Ауыл шаруашылық дақылдардың аурулары

Нормативтік сілтеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Белгілеулер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Бақша дақылдарының халық шаруашылығындағы маңызы ... ... ... ... ... ... ..
1.2 Пестицидтер және олардың классификациясы
1.3 Болжау түрлері мен белгіленуі, олардың құру принциптері
1.4 Ауылшаруашылық дақылдарының ауруларын болжау және есептеу әдістері
Технологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1 Бақша дақылдарының аурулары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Бактериалық аурулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3 Вирустық аурулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4 Бақша дақылдарының ауруларына қарсы күресу шаралары ... ... ... ... .
2.5 Өсімдіктерді аурулардан қорғаудың химиялық шаралары ... ... ... ... ...
2.6 Ауыспалы егістің бақша дақылдары ауруларына әсері ... ... ... ... ... ... .
2.7 Оңтүстік Қазақстан топырақ . климаттық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ..
Қоршаған ортаны қорғау және техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Фитосанитарлық диагностиканың міндетіне танаптарды, екпелерді жэне ауылшаруашылық егістерін, аурулардың пайда болуына байланысты тексеру, аурулардың жағдайын, егіс пен екпелердің жағдайын бағалау, алынған мэлімет бойынша олардың өзара байланысын талдау жатады.
Бақша дақылдарының ауруларының таралуы мен дамуын болжау - жалпы мемлекеттік жэне аймақтық өсімдік қорғауды жоспарлаудың негізі. Аурулардың фенологиясын зерттеу, сондай-ақ олардын зияндылығын болжау, олармен күресудің тиімді мерзімін белгілеу мен өсімдік қорғау препараттарын ұтымды пайдаланудың негізі болып табылады. Жоғарыда аталған мақсаттарды шешу үшін бақша өсімдіктерінің ауруларын айқындау жэне есептеу әдістерін жете меңгеруі керек. Фитосанитарлық мониторинг мэліметтері негізінде ауылшаруашылық дақылдарының егісіндегі аурулардың популяциясының тығыздығы бойынша өсімдікті қорғау жүйесінің тиімді эдісін дұрыс таңдай білу қажет.
Бақша дақылдарын қорғау бойынша фитосанитарлық диагностика мен болжау қызметінің жэне басқа да мекемелердің мамандары аурулардың сан мөлшерін және таралуын есептеуде, олардың зияндылығьтн анықтауДа, басты аурулардың сан мөлшері, бакылаудың осы заманғы әдістемелерін меңгерулері аса қажет.
«Өсімдікті зиянды организмдерден интегралды жүйеде қорғау» пэні, қүрылымы жэне міндеті, оның басқа агрономиялық пәндермен байланысы. «Өсімдік карантині туралы» Қазақстан Республикасының заңы. «Өсімдік қорғау туралы» Қазақстан Республикасының заңы. Республика, облыс, район жэне шаруашылық деңгейінде бақша дақылдарын қорғаудың қүрылымы, міндеті жэне қызметі. Пәннің жалпы теориялық жэне қолданбалы сипаты. Бақша дақылдарын зиянды организмдерден интегралды жүйеде қорғау туралы осы заманның үсынылымы.
Аурулардың биологиясын, аурудың даму сатысьш, зияндылығын білуге байланысты және өсімдікті интегралды жүйеде қорғаудың тиімді элементін таңдай білу аурулардан қорғау шараларының жетістігі. Бақша дақылдарын аурулардан интегралды жүйеде қорғаудың негізгі элементтері.
Жұмыстың мақсаты - бақша дақылдарының аса қауіпті ауруларының жаппай көбеюі мен таралуының алдын алу және оларға қарсы күрес, олардың залалын болдырмау жэне республиканың аумағында қолайлы фитосанитариялық жағдай қалыптастыру жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және жүзеге асыру болып табылады.
Жұмыстың міндеттері
- Бақша дақылдарының аурулары
- Бактериалық және Вирустық аурулар
- Бақша дақылдарының ауруларына қарсы күресу шаралары
- Өсімдіктерді аурулардан қорғаудың химиялық шаралары
- Ауыспалы егістің бақша дақылдары ауруларына әсері
1. Есмахан Н.Ш. Абишова Г.С. «Бақша шаруашылығы» пәнінен курстық жұмысын орындауға арналған әдістемелік нұсқау Шымкент 2012ж
2.М.Жанзақов «Өсімдік шаруашылығы» Қызылорда: 2007ж 246-258 бет
3.Н.Г.Щепетков, М.Ә.Ысқақов «Жеміс-көкөніс шаруашылығы» Алматы, 2011ж 519-529бет
4.Қ.К.Әрінов, Н.И., Можаев Н.А. Шестакова.,М.Ә. Ысқақов, Н.А.Серикбаев «Өсімдік шаруашылығы практикумы (оқу құралы) Астана,2004ж 280 бет
5.Сейітов И., СаудабаевТ., Әбдірашев Ш. Агрономия негіздері.-А. Ана тілі,1991.
6.Жаңабаев К.Ш., Саудабаев Т.С., Сейітов И.С. Өсімдік «шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы» Оқулық.*Алматы: Кайнар, 1994,-352б.
7.Жаңабаев К.Ш. және баскалар. Қазақстанда жиі кездесетін арамшөптер және олармен күрес.- Алматы,1994.
8. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. «Қарбыздың «Сапалы» сортын өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент кенті, 2011ж.
9. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. «Қауынның «Береке» сортын өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент кенті,125 бет
10. Ахметова Ф. С. «Бақша шаруашылығы» Алматы 2001ж
11.Қ.К.Әрінов,Қ.М.Мұсынов,А.Қ.Апушев,Н.А.Серекпаев Н.А.Шестакова С.С:А
12.К.Ж.Аяпов,К.А.Кампитова, Р.С Мажит ова. Жеміс шаруашылығы.- Алматы, 2005
13.К.Ж.Аяпов, Жеміс жане жидек шаруашылығы.- Алматы: Қайнар, 1993
14.К.Ж. Аяпов, О.А.Үкібасов, Р.С.Мажитова.Жеміс шаруашылығының әдістемелік нұсқауы,-Алматы, 2005
15.Андреев.В.М, Марков В.М Практикум по овощеводству.-М:Колос 1980
16.К.А.Кампитова. Жеміс шаруашылығы: оку құралы. Алматы 2004
17.Юсупов М.З, Петров Е.П, Ахметова Ф, Овощеводство Казахстана.- Алматы
18.Каплина Г.Т. Рассадные овощные культуры.- Алма-Ата: Қайнар 1990
19.Якушев В.И,Шевшенко В.В, Плодоводство с основами декоративногосадоводство. – Колос 1980
20.Степанов С.Н. Плодовый питомник /3-е изд, Колос 1980
        
        Ф.7.14-02
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
М.О.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ЖҰМЫС
Жұмыс тақырыбы :______________________________________________________
Пәні___________________________________________________________________
Мамандығы ____________________________________________________
(мамандықтың аталуы мен шифрі)
Орындаған
_______________________________________________________
(қолы, студенттің аты-жөні, тобы)
Жетекші
______________________________________________________
(қолы, оқытушының аты-жөні, ғылыми дәрежесі, атағы)
Жұмыс _____________
бағасы
бағасына ... ... ... ... аты-жөні
Комиссия:
_______________________
қолы, аты-жөні
_______________________
қолы, аты-жөні
Шымкент-2014 ж
Ф.7.14-03
М.О.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Агротехнология» кафедрасы
БЕКІТЕМІН
Кафедра меңгерушісі:Елибаева Г.И
«_____»________ 2014 ж
№ ____ ... пәні ... ... жұмыс
Студент____________________________________ топ __________________
(тегі, аты-жөні)
Жұмыс
тақырыбы_________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
________________
Берілген
мәліметтер:______________________________________________________________
|№ |Курстық жұмыстың мазмұны ... ... ... ... |
| | | ... |
|1 ... ... ... | | |
| ... | | |
|2 ... | | |
|3 ... шолу | | |
|4 ... бөлім | | |
|5 ... ... | | |
|6 ... | | |
|7 ... ... | | ... |Графикалық бөлімнің мазмұны |Орындалу ... саны ... |
| | ... | | |
|1 | | | | ... ... ... ... ... ... ... аты-жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған
____________________________________________
__
(күні,
студенттің қолы)
Ф.7.14-04
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Агроөнеркәсіп» факультеті
«Агротехнология» кафедрасы
БЕКІТЕМІН
Кафедра меңгерушісі: Елибаева Г.И
«___»_______ 2014 ... ... ...... пәні
Студент ___________________________________________ тобы _______
Курстық жұмыс тақырыбы ________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
Қорғау кезінде ... ... ... ... ... орындау кезінде алынған балл (60 мүмкіндіктен) ________,
қорғау бағаланды (40 мүмкіндіктен) _________ балл.
Сомалық баллы ______________
Жұмыстың бағасы ... ... ... ... ... ... ... ___________________________________________________
Қорғау күні ________________ 2014ж.
Аннотация
Бұл «Бақша дақылдарын аурулардан қорғау және алдын ала күрес шараларын
жүргізу» тақырыбы ... ... ... ... ... ... ... ауруларын болжау және есептеу әдістері ... ... ... ... ... ... табиғи
– климаттық жағдайлары, өсіп жетілу кезеңіндегі күтіп – баптау, өсірілген
өнімді ... да, ... ... ... алу үшін ... ... еңбекті дұрыс ұйымдастыру әдісі қарастырылған және ... ... ... және ... ала ... шараларын жүргізу
мәлімделген.
Курстық жұмыста бет, ... , ... ... әдебиеттер тізімі .
Түйін сөздер: Қауын дақылы. Пестицидт. Ауру. Бактериалық ауру. Вирустық.
Мазмұны
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... мен | |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... | |
| ... |
| ... | ... ... дақылдарының халық шаруашылығындағы | |
| ... | ... ... және олардың классификациясы | ... ... ... мен ... ... құру принциптері | ... ... ... ... ... және есептеу әдістері| |
| |Технологиялық | |
| ... |
| ... | ... ... дақылдарының | |
| ... |
| |..... | ... ... | |
| ... |
| ... | ... ... | |
| ... |
| ... | ... ... ... ... ... ... | |
| ... | ... ... ... ... ... | |
| ... | ... ... ... бақша дақылдары ауруларына | |
| ... | ... ... ... ... - климаттық | |
| ... | |
| ... ... ... және ... | |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... | |
| ... |
| ... | ... сілтемелер
Осы курстық жұмыста қазіргі ауыл шаруашылығы ғылымында қолданылатын
мынадай мемлекетаралық және мемлекеттік стандарттарға сілтеме жасалған:
1.Мемлекетаралық стандарт ГОСТ ... ... ... есеп;
2.Мемлекеттік стандарт ГОСТ 7.1-2003. Рәсімдеу құрамлымы және ... ... ... ... ... ... ... талаптары және ережелері;
3. Мемлекеттік ресми стандарт 16265-70-1978 " Ауыл ... ... және ... мен ... гектар
кг/га 1 ... ... 1 ... ... метр
мг/кг 1 келідегі миллиграмм
м ... ... ... ... ғылыми-зерттеу институты
ФАО Ғооd and ... ... of the United ... ... ... ... ауыл ... ... ... га мың ... 1 ... ... ауа ... азот
Р ... ... ... ... ... ... ... жүмыста келесі терминдерге сәйкес анықтамалар
пайдаланылған:
Жалпы өнім - белгілі бір уақыт аралығында өндірілген өнім көлемі.
Қарашірік - ... ... жэне ... ... қабатындағы
қара қоңыр түсті органикалық зат.
Сыдыра жырту - топырақты қайырмасыз қүралдармен жыртып өңдеу.
Сыртқы орта - тірі ... әсер ... ... орта ... әсерлі заты - тыңайтқыш қүрамындағы өсімдік сіңІре ... ... - ... ... ... ... жэне тиісті құралдармен
өлшенетін немесе көріп бағаланатын нақты сипаты.
Дақыл - белгілі бір мақсатта пайдалану үшін ... ... ... ... - ... бір дақылдың тиісті табиғи жэне өндірістік жағдайларда
өсіру үшін өнім мөлшері мен сапасын арттыру мақсатында селекциялық ... жэне ... ... көбейтілген, шығу тегі бойынша туыстас және
морфологиялық белгілері мен шаруашылық-биологиялық қасиеттері бойынша ... ... - ... ... ... тиімді мөлшерде жэне сапалы
өнім алу мақсатында арнайы ғылыми-зерттеу нәтижесінде эзірленген белгілі
бір ... ... ... ... ...... - ... қоздырғышының ие ағзаға өтуі.
Карантин - аудан, облыс, аумақ, ... ... ... ... сорлы өсімдіктердің түспеуі
мақсатында жургізілетін ... ... ... - ... ... ... алайда
кездейсоқ немесе арнайы экелінуі, ... ... ... түсуі, тез таралуы, ... және ... ... ... ... ... салдарынан үлкен қауіп келтіретін
аурулар. Карантинді шаралар қолданылады.
Ауру - қалыпты физиологиялық ... ... ... ... ... ... зиянды биотикалық факторлар эсерінен
пайда болады.
Аурудың залалдығы — ауру нәтижесіндегі өсімдіктің сапалық ... ... ... ... төмендеуі, олардың сапасының төмендеуі.
Ауру типі - ауру өсімдікте болатын анатомиялық жэне ... ... Ең көп ... ... ... ... қурау, жапырақ
теңбілдігі, жаралар, деформация, мыстан сыпырытқылары, дақтар, қастауыш,
ақүнтақ, т.б.
Ауруды жазу - ауруды ... ... ... ... ... ... бөліктерде 10 күн сайн, вегетация кезінде 3 рет өткізіледі,
мұнда зерттеу ... ... ... ... ... аурудың
индексі мен дамуы сияқты сүрақтарды қамтиды.
КІРІСПЕ
Фитосанитарлық ... ... ... ... ... егістерін, аурулардың пайда болуына ... ... ... егіс пен ... ... бағалау, алынған мэлімет
бойынша олардың өзара байланысын талдау жатады.
Бақша дақылдарының ауруларының таралуы мен ... ... - ... жэне аймақтық өсімдік қорғауды жоспарлаудың негізі. Аурулардың
фенологиясын ... ... ... ... ... ... ... мерзімін белгілеу мен өсімдік қорғау препараттарын ұтымды
пайдаланудың негізі болып табылады. Жоғарыда аталған ... шешу ... ... ... ... жэне ... ... жете
меңгеруі керек. Фитосанитарлық мониторинг ... ... ... ... ... ... ... өсімдікті қорғау жүйесінің тиімді эдісін дұрыс таңдай білу қажет.
Бақша дақылдарын қорғау бойынша фитосанитарлық ... мен ... жэне ... да ... мамандары аурулардың сан мөлшерін
және таралуын есептеуде, олардың зияндылығьтн ... ... ... мөлшері, бакылаудың осы заманғы әдістемелерін меңгерулері аса қажет.
«Өсімдікті зиянды организмдерден интегралды жүйеде ... ... жэне ... оның ... ... пәндермен байланысы.
«Өсімдік карантині туралы» Қазақстан Республикасының заңы. «Өсімдік қорғау
туралы» ... ... ... ... ... ... жэне
шаруашылық деңгейінде бақша дақылдарын қорғаудың қүрылымы, міндеті жэне
қызметі. Пәннің ... ... жэне ... ... ... ... организмдерден интегралды жүйеде қорғау туралы осы ... ... ... даму ... ... ... және ... интегралды жүйеде қорғаудың тиімді элементін
таңдай білу ... ... ... ... ... дақылдарын
аурулардан интегралды жүйеде қорғаудың негізгі элементтері.
Жұмыстың мақсаты - бақша дақылдарының аса ... ... ... мен таралуының алдын алу және оларға қарсы күрес, олардың залалын
болдырмау жэне ... ... ... ... ... жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және жүзеге асыру болып
табылады.
Жұмыстың ... ... ... ... ... және Вирустық аурулар
- Бақша дақылдарының ауруларына қарсы күресу ... ... ... ... ... ... Ауыспалы егістің бақша дақылдары ауруларына әсері
Негізгі бөлім
1. Бақша дақылдарының халық шаруашылығындағы ... ... - ... ... және диеталық өнім, оларға
қарбыз, қауын және асқабақ жатады.
Қарбыз - ... ... ... ... шөлге шыдамды, біржылдық
өсімдік. Қарбыз жемісі құрамында көмірсутегі көп ... ... - қант (8-14%). ... ... ... 1,5 %-ға ... ұлпа ... гемицеллюлозалар, А, В, С, РР дәрумендері болады. ... ... жаңа ... ... және көп ... ... балын, повидло,
кондитерлік өнімдер, цукаттар, кэмпиттер жэне т.б. ... ... ... үшін ... ... 50 %-ға ... май ... дэндерінен
жоғары сапалы тағамдық май дайындайды.
Қауын - ыстыққа төзімді, жарықсүйгіш, шөлге шыдамды, біржылдық ... мен қант ... ... ... ... ... да асып ... да жаңа піскен күйінде жеңсік ас ретінде қолданады. Жемістері қайта
өңделген ... ... ... ... бал, ... ... ... Оларды кептІреді жэне қақтайды. Қақталған қауындарды «қауынқақ»
деп атайды, олар үзақ ... бойы ... ... ... сапалы
тағамдық май өндіреді. Қауын халық медицинасында белгілі бір ... ... ... ... қышқылы болатындықтан, қан аздық ауруларында кеңінен
қолданады. Жемістерін туберкулез, бронхит, ревматизм ауруларында қолданады
және жүрек-қантамыр ауруларында, бүйрек пен ... ... ... Ежелден-ақ қауын шырынын ішек қүрттарына қарсы ем ретінде, тамақ
аурулары мен созылмалы жөтелге қарсы қолданады.
Асқабак ~ бір және ... ... ... ... отбасына
жатады. Олардың 20-ға жуық түрі бар, соның ішінде 3-еуі бақша өсімдіктеріне
жатады: іріжемісті асқабақ, тығызқабықты ... ... ... ... бір ... кәдІ мен ... жататын жұпар иісті асқабақ болып
табылады, Асқабақ сабағының үзындығы 5 ... ... ... ... ... ... болып келеді, гүлдері - сарғылт-қызыл түсті, бөлек жынысты
болып келеді. ... ... ... тіл үйірер .дәмімен, ... көп ... жэне ... ... ... құрамында ақуыздар, каротин, С, Bl, B2, РР дәрумендері, пектиндер ... ... ... мен дэмін жоғалтпай, бір жьтлға ... ... ... ... ... жер суық ... қорғалған болуы
керек. Өсімдік органикалық заттарға бай қүмды жэне ... ... ... ... ... егін ... 7-10 күн бүрын дайындайды. Егілетін
аймақ 10 гектардан кем болмауы керек.
Қарбыз бен қауын ... ... ... асқабақтық өсімдіктерді
өсіруге арналған жер секілді дайындайды. ... ... өнім ... ... бірі - ... терең жырту (немесе қазу). Жерді
тереңірек
өңдеу өсімдіктщ жақсы өсуі мен олардың ... мол ... ... ... бен ... ... ... аймағының қолайлы климаттық
жағдайында өсіреді. Тұқым отырғызуды 8-10 см тереңдіктегі топырақ 15 - ... ... ... ... ... ... ... қарай бастайды (кеш түсуі
мүмкін көктемгі үсік есепке алынады). ... ... ... жақсы
қорғалған, күн түсетін учаскелерде жэне аулаларда түқым отырғызуды 5 - 6
күн ерте ... ... ... түқым егуді кулиспен отырғызған ... ... ... ... ... ... ... мол өнім алуға мүмкіндік береді.
Кулистік өсімдіктердің жүптасқан қатарын (жүгері, қонақ жүгері) әрбір 10-15
мсайын басым болатын ... ... ... отырғызады.
Қарбыз бен қауын өсіру үшін 2-3 жыл сақталған түқымды пайдаланған дүрыс.
Былтырғы егіннен ... ... 2 ... бойы 40 - 50° С. ... барып
отырғызады. Егінді кеш еккен кезде оны ... ... ... ... термикалық өңдеуден өткізеді. Ол үшін үрықтарды ыстық суға (60-65°С)
3-4 минутқа салады, одан кейін 3-4 күн бойы 25°С ... ... ... ... ... ... Қарбызды дәннің үрығы пленкалы
қабығынан оңай бөлінетін болғанда, ал түқым жарнағы оны жеңіл үйкеген ... ... ... ... ... ... ... рілық тәсілмен, бір ұяшыққа 5-6 үрықтан сала ... ... ... ... ... үшін 2 х0,3 м. қауын үшін 1,5 хО,3 м.
болатындай етіп отырғызады. Егу ... ... ... 4-5 және 3-4 кг.
Тұқым жерді жарып шыққаннан кейін эр ұяда тек бір ғана ... әрі ... ... ... ... ... ... кейін көшеттер көтеріледі.
Қатараралық өңдеуді кетпенмен немесе көпсіткішпен іске асырады. ... ... оны ... ... ... жабады.
Кеберсіген топырақты 2-3 рет суғарады. Алғашқы суғаруды тұкымның өсуі
алдында не тұқым шыға салысымен ... ... ... -сабақтары шыққан
кезде, үшіншісін - жеміс пісуінің алдында. Суғару ... жер ... ... ... ... жасалады, алайда судың көп мөлшерде болмауын
қадағалау керек.
Қарбыз бен қауынды ыстық күндері піскендерІн ... ... ... ... ... тұрғанға дейін аяқтайды.
Қарбыздар мен қауындарды қолайлы жағдай жасай отырып, қоймаларда,
қораларда, гараждарда сақтауға ... ... ... ол ... құнарлы заттары жеткілікті
топырақта өсе береді. Учаскенің көлеңкелі не жарық түскІш болғанына мән
берілмейд. Олар ... ... ... өседі.
Асқабақтарды сәуір айының ортасында отырғызады. Тұқымды 10 см
тереңдіктегі ... 3-5 ... ... Әр ... ... ... араластырып 7-9 грамнан салады. Алғашқы жапырақтар шыққан ... ... ... ... ... ... ... Ал дақылды жинауға
дейінгі қалған уақытта отау мен топырақты ... ... ... кезде жинауды бастайды. Ауа-райы суымай түрғанда, асқабақтарды
жинап алу шарт, өйткені аз да ... ... ... ... ... ... Пестицидтер жэне олардың классификациясы
Пестицидтер (дат. pesfo -жұқпалы ауру, cido-өлтіремін) - ... мен ... ... мақта, жүн, теріден жасалғаы
бұйым зиянкестеріне, жануарлар экопаразиттеріне, адам мен ... ... ... ... ... химиялық заттар. Химиялық
табиғаты жэне патогендік қасиетіне ... ... ... ... ... ... бар. Пестицидтер улылық
дэрежелерінің эртүрлі болуымен ерекшеленеді. Улылығын ... ... ... ... 50% ... ... яғни ... өлтіру
дозасын (ЛД50) пайдаланады. ЛД50 мөлшеріне байланысты пестицидтерді: кушті
әсер ететін улы заттар, улылығы жоғары, улыльтғы орташа,жэне улылығы ... ... ... ... өте түрақты (ыдырау уақыты 2
жылдан көп); түрақ ты (0,5-1 жыл); салыстырмалы тұрақты (1-6 ... аз (Іай) деп ... ... ... ... ... ... жиі қолданылады. Әсер ету обьектісіне
(арамшөптер, зиянды жэндіктер, жылы қаыды ... жэне ... ... пестицидтер мынадай топтарға бөлінеді:
* акарецидтер - кенелермен күресу үшін;
* альггщидтер - балдырлар мен басқа да су ... ... ... - ... ... қорғау үшін;
• бактерицидтер - өсімдіктердің бактериалды ауруларымен
жэне бактериялармен күресу үшін;
* зооцидтер - кемірушілермен күрес үшін;
* инсектицидтер - зиянды жәндіктермен күресу ... ... - ... моллюскалармен күресу үшін;
* нематоцидтер - жұмыр қүрттармен күресу үшін;
* фунгицидтер - топырақтағы саңырауқұлақтармен ... ... ... ... жапырақтарын жою үшін
пайдаланатын - ... ... ... ... ... ... өсімдіктің дамуы мен өсуің реттейтін - химиялық заттар,
арамшөптерді жою үшін _ гербицидтер, жэндіктер, кемірушілер жэне ... ... ... үшін ... ... ... - репелленттер, жою
үшін алдымен жәндіктерді еліктіретін - аттрактанттар, жәндіктерді жыныстық
стерилдеу үшің ... - ... ... Пестицидтерді
пайдалану ауыл шаруашылығы мен , ... ... ... ... қоршаған ортаға
зиянды. Пестицидтердің ішінде - дихлордифенилтрихлорэтан (ДДТ) көп
қолданылады. Кезінде дуние жүзінде жыл ... осы ... 100 мың ... ... ... Соңғы жылдары АҚШ, ТМД елдерінде, Венгрияда,
Швеңияда, Нидерландыда жэне т.б. ... ... ... ... ауыл ... тигізетін пайдасынан экологиялық түрғыдан
зияндылығы асып түскен. Жартылай ... ... 50 ... ... қоршаған орта обьектілерінде жинақталған ДДТ қоректік тізбек
арқылы адамдар мен жануарлардың денесіне ... Осы ... ... ... өлімі, тұрғындардың арасында басқа да ауру ... ДДТ- ның ... көп ... ... ... ... да ... ... ... ... ... ... ... қорғаудың биологиялық эдістерін кеңінен ... ... ... ... ... бірі ... және санитарлық-
техникалық (немесе экологиялық) нормативтер негізінде санитарлық бақылауды
жүргізу жэне ауа атмосферасы, су, топырак, сапасын нормалау болып табылады.
Нормалау - Бүл ... ... ... мен денсаулығына
эсерінің қауіпсіз деңгейлерін сипаттайтын жэне ... орта ... ... көрсеткіштерін анықтау болып табылады. Адам организмінде
қайтымсыз өзгерістер ... үшін ... ... факторлардың
организм тіршілігі үшін шекті мөлшерлі деңгейін белгілейді. Қоршаған
ортаның нормалайтын факторына байланысты: ... ... ... (ШМД) -
орғанизмге эсері (жеке фактор өзі ... ... ... ... ... онын ұрпағында биологиялық өзгерістерге, әртүрлі аурулар
мен ... ... ... жэне эмоционалдық
қабілетінің төмендеуі, ақыл-ой жұмысының қабілеті) алып ... ... ... ... ... факторлар химиялық топтарға жататын болса,
Мүндай жағдайда шекті мөлшерлі деңгей - шекті мөлшерлі концентрация (ШМК)
деп аталады. ... ... ... (ШМТ) - су ... ... ету үшін ... бір ... ішінде су обьектіне төгілетін ақпа
сулардағы рүқсат етілген ең ... ... ... дақылдарының жүқпалы ауруларының пайда болуы мен ... ... ... даму ... ... ролі.
Патологиялық үрдіске өсімдік реакциясының сорттық ерекшеліктері. Сорттық
біркелкіліктегі аурудың даму ... Ауру ... ... ... жэне ... ... ... қасиеттің
маңызы. Эпифитотиялық үрдістердің жылдамдығына, сыртқы орта факторларының
текелей жэне ... эсер ... ... ... ... мен ... ... құру принциптері
Болжау түрлері: көпжылдық үзақ мерзімді (жылдық пен маусымдық ) қысқа
мерзімді. Көп ... ... көп ... болжауды қүрудың маңызы, критериі.
Қысқа мерзімді болжаудың негізгі мақсаты. Агроценозда қорғау шараларын
жүргізудің қолайлы мерзімдерінің ескертулері. ... ... ... ... ... ... ... тікелей бақылау, сан-
мөлшерінің динамикасын стациалды бөлінуін; зиянкестерді белгілі ... ... үшін ... ... ... фенологиялық күнтізбе
мен фенологиялық ескертуді пайдалану; тиімді ... ... және ... ... ... анықтау; феромондық, түрлі-түсті аулағыштарды жэне басқа
эдістерді қолдану[6].
Ауру қоздырғыштардың көп жылдық болжауы және оның ... ... ... ... ... үшін негізгі қажетті мәліметтер. Өсімдік
ауруларының ұзақ мерзімді болжауы және оның ... ¥зақ ... ... ... ... ... ... мен мэліметтер.
Өсімдік ауруларының дамуы туралы көпжылдық мәліметтерді жинау, өңдеу жэне
сыртқы ортаның түрлі факторларымен корреляциялық ... ... ... ауру ... биоэкологиялық ерекшеліктеріне жэне патолоияық
үрдістің ерекшеліктеріне байланысты метерологиялық жағдайдың ... ... ... ... жэне оның міндеті. Қысқа мерзімді болжауды
қүруда жүмыстың және бақылаудың негізгі этаптары. Қысқа ... ... ... ... ... ... ауруларының қоздырғыштары
үшін төменгі жэне жоғарғы температура ... ... ... ... үзақтығын есептеу әдістері.
1.4 Ауылшаруашылық дақылдарының ауруларын болжау және есептеу эдістері
Ауылшаруашылық дақылдардың егістері мен екпелерін бағыттық тексеру
арқылы ... ... ... Стационарлық учаскелерде өсімдік
ауруларының дамуын бақылау. Өсімдік ауруларын есептеудің негізін ... ... даму ... ... үлгі ... ... ... есеп жүргізу үшін үлгі алудың сандық мөлшері. Есептеу зелементтері.
Аурудың таралуы мен даму ... ... ... ... болыс бойынша аурудың таралуы мен дамудың орташа өлшемдеріы ... ... ... жойылуын есептеу.
Дәнді дақылдардың қара күйе ... ... ... ... ... ... ... Дэнді дақылдарда таттың жеке түрлерін
есептеу. Дэнді дақылдардың татпен залалдануын есептеу ... ... ... Есеп ... ... ... іріктеп алу. Есептеу
шкалалары. Есептеу нэтижелерІн жазу. ДәндІ дақылдарда урединиоспоралардың
аумақ шамасының артылуын есептеу. Тат ... ... ... ... ... Тат ... ... жойылуын номограмма мен кестелер
мәліметтерін қолдану. Астық дақылдарының тат ауруларына ... ... ... ... тат қоздырғыштарының бастапқы инфекциясын
айқындау тәсілдері: аралық өсімдіктерді бақылау; дэндІ дақылдардың ... ... ... ... ... ... залалдану
мүмкіндігін есептеу жолымен және ... ... ... мәліметтерді жинау. Инкубациялық кезеңнің ұзақтығын есептеу
жэне урединий ұрпағының аяқталу ... ... ... ... ақ ... ... есептеу. Астық
дақылдарьшың дақ ... ауру ... ... ... ... ... есептеу. Дэнді дақылдардың ақ үнтақ және дақ түзетін
ауруларымен залалдану дәрежесін ... үшін ... ... ... ... ақ үнтақ және дақ түзетін ауруларынан өнімінің
жойылуын болжау және ... ... ... ... ... есептеу. Зияндылық шкаласы мен корреляциялық деңгейін қолдану
арқылы әртүрлі шірік түрлерінен өнімнің жойылуын болжау және ... ... ... ... ... ... ... эдісі
мәдени өсімдіктердің жоғарғы, орта жэне төменгі қабаттарына ярустарына
жүргізіледі. Жапырақтың, сабақтың, түйнектің. ... жэне ... ... арнайы шкаламен есептеледі. Фитофтороздан картоп
өнімінің төмендеуін корреляциялык ... ... ... үш ... даму ... туралы мэліметтер негізінде есептеу.
Шекілдеуікті жеміс дақылдарының жапырақтары мен жемістерінің таз-қотырьш
есептеу. Таз-қотырдың пайда болуы мен дамуының ұзақ ... жэне ... ... ... ... милдьюін есептеу. ... ... ... есептеу жолымен және сызбалар көмегімен
есептеу.
2 Тәжірибелік бөлім
2.1 Бақша дақылдарының аурулары
Ақ ұнтақ. ... ... ... ... жер үсті
ағзалары залалданады. Ауру бастапқы кезде жапырақтың үстіңгі жағында ... дақ ... ... ... кейін ала оның көлемі жылдам ұлғайа
бастайды. Содан соң дақтар жапырақтың астыңғы ... ... ... да ... ... ... жапырақтар қурайды. Аурудың
өршуінетемператураныңауытқуы, ауа ылғалдылығыныңжоғары болуы жэне ... ... ... өсіп даму кезеңінде ауру өсімдіктерден сауларына
желмен, суару жэне күтіп баптау кезінде спораларының жүғуы арқылы инфекция
таралады. Ауру ... ... ... ... қалады[7].
Сурет 1. Асқабақтың ақ ұнтақ ауруы
Қарсы күресу шаралары. Дақылдардың ауыспалы егісі, мүнда ... ... ... кем дегенде 3-4 жылдан кейін қайта оралуға болады.
Күзғі ... ... ... ... ... ... ... қалдықтарын
жэне арамшептерді жою. Егер деауруәрі қарайтаралаберсе, өсімдіктерді 0,3 %-
дық каллоидтық күкіртпен бүрку немесе 100 шаршы метр аумаққа 300 г ... ... ... шашу ... Күту ... - 1 күн. Ауру ... ... ... ... 7-8 ... кейін кайталайды.
Қи бекпесінің (навозная жижа) немесе пішен қикымының түнбасын ... ... ... үшін ... ... немесе пішен қиқымының бір
болігіне судың үш бөлІгін күяды да, үш күн бойы ... ... ... үш есе коп су ... жэне оның 10 ... тотыяйынның (медный
купорос) 5 грамын қосады. Өсімдіктерді кешқүрын немесе бүлтты ауа-райында
бүркиді, жапырақтың екі ... да ... ... ... (1 л ... 10 л су) аурудың
таралуын шектейді жэне онын зиянды эсерін ... Ашық ... ақ ... ауруына карсы биологиялық күресуде трихотецин
препаратымен (10 м -ге 2 г) ... 7-8 күн етіп ... ... ... Күту ... — 3 күн.
Антракноз. Қарбыздың барлық жастағы өсімдіктері ... ... ... ... ірі дөңгелек немесе сопақ пішінді сары-қоңыр дақтар пайда
болады, олар ауа ылғалдылығы ... ... ... жүқа ... ... қурайды жэне өледі. Сагақтарында, сабағында жэне жемістерінде
жара түріндегі қызғыш дактар пайда болады, ... олар ... ... ... дэмі ащы ... ... Егер ауру тамыр бөлігіне
тараған ... ... ... ... ауруға шалдығуы жаңбырлы ауа-
райында жэне шыктүскен кездерде күшейеді. Инфекция түқыммен жэне өсімдік
қалдықтары арқылы ... 2. ... ... ... куресу шаралары. Ауыспалы егісті дұрыс жүргізу жэне жиын-терімнен
кейін ... ... жою. ... сау ... ... ... үшін оларды жүқалап (2 см) күнге (ашық ауада) жаяды жэне күн ... ... ... ... 2-4 ... ... Күн сәулесі
түқымдарды залалсыздандырады және ... өніп ... ... ... де залалсыздандыруға болады. 100 г суға 25 г
сарымсақ езіндісін ... ... ... дайындалган коспаға
түқымдарды салып, оны 1 ... ... ... қалдырады. Содан соң
түқымдарды шаяды жэне ... ... алоэ ... 6 сағат бойы ұстау арқылы да залалсыздандыруға
болады, ол үшін алоэ сөлін сумен 1:1 ... ... ... ... 1:6 ... сумен араластырылған қоспаны пайдалануға да ... ... алу үшін жэне ... қарсы төзімділігін арттыру үшін
түқымдарды егіс алдында микроэлементтермен емдеу қажет. Ерітінді ... ... ... ... жеке ... ... ... 1 л суға 0,5 г бор қышқылы, марганец-қышқылды калий, күкірт ... ... ... ... 0,05 г ... ... мыс жэне 5 г
натрий бикарбонаты (ішімдік содасы). Ерітіндіде түқымдарды 24 сағат ... ... соң ... ... ... қажетті 30 коректік
элементі, соның ішінде ... де бар ағаш ... ... ... ... болады. 20 г ағаш ағаш күлін 1 л суға 1 ... ... ... бүл ... 4-6 ... ... ... алғашқы
белгілері анықталганда өсімдіктерді 1 %-дық бордо сүйыктығымен, ризоплан
ерітіндісімен (титр 5x10 ж. к/мл.) емдеуге болады. ... ... алу ... ... ... ерітіндімен тамырдан тыс қоректендіру керек: 20 г
суперфосфат, 7 г мочевина, 2 г ... ... ... жэне 4 ... 10 л ... ... Өсіп даму кезеңінде үш тамырдан ... ... ... цырлы дацтылык, өсіп даму кезеңінің барлық сатысында
дамиды. Жапырақтарында майлы кырлы ашық-қоңыр дақтар пайда болады. Уакыттың
өтуімен дақтар ... ... ... ... де, ... Жапырақтардатесік
пайда болады. Сабағында, сағақтарында жэне жемістерінде бастапқы кезде
үлкен болмаған сулы дактар пайда ... ... ала ... ... жара ... ... ... дамуына ылғалдылыктың.жэне ауа температурасының
артуы жағдай жасайды. Инфекция ... жэне ... ... ... ... ... шаралары. Ауыспалы егісті жүргізу. Түқымдарды емдеу.
Аурудың алғашқы белгілері пайда ...... 1 %-дық ... ... ... ... мөлшері - 10 шаршы метрге 1 л.
өндеу ... 10-12 ... ... Бордо сұйықтығын жиьга-терімнен
15 күн алдын қолданады. Жиын-терімнен кейін өсімдік калдықтарын жою керек.
Фузариозды солу. ... ... ... ... ... ... ... өскіндерде дэн жарнағьт солып ... ... ... ... және ... жаппай өлуі анықталады. Ересек
есімдіктерде тамыр жүйесі залалданады жэне олар ... ... бойы ... ... ... аскабақ тұкымдас дақылдардың барлығы да
шалдығады. Саңыраукұлақтары өсімдік қалдықтарында кыстайды, ... ... ... ... ... ... ... ауа-райында ауа
температурасының күрт төмендеген кездерінде дамиды.
Сурет 3. Фузариозды солу ауруы
Қарсы ... ... ... алдын алу үшін өскін алған уақытта жэне
бүкіл вегетация кезеңінде қарбызды жүйек-арықшалары ... ... ... ... пэлектері және мэдени өсімдіктердің жемістері құрғақ катар
аралығында орналасады. Пәлек жаю кезінде ... рст ... ... г ... + 100 г экті 10 л суға ... ... ұсынылады. Күзде
өсімдік қалдыктарынан алқапты тазарту керек. Асқабак түқымдас дақылдарын
алдыңғы өсірілген орындарына кемінде 6-8 ... ... ... ... ... ауыспалы егісті сақтау. Бақша дақылдарын мүмкіндігінше, көпжылдық
шөптесін өсімдіктерден ... ... ... ац ... ... ... ауруы. Ауру ашық жэне
жабьтқ топырақта да ... ... ... ... бастап барлық
кезеңдегі өсімдікте кездеседі. Аурудың белгілері әр түрлі. Көбінесе, ... ... ... ... ... ... түсті
дөңгелек немесе қырлы пішіндегі дақтар пайда ... ... ... ... ... бактериоз ауруымен шатастырады. Кейде біршама жас
жапырақтар эшекейленген түрде кездеседі, бүл ... ... ... ... ... ... түрінде оларда
спора түзуші саңырауқүлақтан түратын сүр-күлгін түсті жүқа ... ... ... әрі ... дамуында дактар ұлғая түседі және ... ... ... ... ... ... қоңыр түске еніп, курайды,
үсакталады. Ауаның жоғары ылғалдылығында, шық жэне ... ... ... ... ... ... өсірілген
жағдайларда ауру өрши түседі. ... ... ... ... күрес шаралары. Ауруға шалдыққан дақылдарды 3-4 ... ... ... ауыспалы егісті жүргізу. Түқымдарды жақсы қызған топыраққа
ғана себеді немесе ыдыстарға көшет арқылы өсіріледі. ... ... ... ... ... енгізуге ерекше назар аудару
керек. Азоттың, эсіресе, фосфор жэне калийдің тапшылығы ... ... ... ... ... алу үшін ... ... 2-3 нағыз жапырақ шығарған кезенде, ал екіншісін - 10-12 күннен
кейін, кейінгілерін - ... ... ... ... ... жэне одан ... күн өткенде ауа-райы жағдайларына қарамастан қайталау керек.
2.2 Бактериалық аурулар
Қырлы дацтылыц. Барлық жер үсті ағзаларын зақымдайды. Дэн ... ... ... ... ... пайда болады да, бүкіл жапырақ
бетін қаптап алады. Зақымдалған дэн жарнағы ... және ... ... талшықтарының арасында қырлы қою-жасыл немесе қоңыр дақтар
пайда болады. Ылғалды ауа-райында жэне шық ... ... ... ... ал ... жағы сары ... сүйықпен қапталған болады. Уақыттың
өтуімен дақтар қурайды, ... үлпа ... ... ... ... ... болады. Сабағында және жапырақ сабақтарында қоңыр
түсті үзынша дақтар пайда ... олар ... ... жэне ... тежелуіне алып келеді. Ауруға шалдыққан жемістерде терең болмаған
қою-жасыл немесе түссіз дөңгелек сулы дақтар ... ... Жас ... ... үлпа ... ... олар ... пішінге ие болады. Жоғары
ылғалдылыкта, эсіресе жылыжайда ауру жемістердің босап жіне шіріп кетуіне
алып келеді. Жемістерге зақым келтіргеннен ... ... ... ... ауру ... ... осы ... түсіндіруге болады.
Вегетация кезеңінде ауру қоздырғыш зақымдалған жапырақ бөліктері
жәрдемінде ... ... және ... ... ... ... Ауру
эсіресе жаңбырлы жэые жылы ауа-райында немесе ... шық ... ... ... ... ... зақым келген саңылауларынан енеді.
Бактерияның дамуы үшін оңтайлы температура -25-27°С. ... ... ... ... жағдайда өнімнің 50-60%-ын жоғалту мүмкін[12].
Бактериалы дацтылыц. Жапырақтарда дөңгелек, үзын немесё қырлы дақтар
пайда болады. Олар ... ... ... ... сары ... және ... ... дамуы үшін оңтайлы температура-25-30°С. Бактериялар
өсімдіктің зақымдалған қалдықтарында және тұқымдарында болады.
Үытты бактериоз. Негізінен бақша өсімдіктерінің пісіп жетілген жемістері
шалдығады. Ауру ... ... ... ақ, қатты, дөңес, үлкен
болмаған дақтар пайда болады. Олардың ортасында кішкене кара ... ... ... дақтардың айналасы караяды. Қараюы
біртіндеп балдырына өте бастайды, содан соң жемістер шіриді. ... ... де ... ... ... ... олар ... мен
жануарлардың күшті улануына алып келуі мүмкін. Аурудың өршуіне ... ... мен ... ... ... ... Вирустық аурулар
Сурет 4. Мозайка ауруы
Мозайка. Ауру негізінен еліміздің оңтүстік аудандарында,' эсіресе
қарбыздарда кең ... ... ... өсімдіктер элсіреген, жапырақтары
майда, шұбарланған болады. Сабақтарының ... ... ... ... ... ... Ауру ... өсімдіктің жемістері
шүбарланған, көбінше пішіні үсқынсыз болады. Қауын өсімдіктерінде ... ... ... ... керінеді. Жапырақтары көбінше
үсқынсыз пішінде болады. Жемістерінде теңбілдер пайда ... ... ... ... өсімдік биті таратады. Вирус түқымдарда да
сақталып қалуы ... ... ... ... ... ... ... қыстап шығады[14]
2.4 Бақша дақылдарының ауруларына қарсы күресу шаралары
Бақша дақылдарын ... жэне ... ... ... ... және ... болып бөлінеді. Бақша дақылдарының егісінде
барлық агротехникалық талаптарды ... ... ... ... ... шарты. Ауыспалы егісті алып баруға ерекше назар
аударылады. Ауыспалы ... ... ... ... өсіріп бапталған
алқапқа кемінде бес жылдан кейін қайта оралуға болады. ... бір ... ... ... ... ... аурулармен зақымдалады, ең
алдымен фузариозға шалдығады. Бақша дақылдарының егісін жарық ... ... жер ... ие ... жеткілікті дэрежеде қызған, эсіресе
бақша өсіретін солтүстік аудандарында жайластырылады.
Бақша дақылдарының егісіне ауыр сазды ... ... ... ... ... жерлерде өсімдіктер фузариоздьт солу, жасыл
дақтылық жэне ... ... жиі ... ... ... жырту
топырақтың, үстіңгі қабатында жайласкан ауру қоздырғыштардың жойылуына
жағдай жасайды.
Минералды жэне органикалық тыңайтқыштарды үсынылған мөлшерлерде ... және ... ... өсімдіктер түзілуіне жағдай жасайды. Фосфор-
калий тыңайтқыштарын және шірігсн көңді енгізгеннен кейін өсімдіктердің
антракноз ауруына карсы түру ... арта ... ... ... ... тараған жағдайында көңді тыңайтқыш ретінде қолдану үсынылмайды.
Фузариозды солу ауруынан келетін ... ... үшін ... ... жэне күл ... қоректендіру қажет. Фузариозға карсы күресу
үшін ... ... ... жэне бор (0,05% ерітінді), мырыш, марганец, мыс
(0,1% ерітінді) ... бар ... ... ... ... ... ... түқым арқылы жүғады.
Тұқымдарды күн сәулесінде немесе ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Күн сәулесінде
қыздырғаннан кейін тұқымдарды микротьщайтқыштардың түз ерітіндісімен өндеу
бақша дақылдарының ауруларға ... ... ... ... Бор, ... сияқты микроэлементтер 0,02 %-дық ерітінді, түрІнде қолданылады,
өйткені ол өсімдіктердің антракноз ... ... ... ... Қауынның фузариозды солу ауруына шалдығуына қарсы күресу үшін
тұқьшдарды ... мен ... ... т түз ... жэне ... ... 0,5% дық ... жібітіп қою тиімді болады. Бақша
дақылдарының өскіндері мен жас өсімдіктерінің ауруға шалдығуын төмендетуде
егісті оңтайлы мерзімдерде ... ... зор. ... өніп ... ... өсіп даму кезеңдерінде төмен температура және топырақтың
жоғары ылғалдылығы түқымдардың көгеріп кетуіне, ... кеш ... ... түра ... ... өскіндер пайда болуына алып келеді.
Инфекцияның азаюында жэне егістегі өсімдіктердің өсіп ... ... ... ... ең ... ... жоюдың маңызы зор.
Арамшөптер ылғалдың жэне топырақтағы қоректік заттардың қорын азайтады,
топырақ қабаттарындағы ауа ... ... ... мол ... ... бақша өсірілетін аудандардың арамшөптермен ластануы ... ... ... ... ... ... ауру ... вирустық аурулардың ошағві больш табылады, сондай-ақ өсімдіктерге
зиян келтіретін жэне вирустық аурулардың ... ... ... ... ... ... жегі ... шабындық көбелек, бақша биті
сияқты зиянкестердің таралуына ... ... ... ... ... ... шырмауық жэне басқа да арамшөптер өскен алқаптарда жиі
аныкталады.
Суару бакша дақылдарының өсіп ... ... ... бір ... ... да жол ашып ... Көп ... суару, әсіресе ауыр
және көбуі қиын жерлерде өсімдіктердің антракноз ауруынан ... ... ... ... ... тыс жоғары ылғалдылығы сымкүрттардың, тамыр
шірігінін, фузариоздың ж.т.б. зиянды әсерін күшейте ... ... ... ... жэне міндетті агротехникалық шара - аурулар мен
зиянкестердің ошағы болған - шіріген қалдықтарды жою болып табылады. Түрлі
ауруларға жэне ... ... ... ... ... ... ... аурулар мен зиянкестерге толық төзімділік қабілетіне ие
сорттары элі шығарылмаған. Erie үшін ... ... ... ... жэне ... келмеген сау жемістеріиен жинап алу керек. Жабық
жерде өсірілген жағдайда тамыр шірігі, жалған ақ ... жэне ... ... ... ... үшІн ... орналасу жиілігі тығыз болмау
қажет.
2.5 Өсімдіктерді аурулардан қорғаудың ... ... ... ... мен ... ... күресудің химиялық
әдістері түкымды дәрілеуден басталады, оны егістен 1-2 ай бүрын жүргізеді.
Күздік жэне егістік ... ... ... үшін ... кезеңінде
Шерпа, 25% к.э. препаратымен бүрку керек (бүрку мөлшері — ... ... 20 күн ... бір ... ... ... ... сондай-
ак Децис, 2,5% к.э. (бүрку мөлшері ~ 0,25-0,5 л/га) ... ... Бүл ... ... ... алу ... ... керек.
Қауын өсімдіктерінің ақұнтақ ауруына шалдығуға қарсы Байлетон, 25% с.п.
препаратымен өңдеу үсынылады (қолдану ... — 0,3-0,4 ... ... ... үш рет ... ең ... өнім жиын терімнен 20 күн
бүрын жүргізіледі. ... жэне ... ... ақ ... ... ... ФМ 57, 18,25% с.п. препараты да қолданылады (0,1%-дьтқ ерітінді,
қолдану мөлшері — 0,8-1 ... ... үш рет ... ең ... ... 20 күн бүрын жүргізіледі[16].
1-кесте
Бақша дақылдарын аурулардан қорғау шараларының жүйесІ
|Іс-шаралар ... ... ... ... ... ... ... егіс |Жемістердің бактериалды және |
|орнына 3-4 жылдан кем болмаған уақытта қайта|қара дағы, персноспороз, ... ... ... жерлерде жүргізу ... ... ... |
| ... ақ ... ... ... терең сүдігср жырту аурулар мен |Жемістердің бактериалды және ... ... шыгу ... жоюға |қара дағы, переноспороз, ... ... ... ... ақ ... |
|Асқабақ тұқымдас дакылдарды бір-бірінен |Мозаика, ақ ұнтақ ... ... | ... ... ... ... ... хлороз ... ... ... ... ... жэне бактериалды |
|егіс алды өңдеу. КМпО4 0,02%-дык |аурул арға ... ... ... ... MnS04 ... |антракноз, фузариозды солу |
|ерітіндісімен және 0,05% ... + 0,025% | ... + 0,05% бор ... ... | ... ... ... кезеңде өсімдіктерді | ... ... | ... жэне ... ... ... күнге күю, хлороз, |
|үсынылған мөлшерлерде енгізу ауруларға қарсы|фузариозды солу, ақүнтақ ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... фузариозды| ... | ... күл мен қүс ... ... ... ... ақ ... қоректендіру фузариозды солу |үнтақ ... ... ... Өсімдіктерді | ... бор, ... ... мыс ... | ... бүрку. | ... ... және жиі ... антракноз |Сүр зең, фузариозды солу, |
|ауруының дамуын күшейтеді, ... бүл ... ... ... ... ... ... ... | ... ... жасайды. Суаруды | ... жэне ... ... | ... ... асыру керек. | ... ... ... ... ... ... вегетация кезеңінде (жүйелі фунгицид), каратан 0,1% (тікелей
әсер ету арқылы). Өсімдіктерді күкірт ұнтағымен бүрку.
Ақ ... ... ... ... қолдануға рұксат етілген инсектицидтер мен
фунгицидтер.
|Препарат ... ... ... ... өлшеу|Максимал |
|атауы ... |қол даны ... ... ... ... ... кг/га|латьш |уақытша, |жиынтерім | |
| | ... ... |нен | |
| | |мен ... ... күн | ... |0,24-0.32 |Кеміргіш |Вегетация |20 |2 |
| | ... ... | | |
| | | ... | | ... ... |0,5-1 ... ... | |2 ... э. | ... ... | | |
| | ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | ... 2,5% ... ... ... |20 |1 ... э. | | ... | | |
| | | ... | | ... Зеон |од ... ... |14 |2 ... | ... |кезеңінде | | ... ... | | ... | | ... 570,|0.5 ... |Вегетация |20 |2 ... з. ... ... ... | | ... | ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... ... |30 |1 |
| | ... ... | | ... к,). ... ... ... |20 |2 |
| | | ... | | ... ... ... ... |20 |1 |
| |0,3- | | | | |
| | ... ... | | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | ... ақ ... | | |
| | ... ... | | |
| | | ... | | ... ... |Тамыр жэне |Вегетация |30 |1 |
| | ... ... | | |
| | ... ... | | ... ... ... бақша дақылдары ауруларына әсері
Бақша дақылдарынан жоғары өнім алу үшін алқапты дұрыс тандау жэне
дақылдарды ... оның ... ... алу ... ... ... ... ерекшеліктері, топырақка, жергілікті жер бедеріне,
тыңайтқыштарға, топырақ ылғалдылығына, алқаптың ... ... ... ... ... ... ашық жэне жақсы желденетін
алқаптарға орналастыру керек.
Мысалы қауынның ... ... ... ... ... ... ол
фузариозды солу, сүңгыла ауруына шалдықпайды жэне жүмыр ... ... ... ... ... жерге
бІршама бейімделген қауын сорттарын өсіру ұсынылады. Оңтүстік Қазақстанның
суармалы аймақтарының көптегі облыстарында бақша дақылдарын өзеннің жоғарғы
жағындагы ... ... ... саздақ жерлерде жақсы өседі, себебі ... ... ... ... солу ... аз ... жағдайларда қауын дақылының хлор тұзының шектік мөлшері
-топырақтың құрғак салмағына 0,015%-ды ... Одан ... ... сортаңданудан зардап шегеді.
Қауын өсіруге құнарлы, механикалық кұрамы ... ... ... ие ... ... ... келеді. Ауыр топырақ, ылғалдылығы
жоғары, сондай-ақ сорланған топырақ қауын ... тура ... ... ... дамуы үшін топырақ ерітіндісінің (рН 6,5-7,0) бейтарап немесе
элсіз сілтілі топырақ ең ... ... ... ... арамшөптерден,
эсіресе көпжылдық арамшөптерден таза алқаптарда орналастыру керек.
Жер асты сулары жер бетінен кемінде 1,5-2,0 м тереңдікте жайласуы ... ең ... алғы ... - ... ... ... және жаздық
дәнді дақылдар, жүгері. Қауынды көкөнІс дақылдарынан (бұршақ тұқымдас,
қырыққабат, пияз, тамыржемістілер) ... ... де ... Бақша дақылдарын
қияр, қызанақ, картоптан кейін өсіруге болмайды. ... ... ... ... ... ... бақша шаруашылығында қауын үшін кысқа танапты ауыспалы
егістер ... 1. ... ... ... 2. ... ... ... 3.
Екінші жылғы жоңышқа; 4. Қауым; 5. Куздік бидай, сидераттар; 6.
Қауын. Аурулардың қарқьнды өршуінің алдын алу үшін ... ... ... алқаптарға кем дегенде 5-6 жылдан кейін қайта оралу керек.
Қауын дақылын ауыстырмай бір жерге егу өнімнің төмендеуіне жэне ... ... ... ... алып ... ... ... ғылыми-зерттеу институты 45-алқапта «Муртаза»
шаруа ... ... ... үш жыл бойы бір ... ... өршуіне және өнімділікке эсерін тыңайтқыштардың түрлі мөлшері
енгізілген бірнеше нүсқаларда жүргізген зерттеулерінің мэліметтері ... ... үщ жыл бойы ... бір ... ... ... ... жэне қауынның «Береке» сортының
өнімділігіне эсері (2008-2010 ж.)
|Тәжірибе нұсқалары ... ... ... ... ... ... ... |бойынша % есебінде |
|1 |2 |3 |1 |2 |3 | ... |26, 5 |32.4 |61,4 |169,2 |121,4 |81,4 ... 20 т/га |14 ,3 |21,7 |56,7 |138,4 |127,4 |89,3 | ... ... (көң 20т + N 9о Р6о) |13, 5 |24,7 |51,2 ... |83,7 | ... үшін ең ... алғы ... - ... ... ол егілгеннен
кейін ашық сұр, механикалык күрамы бойынша орта сазды топырақтарда солу
ауруы жоғары ... ... ... ... топырақ - климаттық ерекшеліктері.
Оңтүстік Қазақстан облысының топырақ-климат жағдайы, рельфі эртүрлі
болуымен ерекшеленеді. Ол ... жэне ... ... ... ... мен ... ... тауына дейінгі жазықтық жерлерді қамтиды. Оңтүстік
Қазақстан облысының климат ерекшеліғі күрт континенталды күн ... және ... ... ерекшелінеді. Қарастырылып жатқан белдеудегі 8-
10 ай аралықтағы кезеңінің орташа тэулік температурасы - 0°С ... ... ... ... ... ... Зерттеу жүргізілген жылдардағы ауа-райы жағдайымен төлығырақ
танысу үшін эрбір ауылшаруашылық жылдарына жеке сипаттама жасадық.
2010-2012 ауылшаруашылық ... ... ... ... ... ... айының бірінші онкүндігінде түскен жауын-
шашын (36,7мм) ... осы айда 79,3мм ... ... ... ... ... суытуы жэне қар жамылғысының қалъщдығы ... ... ... ... 57,4мм ... көпжылдық орташа
көрсеткіштен бірнеше төмен ... ал ... ... ... ... ... 2 есе ... түсті. Осы айдың алғашқы онкүндігінде ауаның
температурасы -6,9 С суытты. Ақпан айы жауын-шашынды болып (86,2мм) ... ... ... ... ... ... ... наурыз-
сэуір айларында орташа температура 3-3,6 С ... ... ... ... ... айында ауаның температурасы 20,8°С жылы болуымен
ерекшеленіп екінші жән^ үшінші онкүндігі 23,8 және 22,2°С ... ... ... ... ... ... (23,8; 25,6; 26,8°С), маусым
айыньщ ... ... 25,2мм ... ... ... Қазақстан
облысында ауа-райы жағдайының осындай кезектесіп өзгеруі зерттеу жүмыстары
типтік метеорологиялық жағдайда жүргізілді ... ... ... 2010 ... айы мен ... ... дейін түскен жауын-шашын ... ... оның ... ... ... ... және мамыр айларында, яғни
мақсары дақылының негізгі даму кезеңінде ... бұл ... ... ... 1/3 бөлігін құрады.
2010-2012 ауылшаруашылық жылдары қаңтар айының ортасы - 2,6°С; шілде
айыыда +26,4 С құрап, жылдың ... ... +10°С + 20°С ... ... өсіп дамуына қолайлы болды. Қараша айының үшінші
онкүндігінде түскен ... 52,0мм ... ... бүл айда ... 2010-2012 жылдың қыс айлары қар жамылғысының ... ... ... түскен жауын-шашын мөлшері 64мм болып бүл
көпжылдық орташа көрсеткіштен төмендігі ... ал ... ... ... ... 51,8мм ... ... айы толығымен жаңбырлы болып 96,3мм
құраса, ал наурыз ... ... ... 9,7мм болды. Наурыз жэне сэуір
айларындағы орташа айлық ауаның ... ... ... 6,5 жэне 16,1 С ... ... байқалды. Наурыз айының
үшінші онкүндігі жэне сэуір айының жаңбырлы болып 72,5мм жэне 84,1мм ... ... ... айы жылы ... ... температурасы 19,3 С, ал екінші
-үшінші онкүндіктері 22,2°С және 19,4°С ерекшелінсе, маусым, ... ... ... ... ... жоғарлығы байқалып (24,9°С; 26,8°С
және 26,1 С) сипатталды. Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... ... қамтамасыз етілғен тэлімі жерлерге жатады. 201Г жылдың
желтоқсан айының үшінші онкүндігінен тамыз айына дейінгі ... ... ... оның ... ... кезеңІнің активті наурыз, сэуір
жэне мамыр айларында 201,1мм ... бұл ... ... ... 42,3
пайызын қүрады.
2010-2011 ауылшаруашылық жылдары мақсары ... өсіп ... ... ... ... ... Қыс айлары күрт суытып түскен
жауын-шашын қар күйінде болып көпжылдық орташа айлық ... ... ... бүл жылы -11,2 С ... Ал ... жэне жаз ... ерекшелінді. Наурыз, сәуір жэне ... ... ... ... 12,8 С, 15,8 С жэне 21,1 С ... ... ... болды. Осы айларда түскен жауын-шашын мөлшері наурызда
- 43,0мм, ... ... ал ... ... 22,0мм ... бүл көпжылдық
орташа көрсеткіштен 2 есе аз болды. Жаз айларында ауаның температурасы ... ... ... ... шілде -29,2°С жэне тамыз-28,8°С) осы айларда
күндізгі ауаның ... +40 С жэне +43 С ... ... қорытындысында 2010-2011 жылдарға жалпы сипаттама
ретінде бірінші екі жылдық зерттеу, яғни ... жэне ... ... ... ... ... ылғал түсімі жеткілікті
дэрежеде болды. Ал соңғы 2010-2011 ... ... ... ... аса ... ... яғни қүрғақшылық болды.
3 Қоршаған ортаны қорғау және техника қауіпсіздігі
Экологияда фундаментальды зерттеулерді дамытудың негізгі мақсаты,
халық шаруашылығының әр ... ... ... ... ... орында табиғи орта жағдайын ... ... ... ... мен табиғи ресурстарды ... ... ... және ... биологиялық өнімділік
пен бірлестіктердің тұрақтылығын сақтау тұр.
Ғылым мен техниканың дамуы, ... ... ... ... ... ластануына әкелуде. Бұл құбылыс табиғи ... ... кері әсер етіп ... ... ... ... себеп болуда.
Қоршаған ортаның тағы бір басты элементтерінің бірі - су. ... ... көл, ... ... бүлт және түман жер асты сулары және
т.б. түрінде кең таралған. Тіпті тірі ... 65-70 ... су ... су ... ... ... ... қауымын алаңдатып отыр.
Бұл мәселе Қазақстанға да тән. Судың ластануы көптүрлі әрі ең соңында ... ... ... ... ... ... топтайды:
- биологиялық ластану: өсімдік, жануар, микроағзалар және аш ... ... ... ... және су ... ... құрамын
бүлдірітіндер;
- физикалық ластану: жылу-кызу, электромагнитгі өріс, радиоактивті
заттар.
Судың сапасы, ... ... ... ... ... отырады. Судың
кұрамындағы химиялық қоспалар, тұздық қүрамы, еріген бөлшектер, температура
әр түрлі болуы мүмкін.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауыз ... ... ... ... ... Ал, Қазақстанда ауыз су сапасы Мем СТ. 287482 ... ... ... ... Су ... ... ... - тазартылмаған ағын суларды өзен-көлдерге жіберу.
Ағын суларға қүйылатын лас сулар да бірнеше топқа бөлінеді. Оларды
қоспалар ... ... ... лас сулар (минералдык,
органикалық, ... ... – деп ... ... ... ... сарқынды суларда органикалык заттар
58%, минералдык заттар 42 % -тей ... ... ... сулар мен
синтетикалық жуатан заттармен судың ластануы өте ... Бұл ... ... ... ... Соның ішінде сулы экожүйелердің пестицид,
гербицид және басқа да химиялық улы ... ... ... ... ... ... мақта мен күріш, жеміс-жидек, ... ... ... ... ... ... өте көп ... заттар
қолданылған. Нәтижесінде, су ластанып, оның сапасы мен микрофлорасы және
микрофаунасы, ірі хайуанаттар, құстар ... ... Өз ... ... ... ... ... адам ағзасына кері ... ... ашық ... көл ... ... жер асты сулары да
сарқынды, шайынды сулармен және еріген зиянды заттармен ластанып отыр. Оның
негізгі ... ... ... ... ... ... заттар және тыңайтқыштар;
-тұрмыстық қалдықтар;
-жер асты суымен жалғанатын құбырлар;
-ірі кұрылыс учаскелері;
-сүзгі алаңдар, бұрғы-скважиналар ... ... асты ... әр ... ... ауру ... ... вирустар
кездеседі.
Адамзат қоғамының өмірінде экологиялық білімнің маңызы әрқашанда зор
болған. Уақыт өте келе экология ғылымы ... ... ... ... қорларды дұрыс пайдаланып, қоршаған ортаға зиян келтірмеуді ойлады.
Экология - ... ... және оның ... ... ... ... ... құрғақ климаты жағдайында радионуклидтер топырақта баяу
қозғалып, ұзақ сақталып, экожүйелерді бүлдіреді. Осылайша топырақ ... көзі ... ... өсімдіктерге одан жан-жануарларға,
адамға жаткізіп ... Ал, адам ... өз ... ... ... ... ... зардап шегеді. Қазірдің өзінде
Қазақстанда 2,6 млн адам мутагенез ауруымен еспте тұр. Атырау ... ... адам ... ... ... туберкулез, жүйке ауруларымен ауырып зардап
шегуде.
Жоғарыда келтірілген тарихи және шынайы ... ... ... ... мен су ресурстарының қаншалықты зардап шегіп келгенін ... ... ... ... жылдары ғана біліп отыр. Ендігі жерде ... ... ... ... ... ... отырып болашақ
ұрпақтарының салауатты өмір сүруін қамтамасыз етуге бел байлап, өркениетті
елдер қатарына қосылатын күн алыс ... ... ... ... ... ... артқа кету) негізгі факторларына мыналар жатады: эрозия, ... ... ... азуы және пайдалануга жарамғысыздығы, пестицидтердің
қолдануы және т.б.
Эрозиямен күресу жолдары:
1. Айтарлықтай үлкен ... ... ... ... ... табиғи
экожүйелерге тигізетін әсерді шектеу. Бұл әсіресе орманды пайдала-нуға
қатысты.
2. Жайылымдарда ... ... ... ... тыс ... байланысты. Үлкен ... ... ... ... ... ... ... жеңіл жерлерде
су ... және жел ... да ... ... ... ... өсімдіктердің болмашы зақымдануының
өзінде эрозияның ... болу ... орын ... ... қолайсыз
құбылыстарды болдырмаудың негізгі жолы мал жаю ... ... ... ... ... ... ... жерлерді қорғау іс-шаралары:
• ауыспалы егістіктерді дұрыс ... ... ... ... ... картоп, қызылша) топырақты бекітетін тамырлары ... ... ... ... ... ... ... жүргізу (рельефтің горизонттарымен);
• өңдеуден оңай ... ... және ... топырақтарды шығару;
• шағын ... ... ... ... ... қорғайтын орман белдеулерін жасау;
• топырақтың құрылым түзілуіне ... ... ... топыраққа енгізу;
• топыраққа жасалатын ... ... ... пайдалану.
Топырақты соқасыз өңдеу жұмыстарына ерекше ... бөлу ... бұл жаңа ... ... кеңінен пайдаланылып келеді. Аталған
әдіс аудармай жырту арқылы ... ... ... Бұл ... ... ... құрылысы сақталады. Тұрақтылығы мен құнарлыгы
бұзылмайды, Әдістің технологиялық кемшілігі арамшөптердің көп ... ... ... ... ... ... агротехникалық шаралардың
кезегі мен мерзімдерін қатаң сақтау қажет.
Есептеу бөлімі:
Ауыл ... ... ... ... ... болатын
экологиялық шығынды келесі формуламен анықтаймыз:
З = g * Зт* ... g – жер ... ... ... ... ... 3 ... – топыраққа тасталынатын 1 тонна ластаушы заттардан
болатын
шығын; 770 тенге ... - ... ... қалдықтардың массасы
Егерде зиянкестермен күрес ... ... ... ... ... ... массасы 1 тоннаны (бір маусымда) құрайтын
болса, онда зияндылық ... ... тең ... = 3 * 770 * 1 = 2310 ... ... ... ... ... ... аз ... қауіпсіздігі – жұмысшыларды қауіпті өндірістік факторлардың
әсерінен сақтайтын ұйымдастыру шаралар және ... ... ... ... және ... ... зандарын бұзған лауазымды тұлғалар КЗОТ РК
сәйкес ұйымның келісім шарт және еңбекті қорғау келісімі бойынша міндетін
орындамағандар және ... ... ... кедергі
жасағандар (тәртіптік, әкімшілік, қылмыстық) ... ... ... ... ... ... талаптары Өндірістің
технологиялық процесі ҚР фармацевтикалық өндірістерінен шығарылатын ... ... ... регламенттері бойынша құрастырылған және
бұйрық талаптарына сәйкес құрастырылған технологиялық нұсқау ... ... ... жүзеге асырылады
- технологиялық процестің негізгі параметрлері, ... және ... ... ... ... және шығымының мәні, процесті жүргізу
бойынша ... ... ... ... ... ... ... қаупті және зиянды өндірістік факторлардың көзі қондырғылар
және машиналар, әнергетикалық ... ... ... ... ... ... және дайын өнім болып
табылады.
- жұмысқа аппаратшыларды, машинисттерді, ... ... ... және ... ... ... ... анықтау үшін өлшейтін заттардың қауіпсіз ... ... ... ... ... ... өрт
қауіпсіздігі ережелері бойынша және авария кезінде ликвидациялаудың
жоспарымен танысқаннан кейін ... ... ... және ... ... ... жасауға арналған
технологиялық қондырғылар мен байланыстар ... ... ... ... ... қондырғыларды жұйелі түрде бақылап шығу
керек, разгерметизацияланғандарды жылдам ауыстыру керек.
- жұмыс зонасында ... ... ... бөліну мүмкіндігіне
байланысты жоғарлауы жұйелі бақылаумен орындалу керек.
- жұмыс орнында ... ... улы ... ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған тартпада және
жергілікті сорғыштарда жүргізіледі.
Қорытынды
І.Бақша дақылдарының аса ... ... ... ... ... ... алу жэне оларға қарсы күрес, олардың залалын болдырмау
және республиканың аумағында ... ... ... ... іс-шараларды эзірлеу және жүзеге асыру больгп табылады.
2.Бақша дақылдары ауруларын алдын алу шараларының бірі - ауыспалы егісті
жүргізу. Тұқымдарды емдеу. ... ... ... ... ... ... арнайы химиялық препараттармен өңдеу.
3. Агротехникалық, биологиялык, химиялық, ... жэне ... ... оңтайлы үйлестірген ықпалдастырылған қорғаныс жүйесін
қолдану.
4.Бақша дақылдарының егісіне ауыр сазды ... ... ... өйткені мүндай жерлерде өсімдіктер ... ... ... жэне ... ауруларына жиі шалдығады, сондықтан топырақ өңдеуде
терең сүдігер жырту топырақтың? ... ... ... ... ... ... жасайды.
5.Қарбыз жэне қауын егісінің ақ ұнтақ ауруына ... ... ФМ ... с.п. ... да ... (0,1%-дық ерітінді, қолдану мөлшері —
0,8-1 кг/га). Бүрку үш рет ... ең ... өнім ... ... ... ... ... Есмахан Н.Ш. Абишова Г.С. «Бақша шаруашылығы» пәнінен курстық жұмысын
орындауға арналған ... ... ... 2012ж
2.М.Жанзақов «Өсімдік шаруашылығы» Қызылорда: 2007ж 246-258 бет
3.Н.Г.Щепетков, М.Ә.Ысқақов «Жеміс-көкөніс шаруашылығы» ... ... Н.И., ... Н.А. Шестакова.,М.Ә. Ысқақов, Н.А.Серикбаев
«Өсімдік шаруашылығы практикумы (оқу құралы) Астана,2004ж 280 бет
5.Сейітов И., СаудабаевТ., Әбдірашев Ш. ... ... ... К.Ш., ... Т.С., Сейітов И.С. Өсімдік «шаруашылығы
өнімдерін өндіру технологиясы» Оқулық.*Алматы: Кайнар, ... К.Ш. және ... ... жиі ... ... олармен күрес.- Алматы,1994.
8. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. ... ... ... ... ... ... кенті, 2011ж.
9. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. «Қауынның «Береке» сортын
өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент ... ... ... Ф. С. ... ... Алматы 2001ж
11.Қ.К.Әрінов,Қ.М.Мұсынов,А.Қ.Апушев,Н.А.Серекпаев Н.А.Шестакова С.С:А
12.К.Ж.Аяпов,К.А.Кампитова, Р.С Мажит ова. Жеміс шаруашылығы.- Алматы,
2005
13.К.Ж.Аяпов, Жеміс жане жидек шаруашылығы.- Алматы: ... ... ... ... ... ... ... 2005
15.Андреев.В.М, Марков В.М Практикум по овощеводству.-М:Колос 1980
16.К.А.Кампитова. Жеміс шаруашылығы: оку құралы. Алматы 2004
17.Юсупов М.З, Петров Е.П, ... Ф, ... ... ... Г.Т. ... овощные культуры.- Алма-Ата: Қайнар 1990
19.Якушев В.И,Шевшенко В.В, ... с ...... ... С.Н. ... ... /3-е изд, Колос 1980

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дәнді дақылдардың зиянкестері мен аурулары25 бет
Экологияның техникалық дақылдарға (қант қызылшасы, қартоп) тигізетін әсері20 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Қазақстанның ауыл шаруашылығының дамуы13 бет
21 ғасырдағы жаңа принцптердегі негізделген егіншілік жүйесін құру6 бет
Астық дақылдарының бірінші және екінші топтарының морфологиялық және биологиялық ажырату белгілері12 бет
Астық дақылдарының бірінші және екінші топтарының морфологиялық және биологиялық ажырату белгілері жайлы3 бет
Астық тұқымдастар және тұқым себу мөлшерін анықтау26 бет
Ауыспалы егістер5 бет
Дәнді бұршақ дақылдары, ерекшеліктері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь