Менеджменттің методологиялық негіздері


Жоспар

Кіріспе

1. Менеджменттің мәні
2. Менеджменттің методологиялық негіздері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Күнделікті тұрмыста менеджмент сөзі белгілі бір ұйымдағы барлық адамдардың қызметіне басшылық етумен шұғылданып, өз мақсатына жетуді білдіреді. Тіпті білікті басқару саласының өзінде де менеджмен ұғымы түрліше түсіндіріледі.
Сонымен менеджменттің басты ұғымы – бұл басшылық.
«Менеджмент» ұғымының анықтамасына сүйенетін болсақ, онда менеджмент дегеніміз қазіргі индустриялдық қоғамда жұмыс істейтін экономикалық орган. Менедждмент қабылддаған кез келген әрекет, кез келген шешім – бұл экономикалық сипаттағы шаралар.
Сонымен, менеджменттің тиімділігін және менеджерлердің іс-әрекетін экономикалық табыстар, экономикалық нәтижелер арқылы ғана таразылауға болады.
Кәсіпорын ең сапалы, әрі бағасы біршама арзан тауарларды шығара алуы немесе бәсекелестеріне қарағанда ең тәуір қызмет көрсете алуы тиіс.
Менеджменттің міндетіне,басшылық етуіне жаңа рыноктарды игеруіне жұртшылықтың мұқтажын қанағаттандыру жатады.Егер кәсіпорын нашар әрі тиімсіз жұтмыс істесе,онда оның жаңа қожайыны жұмысшыларды емес,басшыларын ауыстырады.Сонымен,менедж-
мент дегеніміз ұжым (коллектив)жұмысын ұйымдастыру.Кәсіпорын жұмысын ұйымдастырғанда,қызметкерлер мұқтажын барынша толық қанағаттандыруды,олардың жұмысын жандандыруды,әрі тиімділігін арттыруды көздеу қажет.
Менеджментті жеке адамдар арасындағы психологиялық қарым-қатынасқа тәуелді етеді де,бұлар материалдық жағдайларға тәуелсіз ретінде қарастырылады,өйткені соңғы айтылғанның алуан түрлілігінде шек жоқ.
Менеджментке алуан түрде түсінік бергенімен,классиктердің бұл жөніндегі тұжырымдары көп жағдайда ұқсас келеді.Гальвецияның пікірінше,басқару процесі-өнер,оның басты мәні мен мазмұны нақты жағдайда қарап ғылымды (басқару саласындағы ұйымдық ілім негізін)қолдану.
Тіпті маман болғанның өзінде де,біздің кез келгеніміздің басқару ғылымы мен өнері туралы азын- аулақ хабарымыз болатыны сөзсіз.
Менеджмент-нарықтық экономика жағдайында өнірісті тиімді басқарудың теориясы мен практикасы.
Менеджмент-нақты мақсатты жүзеге асыру үшін кәсіпорын жұмысын басқаруға және ұйымастыруға байланысты адамдар қызметінің түрі.
Менеджмент-бұл өнім,технология,өндірісті ұйымдастыру,басқару еңбегі,әлеуметтік қатынас саласында жаңарту,инновациялау,аңалық енгізу мақсатында фирмаларды,компанияларды тиімді басқару принциптерінің тәсілдері мен формаларының жиынтығы.
Қазіргі кездегі менеджмент жоспарлау функциясы мазмұнының өзгеруімен,фактілерді жан-жақты зерттеумен,кәсіпорындардың ойдағыдай іс-әрекетімен,басқаруды түпкі нәтижесіне қарай ұйымдастыруымен,дамыған теориясымен және маркетинг практикасымен,жаңа технологияны жасауымен,адам факторын жандандыратын шешімдер қабылдауымен сипатталады.
Менеджменттің бірнеше ұғымы бар:”Менеджмент-бұл жұмыс істеп тұрған коммерсиялық кәсіпорынның арнайы органы”.Егер батыста кез келген кәсіпорын жөнінде сөз бола қалса,адамдар әуелі сол кәсіпорындағы бүкіл басшылыұұа ден қояды,өйткені кәсіпорынды қоғамға танытатын да тек басшылар.
Басқару ұғымының туындауы еңбек бөлінісінің пайда болуымен туындауымен байланысты.Мұнын өзі жалпы процестің қарым-қатынасы басқарушы функциямен қамтамасыз етіледі,сондықтан басқару қоғамдық еңбекке тән.Өндіріс маштабы өскен сайын басқару рөлі де атқарады.
Сондықтан,әлеуметтік жүйелердегі басқару кең ұғымда қызмет түрі мен мақсатына тәуелсіз кез-келген ұғымдағы басқару ретінде қарастырылады.Барлық мекемедегі басқару нақты функциядан орындауға мүмкіндік беретін қызмет ретінде түсіндіріледі.Нақты функцияларды пайда алуға бағытталған мекемелердегі басқару менеджмент деп аталады.
Менеджер-ең көп тараған кәсіптің бірі.Бұл- басқарумен,экономикамен шұғылданатын,заң және басқада мәселелерді жақсы білетін кез келген адам. Шаруашылықтың түйінді орынында жұмыс істейтін кез келген адамда менеджер.
Барлық менеджерлер үшін олардың қызмет орнына қарамастан,ортақ қызмет міндеті болады.
Менеджер адамдарды жұмысқа ынталандырады,бағыттайды,ұйымдастырады.Оның бірден-бір құралы-жазбаша немесе ауызша сөзі;немесе цифр тілі.
Менеджердің жұмысы техникаға,есептеу операцияларына немесе өнім сатуға қатысты болғанына қарамастан,оның жұмысының тиімділігі тыңдау және оқу,айту және жазу қабілеттеріне байланысты.Ол өз ойын басқа біреулердің санасына жеткізе білуі,сондай-ақ басқа адамдардың да пікірін айқындай алуы тиіс.
Менеджерлік шеберліктің маңызды жақтарының бірі-келіссөз жүргізе білуі-әріптесінің мүддесін өз мүддесіне сәйкестендіре білетін өнері болуы тиіс.Мұның өзі әсіресе қарамағындағы адамдарға әкімшілік билік жүргізе алмайтын басшылар үшін де,сондай-ақ сырттан шикі зат жеткізушілермен қарым-қатынас орнату үшін де аса қажетті жағдай.Келесі онжылдықтарда нағыз компаниялар көп жағдайда маклерлік фирмаға ұқсайтын болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.Бердалиев К.Б. Основы управления экономики Казахстан.- Алматы: КазГАУ, 1998ж
2.Бердалиев К.Б. Менеджмент. Курс лекций- Алматы: Экономика,2005
3. Ахметов К. Ғ., Сағындықов Е. Н. Менеджмент негіздері

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Жоспар

Кіріспе

1. Менеджменттің мәні
2. Менеджменттің методологиялық негіздері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Кіріспе
Күнделікті тұрмыста менеджмент сөзі белгілі бір ұйымдағы барлық
адамдардың қызметіне басшылық етумен шұғылданып, өз мақсатына жетуді
білдіреді. Тіпті білікті басқару саласының өзінде де менеджмен ұғымы
түрліше түсіндіріледі.
Сонымен менеджменттің басты ұғымы – бұл басшылық.
Менеджмент ұғымының анықтамасына сүйенетін болсақ, онда менеджмент
дегеніміз қазіргі индустриялдық қоғамда жұмыс істейтін экономикалық орган.
Менедждмент қабылддаған кез келген әрекет, кез келген шешім – бұл
экономикалық сипаттағы шаралар.
Сонымен, менеджменттің тиімділігін және менеджерлердің іс-әрекетін
экономикалық табыстар, экономикалық нәтижелер арқылы ғана таразылауға
болады.
Кәсіпорын ең сапалы, әрі бағасы біршама арзан тауарларды шығара алуы
немесе бәсекелестеріне қарағанда ең тәуір қызмет көрсете алуы тиіс.
Менеджменттің міндетіне,басшылық етуіне жаңа рыноктарды игеруіне
жұртшылықтың мұқтажын қанағаттандыру жатады.Егер кәсіпорын нашар әрі
тиімсіз жұтмыс істесе,онда оның жаңа қожайыны жұмысшыларды емес,басшыларын
ауыстырады.Сонымен,менедж-
мент дегеніміз ұжым (коллектив)жұмысын ұйымдастыру.Кәсіпорын жұмысын
ұйымдастырғанда,қызметкерлер мұқтажын барынша толық
қанағаттандыруды,олардың жұмысын жандандыруды,әрі тиімділігін арттыруды
көздеу қажет.
Менеджментті жеке адамдар арасындағы психологиялық қарым-
қатынасқа тәуелді етеді де,бұлар материалдық жағдайларға тәуелсіз ретінде
қарастырылады,өйткені соңғы айтылғанның алуан түрлілігінде шек жоқ.
Менеджментке алуан түрде түсінік бергенімен,классиктердің бұл
жөніндегі тұжырымдары көп жағдайда ұқсас келеді.Гальвецияның
пікірінше,басқару процесі-өнер,оның басты мәні мен мазмұны нақты жағдайда
қарап ғылымды (басқару саласындағы ұйымдық ілім негізін)қолдану.
Тіпті маман болғанның өзінде де,біздің кез келгеніміздің басқару
ғылымы мен өнері туралы азын- аулақ хабарымыз болатыны сөзсіз.
Менеджмент-нарықтық экономика жағдайында өнірісті тиімді
басқарудың теориясы мен практикасы.
Менеджмент-нақты мақсатты жүзеге асыру үшін кәсіпорын жұмысын
басқаруға және ұйымастыруға байланысты адамдар қызметінің түрі.
Менеджмент-бұл өнім,технология,өндірісті ұйымдастыру,басқару
еңбегі,әлеуметтік қатынас саласында жаңарту,инновациялау,аңалық енгізу
мақсатында фирмаларды,компанияларды тиімді басқару принциптерінің тәсілдері
мен формаларының жиынтығы.
Қазіргі кездегі менеджмент жоспарлау функциясы мазмұнының
өзгеруімен,фактілерді жан-жақты зерттеумен,кәсіпорындардың ойдағыдай іс-
әрекетімен,басқаруды түпкі нәтижесіне қарай ұйымдастыруымен,дамыған
теориясымен және маркетинг практикасымен,жаңа технологияны жасауымен,адам
факторын жандандыратын шешімдер қабылдауымен сипатталады.
Менеджменттің бірнеше ұғымы бар:”Менеджмент-бұл жұмыс істеп тұрған
коммерсиялық кәсіпорынның арнайы органы”.Егер батыста кез келген кәсіпорын
жөнінде сөз бола қалса,адамдар әуелі сол кәсіпорындағы бүкіл басшылыұұа ден
қояды,өйткені кәсіпорынды қоғамға танытатын да тек басшылар.
Басқару ұғымының туындауы еңбек бөлінісінің пайда болуымен туындауымен
байланысты.Мұнын өзі жалпы процестің қарым-қатынасы басқарушы функциямен
қамтамасыз етіледі,сондықтан басқару қоғамдық еңбекке тән.Өндіріс маштабы
өскен сайын басқару рөлі де атқарады.
Сондықтан,әлеуметтік жүйелердегі басқару кең ұғымда қызмет түрі
мен мақсатына тәуелсіз кез-келген ұғымдағы басқару ретінде
қарастырылады.Барлық мекемедегі басқару нақты функциядан орындауға
мүмкіндік беретін қызмет ретінде түсіндіріледі.Нақты функцияларды пайда
алуға бағытталған мекемелердегі басқару менеджмент деп аталады.
Менеджер-ең көп тараған кәсіптің бірі.Бұл- басқарумен,экономикамен
шұғылданатын,заң және басқада мәселелерді жақсы білетін кез келген адам.
Шаруашылықтың түйінді орынында жұмыс істейтін кез келген адамда менеджер.
Барлық менеджерлер үшін олардың қызмет орнына қарамастан,ортақ
қызмет міндеті болады.
Менеджер адамдарды жұмысқа
ынталандырады,бағыттайды,ұйымдастыр ады.Оның бірден-бір құралы-жазбаша
немесе ауызша сөзі;немесе цифр тілі.
Менеджердің жұмысы техникаға,есептеу операцияларына немесе өнім
сатуға қатысты болғанына қарамастан,оның жұмысының тиімділігі тыңдау және
оқу,айту және жазу қабілеттеріне байланысты.Ол өз ойын басқа біреулердің
санасына жеткізе білуі,сондай-ақ басқа адамдардың да пікірін айқындай алуы
тиіс.
Менеджерлік шеберліктің маңызды жақтарының бірі-келіссөз жүргізе
білуі-әріптесінің мүддесін өз мүддесіне сәйкестендіре білетін өнері болуы
тиіс.Мұның өзі әсіресе қарамағындағы адамдарға әкімшілік билік жүргізе
алмайтын басшылар үшін де,сондай-ақ сырттан шикі зат жеткізушілермен қарым-
қатынас орнату үшін де аса қажетті жағдай.Келесі онжылдықтарда нағыз
компаниялар көп жағдайда маклерлік фирмаға ұқсайтын болады.

1. Менеджменттің мәні
Менеджмент ұғымы 19-ғасырдың аяғында пайда болды. Менеджмент ағылшын
сөзі, оның түп төркіні гректің манус, яғни қол күші деген сөзінен
шығып, ағылшында мал бағу саласында, дәлірек айтқанда ат тізгінін ұстау,
меңгеру шеберлігін білдірген. Кейіннен бұл атау адам қызметінің саласына
ауысып, адамдарды басқарудың жіне ұйымдастырудың ғылыми, практикалық мәнін
білдіретін болды.
Ағылшын тіліндегі Оксфордт сөздігінде бұл ұғымға мынадай түсінік
беріледі:
1.Адамдармен қарым қатынас жасау әдісі, үлгісі;
2.Билік жіне басқару өнері;
3.Шеберліктің ерекше түрі және әкімшілік дағды;
4.Басқару органы, әкімшілік бөлігі
Күнделікті тұрмыста менеджмент сөзі белгілі бір ұйымдағы барлық
адамдардың қызметіне басшылық етумен шұғылданып, өз мақсатына жетуді
білдіреді.
Сонымен, менеджменттің бастапқы ұғымы бұл басшылық.
Іскер кәсіпорындар тек өз органдары, яғни басшылар, немесе менеджмент
арқылы ғана әрекет ете алады.
Жеке кәсіпорын, өзінің правлық формаларына қарамастан,басшылығы болуы
тиіс.Басқадай басқару түрлерінен іскер кісіпорын менеджментінің
айырмашылығы сол, кәсіпорынның мақсаты, демек оның басқару міндеті тауар
өндіру немесе қызмет көрсету, басқаша айтқанда, жұртшылықтың қажетін өтеу,
немесе рынок арқылы әлеуметтік қаеттілікті қанағаттандыру.Өндірістік
кәсіпорындағы менеджменттің басқа ұйымдардан өзгешелігі, олар өзінің барлық
шешімдерінде экономикалық түсінікті басшылыққа алуы тиіс. Оның өмір сүруі
мен мәртебесі қыметінің экономикалық нәтижесіне негізіледі.
Менеджмент ұғымының анықтамасына сүйенетін болсақ, онда менеджмент
дегеніміз қазіргі индустриялық қоғамда жұмыс істейтін экономикалық орган.
Менеджмент қабылдаған кез келген әрекет, кез келген шешім бұл экономикалық
сипаттағы шаралар. Сонымен, менеджменттің тиімділігін және менеджерлердің
іс әрекетін экономикалық табыстар, экономикалық нәтижелер арқылы ғана
таразылауға болады.
Менеджменттегі басты нәрсе өзіне кәсіпорын мүддесіне жауап беретін
мақсаттар қою( алдына мақсат қойған менеджмент). Ескі стильдегі кәсіпорын
басшылығынан менеджерлердің түбегейлі өзгешелігі де осында.
Менеджменттің тағы бір анықтамасына сәйкес оның жұмыс істеу міндетіне
жататын қолда бар адам мен материалдық ресурстар негізінде тиімді кәсіпорын
құру.
Кәсіпорын ең сапалы, әрі бағасы бір шама арзан тауарларды шығара алуы
немесе бәсекелестеріне қарағанда ең тәуір қызмет көрсете алуы тиіс.
Кәсіпорын ең алдымен адамдар. Осыдан келіп бұл терминнің үшінші
анықтамасы шығады менеджмент бұл адамдардың, қызметкерлердің жұмысын
ұйымдастыру.
Кәсіпорындағы адамдар өндірістік процестің маңызды элементі болып
саналады. Жаңа кәсіпорынды құрарда жаңа инвестициянгы жүзеге асыратын ақша
қаржысы мен капиталды рынок капиталдарынан алуға болады. Ал өз ісін жетік
білетін қызметкерлерді іздеп табу анағұрлым күрделі іс.
Менеджменттің міндетіне, басшылық етуіне жаңа рыноктары игеруне
жұртшылықтың мұқтажын қанағаттандыру жатады. Егер кәсіпорын нашар әрі
тиімсіз жұмыс істесе, онда оның жаңа қожайыны жұмысшыларды емес, басшыларын
ауыстырады. Сонымен, менеджмент днгеніміз ұжым жұмысын ұйымдастыру.
Кәсіпорын жұмысын ұйымдастырғанда, қызметкерлер мұқтажын барынша толық
қанағаттандыруды, олардың жұмысын жандандыруды, әрі тиімділігін арттыруды
көздеу қажет.
Сонымен, менеджменттің екі ұғымы бар.
Бірінші ұғым. Менеджмент бұл басқару, басшылық ету органы.
Екінші ұғым. Менеджмент бұл адамдарды басқару (әрекет).
Менеджмент іс әркектінің бағыты
Менеджмент мынадай бағыттарда жүзеге асырылады:
Экономикалық
әлеуметтік психологиялық
құқықтық
ұйымдық техникалық
Экономикалық бағыттың мәні өндірісті процесті басқару.Мұндай
жағдайдағы менеджер қызметі аз шығындала отырып, материалдық және еңбек
ресустарын кординациялау.
Әлеуметтік психологиялық бағыт басқарудың барлық деңгейіндегі
менеджерлерді біріктіру.
Басқарудың төменгі және орта деңгейіндегі менеджерлердің қызметі
жәнежұмысшылар мен коллектив арасындағы дұрыс өндірістік қатынастар
орнатуға бағытталған.
Менеджментің құқықтың бағыты фирманы құру бойынша заңдар, кедендік
жіне салықтық саясат, кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу бойынша
заңдарды қамтиды. Менеджерлердің ұйымдық техникалық міндеттерді тағайындау,
ресурстармен жабдқтау, жұмысшылар еңбегін жетілдіру және т. б. қамтиды.
Менеджментің үш кезеңі белгілі:
Стратегиялық басқару,
Оперативтік басқару,
Бақылау.
Стратегиялық басқару менеджменттің мақсаттарын тағайындау, жобалау мен
перспективті жоспарлау
Оперативтік басқару қызметтің екі түрін қамтиды: ұйым жіне жетекшілік.
Бақылау пайдалнбаған өндірістік резервтерді, қойылған мақсаттарға
жетудегі нәтижелерді талдау мен бағалау.
Тиімді әрекет етуші мекеме менеджменттің барлық бағыттары емен
кезеңдерінің бірілігін қамтамамасыз етеді.
Пайданы қамтамасыз ету менеджменттің басты міндетті.
Фирманың пайдалық деңгейі нарықпен анықталады, бірақ өндірістік
ресустарды рационалды пайдалану мен тиімдібасқаруға тәуелді.
Менеджментің қазіргі және болашақтағы тәуеклдік деңгейін төмендетуге
негізделген.
Менеджер еңбегінің заты ақпар және ұжымдағы қарым қатынас.
Өндірістік басқаруда менеджер аз білімді болсада, басқару іскерлігінің
қырсырын жетік білілуі керек. Басқару негіздерін зертттеу мен оқу
менеджерлер, кәсіпкерлер, бизнесмендердің қажет білім игеруне мүмкіндік
береді.
Менеджер деген сөздің өзі бізге ағылшын тілінен келген: бір нәрсені
реттеу, бір нәрсені меңгеру, басшылық ету деген сөз. Мәселен, тек ғылыми
ізденістермен шұғылданатын зерттеуші менеджер емес. Алайда, егер ол
зерттеуді ұйымдастыруға қатысатын болса, онда ол әрине, менеджер. Ауруды те
емдеп қана қоймай,клиниканы меңгеретің дәрігер жөнінде де осыны айтуға
болады.
Менеджер ең көп тараған кәсіптің бірі. Бұл басқарумен, экономикамен
шұғылданатын, заң және басқа да мәселелерді жақсы білетін кез келген адам.
Шаруашылықтың түйінді орнында жұмыс істейтін кез келген адам да менеджер.
Барлық менеджерлер үшін, олардың қызмет орнына қарамастан, ортақ
қызмет міндеті болады.
Біріншеден, менеджер іскер кәсіпоынның мақсатын орындайды, сол
мақсатын орындау үшін не істеу керектігін ойластырады, адамдарға нақты
міндеттер жүктей отырып, оны жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Екіншіден, менеджер ұйымдастырушы. Ол жұмыстарды жүйеліп, бөледі,
қажетті ұйымдық құрылымды құрады, басшы жұмыскерлердің тиісті құрамын
іріктейді т.б.
Үшіншіден, менеджер көтермелеу шараларын қамтамасыз етіп, адамдармен
тығыз байланыс орнатады. Ол ұжымды (коллективті) өз ісіне жауапкершілікпен
қарайтын адамдармен құрады: бұл үшін қолда бар барлық мүмкіндікті – сыйлық
беру, наградтау, жоғары қызметке ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Педагогиканың теориялық, методологиялық негіздері
Менеджменттің (негізгі) жалпы негіздері
Ұйымдастырушылық тәртіптің методологиялық негіздері
Педагогикалық менеджменттің ғылыми - теориялық негіздері
Кәсіптік этиканың теориялық-методологиялық негіздері
Ақпараттық менеджменттің әдістемелік және теориялық негіздері
Менеджменттің негізгі бағыттары мен Қазақстандағы менеджменттің дамуы
Ұйымдағы корпоративті мәдениетті құрудың теоретика-методологиялық негіздері
Менеджменттің қалыптасуы
Табиғаттану пәнін оқыту әдістемесінің объектісі, методологиялық негіздері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь