Оңтүстік Қазақстанның суармалы сұр танаптарында қауын өсірудің агротехнологиясы

Нормативтік сілтеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Белгілеулер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Қауынның ботаникалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2 Қауынның құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3 Биологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.4 Қауынның халық шаруашылығындағы маңызы ... ... ... ... ... ... ...
Технологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1 Топырақты өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Егісті күтіп.баптау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3 Тыңайтқыштар енгізу жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4 Суару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қоршаған ортаны қорғау және техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қауынның негізгі өсірілетін аймағы Қазақстанның оңтүстігі болып табылады.
Жұмыс барысында біздің тарапымыздан Қазақстанның Оңтүстігінің суармалы аймақтарындағы бақша өсірушілер үшін қауынды өсіріп-баптаудың агротехнологиялық картасы дайындалды, қауынның жаңа «Береке» сортына қолданылатын минералды тыңайтқыштардың оңтайлы және тиімді мөлшері анықталды.
Республикада бақша дақылдарының ішінде үлес салмағының басым бөлігін қауын иелейді - 60-80%. Қауынның негізгі өндірушілері және Қазақстанның ішкі және сыртқы нарығына жеткізушілері - Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда, Алматы, Жамбыл облыстары. Өкінішке орай соңғы жылдары қауын егісінің аумағы күрт қысқарып кетті. Мұның себебі мақта қозасының, дәнді дақылдардың, мал азықтық шөптердің егістіктер аумағының кеңейтілуі болып табылады. Қауын дақылын бағаламау нәтижесінде және шаруашылықтарда тұқымшылықтың жоқтығынан Қазақстан республикасында соңғы онжылдықта қауың ассортименттері біршама қысқарды. Бүгінгі таңда жергілікті пайдалануға және сыртқа шығару үшін өсірілген қауынның қазақстанның оңтүстігі жағдайына бейімделген көптеген сорттары селекциялық тұқымшылық жұмыстары және бұл дакылдың ең жақсы түрлеріне іріктеу жүргізілмегендіктен өндірістен шығып қалған. Сондықтан Оңтүстік Қазақстан облысында өзекті мәселелерінің бірі қауынның жоғалған құндылығын іріктеу және одан әрі жетілдіру болып табылады.
Қауынның ең жаксы сорттарында қанттың мөлшері 12-14 %-ды, ал жеке жагдайларда- 18%-ды құрайды. Қанттардың ішінде ең көп мөлшерін сахароза, содан соң глюкоза және фруктоза иелейді. Қауындарда көп болмаған мөлшерде В|( В2, В6, P3J, Н (биотин) дәрумендеріне ие және едәуір көп мөлшерде С дәрумені кездеседі - еуропалық және АҚШ қауындарында оның мөлшері 3,4-9,8 мг% болса, біздің қауындарда ол - 10,0-26,0 мг% мөлшерінде кездеседі.
Қауын жемісін жаңа үзілген күйінде пайдаланады, қүрғатады, тосап, цукаттар, мармелад, повидло, бекмес, қауын балы дайындалады. Қазіргі кезде қауын ассортименті көп емес, жергілікті және еуропалық түрлері қолданылады.
Бұрынғы Кеңес Үкіметі ыдырағаннан кейін қауьш өсіретін шаруашылықтарда сату мәселесі тұрды, кедендік тосықтар, тасымалдағанда ірі көлемді салық төлеу, осының бәрі кауын өндірісіне кедергі болды. Көптеген шаруашылықтар зиянына жұмыс істеді, яғни бұл іспен айналысу тиімсіз болды.
2010жылдан бастап Қазақстан, Ресей және Беларусь мемле-кеттері біртұтас кедеңдік келісімге отырды. Күн сәулесі мол болған Оңтүстік Қазақстанда өсірілген кауындар дәмдік сапасы жоға-ры және экологиялық таза өнім болғандықтан сыртқы сұраныска ие. Қауынның егістік алқаптарын кеңейту, жоғары өнімділік және қауынның жаңа сорттарын шығару бұл бағалы өніммен тек ішкі нарықты қамтамасыз етіп қана қоймай, сондай-ақ мемлекеттен тыс
1. Есмахан Н.Ш. Абишова Г.С. «Бақша шаруашылығы» пәнінен курстық жұмысын орындауға арналған әдістемелік нұсқау Шымкент 2012ж
2.М.Жанзақов «Өсімдік шаруашылығы» Қызылорда: 2007ж 246-258 бет
3.Н.Г.Щепетков, М.Ә.Ысқақов «Жеміс-көкөніс шаруашылығы» Алматы, 2011ж 519-529бет
4.Қ.К.Әрінов, Н.И., Можаев Н.А. Шестакова.,М.Ә. Ысқақов, Н.А.Серикбаев «Өсімдік шаруашылығы практикумы (оқу құралы) Астана,2004ж 280 бет
5.Сейітов И., СаудабаевТ., Әбдірашев Ш. Агрономия негіздері.-А. Ана тілі,1991.
6.Жаңабаев К.Ш., Саудабаев Т.С., Сейітов И.С. Өсімдік «шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы» Оқулық.*Алматы: Кайнар, 1994,-352б.
7.Жаңабаев К.Ш. және баскалар. Қазақстанда жиі кездесетін арамшөптер және олармен күрес.- Алматы,1994.
8. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. «Қарбыздың «Сапалы» сортын өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент кенті, 2011ж.
9. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. «Қауынның «Береке» сортын өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент кенті,125 бет
10. Ахметова Ф. С. «Бақша шаруашылығы» Алматы 2001ж
11.Қ.К.Әрінов,Қ.М.Мұсынов,А.Қ.Апушев,Н.А.Серекпаев Н.А.Шестакова С.С:А
12.К.Ж.Аяпов,К.А.Кампитова, Р.С Мажит ова. Жеміс шаруашылығы.- Алматы, 2005
13.К.Ж.Аяпов, Жеміс жане жидек шаруашылығы.- Алматы: Қайнар, 1993
14.К.Ж. Аяпов, О.А.Үкібасов, Р.С.Мажитова.Жеміс шаруашылығының әдістемелік нұсқауы,-Алматы, 2005
15.Андреев.В.М, Марков В.М Практикум по овощеводству.-М:Колос 1980
16.К.А.Кампитова. Жеміс шаруашылығы: оку құралы. Алматы 2004
17.Юсупов М.З, Петров Е.П, Ахметова Ф, Овощеводство Казахстана.- Алматы
18.Каплина Г.Т. Рассадные овощные культуры.- Алма-Ата: Қайнар 1990
19.Якушев В.И,Шевшенко В.В, Плодоводство с основами декоративногосадоводство. – Колос 1980
20.Степанов С.Н. Плодовый питомник /3-е изд, Колос 1980
        
        Ф.7.14-02
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
М.О.ӘУЕЗОВ ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Агротехнология» кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Жұмыс тақырыбы :______________________________________________________
Пәні___________________________________________________________________
Мамандығы ____________________________________________________
(мамандықтың аталуы мен ... ... ... ... ... аты-жөні, ғылыми дәрежесі, атағы)
Жұмыс _____________
бағасы
бағасына қорғалды
«____» ... ... ... ... ... ... ж
Ф.7.14-03
М.О.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Агротехнология» кафедрасы
БЕКІТЕМІН
Кафедра меңгерушісі:Елибаева Г.И
«_____»________ 2014 ... ____ ... пәні ... курстық жұмыс
Студент____________________________________ топ __________________
(тегі, аты-жөні)
Жұмыс
тақырыбы_________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
________________
Берілген
мәліметтер:______________________________________________________________
|№ |Курстық жұмыстың мазмұны ... ... ... ... |
| | | ... |
|1 ... ... ... | | |
| ... | | |
|2 ... | | |
|3 ... бөлім | | |
|4 ... ... | | |
|5 ... ... ... және техника | | |
| ... | | |
|6 ... | | |
|7 ... ... | | ... ... ... ... ... ... саны ... |
| | ... | | |
|1 | | | | ... берілген күні__________, жұмыстың қорғау күні____________________
Жұмыстың жетекшісі
________________________________________________________
__
(қызметі, аты-жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған
____________________________________________
__
(күні,
студенттің ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Агроөнеркәсіп» факультеті
«Агротехнология» кафедрасы
БЕКІТЕМІН
Кафедра меңгерушісі: Елибаева Г.И
«___»_______ 2014 ... ... ...... ... ... тобы ... жұмыс тақырыбы ________________________________________________
______________________________________________________________
______________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі сұрақтарға жауап алынды:
1.__________________________________________________________________________
2.__________________________________________________________________________
3.__________________________________________________________________________
Курстық жұмысты орындау кезінде алынған балл (60 ... ... ... (40 ... ... ... баллы ______________
Жұмыстың бағасы _____________
Курстық жұмыс жетекшісі _____________________________________________
Комиссия мүшелері ... ... ... күні ... ... «Оңтүстік Қазақстанның суармалы сұр ... ... ... тақырыбы бойынша АП-11-1к3 тобының студенті А.Байшуақтың
жұмысында республикада кең тараған ... ... ... ... ... ... табиғи – ... өсіп ... ... ...... өсірілген өнімді
оңтайлы да, қысқа мерзімде жинап алу үшін ... ... ... ... ұйымдастыру әдісі қарастырылған және Оңтүстік Қазақстан
облысы аймағында суармалы сұр танаптарында қауын ... ... ... 35 бет, 3 кесте , 1 ... ... ... ... ... ... ... Егісті күтіп-баптау. Суару.
Мазмұны
| |Нормативтік | |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... мен | |
| ... |
| |............ | |
| ... |
| ... | |
| ... | |
| ... |
| ... | ... ... ... | |
| ... | |
|1.2 |Қауынның | |
| ... |
| ... | ... |Биологиялық | |
| ... |
| ... | ... ... ... ... маңызы........................... | |
| |Технологиялық | |
| ... |
| ... | ... ... | |
| ... |
| |........................... | ... ... | |
| ... |
| ... | ... ... ... жүйесі | |
| ... ... ... | |
| ... |
| ... | |
| ... ортаны қорғау және техника | |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... | |
| ... |
| ... | ... ... курстық жұмыста қазіргі ауыл шаруашылығы ғылымында қолданылатын
мынадай мемлекетаралық және мемлекеттік ... ... ... ... ГОСТ 7.32-2001. Ғылыми-зерттеу жұмыстары
туралы есеп;
2.Мемлекеттік стандарт ГОСТ 7.1-2003. Рәсімдеу құрамлымы және ережелері.
Библиографиялық жазба. Құжатты ... ... ... ... талаптары және ережелері;
3. Мемлекеттік ресми ... ... " Ауыл ... терминдер және анықтамалар".
Анықтамалар
Агроөнеркәсіптік кешен – азық-түлік өнімдерін ... және ... ... ... ... өнеркәсіп тауарларын шығаруға
бағытталған сала.
Аңызақ – далалы-шөлейт аймақтарда жазғытұрым жиі кездесетін және өсімдік
тіршілігіне өте қолайсыз ... та ... ... егіс – екпе ... мен жердің ғылыми негізде ... ... ... ... ... отыруы.
Егістіктің ылғалмен қамтылуы – танаптағы екпе ... ... ... қамтамасыз ету.
Жалпы өнім – белгілі бір уақыт аралығында өндірілген өнім көлемі.
Қарашірік – құнарлықты анықтайтын және ... ... ... ... ... ... ... – ауаның шамадан тыс температурасы мен аңызақ желдің
салдарынан туындайтын ... ... ... қоры – ... ... әсері бар топырақтағы өсімдіктер
пайдаланатын ылғал мөлшері.
Өскін – себілген тұқымнан белгілі бір ... жер ... өсіп ... ... жер – ауыспалы егістегі ылғал жинайтын және арамшөптермен ... ... ... – топырақты қайырмасыз құралдармен жыртып өңдеу.
Сыртқы орта – тірі ... әсер ... ... орта ... ... заты – ... құрамындағы өсімдік сіңіре алатын
элемент мөлшері
Белгі – өсімдік құрылымының шаруашылықта пайдалы және тиісті
құралдармен өлшенетін немесе көріп бағаланатын нақты сипаты.
Дақыл – ... бір ... ... үшін ... ... ... түрі.
Сорт – белгілі бір дақылдың тиісті табиғи және өндірістік жағдайларда
өсіру үшін өнім ... мен ... ... мақсатында селекциялық жолмен
сұрыпталған және тұқымы жүйелі көбейтілген, шығу тегі бойынша ... ... ... мен шаруашылық-биологиялық қасиеттері бойынша ұқсас
өсімдіктерінің тобы.
Технология – ... ... ... тиімді мөлшерде және сапалы
өнім алу мақсатында арнайы ғылыми-зерттеу нәтижесінде ... ... ... ... тәсілдерінің жиынтығы.
Белгілеулер мен қысқартулар
га ... 1 ... ... 1 ... ... ... 1 ... ... ... ... ... ... ... ... Ғооd and ... ... of the United ... өндірістік ауылшаруашылық ұйымы)
а/ш ауыл ... ... ... га мың ... 1 ... ... ауа ... азот
Р ... ... ... пайыз
г ... ... ... ... ... Қазақстанның оңтүстігі болып
табылады.
Жұмыс барысында біздің ... ... ... ... ... ... үшін ... ... ... дайындалды, қауынның жаңа «Береке» сортына
қолданылатын минералды тыңайтқыштардың ... және ... ... ... ... ... үлес ... басым бөлігін
қауын иелейді - 60-80%. Қауынның негізгі өндірушілері және Қазақстанның
ішкі және ... ... ... - ... Қазақстан, Қызылорда,
Алматы, Жамбыл облыстары. Өкінішке орай соңғы ... ... ... күрт ... ... ... себебі мақта ... ... мал ... ... ... аумағының кеңейтілуі болып
табылады. Қауын дақылын бағаламау нәтижесінде және ... ... ... ... ... онжылдықта қауың
ассортименттері біршама қысқарды. Бүгінгі таңда жергілікті пайдалануға
және ... ... үшін ... ... қазақстанның оңтүстігі жағдайына
бейімделген көптеген сорттары селекциялық тұқымшылық ... және ... ең ... ... ... ... ... шығып
қалған. Сондықтан Оңтүстік Қазақстан облысында өзекті мәселелерінің бірі
қауынның ... ... ... және одан әрі жетілдіру болып
табылады.
Қауынның ең жаксы ... ... ... 12-14 %-ды, ал жеке
жагдайларда- 18%-ды құрайды. Қанттардың ішінде ең көп мөлшерін ... соң ... және ... ... Қауындарда көп болмаған мөлшерде
В|( В2, В6, P3J, Н (биотин) дәрумендеріне ие және ... көп ... ... ... - еуропалық және АҚШ қауындарында оның мөлшері 3,4-9,8
мг% болса, ... ... ол - ... мг% ... ... ... жаңа үзілген күйінде пайдаланады, ... ... ... ... ... ... балы ... Қазіргі кезде
қауын ассортименті көп емес, жергілікті және еуропалық ... ... ... ... ... кейін қауьш өсіретін шаруашылықтарда
сату мәселесі тұрды, кедендік тосықтар, тасымалдағанда ірі ... ... ... бәрі ... ... ... болды. Көптеген шаруашылықтар
зиянына жұмыс істеді, яғни бұл ... ... ... ... ... ... ... және Беларусь мемле-кеттері біртұтас
кедеңдік келісімге отырды. Күн сәулесі мол болған ... ... ... ... ... ... және ... таза өнім
болғандықтан сыртқы сұраныска ие. Қауынның егістік алқаптарын кеңейту,
жоғары өнімділік және ... жаңа ... ... бұл бағалы өніммен тек
ішкі нарықты қамтамасыз етіп қана қоймай, сондай-ақ мемлекеттен тыс ... ... да ... ... жылдан бастап Қазақ мақта шаруашылығы ғылыми-зерттеу
институтында бюджеттен тыс ... ... ... ... жер асты ... ... ... суармалы диқаншылықтың топырақ-климаттық
жағдайларына төзімді қауынның жаңа сорттарын шығару бойынша жұмыстар алып
барылды. Нәтижесінде қауынның ... ... ... Бұл сорт ... ... ... ... сынақ алқаптарында сынақтан өтуде. ... суы 1,5-2,0 м ... ... топырақтың орташа сортаңданған
жағдайында ... ... ... алқаптық және вегетациялық
тәжірибе жүргізу үшін суармалы ... ... ... қауынның «Береке» сорты 2011 жылы 3 гектар алқапқа егілді.
Курстық жұмыстың ... ... ... суармалы сұр танаптарында
қауын өсірудің агротехнологиясы
Курстық жұмыстың міндеттері- топырақты өңдеу;
- ... ... ... ... ... жүйесі.
Негізгі бөлім
1.1 Қауынның ботаникалық сипаттамасы
Қауын асқабақ тұкымдастығының Cucumis melo түрінің бір жылдық шөптесін
өсімдігі болып табылады. ... ... ... Жапырақтары ірі, сағақтары
ұзын, түкті. Гүлдері біржынысты, кейде ... да ... ... ... Жемісі - көп түқымды әр түрлі ... ... (200 ... 16 ... ... ... Орта және Кіші ... шықкан. 1-ден 15-ке дейінгі ... ... ... ... ... Дақылдың едәуір кең тарағаны кәдуілгі немесе асханалық
(Cucumis melo) ... ... ... Өсуі мен ... ... ... қалыпты жүреді. 15°С-қа төмендеп кеткен жағдайда
дамуы тежеледі, ал 3-5 °С-та өсімдік өледі. ... ... ... ... ... Иранда, Ауғанстанда, Кіші Азияда, Жапонияда,
Балқан елдерінде, ... ... ... және басқа елдерде
өсіріледі. Қауынның кең тараған жерлері Орта Азия, ... ... ... Украина және Кавказ елдері. Асханалық қауынның жемісі ... ... және ... өнім ... ... қант ... С
дәрумені (60 мг%), каротин, пектин заттары, минералды тұздар бар. Жемісін
жаңа үзілген түрінде, кептірілген ... ... ... ... ... бекмес (қауын балы) ж.т.б. тәттілер дайындалады. ... ... ... ... 300-400 ц/га, ... ... ... Украина ж.т.б. елдерде) 1 гектардан 200 ... ... ... ... қауын сортын мына топтарға бөледі: адан, ... ... ... зард ... Орта Азия ... ... мына ... өсіріліп бапталады: ертепісер сорттар - Хандаляк
желтая местная, Босвалды, Бухарка 944, Заами 672 ... ... ... 1219, ... 696, Кочка 588, күздік -Гуляби оранжевая, Кара-пучак
3744, Кой-Баш 476, қысқы - ... ... ... кара 694, ... ж.т.б. Еуропада едәуір кең тараған сорттар: ерте пісер - ... ... ... орташа және орташа-кешпісер - Колхозница ... 593, ... 735, ... кеш және орта-кеш пісетін сорттар
- Зимовка с яблочными семенами және т.б
Кавказ елдерінде негізінен жергілікті сорттар ... ерте ... ... ... ... ... ж.б., орта пісетін -Снейваз местная, Масис
2 және т.б.
1.2 Қауынның құрылысы
Қауынның басқа ауылшаруашылық дақылдары сияқты өсуі мен ... ... ... ... ... және ... ... болады.
Тамыр. Ол негізгі өзек және жанама тарамдарынан тұрады. Негізгі өзек
тамыры ... және өсу ... ... 1,0-1,5 см, ... 2,0-3,0 ... ие болады. 20-25 см топырақ қабатында өзек ... 2-3 ... ... Жер ... 4-6 см ... ... ... бірінші
реттегі жанама тамырлары пайда болады. Бірінші реттегі жанама ... ... ... ... ... тамырлары, ал олардан одан да жіңішке
үшінші реттегі тамырлар өсіп шығады ... ... ... ... тығыз желі пайда болады. Тамырдың жас
тарамдары өте нәзік, ақ түсті болып, ондағы майда түптері топырақтағы суда
еріген ... ... ... ... ... етеді, сондықтан да
оларды іскер тамырлар деп атайды [2].
Қауынның тамыр жүйесі ... ... ... ... болып, 3-4 м
тереңдікке тарамдалған негізгі және жер бетіне жақын жайласқан көп ... ... ... Сабағы жайылып өседі, түкті, салыстырмалы түрде жіңішке. Өзек
сабақтан көп санды бірінші, екінші, кейде үшінші ... ... ... ... ... ... өзек ... ұзындау болып келеді.
Қауында олардың ... 2-3 ... ... ... ... ... сорттары, яғни өзек сабағы қысқа және жанама сабақтарына ие
болмаған ... ... Ұзын ... ... ... ... және
пәлегінің ұзындығы 40-60 см жемістері өсімдіктің ... ... ... түрлері де бар.
Жапырағы. Бүйрек тәрізді, жүрек пішіндес, тұтас иемесе оймалы ұзын
сағақты. Сағақтары мен ... беті ... ... қуысында
мұртшалары және гүлдері ... ... ... ... түске
дейін, ұзын сағақты бөбежапырақсыз (прилистник), ... ... ... ... жайласқан. Қауын өсімдігінің жапырақ бетінің дамуы
қарбыздарға, әсіресе асқабаққа ... ... ... ... әсіресе орта азиялық қауын сорттарының өсімдіктері ... ... ... ... Қауынның гүлі даражынысты. Қауын түрлерінің гүлдер құрылысында
үлкен айырмашылық байкалады. Көптеген сорттарында аналык гүлдері қосжъшысты
(түйіні, ... және ... ... ... ... жэне аналық)
гүлдеріне ие және аталық гермафродитизмге (жетілмеген түйінді ... ие ... да ... 1 ... ... «Береке» сортының
аталық және аналық гүлдері көрсетілген.
Сурет 1. Қауынның аталық (1) және аналық (2) гүлдері
Аналық гүлдері көбінше бірінші-екінші реттегі ... ... ... ертепісер сорттарда жақын, ал кешпісер сорттарда ... ... ... ... ... тозаңданатын өсімдік, кейде өздігінен
тозандануы да ... және ... ... ... ... ... екінші және
үшінші реттегі сабақтарында да пайда болады.
Ұзақ уақытқа созылған жаңбырлар немесе құрғақ және ыстық ауа-райы ... және ... ... ... ... ... келтіреді, ал нашар
тозаңданудан пайда болган түйіндер ұсқынсыз жемістер береді [3].
Қауынның гүлдері аралардың, ... және ... ... мүмкін. Ашық ауа-райында шанақтар ... ... 6-да, ... ... одан да ерте ашылады. Түске жақын көптеген тозаңдықтар
тозаңнан ... жане ... ... ... ... ... ... 1-2 күн бойы сақталып тұрады, содан соң құрайды. Суық ауа-райында
ауаның төмен температурасының әсерінен ... ... ... тозаңдану жүзеге аспайды. Тозандардың ... ... ... мен аз ... ... ... түзілуіне алып
келеді.
Қауынның шар тәрізді жемісті сорттарының көбісі аталық ... ... ... яғни гермафродиттік болып келеді. ... ... 5-15 ... гүл шоғырын жасағанда аталық гүлдері ... ... ... көп ... ... ... көбінесе екінші
реттегі жанама сабактарында жайласады. Қауынның түйіндері төмен жайласқан,
тығыз түкті, гүлдері сарғыш-сары түсті [4].
Жемісі. ... ... - ... ... ... және түрлі
түстегі асқабаққа ұқсас болады. Қауынның тұкым ұяшығы айқын көрінген, тұқым
қуысы ... бар ... ... ... ... толық толтырылған
болады. Тұқым ұяшығы және жемісіндеғі тұқым саны сортына байланысты түрліше
болады. Қауынның балдырының реңі ак ... ... ... ... сарғыш түске дейін өзгеріп отырады. Балдыры бос ... ... 12-18% кант ... Тұқымы жұмыртқа пішіндес, жалпақ, ақ, ақ-сары, ашық-қоңыр, сары
түсті. Ұзындығы 0,5 см-ден 15 ... ... ... ... 25-30% май ... дана ... ... 35-50 г. Тұқымының пішіні кең сопақша, ұзынша,
үшкір-сопақша, ісінген (алма тәрізді). Тұқымының көлемі: ірі (ұзындары ... ... (0,9-1,2 см), ... ... ... ... ерекшеліктері
Қауындар қарбызға ұқсас, бірақ ол жылу сүйгіш, құрғақшылыққа төзімді,
сазды топырақ жағдайына да ... ... ... ... ... ... ... ылғалды сіңіріп алу қабілетіне ие мықты тамыр жүйесіне
ие. Өзек тамыры ... 80-100 см ... ... ... ... сумен қамтамасыз етуде ол шешуші роль атқармайды. Бұл қызметті
жер бетіне жақын жайласқан ... ... ... ... ... ... ... өсіретін негізгі аудандарда сирек түсетін аз ... да ... ... ... Тамырлардың жайласуының бұл
ерекшелігі тамыр ... ... ... ... жер бетіне жақын
қабаттарда пайда болатын ... ... ... ... ... бұл ылғал құрғақшылық жағдайында көп ... ... ... ... ... суға ... ... толық
қанағаттандыра алмайды. Ылғалмен жақсы ... ... ... тек ... ... ... ... терең қабаттардан да сіңіре
алатын одан да мықты тамыр жүйесі пайда болады, өнімді жұмыс істейтін үлкен
көлемдегі жапырақ беті ... ... ... өнім алынады
Қауын сорттары төмендегі морфологиялық, биологиялық және ... ... ... ... - ... шар тәрізді, сопақша, жұмыртқа ... ... - ірі ... ... сорттарда 22 см және ұзын
жемісті сорттарда 30 см); орташа - (домалақ жемісті сорттарда 15-22 см ... ... 25-30 см) және ... (15 және 25 ... ... ... - ... сегментті, дөңесті, бетінде торлары бар барлық
жері біртегіс немесе нәзік.
Жемісінің түсі (негізгі астары) және ... яғни ... ... ... ... жерлері.
Дақтары - жолақ (біртегіс, екеулік ж.т.б.) және түрлі пішіндегі дақтар
түрінде болуы мүмкін [5].
4. Қауынның ... ... ... дәмі өте ... ... кем ... Оның құрамында көп
мөлшерде жеңіл сіңімді қант, А, С дәрумендері болғандықтан, ... ... ... ... ... жалпы тонусы көтеріледі. Қауындағы
С дәруменінің мөлшері алмаға парапар. ... ... ... ... ... балықтан 3 есе, ал сүттен 17 есе көп. Қауынның жемістерінде ерімейтін
ақуызды еритін пентонға айналдыратын ... де ... ... ... ... ауруларға ем ретінде қолданады. Қауын жүмсағын өңдеп
тосап, пюре, компот, повидло жэне ... ... ... балы (бекмес)
құрамында 60% қант болғандықтан, тағамдарға қосылады. Қауын жемісін ... ... қиын ... ... қақтап барып жеткізеді.
Оның пісіп кеткен жемістерінен ұн қосып қауын таба ... ... - ... ... ... жемістерін түздайды.
Қауын түқымында 35% дейін май болады. Сары түсті майының дэмі жақсы.Оны
палау жэне ... ... ... Қауын майы кеуіп ... одан ... ... бояу ... сай емес жэне ... ... жемістері малға өңдеусіз - ақ
немесе сүрленген түрде азық. Қауынды сабан мен топан ... ... ... ... ... ... тамыржемістердікінен кем емес.
Сүрлем иісі өте ... ... үй ... ... жейді. Қауын
жемісімен азықтандырылатын малдардың сүт өнімі жақсы жэне оның майлылығы да
жоғары .
Қауын дақылы еліміздің барлық аймақтарында ... ал ... өте ... ... сорттары Сыр өңірінде кең тараған.
Жылуға талабы.Қауындардың ... ... шығу ... Орта ... ... Ауғанстан және Иран. Қауын оңтүстіктен келіп шыққан
өсімдік болғандықтан олардың жылуға деген ... ... ... өніп ... 14- 16°С-та басталады. Қызбаған топыраққа
ерте еккен жағдайда қауын тұқымдары шіріп кетеді.
Тұқымдарының өніп шығуы үшін ... ... 25°С ... ... ... ... дейін. Мұндай температурада қауынның өскіндері
егістен кейін 5-6-күні көріне бастайды [6].
Қауын өсімдіктерінің өсуі мен ... ең ... ... ... ... ... 12-15°С қа төмендеуі гүлдерінің түсіп
қалуына, өсуінің тежелуіне және өсімдіктің өлуіне алып ... ... ... үшін ең оңтайлы температура таңертең 18-20°С және күндіз 20-
25°С. Қауынның гүлдеуі мен жеміс ... үшін ... ... температура
орташа тәуліктік температура (жеміс пайда болу кезеңінде) ... ... ... ... ... ... Бұдан жоғары
температураларда және ауаның салыстырмалы темен ... ... ... ... ... және түнгі сағаттардағы температуралардың ауытқу шегі ... ... ... дамуы және жемістерінің пісіп жетілуі жақсы және
жедел жүреді.
Жарыққа талабы.Қауынның жарықка деген талабы ... Ол ... ... мол ... ... ... өседі. Жапырақ беті тәулік бойы күн
сәулесі ... ... етіп ... ... ... ... ... қауынның өсіп дамуы баяулайды. Жемістерінің пайда
болу кезеңінде жарықтың ... ... ... жемісінде қант
мөлшерінің азаюына, пісіп жетілу мерзімінің ұзаруына алып ... - ... күн ... ... 8-10 ... күн өсіп ... өнім
пайда болуын тездетеді, фузариозды солу ауруына төзімділігін күшейтеді,
аналық гүлдерінің үлесін ... ... ... және ... ... ... ... қауынның өсіп дамуын тежейді,
шіріген жемістерінің үлесін арттырады және ... ... ... өсуі мен ... үшін ... ЛК және одан да ... ... қажет.
Қысқарған 12 сағаттық күнде ұзақ, табиғи күнге қарағанда гүлдеу ерте
жүзеге асады, ал 8 ... ... ... ... ... Өсімдіктердің
күннің ұзақтығын сезетін кезеңі 4-5 ... ... ... ... ... жылы ... жүргізілген тәжірибелер ашық жер жағдайында қауынға
күннің ұзактығының әсерін көрсетті. РіеІ de Sapo ... ... ... ... ... 10 күн ... егілді. Наурыз айынан ... ... ... ... ... мамыр айында егілгендерге қарағанда
феминизация дәрежесі жоғары болды. Мамыр айының ... ... ... ... ... ... ... аз мөлшерде болды. Мамыр айының
өсімдіктері орташа жағдайда болды.
Фотосинтез үшін оңтайлы жарық сәулесінің ұзындығы оның ... ... ... ... ... ... қарқындылығы 5 ... ... ... ... ... мен аналық гүлдерінің
ашыла бастаған уакытына дейінгі аралығы 32 күн болса, ал ... ... ол 3-5 ... ... ... өсіп ... бастапқы
кезеңінде көлеңкенің кері әсері жоғары дәрежеде ... ... ... ... ... ... дәрежеде қамтамасыз етілген жағдайда ерте
көктемгі айларда өсімдіктің ... ... ... ... ... -
өніп шыққаннан аналық гүлдерінің ашылуына дейін. Шырпу, күшейтілген азотты
қоректендіру және өсуін реттеушілермен өңдеу аркылы да ... ... ... ... ... ... ... тездету мүмкін емес. Қауынның 13-
наурызда егілген жағдайында өсімдіктер, ... ... ... ... ... ... ... өсті. Бірінші реттегі
пәлектері едәуір ұзарған болып, аналык гулдері дерлік пайда болмады және
ассимиляциялық аппарат ... ... роль ... ... ... ... айқьш көрінеді [7].
Суға талабы. Құрғақшылықка салыстырмалы түрде төзімділігіне ... суға ... ... ... Қауынның өсіп дамуы үшін топырақ
ылғалдылығының ... ... және ... ... ... ... жүгеріге және африкалықтарыға салыстырғанда 2,5 есе жоғары
коэффициентімен (650-750) ажыралып тұрады. Жапырақтарының 60°С-қа ... ... ... ... ақуызының үюы 65°С-та жүзеге асады.
Ылғалдылыктың ... ... ... өсіп дамуының барлық кезеңінде
дала ... ең аз ... 65-70 ... ... тұру керек.
Қауынның суды пайдалану мөлшері оның өсіп дамуының ... ... ... ... ... суға деген талабының ең ... ... жаю және ... өсу кезеңіне тура келеді.
Анықталуынша, қауын тұтынған суының жалпы мөлшерінің 21 пайызы өскіндер
көрінгеннен ... ... 37% - ... ... болу ... 32% ... өсуі және 10 % -өнімдерінің өсіп болғаннан - ... ... ... ... ... Қауынның гидропоника жағдайында
(өсімдіктерді топырақсыз, ... ... ... ... ... жас өсімдіктер күніне 0,7-0,8 литр (шуақты күндері 1,2-1,5
литрге ... ал ... өсу ... - 3,0-3,5 литр ... ... жайда кауын өсімдіктерін жеміс түйіндеуінен бұрын вегетативтік ... ... ... ... кері ... тигізетін қиярларға карағанда
біршама көбірек ... ... ... ... жетілген кезінде
қоректендіре отырып күшейтеді.
Суару кезінде өсімдіктің жер үстіндегі ағзаларына ... ... ... ... ... бұл ... және ... аурулардың таралуына
алып келеді. Әсіресе тамыр мойнының күшті ... ... алу ... ... ылғалдылығында кауын ауруларға шалдығуы мүмкін, сондыктан
ауаның салыстырмалы ылғалдылығы, әсіресе гүлдеу кезінде, 60-70% деңгейінде
ұстап тұру ұсынылады. Әсіресе қауынға ... ... ... ... ... қажет.
Минералды қоректендіру. Қауын өсіру үшін тамыр жайылатын терең (30 ... ие және ... ... ... ... ... Топырақтағы егіс
алдындағы негізгі қоректік элементтердің ұсынылған мөлшері: К- 1,50; Са -
1,50; Mg - 1,25; N -3,00; S - 2,00; Р-0,15 ... су ... ... ... рН 6-7 және ЕС 3 ... ... бойынша өсіріп баптау ұзақтығының бірдей болған
жағдайында қауындардың минералды элементтерді алып шығуы бар-жоғы ... ... ... 1 өсімдікке 5,2 келі өнім тура келетін
жылыжай жағдайында (г/1 есімдікке): 10,97 -N; 2,67 -Р; 21,20 - К; 15,06 ... 4,68 -- Mg ... ... ... ... және калий элементтерін
біршама қарқынды пайдалануы егістен кейін 10-дан 12-аптаға қарағанда, яғни
жемісінің максимал дәрежеде пайда болу ... ал ... мен ... егістен кейін 4-ден 6-аптаға қарай, яғни ... ... өсуі ... қарқынды жүрді.
Қауынның қоректік элементтерге ... ... өсу ... қарай
өзгеріп отырады, Тайвань ғалымдары қауынның қоректік ерітіндіден минералды
элементтерді ... ... ... ... жылыжай жағдайында
өсіп-дамуын 4 сатыға бөлді: ... өсу, ... ... ... өсуі және ... ... ... Қауындардың қоректік
ерітіндісін ең көп мөлшерде пайдалануы жемістерінің өсуі ... ... өсу ... қарай өзгеріп отырды.
Қауынның минералды қоректенуінде калийдің рөлі үлкен. Калиймен
қоректенуі ... ... ... ... тұруы, сондай-ақ
жемістерінің химиялық құрамы жақсарады, әсіресе аскорбин қышқылы және ... ... ... ... ... ... ашылуына жағдай жасайды.
Калиймен жоғары мөлшерде қоректендіргенде аналық гүлдері пәлектің түбіне
жақын төмен жайласады, бұл өз ... ... ерте ... жетілуіне
алып келеді
Температураға талабы. Қауынның фотосинтезі үшін оңтайлы ... ... ... ... ... ... (10-12°С) өсімдіктердің өсуін
баяулатады, бірақ дамуын күшейтеді. Мұндай температурада гүлдерінің түсуі
байкалады. Қауын сорттарының көпшілігі үшін ... 10-15 °С ... ... болып есептеледі [8].
Қауынның жемістерінің пісіп жетілуі үшін ауаның 10°С-тан жоғары болған
оңтайлы температураларының жиынтығы ... ... ... ... 2800-
3200°С-тан төмен болмауы керек.
Отандық мамандардың мәліметтері бойынша өсіріп баптау ... ... ... - 26-28°С және түнде 18°С-тан темен болмауы керек.
Сондай-ақ, пленкалы жылы жайларда өсімдіктердің түйіндері пайда болғанға
дейін температураларды 25-30 С-тан төмендетпей ... ... ... ... - ... ал ... ... 22-24°С дәрежеде болуы керек. Түнгі
температура 18°С-тан төмен түспеуі керек
Алайда Еуропада қауынды жылыжайда өсіріп баптауда жылу ... ... ... тұру ... Анықталуынша төмен температура аналык гүлдердің
пайда ... ... ... ... көктемгі ұзақ күн егісінде)
жемістерінің пайда болу ... ... ... ... ... ассимиляттардың (қанттардың) жинақталуын да арттырады..
Пікірлердің мұндай түрліше болуы ... ... ... ... ... алынбағандықтан болады. Жарықтың төмен болу
жағдайында жарықтың жоғары ... ... ... ... температурасы едәуір төмен болады. Голландтық мамандар көшетті
отырғызғаннан кейін олардың орпығып алуы үшін ауаның ... екі ... ... 20 °С-тан төмен дәрежедеде ұстап тұруды, ал содан
соң—түнде 18°С және ... 21-22 °С ... ... ... ... ... болған соң көбінше күндіз 19-20 °С және түнде 15-!6°С
ұсынады. Мұнда түйіндеу-пісіп ... ... 40-42 ... ... ... 50-60 ... ... кетуіне қарамастан ассимиляттардын тыныс
алуға шығындалмай жемістерінде жинақталу ... ... ... ... өсуі мен ... жетілуі кезінде температураның жоғары
болуы (35-40 "С-тан жоғары) олардың кұрамындағы қант ... ... ... ... жоғары ылғалдылығымен бірге температураның төмен болуы
жемістерде конденсат пайда етеді және олар ... ... ... ... ... бар ... ... талабы жоғары. Субстраттың оңтайлы температурасы
20-24 °С болып есептеледі. Пленкалы ... ... ... ... ... ... ... жағдайда ауаның түнгі төмен (12-
15°С) температурасы қауын өсімдіктерінің өніміне кері әсерін тигізбейді.
2 ... ... ... ... қарбыз егілетін ауыспалы егісте орналастырады. Қауын танабының
гектарына 20-30 т көң және ... ... ... ... ... ... аналық гүлдердің қалыптасыуын және жемісінің пісуін
жеделдетеді.
Топырақты өңдеу қарбыздікіне ... ... ... ... ... қарбыздан 5-6 тәулік кешірек себеді.
Қауынды бір үяға бір өсімдік өсірілсе 1,4x0,7 м және 1,4x0,5 м, егер ... ... ... 1,4x1,4 м ... себеді. Бір гектарға 2-2,5 кг түқым
себеді. Күтім жүмыстары ... ... ... ... ... ... түсінен, өзіне тән хош иісінен және ... ... ... ... ... ... ... түсер алдында бастайды. Сақ-
тауға сәл пісіңкіремегенін таңдап алады. Сағағынан үзілген жемісті танапта
10-12 күн үстайды да, кейін ... ... ... ... ... ... ... Жеміс қоймасындағы температура 2-4°С жылылықта, ауа ылғалдылығы
70-80 % болуы керек.
Қауынның өсіру технологиясы қарбызға ... ... ... ... жа-рық жэне ылғалмен камтамасыз етілген танап таңдалады. ... ... ... 1,5-2,0 м ... болуы керек.
Жоғары және сапалы өнім алу үшін барлык ... ык ... ... ... және егісті арамшөптерден таза күйінде ұстау қажет.
Қауын қоңыр және суармалы сұр топырақтарда жақсы өседі. Тығыз, ... ... ... ... солуына экеліп соғады.
Қауын тұзға қарбызға қарағанда төзімді дақыл (хлорлы тұздардың шектік
концентрациясы 0,015%, ал ... ... ... 0,02%), тұздардың одан
жоғары мазмұны өсімдік өсуіне, дамуына жэне ... ... ... ... ... Күшті тұзданған топырақтар алдымен шаюды қажет етеді.
Егер қауынды бір орында бірнеше жыл қайталап өсірсе, онда ол ... ... ... ... ... ... күрт ... Т.Г. (2006) деректері бойынша, Қазақстанның оңтүстігі ... ... жэне ... ... қүмдуыт топырақты жерлерінде
қауын егісіне органикалық және минералдық тыңайтқыштар беру ухынылады, оның
ішінде көң -20-30 т/га, азот 30-60 ... ... 30-90 жэне ... 60 кг/ ... ... ... ... тыңайтқыштарды азоттан басқасын күзде
топырақты негізгі өңдеумен бірге береді.
Қауынның түкымын топырақтың 10 см ... ... ... ... ... тереңдігі топырақ типіне, оның ... жэне ... ... 4-6 см жүргізіледі.Қауын тұқымын себуге эзірлеу қрбыз
тұкьшына үксас.
Әрбір ... 5-7 ... ... себеді де уақытында сиретеді.
Ерте пісетн кауынды 1,4x0,7 м, ... ... 1,4x1,4 м, ал ... ... ... ... әр ... бір өсімдіктен
калдырады.
Егер қауынды екі жағынан суару арықшаларын қалдырып ... ... ені 2,8-3,5 м ... да ... ... ... 0,7-1,2 м
болып эрбір арықша жағында шахмат тәртібімен орналастырылады.
Қауынды ... ... ... ... әсіресе өсімдіктің аталық және аналық
гүлдері пайда болғанда, сонымен ... ... ... қалыптасуы мен
жемісінің өсу кезеңдерінде. Сураудың ең жақсы тәсілі - аз ағынмен жүйектеп.
Қауын жемісінің пісуін сортына тэн қабығында баяу жэне ... ... ... ... жемісін мезгілінде жинамау жемісінің жарылуына
экеліп соғады. Сондықтан қа-уынды үнемі жемісінің пісуіне ... ... ... ... үшін ... ... піскенде жинайды, алысқа
тасымалднатын кауынды-толық піспей, ал қыстық сорттарды көктей, техникалык
піскенде жинайды.
2.2 Топырақты өңдеу
Қауындар органикалық заттарға бай, ... сұр ... ... Ал ауыр ... және қүмдауыт жерлерде тыңайтқыштар енгізу арқылы
жоғары өнім алуға болады, ... ... ... ... ... топырақта өсіп дами алмайды және жыртылатын қабатта тұз
мөлшері 0,5-0,7 %, ... ... хлор ... мөлшері 0,05-0,07 % болған
топырақ жағдайында кауын өсімдіктері өледі.
Сондықтан қауын өсіруден алдын ... ... ... ... 35-40 см ... ... ... және гектарына 2500 текше метр
мөлшерімен сор шаю ... ... ... жер ... жұмыстары алғы дақыл - дән үшін егілген
жүгеріні жинап алғаннан кейін ... ... ... және екіжылдық арам-шөптер бар жерлерде топырақты сыдыра жырту
(лущение стерни) ЛДГ-15А дискті ... ... 12-1 4 ... ... Содан соң 35-40 см тереңдікте Т-4 тракто-рына
тіркелген ... ... ... ... жырту жұмыстары жүргізілді.
Механикалық қүрамы ауыр сұртопырақты жерлердің құнарлылығын арттыруда
сүдігер ... ... ... ... ... ... ... Терең сүдігер жыртудан кейін ] 8-қазанда жер тегістелді[13].
Қысқы сор шаю ... ... үшін ... ... ... сақтау мақсатында Т-150 тракторына тіркелген ПТ-4 ... және ... екі ... ... Алқаптың ұзындығына және
егістілігіне қарай 25-қазан күні ... 150 метр ... ... ... ... барлық механикаландырылған жұмыс
процестерінде, әсіресе сор шаю, eric және ... ... ... жер ... өте ... Тегістелмеген алқапта тұқымдардың
біртегіс егісіне, топырақтың біртегіс копсытылуына және арамшөптердің толық
жойылуына қол жеткізу мүмкін ... ... ... ағын суды бірдей
бөлістіру жүзеге асырылмайды. Биік ... ... ... ... топырақтың сортаңдануынан зардап шегеді. Осының барлығы өнімді
едәуір төмендетеді. Тегістелген алқаптарда ғана ... ... ... ... өнімділігін арттыратын ұзын жүйек-арықшалардан ... және ... ... ... механикаландыру жағдайлары
жақсарады.
Тәжірибе алқаптарында сор шаю жұмыстары қарашаның ... 2500 ... метр ... ... ... ... ... институты вегетациялық кезінде
суарудың қатаң тәртібін сақтауды және қыскы сор ... мол ... ... Бұл ... ... шаруашылықтарда оң нәтиже берді
Мактарал ауданы жағдайында көптеген алкаптарға сор шаю ... 2 ден 3 мың ... ... ... ал ... ... камтамасыз
етілген ерекше сорланған жерлерде сор шаю мөлшерін 4 мың текше метрге дейін
арттыруға болады. Қайта сорлануға ... жер асты ... 2,0-2,5 ... ... дренажсыз жерлерде сор шаюдын, төмендегі ... ... ... ... ... ... сорланған алқаптарда 2000-3000 м3/га;
Күшті сорланган алкаптарда 3000-4000 м3/га.
Мұнда сор шаю жұмыстарын 3000 текше метр мөлшерінде бір рет, ал ... ... сор шаю ... 4000 ... ... дейін арттыруға
болады, бірақ ол мөлшерді екі рет сор шаю аркылы жүзеге асыру керек.
Сор ... ... ... ... ауырлығына карай белгіленеді,
топырақ қаншалықты ауыр болса, сор шаюды сонша ерте жүргізу керек: Оңтүстік
Қазақстан ... ... ауыр ... ... үшін ... ... ... желтоқсанның ортасы, орташа топырактар үшін - желтоқсанның аяғы -
каңтардың басы және жеңіл топырақ үшін - ... айы ... сор шаю ... ... ... ... есептемей жатып,
өте жоғары мөлшермен жүргізуге болмайды. Бұл сор шаю ... ... ... ... ... ... едәуір әсер етеді. Мақтарал ауданында
сор шаю жұмыстары жыл сайын күзгі-кыскы мерзімде гектарына 2000-3000 ... ... ... ... сор шаю мөлшері мен саны топырактың
құрамындағы суда ... ... ... ... әсер ... дайындау жүйесі қауын егісінің мерзіміне байланысты анықталады.
Ауылшаруашылық ... ... ... ... үшін тәжірибе алқабында 25-
сәуірде МТЗ-80 тракторына тіркелген дискті ... ... ... ... ... күні екі ... ерте көктемгі тырмалау
жұмыстары жүргізілді.
Тырмалау топырақтың ұсақталуын, ... орын ... ... және ... ... жойылуын қамтамасыз етеді. Біздің
аймақта тырмалаудың ... ... ... ... ... ... Тырмалау үшін МТЗ-80 тракторына тіркелген БЗСС-1,0 тырмасы
қолданылды. Екі ізбен чизельдеу 7-мамырда М'ГЗ-80 тракторында ... ... ... 16-18 см ... ... ... Егіс ... 8-мамыр
күні топырақтың басылуы үінін дем берілді, бүл өз кезегінде ... ... ... және ... ... алуға мүмкіндік береді [14].
2.3 Егісті күтіп баптау
Тиімді бақша ... ... ... ... бірі ... ... жаңа сорттарын, соның ішінде отандық «Береке» сортын өндіріске
енгізу.
Оңтүстік Қазақстан облысында сәуір және ... ... өте ... жауын-шашын түседі, бұл өз кезегінде егіске кері әсерін ... ... ... ... орташа сазды сұр топырағында сел
жаңбырлардан кейін калың қатқалақ ... ... ... бұл ... ... Eгiс 9-мамыр күні жүргізілген болса, П-мамырда сел жаңбыр
жауып өтті. Тәжірибелік ... ... ... ... ... 2-мамыр күні,өсімдіктерге зақым келтірмеу үшін таңертең
жер жұмсақ кезінде қаткалақ бұзу жұмыстары жүргізілді. Қатқалақ бұзумен ... ... ... де жойылды. Егістен кейін ІО-күнІ 19-
мамырда 100 пайыз оскін алыңды.
Пайда болған өскіндердің ... ... ... ... жегенелеу
жұмыстары жүргізілді. Бірінші жегенелеуді 24-мамыр күні ... ... ... ... ... бір метрде 3-4 өсімдік қалдыру арқылы алып
барылды. Екінші жегенелеу 3-4 ... ... ... болған 30-мамыр, 3-
маусым күндері жүргізілді. 05 м қашықтықта 1 өсімдік калдырылды, нәтижеде 1
гектарда 10 мың өсімдік ... ... ... қол ... ... жұмыстарын кешіктіруге болмайтының көрсетеді,
өйткені өсімдіктердің тамыр жүйесі уақыт өткен сайын бірі-бірімен ... және ... ... уақытта тамыр жүйесіне зақым келеді жэне
ауруға шалдығады, сондыктан жегенелеуді кешіктірген жағдайда өсімдіктерді
пышақпен кесу керек [17].
Бірінші қатараралық ... ... ... ... жапырақ пайда
болган уақытта 14-16 см тереңдікте ... ... ... ... ... Жүйектерді арамшөлтерден қолмен тазарту жұмыстары
30-мамыр күні алып барылды. Екінші катараралық өңдеу жұмыстары ... ... ... ... ... 16-18 см терендікте алып барылды.
Суармалы жағдайларда өсімдіктерді домбықтау міндетгі турде орындалуы керек.
Домбықтаудың ... ... ... топырақты қопсытумен ғана
шектелмейді. Суармалы алкаптарда домбықтау қажет, ... оның ... ... топырақ белдік суару кезінде тамыр мойнын су басудап ... ... ... ... үшінші қатараралық өңдеумен бір
уақытта қопсытылған топырақты өсімдік сабағына қарай жылжытушы құрылғысы
бар КПН-4,2 ... ... алып ... ... ... 10 ... төртінші катараралық өндеумен бірге 20-маусымда жүргізілді
Қатараралық өндеу жұмыстарымен бірге алып ... ... ... арасында кең жүйек аралықтары ұшта МТЗ-80 тракторына
тіркелген аспалы ... ... ... және ... ... ... екінші домбықтаудан кейін арамшөптерден косымша
тазарту жұмыстары алып ... ... ... егу ... ... күтіп
баптауға өскіндер көрінгенге дейін қатқалақты бұзу үшін тырмалау немесе
ротациялықтырмамен ... ... ... ... ... топырағы механикалық кұрамы орташа сазды болып, жаңбырдан кейін
қалың қатқалақ қабаты пайда болады, ... бұл ... ... ... ... ... бір уақытта арамшөптердің өскіндері де жойылады.
Өскіндер көрінгеннен кейін алғашқы нағыз жапырақ пайда ... ... ... ... ... КОР-4,2; КОР-5,4 қопсытқыштарының
жәрдемінде 14-16 см тереңдікте жүргізіледі және жүйектерді ... ... ... алып ... Екінші өңдеу жүмыстары -5-7 нағыз
жапырақтары пайда болған кезде 8-10 см тереңдікте жүргізеді және ... ... ... ... бір ... қалдыра отырып жегенелейді. Үшінші
өңдеу жұмыстарынан кейін ... ... және ... ... ... ... карай тазарту жұмыстары жүргізіледі
Екінші қатар аралық өңдеуде пәлектерді ығыстырушы күрылғы орнатылған
қопсытқыш қатараралықтардағы пәлектерді жылжытып, ... ... ... үшін 50-60 см орын ... ... ... ... өңдеу шатрик
кезеңінде, төртінші қатараралық өңдеу пәлек жаю кезінде, ал бесіншісі өнім
пайда болу кезінде ... ... ... ... ... ... саны 6-7
ретке дейін жетуі мүмкін. Жақсы қопсытылған топырақ едәуір ... ... ауа ... ... ... де ... қабаттарға жайылып, есімдікті
қажетті коректік ... және ... ... ... ... жетілу мерзімі кысқарады, өнімділік артады, өнім сапасы жақсарады.
Аталық гүлдерінің ... ... ... ... ұшын ... жаксы
нәтиже береді. Шырпу өте көп енбекті, материалдық шығынды ... ... да ... шаруашылықтарда бүл жұмыс жүргізілмейді.
Қазақ мақта шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты зерттеулерінде шырпу
жұмыстары домбықтаумен бір уақытта алып ... ... ... ... ... 34-42 ц/га құрады [17].
Кесте 1
Шырпудың қауын өнімділігіне әсері, ц/га
| | | | ... ... ... және ... 1 ... 2 |
| ... ... |домбықтау |
|Береке |184 |218 |226 ... ... ... ... алқабында фосфор тыңайтқышы фосфоритті ұнтақ ретінде гектарына
80 келі ... зат ... ... ... ... ... ... МТЗ-80 тракторына тіркелген РУМ-8 тыңайткыш шашкыш құрылғысы
жәрдемінде ... ... ... азот ... енгізу тізбегіне сәйкес
нұсқаларда бұл ... үш ... ... Азот тыңайтқышы ретінде
құрамындағы N-34% мөлшеріндегі аммиак селитрасы ... ... ... ... кұрылғысы жәрдемінде енгізілді.
Бірінші қоректендіру 4-5 нагыз жапырақ пайда болған уақытта жүргізілді.
Мұнда ... ... ... 30%-ы, пәлек жаю кезеңінде алып
барылган екінші қоректендіру белгіленген мөлшердің 30%-ы , ал ... ... ... ... ... ... ... кезіңнде топырақтың астыңғы қабаттарына ... ... үшін ... ... ... ... ... жақсы өседі және тыңайтқыштарға, әсіресе азот-
фосфор тыңайтқыштарына деген талабы жоғары. Тыңайтқыштар енгізу минералды
тыңайтқыштарды шашқыш ... ... ... жәрдемінде алып
барылды. Тыңайтқышты енгізудің ең оңтайлы мөлшері N80PK0 шамасында болып
есептеледі. ... ... ... ... ... ... ... бөліп қолданған уақытта біршама артады. Азот
тыңайтқышының барлық мөлшерін вегетация кезеңінде ... ... ... ... ... алайда жемістерінің құрамындағы қант мөлшерін
біршама төмендетеді. Жемістерінің құрамындағы кант ... ... және ... ... ... ... азот тыңайтқыштарын
өсімдіктің өсіп дамуының ерте кезеңдерінде енгізу аркылы кол жеткізуге
болады. ... ... ... егіс ... ... егіспен бір
уақытта енгізілген жағдайда өсімдіктердің өніп шықканнан ... ... ... камтамасыз етеді, ал екінші жартысын 4 жапырақ ашқанда
немесе ... ... ... ... ... ... бәрі ... және
жеміс канттылығын арттыруға жағдай жасайды. Пәлек жаю және ... өсу ... N Р К|0 ... тыңайткышының толық мөлшерімен
коректендіру өнімділікті 40%-га арттырады. ... ... ... өсіру
әдісінде алғашқы қоректендіру көшет отырғызылған ыдыстарға енгізіледі.
Көшеттер сумен бірге аптасына 1-2 рет қоректендіріледі (1 ... ... 10 ... га 10-12 г ... фосфор және калий (әсерлі зат ... ... ... ашық ... ... ... ... үшін тек калий-
фосфор тыңайтқыштары ғана енгізіледі. Қоректендіру үшін кәдуілгі ... ... және ... ... да ... Кемира-гидро) қолдануға болады. Қауынның ... ... ... ... ... ... ерекшелігі, аймактың
жағдайлары және өсіру технологиясы негізінде ... ... ... қол ... ... кұрамы, кышкылдылығы, сортаңдануы
және баска да көрсеткіштері ... ... ... бір ... ... түзілуі үшін Онтүстік Қазакстанның орташа сазды топырағында
тамшылатып суару жағдайында ... зат ... N - 4-4,5 ... Р,О. -
1,5-2,5 кг/га және ҚО - 6,2-6,7 кг/га тыңайткыштары ... ... ... ... ... үшін ... 11,5-13 келі ... 3-4,5 келі монокалий фосфат және 8-9 келі ... ... ... ... ... ... ... (көң) енгізу жақсы
әсер етеді. Әдетте, оларды күзде сүдігер ... ... 20-30 ... ... ... ... ... және калий
тыңайтқыштары сүдігер жырту алдында толығымен немесе белгіленген ... ... азот ... - 2-3 бөліп: біріншісі - егіс
алдында, екіншісі және үшіншісі - ... ... ... ретінде
енгізіледі. Тамшылатып суару жағдайында ... ... өсіп даму ... ағын ... ... беріледі. Мұнда
минералды тыңайтқыштарды енгізу күзге қарай ең ... ... ... ... ... ... өсіп даму ... мен даму
сатыларын есепке ала отырып әрбір суаруға ... ... ... үшін ... ... карбамид, калий селитрасы, калий
сульфаты, моно ... ... ... ... және ... да әр ... қолданылады. Сондай-ақ тамырдан басқа ағзаларға арналған
коректерде пайдаланылады: Мастер, ... ... ... ... ... ... суда еруін және коспаларының болуын ... ... Бұл ... ... ... өте ... ... томен
ерігіштік тыңайтқыш енгізуге кететін шығындарды арттырады, ал тыңайтқыш
кұрамында суда ерімейтін қоспалардың (суда ерімейтін ... ... ... болуы құбырлардың бітеліп калуына алып келеді [18].
2.5 Суару
2011 жылдың жаз маусымында ... ... және ... түсуіне әсер еткен ауа ... ... ... ... ... сортының егісінде бакылау нұскасына
салыстырғанда өнім ... ... ... ... 4 ... 2400 ... болған 3-нұскада бақылау нұскасынан 70 ц дерлік жоғары өнім ... және ... ... да ... ... 28-51 ц/га жоғары
өнімге қол жеткізілді. Алынған мәліметтерден Оңтүстік Қазакстанның суармалы
аймақтарында кауын өсіріп ... ... саны 2-4 рет ... ... ... ... м3/га болуы, сәйкесінше минералды тыңайтқыштар
N6UP80, Ng0Pg0 мөлшерінде ... ... ал ... ... ... өсірілген кәдуілгі технологияда 2 суару мен минералды ... ... ... Суару мөлшерін дұрыс таңдаумен бір уақытта
суаруларды вегетация кезендеріне дұрыс ... ... зор, ... ... ... топырақтағы ылғал мөлшері, жер асты ... ... және оның ... ... есепке алыну керек. Суарудың
жалпы саны қауынның өсіп даму ... ... ... ... - ... ... ... кезең - гүлдеу;
Үшінші кезен-жемістерінің өсуі.
Бірінші вегетациялық суару 4-нұсқада пәлек жаю кезеңінде 600тскше ... 12 ... ... Екінші, үшінші және төртінші
вегетациялық суару аталық және аналық гүлдерінің ашылуы кезінде және ... болу ... ... ... және 15-шілдеде жүргізілді. ал 1-
2- нұскада - 2 суару суландыру мөлшері 1800 текше метр, ... ... ... 3-4- ... - 2 ... 1800 ... метр ... суару аралығы 10
күн етіп жүргізілді. Бесінші вегетациялық суару тізбек ... ... ... болу және өсу ... ... 600 ... ... жүргізілді (1-2-нұскада суару мөлшері гектарына 900 текше метр).
қауын өсімдіктері суаруды ... ... ... ... ... ... және жер асты суларының жайласу деңгейіне карай 1800
ден 3000 ... ... ... өзгеріп отырады.
Қазақ мақта шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты Оңтүстік ... ... жер асты ... ... ... ... қауын өсіріп
баптаудың төмендегі суару тәртібін ұсынады.
Мақта арал ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелер жоғары өнімге (237 ц/га) ... ең ... шегі ... дала ... 70-80 %- ... ... жағдайында қол жеткізуге болатындығын көрсетті. Ылғалдылық
дала ылғалдылығының 60 пайызын құрағанда өнімділік - 144 ц/га ... арал ... ... ... ... ... ... ылғалдылығын 70%
мөлшерінде ұстап тұру ұсынылады, әйтпесе түйіндер түсіп қалады, ... ... ... ... ... Жемістерінің өсуі мен
пісіп жетілу кезеңінде топырақ ылғалдылығын алқантың ... ... % ... ұстап тұру керек [20].
Кесте 2
Жер асты суларының жайласу деңгейіне қарай қауынның суару тәртібі
|Жер асты ... саны ... ... ... ... |
|суларының жайласу| ... ... ... м | | | |
|2 ... арты |4-5 |700 ... ... |3-5 |600-700 ... |
|1 м-ге ... |2-3 |500-600 ... ... барылған зерттеулерден жалпы суландыру мелшері 2400 және 3000 м3/га
етіп 4-5 рет суарумен бірге NgoPg0, N|00Pgn мелшерінде ... ... ... ... ... өсу ... мсн түзілуіне әсер етумен бірге
гүлдеу қарқыны мен жемістерінің пісіп ... де оң ... ... ... ... жетілген жемістердің саны орналасу ... он мың ... ... ... 1 ... 5 ... тұра
келді, яғни бақылау нұсқасынан 2 жеміс артық. 4-нұскада ... ... ... өнімі бойынша 3-нұскаға қарағанда төмен көрсеткішке ие
болды. Минералды ... ... ... және ... ... ... жемістерінің сапа көрсеткіштеріне әсер етті. Бақылаулар
жиын терім барысында 4-ңұсқада өте көп ... ... ... керсетті. Суарудың шектен тыс жоғары мөлшерлері ... ... ... С дәруменінің мөлшеріне біршама әсер етеді
. Бақылаулар Қазақстанның ... жер асты ... ... ... ... ... 1800-2400 текше метр мөлшері ұсынылады.
Кесте 3
Түрліше суландыру мөлшерінде қауын өнімінің құрамындағы қант ... ... ... | ... ... қант |С ... мг % |
|қ/с | ... | |
| | |% | |
|1 | ... |10,47 |23,90 |
| ... | | |
| ... ... | |
| | | | |
| |2 ... | | |
|2 | ... |11,48 |27,40 |
| ... | | |
| |2 ... | | |
|3 | ... ... |28,25 |
| |4 ... | | |
|4 | ... |9.95 |21,15 |
| ... | | |
| |5 ... | | ... ... суару жүйек арықшалары қазылады (8-сурет). Қауынның өсіп
даму кезеңінде суаруды бөлістіру оларды жүргізу әдістеріне ... сұр ... ... ... ... ... ... домбықтауға
дейін (2-4 жапырақ) суарудың шектеулі (1-2) ... ... ... соң
тамырларының терең қабаттарга өсуі, вегетациялық массасының ... ... өнім ... ... ... үшін ұзақ үзіліс беріледі. Жаздық сорттар
үшін 15-20 күн, күздік және қыстық ... үшін ... ұзақ ... ... 25-30 күн ... ... өнім пайда болу кезеңінде суаруды әрбір 10-12
күнде жүргізеді. ... ... ... суару аралығындағы мерзімді қайта
ұзартады, өйткені вегетация аяғында жиі суару өнімнің қанттылығын ... ... ... ... ... ... ... да байланысты.
Егер де орташа және ауыр сазды топырақта пісіп жетілу ... ... ... ... ... ... жеңіл сазды
топырақтарда олар қант ... ... әсер ... ... ... ... мерзімі кешкі және таңертеңгі уақыт, ол ... ... ... ... ... солу ... ... төмендетеді.
Бірінші суарудан (бірінші нағыз жапырақ кезеңі) кейін 40 күн суарусыз
мерзім және ... ... ... даму ... топырақ ылғал
сыйымдылығының 65-70%-ы деңгейінде ұстап тұру ... ... ... кезеңінде бір-екі суару жеткілікті.
Қауынның ылғалға талабы күшті. Ауа-райы климаттық жағдайларға байланысты
кауынды вегетация кезеңінде 2 ден 5 ретке ... ... ... ... ... ... ... шамадан тыс жоғары ылғалдылықты
болдырмау ... ... ... ... ... ... артық
ылғалдылық өте қауіпті болады бұл ... ... алып ... Бұл ... ең ... ... ... ең аз мөлшерге жеткізе
отырып толык тоқтату. Дакылды өсіріп баптау кезінде ... саны мен ... ... ... ... ... қабаттың терендігіне,
топырақтың түйір өлшемдік (гранулометрический) ... ... және ... ... ... ... ... жеңіл
құмды және құмдауыт топырақтарда ылғал орташа және ауыр топырақтарға
қарағанда тез ... ... ... ... ... және ... мықты
тамыр жүйесі қалыптасуы үшін келесі суару 5-7 күннен кем болмаған үзілістен
кейін жүргізеді. Өсімдіктердің өсіп даму кезеңінде суару әр 13-15 ... ... ... ... жіктелген болуы, гүлдеу өнім пайда ... үшін ... ... ... және ... ... дала
ылғал сыйымдылығының 60 пайыз, ал жемістерінің түзілуі кезінде -70-80% (10-
сурет), пісіп жетілу кезеңінде - ылғал ... 60-70% ... ... Суару мөлшері гектарына 600-700 текше метрді құрайды [2].
3 Қоршаған ортаны қорғау және ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығының әр саласында өткір мәселердің туындауымен анықталады.
Бірінші орында табиғи орта ... ... ... ... ... мен ... ... пайдаланудың
экономикалық эффектілігін арттыру және биосферадағы биологиялық ... ... ... ... ... мен ... дамуы, табиғат ресурстарын жоспарсыз пайдалану
қоршаған ортаның ластануына әкелуде. Бұл ... ... ... ... кері әсер етіп ... масштабтағы экологиялық мәселелердің
тууына себеп болуда.
Қоршаған ортаның тағы бір басты элементтерінің бірі - су. ... ... көл, ... мұздық, бүлт және түман жер асты сулары және
т.б. түрінде кең таралған. Тіпті тірі ағзалардың 65-70 пайызын су қүрайды.
Дүниежүзілік су ... ... ... адамзат қауымын алаңдатып отыр.
Бұл мәселе Қазақстанға да тән. ... ... ... әрі ең ... ... ... ... айдындарының ластануын былайша топтайды:
- биологиялық ластану: өсімдік, жануар, микроағзалар және аш бейімді
заттар;
- химиялық ластану: ... және су ... ... ... ... ... ... электромагнитгі өріс, радиоактивті
заттар.
Судың сапасы, ластану деңғейі үнемі бақылауга алынып ... ... ... ... ... ... еріген бөлшектер, температура
әр түрлі болуы мүмкін.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауыз судың 100-ден астам саналық
көрсеткішін ұсынган. Ал, ... ауыз су ... Мем СТ. 287482 ... ... ... ... Су бассейнінің ластануының негізгі
себептері - тазартылмаған ағын ... ... ... ... қүйылатын лас сулар да бірнеше топқа бөлінеді. Оларды
қоспалар (ерімейтін, коллоидты, ... лас ... ... ... биологиялық) – деп жіктейді.
Лас сулардың ішінде тұрмыстық сарқынды суларда органикалык ... ... ... 42 % -тей ... ... пайдаланатын сулар мен
синтетикалық жуатан заттармен судың ластануы өте қауіпті. Бұл заттар ... ... ... ... ... сулы ... пестицид,
гербицид және басқа да химиялық улы препараттармен ... ... ... ... ... ... мен күріш, жеміс-жидек, бау-бақша,
зиянкестеріне қарсы бүрынғы Кеңес өкіметі кезеңінде өте көп ... ... ... су ... оның сапасы мен микрофлорасы ... ірі ... ... ... ... Өз кезегінде химиялык
затгардың зиянды ... ... адам ... кері ... ... ашық өзен, көл суларымен қатар жер асты ... ... ... ... және ... ... ... ластанып отыр. Оның
негізгі ластану көздері мыңалар:
-енеркәсіп өнімдерін сақтайтын қоймалар;
-химиялық заттар және тыңайтқыштар;
-тұрмыстық қалдықтар;
-жер асты суымен жалғанатын ... ... ... ... ... ... табылады.
Жер асты суларында әр түрлі жұқпалы ауру тарататын микробтар, вирустар
кездеседі.
Адамзат ... ... ... ... маңызы әрқашанда зор
болған. Уақыт өте келе экология ғылымы қалыптаса ... ... ... ... ... пайдаланып, қоршаған ортаға зиян келтірмеуді ойлады.
Экология - іргелі ғылым және оның идеялары маңызды екенін ұмытпау керек.
Қазақстанның құрғақ климаты ... ... ... ... ұзақ сақталып, экожүйелерді бүлдіреді. Осылайша топырақ негізгі
ластану көзі ретінде радионуклидтерді өсімдіктерге одан ... ... ... Ал, адам ... өз ... генетикалық,
соматикалық, онкологиялық ауруларға ұшырап, зардап шегеді. Қазірдің өзінде
Қазақстанда 2,6 млн адам мутагенез ауруымен ... тұр. ... ... ... адам ... ... рагі, туберкулез, жүйке ауруларымен ауырып зардап
шегуде.
Жоғарыда келтірілген тарихи және шынайы фактілер Қазақстанның қасиетті
топырағы, ауасы мен су ... ... ... ... ... дүние
жүзінің адмзат қоғамы соңғы жылдары ғана біліп отыр. Ендігі жерде ... ... ... ... денесін сауықтыра отырып ... ... өмір ... ... ... бел ... өркениетті
елдер қатарына қосылатын күн алыс емес.
Жерлердің бұзылуының деградациясының (латын тілінен ... ... ... негізгі факторларына мыналар жатады: эрозия, суарудың
теріс салдары, жердің азуы және пайдалануга жарамғысыздығы, пестицидтердің
қолдануы және т.б.
Эрозиямен күресу ... ... ... территорияда өсімдіктер жабынын жоюга әкелетін табиғи
экожүйелерге тигізетін әсерді шектеу. Бұл әсіресе ... ... ... эрозиялық процестер көбінесе шектен тыс ... ... ... ... ... ... ... кезінде, әсіресе топырағы жеңіл ... ... және жел ... да ... ... ... ... өсімдіктердің ... ... ... ... болу ... орын ... Мұндай қолайсыз
құбылыстарды болдырмаудың негізгі жолы мал жаю ... ... ... қысымды төмендету болып табылады.
Егістік жерлерді қорғау іс-шаралары:
• ауыспалы егістіктерді ... ... ... ... ... ... ... қызылша) топырақты бекітетін тамырлары бар
шөптер ... ... ... ... ... ... ... (рельефтің горизонттарымен);
• өңдеуден оңай бұзылатын құмды және ... ... ... ... егістік ... ... ... ... ... ... ... жасау;
• топырақтың құрылым түзілуіне мүмкіндік туғызатын, ... ... ... топыраққа жасалатын қысымды кемітетін техниканы пайдалану.
Топырақты соқасыз ... ... ... ... бөлу ... бұл жаңа әдісі қазір кеңінен пайдаланылып келеді. Аталған
әдіс аудармай жырту арқылы топырақты ... ... Бұл ... ... ... құрылысы сақталады. Тұрақтылығы мен құнарлыгы
бұзылмайды, Әдістің технологиялық кемшілігі арамшөптердің көп ... ... ... әдісін қолданғанда барлық агротехникалық шаралардың
кезегі мен мерзімдерін қатаң сақтау қажет.
Есептеу ... ... ... ... ... ... ... шығынды келесі формуламен анықтаймыз:
З = g * Зт* Мт
Мұнда: g – жер ... ... ... ... ... 3 ... – топыраққа тасталынатын 1 тонна ластаушы заттардан
болатын
шығын; 770 ... ... - ... ... ... массасы
Егерде зиянкестермен күрес жүргізу кезінде қоршаған ... ... ... ... 1 ... (бір ... ... онда зияндылық келесі сомаға тең болады:
З = 3 * 770 * 1 = 2310 ... ... ... ... ... ... аз деп
есептейміз.
Техника қауіпсіздігі – жұмысшыларды ... ... ... ... ... ... және ... амалдар жүйесі.
Еңбек туралы және еңбекті қорғау зандарын бұзған лауазымды тұлғалар КЗОТ РК
сәйкес ұйымның ... шарт және ... ... ... ... ... және профессиональды бірлестіктердің қызметіне кедергі
жасағандар ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігінің негізгі талаптары Өндірістің
технологиялық процесі ҚР ... ... ... дәрілік
заттарды өндірудің технологиялық регламенттері бойынша құрастырылған және
бұйрық талаптарына сәйкес құрастырылған технологиялық ... ... ... ... жүзеге асырылады
- технологиялық процестің негізгі параметрлері, артылатын және ... ... ... ... және ... ... процесті жүргізу
бойынша ескертулер ... ... ... ... ... ... ... және зиянды өндірістік факторлардың көзі қондырғылар
және машиналар, әнергетикалық байланыстар (коммуникациялар), қолданылатын
шикізат, өндірістің аралдық ... және ... өнім ... жұмысқа аппаратшыларды, машинисттерді, операторларды жіберу
арнайы оқытулар және ... ... ... ... ... үшін ... ... қауіпсіз эксплуатациясы
бойынша нұсқаулау жүргізілгеннен кейін, өндірістік санитария, ... ... ... және ... ... ликвидациялаудың
жоспарымен танысқаннан кейін жіберіледі.
- жарылысқа қаупті және ... ... ... ... арналған
технологиялық қондырғылар мен байланыстар герметикалық болуы ... ... ... ... ... ... ... шығу
керек, разгерметизацияланғандарды жылдам ауыстыру керек.
- жұмыс зонасында жарылғыш, зиянды ... ... ... ... ... бақылаумен орындалу керек.
- жұмыс орнында ... ... улы ... бөлінуіне
мүмкін байланысты барлық жұмыстарда ... ... ... ... ... ... ... ғылыми негізделген ауыспалы егісін қолдану. Бұл 5-7 танапты
ауыспалы eric ... ... ... ауыспалы егісінде, әсіресе қайта
сортандануға бейім алқаптарда міндетті түрде копжылдык ... ... ... бұршақ тұқымдас дақылдар болуы керек. Дақылдарды ғылыми- негізделген
түрде ауыстырып егу ауыспалы eгic ... ... ... 100-150 ... жағдайда мүмкін болады.
Өсімдіктердің минералды тыңайтқыштармен, микро- элементтермен қоректендіру
және тыңайтқыштарды ... ... ... ... Тыңайтқыштар
жүйесінің қолданылуы ауыспалы eric алқаптарының агрохимиялық әдістемелігі
және өсіріліп жатқан ... ... ... ... жүзеге
асырылуы керек.
Өсу сатысында бакша дақылдарын ... ... ... ... ... ... ... баптау тиімсіз.
Қазақстанның оңтүстігінде суаруда, ағын сумен бірге тыңайтқыштар және
химиялық мелиоранттар енгізуде заманагөй технологияны ... ... ... ... ... ... ... мен будандарды пайдалану.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Есмахан Н.Ш. Абишова Г.С. «Бақша шаруашылығы» пәнінен курстық жұмысын
орындауға ... ... ... ... ... ... шаруашылығы» Қызылорда: 2007ж 246-258 бет
3.Н.Г.Щепетков, М.Ә.Ысқақов «Жеміс-көкөніс шаруашылығы» Алматы, 2011ж
519-529бет
4.Қ.К.Әрінов, Н.И., Можаев Н.А. Шестакова.,М.Ә. ... ... ... ... (оқу құралы) Астана,2004ж 280 бет
5.Сейітов И., СаудабаевТ., Әбдірашев Ш. Агрономия негіздері.-А. Ана
тілі,1991.
6.Жаңабаев К.Ш., ... Т.С., ... И.С. ... ... ... ... Оқулық.*Алматы: Кайнар, 1994,-352б.
7.Жаңабаев К.Ш. және баскалар. ... жиі ... ... ... ... Алматы,1994.
8. Қазақ тіліне аударған – ... Қ.Б. ... ... сортын
өндіріске енгізу ұсыныстары» Атакент кенті, 2011ж.
9. Қазақ тіліне аударған – Орналиева Қ.Б. ... ... ... ... ... ... ... бет
10. Ахметова Ф. С. «Бақша шаруашылығы» Алматы 2001ж
11.Қ.К.Әрінов,Қ.М.Мұсынов,А.Қ.Апушев,Н.А.Серекпаев Н.А.Шестакова С.С:А
12.К.Ж.Аяпов,К.А.Кампитова, Р.С ... ова. ... ... ... ... жане ... ... Алматы: Қайнар, 1993
14.К.Ж. Аяпов, О.А.Үкібасов, Р.С.Мажитова.Жеміс ... ... ... ... В.М ... по овощеводству.-М:Колос 1980
16.К.А.Кампитова. Жеміс шаруашылығы: оку құралы. Алматы 2004
17.Юсупов М.З, Петров Е.П, Ахметова Ф, Овощеводство Казахстана.- Алматы
18.Каплина Г.Т. Рассадные овощные ... ... ... 1990
19.Якушев В.И,Шевшенко В.В, Плодоводство с ...... ... С.Н. ... ... /3-е изд, Колос 1980

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оңтүстік Қазақстанның тау маңы аймағындағы картопты үздіксіз өсірілетін танабының фитосанитарлық жағдайын зерттеу67 бет
Ауыл шаруашылық дақылдардың аурулары34 бет
Бақша дақылдарын ашық танапта өсіріп өңдіруде қолданылатын машиналар32 бет
Уыт өсірудің морфологиялық және физико-биохимиялық процесстері жайлы7 бет
Уыт өсірудің морфологиялық және физико-биохимиялық процесстері жайлы ақпарат8 бет
Уыт өсірудің морфологиялық және физико-биохимиялық процестері3 бет
Шет елдерде және Қазақстанда қарбыз өсірудің қазіргі жағдайы39 бет
Қарбыз және қауын тұқымдарын егістікке себуге дайындау жұмыстарының өнімділікке әсері26 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Капиталды өсірудің негізгі әдістері18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь