыратын шамшырақтарға
қызатын шамдарды, оның ... ... ... қолдануға рұқсат етіледі.
ЖЭЕМ бар бөлмелерді жарықтандыруға парабола түріндегі айналы торы бар,
электронды жіберу реттеуші ... ... ... жоқ және ... торы жоқ шамшырақтар қолдануға болмайды.
ЭЖТА жоқ шамшырақтар шоқ болса , шамдары көп шамшырақтарды және ... ... ... ... үш ... ... әр ... фазасына
қосқан дұрыс.
Жарықтандырудың барлық нормаларын сақтау үшін терезе қаңқасы мен ... және ... ... ... екі рет ... ... ... жанып кеткен шамшырақтарды дер кезінде ауыстырып тұру керек.
Қауіпсіздік техникасы.
Қауіпсіздік техникасына қойылатын талаптар:
- компьютерді қолданған кезде таза және кептірілген киім киіп ... егер ... ... ... ... жоқ болса, қорғау экранын
пайдаланған жөн. Монитордың экранға қарсы жаққа сәуе шығаруы одан да
көп болуы мүмкін, ... оның ... ... ... ... ... ЭЕМ-ның бұзылуын байқап қалғанда немесе жұмыс барысында тансы емес
дыбыс пайда болса, компьютерді өшіру ... ... ... ... ... жою үшін ... кернеу тұрақтандырушы арқылы (энергияның үзіліссіз
көзі) қосылуы қажет.
Компьютерді:
- қажетсіз қосуға және өшіруге (бұл оның ... алып ... ... ... кабельдердің разъемын, сымдарын, шанышқы мен розетканы
қолмен ұстауға;
- экранды және компьютердің ... ... ... су ... ... ... ... біртұтастығы бұзылған, сымдардың оқшаулануы бұзылған,
қоректі қосудың индикациясы сынған, корпуста ... ... бар ... ... ... ... қатысы жоқ заттарды қоюға (сұйықтары бар ыдыстар, майлы
заттар, кітаптар мен ... ... ... ... тыйым
салынады.
Жұмыс істеудің бастау алдында
- жұмыс орнының көзге көрінетін бұзылуларының жоқтығына көз ... көз ... ... ... ... ... клавиатураны
қолданатындай және монитордағы ақпаратты қабылдайтындай отыру қажет;
- ... ... ... оқу құралдары және кітаптарды олар ЭЕМ-де
жұмыс ... ... ... етіп ... қажет.
Автоматтандырылған жұмыс орнын қолданысқа енгізу ... ... яғни ... субьектінің еңбегін қорғау, ... ету ... де ... тыс ... жоқ. ... мұндай техника
жетістіктерінің оны қолданушы субьектінің жұмыс өнімділігін арттырғанымен,
еңбек қауіпсіздігіне біраз келеңсіздік әкелетіні түсінікті. Сондықтан ... адам ... ... ... компьютерлер орналасатын
бөлмелерге және микроклиматқа, жұмыс орнындағы жарыққа қойылатын ... шу мен ... ... ... ... ... ... және компьютермен қамтамасыз етілген мекемелерге және
мекемелердегі еңбек пен ... ... ... талаптар жайын да
назардан тыс қалдыруға болмайды. Ең бастысы - ... ... ... оның ... ... ... сондай-ақ оқушылардың ой-өрісінің, көз-
қарасының, эмоциялық және ... ... ... ... ... ... оның ішінде жекелеп алғанда компьтердің
тәжиребеде едәуір кең ... ... Бұл ... ... ... бірқатар жаңа мәселелерді ... ... ... ... ... ... жұмыс қабілетін арттыру. ЭЕМ мен
жұмыс істеу ағзаға бірқатар себеп ... ... мен ... ... ... ... немесе оқушының ағзасының қызметтік жағдайына
қолайсыз әсер етеді. Біріншіден мұндай себеп ... ... ... мүшесінің ауыртпалығы, көздің бір объекттен екінші объектке аз
уақыт ішінде жылдам ... көру ... ... ... қабілетінің
төмендеуіне, бас ауыруына, денмаулықтың түгелдей нашарлауына, сондай-ақ
көру мүшесінің шаршауына әкеліп соғады. Көз қызметіне қолайсыз әсер ... ... ... ... ... екі топқа бөлуге болады: иондық және
иондық емес сәулелендірулер.
Иондық емес сәулелендірудің ең үлкен тобына мыналар жатады:
- электростатикалық ... ... ... ... ... ... электростатикалық өрісі;
- ультракүлгін және инфрақызыл сәлелер.
Барлық дисплейлердің құрылымына бірнеше киловольті ... күш ... ... ... ... Осы қуаттың берілуінің нәтижесінде экран
бетінде және ... ... ... ... ... өріс ... болады. Электростатикалық өріс күш қуатының
деңгейін мейілінше азайту үшін онымен ... ... ... ара
қашықтықты көбейту керек. Экраннан 70 см ара қашықтықта электросатикалық
өрістің күш қуаты 9-14 кв/м құрайды.
Электронды ... ... ... ... ... және видеодисплейлі терминалдар электронды сәулелендірудің
негізгі қайнар көзі болып ... ... ... ... қауіпті,
зиянды әсерлерін тигізеді. Олардың қатарына ... ... ... ... ... ұзындығы 400-ден 700 мм дейін жететін көзге
көрінбейтін сәулелер, толқын ұзындығы 700-1500 мм ... ... ... ... 3-30 Гц ... радиожиіліктің электромагинттік
тербелісі, электростатикалық өріс.
Қандай да болмасын сәулелендірулердің түрлері ... ... ... ... ... ... қолданылатын шаралар мен талаптарға келесілерді жатқызуға
болады:
- барлық бөлмелердің тұраған орнының нұсқасы болуы керек;
- подвалды жерлерде компьтерлік кабинеттің немесе ... ... ... ... немесе кез-келген компьютерлік класта компюьтерлер тек
қана периниталды түрде орналасуы керек. Өйткені, жоғарғы ... ... ... алға содан кейін кері қарай
тарайды;
- бір адамдық ... ... 5,0 кв.м ... ... шу деңгейі және вибрациялар қалыпты күйінен басым ... ... ... шектелмеуі керек (кабинеттер,
цехтар және спорт кешендері);
- ДЭЕМ орналасқан бөлмелерде жылыту және ауаны қалыпты ... ... ... ... ... ... суық кездегі температурасы 22-240 С, ... 40-60%, ... ... –0,1 ... жылы ... ауа
температурасы 23-250 С, ылғалдылығы 40-60%, ауа қозғалысының
жылдамдығы –0,1 ... ауа ... ие болу ... 1 ... ... саны ... ... 3000-5000 теріс).
- зиянды заттар ауа ... ... ...... ... стиролына бөлініп шығатын – стирол, бензол, толуол, форм-
альдегид, акрилонитрил. Повлинихлоридттық пластикалардан – ... ... ... ... ... фтолаттар.
Эпоксидтық смолдан – эпилхлоргидрин, фенолфармальдегидтық смолдан –
фенол және формальдегид бөлініп шығады.
Жұмыс орнындағы ... ... ... ... жарық – 15% болуы қажет;
- біріктірілген жарық кемінде 500 лк, стол ... ... 500 ... ... ... 300 лк ... ... экрандық торларсыз жарық түсіргіштер қолданылмайды;
- терезе шыныларын және жарық түсіргіштерді жылына кем дегенде екі рет
тазалап отыру керек. Сондай-ақ ... ... ... ауыстыру
керек.
Қорытынды
Қазіргі заманға сай бүкіл әлемнің фирмалары мен компаниялары деректерді
сақтау және өңдеу үшін компьютерлерді ... ... ... ... ... үлкен мәнге ие болып ... Ол ... ... ... ... ... мысалы, оқытушының педагогикалық
жүктемесін есепке алу да ерекше емес.
Ақпараттық ресурстар ақпараттық өнімді құру үшін база ... ... ... ақпаратық өнім оны өндірушінің ақпараттық моделін көрсетеді және
ол құрылған нақты заттық облыс ... ... ... ... асыру.
Ақпараттық өнім адамның интеллектуалды іс-әрекетінің нәтижесі бола отырып,
кез келген физикалық қасиеті құжат, мақала, шолу, ... ... ... ... ... тасымалдаушыға бекітуі қажет.
Ақпараттық өнім - заттық немесе заттық емес нысанда таратуға арналған
өндірушімен қалыптастырылған мәліметтер жиынтығы.
Ақпараттық өнім кез ... ... ... өнім қызмет көмегімен сондай
тәсілде таратылуы мүмкін.
Қызмет көрсету – адам қажеттілігін қанағаттандыру немесе әр түрлі өнімде
пайдалануды ... ... ... ... ... емес іс-әрекетін нәтижесі. Ақпараттық қызмет көрсету пайдаланушы
өкілеттігінде ақпараттық өнімді алу үшін ... ... ... тар ... ... ... алынған
қызмет ретінде қабылданады, бірақ бұл ұғымның аясы ... ... ... алдында қызмет ұсынушы мен пайдаланушы екі тарап
арасында келісім (шарт) ... ... оны ... ... және ... көрсетіледі.
Қызмет көрсету тізбесі ақпараттық ресурстарды пайдалану саласы ... ... ... ... және ... негізінде құрылатын
ақпараттық өніммен анықталады.
Бағдаламаны құру үшін мен Delphi визуалды ... ... ...... ... ... көп қолданушылар арасында
белгілі. Delphi – бұл Windows операциялық жүйесінде жұмыс істеуге арналған
бағдарламаларды жетілдіру ... Delphi ... ...... бағдарламаларды қолдана отырып, визуалды жобалау
жаңа технологиялар негізінде құрылады. Деректер базасымен жұмыс ... ... ... ... ... Delphi ... ... тиімді түрде құруға арналған, дамыған мүмкіндіктерге ие, сонымен қатар
кең көлемді функциялар ... ... ... ... арналған әдістер
мен қасиеттерге ие.
Ақпараттық қызмет көрсетулер компьютерлік және ... ... ... ... бар болғанда ғана пайда болады.
Мәліметтер базасы – байланысты мәліметтердің жиынтығы, ... ... ... ... ... мен манипуляциялауға
негізделген.
Мәліметтер базасы сәйкес келетін қызметтерге ақпараттық қызмет көрсетуде
жартылай ... және ... ... ... ... базасы
компьютерлік кезеңге дейін мұрағат, қор, анықтамалық бюро мен басқа ... ... ... да, ... ... онда құбылыс, жағдай, объект,
үрдіс, жарияланым және т.б. туралы барлық мүмкін болатын мәліметтер бар.
Компьютердің пайда ... ... ... базасының көлемі өсті
және оған сәйкес ақпараттық қызмет көрсету аясы да кеңеюде.
Ақпарат жүйесінде элементтер арасындағы байланыс ақпарат арқылы, ... ... ... бар ... мен ... да бір ... туралы белгілер
арқылы жүзеге асады.
Ақпарат жүйесі – қандай да бір объетіні басқаруға қажетті ... ... ... ... ... және шығарып беру жүйесі деп
қарастырылады. Әрбір ақпарат ... ... ... ... ... да бір ... кеңістікті бейнелейтін пәндік саланы
иемденеді.
Ақпарат жүйесін жіктеугде оны келесі ішкі кластарға бөлуге болады:
- ақпараттық-анықтамалық жүйелер;
- ақпараттық-кеңес ... ... ... ... ... ... ... жинап, оны адамның пайдалануы
үшін дайындады.
Ақпараттық-кеңес беретін жүйелер объектінің күйі мен ... ... ... ... нақты жағдай үшін қажетті ұсыныстар мен пікірлерді
ұсынады.
Ақпараттық қадағалаушы жүйелерде мәліметтер адамның қатысуынсыз ендіріп,
басқарылатын объктідегі үрдіс автоматты ... ... ... ... ... ... ... Оларды
таңдау сәйкес фактордан тәуелді.
Ақпарат жүйесіне қатысты ақпарат құрылымен қарастырсақ, оны ақпараттық
бірліктерге:реквизиттер, көрсеткіштер, құжат, массив, ақпарат ... ... ... деп ... ... ... ... мен сандар жиынтығынан тұрады және мән ... ... ... ... Бұл ... ол ... негіз деп
аталады. Ал ол мән – мағынаның сапалық қасиетін білдірсе, ол – реквизит
белгі деп ... ... ... ... жүйелерін қарастыратын пәндерде осылай
беріледі. Ал тек таза ақпарат жүйесінің теориясы төңірегіндегі пәндерде
ақпараттың ... және ... ... деп саналатын екі негізгі
бірліктері қарастырылады. Атрибуттың аты және мәні ... ... ... ... ... ... шартты белгілеуді білдіреді. Атрибуттың
мәні деп, нақты бір жағдайдағы құбылыстың, ... ... ... ... ... ... шаманы түсінуге болады. Атрибуттың барлық
мүмкін ... ... жиын ... біріктірілсе, ол осы атрибуттың домені
деп аталады.
Осы көзқарастарды есепке ала отырып мен ... ... ... ... ... ... құрастырдым.
Ақпарат жүйесі – қандай да бір объетіні басқаруға қажетті ... ... ... ... ... және ... беру жүйесі деп
қарастырылады. Әрбір ... ... ... ... бірігуін
қамтитын қандай да бір ақпараттық кеңістікті бейнелейтін пәндік ... ... ... ... құру үшін база болып табылады.
Кез келген ақпаратық өнім оны ... ... ... ... ... ... ... заттық облыс туралы өзіндік пікірді ... ... өнім ... ... ... ... бола ... келген физикалық қасиеті құжат, мақала, шолу, бағдарлама, ... ... ... ... тасымалдаушыға бекітуі қажет.
Дипломдық жұмыстың құрылымы: кіріспе, үш бөлімі, ... ... ... ... ... ... ... объекттің техникалық-экономикалық
аспекттілері сипатталған, мұнда техникалық бөлім қызметінің іс әрекеті,
мақсаты мен ... ... ... өңдеу мамандардың лауазымдық
міндеттері қарастырылған. Мұнда ... ... ... және ... қамтамасыз етудің сипаттамасы берілген.
Екінші бөлімінде АЖ жобалау ... ... ... ... жүйенің есептің қойылымы, ақпараттық, бағдарламалық және
техникалық қамтамасыздандыруын ... ... ... нақты өз
бағдарламамның орындалуы, оның міндеттері мен талаптары туралы ... ... ... ... және ... қауіпсіздігін
қамтамасыздандыру үшін қолданылатын шаралар туралы сипаттамасы берілген.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Попов В.Б. Основы ... ... -М.: ... и
статистика, 2002. - 457с.
2. Бобровский С. Delphi 5: учебный курс - СПб: ... 2001. ... ... Н., ... Ю. Delphi 5. ... ... Учебный курс.- СПб.: Питер, 2001..-251с.
4. Архангельский А.Я. 100 компонентов общего ... ... 5 - М.: ЗАО ... БИНОМ», 1999 .-112с.
5. Архангельский А.Я. Интегрированная среда разработки Delphi - М.:
ЗАО «Издательство БИНОМ», ... ... А.Я. ... ... ... для Windows ... 5 - М.: ЗАО ... БИНОМ», 1999.-369с.
7. Архангельский А.Я. Object Pascal в Delphi 5 - М.: ЗАО «Издательство
БИНОМ», 1999. -77с.
8. Симонович С.В., ... Г.А. ... ... ... М.: ... КНИГА: Инфорком-Пресс, 2001. -39с.
9. Полянский А. Среда программирования Delphi 5-6: ... ... М.: ... ... плюс, 2001.-114с.
10. Вин Д..Искусство Html-дизайна. Самоучитель - ... Смит К., ... К. Html - ... ... & ... ... этапа. -М.: КУДИЦА-ОБРАЗ, 2004.-264с.
12. Гетц К., Джилберт ... в ... Office. - ... ... Ю.Н. ... коммерция.- СПб.: ДиаСофтЮп, 2001. -384с.
14. Попов В.Б. Основы компьютерных технологий. -М.: ... ... 2002. - ... Белунцов В..Новейший самоучитель по разработке ... - ... ... ... ... материалы по информатике.
- М.: Образование и Информатика, 2001. - 384с.
17. Экономическая информатика: Учеб. - ... ... ... Гетц К., ... ... в ... Office.- Киев:
Ирина, 2000.- 139с.
19. Субботин М.М. Новая информационная технология: ... и ... - М., 1992. - 755 ... Роберт И.В. Современные информационные технологии в образовании:
дидактические проблемы; перспективы ... - М.: ... - 205 ... Демушкин А.С. и др. Компьютерные обучающие программы// Информатика
и образование. - 1995. - № 3. - С. ... ... Л.Х. ... и ... электронных учебников (на
примере общетехнических дисциплин): Монография. - Астрахань: Изд-во
«ЦНТЭП», 1999. -251с.
23. ... J.J. ... ... and the ... ... to ... ... and Education. L., 1985. -
410с.
24. Монахов В.М. Что такое новая информационная технология ... в ... - 1990. - № 2. - С. ... Chu G.C., Shramm W. Learning From ... What ... - ... D.C., 1969. - 83 p.
26. Conklin J. Hypertext: An Introduction & Survey// Computer. - V. 20.
- № 9. - ... - 1987. - pp. ... ... Н.Ю. ... в ... и
образование. - 1994. - № 4. - С. 89-96.
28. Джонассен ДэвидX. Компьютеры как инструменты познания: ... ... ... а не из ... и ... ... 4. - 1996. - С. ... Софронова Н.В. Разработка обучающих ... на ... ... - ... 1995. - 141 ... ... В.И. ... труда. - М.: Изд-во «Школа-пресс», 2008.-244-
276с.
Қосымша
Бағдарламаның мәтіні
unit Unit1;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, ... ... ... ... ... acPNG,
ExtCtrls, sPanel, Buttons, sSpeedButton, sScrollBox, sFrameBar,
sAlphaListBox, StdCtrls, sMemo, sLabel, jpeg, sEdit, sButton, ComObj;
type
TForm1 = class(TForm)
sSkinManager1: TsSkinManager;
sSkinProvider1: TsSkinProvider;
sPageControl1: TsPageControl;
sTabSheet1: TsTabSheet;
sTabSheet2: ... ... ... ... ... TsTabSheet;
sTabSheet9: TsTabSheet;
Image1: TImage;
sLabel1: TsLabel;
sLabel2: TsLabel;
Image2: TImage;
Image3: TImage;
sLabel3: TsLabel;
sLabel4: TsLabel;
sLabel5: TsLabel;
sEdit1: TsEdit;
sButton1: TsButton;
sLabel7: TsLabel;
Image4: TImage;
Image5: TImage;
sLabel8: TsLabel;
sLabel9: TsLabel;
sEdit2: TsEdit;
sButton2: ... ... ... ... ... TsEdit;
sButton3: TsButton;
Image7: TImage;
sLabel12: TsLabel;
Image8: TImage;
sLabel13: TsLabel;
sButton4: TsButton;
Image9: TImage;
sLabel15: TsLabel;
sButton5: TsButton;
sLabel14: TsLabel;
Image10: TImage;
Image11: TImage;
sLabel16: TsLabel;
sLabel17: TsLabel;
sEdit4: TsEdit;
sButton6: TsButton;
sLabel18: TsLabel;
sLabel19: ... ... ... TsLabel;
Image12: TImage;
sLabel21: TsLabel;
Image13: TImage;
sMemo1: TsMemo;
sButton8: TsButton;
sButton9: TsButton;
sButton10: ... ... ... ... ... ... ... sButton9Click(Sender: TObject);
procedure sButton1Click(Sender: TObject);
procedure sButton2Click(Sender: TObject);
procedure sButton3Click(Sender: TObject);
procedure sButton4Click(Sender: TObject);
procedure sButton5Click(Sender: TObject);
procedure sButton6Click(Sender: TObject);
procedure sButton7Click(Sender: TObject);
procedure sButton8Click(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... ... ... b, c, d, e, g, h, f: ... a2, a3, a4, a5, a6, a7, sum: integer;
implementation
{$R *.dfm}
procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
begin
Image1.Picture.LoadFromFile('picture\folder.png');
Image2.Picture.LoadFromFile('picture\helmet.png');
Image3.Picture.LoadFromFile('picture\bord.jpg');
Image4.Picture.LoadFromFile('picture\bort.jpg');
Image5.Picture.LoadFromFile('picture\truck.png');
Image6.Picture.LoadFromFile('picture\poli.jpg');
Image7.Picture.LoadFromFile('picture\cube.png');
Image8.Picture.LoadFromFile('picture\diz.jpg');
Image9.Picture.LoadFromFile('picture\dizain.png');
Image11.Picture.LoadFromFile('picture\vizit.jpg');
Image10.Picture.LoadFromFile('picture\horn.png');
Image12.Picture.LoadFromFile('picture\powerbook.png');
Image13.Picture.LoadFromFile('picture\chat.png');
Image14.Picture.LoadFromFile('picture\karta.jpeg');
end;
procedure TForm1.sButton10Click(Sender: ... ... ... ... ... ... ... 50000 теѕге');
sMemo1.Lines.Add('Саны: ' + IntToStr(a));
sMemo1.Lines.Add('Жалпы баєасы: ' + IntToStr(f) + ' ... ... ... ... 50000 ... ' + ... баєасы: ' + IntToStr(f) + ' теѕге');
sMemo2.Lines.Add(IntToStr(f));
end;
procedure TForm1.sButton3Click(Sender: TObject);
begin
c:=StrToInt(sEdit3.Text);
f:=c*10000;
sMemo1.Lines.Add('');
sMemo1.Lines.Add('Полиграфия 10000 ... ' + ... ... ' + ... + ' ... TForm1.sButton4Click(Sender: TObject);
begin
d:=100000;
f:=d;
sMemo1.Lines.Add('');
sMemo1.Lines.Add('Єимараттыѕ дизайны ' + IntToStr(f) + ' ... ... ... да ... ... ' + ... + '
теѕге');
sButton5.Enabled:=false;
sMemo2.Lines.Add(IntToStr(f));
end;
procedure TForm1.sButton6Click(Sender: TObject);
begin
g:=StrToInt(sEdit4.Text);
f:=g*100;
sMemo1.Lines.Add('');
sMemo1.Lines.Add('Кјдімгі визитка 100 теѕге');
sMemo1.Lines.Add('Саны: ' + IntToStr(g));
sMemo1.Lines.Add('Жалпы ... ' + ... + ' ... TForm1.sButton7Click(Sender: TObject);
begin
h:=StrToInt(sEdit5.Text);
f:=h*1000;
sMemo1.Lines.Add('');
sMemo1.Lines.Add('Ерекше визиткалар 1000 теѕге');
sMemo1.Lines.Add('Саны: ' + IntToStr(h));
sMemo1.Lines.Add('Жалпы баєасы: ' + ... + ' ... ... ... OleVariant;
begin
WordApp := CreateOLEObject('Word.Application');
WordApp.Documents.Add();
WordApp.Selection.TypeText(sMemo1.Text);
WordApp.Visible := true;
end;
end.

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Web-бет дизайны, HTML18 бет
ААҚ Алматы ауыр машина жасау зауытында өткен өндірістік практика туралы есеп беру14 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Ақпараттық жүйелердің қауіпсіздігі. Ақпаратты қорғау негіздері10 бет
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Ақпараттық технологияны оқыту процесінде пайдалану75 бет
Бастауыш мектепте математика пәнінде ақпараттық технологияларды пайдаланудың тәжірибесі56 бет
Болашақ педагог маман тұлғасын заманауи ақпараттық құралдар көмегімен дамытудың психологиялық-педагогикалық негіздері53 бет
Детерминизм, индотерминизм, сциентизм, антисциентизм, синергетика, синкретизм терминдерінің анықтамалары13 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь