Қойдың жұқпалы энтеротоксемиясы

Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Қысқартулар мен белгілер
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.1Қойдың жұқпалы энтеротоксемиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.1.1 Жұқпалы энтеротоксемияның эпизоотологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.1.2 Жұқпалы энтеротоксемияның клиникалық белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.1.3 Жұқпалы энтеротоксемиядағы өлекседегі өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
1.1.4 Жұқпалы энтеротоксемияны анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
1.1.5 Жұқпалы энтеротоксемияның емі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.1.6 Жұқпалы энтеротоксемиясының алдын алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.2Малдың жұқпалы ауруға төзімділігі мен қабылдағыштығы ... ... ... ... ... ... ... 14
1.3Ауруға бейім жануарларға қатысты шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
1.4Сауықтыру шаралары және індет ошағын жою ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2 Өзіндік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
3 Техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Тақырыптың өзектілігі. Індеттану - індет процесін, жұқпалы аурулардың пайда болу және таралу заңдылықтарын зерттейтін, сол арқылы жұқпалы аурулармен күресу әдістерін қарастыратын ғылым.
Індеттану екі түбірден тұратын қазақтың төл сөзі: індет — жұқпалы аурудың кең ауқымды таралуы, ал тану - білу, яғни ғылым деген мағына береді. Індеттану батыс тілдерінде «эпизоотология» деп аталады. Ол да екі үғымның жиынтығы: эпизоотия (грекше ері — арасында, zооп — жануар) және 1оgоз - ғылым. Бұл терминнің шығу төркіні медицинаның саласы эпидемиологияға барып саяды.
Індеттану жұқпалы ауруларға қатысы бар бірталай пәндермен тікелей байланысты. Олардың ішіндегі ең жақын ғылымдар: микробиология, вирусология және иммунология. Бұл ғылымдардың жетістіктері індеттануда жан - жақты қолданылады.
Кейбір жұқпалы аурулардың адам мен малға ортақ болуына байланысты індеттің адамдар мен жануарлар арасында таралуын бірге қарастыруға тура келеді. Малдан адамға, керісінше, адамнан малға жұғатын аурулар біршама.
Ауыл шаруашылык малдарының көптеген ауруларының ішінде жұқпалы аурулар ерекше орын алады. Онын кауіптілігі сондай, бір мал ауырса, егер уақытында шара көрмесе, күреспесе, ол тез тарап кетеді де баска малдар ауырады. Тез арада ауру малдан сау малға жұғып бүкіл ауру қабылдағыш мал ауырады және ол малдр тез шығынға ұшырайды, ауырған малдың өнім беруі тез төмендейді, өнім сапасы нашарлайды.
Аурудан таза емес шаруашылыққа карантин салынады. Оның (карантин) ережесі бойынша,ол шаруашылықтан мал, мал өнімдері, керек болса (адамдарда) басқа жаққа шыкпайды, бөгде адамдар, мал өнімдері т.б.ішке кірмейді. Ал ауырған малдарды емдейді, одан басқа да көптеген косымша шығындар жұмсауга тура келеді, ол шығындар миллиондаған тенгені құрайды. Оған қосымша ветеринария - медициналык көптеген әлеуметтік (социалдық) шараларды іске асыруға тура келеді.
Ең басты мәселе шарушылықта, ауылда, әкімшілікте ауруды болдырмау, ауруды уақытылы білу ауру малды анықтау болған жагдайда оны әрі қарай таратпау, ол ауру шыққан жерде (ауру ошағында) ауруды жою болып табылады.
Қойдың жұқпалы энтеротоксемиясы - ауасыз жерде өсіп-өнетін клостридиум перфрингенс микробына «Д» және «С» типінің қатерлі әсерінен пайда болатын жұқпалы ауру. Ауруға шалдыққан қой микробтың уымен уланып, тез арада өледі.
Бұл аурумен ірі қойлар, тоқтылар қозылар да ауырады. Ауру республикамыздың барлық аймағында кездеседі, соның ішінде оңтүстік облыстарда жиірек кездеседі. Соңғы жылдары қыста ерте көктемде туған
1 Сайдулдин, Т.С. Ветеринариялық іңдеттану: оқулық жоғары оқу орындары үшін, Том 1,2. / Т.С.Сайдулдин - Алматы: Санат,1999.-145б.
2 Қасымов, Е.И. Бірнеше түлікке ортақ жұқпалы ауруларды балау және күресу шаралары: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін / Е.И. Қасымов - Алматы: Қайнар, 1992. – 121б.
3Носков Н.М. Руководство к практическим занятиям по эпизоотологии: учебное пособие для вузов / Н.М. Носков - Москва: 1961.- 89с.
4 Поляков, А.А. Ветеринарная дезинфекция: (изд. третье), учебник для вузов / А.А.Поляков – Москва: Колос, 1964.-140б.
5 Покров, М.И. Рекомендации по методике эпизоотологического исследования: /М.И.Покров - Москва: Колос, 1975.- 35с.
6 Сайдулдин, Т.С. Основы серологии: учебник для вузов / Т.С.Сайдулдин - Алма-ата: Кайнар,1992. -70с.
7 Осидзе, М. Инфекционные болезни животных: справочник /Под редакцией М. Осидзе - М: Агропромиздат, 1987.- 288с.
8 Байрак В.А. Практикум по ветеринарной микробиологии: учебное пособие для вузов / В.А. Байрак , В.М. Беляев –Москва: Колос, 1980.-214с.
9 Степин, В.С. Компоненты клеточного иммунитета в зависимости от способа введения вакцины /В.С.Степин, Л.М. Проскурина - Вестник сельскохозяйственных науки Казахстана, 1986. - № 4, 66 – 67с.
10 Кононов, И.М. Ветеринарлық анықтама / И.М. Кононов - Москва: 1984.-72с.
11 Құрманова, К. Адамға малдан жұғатын аурулар: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін / К.Құрманова - Алматы: Санат, 2000.-173б.
12 Төлеуіш, Ж. Малың аман болса, май ішесің: / Ж.Төлеуіш - Шымкент: «Замана» баспасы, 2007.- 54б.
13 Ермахан, Ә. Жануарлар ауруының клиникалық диагностикасы: оқу құралы жоғары оқу орындары үшін /Ә. Ермахан – Алматы: -Нур – Принт, 2006.- 88б.
14 Бияшев, К. Б. Организация ветеринарного дела: учебник для вузов/ К. Б. Бияшев и др.- Алматы: Санат, 2003.- 98 б.
        
        Аннотация
«Індеттану және инфекциялық аурулар» ... ... ... ... жазылған курстық жұмыс нормативтік сілтемелер,
анықтамалар, қысқартулар мен белгілер, кіріспе, негізгі ... ... ... ... ... ... және 5 сызба, 2 сурет,
2 кестеден тұрады.
Курстық жұмыс 30 ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды қолдануға
сілтемелер жасалған:
МЖМБС 2.104 -2006 КҚБЖ ... ... ... 2.301 -68 КҚБЖ ... 2.601 -2006 КҚБЖ ... ... ... 2.304-81 КҚБЖ (ЕСКД).Сызбалық шрифттер.
МЖМБС 2.701-84 КҚБЖ (ЕСКД). Схемалар. Түрлері мен типтері. Орындауға
қойылатын ... ... 2.321-84 КҚБЖ ... ... белгілеу.
Ф.7.04-03
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік ... ... ... ... ... _______________________________________________________
Жұмыс тақырыбы:_____________________________________________
Мамандығы:_________________________________________________
Орындаған ... аты ... аты ... ... ... ... ... бақылау:
_______________
қолы, аты – жөні
Комиссия:
_______________
қолы,аты – жөні
_______________
қолы,аты – жөні
Шымкент 2014 ж.
Ф. 7. 05 – 04
М.Әуезов атындағы ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
Студент _______________________________
(тегі,аты-жөні)
Жұмыс тақырыбы ______________________________________________
Бастапқы мәліметтер __________________________________________
|№ |Курстық жұмыстың мазмұны | ... | ... |
| | ... ... ... |
|1 | | | |
|2 | | | |
|3 | | | |
|4 | | | |
|5 | | | |
|6 | | | |
|7 | | | ... ... ... күні ... қорғау күні________________
Жұмыс жетекшісі _________________________________________________
(қызметі, тегі,аты – жөні, қолы)
Тапсырманы орындауға қабылдаған_______________________________
( ... ... 7. 04 – ... Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті
« _______________________________________» факультеті
«_________________________________________»кафедрасы
«Бекітемін»
Кафедра меңгерушісі
_____________________
(қолы,аты – жөні)
_______________2014ж.
Курстық ... ... ... жұмыс тақырыбы _____________________________________
_________________________________________________________________
Қорғау кезінде келесі сұрақтарға жауап алынды:
1.________________________________________________________________
2.________________________________________________________________
3.________________________________________________________________
Курстық жұмысты орындау кезінде алынған балл (60 ... ... ... (40 ... ... бағасы____________
Курстық жұмыс жетекшісі____________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Комиссия мүшелері________________________________________________
Қорғау күні__________2014ж.
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Қысқартулар мен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жұқпалы ауруға ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... 29
Пайдаланылған ... ... ... - ... ас ... ... жұмысын
бұзатын, микроб уымен ұландыратын жұқпалы ауру.
Иммунитет – организмнің генетикалық болмысы үшін бөгде ... ... ... микробтардан, қорғану қабілеті.
Карантин - жұқпалы аурудың таралуына қарсы бағытталған ... ...... ...... ...... вакцина егу.
Сал – орталық және шеткі нерв жүйесінің зақымдануына ... ... ... ...... ... заттарға деген сезімін арттыру.
Диагноз - ауру малдың жағдайы туралы қысқа түсінік
Пальпация - қолдың сезу қабілеті арқылы малды ... ... - мал ... ... ... ... — ауру ... сырт тұлғасын, сыртқы белгілерін, салмағын,
темпераментін анықтау.
Инфильтрация - зат алмасу өнімдерінің қалыпты жағдайдан ... ... ... арқылы келіп клеткаларда және тканьде жиналуы.
Бұрмаланған синтез - клеткаларда және торша ... зат ... ... жағдайда кездеспейтін заттың түзілуі.
Трансформация - қалыпты жағдайда түзілетін өнім түрінің пайда болуы
мысалы, ... ... және ... ... - ... және ... заттардың ультра
құрылымдарының ыдырауы.
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Індеттану - індет процесін, ... ... болу және ... ... ... сол арқылы жұқпалы
аурулармен күресу әдістерін қарастыратын ғылым.
Індеттану екі түбірден тұратын қазақтың төл ... ...... кең ауқымды таралуы, ал тану - ... яғни ... ... ... ... ... ... «эпизоотология» деп аталады. Ол да екі
үғымның ... ... ... ері — ... zооп — ... ... - ... Бұл терминнің шығу төркіні ... ... ... ... жұқпалы ауруларға қатысы бар ... ... ... ... ... ең ... ғылымдар: микробиология,
вирусология және иммунология. Бұл ... ... жан - ... ... жұқпалы аурулардың адам мен ... ... ... індеттің адамдар мен жануарлар ... ... ... тура ... Малдан адамға, керісінше, адамнан малға
жұғатын аурулар біршама.
Ауыл ... ... ... ... ... ... ... орын алады. Онын кауіптілігі сондай, бір мал ауырса, егер ... ... ... ол тез тарап кетеді де баска ... ... ... ауру ... сау малға жұғып бүкіл ауру қабылдағыш мал ауырады және ол
малдр тез ... ... ... ... өнім ... тез төмендейді, өнім
сапасы нашарлайды.
Аурудан таза емес шаруашылыққа карантин салынады. Оның ... ... ... мал, мал ... ... ... ... жаққа шыкпайды, бөгде адамдар, мал өнімдері т.б.ішке кірмейді. Ал
ауырған малдарды емдейді, одан басқа да көптеген ... ... ... ... ол ... ... тенгені құрайды. Оған қосымша
ветеринария - медициналык көптеген ... ... ... ... тура келеді.
Ең басты мәселе шарушылықта, ауылда, әкімшілікте ауруды болдырмау,
ауруды уақытылы білу ауру ... ... ... жагдайда оны әрі қарай
таратпау, ол ауру шыққан ... ... ... ... жою ... ... ... энтеротоксемиясы - ауасыз жерде ... ... ... «Д» және «С» ... ... әсерінен
пайда болатын жұқпалы ауру. Ауруға шалдыққан қой ... ... тез ... ... ... ірі ... ... қозылар да ауырады. ... ... ... кездеседі, соның ішінде оңтүстік
облыстарда жиірек кездеседі. Соңғы жылдары ... ерте ... ... ... ... мап) ... кезде, бұл ауру жиі кездесетіпі
байқалуда.
Бұл аурудың пайда ... ... ... - ішек ... ... бұзылуы үлкен әсер етеді. Ас ... ... ... ... ... ... ішекте тез өсіп-өніп ... ... ... ... ... тарап, организмді уландырып, ауру
туғызады.
Ал койды көктемде жайылымға алғаш шығарған кезде ... ас ... ... да, мал ... шалдығады.
Энтеротоксемияның өрбуіне малдың ішегінде гельминттік құрттардың болуы
да ... әсер ... ... ... ... ... ... төзімділігін
нашарлатады, сондай-ақ ішектің кабырғасына тесікі жасап, коздырғыш микроб
уының организмге тарауына ықпал етеді де, қой ауруға шалдығады.
Қазақстанда осы ... көп ... бойы ... ... В. С. ... ... ... түрі болатынын анықтады.
Аурудың бұл түрінде мал аяқ астынан тырысып, бүрісе бастайды. Басын
артқа қарай ... ... ... ... ... қалай болса
солай есіп, тісін шыкырлатып, аузынан және ... ақ ... ... аузында тістеп алған шөбі сол ... ... ... ... қойдың ішегінін шұрылдағаны естіледі уақыт өткен соң іші тіптен
жүрмей калады. ... ... іші ... ... ... гельминттік
құрттардың шыққаны байқалады [1,3].
Курстық жұмыстың мақсаты – қойдың жұқпалы энтеротоксемия ауруын зерттеу.
1Негізгі бөлім
1.1 Қойдың жұқпалы ... ... ... - ... ас ... ... ... микроб уымен ұландыратын жұқпалы ауру.
Қойдың жұқпалы энтеротоксемиясы - ... ... ... ... ... «Д» және «С» типінің қатерлі әсерінен
пайда ... ... ... ... шалдыққан қой микробтың уымен
уланып, тез арада өледі.
Қоздырғышы. Бұл ... ... ... ... ... және «С» типі ... саналады. Бұл микробтар жапырақта, жайылым шөбінде
және сау ... ... ... ... ... карағанда ұштары
доғаланған, ұзындығы 4,8, ені 1-1,5 микрон, Грам бойынша жақсы боялған
таяқшалар ... ... Бұл ... ... ... ... өсіп өнеді, спора
түзейді.
Клостридиум перфрингенс микробы сыртқы ортаның әр түрлі әсеріне ... ... Ол ... ... жапыракта 3 - 4 жылға дейін, суда 1 ... мен ... 1,5—2 жыл бойы ... өте ... ... түрі ... коректік ортада өсірген кезде өте көп
мөлшерде ... ... Осы удын 1 мл 4 мың ақ ... ... алады.
Бұның өзі ауру қоздырғышының катерлі екенін көрсетеді [1,3].
1.1.1 Жұқпалы энтеротоксемияның эпизоотологиясы
Бұл аурумен ірі қойлар, ... ... да ... Ауру
республикамыздың барлық аймағында кездеседі, соның ішінде оңтүстік
облыстарда ... ... ... жылдары қыста, ерте көктемде туған
қозыларды жайылымға (апрель, май) шығарған кезде, бұл ауру жиі ... ... ... ... малдың асқазан - ішек ... ... ... үлкен әсер етеді. Ас қорыту ... ... ... нерфрингене микробы ішекте тез ... ... ... ... ... ... ... организмді уландырып, ауру
туғызады.
Ал қойды көктемде жайылымға алғаш ... ... ... ас ... ... да, мал ... ... болуына малдың ішегінде гельминттік құрттардың болуы да
үлкен әсер етеді. ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ішектіц кабырғасына тесікі жасап, коздырғыш микроб
уының организмге тарауына ықпал етеді де, қой ... ... ... мал ... ... коздырғыш микробы 2—3 жыл
сақталуына байланысты бұл ауру бір шыққан жерінде келесі жылдары да кездесе
беруі мүмкін.
Көктемде оңтүстік облыстардың шытыр, ... ... ... шөптері бар
жайылымдарда қойды жайған кезде, олардың іші кебеді, осы кезде бұл аурумен
қатар жыбырлак та ... ... ... ... уланып жұқпалы энеротоксемиядан өледі. Әдетте
малдың өрісі ондай кезде тездетіп ауыстырылады [1,2,3].
1.1.2 ... ... ... ... ауру өте жіті,. жітілеу, созылмалы болып үш түрде кездеседі.
Аурудың өте жіті ... қой 5—6 ... ... ... малдын нерв
жүйесі бұзылып, ол жатып қалады, аздап іші кебеді де, өлім-жітімге
ұшырайды.
Аурудың жітілеу түрінде мал ауруға ... ... бір ... ал ... түрінде 2—3 күн ішінде өледі.
Ауырған қой жайылымда отарға ілесе алмай қала береді, жөнді жайылмайды.
Көбінесе басын төмен салып, меңірейіп ... ... ... жер ... ... жұлын алғысы келіп, ынталанады, бірақ оны жұла алмайды.
Кейде ауру қой сүрініп жығылып, анналып жүре бастайды. ... соң бұл ... ... басын бір жак бүніріне салып жатады, жан-жағында болып
жатқан айкай-шуды, басқа да ... ... ... мал ... өледі [1,3].
Қазақстанда осы ауруды көп жылдар бойы зерттеген ғалым В. С. ... ... ... түрі ... анықтады.
Аурудың бұл түрінде мал аяқ астынан ... ... ... ... ... ... ... жатады, аяқтарын әрлі-берлі қалай болса
солай есіп, тісін шықырлатып, аузынан және танауынан ақ ... ... ... тістеп алған шебі сол қалпында калады.
Аурудың алғашқы кезінде қойдың ішегінін шұрылдағаны естіледі уақыт өткен
соң іші тіптен жүрмей калады. ... ... іші ... ... бірге
гельминттік құрттардың шыққаны байқалады. Жұқпалы энтеотоксемиямен ауырған
қойдың дене ... ... ... ... ... ... өлекседегі өзгерістер
Көктемде және күзде елген қондың өлек тез ... ісіп ... ... ... ... оның көп жері ... ... ... және ауыз ... ... ... ... ағады.
Жүректің еті жұмсарған, оның ішкі және ортаңғы ... әр ... ... ... сен ... қорытылмаған шөпке толып, аш ... ... ... ... қабығының әр жері қанталап, қызарғаны байкалады.
Бауыр үлкейген, сұрғылт түсті болып, піскен бауырға ... ... ... ... ... кеткен сияқты болып
көрінеді, оның сыртқы кабаты одан алынады [1,3,5].
1.1.4 Жұқпалы энтеротоксемияны анықтау
Ауруға ... ... ... ауру ... ... ... өзгерістерге қарап қойылады. Ал ... ... ... нәтижесіне қарап қойылады.
Лабораторияға екі ұшы байланған ішек кесіндісі, ... ... таза ... шыны ... ... ... Осы ... арнайы әдістермен зерттеу жүргізіп клостридиум перфрингенс
микробынын «С», «Д» типі бөлініп алынады.
Лабораторияға патологиялык органдардын ... ... ... арнайы
жолдама қағаз жіберіледі. Бұл жолдамаға ауру шыққан колхоз, ... ... қай ... және қай ... алынғаны жазылады. Астына
жолдама жіберуші фельдшердің не мал дәрігерінің ... аты анық ... ... ... ... ... ... брадзотпен,
топалаңмен, секіртпемен және шөппен уланумен ұқсас келеді.
Ажырату диагноз жүргізген кезде шаруашылықта бұрынғы жылдарда ... ... ... ... ... жыл мезгілі, ауырған, ілген малдың саны,
аурудың басталу және даму ерекшеліктері ескеріледі.
Мәселен, секіртпеден ... ... ... ... зақымдалады, бауырдың әр
жері іриді. Ал жыбырлақтан елген қойда мұндай өзгерістер болмайды.
Топалаңмен өлген койдың аузы мен танауынан ... қан ағып ... ... және көк ... ... 3—4 есе ісіп ... ... мұндай өзгерістер болмайды.
Шөптен улану жайылымда шөптердің бар екендігіне және ... ... ... [1,2,4,5].
1.1.5 Жұқпалы энтеротоксемияның емі
Бұл ауруды емдеуге арналған гипериммунды қан сарысуы бар. Аурудың өте
жіті және жітілеу түріне шалдыққан ... ... жазу ... ... ... ... ... алу
Бұл ауруды болдырмау үшін жалпы және арнайы шаралар жүргізіледі. Жалпы
шараларға жыл санын қой ... ... ... ... ит-құстың
кездей соқ өлімтіктерінен тазалау, сондай-,ақ қойды ... ... ... ... ... ... ... көктем кезінде жайылымға біртіндеп
шығарады. Мәселен; ертеңгісін ... ... ... ... ... жаңадан қаулап өсіп келе жатқан жайылымдарда отар тәулігіне ... ғана бойы ... қой ... ... 5 жылдағы эпизоотологиялық жағдайы сол
шаруашылықтың мал дәрігері ... және ... ... ... орай ... жылдарда қай жайылымда, қай ... ауру ... ... ... ... сол ... көктемде көк шөп өсіп ... ... ... ... керек.
Кейбір жайылымдар бұл ауру жөнінде қатерлі болып тұрады. ... ... ... ылғи да есте ... оған ... жаймауға
тырысады.
Мал фельдшерлері мен шопандардың есіне салатын жағдай өрісте, қораның
төңірегінде елген малдың елексесі және ... ... ... октын-оқтын
бір жерге жиналып ертелуі тиіс.
Ауру мал жатқан және өлексе жатқан орындар күйдіргіш ... ... ... 3 проценттік ... ... ... ... сақтану шараларының катарына жатады.
Осы жалпы шаралармен қатар жыбырлақты болдырмау үшін ... да ... ... энтеротоксемия ауруына колданылатын бірнеше вакциналар
мен иммунды қан сарысулары бар. Оның ... ... Ф. И. ... ... И. ... (1964) ... ... гидроокись алюминий
вакцинасы қойдың жыбырлағына, брадзотына және қозының дизентериясына қарсы
вакцина.
Соңғы ... ... ... - ... облыстарының қой
шаруашылығында жыбырлаққа қарсы В. С. Анисимовтың қанықтырылып ... ... ... ... ауру ... және ауру шығады-ау деген ... ... мен, ... февраль — март айында екі
қайтара егідеді.
Поливаленттік гидрокись алюминий ... ... ... рет ... ... мл, ал онан кейін 12—14 күннен кейін екінші рет 12-14 ... ... ... вакцина еккен қойдың аздап дене қызуы көтеріледі, әрі жіберілген
аяғы аздап ... да ... ... 1—2 күн ол басылып кетеді.
Қанықтырылған квастанған анатоксин қойдың қолтығында жүн өспеген жерге 5
мл мөлшеріиде арасына 20 күн ... екі рет ... Бұл ... алты ... асқан қойлардың бәрі егіледі [1,2,5].
1.2 Малдың жұқпалы ауруға төзімділігі мен қабылдағыштығы
Үй жануарлары мен тағы ... бір ... ... ... су ішуі бұрыннан қалыптасқан жағдай. Оның ... ... ... жолы ... ... соруы әбден мүмкін жағдай.
Тағы ... ... ... сияқты жыртқыштар малға шабады. ... ... ... жылы мал ... ... ... ... Сонымен үй және тағы жануарлар бір – ... ... ... болмасын әйтеуір түрлі жолдармен жанасып тұрады.
Сонымен ... тағ ... мен үй ... ... ... ... ұғым бойынша негізінен тағы жануарларынан
үй ... ... ... баса көңіл бөлінеді де, ... ... көп ... ... 1.1 - ... түрлері
Инфекциялық процесс даму үшін малдың ауру жұққан кездегі жағдайы және
микроб тұрған ортаның жағдайы және организмінің жағдайы ... Сау ... және ... ... ... (қорғаныш) (барьерлер)
ауру микробты ішке жібермейтін бар. Осы ... ... ... ... ... ... тұрақты ... ие ... ... ... ... ... ... микробқа қарсылық көрсететін қаблетін - ммунитет
(невосприимчивость) дейді.
Иммунитетті екі ... ... ... ... ... ... жатады, тері,
кілегей қабықтар, лимфа түйіндері, сондай - ақ фагоцитоз, воспаление
(қабыну) ... ... ... деп ... бір ... ... ... қабылдамауын айтамыз. Ол ... ... ... ... деп бөлінеді. Естественный иммунитет туа біте
пайда болады, немесе сол аурумен ... ... ... болады.
Сызба 2.2 - Иммунитеттің түрлері
Иммунитетті классификация жасай келіп оны екі түрге бөледі:
1) Ұрпақтық - әр малдың ... ... ... ... ... ... қолдан жасау) иммунитеті.
Искусственный иммунитет ... ... соң, ... (вакцина) сывораткада сары су ... ... ... ... ішкі және сыртқы болып бөлінеді. Ішкі қабылдамауға үлкен
роль (әсер) ететін орталық нерв жүйесі, ол қорғаныс ... ... ауру ... ... қарсы күреске жұмылдырады. Аурудың пайда
болуына малдың жасы да ... роль ... Жас мал тез ... Жас мал кейбір аурулармен тек ... ... ... ... ... ... ... малдар көп ауырады. Мәселен,
бруцеллезбен сиыр көп ауырады, ал бұха аз ауырады олар жасырын түрде ауырып
жазылып ... ... ... ... ... ... ... нашарлатады. Витаминдар ... ... ... ... зоогигигиеналық ережелерді бұзу
- қорғаныс күштерді нашарлатады [1,3,7,8].
Патогенді микробтың ... ... оның ... (уын) ... ... ... ... дейміз. Жай сөзбен
айтқанда организмнің жұқпалы ауру қоздыратын микробқа қарсы тұру қаблеті.
Осыған байланысты иммунитет туабіткен және ... ... ... ... 1.3 - ... ... клиникалық белгісінің білінуі және ағымы
Туа біткен иммунитет ... ... ... Ол ұрпақтан ұрпаққа
өмірбойы беріліп келеді. Мысалы, жылқы ірі қара малдың чумасымен ... Сол ... ірі ... ... маңқасымен ауырмайды.
Кейін пайда болған иммунитетте мал организмі ... ... және ... ... ... Ол ... және ... иммунитет деп бөлінеді.
Табиғи имммунитет малды қандайда бір жұқпалы аурумен ауырғаннан соң
пайда болады. Бұл иммунитеттердің пайда ... ... өзі ... арнайы қорганыш зат –антитела пайда болады.
Жасанды иммунитет - малды вакцинамен еккенде (вакцинация) жасалғанда
пайда болады. Мал ... - ... не ... ... аурудың
микробын ексе пайда болған иммунитет белсенді, ал сывороткасын ексе ... деп ... ... ... жазылған малда екі жағдай болады. Біріншіден
мал микробтан құтылады, ... мал ұзақ ... ... ... Бірінші жағдайда пайда болған иммунитет ... ... ... ... ... ... емес иммунитет- дейді.
Организмге енген бөтен заттар, оның ішінде микробтар да қанның ақ
түйіршік лейкоциттермен - ... ... жоқ ... ... Бұл
кұбылысты ... ... ... оны фагоцитоз) деп атады.
Фагос - жеп қоям (пожираю) деген сөз. Мәселен, кабыну (воспаление) ... ... ... ... және оны жойып, жеп қояды, сіңіріп жібереді.
Бұл құбылыс - фагоцитоз, ал жеп ... ... ... - ... ... ... қатар, фагоцитозға баска да клеткалар қатынасады. Мысалы:
РЭС (ретикулоэндотелиалды системасының клеткасы) - ... көк ... ... ... лимфа түйінің клеткалары да қатнасады.
Иммунитет пайда болу үшін бұл процеске жоғарыдағы клеткалардан басқа,
қанның сывороткасының (сары ... ... ... ... ... жасанды иммунитеттің пайда болуына ... ... ... фагоцитоз және басқа қорғаныш ... ... ... ... ... ... жүйесінің, ішкі секреция бездерінің функциясының да ... ... ... алудың басты негізі – малды ... ... ... қора ... ... ... және суарған
сәттерде санитарлық-зоогигиеналық ептілікті бұлжытпай орындау ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ететін болса, жекелеген ауруларға бейімділігін тежеу үшін ... ... тән ... ... ... ... ... жануарлардың ауруға төзімділігін арттыру мен
қатар олардың ауру қоздырушыларымен ... жол ... ... ... ... ... ... шекараны мал өсіретін
шаруашылықтар мен ... ... ... қорғау, яғни ... ... ... ... ... бейім жануарларға қатысты шаралар
Індетке қарсы шаралардьщ маңызды бір бөлігі ауруға бейім жануарларға
қатысты жүргізіледі. Олар ... ... ... ... және ... ауру жұғу ... ... бағытталған. Аурудын
малға жұғуына қарсы шаралар инфекция коздырушысының берілу тетігіне ... ... ... бұл ... жануарлардың ауруға
төзімділігін арттыру жайы сөз болады.
Жануарлардың ауруға төзімділігін ... - ... ... ... қатысты іс - әрекеттердің ең өзекті ... ... ету үшін кең ... экономикалық - ұйымдыстыру, селекциялық
-зоотехникалық, ... - ... ... іске ... керек.
Өнімді көп беретін малды өсірумен қабат олардын ауруға төзімді болуына ... бөлу ... Бұл ... малдың тұқым тегіне ғана емес, оның
күтіміне де байланысты екені анық. ... ... ... ... соңдай-ақ малды азықтандыру және суару, пайдалану санитарлық-
зоогигиеналық талаптарға сай ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар кері әсер
етеді. ... ... ... және су, ... ... ... ... ауаның қалыптан тыс ... ... ... ... және шаң ... жатады. Қорада немесе торларда
жануарлардың аса ... ... ... ... шулы ... жануарларды көлікпен тасымалдау оларға
зиянды әсер етеді.
Сондықтан да жыл мезгілі ... ... ... ... ... ... ... қыстамаға ауыстырғанда,
сондай-ак көлікпен ... ... ... әсерін мейлінше болдырмауға бағытталған
арнайы ... ... ... Ауа райының кұбылмалы шақтарында:
қарлы жауын, боран, ... аяз, ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлу керек. ... ... ... бос жіберілуіне ... ... ... жануар организмінің ауруға төзімділігін қамтамасыз ететін ең ... ... ауру ... ... ... ... ... Ол шарттар ауру болмаған уақытта да тиянакты түрде ... ... ... ... ауру ... сол ауруға қарсы
иммундік ... ... Егер ... ... ... ... ... вакциналау арқылы белсенді
иммундеу жүргізіледі. ... ... ... жұктыру ... ... ... ... ... қалыптастыруға тиым
салынған.
Егер жануарлар ... ... ... ... ... тез ... ауру шығып кету қаупі туса, ... ... ... енжар иммундеу әдісін қатар
қолдану, яғни ... ... ... ... ... нәтижесінде егілгеннен соң бірден ... ... ... да, ол ... ... ... белсенді иммунитет
күшіне енеді. Есте болатын бір жай, аса қажеттілігі ... ... - ак, ... ... ... жеке ... дұрыс. Өйткені
енжар иммунитеттің әсерінен белсенді иммунитеттің күші төмендейді.
1.4 Сауықтыру шаралары және індет ошағын жою
Инфекциялық аурумен күресуде басты ... үш ... ... ... ... жою
2) ауруды тарату жолдарын, жағдайларын жою
3) Малдың ауруға ... ... ... ... ... ... (аурудың алдын алу, сактандыру) ... ... ... соң) болатын шаралардан тұрады.
Профилактикалық шараларға, малды ... ... ... бағу
жатады. Малды күтүшілердің жеке ... ... ... ... ету, ... және ... дәрі - ... бөлу т. б)
керек.
Мал фермаларын қоршау, суды, суғару ... ... мал ... ... ... ... әр кезде малдәрігерлік тексеруден өткізіп отыру
қажет.
Сақтандыру мақсатында малдарды клиникалық тексеруден, диагностикалық
- ... ... ... отырады. Ауру малды уақытылы бөліп алып
емдейді. ... ... ... ... ... тері астына вакцина
егеді). Қазіргі кезде аэрозольдык вакцинация (әсіресе құсқа, ... ... соны іске ... керек.
Құрт ауруларының алдын алу үшін дегельминтизация жасау керек.
Ауруды ... ... іске ... және оны ... Қ.Р ... ... ... және заңын сөзсіз іске асыру болып табылады. Оны
іске асыру жеке адам болсын, ... иесі ... жеке мал иесі ... және ... іске асуға тиіс.
Жұқпалы аурудың алдын алу таратпау үшін ең ... шара бұл ... шара ауру ... ауру шықпаса да іске асыру керек. Мал дәрігерлік
устав бойынша, ферма және аулға келген мал 30 күн ... ... ... ... ... малдәрігерлік тексеруден өтуі тиіс. Ал ауру шыққан
жағдайда ауылға, фермаға ... ... ... Фермаға бөтен адам,
(тек фермада істейтіндер ғана кіреді), көлік, атты адам ... ... Ол ... жем, шөп (жалпы азықтың барлық түрі) сабан, силосты
әкелуге және әкетуге тиым ... ... ... ... ... 1000м*1000м территория қоршалып,
малды күтіп бағатын адамдардан басқа адамдар ол ... ... ... ... ... мал дәрігерлік тексеруден өткізу қажет, ауру ... ... ... ... ... Мал дәрігерлік саяси ағарту жұмыстары (лекция,
баяндама, әңгіме т.б.) халықпен, ... ... өзін ... ... ... және жою ... ... өткізу керек. Ауру
шыққан туралы бұқаралық ақпарат құралдары арқылы ... ... ... ... мал түгелдей балаулык тексеруден өтеді. ... ... үшін ... ... ... ... қолданылады. Бұл зерттеудің нәтижесінде барлық
жануарлар үш ... ... ... ... ... ... ... жұғуы күдікті.
Ауруы айқын жануарларға диагнозы күдіксіздер жатады да, олар
жедел ... ... ... жеке ... ... Бұл ... күтуте бөлек адам тағайындалады да, аурудын
ерекшелігіне байланысты ... ... ... ... ... т.б./ не ... дүдәмал жануарларға ... ... ... Олар - ... белгілері айқын немесе
зерттеудің нәтижесі дүдәмал болғандар. ... ... ... айкын және
аурудың жұғуы күдіктілерден жеке бөлініп алынады. Олар ... ... де, ... ... ... ... ал ... растамаса аурудың жұғуы күдіктілерге косылады.
Аурудың жұғуы күдіктілерге барлық калған малдар жатады. Олар ауруға
шалдыққандармен ... ... ... ... ... ... ауруды балау үшін арнайы ... өтіп ... ... ... ... ... тоқтағанша жүргізіледі.
Әрбір балаулық ... ... ... ... бөлініп
окшауланғаннан соң ... ... ... ... катар жұқпалы аурудың ерекшелігіне байланысты 6ұл топтағы
жануарларды ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін ... ... Аса ... аурулар кезінде /мысалы, шошка ... ... ... ... сойылады.
Жұқпалы аурулардың емі. Жұқпалы ... ... ... кешеңді түрде жүргізіледі. Бұл ... және ... ... ... ... ем - ... ... /этиологиялык факторына/, яғни
оның коздырушысына қарсы бағытталады. Ол үшін сол ... ... және ... ... өзгеше емес дәрі-дәрмектер
қолданылады. ... бір ... ... ғана ... ... ... қан сарысуы, иммуноглобулиндер,
бактериофагтар жатады. Өзгеше емес ... ... ... ... және химиялык препараттар жатады.
Симптоматикалық дәрі - дәрмектер ауырған жануардың жағдай, ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
Оларға жүрекке әсер ететін, қақырық ... зәр ... ... су -
тұз алмасуын қалпына келтіретін ерітінділер, ... ... ... ... т.б. ... жатады.
Жұқпалы ауру кезінде емдеу толық курс ретінде жүргізіледі. Аурудың
беті кайтып, клиникалық белгілері өше ... ... ... ... ... курсы толық аяқталмаса ауру ... ... ... ... жұқпалы ауруға шалдыққан жануарларды /мысалы, бруцеллез, туберкулез
кезінде/ санитарлық қасапханада сояды. Егер ондай мал тым көп ... ... сою ... пайдаланады. Ол үшін ауру малды ... ... күн ... ... ... ... бүкіл цехка дезинфекция
жасалынады. Сойылған малдан алынған өнімді азық-түлікке пайдалану аурудың
түріне, ... ... ... бактериологиялық
тексерудің нәтижесіне байланысты шешіледі. Аса қауіпті ... ... ... ... ... ауру ... ... техникалық пайдалануға
жатқызылады немесе өртеу аркылы, не баска жолмен жойылып ... ... ... ... жұмысты орындау кезінде шаруашылықта қойдың ... ... ... оны ... және ... зерттедім.
Ауруға диагноз эпизоотологиялық деректерге, ауру ... ... ... ... ... ... Ал ... диагноз
бактериологиялық зерттеудің нәтижесіне қарап қойылады.
Лабораторияға екі ұшы байланған ішек кесіндісі, ұлпалы ... таза ... шыны ... ... ... Осы ... ... әдістермен зерттеу жүргізіп клостридиум перфрингенс
микробынын «С», «Д» типі бөлініп алынады.
Лабораторияға патологиялық ... ... ... ... ... қағаз жіберіледі. Бұл жолдамаға ауру шыққан колхоз, совхоздың аты,
материалдардың қай органдардан және қай мезгілде алынғаны жазылады. ... ... ... не мал ... ... аты анық ... Жыбырлақпен ауырған қойдын белгілері брадзотпен, топалаңмен,
секіртпемен және шөппен уланумен ұқсас келеді.
Бұл ауруды емдеуге арналған ... қан ... бар. ... өте
жіті және жітілеу түріне шалдыққан қойды емдеп жазу мүмкін ... Бұл ... үшін ... және ... ... ... Жалпы шараларға жыл
санын қой қоралазын тазалау, ... ... ... ... ... ... ... қойды кыстан қонды шығару жатады. Қыста
қолда күтіліп ... ... ... ... ... біртіндеп шығарады.
Мәселен; ертеңгісін қойға шөп-сабан беріліп барып, жайылымға ... ... ... өсіп келе ... ... отар ... 2—3 сағат
ғана бойы жайылдырылады.
Әрбір қой шаруашылығының соңғы 5 жылдағы ... ... ... мал ... ... және ... ... болады.
Осыған орай алдыңғы жылдарда қай ... қай ... ауру ... ... ... алынып, сол жерлерге көктемде көк шөп өсіп ... ... ... ... ... ... ... бұл ауру жөнінде қатерлі
болып тұрады. Ондай жанылымдарды тәжірибелі шопандар ылғи да есте ... ... ... ... ... мен шопандардың есіне салатын жағдай ... ... ... ... және ... ... ... октын-оқтын бір
жерге жиналып өртелуі тиіс.
Ауру мал жатқан және өлексе жатқан ... ... ... ... ерітіндісімен, 3 проценттік ... ... ... ... ... ... шараларының катарына жатады.
Осы жалпы шаралармен қатар жыбырлақты ... үшін ... ... ... жұқпалы энтеротоксемия ауруына колданылатын бірнеше вакциналар
мен иммунды қан сарысулары бар. Оның көбірек қолданылатыны Ф. И. Каган ... И. ... (1964) ... ... ... ... ... жыбырлағына, брадзотына және қозының дизентериясына қарсы
вакцина. Соңғы жылдары республикамыздың ... - ... ... қой
шаруашылығында жыбырлаққа қарсы В. С. Анисимовтың қанықтырылып квастанған
анатоксині қолданылуда.
Бұл вакцинамен бұрын ауру шыққан және ауру ... ... ... ... мен, ... февраль — март анында екі
қайтара егідеді. Поливаленттік гидрокись алюминий вакцинасы малға ... ... ... 2 мл, ал онан ... 12—14 ... ... ... рет 12-14
мөлшеріне бұлшық етке жіберіледі. ... ... ... қойдың аздап дене
қызуы көтеріледі,әрі жіберілген аяғы аздап ақсауы да мүмкін, бірақ 1—2 күн
ол ... ... ... ... ... ... қолтығында жүн
өспеген жерге 5 мл мөлшеріиде арасына 20 күн өткізіп екі рет ... ... жасы алты ... ... ... бәрі егіледі.
Бұл ауруды болдырмау үшін жалпы және арнайы шаралар ... ... жыл ... қой қоралазын тазалау, жайылымды малдың, ит-құстың
кездей соқ ... ... ... ... ... ... ... қолда күтіліп бағылған қойды көктем кезінде жайылымға біртіндеп
шығарады. Мәселен; ... ... ... ... ... ... жаңадан қаулап өсіп келе жатқан жайылымдарда отар ... ... ғана бойы ... қой ... соңғы 5 жылдағы эпизоотологиялық жағдайы сол
шаруашылықтың мал дәрігері қызметкерлеріне және шопандарға белгілі болады.
Осыған орай ... ... қай ... қай ... ауру ... жерлер есепке алынып, сол жерлерге көктемде көк шөп өсіп ... ... ... жаймау керек.
Кейбір жайылымдар бұл ауру жөнінде ... ... ... ... ... ... ылғи да есте сақтап, оған малды ... ... мен ... есіне салатын жағдай өрісте, қораның
төңірегінде елген малдың елексесі және бұрыннан жатқан сүйектер октын-оқтын
бір ... ... ... тиіс.
Ауру мал жатқан және өлексе жатқан орындар күйдіргіш натрийдің
10 проценттік ерітіндісімен, 3 ... ... ... ... ... сақтану шараларының катарына жатады.
Осы жалпы шаралармен қатар жыбырлақты болдырмау үшін ... да ... 2.1 - ... ... 2.1 - ... заттардың микробқа әсер ету уақыты және
әсер ету проценттері
|Дезинфекциялық | % ... ... ... | ... соң ... өлу |
| | ... ... ... ... ... |5 минут,10 |
| ... ... ... |96° |10 |
| |70°, 45° |15 ... | | ... |1% |3 ... ... (карбол қышқылы) |5% |5 ... ... |1% |10 ... ... |1,5% |20 ... едкий |1,5% |20 ... ... ... хлор 1л) |1,5% |5 |
| |1,5% |20 |
| | | ... 2.2 - ... ... құрал саймандарды және басқа да заттарды
дезинфекция жасау және пайдалану ... ... ... ... ... режимі ... аты| |
| ... түрі ... |Экспозиция |
| | ...... саны ... (сағ) |
|Күйдіргіш |Сулы ертінді |2 |30 |Бір рет |2 ... | | | | | ... ... ... |3 |80 |Бір рет |2 ... не |« |2 | |Бір рет |2 ... | | | | | ... |« |4 |70 | |4 ... 2.2 - ... ... – сурет. Ақ тышқанды зақымдау әдістері
2-сурет. Қоянды зақымдау әдісі
3Техникалық қауіпсіздік
Малшылар еңбек қорғау ережелерімен танысу үшін әкімшілік оларға ... ... ... нұсқауларды беруі тиіс.
Алғашқы нұсқаулармен барлық жұмыстарға жаңадан келген адамдар танысады.
Оның ... ... ... ... ... ... ережелері және де
кәсіпорындардың ішкі тәртібімен ... ... ... топ ... ... Бұл ... ... тәсілдерін практика игерудің бастамасы болып табылады. Малдармен
тікелей жұмыс істейтін яғни ... ... ... ... жеке ... ... шаруашылықтарындағы жұмысшылар арнайы жэне санитарлық киімдермен
қамтамасыз етіледі. ... киім - бұл ... ... ... де биологиялық факторлардың әсерінен қорғайтын кұрал.
Ауру малдармен, өлекселермен, қилармен жанасу ... ... ... ... жұғу ... ... Аса қатерлі ауруларға
топалаң, маңқа, туберкулез, бруцеллез, құтыру, ... және тағы ... ... ... ... ... ... кұрал - жабдықтар 15 минут
кайнатылады. Егер малдар изоляторға жіберілетін болса, ... ... - ... тағы баска колданылған кұрал - саймандар дезинфекцияланады.
Окшауханаға кіргізер алдында, малдардың тұяғы жуылып, тазаланады. ... ... ... ... болмаса, малдар сабынмен жуылып,
дезинфекцияланады. Ауру малдарды ... ... ... ... ... ... ... және де тағы басқа жабдыктарды үнемі
ауыстырып отыруы тиіс, ... ... ... ... қажет.
Химиялық дәрілермен жұмыс істеу кезінде қауыпсіздік ережелерін сақтау
қоғамдық және ... жеке ... ... ... үшін ... және ... ... және өлулеріне жол бермеуге бағытталған
аса маңызды шара.
Улы ... ... ... ең кемі 18 жасқа ... ... ... ... ... ... ... жөнінде нақтылы нұсқаулар
алған және де патогенді микроорганизмдерді кұрту ... ... ғана ... ... ... және ... ... жиынтығы
малшыларды зооантропонозды аурулардан сақтауды, ... ... және ... ... өнім ... ... етуі ... еңбек қорғау ережелерімен танысуы үшін ... ... ... орнындағы кезеңді нұсқауларды беруі тиіс.
Алғашқы нұсқаумен барлық жұмысқа жаңадан келген адамдар танысады. Оның
мақсаты жұмысқа келген ... ... ... ... және ... тәртібімен таныстыру.
Жұмыс орнындағы нұсқауды топ жетекшісі жүргізеді.Бұл нұсқау жұмыстың
қауіпсіз тәсілдерін практикада игерудің ... ... ... ... ... ... ... жеке бастың гигиенасымен таныстырады.
Кезеңді нұсқау мал ... ... үшін 6 айда бір ... ... жағдай болса фермада қосымша нұсқау көшіріледі, оған
барлық құсшылар қатысады.
Мал шаруашылығында еңбек шарты қора-жай ауасының зиянды газдармен, шаң
тозаңмен және ... ... ... ... және ... ауыртпашылыққа байланысты болады.Соған
байланысты мал шаруашылығындағы жұмысшылар көп ... ... ... ... және ... азықты дайындау
және тарату, суару, сауу, ... ... ... ... ... ... жеңілдетер еді. Дегенмен де, мұндай ... ... ... сақталады, мысалы: ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... ... бактериялармен ластануы, бұлардың барлығы
мал шаруашылығындағы жұмысшылардың денсаулығына ... ... ... да ... ... микроклиматты сактау қызмет
көрсетушілерді аурудан сақтаудың маңызды факторы болып табылады.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылар ... және ... ... ... ... киім - бұл жұмысшыларды физикалық, химиялық,
және биологиялық факторлардың әсерінен ... ... ... ... ... ... қолғап, етік, резеңке шұлықтар жатады.
Химиялық дезинфектанттардың зиянды әсерінен қорғану үшін ... ... ... етік және ... ... киім- бұл ет және ет өнімдерінің, сүттің жұмысшылар
киімі арқылы микробпен ластану мүмкіндігінің ... ... ... ... ... ақ, тегіс мақта матадан тігілген халат, қалпақ, ... қи мен ... ... ... ... комбинезон киіп
жинайды. Бұл жұмыстан кейін арнайы киімдерді әбден зарарсыздандырады.
Халат, алжапқыш, ... ... 1 рет 1 ... ... ... 2 ... сода ерітіндісіне салып қояды, соңынан 30 мин
қайнатып, сабынмен жуады.
Кейде жұмысшылардың оқыс қимылынан мал шошынып адам ... ... ... ... шоқып алуы мүмкін. Осындай жағдайлардың ... ... ... ... ... ... жаттау керек.
Қызмет көрсетушілер толық медициналық тексеруден өткеы соң ғана
жұмысқа жіберіледі. Жұмысшылар 3 айда 1 рет, ... ... 1 ... ... ... және 6 айда 1 рет бруцеллез ... ... ... ... ... ... тасымалдауға
тексеріледі.
Дезинфекциялық жұмыстарға ветеринарлар, санитарлар, механизаторлар,
жүргізушілер және ... ... олар ... ... ... жұмыс істеу және қауіпсіздік ережелерін білуі
керек.
Дезерітінділерді дайындау жұмыстары ... ... ... Ерітінді дайындаушылар арнайы киімдер киеді.
Дезерітінділермен және аэрозольдармен жұмыс істеу ... ... және ... ... ... ... аэрозольдармен дезинфекциялау
желсіз құрғақ ауада жүргізіледі.
Дезинфекция немесе ... ... ... жайларды 6-24
сағатқа жауып қояды. Мұндай жағдайда қоражайлардьщ, қоралардың есіктеріне
«кіруге болмайды» деген ... ... ... ... жұмыс жасаған соң, киімді шешіп тазалау керек және
қолды сабындап жылы ... ... ... қолданылған арнайы киімдерді
үйде сақтауға болмайды.
Мал шаруашылығындағы жұмысшылардың барлығында санитариялық ... ... ... ... кітапшаға денсаулық
жағдайы, медициналық тексерудің нәтижелері ... ... ... туралы мәліметтер, профилактикалық егулер туралы жазылады.
Туберкулезбен, бруцеллезбен және басқа да адаммен ... ... ... ... ... ... ... жіберілмейді.
Ветеринариялық мамандар үнемі ауру малмен және өлекселермен тікелей
қатыста болатындықтан, олар үшін жеке ... ... аса ... ... үшін кешенді шаралар жүргізіледі: қораларда оптимальді
микроклимат жасау тиімді желдеткіш және ... ... ... түрде
дезинфекция, дезинсекция, дератизация жүргізу, ауру малды ... ... ... көгалдандыру және т.б.
Қорытынды
Қорыта келгенде, жұқпалы энтеротоксемия ауруымен ірі ... ... да ... Ауру республикамыздың барлық аймағында кездеседі, соның
ішінде оңтүстік облыстарда жиірек кездеседі. Соңғы жылдары қыста, ... ... ... ... ... май) ... ... бұл ауру
жиі кездесетіпі байқалуда.
Бұл аурудың пайда болуына малдың асқазан - ішек ... ... ... ... әсер ... Ас ... ... бұзылған кезде
клостридиум нерфрингене микробы ішекте тез өсіп-өніп ... ... ... ... ... тарап, организмді уландырып, ауру
туғызады.
Ал қойды көктемде жайылымға алғаш шығарған кезде олардың ас ... ... да, мал ... ... ... ... ... ішегінде гельминттік құрттардың
болуы да үлкен әсер етеді. Әдетте ... ... ... ... ... сондай-ақ ішектіц кабырғасына тесікі жасап,
коздырғыш микроб ... ... ... ықпал етеді де, қой ауруға
шалдығады.
Жайылымда, ... мал ... ... ... ... 2—3 жыл
сақталуына байланысты бұл ауру бір шыққан жерінде келесі жылдары да кездесе
беруі мүмкін.
Көктемде оңтүстік облыстардың шытыр, жабайы жоңышқа ... ... ... ... ... ... ... іші кебеді, осы кезде бұл аурумен
қатар жыбырлак та ... ... ... кейбіреуі уланып жұқпалы энтеротоксемиядан өледі. Әдетте
малдың өрісі ондай кезде тездетіп ауыстырылады.
Азықты дайындауды ... ... таза ... ... ... ... дұрыс пайдалану(эксплуатация жасау) керек. Мысалы:
атты шамадан тыс арбаға қосу, көкпар шабу тағы сол ... ... ... ... пайдалану, оның организмінің төзімділігін төмендетеді.
Өлген малдың өлігін, сойылған малдың қалдықтарын уақытылы ... ... оны ... жазғандай малдың өлігін ... ... не ... көму не ... ... жою ... ферма бөтен кісі кірмеукерек. Есік алдына дезбарьер, дез
коврик, дезмат жасау қажет.
Малдарды уақытылы клиникалық тексеруден өткізіп және ... ... (қан алып ... ... ... ... түрде вакцинация (емдеу) жүргізу керек.
Малдың қиын жинап, оны сақтау биотермиялық өңдеу және ... ... ... ең ... ... бірі болып есептеледі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Сайдулдин, Т.С. Ветеринариялық іңдеттану: оқулық жоғары оқу орындары
үшін, Том 1,2. / ... - ... ... ... Е.И. ... түлікке ортақ жұқпалы ауруларды балау және
күресу шаралары: оқу құралы жоғары оқу ... үшін / Е.И. ... ... ... 1992. – ... Н.М. Руководство к практическим занятиям по ... ... для ... / Н.М. ... - ... 1961.- ... ... А.А. Ветеринарная дезинфекция: (изд. третье), учебник для
вузов / ...... ... ... Покров, М.И. Рекомендации по методике эпизоотологического исследования:
/М.И.Покров - Москва: Колос, 1975.- 35с.
6 Сайдулдин, Т.С. Основы ... ... для ... / ... ... Кайнар,1992. -70с.
7 Осидзе, М. Инфекционные болезни животных: справочник /Под ... ... - М: ... 1987.- ... Байрак В.А. Практикум по ветеринарной микробиологии: учебное пособие
для вузов / В.А. Байрак , В.М. Беляев –Москва: Колос, 1980.-214с.
9 ... В.С. ... ... ... в зависимости от способа
введения вакцины /В.С.Степин, Л.М. ... - ... ... ... 1986. - № 4, 66 – ... ... И.М. Ветеринарлық анықтама / И.М. Кононов - Москва: 1984.-
72с.
11 Құрманова, К. Адамға ... ... ... оқу ... ... оқу
орындары үшін / К.Құрманова - Алматы: Санат, 2000.-173б.
12 Төлеуіш, Ж. Малың аман ... май ... / ... - ... ... 2007.- ... ... Ә. Жануарлар ауруының клиникалық диагностикасы: оқу құралы
жоғары оқу орындары үшін /Ә. Ермахан – Алматы: -Нур – Принт, 2006.- ... ... К. Б. ... ... ... ... для ... К. Б.
Бияшев и др.- Алматы: Санат, 2003.- 98 б.
Қысқартулар мен ............... – килограмм
г – грамм
мг – миллиграмм
л – литр
мл – миллилитр
ДПР – диффузды преципитация (шөгеру) реакциясы
ИФТ – ... ...... - ... және рецидив
Суперинфекция
Өте жіті
Жіті
Тез
Созылмалы
Қауіпті
Қауіпсіз
Инфекцияның ағымының түрі
Клиникалық белгісінің біліну түрі
Белгісі айқын
Белгісі айқын емес
Анамнез жинау ... ... ... ... ... ... тексеру
Аурудан таза емес шаруашылықтарды тексеру
Зертханалық тексеру
Эпизоотологиялық ошақтарға бақылау ... жою ... ... ... ... отырып бағалау
Эпизоотологияға қарсы іс-шаралардың тиімділігін бағалау
Жұқпалы қоздырғышқа ауру малдың ... ... ... ... ену ... ... ортаға төзімділігі
Қоздырғыштың таралу жолдары, себептері және тасымалдаушылары
Организмнен қоздырғыштың бөліну жолы және мерзмі
Организмде және ... ... ... ... ... ... және ... аурудың қоздырғышының берілу механизмін тексеру
Жұқпалы аурудың қоздырғышын малдың қабылдау бейімділігін тексеру
Жұқпалы ... ... шығу ... ... эксперименттер
Пассивті
Активті
Туа біткен табиғи немесе қолдан жасалған
Ұрпақтық
Иммунитет

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қойдың инфекциялық энтеротоксемия ауруының патологоанатомиялық өзгерісі мен диагностикасы26 бет
Ішкі жұқпалы емес ауруларды емдеу тәсілдері8 бет
Аса қауIптI (карантиндIк) жұқпалы ауру14 бет
Аса қауіпті жұқпалы аурулар23 бет
Биологиялық (биологиялық - әлеуметті) төтенше жағдай. Биологиялық қару, эпидемия, жұқпалы аурулар12 бет
Ет қоректілердің жұқпалы гепатиті ауруына қарсы ветеринариялық-санитариялық іс-шаралар33 бет
Жануарларды тасымалдау кезінде жұқпалы аурулар байқалған жағдайда, ауруға күдік туған кездегі алдын алу шаралар20 бет
Жылқылардың жұқпалы энцефаломиелиті мидың қабынуы және сарыаурудың пайда болуымен өтетін, жылқылардың жіті жұқпалы ауруы15 бет
Жұқпалы аурулар «СПИД»5 бет
Жұқпалы аурулар анықталған жағдайда жүргізілетін іс-шаралар16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь