Асқабақ өсіру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Асқабақтың ботаникалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Асқабақтың халық шаруашылығындағы пайдайдасы ... ... ... ... ... ...
2.Технологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1 Асқабақты өсірудің агротехникасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Асқабақ егістігінде арамшөптерді зерттеу мониторин ... ... ... ... ... ...
2.3 Асқабақтың даму кезеңінің ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.4 Асқабақ егістігінің арамшөптермен ластануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.5 Топырақ және рельеф өзгешеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.6 Асқабақ арамшөптеріне қарсы кешенді күрес жүргізудің экономикалық тиімділігіне баға беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3. Қоршаған ортаны қорғау және техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Оңтүстік Қазақстан облысы топырақ -климаттық жағдайы асқабақ өсіру үшін қолайлы. Асқабақ дақылын шеберлікпен өсірсе жоғары өнім береді. Алайда, ұсақ шаруашылық жағдайларында оларды өсіру технологиясының бүзылуына байланысты өнімнің өнімділігі мен сапасы төмендеді.
Кіші шаруашылықтарда жэне агроқүрылымның әртүрлі формаларында асқабақты өсіру технологиясыньщ бүзылуымен бакша дақылдарының егістігінің фитосанитарлык жағдайы нашарлады. Бүл жағдай өнімнің тауарлық сапасын нашарлатып, нарық жағдайында бәсекеге қабілеттілігін төмендетеді.
Мал азығына асқабақтың мал азықтық сорттарының жаңа жиналған жемістері пайдаланылады. Олар бағалы сүт қуғыш азық болып есептеледі. Малазықтық асқабақтың 100 кг-да 10 малазықтық өлшем мен 70г қорытылмалы протеин, ал малазықтық қарбыздың құрамында 9 малазықтық өлшем жэне 40г қорытылмалы протеин болады. Мал азықтык бақша дақылдары жасыл конвейерлер қүрамына жеке буын ретінде кіреді. Бақша дақылдарының түқымдастарынан, әсіресе асқабақ түқымынан тағамдық май алынады.
ТМД елдерінде өндірістік бақша шаруашылығы 19-ғасырдың ортасында пайда болуына байланысты, бақша дақылдары Ресейде, Украинада жэне Орталық Азияда өсіріле бастады. Қазіргі кезде ТМД мемлекеттерінде бақша дақылдары 1 млн гектарға жуық жерлерде өсіріледі. Асқабақ 300-600 ц/га өнім қалыптастырады.
Оңтүстік Қазақстан облысында республикадағы негізгі бақша дақылдарын өсіруші аймак болып табылатындығы белгілі және елдің Солтүстік аймақтарын бақша дақылдармен және асқабақбен қамтамасыз етеді.
Еліміз бүкіл әлемдік сауда үйымына кірудің алдында түрғанда патенттік тауар өндірушілермен бэсекелестікке түсе білу үшін тауарлық жэне дэмдік сапасы жоғары бақша дақылдарын өндіруіміз керек. Сондықтан жаңа үлгідегі гербицидтерді алқаптарда сынау арқылы бақша дақылдарын өсірудің агротехнологиялық тэсілдер кешенін эзірлеу ағрарлы ғылымның өзекті мэселесі болып табылады.
Бақша дақылдар егістігінің фитосанитарлық жағдайын жақсартумен ғылымдар мен практиктердің көбісі айналысты. Асқабақ халық тұрғындарының арасында кең сүранысқа ие, сондықтан себу кезеңіне дейін және шығуы кезеңінде арамшөптермен күресудің кешендік шараларын эзірлеу эсіресе, қүмаймен, мысықкұйрықпен күресу ғылыми қызығушылық тудырады.
Арамшөптердің құрамын асқабақ егістігінде күресу шараларын жетІлдіре отырып зияндылықты анықтау ғылыми қызығушылық тудырады.
Арамшөптер өсімдіктердің қүнарлық элементтерін өзіне алып, топырақтың тығыздығын нашарлатып, топырақтағы ылғалды пайдаланып асқабақды ығыстырып, күн энергиясының түсуін қысқыртып, ауқымды зиян келтіреді. Сондықтан аталған асқабақды себуде арамшөптермен күресудің ғылыми негізделген шараларын эзірлеу Сайрам ауданы үшін аса маңызы ғылыми мэнге
1. Есмахан Н.Ш. Абишова Г.С. «Бақша шаруашылығы» пәнінен курстық жұмысын орындауға арналған әдістемелік нұсқау Шымкент 2012ж
2.М.Жанзақов «Өсімдік шаруашылығы» Қызылорда: 2007ж 246-258 бет
3.Н.Г.Щепетков, М.Ә.Ысқақов «Жеміс-көкөніс шаруашылығы» Алматы, 2011ж 519-529бет
4.Қ.К.Әрінов, Н.И., Можаев Н.А. Шестакова.,М.Ә. Ысқақов, Н.А.Серикбаев «Өсімдік шаруашылығы практикумы (оқу құралы) Астана,2004ж 280 бет
5.Сейітов И., СаудабаевТ., Әбдірашев Ш. Агрономия негіздері.-А. Ана тілі,1991.
6.Жаңабаев К.Ш., Саудабаев Т.С., Сейітов И.С. Өсімдік «шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы» Оқулық.*Алматы: Кайнар, 1994,-352б.
7.Жаңабаев К.Ш. және баскалар. Қазақстанда жиі кездесетін арамшөптер және олармен күрес.- Алматы,1994.
8. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. «Қарбыздың «Сапалы» сортын өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент кенті, 2011ж.
9. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. «Қауынның «Береке» сортын өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент кенті,125 бет
10. Ахметова Ф. С. «Бақша шаруашылығы» Алматы 2001ж
11.Қ.К.Әрінов,Қ.М.Мұсынов,А.Қ.Апушев,Н.А.Серекпаев Н.А.Шестакова С.С:А
12.К.Ж.Аяпов,К.А.Кампитова, Р.С Мажит ова. Жеміс шаруашылығы.- Алматы, 2005
13.К.Ж.Аяпов, Жеміс жане жидек шаруашылығы.- Алматы: Қайнар, 1993
14.К.Ж. Аяпов, О.А.Үкібасов, Р.С.Мажитова.Жеміс шаруашылығының әдістемелік нұсқауы,-Алматы, 2005
15.Андреев.В.М, Марков В.М Практикум по овощеводству.-М:Колос 1980
16.К.А.Кампитова. Жеміс шаруашылығы: оку құралы. Алматы 2004
17.Юсупов М.З, Петров Е.П, Ахметова Ф, Овощеводство Казахстана.- Алматы
18.Каплина Г.Т. Рассадные овощные культуры.- Алма-Ата: Қайнар 1990
19.Якушев В.И,Шевшенко В.В, Плодоводство с основами декоративногосадоводство. – Колос 1980
20.Степанов С.Н. Плодовый питомник /3-е изд, Колос 1980
        
        Ф.7.14-02
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
М.О.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Агротехнология» кафедрасы
КУРСТЫҚ ... ... ... ... ... мен шифрі)
Орындаған
_______________________________________________________
(қолы, студенттің аты-жөні, тобы)
Жетекші
______________________________________________________
(қолы, оқытушының аты-жөні, ғылыми дәрежесі, атағы)
Жұмыс _____________
бағасы
бағасына қорғалды
«____» ____________2014 ж.
Норма бақылау
_______________________
қолы, аты-жөні
Комиссия:
_______________________
қолы, ... ... ... ... ... ... ... УНИВЕРСИТЕТІ
«Агротехнология» кафедрасы
БЕКІТЕМІН
Кафедра меңгерушісі:Елибаева Г.И
«_____»________ 2014 ж
№ ____ ТАПСЫРМАСЫ
_____________________________________ пәні бойынша курстық жұмыс
Студент____________________________________ топ __________________
(тегі, аты-жөні)
Жұмыс
тақырыбы_________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
________________
Берілген
мәліметтер:______________________________________________________________
|№ ... ... ... ... ... ... (парақ |
| | | ... |
|1 ... ... нормативтік | | |
| ... | | |
|2 ... | | |
|3 ... шолу | | |
|4 ... ... | | |
|5 ... кәуіпсіздігі | | |
|6 ... | | |
|7 ... ... | | ... ... ... мазмұны ... ... саны ... |
| | ... | | |
|1 | | | | ... ... ... ... қорғау күні____________________
Жұмыстың жетекшісі
________________________________________________________
__
(қызметі, аты-жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған
____________________________________________
__
(күні,
студенттің қолы)
Ф.7.14-04
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... факультеті
«Агротехнология» кафедрасы
БЕКІТЕМІН
Кафедра меңгерушісі: Елибаева Г.И
«___»_______ 2014 ж.
Курстық жұмыс қорғау
Хаттамасы № ______
________________________________________ ... ... тобы ... ... ... ... кезінде келесі сұрақтарға жауап алынды:
1.__________________________________________________________________________
2.__________________________________________________________________________
3.__________________________________________________________________________
Курстық жұмысты орындау кезінде алынған балл (60 ... ... ... (40 ... ... ... ... ______________
Жұмыстың бағасы _____________
Курстық жұмыс жетекшісі _____________________________________________
Комиссия мүшелері ... ... ... күні ... 2014ж.
Аннотация
Бұл «Асқабақ дақылы танаптарындағы арамшөптер,олармен күресу шараларының
ерекшеліктері» тақырыбы бойынша АП-11-1к3 ... ... ... алғаш рет Оңтүстік Қазақстан облысы ... ... ... және ... ... ... ... есеп жүргізу.
Арамшөптермен күресуде жаңа гербицидтерді пайдалана отырып едәуір тиімді
тәсілдері анықталады.
Асқабақ себуде ... ... ... және ... кешенін әзірлеумен арамшөптердің
зияндылығы және олармен күресу шараларының ерекшеліктері қарастырылған.
Курстық жұмыста 32 бет, ... 7 , ... ... әдебиеттер тізімі 20.
Түйін сөздер: Асқабақ.Гербицид.Арамшөп. Агротехника. Химия.
Мазмұны
Кіріспе..................................................................
........................................
1. ... ... ... ... Асқабақтың халық шаруашылығындағы пайдайдасы.......................
2.Технологиялық
бөлім.......................................................................
.......
2.1 ... ... ... ... ... ... Асқабақтың даму ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... күрес жүргізудің экономикалық
тиімділігіне ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ауыл ... ғылымында қолданылатын
мынадай мемлекетаралық және мемлекеттік стандарттарға сілтеме жасалған:
1.Мемлекетаралық стандарт ГОСТ ... ... ... ... стандарт ГОСТ 7.1-2003. Рәсімдеу құрамлымы және ережелері.
Библиографиялық жазба. Құжатты библиографиялық талдау. Құжат ... ... және ... ... ресми стандарт 16265-70-1978 " Ауыл шаруашылығы
саласындағы ... және ... ...... ... ... және ауыл
шаруашылығы шикізаттарынан көпшілік тұтынатын өнеркәсіп тауарларын шығаруға
бағытталған сала.
Аңызақ – далалы-шөлейт аймақтарда ... жиі ... және ... өте ... ... та ... жел.
Ауыспалы егіс – екпе дақылдар мен жердің ғылыми негізде ... ... ... ... ... ... ... қамтылуы – танаптағы екпе дақылдардың топырақ
ылғалына талабын қамтамасыз ету.
Жалпы өнім – белгілі бір уақыт ... ... өнім ...... ... және ... жоғарғы қабатындағы
қара қоңыр түсті органикалық зат.
Құрғақшылық – ауаның шамадан тыс ... мен ... ... ... жайсыз құбылыс.
Өнімді ылғал қоры – өнімге тікелей әсері бар топырақтағы ... ... ...... ... белгілі бір уақытта жер бетіне өсіп шыққан
өсімдік ... жер – ... ... ... жинайтын және арамшөптермен күрес
жүргізілетін танап.
Сыдыра жырту – топырақты қайырмасыз құралдармен жыртып өңдеу.
Сыртқы орта – тірі ... әсер ... ... орта факторларының
жиынтығы.
Тыңайтқыштың әсерлі заты – тыңайтқыш құрамындағы өсімдік сіңіре алатын
элемент мөлшері
Белгі – өсімдік құрылымының шаруашылықта ... және ... ... немесе көріп бағаланатын нақты сипаты.
Дақыл – белгілі бір ... ... үшін ... егісте өсірілетін
өсімдік түрі.
Сорт – белгілі бір дақылдың тиісті табиғи және өндірістік жағдайларда
өсіру үшін өнім ... мен ... ... ... ... жолмен
сұрыпталған және тұқымы жүйелі көбейтілген, шығу тегі бойынша туыстас және
морфологиялық белгілері мен шаруашылық-биологиялық ... ... ... ...... ... ... тиімді мөлшерде және сапалы
өнім алу мақсатында арнайы ғылыми-зерттеу нәтижесінде әзірленген белгілі
бір ... ... ... ... мен ... ... 1 гектардағы келі
м3/га 1 ... ... ... 1 ... ... метр
м2 ... ... ... ... ... Ғооd and ... ... of the United ... ... ... ... ауыл ... ... ... га мың ... 1 гектардағы центнер
°С ауа ... ... ... ... ... ... грамм
л ... ... ... ... -климаттық жағдайы асқабақ өсіру
үшін қолайлы. Асқабақ дақылын шеберлікпен ... ... өнім ... ұсақ ... ... оларды өсіру ... ... ... ... мен ... ... шаруашылықтарда жэне агроқүрылымның әртүрлі формаларында асқабақты
өсіру ... ... ... ... егістігінің
фитосанитарлык жағдайы нашарлады. Бүл ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін төмендетеді.
Мал азығына асқабақтың мал азықтық ... жаңа ... ... Олар бағалы сүт қуғыш азық ... ... ... 100 ... 10 ... ... мен 70г қорытылмалы протеин, ал
малазықтық қарбыздың ... 9 ... ... жэне 40г ... болады. Мал азықтык бақша дақылдары жасыл конвейерлер қүрамына жеке
буын ретінде кіреді. Бақша дақылдарының ... ... ... ... май ... елдерінде өндірістік бақша шаруашылығы 19-ғасырдың ортасында пайда
болуына байланысты, бақша дақылдары Ресейде, Украинада жэне Орталық Азияда
өсіріле бастады. ... ... ТМД ... ... ... 1 млн
гектарға жуық жерлерде өсіріледі. Асқабақ 300-600 ц/га өнім қалыптастырады.
Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... болып табылатындығы белгілі және елдің Солтүстік аймақтарын
бақша ... және ... ... етеді.
Еліміз бүкіл әлемдік сауда үйымына кірудің алдында түрғанда патенттік
тауар ... ... түсе білу үшін ... жэне ... жоғары бақша дақылдарын өндіруіміз керек. Сондықтан жаңа үлгідегі
гербицидтерді ... ... ... ... дақылдарын өсірудің
агротехнологиялық тэсілдер кешенін эзірлеу ағрарлы ғылымның өзекті мэселесі
болып табылады.
Бақша дақылдар ... ... ... ... ... ... ... айналысты. Асқабақ халық тұрғындарының арасында
кең сүранысқа ие, сондықтан себу ... ... және ... ... ... ... шараларын эзірлеу эсіресе, қүмаймен,
мысықкұйрықпен күресу ғылыми қызығушылық тудырады.
Арамшөптердің құрамын асқабақ ... ... ... ... ... анықтау ғылыми қызығушылық тудырады.
Арамшөптер өсімдіктердің қүнарлық элементтерін ... ... ... нашарлатып, топырақтағы ылғалды пайдаланып асқабақды ығыстырып,
күн энергиясының түсуін қысқыртып, ауқымды зиян ... ... ... ... арамшөптермен күресудің ғылыми ... ... ... ... үшін аса ... ғылыми мэнге
өсіретш өсімдіктердщ өнімділігш арттыру шаралары жүйесшде арамшөптермен
күресу ерекше роль атқарады. Осы шараларды жүзеге ... үшін ... ... күресуді жақсы жолға қоюдың маңызы зор.
Тамыр жүйесі ... ... ... ... кептіреді,
өнімділіктің төмендеуіне альш келеді. Оның үстіне арамшөптер зиянды
жәндіктердің ... ... ... ... ... ... шығындарды жою өнімді жэне еңбек өнімдІлігін арттырудың ірі резерві
болып табылады.
Соңғы жылдары шаруашылықтың жаңа формаларына өтуге ... ... ... ... ... ... технологияларынан ауытқуы
байқалуда. Бүл тыңайтқыштарды жэне өсімдікті қорғау қүралдарын пайдаланудың
айтарлықтай төмендеуіне, ... ... ... ... ... өте ... жэне ... Қазақстан облысының табиғи жағдайын
жақсы пайдаланады. Қазіргі кезде бақша дақылдардың арамшөптермен ластануы
жалпы ауқанның 85%-ын жэне жоңышқа себудің 40-45% ... ... ... ... ... ... шаралардың кешені қамтамасыз етеді. Олардың элементтері
бақша дақылдары ... ... ... жүйесі, бақша дақылдарын өсіру
жэне себу мерзімдері болып ... ... ... ... ... деңгейіне дейін оларды төмендету үшін бір ... ... ... ... арамшөптерді едәуір толық жою
үшін оларды химиялық эдістермен үйлестіру керек.
Жаңа арамшөптермен күресу ... ... ... жоқтығы Оңтүстік
Қазақстанда өте ауыр жағдайға ... Егер осы ... ... шараларын таппаса, онда олар тек бақша ... ... ... ... ... ... де таралып, фитосанитарлы
жағдайдың нашарлап, өнімнің төмендеуіне алып келеді.
Сондықтан арамшөптермен ... ... ... үшін олардьщ өсуіп-
дамуының, пісуінің және ... ... ... ... ... рет Оңтүстік Қазақстан облысы жағдайында асқабақ өсіруде
арамшөптердің түрлік ... ... есеп ... ... ... ... ... отырып едәуір тиімді тәсілдері анықталды.
Жұмыстың мақсаты- Асқабақ дақылы ... ... ... ... ... ... - ... өсірудің агротехникасы;
- Асқабақ егістігінде арамшөптерді
зерттеу мониторин;
- Асқабақтың даму кезеңінің
ерекшелігі;
- Асқабақ егістігінің арамшөптермен
ластануы;
- ... және ... ... ... ... ботаникалық сипаттамасы
Асқабақ (Cucurbita) - асқабақ тұқымдасына жататын бір және көп ... ... ... ... ... ... 3 ... Мексикада,
Перуде белгілі болған. 15 ғасырдың ақырында Мысырға әкелінген. Қазакстанда
асқабақтың ірі ... ... ... жөне ... ... оның ... сұр-92", "Мозолссвтік-10", "Қашғарлық-1644" сорттары өсіріледі.
Ірі жемісті асқабақты мал ... үшін ... ... ... асқабақ түріне
кәді мен табақша аскабақ (патиссон) жатады. Олар жас және тұздалған күйінде
тамаққа пайдаланылады.
Мускаттық асқабақ хош ... ... ... ... ... ... — 10 м, жұмыр, түкті, бұтақты, жайыла өседі. ... — ірі, ... ... ... Гүлі кос ... ірі, ... түсті.
Тарамдалған мұртшалары жанындағы өсімдіктерге шырмалып өседі. Жемісі ... ... ... түсі әр ... ... ... жұмсақ, дәмді. Ірі
жемісті асқабақтың салмағы 40 — 50 кг-ға дейін ... ... ... 15 — 18% ... ... 8 — 10% ... аскорбин қышқылы,
каротин, тиамин, рибофлавин, т.б. болады. Дәнінде 20 — 40% май ... ... ... ... қуырылған күйінде тамаққа
пайдаланады. Мал азықтық түрінен сүрлем дайындалады.
Бақша өнімдіктерінің негізгі ерекшеліктері – ... бір ... ... асқабақ тұқымдастарға жататын көпжылдық өсімдіктің
бір түрі Қаратау маңында кездеседі. Ол ... қияр деп ... ... немесе төселіп өседі, яғни олар – жатаған сабақты
өсімдіктер. Бұлардың ... ... бар. ... ... өркен.
Асқабақ тұқымдастар тропиктік, субтропиктік елдерде таралған.
Асқабақ тұқымдастар бақшада ... ... ... ... ... - ... ең ірі ... Жемісінің салмағы 100
килограмға жететін түрлері де бар.
Асқабақ - ірі ... ... ... ... жәнс ... ... ... Оның ұзындығы 5 метрге дейін жететін жатаған
сабағы болады. Бес ... ... ... өскен. Жай жапырақтарына
қарама-қарсы орналасқан мұртшасы бар. Мұртша ... ... ... ... нәзік болғандықтан, жан-жағындағы басқа өсімдікке оралуға
тірек үшін қажет. ... - ірі, ... ... 5 салалы тілімделген жай
жапырақ. Гүлі дара жынысты, бірүйлі, жапырақ қолтығында жеке-жеке өседі.
Аталық гүлдер - ұзын ... ... гүл ... ... ... ... ... орналасқан. Сонда аталық гүлінің формуласы:
Т(5)К(5)А(2)+(2)+1Ж0, ал аналық гүлдің ... ... ... -
қабақ.
Асқабақтың жабайы түрі табиғатта кездеспейді, Ол жыл санауға дейін 3
000 жыл ... ... ... ... ретінде өсіріле бастаған. Қазір
кәдімгі асқабақ еліміздің барлық аумағында ... ... ... ... ... (қауақ, бәлішқауақ) бар. Асқабақ тұқымдастар
азықтық, дәрілік және техникалық ... ... ... ... ... ... жэне диеталық өнім, оларға асқабақ, қауын және асқабақ
жатады. Соның ішінде Сайрам ауданында ... ... ... ... үш түрі ... қатты қабақты, асханалық жұпарлы,
ірі жемісті және оның түр тармағы бөрік тәрізді.
Асқабақтың ірі ... түрі кең ... ... мол және басқа бақша
өсімдіктеріне қарағанда, жылуға талабы азырақ.
Асқабақтың отаны - ... жэне ... ... ... ... үзындығы 5-10 м жетеді. Жапырақтары ірі, түксіз. Жекелеген
өсімдіктерінің жапырақ тақтасының беті 20 м ... ... ... ... Асқабақ - бір үйлі, гүлдері айырым ... ... ... Гүлдердің пайда болуы жэне жапырақтарының
көбеюі күзгі суыққа дейін жалғасады.
Асқабақ жемісінің қүрамында қанттар, крахмал (16%-ға дейін), ... ... ... бай. Тұқымында 58%-ға дейін май, онын қүрамында ... мг % Е ... ... ... ... бүқтырылған, қоламтаға
көміп пісірілген күйінде пайдалануға, қоймалжың (повидло), пюре дайындауға
болады. Бүл жас балаларға жэне қарттарға ем ... ... ... ... ... мен ... қызметі бүлінгенде.
Асқабақ - жылу сүйгіш өсімдік. Өскіндері жылылык 14°С төмен болмағанда
пайда бола бастайды. Өсуі үшін ... ... ... ... ... ... ... жэне салкын ауа райына шыдайды, ал тамыр жүйесі,
қарбыз бен қауынға ... ... ... ... дами ... ... халық шаруашылығындағы пайдайдасы
Асқабақ емдік қасиеті бар бақша дақылы. Асқабақ жемісінде негізінен
полисахаридтен шығатын көміртегі бар. ... ... ... ... ... ... жэне ... эсіресе күзгі қысқы сақтаудан кейін
қант болады. Асқабақтың 100 г шикі салмағында 40мг-ға дейін ... ... ... біздің дэуірімізге дейін 3000 жыл бүрын азық еткен.
Асқабақтың жеміс жүмсағында пайдалы заттар көп. Одан В1, В2, ВЗ, В9, ... май, ... ... қант, магний, фосфор, мыс, ... ... ... жэне ... калий түздары, каротин (А провитамин)
табылған.
Асқабақ ас қорыту процестеріне дүрыс эсер ететін, токсикалық заттар мен
холестеринді шығаруға көмектесетін, оның үстіне ... ... ... ... бай. Сондықтан ондағы калий түздары асқабақтан жасалған
тағамдарды, ... ... мен ... эр ... ... ... ... Несеп жүргізуді жақсарту үшін жэне ісінгенде жаңа ... ... 1 жэне 1 -1/2 ... ... жөн. Асқабақтың
калолиялылығы төмен, сондықтан одан жасалған тамақтар ... ... мен ... икем ... үшін ... саналады. Асқабақты
асқазан мүшелері ауырған кезде емдік тағам ретінде пайдаланады, өйткені
онда клечаткамен органикалық ... аз, ал ... өзі ... ... ... жол бермейді, ішек пен ... ... ... ... ... ... ... сүргі дэруі ретінде
пайдалануға болады.
Асқабақ каротині тері ... ... ... ... үшін қажет.
Денедегі бөрітпеге, безеуге, экземаға, қабыну ... ... пен ... асқабақты не оның үгілген жүмсағын басады. Сондай-ақ, тері ауруларын
емдеуге ... ... ... да ... ... дэндері
энергетикалық заттарға бай, онда 23-41% май, 39% өсімдік белогы, қант, амин
қышқылы, органикалық ... ... алма ... витаминдер (С,В
каротиндер) бар. Оларды ішек ... ... дэру ... ... ... ... ... қолданады.
Мал азықтық асқабақтың мал өнімін арттыруда үлкен маңызы бар. Асқабақта
белок заттар мал азықтық қызылшаға қарағанда 4 есе көп. ... ... ... ... да ... пайдаланылады. Орта Азия халықтары
асқабақтан тамақ салатын, сүйық қүйатын жеңіл эрі эсем ... мен ... ... ... эр ... ... аспаптар жасайды, бүл
асқабақ үйдің ... ... оның ... көк ... ... өсіреді.
Асқабақ жемісінің пайдасы:
Асқабақта витаминдердің өте көп қоры бар екенін екінің бірі біле бермейді.
Әсіресе, оны жалпы сүтке батырып жейтін ... ... ... тез ... Шикі ... ... қан ... көтерілгенде, іші қатып, тоқ ішек, қуық қабынғанда шипасын
береді. Ол организмдегі холестериннің ... ... ... ... ... ... ... жэне бір күнді асқабаққа арнау
керек. Ол үшін ... 5 рет осы ... жеп, ... 1,5 кг қайнатылған
жэне қуырылған асқабақты қабылдау керек.
Жүрек ісініп, денеге тұз байланса, ревматизм, зәр қабы және ... ... ... күніне 4 рет, тамақтанардан жарты сағат бұрын үккіштен
өткізілген 100 г шикі ... жеу ... ... стакан асқабақтың жаңа
сусынын ішу керек.
Тері тілмесі қабынса, қосымша ем ... шикі ... етті ... ... ... терінің ауырған жеріне қойып, сыртынан бинтпен ... 2-3 рет, ... ... ... безі ... ... етті жерін үккіштен өткізіп, күніне 3-4
рет, ауырған жерге 30-40 минут қояды.
Асқазан - ішек ауруларының белгілері байқалса: әсіресе ... ... ... немесе қайнатылған асқабақты жеу пайдалы, ішектің жұмысын
жақсартып, іштің ... жол ... ... ... буға ... 2-3 ... ... 1 рет, таңертең жеу керек.
Осылайша емделе берсе, бірнеше күннен кейін ... ... ... ... желденуі мен ауруы басылады. Денсаулығыңыз ... ... ... ... де көбейтіп, күніне 2-3 рет, тамқтанудан 30 минут
бүрын 150 грамнан жеу керек.
Қант диабеті пайда болса: асқабақты ірі ... ... ... Соус ... ... (анемия) зардап шексеңіз: күніне 4-5 рет 20 ... ... ... өте келе ... 150 грамға жеткізіңіз) жеу
керек.
Денені күйік шалса, теріге шиқан, экзема шықса: асқабақтың етті ... ... ... басып сыртынан бинтпен орау керек. Жиі ауыстырып түру
керек.
Асқабақ ... ... ... де ... ... ... эсер ... қызметін жақсартады. Шаштың жылдам өсуіне ... ... ... мен ... шығарады.
Бүйректерге құм тұрып қалса: бір уыз асқабақ ... ... ... литр ... ... су ... 8 ... түндырып, сүзіп алады.
Алынған түнбаны күні бойы аз-аздап ішіп, таусу керек. Емделу уақыты - ... ерте ақ ... шаш түсе ... ... ... пайда
болып, атеросклероздан (қан тамыр қабырғаларына майдың тұрып қалуы) зардап
шексеңіз: күніне 2 рет 1 ас қасық ... ... жеу ... ... және ... құрттар пайда болса: 300 грамм дэнді (5-7
жастағы балаларға - 100 грамм, 10-12 жас — 150 грамм) қабығынан ... ... су қоса ... қоюланғанша араластыра береді. Қоюланған
асқабақ дэнінің суы көптеу болғаны жөн. Енді оған бір шай ... эсел ... бір ... ... шай қасықпен жеу керек. Жарты сағаттан кейін
клизма ... ... ... ... ... ... без ... пайда болса: күнделікті
жарты стакан тазаланған асқабақ дэнін жеу ... ... екі рет ... ішу ... ... ... ... соның бір шай қасығын
стаканға салып, ... ... ... су қүйып, 5 минут түндыру керек.
Бүйректер ауырып, іш қатып, кепсе, жүректің демікпесі ұстап, қан бір
жерде азайса: бір ... ... ... ... ... 3 ... қайнап
түрған су қүйып, 20 минут ... ... алу ... Күніне 3 рет
тамақтанар алдында жарты стаканнан ішу керек.
2 Технологиялық ... ... ... ... жұмыстары ОҚО Сайрам ауданының ... ... ... ... ... ... алқаптың топырағы - қара сүр
жер, механикалық қүрамы бойынша орташа сазды, көбіне қабық түзеді. ... азот ... ... (NO3) - ... жылжымалы фосфор
(Р2О5) - 38-45мг/кг, калий (К2О)- 280-300мг/кг топырақ. Гумустың қүрамы
-1,1-1,3%.
Асқабақ өсірудің агротехникасы ... ... ... ... ... бойынша жүргізілді. Асқабақпың мраморная сортына
тэжірибе жүргізілді. ... ... ... негізгі жырту жүмыстары азот
және фосфор тыңайтқыштарын салумен жүргізілді, көктемде себу алдын өңдеу
жүргізілді, малалау, тырмалау, үсақтау өсімдіктерге күтім ... ... ... 2 ... ... ... жэне ... қорғау
шаралары, тыңайту жүмыстары жүргізілді.
Кесте 1
Асқабақ себуде ... ... ... өңдеу мен пайдаланған
гербицидтердің тэжірибелік үлгісі
|Топырақты өңдеу ... ... ... |
| | ... |
| | |л/га ... ... ... ... + |1 .Бақылау (гербицидсіз) |- ... ... екі рет ... | | ... ... | | |
| |2. ... - оптима |3 |
| |3. ... 150, КЭ |1 |
| | |1,5 |
| | |2 |
| |4. ... КЭ (40 г/л) |0,8 |
| | |1Д |
| | |1,4 ... ... ... ... + |1 .Бақылау (гербицидсіз) |- ... ... ... ... | ... ( ... ... | | ... (720 г/л) ... | | |
| |2. ...... |3 |
| |3. ... 150, КЭ |1 |
| | |1,5 |
| | |2 |
| |4. ... КЭ (40 г/л) |0,8 |
| | |1Л |
| | |1,4 ... алга ... мақсаттарымызды шешу үшін ... ... мен ... ... ... ... көшеттерді отырғызу, бітеу гүл кезеңінің
басталуы, гүлдеу, жемістердің пісуінің басталуы, өнімді жинау;
- көшеттерді отырғызған соң тірі ... ... ... және
10 погонды метрде төрт реттік қайтаналудағы өсімдіктердің санын есептеу;
* әрбір нүсқадағы 100 түрақты бөлінген типтік өсімдікте асқабақның
сызықтық өсу ... ... ... ...... ... төрт ... жолымен сандық - салмақтық әдіспен есептелді;
- гербицидтердің ... ... 3 ... ... ... ... гербицидтерді сынау кезінде өңдеген соң 25
күннен кейін, екіншісі 50 куннен кейін жэне үшіншісі өнімді жинаудың
алдында;
2) ... ... ... кезінде, есептер шашуға дейін
жүргізілді, екіншісі - 25 күннен кейін жэне ... - ... ... ... есептеу бөлінді (жинау науқанында 8-9 жинау);
* зерттеудің мэліметтерін математикалық өңдеу Б.А.Доспеховтың эдісімен
және статистикалық әдіспен жүргізілді.
2.2 ... ... ... зерттеу мониторингі
Eгiс алкаптың фитосанитарлық жағдайын дәл анықтамай түрып ... ... ... шешу мүмкін емес. Сондықтан да Оңтүстіктің әртүрлі
табиғи-климаттық аймақтарда орналасқан ауылшаруашылығындағы ... ... ... ... ... ... ... бастап егіс алқапта ... ... ... тура осы кезде ғана арамшөптердің толық
сипаттамасын алуға болады.
Арамшөптермен күресу ... ... ... ... ретінде
арамшөптердің түрлік құрамы және биологиялық ерекшеліктері алынды жэне
осыған сэйкес жаңа ... ... ... анықталды.
Зерттеу нәтижесінде арамшөптердің келесі негізгі түрлері анықталды.
Кесте 2
ОҚО асқабақ өсіруде егістікте кездесетін негізгі арамшөптердің түрлері
|Қазақша аталуы ... ... ... ... ... ... тэжігүл |Щирица запрокинутая |Amaranthus ... ... ... сизый |Setaria glauca ... ... бояу ... ... |Jalium aparine ... қышасы |Горчица полевая |Sinapis arvensis ... ... ... ... |Pisum arbensis ... |Горец вьюнковый ... ... ... шырмауық |Повилика полевая |Cuscuta ... ... ... ... ... ... ... |
|Қанат жеміс |Ярутка полевая |Thlaspi arvesis ... ... ... ... inodera ... ... ... ... bursa-pastoris|
|Тауық тары ... ... |Panicum ... |
|Бақша қараоты ... ... ... oleracea L. |
|Ала бота ... ... ... album L. ... ... ... черный |Solanum nigrum. |
| ... ... ... trionum L. |
| ... ... ... S.Wats |
|Көпжылдық ... ... ... полевой ... arvense ... ... ... ... ... repens |
|У кекіре ... ... ... repens ... ... ... ... vulgaric |
|Үлкен жолжелкен ... ... ... major ... ... ... ... ... repens ... ... лисохвостная |Sophora alopecuroides |
| | |L. ... ... ... |Alhagi camelomm ... |Вьюнок ... ... arvensis ... ... ... dactylon |
| ... | ... ... ... |Sonchus arvensis ... ... |Sorghum ... ... бақбақ ... ... ... |
| ... | ... ... |Пырей ползучий ... repens ... ... |Бодяк полевой |Cirsium arvense ... ... ... обыкновенный |Cichorium intybus |
|Иманжапырак ... ... ... ... ... ... ... өсіруде келесі арамшөптермен
едәуір ластанады: біржылдықтардан- сары шырмауық, мысыққұйрық, ақ ... - ... ... ... шырмауық паразитті арамшөп. Ол толығымен бақша дақылдарыньтң
есебінен ... ... ... ... ... Сары шырмауық
көбіне түқымдарымен және сабақтарының ... ... өте ... ... оңтүстіктің бақша дақылдары осы арамшөп түрімен қатты
ластанған. Олар өсімдікке ... одан ... ... ... ... ... өсіп-дамуын тежейді, ақыр соңында жаппай өлуге
әкеп соғады.
Шырмауық Оңтүстік Қазақстанда кең таралған. Ол өсімдіктің ... оның ... ... әсер ... ... ... өте мықты, топырақта
тамыры 2м тереңдікке дейін жетеді, Тамырының қырлы ... ... ... ... жетпей төменде орналасады. Сөйтіп бүршіктері
дамып, одан ары таралуға бастау ... ... ... арамшөп. Ол өсімдікті тұкыммен де тамырымен де
залалдай алады. Қатты ластанумен қоймай құмайдың жас ... ... ... ... ... ... өлтіріп
жібереді.
2.3 Асқабақтың даму кезеңінің ерекшелігі
Асқабақ еккеннен бастап піскенге дейін төмендегі негізгі кезеңдерден
өтеді, ... Өніп ... ... ... ... жаю; Аналық гүлдердің
шанақтауы; Аталық гүлдердің ашылуы; Аналық гүлдердің ашылуы; ... ... ... өсуі; Жемістердің пісуі.
Асқабақ аскабақ түқымдас басқа да өсімдіктер секілді түкымының тез өнуі
мен өсу ... ... ... ... соң тиімді
температурада (25-35°С) жэне топырақ ылғалдылығы жеткілікті болған жағдайда
түқымы 3-4 күнде өніп, көгіндері 9-10 ... жер ... шыға ... ... соң 5-6 ... кейін бірінші нағыз жапырақтары, сонан соң
қысқартылған түйін ара қашықтығында әрбір 3-4 күн ... ... ... жэне ... ... ... болады. Соннан соң өсімдіктің өсуі
бэсеңдеп сырт ... ... ... элі пәлек жаймаған бұта секілді
көрініс береді (шатрик кезеңі).
Көгін шыққаннан соң 20-40 ... ... ... өсу ... ... ... қүралады, соннан соң жанама пәлектер шыға бастайды.
Өсу ... ... ... ... бола бастайды, кейін гүлдейді, сонан соң
тозаңданады.
Сурет 1. Асқабақтың техникалық пісу кезеңінде.
Негізінен Оңтүстік Қазақстан облысы суармалы жерде ... ... ... ... ... соң 40-50 ... кейін гүлдей бастайды.
Бірінші аталык сонан соң ... ... ... ... ... ерте ... түске таман жабылады да, кешке қарай сола бастайды.
Жэндіктер арқылы тозанданады да, ... ... мен өсіп ... ... ... ... піскеніне дейін 35-50 күн өтеді, ал көгін
шыққаннан асқабақдың піскеніне дейін 60-120 күн өтеді.
Бақша ... ... ... өздерінің зиянды эсерлерін
эртүрлі тигізеді. Күшті тармақхалған ... ... ... ... ... шығуы нэхижесінде бақша дақылдарының дамуын хежеді. ... ... ... ... күн ... түсуі мен
қолданьтлуын қысқартады. Топырақтың хемпературасын ... ... ... ... ... ... ... дақылға
ерекше зиян хигізуі дамудың бірінші периодында байқалады, себебі
көшеттерді охырғызған соң ... жай ... жэне ... ... ... ... барлық нүсқаларында арамшөптердің асқабақцың
барлық ... ... ... ... ықпал тигізетіні белгілі
болды.
Пайдаланған шараларда ... ... ... ... ... ... кезеңдерінің үзақтығы 95-120 күнді қүрады,
ал арамшөптермен 60 күн жүруде асқабакдың пісу мерзімі 5 күнге қысқарды.
Арамшөптер санын бір ... ... ... ... ... ... төмендехеді. Мысалы, 6 біржылдық +2 көпжылдық арамшөптер болған
нүсқада асқабақдың вегехациялық период үзақтығы 115 күнді, ал 15 ... 5 ... ... ... -118 ... қүрады.
Кесте 3
Өсіру жағдайына байланысхы асқабақдың даму кезеңі
|Топырақты өңдеу|Зерттеу |Егу ... ... ... | |
| ... |салмағы, ... ... ... |
| ... |г/м2 |м2 |г/м2 ... |84,5 |557,5 |- |- ... | | | | ... |77,7 |504,5 |11,6 |45,3 ... | | | | ... | | | | ... егіс ... ... қарсы егуден алдын қолданылған
гербицид Фронтьер Оптиманың ... ... ... егіс алқаптағы
арамшөптердің санына есеп жүргізілді. Сондай-ақ алынған арамшөптердің жасыл
кезеңдегі салмағы өлшенді.
Гербицидтерді қолданудан алдын бақылау нұсқасында арамшөптер саны ... ... ... салмағы 557,5г/м анықталса, ал көрсеткіш гербицид
пайдаланудан алдын екінші нүсқада 77,7 ... , ... ... болды.
Арамшөптерге қарсы Фронтьер Оптима гербицидін қолдану нәтижесінде бұл
көрсеткіштер 11,6дана/м, салмағы 45,3г/м азайды, яғни ... ... ... ... |әдістернің | | | | ... ... | | | | ... | | | | | ... ... | | | | ... | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | |
| ... ... ... н ... тары ... |
| | ... ... | | ... 2 |жойылуы |
Дана/м 2 |жойылуы |
Дана/м 2 |жойылуы |
Дана/м 2 ... ... 2 ... | ... ... | | | | | | | | | | | |1 ... |11,6 |- |6,6 ... |- |4,8 |- |3,8 |- | ... |13 |- |8Д |- |5,8 |- |6Д |- |5,0 |-
| |3-есеп |13,5 |- |8,6 |- |6,5 |- |6,8 |- |6Д |- | ... | | | | | | | | | | | |1 ... |12,1 |- |7,1 |- |5,1 |- |5,8 ... |- | ... |1,8 |85,4 |0,4 |94,7 |0,9 |87,1 |0,4 |94,3 |0,6 |87,9 ... |1,6 |87,8 |0,5 |95,0 |1,0 |88,5 |0,5 |94,8 |0,75 |89,3 | ... Топырақ және рельеф өзгешеліктері
Зерттеу аймағының топырағы сазды тегіс жазықтардың үстінгі беті алуан
түрлі ... сүр ... Жер ... ... ... айырмашалығы,
жалпы алғанда аймақтықтүрін сақтай отырып, бірте-бірте ... ... сұр ... қара сүр ... ... қара ... жэне ақыры
шалғынның топырағы. Осы факторларға қарай ауыл шаруашылығын өркендету
жағдайлары да ... Тау ... ... ... - ... үшін, жоғарғы жақ тэлімі егіншілік үшін ерекше қолайлы келеді.
Ылғалды белдеуден кейін, бір саты төмен тау бөктерлерінде ... ... ... ... ғана тәлімі жер белдеуі орналасқан. Мүндағы беткі
қабатта таулы дала топырақ ... үшін ... ... ... Ылғалды
белдеуден кейін, бір саты төмен тау бөктерлерінде эжептеуір айқын рельефті,
ылғалы орташа ғана тэлімі жер ... ... ... ... қабатта
таулы дала топырағы, ашық түсті жэне әдеттегі сұр ... ... ... жэне ... ... өнделген топырақ майлы дақылдардан
жоғары өнім алудың бірден-бір дүрыс ... ... ... ... ... қабаттың орнына органикалық қалдықтарға бай, ... қоры ... көп ... ... ... ... Мүндай жағдайда
аэробты микроорганизмдердің белсенділігі артып, органикалық заттардың
минералдануы күшейеді. Сонымен топырақты қөңдеу ... оның ... ауа жэне ... ... ... ... молайтуға болады.
Өңдеу жүмысы ең алдымен топырақта өтетін физикалык, ... ... ... ... ... ... әсер ... жэне олардың
топырақтағы өзгерістері мәдени өсімдіктер үшін ... ... ... су және ... ... ... ... топырақ арқылы бірігіп әсер
етеді. Өңдеудің көмегімен ылғалы мол аудандардағы артық ылғалды жинауға
болады.
Қазіргі егіншіліктегі ... ... ... топырақ
өңдеудің тэсілдері мен қүралдарының саны тұрақты өсіп келеді. Мүның өзі ... ... ... ... жэне ... ... туса, екінші
жағынан топырақты эрозиядан сақтайды, үшіншіден энергия жэне қаражат шығыны
үнемдеу қажеттілігінен туып отыр.
Зерттеу ... ... ... мен ... ... жэне ... жоғары қамтамасыз етілгендігі сипатталады.
Оңтүстік Қазақстан облысы солтүстіктен оңтүстікке қарай 650 километр
жэне шығыстан батысқа қарай 550 ... ... алып ... Оның жер ... 117,4 мың ... ... ... негізінен алғанда солтүстік шөл аймақта
орналасқан жэне алуан түрлі ... ... ... Рельефіне қарай ол
айқын айырмалы төрт бөлікке бөлінген: солтүстік, оңтүстік-батыс жазықтық,
жазықтык-оңтүстік және ... ... ... бөлінеді.
Географиялық жағынан облысқа Қызылқұм шөл даласының оңтүстік-шығыс ... ... орта ... ... ... ... шеті, Шу
өзенінің төменгі ағысындағы алкап, Бетпакдала шөлінің сазды батыс бөлігі,
Қаратау жотасының көпшілік бөлігі жэне ... ... ... ... ... ... ... слотүстік-батысқа қарай облысты
екіге - солтүстік жэне оңтүстік ... ... ... ... ... қарсы кешенді күрес жүргізудің экономикалық
тиімділігіне баға беру
Ауыл шаруашылық дақылдарын ... оның ... баға ... ... ... ... Ауыл ... дақылдарының аурулары
мен зиянкестеріне, арамшөптерге қарсы күрес жүргізуге қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... шаралардың дер
кезінде жүргізілуі арқылы тосқауыл қоюға болады, яғни ... ... ... ... ... ... ... талабына
сэйкес аз шығын шығарып, жоғары сапалы өнім алудың маңыздылығы артуда. Осы
мақсатпен асқабақтың 1 ... ... ... қаражат есептеліп,
препараттарды енгізу мөлшері мен бағасы және басқа да шығыс ... ... eric ... ... ... бастап жинап
алғанға дейінгі шығын есептелінді. Бір гектардан алынған таза пайда, бір
центнер өзІндік құны жэне ... ... ... ... нұсқасында егу мерзімі кеткен шығын 205000 тенге болса, топырақты
өңдеу эдісіне жэне ... ... ... ең ... ... Форте гербицидін -1,0 л/га нұсқада шығын 361317 тенге жұмсалды.
Сонымен қатар Фюзелад Форте -1,5 л/га мөлшерінде ... ... ... көлемі 363050 тенгені құрады. Сондай -ақ осы ... ... ... ... ... 364784 тенге болды. Бақылау
нүсқасында бір ... ... таза ... ... 23267 мың ... болса,
Фюзелад Форте -1,0 л/га нұсқасында 805428 мың тенге жэне ... ... ... ... ... 84709 8мың тенге болса, ал осы
ғербицидтің -1,5л/га мөлшерінде таза ... ... 889977 мың ... ... ... тиімділік нұсқасында 245 % болды.
Кесте 7
Пайдаланған гербицидтер мен топырақ өңдеу эдістеріне байланысты асқабақ
өсірудің экономикалық тиімділігі
Топырақты өңдеу әдісі |Гербицидтер |Енгізу
мөлшері, кг/га ... ц/га |1га ... ... мың. ... |1ц
өнімнің
сатылу бағасы, тенге |1 га
алынған өнімнің бағасы мың.тенге |1га алынған таза пайда мың.тен ге |1ц.
өнімнің өзіндік құны,
тенге |Рен та-
бельдігі % | |1. ... ... + ... ... екі рет ... жэне ... ... |- |114
|205000 |2000 |228267 |23267 |1796 |11 | |
|Фюзилад-супер, КЭ (125 г/л) |3 |359 |343500 |3000 |1076500 |733000 ... | ... ... 150, КЭ |1 |348 |340967 |3000 |1045200 |704233 |979 |207 ... |374 |342700 |3000 |1122100 |779400 |916 |227 | ... |362 |344434 |3000 |1086400 |741966 |951 |215 | ... КЭ (40 г/л) |0,8 |340 |339420 |3000 |1018900 |679480 |999 |200 ... |356 |340140 |3000 |1067600 |727460 |956 |214 | ... |352 |340860 |3000 |1055200 |714340 |969 |210 | |2. ... ... + ... ... ... жэне ... (Фроптьер Оптима, КЭ
(720 г/л)-1,0л/га) |Бақылау |- |172 |230350 |3000 |515300 |284950 |1341
|124 | |
|Фюзилад-супер |3 |399 |363850 |3000 |1197164 |833314 |912 |229 | ... 150, КЭ |1 |389 |361317 |3000 |1166745 |805428 |929 |223 ... |418 |363050 |3000 |1253027 |889977 |869 |245 | ... |404 |364784 |3000 |1211882 |847098 |903 |232 | ... КЭ (40 г/л) |0,8 |379 |359770 |3000 |1137755 |777985 |949 |216 ... |397 |360490 |3000 |1192282 |831792 |907 |231 | ... |393 |361210 |3000 |1179736 |818526 |919 |227 | |
3 ... ортаны қорғау және техника қауіпсіздігі
Экологияда фундаментальды зерттеулерді дамытудың ... ... ... әр ... ... ... ... анықталады.
Бірінші орында табиғи орта жағдайын ... ... ... ... мен ... ... ... эффектілігін арттыру және биосферадағы биологиялық өнімділік
пен бірлестіктердің тұрақтылығын ... ... мен ... ... ... ресурстарын жоспарсыз пайдалану
қоршаған ортаның ластануына әкелуде. Бұл құбылыс табиғи ... ... кері әсер етіп ... ... экологиялық мәселелердің
тууына себеп болуда.
Қоршаған ортаның тағы бір басты ... бірі - су. ... ... көл, ... ... бүлт және ... жер асты ... және
т.б. түрінде кең таралған. Тіпті тірі ағзалардың 65-70 пайызын су қүрайды.
Дүниежүзілік су қорларының ластануы бүкіл адамзат қауымын ... ... ... Қазақстанға да тән. Судың ластануы көптүрлі әрі ең соңында ... ... ... ... ... былайша топтайды:
- биологиялық ластану: өсімдік, жануар, микроағзалар және аш бейімді
заттар;
- химиялық ... ... және су ... ... ... ... ... жылу-кызу, электромагнитгі өріс, радиоактивті
заттар.
Судың сапасы, ластану деңғейі ... ... ... ... Судың
кұрамындағы химиялық қоспалар, тұздық қүрамы, еріген бөлшектер, ... ... ... мүмкін.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауыз судың 100-ден астам ... ... Ал, ... ауыз су ... Мем СТ. 287482 ... ... ... анықталады. Су бассейнінің ластануының негізгі
себептері - тазартылмаған ағын суларды өзен-көлдерге жіберу.
Ағын суларға қүйылатын лас ... да ... ... ... ... ... ... еритіндер), лас сулар ... ... ... – деп ... сулардың ішінде тұрмыстық сарқынды суларда органикалык заттар
58%, минералдык заттар 42 % -тей ... ... ... ... ... ... ... судың ластануы өте қауіпті. Бұл ... ... ... көздері. Соның ішінде сулы экожүйелердің пестицид,
гербицид және ... да ... улы ... ластануы Қазакстанда кең
етек алған. Мәселен, мақта мен ... ... ... ... ... ... өкіметі кезеңінде өте көп химиялық заттар
қолданылған. Нәтижесінде, су ластанып, оның сапасы мен ... ... ірі ... ... ... шеккен. Өз кезегінде химиялык
затгардың зиянды ... ... адам ... кері әсерін
тигізеді.
Қазіргі кезде ашық өзен, көл суларымен қатар жер асты ... ... ... сулармен және еріген зиянды заттармен ластанып отыр. Оның
негізгі ластану көздері ... ... ... ... заттар және тыңайтқыштар;
-тұрмыстық қалдықтар;
-жер асты суымен жалғанатын құбырлар;
-ірі кұрылыс учаскелері;
-сүзгі ... ... ... ... асты ... әр ... ... ауру тарататын микробтар, вирустар
кездеседі.
Адамзат қоғамының өмірінде ... ... ... ... ... ... өте келе экология ғылымы қалыптаса бастағаннан ... ... ... ... пайдаланып, қоршаған ортаға зиян келтірмеуді ойлады.
Экология - іргелі ғылым және оның идеялары маңызды екенін ұмытпау керек.
Қазақстанның құрғақ ... ... ... ... ... ұзақ ... экожүйелерді бүлдіреді. Осылайша топырақ негізгі
ластану көзі ретінде радионуклидтерді өсімдіктерге одан жан-жануарларға,
адамға жаткізіп ... Ал, адам ... өз ... ... ... ... ұшырап, зардап шегеді. Қазірдің өзінде
Қазақстанда 2,6 млн адам мутагенез ауруымен еспте тұр. Атырау ... ... адам ... ... ... туберкулез, жүйке ауруларымен ауырып зардап
шегуде.
Жоғарыда келтірілген тарихи және шынайы фактілер Қазақстанның ... ... мен су ... ... ... шегіп келгенін дүние
жүзінің адмзат қоғамы соңғы жылдары ғана біліп отыр. Ендігі жерде ... ... ... ... ... ... ... болашақ
ұрпақтарының салауатты өмір сүруін қамтамасыз етуге бел байлап, өркениетті
елдер қатарына қосылатын күн алыс емес.
Жерлердің бұзылуының ... ... ... ... ... кету) негізгі факторларына мыналар жатады: эрозия, суарудың
теріс салдары, жердің азуы және пайдалануга ... ... және ... ... ... ... ... территорияда өсімдіктер жабынын жоюга әкелетін табиғи
экожүйелерге тигізетін ... ... Бұл ... ... пайдала-нуға
қатысты.
2. Жайылымдарда ... ... ... ... тыс ... байланысты. Үлкен ... ... ... ... кезінде, әсіресе топырағы ... ... ... және жел ... да ... ... ... ... өсімдіктердің болмашы ... ... ... болу ... орын алады. Мұндай қолайсыз
құбылыстарды болдырмаудың негізгі жолы мал жаю ... ... ... қысымды төмендету болып табылады.
Егістік жерлерді қорғау іс-шаралары:
... ... ... жүргізу, ... ... ... ... ... қызылша) топырақты бекітетін тамырлары ... ... ... ... ... ... ... жүргізу (рельефтің горизонттарымен);
• өңдеуден оңай бұзылатын құмды және ... ... ... ... ... танаптарын ... ... ... қорғайтын орман белдеулерін жасау;
• топырақтың ... ... ... туғызатын, органикалық
тыңайтқыштарды топыраққа енгізу;
• топыраққа ... ... ... ... пайдалану.
Топырақты соқасыз өңдеу жұмыстарына ерекше көңіл бөлу ... бұл жаңа ... ... ... ... ... Аталған
әдіс аудармай жырту арқылы топырақты қопсытуға ... Бұл ... ... ... құрылысы сақталады. Тұрақтылығы мен құнарлыгы
бұзылмайды, Әдістің технологиялық кемшілігі арамшөптердің көп болуына
әкеледі. ... ... ... ... ... ... шаралардың
кезегі мен мерзімдерін қатаң сақтау қажет.
Есептеу бөлімі:
Ауыл шаруашылығында топыраққа тасталынатын қатты заттардан ... ... ... формуламен анықтаймыз:
З = g * Зт* Мт
Мұнда: g – жер ... ... ... ... ... 3 ...... тасталынатын 1 тонна ... ... 770 ... (2008ж.)
Мт - топыраққа тасталынатын қалдықтардың массасы
Егерде зиянкестермен күрес ... ... ... ... ... заттардың массасы 1 тоннаны (бір маусымда) құрайтын
болса, онда зияндылық келесі ... тең ... = 3 * 770 * 1 = 2310 ... ... ... ... тигізілетін зияндылық аз деп
есептейміз.
Техника қауіпсіздігі – ... ... ... ... ... ұйымдастыру шаралар және техникалық амалдар жүйесі.
Еңбек туралы және еңбекті қорғау зандарын бұзған лауазымды ... КЗОТ ... ... ... шарт және ... ... ... бойынша міндетін
орындамағандар және профессиональды бірлестіктердің ... ... ... әкімшілік, қылмыстық) заңмен белгіленген ... ... ... ... ... ... процесі ҚР фармацевтикалық өндірістерінен шығарылатын дәрілік
заттарды өндірудің технологиялық регламенттері бойынша құрастырылған және
бұйрық ... ... ... технологиялық нұсқау бойынша,
бекітілген регламентке сәйкес ... ... ... ... ... ... артылатын және алынған
заттар, батапқы заттарды енгізудің және шығымының мәні, ... ... ... технологиялық журналдарда ... ... ... ... ... және ... ... факторлардың көзі қондырғылар
және машиналар, әнергетикалық байланыстар (коммуникациялар), қолданылатын
шикізат, өндірістің аралдық өнімдері және дайын өнім ... ... ... машинисттерді, операторларды ... ... және ... ... технологиялық процестің
параметрлерін анықтау үшін өлшейтін заттардың қауіпсіз эксплуатациясы
бойынша нұсқаулау ... ... ... санитария, өрт
қауіпсіздігі ережелері бойынша және ... ... ... ... ... жіберіледі.
- жарылысқа қаупті және зиянды заттармен жұмыс ... ... ... мен ... ... ... керек.
Барлық агрегаттарды герметтеуші қондырғыларды ... ... ... ... ... жылдам ауыстыру керек.
- жұмыс зонасында жарылғыш, зиянды ... ... ... ... ... ... орындалу керек.
- жұмыс орнында жарылуға ... улы ... ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған тартпада ... ... ... Агротехникалық шараларға ауыспалы егіс немесе алғы дақыл жататыны
белгілі. Дақылдарды өсіруде ауыспалы егісті қолдану алқаптағы арамшөптердің
санын ... ... ... ... табылады. Ауыспалы егістегі дақылдарды
дұрыс орналастырудан арамшөптердің егіс ... ... ... ... ... жэне ... егуден алдын Фронтьер
Оптима енгізуден егіс ... ... саны екі ... ... нэтижелерінде арамшөптер саны бақылау нұсқасымен салыстыра
есептеу нәтижесімен анықталды. ... ... ... 87,8%, мысыққүйрық 95,0%, жатаған бидайық 88,5 %,
ал тауық тары 94,8%, ажырық 89,3%. Осьт гербицидті 2л/га мөлшерінде
қолданғанымызда құмай 96,7%, ... 97,5%, ... ... 96,4 ... тауық тары 94,7%, ажырык 96,0% жойылды.
Зерттеу нэтижесінде ең ... ... ... Форте гербицидін -1,0 л/га
нүсқада шығын 361317 тенге жұмсалды. Сонымен қатар Фюзелад Форте ... ... ... ... кеткен шығын көлемі 363050 тенгені
құрады. Сондай -ақ осы гербицидті -2,0л/га мөлшерінде қолданғанымызда
шығын көлемі 364784 ... ... ... бір ... ... таза пайда көлемі 23267 мың
тенге болса, Фюзелад ... - 1,0 л/га ... 805428 мың ... ... ... -2,0л/га мөлшерінде қолданған нұсқада 847098мың тенге
болса, ал осы гербицидтің -1,5л/га мөлшерінде таза пайда көлемі 889977 мың
тенге болып, ең ... ... ... 245 % ... ... ... Н.Ш. ... Г.С. «Бақша шаруашылығы» пәнінен курстық жұмысын
орындауға арналған әдістемелік нұсқау Шымкент ... ... ... ... 2007ж 246-258 ... М.Ә.Ысқақов «Жеміс-көкөніс шаруашылығы» Алматы, 2011ж
519-529бет
4.Қ.К.Әрінов, Н.И., Можаев Н.А. Шестакова.,М.Ә. Ысқақов, Н.А.Серикбаев
«Өсімдік шаруашылығы практикумы (оқу ... ... 280 ... И., СаудабаевТ., Әбдірашев Ш. Агрономия негіздері.-А. Ана
тілі,1991.
6.Жаңабаев К.Ш., Саудабаев Т.С., ... И.С. ... ... ... технологиясы» Оқулық.*Алматы: Кайнар, 1994,-352б.
7.Жаңабаев К.Ш. және баскалар. Қазақстанда жиі кездесетін ... ... ... ... ... ... ... – Орналиева Қ.Б. «Қарбыздың «Сапалы» сортын
өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент ... ... ... ... аударған – Орналиева Қ.Б. «Қауынның «Береке» сортын
өндіріске енгізу ұсыныстары» ... ... ... Ахметова Ф. С. «Бақша шаруашылығы» Алматы 2001ж
11.Қ.К.Әрінов,Қ.М.Мұсынов,А.Қ.Апушев,Н.А.Серекпаев Н.А.Шестакова ... Р.С ... ова. ... ... Алматы,
2005
13.К.Ж.Аяпов, Жеміс жане жидек шаруашылығы.- Алматы: Қайнар, 1993
14.К.Ж. Аяпов, О.А.Үкібасов, ... ... ... ... ... В.М Практикум по овощеводству.-М:Колос 1980
16.К.А.Кампитова. Жеміс шаруашылығы: оку ... ... ... М.З, ... Е.П, ... Ф, ... ... Алматы
18.Каплина Г.Т. Рассадные овощные культуры.- Алма-Ата: Қайнар 1990
19.Якушев В.И,Шевшенко В.В, ... с ...... ... С.Н. ... ... /3-е изд, Колос 1980

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
О.Әубәкіровтің сықақ әңгімелері11 бет
Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны4 бет
Совет хан ғаббасов15 бет
Сюжеттік – рольдік ойын туралы педагогикалық зерттеулер7 бет
Асқабақ тұқымдасы4 бет
Дақылдарды өсіру технологиясы33 бет
Тағамдық құндылығы жоғары нанбөлке өнімдерін өндіру технологиясы64 бет
Өсімдіктердің зоналарға бөлінуі. өсімдік қауымдастығы мен түрлердің экотопикалық араласуы. фитоценоздың таксономиясы мен систематикасы. факторальды анализ. морфологиялық және экологиялық, биоэкологиялық классификация10 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь