Сиыр етінің техникалық шарттары

Кіріспе 7
1. Әдебиетке шолу 10
1.1. Шет елдердін етті ірі қара мал шаруашылығы қойылатын талаптар. 10
1.2 Сойыс малдары және олардың сипаттамасы 15
1.3 Ірі қара малдың етінін сапасы 18
2. Негізгі бөлім 19
2.1. Нормативтік сілтемелер 19
2.2. Терминдер мен анықтамалар 20
3. Зерттеу әдістемесі және нәтижелері 25
3.1.Ірі қара мал етін халықаралық стандарттарына сәйкестірілген техникалық шарттарды әзірлеу 25
3.2.Мемлекеттік стандарттарды құру, мазмұндау, рәсімдеу, баяндауға қоыйлатын жалпы талаптар 26
3.3. Сиыр етіне қойылатын техникалық талаптары 37
3.4 «Сиыр еті» жаңа стандарттың техникалық талаптары 40
4. Стандарттарды үйлестіру экономикалық тиімділігі 49
5. Еңбек қорғау 51
6.Қорытынды 54
Қолданылған әдебиеттер 55
Қосымша А
Қазақстандағы нарықтық қатынастардың дамуы, агроөндірістік кешеннің ұйымдар мен мекемелер жеке меншігінің көптеген формалары, олармен басқарудың мемлекеттік құрылымның қалыптасуы, алдағы Дүниежүзілік сауда ұйымына енуі сертификаттау және стандарттаудың, өндірістік технология мен өңдеудің, өнім сапасын жоғарлату жүйесінің критикалық бағасын жүктейді.
Өлшем бірлігін қамтамасыздандыру және техникалық реттеу саласында Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне енгізу, сертификаттау бойынша жұмыстарды күшейту талаптары мен экономикалық шарттардың өзгеруінен АӨК-гі стандарттау бойынша нормативтік құжат қорын жақсарту және қайта қарауды шарт етеді.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік стандарттар қорында жалпы 44 368 стандарттар бар. Қазіргі кезде АӨК өнімдеріне 1897 стандарттар бар, соның ішінде 889 стандарттар өнімге және 1008 стандарттар ауыл шаруашылық және тағам өнімдерінің сапасын сынау әдістеріне арналған, сонымен қатар терминдер мен анықтамаларға, орамына, таңбасына, тасымалдануына және сақталуына арналады.
АӨК секторында ұлттық стандарттардан да басқа құжаттар болады. Қабылдау механизімімен, қолдану саласымен: салалық стандарттар мен өнімге техникалық шарттармен ерекшеленеді.
Кейінгі жылдары тағам өнімдеріне, сынау әдістеріне БҰҰ-да ФАО/ВОЗ, Кодекс Алиментариус Комиссиясының стандарттары мен халықаралық стандарттардың талаптарын ескере отырып, ұлттық стандарттарды өндірген кездегі қолданылған отандық стандарттарды халықаралықпен үйлестіру және аналогтардың жоқ болғандағы тікелей қолдану жөнінен үлкен жұмыс жүргізіледі.
Қазіргі кезде тағам өндірісінде негізінен Кодекс Алиментариус Комиссиясының, ФАО/ВОЗ стандарттары, ИСО және басқа да елдердің стандарттары қолданылады.
1. Қазақстан Республикасының «Техникалық реттеу туралы» заңы. 9.11.2004ж.
2. Смағұлов А.Қ. «Стандарттау». Алматы 2005 ж.
3. Авторлық коллектив Тазабеков К.К. ред. колд. «Основы стандартизации, метрологии, сертификации и менеджмент качества». Алматы: Казахстанская ассоциация маркетинга, 2003 ж.
4. Мутанов Г.М., Умирзаг Т.А.. «Основы стандартизации, метрологии, сертификации и менеджмент качества». Алматы 2001 ж.
5. Асылбеков Б.А. «Основы стандартизации, метрологии и сертификации». Алматы 2003 ж.
6. Крылова Г.Д. Основы стандартизации, метрологии и сертификации. Москва, 1997 ж.
7. Лифиц И.М. Стандартизация, метрология и сертификация. Учебник.-М.: Юрайт-Издат, 2002 ж.
8. Швандар В.А. Стандартизация и управление качеством продукции. Москва, Юнити 2001 ж.
9. Смағұлов А.Қ. «Ауыл шаруашылық өнімдерін сараптау және бақылау». Алматы 2005 ж.
10. «Качество мясо и мясопродукта». Ю.Ф. Заяс – Москва - 1981. Изд. «Легкая и пищевая промыщленность».
11. ҚР СТ 1.0-2005« ҚР МСЖ. Негізгі ережелер».
12. ҚР СТ 1.3-2003 «ҚР МСЖ. Техникалық шарттарды әзірлеу , бекіту және мемлекеттік тіркеу тәртібі».
13. ҚР СТ 1.5-2000 «ҚР МСЖ. Стандарттардың құрылуына, баяндалуына, ресімделуіне және мазмұнына жалпы талаптар».
14. МемСТ 10444.15-94 КМАФАнМ анықтау әдістері.
15. МемСТ 7702.2.2-93 БГКП анықтау әдістері.
16. ИСО 3811-79. Мясо и мясные продукты. Обнаружение и учет предполагаемых колиформных бактерий и Escherichia coli ( арбитражный метод).
17. ИСО 3496-78. Мясо и мясные продукты. Метод определения L (-)- оксипролина.
18. ИСО 29300-92. Мясо и мясные продукты. Метод определения нитрата.
19. Абуцкевич В.А. Микроскопические изменения в мясе в процессе его замораживания и хранения. – Мясная индустрия СССр, 1960, №6, с. 28-30.
20. Производственно-технический контроль и методы оценки качества мяса и мясопродуктов. Под редакцией Горбатовой В.Е. М: Пищевая промышленность.1974.
21. Алексеев С.Н. Товароведение мясопромыщленных животных, птицы и продуктов убоя. – М.: Пищевая промышленность, 1972. – 208 б.
22. Индустрия по ветеринарному клеймению мяса. Гл. управления ветеринарией Минсельхозпрода РФ. – 01.09.92 г.
        
        Мазмұны
|Кіріспе |7 ... ... шолу |10 ... Шет ... етті ірі қара мал ... ... |10 |
|талаптар. | ... ... ... және олардың сипаттамасы |15 ... Ірі қара ... ... ... |18 ... Негізгі бөлім |19 ... ... ... |19 ... ... мен ... |20 ... ... ... және нәтижелері |25 ... қара мал етін ... ... ... ... ... әзірлеу | ... ... ... ... ... |26 ... қоыйлатын жалпы талаптар | ... Сиыр ... ... ... ... |37 ... «Сиыр еті» жаңа стандарттың техникалық талаптары |40 ... ... ... ... ... |49 ... ... қорғау |51 ... |54 ... ... |55 ... А | ... нарықтық қатынастардың дамуы, агроөндірістік кешеннің
ұйымдар мен ... жеке ... ... ... ... мемлекеттік құрылымның қалыптасуы, алдағы Дүниежүзілік сауда
ұйымына енуі сертификаттау және стандарттаудың, ... ... ... өнім ... ... жүйесінің критикалық бағасын жүктейді.
Өлшем бірлігін қамтамасыздандыру және техникалық реттеу саласында
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... мен экономикалық шарттардың өзгеруінен
АӨК-гі стандарттау бойынша нормативтік құжат қорын жақсарту және ... шарт ... ... ... ... қорында жалпы
44 368 стандарттар бар. Қазіргі кезде АӨК өнімдеріне 1897 стандарттар бар,
соның ішінде 889 стандарттар өнімге және 1008 ... ауыл ... ... ... ... ... әдістеріне арналған, сонымен қатар
терминдер мен ... ... ... ... ... ... секторында ұлттық стандарттардан да басқа ... ... ... ... ... салалық стандарттар мен өнімге
техникалық шарттармен ... ... ... ... ... әдістеріне БҰҰ-да ФАО/ВОЗ,
Кодекс Алиментариус ... ... мен ... ... ескере отырып, ұлттық стандарттарды өндірген
кездегі қолданылған ... ... ... ... және
аналогтардың жоқ болғандағы тікелей қолдану жөнінен үлкен ... ... ... ... негізінен Кодекс Алиментариус
Комиссиясының, ФАО/ВОЗ стандарттары, ИСО және ... да ... ... ... ... ... 9000 сериялы МС ИСО ... ... ең ... ... - ... және ... ... бәсекелестік қабілеттігін жоғарлату. ИСО стандарттары Қазақстанда
барлық өндірісте кең тарала бастады. Әлемнің әр түрлі региондарынан ... ... кең ... ... ... ... стандартталған өнім
сапа, беріктілік және қауіпсіздіктің барлық деңгейіне сай бола алады.
Қазіргі ... ... 21 ... ет және ет ... ... ИСО стандарттарының ішінде негізгі бөлімі – үлгі алу
әдістемесіне, майлылықты, ... ... ... ... ақуызды анықтау әдістеріне арналған. Сальмонеллалар мен басқа
да патогенді микроорганизмдерді шығару, нитраттар мен нитриттерді ... ... ... сиыр ... ҚР СТ ... актуалды өңдеу халықаралық
талаптармен үйлестіру.
Ғылыми зерттеулер мен әлемдік тәжірибе ... ... ... ... ... тірілей салмағын, қоңдылығын және сүйекті ет
шығынын ескеретін болсақ, ал ұша сапасын бағалаған кезде оның ... ... ... ... ... ... май ұлпаларының жиналуы,
бұлшықет және май ұлпаларының түсі ескеріледі.
Бүгінгі күні ТМД елдерінде, соның ішінде Қазақстандағы союға арналған
жылқы, ... ... ... және ... ... ... мен ... шикізаттың сапалы әртүрлілігін есепке алмайды және осыған байланысты
өндірістің өсуін стимулдауды, жануарларды өсірудің интенсивті ... мен ет ... ... ... ... қоғамдық тамақтануға және тағамдық мақсатта өндірістік
өңдеуге арналған ұшадағы сиыр етінің талаптары МЕМСТ 779 «Жартылай ұша ... сиыр еті» ... ... сиыр етін екі ... ...... және екінші.
Ет сапасын бағалау негізінде визуалды және органолептикалық әдістерді
қарастыратын субъективті критерийлер болу ... ... ... ... ұлттық стандарттың әзірлеушісі кез
келген тұлға бола алады.
Дипломдық жұмысына мынадай мақсаттар қойылған:
1. Жұмыс ... ... ... ... және ... ... құжаттарды жинау және жүйелендіру;
2. «Сиыр еті» жаңа стандарттың халықаралық талаптарымен әзірлеу;
3. Сиыр ... ... ... ... экономикалық
тиімділігін анықтау.
1. Әдебиетке шолу
1.1 Шет елдердің етті ірі қара мал шаруашылығы қойылатын талаптар.
Cойыс малы мен оның ... ... ... талап шикізат өндіру, оны өңдеу
жағдайы, тұтынушы талабы ескерілетін стандарттарға сай ... ... ... ... ... алу бағасы, өндіру сатысындағы үстемелер,
кемітулер, айналым,тұтыну мәселелері келіп туындайды.
Дамыған елдердің көбісінде сойыс малы ... мен ... ... ... бірыңғай стандарттар жүйесі қабылданған. Бұл ... ... сол мал ... ... бір ... сай ... ... Мұндай стандарттар жүйесі етке өткізілетін мал ... ... ... ... ... ... категоияларға және оларға деген
бағаға сай бордақылайды.
ЕО елдерінде малдың жасы мен ... ... ... ... ет ... ... ... бойынша ірі қара ұшасын бағалаудың бірыңғай EUROP
жүйесі бар. Онда ... ... ... ... ... ... 5 кластық сапаға (E-өте таңдаулы,U-өте жақсы,R-жақсы,O-айтарлықтай
жақсы,P-қанағаттанарлық), сондай-ақ ... ... ... ... ... белгіленетін (1-май ұлпасыз, 2-май өте жұқа, ... онша ... ... 5-өте ... бес қоңдылық категориясына ... ... ... ... ... ... шығымы
жоғары да (56,5 – 56,06%), ал ең төменгі категориядағы ұшаның сойыс шығымы
өте аз (52,0 – 50,0 ... сиыр етін ... ... ... ... ... және
сапалық көрсеткіштері алынған. Сиыр етін өндіруге арналған сойыс малы
жынысы (ұрғашы баспақтар, ... ... ... ... өгіз ... және жасы (А-9-30 айлық төл, В-30-48 айлық төл, С-48-60 айлық төл,
Д және Е-60 айдан асқан мал) бойынша ... Мал жасы түсі мен ... ... үйлесімі, шеміршектерінің қатаюы, арық етінің түсі мен
ұлпаларының құрылымы, жыныс органдарының жетілуі негізінде айырылады.
Ет ... ... ұша ... ... ... стандартты,
тауарлық, пайдаланылатын, колбасалық, консервілік деп ... ... ... баспақтар тарттырылған еркек баспақтар етінде ғана осы
сапа категориясынын ... де бар. ... ... ... бір ... категориядан бесініші категорияға дейін) ұша сорттары ет ... сай ... елде ... ет сату ісі кең ... ... ... ... саудада сату үшін жаясын, жамбас етін, сүбесін, қабырға
және мойын-жауырын бөлігінің етін ... ... ... ... ... ... қарай бағалайды. Бірінші категорияға мүше ... ... ... ... 52,4% және одан ... ... 52,3-50,1, үшіншіге
50,0-47,8, төртіншіге ... ... 45,4 және олар ... есеп ... ... негіз болып табылады, яғни олардың
үлесіне сиыр ... ... ... 80 ... ... сиыр ... ... негізіне мал жасы ескеріле
отырып,сандық және сапалық ... ... ... ... ... бес ... (А;В;С;Е) бөледі. Оның
үстіне алғашқы екеуі осының негізінде ет ... ... ұша ... ... ... ... ет астындағы май қабатының қалыңдығына
қарай 4 сортқа (1,2,3 және 4) бөлінеді.
Италиядағы етті ірі қара мал ... мал ... ... ... ... ... озық етті бағыттағы ірі қара малдарын өсірудің көптеген қыр-
сырларына ... ... ... ... ... ... ... ондағы 12 айлық өгізшелердің тірілей салмағы 500кг-нан
асқан, 18 ... ... ... 24 ... ... ал 4 ... ... 1700кг-нан асқан. Италияда озық өндіруші-бұқалар арнайы
етті тұқымдарды қолдану ұйымдастырылған. Тек қана етті ... ... ... ... ... - ... жоғары етті тұқымдардың шығу тегінің отаны. Ет
бағытындағы ірі қара мал ... ...... ... ... ... маркитандық, пьемондық, ет бағытындағы
симменталдық, шароле, лимузин және т.б ... етті және ...... ... ... және чиана тұқымы.
Италиялық тұқымдардың сипаттық ерекшеліктері - өсуінің жоғарғы ... ... жас ... орта ... ... 1500-
2000г құрайды. Италияның ұлттық мақтанышы – киан ... 12 ... ... ... 600кг, 18 ... 800кг, 24 айында 1000кг және
одан да жоғары. Олардан ең жақсысы 1500кг салмаққа жетеді. ... ... 24 ... тірілей салмағы 1630кг, донетто – 1775кг, еттің рекордты
шығымдылығы 67,4%. Бордақыланған малдар мәрмәрлі, жағымды ... ... ... береді.
Зерттеу кезінде өгізшелердің туылғаннан кейінгі орта ... 18 айға ... ... ... ... ... ... көрмелік өгізшелері 6 айлық мерзімінде тірілей
салмағы 384-435кг, 12 айында ... 18 ... ... 24 ... ... болған.Өсімділігінің озықтылығымен романьоль тұқымының өгізшелері
көзге түседі. Олардың туылғаннан бастап орта ... ... 18 ... 1500г, 20 айға ... ... ... мал шаруашылығы қазіргі заманғы ғылымның селекция
саласындағы ... ... және ауыл ... ... ... ... ... етке арналған малдарының бірегей стандарты туралы.
Жаңа бірегей стандарттың негізі алынған еттің сандық және ... ... ... ... ... ... ... критерийі болып табылады.
Оны өңдеу және бекітудегі ірі өара малдың және алынған ... ... ... өңделген еттердің өнімділігі, ұшаның немесе еттің
сапасына әсер ететін сойыс контингенті ескеріледі.
Тұқымдардың арасында тек ... ... ... ғана ... ... ет ... де ... болатыны анық. Жас малдың орташа
орташа тірілей ... жеке ... жасы ... 17-18 ... ... ... Арнайы ірі мал тұқымы ... және оның сүт ... ... орта арнайы етті бағыттағы тұқымдар – герефорд,
қазақтың ақбас сиыры, лимузин, ... ... ... және ... мүйізді ірі қараларының әр түрлі тұқымды контингентін ескере
отырып, өңдеу кезінде ... ... ... ... малдың
көрсеткіштеріне ірі, орташа және ұсақ тұқымдарына талаптары ... ... ... ... май ... ... жоқ ... болады (шароле)
және май жиналымдары анық көрінеді (қалмақ сиыры).
Мүйізді ірі ... жас ... ... ... және ет үшін
бордақылауды интенсивті өсімділігі еттің өнімділігімен көзге түседі. Олар
азығының ... ... ... ... ... ... және жұмсақ етінің шығымдылығымен сипатталады.
Орта есеппен алғанда тірілей салмағы 325кг-нан 475кг-ға немесе ... ... 57% ... ... ет ... 65%, бұл ұша ... жақсаруын жоғарлатады.
Қазіргі уақытта мүйізді ірі қара малын бағалаудың негізгі объективті
критерийі ... ... ... ... ... ... және
қоңдылығы, құжатта рәсімделген жас, тұқым, жыныс, сою ... ... ... және категориясы, сонымен қатар тіс аркадасы туралы
деректер болып табылады.
Шет елдік стандарттарда объективті ... ... өте ... ескеріледі. Жасын, жынысын, өнімділік бағытын малдың және ұшаның
субъективті көрсеткіштерін құжаттар бойынша анықтайды. ... ... ... ... тері асты ... ... деңгейі бойынша бағалайды.
Союға әкелінген үлкен мүйізді ірі қара малы стандарт жобасында ... ... ... алынған ұша және мал сапа талаптарына сәйкес.
Ресейдегі ірі қара мал шаруашылығын озықтандырудың негізгі бағыты бұл
«сиыр – ... ... ... ... жас ... сиыр етін ... мерзімде 200кг жеткізудің ғылыми жүйе негіздерінің озық технологиясын
қарастыру болып табылады.
Етті бағыттағы малдардың өнімділігін арттыруда ...... ... ... ... ... ... көзге түседі. Олар азықтарға
шығынсыздығымен, бейімделушілігімен, тез ... ... және ... ... арқасының кеңдігімен және анық
көрінетін май ... ... Ет түсі ... ашық ... ... ... күлгін «бұзау еті» деп аталады. Бұзау еттерін салмағына
байланысты ... ... ... ... - 40кг, ... - 70кг,
«ауыр» - 150кг.
Кейінгі 8-10 жыл ішінде ... ... ... ... етінің ауыр
ұшасын алу технологиясы жасалды және қолданып келеді. ... ... ... ... ... ... қарағанда, бұл әдістің ерекшелігі ... 7-8 айға ... ... жаңа ... ... ... айлық бұзауларды сойғанда алынған үшалардың бұлшық еттері жақсы
дамыған ... ... 3,46), ... ... әлсіз байқалады, бұлшық
еттерінің түсі ашық-күлгін, ... ... ... ... ... комплексі бойынша жас сиыр етіне
сәйкес. Бұзау етіндегі белок мөлшері 20,2%, сиыр етінде ... 4,5 ... ... ... 4,69 және 4,6 ... ... түсі ... пісірілгені – айтарлықтвй дәмді, хош иісті, нәзік және ... ... түрі өте ... жасына байланысты 2 топқа бөлуді қарастырыды: 14 күннен
3 айға дейін және 3 ... 8 айға ... етін ... ... 2 ... бөледі: сүт еметін
бұзаулар,3 айлық бұзаулар бірінші ... ... сай ... салмағы 30кг. 3 айдан 8 айға ... ... ... ... (150кг жоғары) талаптары бекітілген.
Алынған көрсеткіштердің барлығы стандарттарда бекітілген талаптарға
сәйкес ... ... ... жаңа ... ірі қара малын ... ... ... ... ... және бұзау еті мен сиыр етінің
қазіргі ... ... ... яғни ... халықаралық
стандарттарға жақын жағын қарастырады.
1.2 Сойыс малдары және ... ... ... ... ... ... олардан тамақтың ет
өнімдерін алуға ... ... ... ... мен ... ... ... атайды. Оларға ірі қара, шошқа, жылқы, қой, ... ... үй ... ... қаз, ... ... ... қара мал – республикамыздағы мал шаруашылығының ең ... ... ... ... ... 45 % ... ірі ... аламыз.
Ет өндіруде ірі қараның ішінде арнаулы етті бағыттағы ірі қара
тұқымды малдар өсіріп - ... ... ... зор. Етті ... ... тез өсіп ... қысқа мерзімде етке тапсыруға
жарамды, ... ... ... және ... сапасы да жоғары.
Қазақстанда етті бағыттағы ірі қара тұқымдарының ... ... ... ... ... ақбас тұқымы (сур.1), қалмақ (сур.2),
санта – гертруда (сур.3), әулиекөл (сур.4), абердин – ангусс ... ... ... шет ... ... – шароле, герофорд малдары өсіріледі.
Қалмақ тұқымы – ертеден келе жатқан,
жайып семіртуге көнімпаз ауа райының құбылмалы жағдайына ... ... ... кезде республикамыздың құмды, шөлді, ыстық ... ... ... масасы, сонасы көп көл жағалауларындағы ірі
қара тұқымдарын жақсартуға пайдаланылады. ... ... ... ... ... өсіп ... ... тірідей
салмағы 600 – 800 кг, сиырлары 450 – 500 кг жетеді. Сойыс шығымдылығы 55 ... - ке ... ... ... ... ... Павлодар облыстарының шаруашылығында жаңадан шығарылған
етті бағыттағы тұқым. ... ... ... ... тез ... ... айырған бұзауларының салмағы 220 – 230 кг жетеді. Ересек
бұқаларының салмағы 800 – 900 кг, ... 450 – 500 ... – 20 айға ... ... бұқаларының салмағы 60 – 65% .
Санта – гертруда. Америка Құрама Штатының
.
Техас штатынан әкелінген. ... ... ... оңтүстік батыс
облыстарында тараған. Өзен, көл жағасында, көп құрғақ шөпті ... ... және ... ... суға төзімді мал тұқымы орташа салмағы: ересек
бұқалар 830 кг, сиырлар 530 кг. Сойыс шығымдылығы 50 – 55%.
Қазақтың ... ... ... ... тұқымы – республикамыздың түкпір – түкпірінде кең тараған,
денсаулығы мықты, ауа райының өзгеруіне төзімді, қыстың – 40 0С ... 40 0С ... ... Өсімтал жайылымды да бордақылаған кезде де
ұшасының құрамына өте көп май жиналмайды. Еті дәмді Бұзауларын 7 – 8 ... ... 210 – 230 кг ... жетеді. Сиырларының орташа
салмағы 520 - 530кг, ал бұқаларының салмағы 900 – 1000 кг ... ... 54 – 65% 18 ... ... ... бордақылауда 500 кг
салмаққа жетіп сойыс шығымдылығы 60% ... ... ... қатарлы
шаруашылықтарда тәуліктің салмақ өсімділігі 500 – 900г дейін жетеді.
Абердин – ангусс тұқымының сиыры. ...... ... – тез
жетілгіш, Шотландиядан әкелінген мал. Негізінен ... ... ... ... ... – ангусс малы ықшам, сирағы қысқа.
Етті, сүйегі жеңіл. ... 500 – 550кг. ... 750 – 950 кг, 15 – ... тартылған өгізшелері 450 –460 кг тартады. Сойыс шығымдылығы 67 - 70%.
Суық және ... ауа ... тез ... Абердин– ангусс малы сүтті
бағыттағы сиырларымен будандастырылып, салмақты, етті, сойыс ... ... ... Ірі қара малдың етінің сапасы.
Нарыққа түсірілген ет және ет өнімдерін міндетті ... ... ... түскенде ет тексерілді ме, тексерілмеді ме ... ... ... ... сараптаудан өтіп таңба басылған ет және ет өнімдері
фирмалық дүкендерге таратылуға жіберіле береді. Нарықта ет және субөнімдері
таратылғанда, тек дені сау ... ... Ет және ет ... ... ... ... бар ... инспекторлық
тәжірибесі бар дәрігер ғана тексереді.Нарықтың территориясына сатуға түскен
ет және ет өнімдері міндетті түрде нарықтың сараптау ... ... ... ... ... ... ... сатушыларымен сонымен қатар басқа
елдерден таңбаланып әкелінген ет және ет ... ... ... ... ... ... құжаттары және сәйкес таңбасы бар ... ... ... ет және ет ... егер олар ... ... ... қайта санитарлы бақылаудан өткізілмейді.
Мемлекеттік қадағалау органдары мұндай жағдайда ... ... ... және құжаттарды бақылаумен шектеледі. Ал ... ... ... ... ... ... ... туған кезде,
сонымен қатар таңба орындары ... ... ... ... ... ... қайта сараптауды жүргізеді.
2. Негізгі бөлім
2.1 Нормативтік сілтемелер
ҚР СТ 1.0-2003 ҚР МСЖ. Негізгі ережелер.
ҚР СТ 1.2-2002 ҚР МСЖ. ... ... ... ... СТ 1.5-2000 ҚР МСЖ. ... құрылуына, баяндалуына,
ресімделуіне және мазмұнына жалпы талаптар.
ҚР СТ 1.2-2002 «ҚР МСЖ. Мемлекеттік стандарттарды әзірлеу тәртібі».
ҚР СТ 1.3-2003 «ҚР МСЖ. ... ... ... , бекіту және
мемлекеттік тіркеу тәртібі».
МЕМСТ 15467-79 «Өнім сапасын басқару» ... ... ... 779-55 ... және ... ... сиыр еті». Техникалық шарттар.
МСТ 7595-79 Ет. Сиыр етін жеке сауда үшін ... ... ... үшін мұздатылған ширек ұшадағы сиыр еті.
МСТ 16867-71 Ұшадағы және жартылай ұшадағы бұзау еті. Техникалық
шарттар.
МСТ 23219-78 Ет. Жеке ... үшін ... етін ... 18157-88 ... мал ... ... мен ... 16020-70 Союға арналған мал. Терминдер мен анықтамалар.
МСТ 5110-55 ... ... ірі қара ... 23042 Ет және ет ... Майды анықтау әдісі.
МСТ 26930-86 Шикізаттар мен тамақ өнімдері. ... ... ... 26932-86 ... мен тамақ өнімдері. Қорғасынды ... 26933-86 ... мен ... ... Кадмиді анықтау тәсілі.
ИСО 3822-79 Ет және ет ... ... ... ... ... coli табу және ... ... әдіс).
ИСО 3665-75 Ет және ет өнімдері. Сальмоннелді анықтау (арбитражды әдіс).
ИСО 7218-96 Микробиология. Тамақ өнімдері. ... ... ... ... Ет және ет ... Сынақ сұрыптап алудың әдістері.
ИСО 3100-2-88 Ет және ет өнімдері. Сынақтарды микробиологиялық зерттеулер
үшін дайындау
2.2 Терминдер мен ... ... ... – техникалық реттеу саласындағы нормативтік
құқықтық актілерде белгіленген ... ... ... ... Мемлекеттік техникалық реттеу жүйесі – өз құзыреті шегінде
Техникалық реттеу ... ... ... ... ... жеке және ... тұлғалардың, сондай-ақ нормативтік құқықтық
актілердің, стандарттардың жиынтығы;
3) Мемлекеттік ...... ... ... және
тұтынушылардың көпшілігі қол жеткізе алатын стандарт;
4) Техникалық ... ... ... ... ... мен
стандарттардың мемлекеттік қоры – техникалық реттеу саласындағы нормативтік
құқықтық актілердің, стандарттың және ... ... ... ... қалыптастыратын өзге де ... ... ... ... ... ... – өнімді жобалау, өндіру , пайдалану,
сақтау, тасымалдау, өткізу, кәдеге жарату және жою ... ... ... - ... ... ... ... құқықтық актілерді әзірлеумен тікелей ... ... және ... қауымдастықтары, одақтары, сондай-ақ қатысуы
Қазақстан Республикасының ... ... ... өзге ... ... ... қызметті бірдейлендіру – белгілі бір өнімді,
көрсетілетін қызметті ерекшелейтін ... ... ... ... ... рәсім;
8) Ұлттық стандарт – шет мемлекттің стандарттау жөніндегі ... ... және ... ... қол ... ... ... жөніндегі нормативтік құжат – стандарттау жөніндегі
қызметтің әр түріне немесе оның ... ... ... ... ... ... құжат;
10) Техникалық реттеу саласындағы нормативтік құқықтық акт – ... және ... ... актілер туралы» Қазақстан Республикасының
Заңына сәйкес қабылдаған, техникалық реттеу саласындағы құқықтық ... ... ... ... тоқтататын немесе тоқтата
тұратын белгіленген нысанадағы жазбаша ресми құжат;
11) Негізге алынатын ...... ... кең ... техникалық
реттеудің белгілі бір саласына арналған жалпы ережелері бар стандарт;
12) Өнім – процестің немесе қызметтің нәтижесі;
13) ... ... ... ... ... қоса алғанда,
қандай да бір тапсырылған нәтижеге жету ... ... ... ... ... ... ... Стандарттау жөніндегі өңірлік ұйым – географиялық ... бір ғана ... ... ... ... ... ... үшін ашық болатын стандарттау жөніндегі ұйым;
15) Өңірлік стандарт – стандарттау жөніндегі өңірлік ұйым қабылдаған
және тұтынушылардың көпшілігі қол ... ... ... ... ... реттеу жүйесінің тізілімі – техникалық
реттеу саласындағы нормативтік құқықтық актілерді, стандарттарды есепке ... ... ... ... ... тәртіппен бекітілген, көп
мәрте және ерікті пайдалану мақсатында техникалық реттеу объектілеріне
ережелеріне, жалпы ... мен ... ... ... Ұйым стандарты – ұйым бекіткен стандарт;
19) Стандарттау – нақты қойылып отырған және ықтимал міндеттерге
қатысты көпшілікке ортақ, көп мәрте және ... ... үшін ... ... ... ... ... және процестерге қойылатын
талаптарды ретке келтірудің ... ... қол ... ... ... ... – техникалық реттеу саласындағы нормативтік
құқықтық ... және ... ... ... әр ... ... ... туындайтын кедергі;
21) Стандарттау жөніндегі техникалық комитет – бекітілген стандарттау
объектілері немесе қызмет бағыттары ... ... ... ... ... ... ... құруға қатысу үшін ерікті негізде
экономика салаларында ... ... ... ... ... – санитарлық және фитосанитарлық ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік бақылау мен қадағалау жөніндегі қызметті қоса ... ... ... ... ... ... және ... анықтауға, белгілеуге, қолдануға және ... ... ... және ... ... Уәкілетті орган –Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес
техникалық реттеу саласындағы жұмыстарды басқаруға, бақылау мен қадағалауды
жүзеге ... және ... ... ... мен ... ... халықаралық және өңірлік ұйымдарда Қазақстан
Республикасының атынан ... ... ... ... ... Сапа – объектiнiң белгiленген немесе ... ... ... ... ... ... Өнiм – ... немесе үрдiстiң нәтижесi.
26) Тауар – ерiктi иесiздендiрiлетiн, бiр ... ... ... ... ... ... ... кез-келген зат.
27) Қызмет – тұтынушының ... ... ... бағытталған
дайындаушы мен тұтынушының және дайындаушының iшкi iс-қимылдарының тiкелей
әрекеттесуiнiң нәтижесi.
28) Сапа ...... ... ... бiр ... бiрнеше
қасиеттерiнiң сандық сипаттамасы.
29) Ресурстар – қызмет көрсетушiлер, қызмет ету құралдары, құрал-
жабдықтар, технология.
30) Сапа ...... ... басқаруды жүзеге асыру үшiн қажеттi
ұйымдастыру құрылымы, әдiстеме, үрдiс және ресурстар жиынтығы.
31) Өнiм сапасын ... ... – өнiм ... ... ... және ... ... көмегi арқылы өзара қарым-
қатынас жасайтын басқару объектiлерiнiң және ... ... ... Өнiм ... бақылау – өнiм сапсының көрсеткiштерiн ... ... ... ... Өнiм ... қадағалау – арнайы органдармен жүзеге асырылатын,
өнiм сапасын қадағалау.
34) Өнiмнiң бiрлiк сапа ...... бiр ... ... ... ... ... сапа көрсеткiшi – өнiмнiң бiрнеше қасиетiн
сипаттайтын сапа көрсеткiшi.
36) Өнiм сапасының интегралды ...... ... немесе
тұтынудың пайдалы сумардық әсерi мен оны жасау және ... ... ... болып табылатын өнiмнiң сапа көрсеткiшi.
37) Өнiмнiң ақаулық коэффициентi – өнiмнiң бiрлiгiне ... ... ... ... Өнiм ... көрсеткiштерiнiң регламенттелген мәнi – ... ... ... сапа ... ... ... Квалиметрия – өнiм сапасын бағалаудың сандық әдiсi болып табылатын
ғылым аумағы.
40) Бақылау жүйесiндегi бақылау органы – ... ... ... өнiм ... ... ... бөлiгi.
41) Өнiм сапасын бағалаудың статистикалық әдiсi – өнiмнiң бiрлiк және
кешендi сапа ... ... ... ... оның сапасын
бағалау әдiсi.
42) Өнiм сапасының деңгейi – ... ... сапа ... сәйкес көрсеткiштер мәнiмен салыстыруға негiзделген өнiм ... ... ... өнiм – ... ... ... сай ... өнiм.
3. Зерттеу әдістемесі және нәтижесі
3.1 Ірі қара мал етін халықаралық стандарттарына ... ... ... өнімдерінің қауіпсіздік мәселелері өндірушілер үшін аса ... ... Бұл ... әлемдегі едәуір тараған тағамдық ... ... әр ... ... ... өнімдерінің қауіпсіздігін
қамтамасыз ететін жүйелер енгізілген. Ол ... ... ... ... ... ... алдын алады.
Әлемнің өндірістік дамыған елдерінде тағам өнімдері кәсіпорындарында
тәуекелділікті басқару жүйесі ... ИСО ... ... ... ... ... қазіргі заманғы сұранысты
қанағаттандыруға ... ... ... Ол ... түрде негізделген,
сәйкестендіру, өндіру кезіндегі қауіп факторларды талдау және бақылау,
тағам ... ... ... ету ... тағам өнімдерін
сатуға және тұтынуға жүйелі түрде жақын келуі болып табылады.
ИСО-басқару жүйесі, онда тағам өнімдерінің қауіпсіздігі ... және ... ... талдау және бақылау арқылы жүзеге
асырылады. Ол ... ... оны ... ... және өңдеуден басталып,
оны өндірумен, сатумен және соңғы өнімді тұтынумен аяқталады.
Көптеген өнеркәсіптік үрдістер ... ... мен ... ... өнім ... ... ... тұрады. Осыған орай, құрастырылған
ИСО жетекшілік және өткізілген зерттеулер бойынша өнімнің қауіпсіздігіне
тікелей әсер ететін факторларды айқындауға ... ... ... қауіпсіздік мәселелерін шешуге жағдай жасайды және
қауіпті факторларды бақылау туралы нақты ақпаратты береді.
ИСО жүйесі 60 жылдары Pillsbury компаниясы және АҚШ ... ... ... және ... (The National Aeronautics and Space
Administration) ... ... ... ... ... ... ... ретінде әзірленген.
1971жылы Pillsbury компаниясы ИСО жүйесімен ... ... ... ... ... ... содан бастап бұл
концепция тағам өнеркәсібінде дами бастады. ИСО жүйесінің үш ... ... ... байланысты барлық қауіптерді сәйкестендіру және бағалау;
тағам өнімдерін өндіру үрдісінде қадамдарды және кезеңдерді ... ... ... ... орындау.
1987 жылы-АҚШ-та тағам өнімдері үшін ... ... ... қадағалау комитеті құрылды.
1989жыл ИСО тағам өнімдерін өндіру және сату кезіндегі ... ... ... бұл ... тек ... ... факторлар
ескерілді.
1993 жылы-комиссия қиын бақылау нүктелерінде қауіпті факторларды
талдау ... ... ... ... ... ... өнімдерінің гигиенасы бойынша Директива қабылданды.
1997 жылы-комиссия қазіргі ... ИСО ... ... ... стандарттарды құру, мазмұндау, рәсімдеу, баяндауға
қойылатын жалпы талаптар.
Стандарттарды құру, баяндау, ... ... ... ҚР СТ ... СТ 1.2 стандарттары бойынша жүзеге асырылады.
Стандарттар төмендегідей құрылымдық элементтерден тұрады:
• титулдық бет;
• алғы сөз;
• мазмұны;
• кіріспе;
... ... ... ... сілтемелер;
• анықтамалар;
• белгілер мен қысқартулар;
• талаптар;
• қосымшалар;
• библиографиялық деректер.
Стандарттарды ... ... ҚР СТ 1.2-2002 “ҚР МСЖ ... ... ... ... ... жобасын әзірлеу жұмыстарын ... ... ... ... ... ... жұмыс бағдарламасы
(жоспары) және стандарттар әзірлеу туралы келісімдер бойынша немесе ... ... ... техникалық комитеттер (ТК), мемлекеттік басқару
ұйымдары, басқа заңды тұлғалар атқарады. Мемлекеттік стандарттау жоспарына
енгізілген ... ... ... Мемстандарттың
енгізілуі тиіс.
Стандартты әзірлеу кезінде Қазақстан Республикасында күші бар ... ... ... стандарттары, техникалық регламенттер,
мемлекет үшін ... ... ... ... ... стандарттар
басшылыққа алынуы керек.
Стандарттарды әзірлеу ... ... ... ... ... ... ... зерттеу нәтижелері және де басқадай отандық және ... ... және ... ... туралы ақпараттар пайдаланылады.
Ұйымдастыру-әдістемелік бірлігін және ... ... ... ... болу үшін ... ... ... стандарттар әзірлеудің
төмендегі тәртібі ескеріледі:
1 саты – стандартты әзірлеу жұмысын ұйымдастыру.
2 саты – стандарт жобасын әзірлеу (бірінші ... және оны ... ... тарату.
3 саты – стандарт жобасының соңғы редакциясын жасау және бекітуге жіберу.
4 саты – стандартты бекітіп, мемлекеттік тіркеуден өткізу.
5 саты – ... ... ... ... ... ... біріктіруге
немесе қосымша сатылар енгізуге болады.
Стандарттардың құрылуы, баяндалуы, ресімделуі, мазмұны және белгіленуі
ҚР СТ 1.5-ке сәйкес болуы тиіс.
Мемлекеттік ... ... ... ұйымдастыру.
Стандартты әзірлеу алдында дайындық жұмыстарымен ... ... ... мекемесіне өтінім келтіреді. ... ... ... түрде әзірлеуге болады. Алайда ... ... ... ... ... ... мемстандартқа жіберілуі тиіс.
Өтінішті ҚР аумағында орналасқан мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... да ... және жеке
тұлғалар бере алады.
Өтінішті даярлау және қарау, мемлекеттік стандарттау жұмыстарының
жоспарын әзірлеу ҚР СТ 1.7 ... ... ... ... әзірлеудің
қажеттілігі мен себептері жазылады, сонымен қатар өтінішке стандарттың
жобасы немесе ... ... ... ... ... тапсырмада стандартты әзірлеу кезеңдері мен олардың
орындалу мерзімі; стандарттың ... және ... ... негізгі сипаттары мен көрсеткіштері; стандартпен бірге берілетін
құжаттардың тізімі; стандарттың жобасын қарау немесе ұйғару үшін жіберетін
мемлекеттік ... ... мен ... ... ... тиіс ... сәйкес стандарттар тізімі, тапсырушының
басқа да ... ... ... үшін ... ... ҚР-ның “Мемлекеттік
сатып алу туралы” заңы бойынша конкурстық негізде дайындалады.
ТК ... ... ... ... ... ... жобасын әзірлеуге қатысатын мүдделі жақтардың ... ... ... ... анықтайды. Бұл топқа алдыңғы қатарлы ғылыми
зерттеу, тәжірибелік-конструкторлық ұйымдар мен жоғарғы оқу ... ... ... ... және ... ... ... мерзімін стандартты әзірлеу кезеңдерімен жеке-жеке анықталады.
Стандарттың жобасын (бірнеше редакциясын) әзірлеу.
Жұмыс тобы ... ... ... оған ... ... ... төмендегідей мәліметтер енгізіледі:
-стандартты әзірлеудің техникалық-экономикалық негізін келтіру;
-стандарттау объектісінің сипаттамасы;
-стандарт жобасының ҚР ... ... ... ... ... ережелер мен ұсыныстарға,сондай-ақ ... ... ... туралы мәліметтер;
-стандарт жобасының басқа нормативті ... ... ... және ... ... қарау, өзгертулер енгізу немесе жою жөніндегі
ұсыныстар;
-стандарт жобасына ... алу, ... үшін ... ... мәліметтер;
-ақпараттық көздер;
-стандарттау объектісінің патент тазалығы туралы мәліметтер.
Техникалық комитет (әзірлеуші ... ... ... ... стандарттау жүйесінің стандарттары мен заң ... ... және оны ... бірге ТК мүшелеріне және
мүдделі мекемелерге жібереді.
Стандарттың әзірленген жобасы және ол ... ... ... ... ... шетелдік әріптестердің щй-пікірлерін алу
мақсатымен мемстандарттың WEB – сайтына енгізілуі керек.
Стандарт жобасы ... ... ... пікір алу үшін
көбінесе стандартқа тапсырыс берушіге, ... ... және ... ... алу үшін:
• тапсырыс беруге;
• өнім, процесс пен ... ... ... ... ... жүктеген мемлекеттің бақылау ұйымдарына;
• Мемстандартқа;
• Қазақтың балалар тағамы және прафилактикалық тамақтану академиясына;
... ... ... ... ... қарау, өзгерту немесе жоюға
жататын бір-бірімен байланысты ұлттық техникалық ... ... ... әзірлеуші мекемелерге жіберіледі.
Мүдделі мекемелердің стандарт жобасына келісім беру, пікір дайындау
мерзімі, жобаны алған күннен бастап санағанда 1 ... ... ... ... ... пікір келтірмесе стандарт жобасы келісілген болып
есептеледі.
Стандарт ... ... ... ... және оны ... ...... ТК келтірілген пікірлерді ескере отырып стандарт
жобасының соңғы ... ... ... ... ... ... ... пікір алу,
ұйғарылу үшін қайта таратылады.
Стандарт жобасына келіспеушілік ... ... ...... талқылау және шешу жұмысын ұйымдастырады.
Стандарт жобасына өнім қауіпсіздігін бақылайтын мемлекеттік ... ... ... ... мәселесін шешу, мүмкін емес болса,
стандарттың жобасы ұйғарылмайды.
Келісімге қол жеткізу ... емес ... ... ... ... ... үшін Мемстандартқа жіберіледі.
ТК немесе әзірлеуші – мекеме стандарт жобасының түбегейлі редакциясын
қарап, бекіту үшін оның екі ... ... және орыс ... жіберіледі.Олардың әзірлеуші – мекеменің бастығы қол ... ... ... ... болу ... ... ... ретінде өнімнің үлгісі көлемі үлкен заттың
сызбасы (қажеттілік жағдайда) немесе суреті және төмендегі құжаттар ... ... ... ... ... ... ... белгіленген форма бойынша пікірлер жиынтығы;
-стандарт жобасының ұйғарылымын ... ... ... ... жобасының түбегейлі редакцияның қараған жұмыс тобының жиналысының
(ол жүргізген ... ... ... ... ... көркемдік –техникалық
кеңестің) жиналыс хаттамасы немесе өнімді сынау (қажетті жағдайда) актісі.
Стандартты бекіту және мемлекеттік ... ... ... ... ... оны бекіту, толықтыру үшін
қайтару немесе жұмыс кестесінен алып тастау ... ... ... ... ... Мемстандарт оның республикада қолданылатын
заңдардың талаптарына, техникалық регламенттерге, мемлекеттік ... ... ... байланысты мемлекеттік, мемлекетаралық,
халықаралық, аймақтық және шетелдердің ұлттық стандарттарының ... ... мен ... ... жүрген терминологияға,
стандарттарды құру және баяндау (жазу) ережелеріне сәйкестігін ... ... ... ... ... ... қалаушы (ұйымдастыру - әдістемелік) және жалпы техникалық
стандарттар, қабылдау ережелері, ... ... буып – түю, ... және ... ... ... қолдану мерзіміне шек
қойылмайды, тексеру уақыты көрсетіледі.
Өкімдер мен технологиялық процесстер, қызметтері жөніндегі ... өнім мен ... ... уақытын ескере (көрсете) отырып
шектеулі (5 жылдан артық емес) мерзімге бекітеді.
Стандартты күшіне енгізу күні оны бекіткен кезден кемінде бір ... ... ... ... ... ... ... қолдануға дайын
жағдайда болса бекітілген ... ... кез ... күні күшіне
енгізілуге болады, ... ... және ... ... ... ... бекітілген мемлекеттік стандарттар Мемстандарттан белгіленген
тәртіп ... ... ... ... тізіміне енуі
(тіркелуі) тиіс. Қажет болған жағдайда мемлекеттік стандарттар әзірлеуші –
мекемеге толықтап ... үшін ... ... ... ... ... себептеріне:
• стандарттың жобасы ҚР-нда қабылданған стандарт және техникалық
регламенттердің міндетті ... сай ... ... ... ... ... ... келіспеушілікті шешу мүмкін емес
болса;
• қолданыстағы мемлекеттік және мемлекетаралық стандарттардың талаптары
қосарлану (егер әзірлену үстіндегі стандарт ... ... ... ... болса) сияқты себептер жатуы мүмкін.
Мемстандарт бекітілген мемлекеттік стандарттар туралы мәліметті ай
сайын ... ... ... ... стандарттары”
ақпараттық нұсқауына (ҚР СТАН) жариялап ... ... ... ... белгіленген тәртіп
бойынша басылып, таратылады.
Стандартты тексеру және жаңарту жұмыстары елдің қорғаныс қабілеті мен
экономиканың және ... ... ... және халықаралық талаптарға
сәйкес атқарылады.
Әзірлеуші ... ... ... ... және жеке тұлғалардан,
соның ішінде мемлекеттік өнім қауіпсіздігін бақылау ұйымдарынан ... ... ... жинақтап қорытады.
Мүдделі заңды және жеке тұлғалар ұсыныс ретінде өзгерту жобасын немесе
қайта қараған стандарт ... ... ...... ... ұсыныстарды ескере отырып, стандарт жобасын
(стандартқа кіретін өзгерістерді) немесе стандартты қайта қарау немесе жою
туралы ұсыныс пікірін Мемстандартқа ... ... жою ... ... мүдделі – мекемелердің
ұсынысы бойынша жасайды.
Стандартқа өзгертулер ... ... ... ... ... ... мерзімін
ұзарту, шектеу немесе шектеулі уақытын алып тастау, сондай – ақ стандарттың
күшін ... ... ... жою іс ... ... ... ... (күші бар) стандарт талаптарына тексеру жүргізіліп,
оның деңгейі ҚР – ның ... ... мен ... ... ... ... ... онда өзгертулер ресімделмейді, ал
мемлекеттік стандарттың мерзімін ... ... ... жүзеге
асады және бұл туралы мемстандарттың Мемлекеттік ... ... ... енетін өзгертулер стандарттың жеке талаптарын ауыстыру,
толықтыру немесе алып тастау, мемлекеттік стандарттың ... ... ... ... ... ... енгізілген өзгерістер мәтінінің көлемі мемлекеттік стандарт
көлемінің 50% - нен асып кетсе онда бұл ... ... ... немесе
өзгертулер бекітілгеннен кейін дереу қайта басылуы тиіс.
Стандартқа өзгерістер жаңа да жоғары ... ... ... ... мен ... ... ниетінде әзірленеді. Алайда
бұл талаптар өзара алмасу, жаңа өнім бұрынғы өз ... ... ... ... ... ... сондай – ақ халықаралық жүйелердің
талаптарын бұзбауы тиіс.
Редакциялық немесе (және) ... ... ... ... ... ... ауыстыру (толықтыру, алып тастау) жағдайында
өзгерістер, ... ... ... – ақ ... күші бар техникалық
регламенттер, халықаралық (аймақтық) ... ... мен ... және шетелдердің ұлттық стандарттарын қолдануға байланысты
өзгертулер енгізу кезінде ескеріледі.
Өз күшіндегі мемлекеттік ... ... үшін ... ... ... аннотациясы пікір алу үшін ҚР – ның Мемстандартының
мамандандырылған баспасына басылады.
Өз күшіндегі стандартқа ... ... ... ... ... ... мен құжаттарға кіретін өзгерістер қатар дайындалады.
Егер өзгерістер жобасы мемлекеттік стандартты ұйғарушы ... ... ... ... онда ... ... ... – ақ қоюға
болады.
Стандартқа енгізілетін ... ... ... ... ... екі дана (мемлекеттік және орыс тілінде) жіберіледі, олардың
бірі алғашқы данасы болу керек.
Стандартқа енгізілетін ... ... ... бұл ... ... нақтылы құжат жіберілуі тиіс.
Өзгерістер Мемстандарттың қаулысымен бекітіліп, күшіне енеді.
Бекітілген ... ... ... ... ... ... әрбір өзгеріске Мемстандарт реттік номер береді және
өзгерістің күшіне енетін күнін көрсетеді, бірақ ол күн өзгеріс бекітілген
күннен ... 6 ... ... болмауы керек.
Стандарттың қолдану мерзімін ұзарту, шектеу немесе шектеуді алу
жөніндегі ұсыныс ... ... ... ... ... ай ... ... стандартқа енгізілетін өзгерістердің бекітілгені туралы
мәлімет, өзгерістің мәтіні, сондай – ақ ... ... ... ... алу ... ... ... мерзімін қалпына келтіру
туралы мәлімет Мемстандарттан ай сайын шығаратын “Қазақстан Республикасының
мемлекеттік стандарттары” деген ақпараты нұсқауға ... ... ... ... стандарттың өзгеруі (жойылуы) туралы
мәлімет байланысты басқа ... мен ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Стандартты тексеру және қайта қарау.
Стандартты тексеру жұмысын, ережеге сәйкес, стандартты ... ... ҚР – ның ... ... жоспары бойынша 5 жылда ... рет ... ... ... ...... ... берушілердің талаптарына, қолданыстағы ... ... ... стандарттарына, қолданып жүрген ... ... ... ... ... ... ... шетелдердің ұлттық стандарттарына қаншалықты ... баға ... ... ... ... акт жасалады. Онда
стандарттың қолдану мерзімін ... ... ... ... ... ... жою туралы әзірлеушінің нұсқаулары жазылады.
Тексеру актісі жұмыс тобының жиналысында қаралады немесе ... ... ... ... ... ... ... Тексеру актісі
жөніндегі келіспеушілік стандарт жобасы тұрғысындағы тәртіп ... ... ... ... ... ... ... екі
дана етіп Мемстандартқа бекіттіруге жіберіледі.
Стандартты қайта қарау кезінде қолданыстағы өз күшіндегі стандарттың
орнына жаңа стандарт әзірленеді. Яғни ... күші бар ... ... жаңа стандартқа ол қандай стандарттың орнына жүретіндігі көрсетіледі.
Стандартты қайта қарау жұмысы жаңа да ... озық ... ... ... Бірақ бұл талаптар жаңа өнім мен өз күшіндегі
стандарт бойынша жасалған өнімнің ... ... ... және өнім
сапасының негізгі көрсеткіштеріне нұқсан келтірмеуі тиіс.
Белгілі бір өнімнің стандартын ... ... ... егер ... ... ... ... қатар пайдалануда, үстіндегі өнімге
қосалқы бөлшек дайындау, ремонт жасау қажет болса ... өз ... ... ... ... ол ... қолдану аясын шектеп көрсетеді: “Бұл стандарт
тек қана пайдалану ... ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады”. Алайда стандарттың ... ... Егер ... ... ... бар) ... шектеулі болса, ол
шектеу алынып тасталады.
Стандартты қайта қарау кезінде өзара байланысы бар стандарттарды қайта
қарау, өзгертулер енгізу ... жою ... ... ... ... ... жою сол ... бойынша өндірілетін өнімнің (қызмет
көрсету, процесстерді атқару) шығарылуын тоқтату ... ... – ақ ... ... ... нормативті құжат әзірленгенде немесе ... тура ... ... ... ... жою қажет болғанда әзірлеуші стандартты жою туралы ұсынысын
мемстандартқа жібереді және де оның орнына қандай құжат жүру ... ... ... мүлде жою туралы мәлімдейді. Стандартты жою
Мемстандарттың бұйрығымен жүзеге асады.
3.3 Сиыр етіне қойылатын жалпы техникалық талаптар.
Бұл стандарттың ... ... ... ... ... ... сиыр ... және ет бөліктерінің тауарлық ... ... ... және ... ... Халықаралық саудада сиыр етіне
қойылатын көптеген басқа талаптарды, тағамдық өнімдердің стандартымен ... ... ... ... ... ... ... Бұл стандартта
басқа құжаттарда регламенттелген аспектілер ... және ... ... ... ... ... ... немесе импорттауша
ел талаптарының саласында ғана әрекет етеді.
Бұл стандартта халықаралық саудадағы оның кең ... ... ету ... ... ... үшін жеке тауарлық ет
бөліктерінің және ұшаларының фотосуреттері көрсетілген.
Бұл стандарт тағамға қолдануға жарамды деп ... ... ... ... ... ... бөлшектеу кезінде алынған оның бөліктеріне
арналған.
3.4.1. МСТ 779-55 бойынша жарты және ... ... сиыр ... ... ... ... ... бекітілген құс және ет өнеркәсібі кәсіпорындарында
санитарлық ережелерді сақтай отырып ... ... ... ... ... сәйкес өңделуі керек.
1) Ет мыналарға бөлінеді:
а) суытылған – ұшаларды бөлгеннен кейін бұлшық еттері тығыз, кебу ... 6 ... кем емес ... ... ... ... табиғи
жағдайда суытылған.
б) салқындатылған – ұшаларды бөлгеннен кейін бұлшық етінің ... ... +40С ... ... салқындатылған; беті ылғалды емес, бұлшық
еттері созылғыш.
в) мұздатылған – бұлшық еттерінің қалыңдығы -80С ... емес ... ... қатырылған – сан етінің қалыңдығында 0+20С, ал сан етінің 1 ... -3-50С болу ... ... ... етті былайша бөледі:
а) бірінші дәрежелі сиыр еті
б) екінші ... сиыр ... ... төмендегі көрсеткіштермен сипатталады.
1 кесте- Қондылық дәрежесі бойынша ірі қара малдың ... ... ... ... аяғы) ... ... ... ... ... ұшаның бұлшық еттері жақсы |
|сиыр еті ... арқа және бел ... ... ... ... мен ... ... тұрмайды.Тері асты |
| ... 8-ші ... ... ... ... |
| ... алдыңғы қабырға, бөксе, жамбас ... ... |Жас ... ... ... еті ... ... қанағаттынарлықтай дамыған; омыртқа |
| ... мен ... ... ... ... ... |
| ... бел аймақтарында тері асты майлар аздап |
| ... ... еті ... ірі қара ... ... ... дәрежесі
бойынша есептелінеді. (саналады)
Етті тұтынуға кескіннің (ішкі бел-омыртқаларының бұлшықеттері) немесе
жарты ұша түрінде шығарады. Жарты ұшаны ... бөлу 11-12 ... ... Жас мал етін ... ... ұша ... 100 кг кем емес ширек
немесе жарты ұшалар шығарылады.
Ширек немесе ... ... ... ... ... және ... ... қандар мен ішкі органдарының қалдықтарының болуы рұқсат
етілмейді. Мұздатылған немесе қатырылған ширек және ... ... ... ... ... етілмейді.
Ширек немесе жарты ұшалар ұрылған, қан ұйыған және ... ... ... ... тері асты ... аумағындағы болуы 15%
жоғары емес шамада жіберіледі. ... тері асты ... ... ет ... ... ... ... қондылығына сәйкес
бекітіледі.
Тұтынуға шығаруға жіберілмейді, ... ... ... ... арық ... бұқа ... ... немесе жарты ұшадағы тері асты майы тазаланған, 15% ... ... ... ... ... ... бүтін ұшада қалған)
г) бір реттен артық мұздатылған ... ... ... түсі өзгерген балғын ет
е) қатырылған ет
3.4 «Сиыр еті» жаңа стандарттың ... ... қара мал, сиыр және ... еттері осы стандарт талаптарына
сай болу керек және белгілі бір тәртіппен.
Ересек ірі қара мал қондылығына ... 1 ... ... ... мына дәрежелерге бөлінеді.
2к е с т е - Ересек ірі қара мал қондылығына байланысты дәрежелері
|Дәрежесі ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... және ... ... |
| ... терi асты майы 8-шi |
| ... ... ұша ... ... |
| ... ... жауырын, алдыңғы |
| ... ... шап және |
| ... ... ... май |
| ... болады. Дене тұрқы |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... ... ... |
| ... терi асты майы бел және |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... дамыған, жауырын|
| |– ... және ... ... ... |
| ... ... ... сербектері |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ...... және |
| ... ... ... ... омытқа |
| ... ... ... ... ... ... байланысты төрт класқа бөледі, ол талаптар
3кестеде көрсетілген.
3 к е с т е – Жас малдардың ... ... ... |Жас ... ... массасы, кг* |
|Таңдаулы |450- ... ... ... ... 450 –ге ... ... ... жоғары 400-ге дейін |
|Үшінші ... ... ... ... деп ... ... массасынан бекітілген шегерімді алып
тастағаннан кейінгі сиырлардың ... ... ... ... ... байланысты 4-кестеде
келтірілген талаптарға сәйкес екі ... ... к е с т е - Жас ... қондылығына байланысты дәрежелері
|Дәрежесі |Жас ... ... ... ... ... ... ... ... ... еттері |
| ... ... ... бел, ... |
| ... ... омыртқа |
| ... ... және ... ... шығыңқы, май жинақтары құйрық |
| ... ғана ... ... ... тұрқы нашар дөңгелектелген, |
| ... ... ... |
| ... арқа және бел |
| ... ... ... |
| ... шел ... білінбейді. |
3 айдан 8 айға дейінгі ... мен ... ... ... кг ... ... ... 5 кестеде келтірілген
талаптарына сәйкес екі дәрежеге бөледі.
5 кесте – Бұзаулардың қондылығына байланысты ... | ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... жауырын, бел, артқы |
| ... ... ... ... тұрқы нашар дөңгелектелген, |
| ... ... ... |
| ... ... және ... |
| ... ... ... және|
| ... ... ... |
3.4.1 Сиыр етін бөлшектеу сипаттамалары
Ірі қара мал етінің сүйекті және ... ... ... ... ... 5- кестеде берілген.
6 к е с т е – Ірі қара мал етінің сүйекті және сүйексіз жіліктерінің ... ... ... ... бөліну шекаралары ... ... ... ... ... ... артқы шеті және |
|сүйектерімен |сәйкес төс омыртқасы бойынша бөлгеннен кейін алады |
| ... ... ... ... ... болып табылады. |
|Алдыңғы ширек |Жілікті жарты ұшаны 13-қабырғаның артқы шеті және ... ... төс ... ... бөлгеннен кейін алады |
| ... ... ... алдыңғы бөлгі болып табылады. |
|Тапаншалық |Жілікті жарты ұшадан алады. ... ... ... омыртқа денелерінен 75 мм |
| ... ... ... ... тізе буынына |
| ... ... ...... омыртқаларының |
| ... және оған ... ... ... |
| ... |
| |Шап ... ... ... ... ... ... ... ширектің тапаншалық жілігін |
|жіліксіз алдыңғы |бөліп алғаннан кейін алынады. Шабы алдыңғы ... ... ... ... | ... ... |Артқы ширектен немесе тапаншалық жіліктен алынады. |
|сүйегімен ... - сан ... ... ... ... |
| |(сан және ... ... жілік арасында). |
|Артқы сирақ, ... ... ... арқылы алады. ... | ... ... - ... белдік және бірінші құйымшақ ... ... ... ... ... ... ... |айналып өтіп, сан сүйегіне паралель жолмен тізе |
| ... ... ... ... |Алдыңғысы - соңғы белдік және бірінші құйымшақ ... ... ... ... ... ... |
| ... өтіп, сан сүйегіне паралель жолмен тізе |
| ... ... ... ... - сан мен ... ортан |
| ... ... ... ... (тізе |
| ... ... ... ... ... еттеуден кейін алынады |
|сүйексіз | ... ... ... ... ... | ... сүйексіз | ... ... ... ... ... ... |
|жіліктің ... ... ... жағы ... мен ... май |
|бөлігі, сүйексіз |қабатымен жабылған екібасты бұлшықет пен жартылай |
| ... ... ... ... ... |Екібасты бұлшықеттің артқы жағында орналасқан және |
|сіңірлі ... ... ... (бүйірлі артқы) түрде |
| ... ... ... ... |Санның ең ірі бұшықеті, артқысан бөлігінің бүкіл |
|бұлшықеті ... ... ... ... алып ... ... |Екі жуан бұлшықеттен тұрады – санның ішкі бөлгінде |
|жіліктің ішкі ... ... ... және жеткізуші және |
|бөлігі, сүйексіз |солармен бітісіп кеткен тігіншілік және айдарлы |
| ... мен ішкі ... ... бұлшықеттерді |
| ... ... ұзын ... ... |Мына бұлшықеттерден тұрады: үстіңгі қабықша мен |
|жіліктің бүйір ... асты май ... ... сан сүйегінің |
|бөлігі, сүйексіз ... ... ... ... ... төртбасты |
| ... мен ... жуан ... ... |
| ... ... |Үстіңгі беті қабықша мен тері асты май ... ... ... ... ... ... ... кеткен сауыр |
|бөлігі, ... ... ... ... (үстіңгі, ортаңғы, |
| ... ... ... |Бел ... ... ... өскіндерінің|
|бұлшықеті |астында орналасқан үлкен ... және ... ... ... ... ... қабырғадан бастап |
| ... ... ... ... ... ... 6-7-төс омыртқаларының арасымен және оған|
|сүйекпен |сәйкес қабырға бөліктерінің арасымен өтеді; артқысы|
| |- ... (6) ... пен ... ұршық омыртқаларының|
| ... мен, ... ... ... ... |
| ... ... ... - омыртқа жотасына |
| ... ... ... 75 мм қашықтықта |
| ... ... ... жілікті еттеу кезінде алады ... | ... ... ... төс (13) пен ... бел |
| ... арасымен, 13-қабырғаның артқы |
| ... ... |
| ... (6) ... пен ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... - |
| ... жотасына параллель, омыртқа денелерінен 75|
| |мм ... ... ... ... ... ... ... кезінде алынады ... ... ... ... ... ... және оған|
| ... ... ... ... ... |
| ... төс (13) пен ... бел |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... - омыртқа жотасына паралель, омыртқа |
| ... 75 мм ... ... ... ... ... ... еттеу кезінде алынады ... ...... (13) ... артқы шетімен, |
| ... ... ... төс сүйегіне дейін; |
| ... ... ... ... ... ... бөліктерінің буындалу тұсына дейін өтетін |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... сызығы) бойымен. ... ... ... ... ... құрсақ бөлігінің |
| ... ... ... төс ... |
| ... ... бөлу жолымен алынады. |
|Қабырғалық, ... ... ... ... ... ... ... (13) ... ... ... |
| ... ... денелерінен 75 мм қашықтықта |
| ... ... ... ... ... |
| ... бастап, 13–сіне дейін жауырынасты мен |
| ... ... ... ... бойымен; |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... шеміршектері арқылы өтіп, |
| ... ... (төс ... бөліну сызығы |
| ... ... ... ... еттеу нәтижесінде алынады ... | ... ... ... ... қақ ... ... алынады |
|сүйекпен | ... ... ... ... ... бөлігін еттеу |
|сүйексіз ... ... ... бөлік, |Қабырғалық жілік қақ ортасынан бөліп алынады |
|сүйекпен | ... ... ... жіліктің астыңғы бөлігін еттеу |
|сүйексіз ... ... ... ... ... (7) және ... ... |
|сүйекпен |омыртқаларының арасында бірінші қабырғаға паралель |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... омыртқаларының және оған сәйкес қабырға |
| ... ... ... |
| ...... бөлігімен омыртқа денелерінен |
| |75 мм ... ... ... ... өтеді.|
|Жауырынастылық, |Жауырын астылық жілікті еттеу нәтижесінде алынады |
|сүйексіз | ... ... ... төс ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |Төс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |жауырын шеміршегінің үстіңгі шетімен ... ... ... ішкі ... – алдыңғы аяқтарының |
| ... ... ... ... ... сызығы |
| ... ... ... |Сирақтың – тоқпақ жілік пен кәрі жілік арасымен |
|сирақсыз, сүйекпен|бөліну ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... шабындысының артқы сүйексіз бөлігінен |
| ... ... ... пен кәрі ... ... |
| ... ... толтырып тұрады. Сына тәріздес|
| ... беті жұқа ... ... ... ... ... шабындысының сүйексіз бөлігінен алынады. |
|алдыңғы ... ... ... қалыпы бар, жауырын қырының алдыңғы |
| ... ... ... алдыңғы сайында |
| ... ... ... төмпешігінен аяқталады |
|Жауырын қырының |Жауырын шабындысының сүйексіз ... ... ... және ... |Жауырын қырының артқы жағында жауырынның ... ... ... ... және ... |
| ... ... ... |Жауырынның ішкі жағынан (медиальді) бөлінген. ... ішкі ... ... ... дөңгелек ... ... | ... ... ... ... жуырын |
|жіліктің иық ... ... ... ... тәрізді, жауырын |
|бөлігі, сүйексіз |қырының алдыңғы бұлшықеттерінің бөліну сызығы |
| ... |
| ... ... пен ... ... |
| ... ... ... ... ... ауыз |
| ... иық бұлшықеті, иықтың екібасты, иықбасты. |
|Алдыңғы сирақ, |Алдыңғы ... ... ... жіліктің|
|сүйекпен ... ... ... ... пен ... |
| ... ... ... ... ... ... ... алынады |
|сүйексіз | ... ... ... ... арасында; |
|сүйекпен ... (7) ... мен ... төс |
| ... ... бірінші қабырғаға паралель |
| ... ... ... ... ... еттеу нәтижесінде алынады |
|сүйексіз | ... ... ... бөліну сызығымен; артқы–2-3-мойын |
|сүйекпен |омырқалары арасында ... ... ... ... улы элементтер,
пестицидтер, антибиотиктер, гормональды препараттар, ... ... ... ... қоректік құндылығы мен
қауіпсіздіктің гигиеналық талаптарына сәйкес ... ... . ... бойынша (сыртқы түрі, түсі мен иісі. консистенциясы) ет ... ... ... беру ... жағдайына байланысты еттер келесідей бөлінеді:
- суытылған - 120C ... емес ... ... ... еттің бетінде
кебіңкіреген қабықша пайда болған ет;
- ... – сан ... ... ... 40C ... ет, ... беті ылғалданбаған, бетінде кебіңкіреген қабықша
бар;
- ...... 1 см ... ... 30C тан минус 50C,ал
бұлшықеттің 6 см тереңдігінде 00C ден минус 20C температураға түскен ет;
- ... – сан ... ... минус 80C дейін мұздатылған
ет
Ірі қара мал етінің шабындыларын екі рет қайталап мұздатуға болмайды.
Ветеринарлық және санитарлық ... ... ... ... ... өндірілген ірі қара етін ... ... ... ... Экономикалық тиімділігі
Стандарттарды үйлестіру экономикасы
Үйлестіру– белгілі шығын шығаратын, көп еңбек сіңіретін процесс. Бір
стандартты үйлестіруге мемлекетпен бөлінетін 600 мың ... жуық ... ... бес адам ... бір ... ... құны 5 мың ... бұл соммаға барлық шығындар кіреді, соның ішінде коммуналды шығындар
(электроэнергия, ыстық және суық су және т.б.) ... ... және ... пайдалану мен оның алдын алу шығындары да, сонымен қатар
осы сомманың 20 пайызына жуығы ... ... ... ... ... ... 7-8 күн ... жүргізіледі, бұдан жалпы сомма 200 мың
теңгені құрайды. Осы жағдайды есептей ... ... ... 400 ... ... ... Бұл ... келесі кестеде көрсетіге болады:
|№ |Көрсеткіш ... ... ... |
|1. |Құжаттарды жинау |10 000 ... ... ... ... ... |10 000 ... ... параметрлердің |40 000 |
| ... | ... ... ... ... |35 000 ... |Эксперт қорытындысын құру |20 000 ... ... ... редакциясын |30 000 |
| ... | ... |1-ші ... ... аздап жіберу |20 000 ... ... ... ... |15 000 ... ... ... |20 000 ... |2-ші ... ... |30 000 ... |2-ші ... ... ... жіберу |20 000 |
|12. |2-ші ... ... ... |20 000 ... ... ... есептеу |15 000 ... |ҚР СТ 1.2 және 1.5-2000 ... ала | |
| ... ... ... |25 000 ... ... қағазды құру |10 000 ... ... екі ... ... |35 000 ... ... комиссиясына көрсету |15 000 ... ... ... ... |15 000 ... ... екі ... екі ... |15 000 |
| ... | |
| ... |400 000 |
5. ... ... ... ... Республикасында қолданылатын заңды және басқа да
нормативтiк актiлерге сүйене отырып жұмыс iстеу жағдайында, жұмысшылардың
жұмыс ... ... ... және ... ... ету
мақсатында жасалынатын ... ... және ... жүйе ... ... Республикасының Еңбектi қорғау туралы Заңы меншiк түрiне
қарамай барлық субъектiлерге таратылады және ... ... ... ... ... болатын әр түрлi төтенше және қауiптi
жағдайларды ... ... ... ... әр ... ... шығару бұл мекемеде МСТ
12.1.005 және СанЕжН 4946 бойынша ... ... Ал ... ... ... ... ... бойынша жүргiзiледi.
Еңбектi қорғау жөнiндегi ережесi
Жеке меншiк түрiне қарамастан еңбектi қорғау жөнiндегi қызмет өзiнше
тәуелсiз қызмет ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
Еңбектi қорғау туралы Заңында, ҚР президентiнiң жарлығы, Жоғарғы ... ... ... және ... да ... белгiленген.
Еңбектi қорғау қызметiнiң тәжiрибесi бар және ... ... ... ... ... ... бағдарламадан өткен
бiлiктi адам тағайындалады. Еңбектi қорғау қызметiнiң басшылары бекiтiлген
тәртiпте аймақтық еңбектi ... ... ... аттестациядан өтiп
тұрады.
Еңбектi қорғау қызметiнiң жұмысы тек сол өндiрiстiң жұмысы тоқтатылған
кезде ғана жойылады.
Еңбектi қорғау ... ... ... қорғау қызметiнiң
мақсаттары келесiлер:
• өндiрiсте жұмыс жағдайын жақсартатын және соны қамтамасыз ... ... ... санитарлы-
гигиеналық және дәрiгерлiк-профилактикалық кешендер мен жүйелердi
жобалап жасау;
• ҚР Еңбектi қорғау туралы Заңында белгiленген еңбектi ... ... және ... ... ... ... мақсатында
жұмысшыларға бақылау жүргiзу.
• өндiрiсте еңбектi қорғау жөнiндегi қызметтi басқару жүйелерiн
өндiрiске ... және оны ... ... ... ... өндiрiстiң комиссиясының жұмысын
әрқашан бақылап жұмыс iстеу қабiлетiн қамтамасыздандырып отырады;
• еңбектi ... ... ... ... ... ... ... жөнiндегi нормативтi техникалық құжаттарды ... ... ... ... ... және жаңа ережелердi жобалау жөнiндегi жұмыстарды
қадағалап бақылау қызметiн басқарады;
• өндiрiстiң барлық ... ... ... ... ... ... ... өндiрiсте болған барлық төтенше жағдайларды зерттеп ... ... ... ... ... ... талдауды жүргiзедi;
• жобалық-техникалық құжаттарды қарау жұмыстарына қатысады;
Еңбектi қорғау қызметiнiң құқығы. Өндiрiс ... ... ... ... ... ... және төтенше
жағдайлардың себепшiсi болған ... ... ... ... өмiрi, денсаулығы мен қоршаған ортаға әсерi тиетiн машиналардың
жұмысын тоқтатуға құқығы бар. ... ол ... ол ... ... ... ... цехтерды кедергiсiз көруге және өндiрiс
бөлiмшесiнде табылған әртүрлi бұзушылықтарды жоюға бағытталған ... ... ... ... ... ... инструктаждан өткен адамдарды жiберу
керек. Жөндi жұмыс iстемейтiн құралдармен жұмыс iстеуге тиым салуға құқығы
бар.
Зертханаларда ... ... ... және жылытқыштардың қасында өртке
қауiптi заттармен жұмыс ... ... ... Зертханаларда жұмыс
iстейтiн барлық жұмысшылар халатта, қолдарында резеңке ... ... ... керек. Зертханаларда өрт өшiретiн өрт ... ... ... ... ... ... ... болуы керек.
Жапа шеккендерге алғашқы көмек көрсету. Кесiлген ... ... ... ... ... ... жердiң айналасын йодпен
жағып, байлап тастайды. Термиялық күйген жағдайда күйген ... 96 ... ... ... ... ... ... бетiне стерильдi повязка
салады. Ал химиялық заттармен күйген болса, ол жердi дереу үлкен көлемдi
сумен ... ... ... күйсе, бетiне 2 пайызды сода ерiтiндiсiн жағады, ал
сiлтiмен күйдiрсе ... ... ... жағады. Егер адам токпен
жараланса, онда ... ... ... ... жәрдем келгенге дейiн алғашқы
көмек ретiнде жасанды демалу процедурасын жасайды.
Қорытынды
Қазіргі таңда ауыл ... ... ... ... оны ... ... адам ... және қоршаған ортаға зиянсыз болуын
қамтамасыз ету маңызды ... ... ... ... ... ... кешеннің
ұйымдар мен мекемелер жеке ... ... ... ... ... ... ... алдағы Дүниежүзілік сауда
ұйымына енуі сертификаттау және стандарттаудың, өндірістік технология мен
өңдеудің, өнім ... ... ... ... ... ... ... ИСО-ның 21 стандарттары ет және ет өнімдеріне
арналған. ... ... сиыр ... ҚР СТ ... ... ... талаптармен үйлестіру.
Осы дипломдық жұмысты қорыта келгенде кез келген өнім өндіргенде ... адам ... ... ... ... ... ... артық
болмайды. Себебі, адам өнім болсын, қызмет көрсету түрі болсын, ... ... ... ... ... ет және ет өнімдерін
күнделікті пайдаланады. Ет ... өте ... ... биологиялық
құндылығы жоғары тағамның бірі болып табылады. ... ... оның ... болса, адам өмірі мен ден саулығына ... ... ... ... қазіргі нарықтық экономика жағдайында ... ... ... өнім ... ... ... ... шығарылып жатқан өнімдердің жоғары ... ... ... ... ... үшін ... үйлестірілген
стандарт талаптарына сай болу керек.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының «Техникалық реттеу ... ... ... ... А.Қ. ... ... 2005 ... Авторлық коллектив Тазабеков К.К. ред. колд. «Основы стандартизации,
метрологии, ... и ... ... ... ассоциация маркетинга, 2003 ж.
4. Мутанов Г.М., Умирзаг Т.А.. «Основы ... ... и ... ... ... 2001 ... Асылбеков Б.А. «Основы стандартизации, ... и ... 2003 ... ... Г.Д. Основы стандартизации, метрологии и сертификации. ... ... ... И.М. ... ... и ... Учебник.-М.: Юрайт-
Издат, 2002 ж.
8. Швандар В.А. Стандартизация и управление ... ... ... 2001 ... ... А.Қ. «Ауыл шаруашылық өнімдерін сараптау және бақылау». Алматы
2005 ж.
10. «Качество мясо и мясопродукта». Ю.Ф. Заяс – ... - 1981. Изд. ... ... ... ҚР СТ ... ҚР МСЖ. ... ережелер».
12. ҚР СТ 1.3-2003 «ҚР МСЖ. Техникалық шарттарды әзірлеу , ... ... ... ... ҚР СТ 1.5-2000 «ҚР МСЖ. ... ... баяндалуына,
ресімделуіне және мазмұнына жалпы талаптар».
14. МемСТ 10444.15-94 КМАФАнМ анықтау әдістері.
15. МемСТ 7702.2.2-93 БГКП ... ... ИСО 3811-79. Мясо и ... ... ... и учет ... ... и Escherichia coli ( арбитражный метод).
17. ИСО 3496-78. Мясо и ... ... ... ... L ... ИСО ... Мясо и ... продукты. Метод определения нитрата.
19. Абуцкевич В.А. Микроскопические изменения в мясе в ... ... и ...... ... СССр, 1960, №6, с. 28-30.
20. Производственно-технический контроль и методы оценки ... мяса ... Под ... ... В.Е. М: ... Алексеев С.Н. Товароведение мясопромыщленных животных, птицы ... ... – М.: ... ... 1972. – 208 ... ... по ветеринарному клеймению мяса. Гл. управления ветеринарией
Минсельхозпрода РФ. – 01.09.92 г.
Қосымша А
Жоба
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ... СТ - ... ... Республикасы Индустрия және сауда министрлігінің
Техникалық реттеу және метрология комитеті
Астана
ҚР СТ ___-200___
Алғы сөз
1 Қазақ ұлттық аграрлық университеті ... ... ... ... Ауыл ... ... ... 2006 ж., № ________БЕКІТІЛІП КҮШІНЕ
ЕНГІЗІЛДІ
3 Осы ... ... еті – ... және ... 2004ж. ЕЭК ... стандартымен үйлестірілген
4 Осы стандартта Қазақстан республикасының «Техникалық реттеу туралы»,
«Тамақ өнімдерінің сапасы мен кауіпсіздігі туралы», «Тұтынушылардың құқығын
қорғау ... ... ... саулығы туралы»
Заңдарының нормалары жүзеге асырылған.
5 ... ... ... ... ... ... РЕТ ... ... ... республикасының Индустрия және сауда
министрлігінің техникалық реттеу және метрология ... ... ... ... ... толықтай немесе бөлшектеліп басылып
шығарыла, көбейтіле және таратыла алмайды
II
ҚР СТ ___-200___
Мазмұны
1. Қолдану аумағы
2. Нормативтік сілтемелер
3. ... мен ... ... ... ... ... ... талаптар
7 Таңбалау және буып түю
8 Қабылдау ережелері
9 Сынау әдістері
10 Тасымалдау және сақтау
11 Дайындаушының кепілдігі
Қосымша А Библиография
ҚР СТ ... ... ... СТАНДАРТЫ
СИЫР ЕТІ
Техникалық талаптар
Beef
Specifications
_____________________________________________________________
Енгізілген күнi___________
1. Қолдану саласы
Осы стандарт ... ... ... ... ... сатуға арналған ірі қара малдарын союға, сиыр және бұзау еттерінің
жартылай және ширек ... ... ... сілтемелер
Осы стандартта мына стандарттарға сілтемелер пайдаланған:
ҚР СТ 1.0-2003 ҚР МСЖ. Негізгі ... СТ 1.2-2002 ҚР МСЖ. ... ... ... тәртібі.
ҚР СТ 1.5-2000 ҚР МСЖ. Стандарттардың құрылуына, баяндалуына, ресімделуіне
және мазмұнына жалпы талаптар.
ҚР СТ 2.34-2001 Ораудың кез ... ... ... ... ... метрологиялық қадағалауды іске асыру тәртібі. Жалпы талаптар.
ГОСТ 1341-97 Өсімдік жарғағы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 7269-79 Ет. Сынамалар сұрыптаудың әдістері мен ... ... ... 10444.15-94 Тамақ өнімдері. Мезофильді аэробты және факультативті-
анаэробты микроағзалардың санын ... ... 11354-93 ... және ауыл шаруашылығының тамақ өнімдері
салаларына арналған ағаштан және ағаш материалдарынан жасалған ... ... ... 13513-86 Ет және сүт өнеркәсібі өнімдеріне арналған гофрирленген
қатырма ... ... ... ... 14192-96 ... ... 19496-93 Ет. Гистологиялық зерттеудің әдістері.
ГОСТ 16020-70 Союға арналған мал. Терминдер мен анықтамалар.
ГОСТ 18157-88 сойылған мал ... ... мен ... ... СТ ___-200___
ГОСТ 21237-75 Ет. Бактериологиялық талдаудың әдістері
ГОСТ 23042-86 Ет және ет өнімдері. Майды анықтау әдістері.
ГОСТ 25011-81 Ет және ет ... ... ... ... 26668-85 ... және дәм ... Микробиологиялық талдау үшін сынама
сұрыптап алудың ... 26669-85 ... және дәм ... ... ... үшін
сынамаларды дайындаудың әдістері.
ГОСТ 26670-85 Тамақ өнімдері. Микроағзаларды өсіру әдістері.
ГОСТ 26927-86 Шикізат және тамақ өнімдері. ... ... ... 26929-94 ... және тамақ өнімдері. Сынақтарды дайындау. Улы
элементтердің құрамын анықтау үшін минералдау.
ГОСТ 26930-86 Шикізат және ... ... ... ... әдістері.
ГОСТ 26932-86 Шикізат және тамақ өнімдері. Қорғасынды анықтау әдістері.
ГОСТ 26933-86 Шикізат және тамақ ... ... ... ... 29329-92 ... ... ... таразылар. Жалпы техникалық
талаптар.
ГОСТ 30178-96 Шикізат және тамақ өнімдері. Улы элементтерді анықтаудың
атомдық- ... ... 30538-97 ... ... Улы ... ... ... тәсілінің методикасы.
ISO 3822-79 Ет және ет ... ... ... ... ... coli табу және ... ... әдіс).
ISO 3665-75 Ет және ет өнімдері. Сальмоннелді анықтау (арбитражды әдіс).
ISO 7218-96 ... ... ... Микробиологиялық зерттеулердің
жалпы ережелері.
ISO 3100-1-91 Ет және ет өнімдері. Сынақ сұрыптап алудың әдістері.
ISO 3100-2-88 Ет және ет ... ... ... ... дайындау
3 Терминдер мен анықтамалар
Осы стандартта ГОСТ 16020, ГОСТ 18157 сәйкес терминдер мен анықтамалар
пайдаланылады:
3.1 Сойылған мал: Союға арналған ауыл ... ... ... Сойылған малдың тамаққа пайдаланатын өнімі: Сойылған жануарды
өңдеудің нәтижесінде алынған өнім.
3.3 Ет: Бұлшықет, май, ... және ... ... ... ... ұша немесе жартылай ұша түріндегі сойыстың тамақтық ... Сиыр еті: ... ... емес 8 ... және одан жоғары жас
аралығындағы ірі қарадан өңдеуге ... ... СТ ... ... еті: ... ... емес ... тамақтандырылған 3
айдан 8 айға дейінгі бұзаулардан өңдеудеге алынған ет.
3.6 Ұша: Сойғаннан кейін терісі алынып, қаны ... ... ... мен іш майы ... ... ... сойылған малдың тамақ өнімі.
3.7 Жартылай ұша: Ұшаның омыртқа жотасының бойымен екіге бөліп алынған
бөліктері.
3.8 ширек ұша: Жартылай ұшаның ... ... ... ... бөліп алынған бөліктері.
3.9 жілік: Жартылай, ширек ұшаның берілген тәртіп бойынша бөлінген
және белгілі бір атауы бар ... ... ет: ... ... ... ... немесе жартылай ұшаны
өңдеуден кейін алынған, бұлшық ет ... 350С кем емес ... ... ... ет: ... сойғаннан кейін, ұшаны немесе жартылай
ұшаны ... ... ... ... ... 120С кем ... бар, ... кебіңкіреген қатпары бар ет.
3.12 салқындатылған ет: Сан бұлшықеттерінің қабатында температурасы ... 40С ... ... жас немесе суыған ет.
3.13 мұздатылған ет: Сан ... ... -80С ... емес
температураға дейін салқындатылған жас, суыған немесе салқындатылған ет.
4 Сыныптау
4.1. Сойылған малдың жасы ... ... мал ... ... ... және ... 3 ... жас мал (бұқалар, өгіздер және тайшаналар) 8 ... 3 ... ... ... ... және ... 3 ... жоғары
4.2. Сиыр және бұзау еті мынадай түрде өндіріледі
- жартылай ұша
- ширек ұша
4.3. Термикалық өңделуі бойынша сиыр және бұзау етін ... ... ... ... ... ... ... Қоңдылығы бойынша:
- бірінші дәреже
- екінші дәреже
ҚР СТ ... ... ... ... Ірі қара мал, сиыр және ... ... осы ... сай болу керек және белгілі бір тәртіппен.
Ересек ірі қара мал қондылығына байланысты 1 ... ... ... мына ... ... к е с т е - ... ірі қара мал ... байланысты дәрежелері
|Дәрежесі ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... және ... айқын |
| ... терi асты майы 8-шi |
| ... ... ұша ... ... |
| ... ... жауырын, алдыңғы |
| ... ... шап және |
| ... аумақтарында жиналған май |
| ... ... Дене ... |
| ... ... ... |
|Екінші ... ... |
| ... |
| ... ... ... ... |
| ... терi асты майы бел және |
| ... ... ... ... |
|Бұқалар ... ... ... жақсы дамыған, жауырын|
| |– ... және ... ... ... |
| ... толған, жауырын сербектері |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... – мойын және |
| ... ... ... шығынқы, омытқа |
| ... ... ... ... СТ ___-200___
5.1.2 Жас малдарды салмағына байланысты төрт класқа бөледі, ол талаптар ... ... к е с т е – Жас ... ... байланысты кластары
|Класс |Жас ... ... ... кг* ... |450- ... ... ... жоғары 450 –ге дейін |
|Екінші ... ... 400-ге ... ... ... төмен ... ... деп ... ... ... ... ... алып
тастағаннан кейінгі сиырлардың массасы.
5.1.3 Жас малдардың барлық кластарын ... ... ... ... ... екі дәрәжеге бөлінеді.
3. к е с т е - Жас малдардың ... ... ... |Жас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... дамыған, жауырын, бел, артқы |
| ... ... ... |
| ... ... және сербектері|
| ... ... май ... ... |
| ... ғана ... |
|Екінші ... ... ... ... |
| ... еттері қанағаттанарлық |
| ... арқа және бел |
| ... ... ... |
| ... шел майлары білінбейді. |
5.1.4 3 ... 8 айға ... ... мен тайыншалардың тірілей
массасы 150 кг артықтарының қондылығына байланысты 4 кестеде келтірілген
талаптарына ... екі ... ... ... – Бұзаулардың қондылығына байланысты дәрежелері
|Дәрежелер | ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... дамыған, жауырын, бел, артқы |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... және бөкселері |
| ... ... ... және|
| ... ... ... ... СТ ___-200___
5.2 Сиыр етін бөлшектеу сипаттамалары
5.2.1. Ірі қара мал етінің сүйекті және ... ... ... ... 5- ... берілген.
5. к е с т е – Ірі қара мал етінің сүйекті және сүйексіз жіліктерінің атауы
мен
бөлу шекаралары
|Жіліктердің атауы ... ... ... ... ширек |Жілікті жарты ұшаны ... ... шеті және ... |сәйкес төс омыртқасы ... ... ... ... |
| ... ... ұшаның артқы бөлігі болып табылады. ... ... ... жарты ұшаны 13-қабырғаның артқы шеті және |
|сүйектерімен |сәйкес төс ... ... ... ... ... |
| ... жартылай ұшаның алдыңғы бөлгі болып табылады. |
|Тапаншалық ... ... ... ... ... ... ... ... денелерінен 75 мм қашықтықта|
| ... ... ... тізе буынына қарай өтеді; |
| ...... ... ... және ... ... қабырғаларының арасымен өтеді. |
| |Шап ... ... ... ... ... ... ... ... тапаншалық жілігін бөліп |
|жіліксіз алдыңғы |алғаннан кейін алынады. Шабы алдыңғы ширекпен бірге |
|ширек, ... ... | ... ... ... ... немесе тапаншалық жіліктен алынады. |
|сүйегімен |Үстіңгісін - сан ... ... ... ... |
| |(сан және ... ортан жілік арасында). ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... - ... ... және ... ... |
|сирағымен, ... ... ... ... ... айналып |
|сүйекпен |өтіп, сан ... ... ... тізе ... қарай|
| |өтеді ... ... - ... ... және ... құйымшақ |
|сирақсыз, сүйекпен|омыртқаларының арасымен, содан ұршық сүйегін ... |
| ... сан ... ... ... тізе буынына қарай|
| ... ... - сан мен ... ... жілік |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... кейін алынады ... | ... ... ... ... ... | ... сүйексіз | ... СТ ... ... сыртқы бүйір (латеральді) жағында орналасқан, |
|жіліктің сыртқы ... жағы ... мен ... май ... ... ... |жабылған екібасты бұлшықет пен жартылай сіңірлі |
| ... ... ... жартылай |Екібасты бұлшықеттің артқы жағында орналасқан және |
|сіңірлі бұлшықеті |санда латерльді-каудальдық ... ... ... ... ... ... ... |Санның ең ірі бұшықеті, артқысан бөлігінің бүкіл |
|бұлшықеті ... ... ... бөлігін алып отыр. |
|Ұршықсанды |Екі жуан ... ...... ішкі ... |
|жіліктің ішкі |орналасқан жартылай жарғақшалы және жеткізуші және |
|бөлігі, сүйексіз ... ... ... тігіншілік және айдарлы |
| ... мен ішкі ... ... бұлшықеттерді |
| ... ... ұзын ... ... ... ... ... үстіңгі қабықша мен тері |
|жіліктің бүйір |асты май қабатымен қапталған сан сүйегінің алдыңғы |
|бөлігі, ... ... ... ... ... ... ... мен|
| ... жуан ... ... бұлшықеті |
|Ұршықсанды ... беті ... мен тері асты май ... ... ... ... мықын сүйегінен бөлініп кеткен сауыр |
|бөлігі, сүйексіз |бұлшықеттер тобынан тұрады ... ... |
| ... ... ... |Бел ... ... қабырғалық өскіндерінің |
|бұлшықеті |астында орналасқан үлкен ... және ... ... ... ... Соңғы қабырғадан бастап |
| ... ... ... бөледі. ... ... ... ... ... және оған |
|сүйекпен ... ... ... ... өтеді; артқысы -|
| ... (6) ... пен ... ... ... |
| ... мен, ... ... ... ... |
| ... ... астыңғысы - омыртқа жотасына |
| ... ... ... 75 мм ... |
| ... ... ... ... ... кезінде алады ... | ... ... ... төс (13) пен ... бел |
| ... ... 13-қабырғаның артқы шетімен |
| ... |
| ... (6) ... пен бірінші ұршық |
| ... ... ... сүйегінің (сербек) |
| ... ... ... ... ... - |
| ... ... ... ... ... 75 |
| |мм ... ... ... СТ ... ... ... ... ... ... алынады ... ... ... ... омыртқаларының арасымен және оған |
| ... ... ... ... ... |
| ... төс (13) пен ... бел омыртқаларының|
| ... ... ... шетімен өтеді; |
| ... - ... ... ... омыртқа |
| ... 75 мм ... ... ... ... ... жілігін еттеу кезінде алынады ... ...... (13) ... ... шетімен, |
| ... ... ... төс ... ... |
| ... ... 13–қабырғаның ақиқатты және |
| ... ... ... ... ... өтетін |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... төс сүйектен |
| ... ... бөлу ... алынады. ... ... ... ... ... |
|сүйексіз ... ... (13) ... артқы шетімен; |
| ... ... ... 75 мм ... |
| ... жотасына параллель орналасқан бірінші |
| ... ... ... дейін жауырынасты мен |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... бастап |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... (төс ... ... сызығы |
| ... ... ... ... ... нәтижесінде алынады ... | ... ... ... ... қақ ... ... алынады |
|сүйекпен | ... ... ... ... ... бөлігін еттеу нәтижесінде|
|сүйексіз ... ... ... |Қабырғалық жілік қақ ортасынан ... ... ... | ... ... ... ... астыңғы бөлігін еттеу нәтижесінде|
|сүйексіз |алынады ... ... ... (7) және ... бірінші |
|сүйекпен ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... омыртқаларының және оған сәйкес қабырға |
| ... ... ... |
| ...... ... омыртқа денелерінен 75|
| |мм ... ... ... ... өтеді. |
ҚР СТ ___-200___
|Жауырынастылық, |Жауырын астылық жілікті еттеу нәтижесінде алынады ... | ... ... |Үстіңгісі– төс сүйгінің бірінші сегментінен бастап |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |Төс ... еттеу нәтижесінде алынады ... ... ... ... бөледі: сыртқы жағынан |
|сирағымен, ... ... ... ... ... ... |
|сүйекпен |түрінде; ішкі ...... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|Жауырындық ...... ... пен кәрі ... ... ... сүйекпен|бөліну сызығы ... ... ... еттеу нәтижесінде алынады ... | ... ... ... ... артқы сүйексіз бөлігінен |
| ... ... ... пен кәрі ... ... |
| ... ... толтырып тұрады. Сына тәріздес |
| ... беті жұқа ... ... ... қырының |Жауырын шабындысының сүйексіз бөлігінен алынады. |
|алдыңғы бұлшықеті |Конус ... ... бар, ... ... алдыңғы |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... жілік төмпешігінен аяқталады ... ... ... ... ... ... ... |
|артқы және дельто |Жауырын қырының артқы жағында ... ... ... ... орналасқан және бір–бірімен |
| ... ... ... ... ішкі ... ... бөлінген. |
|жіліктің ішкі ... ... ... ... |
|бөлігі, сүйексіз | ... ... ... ... ... ... |
|жіліктің иық ... ... ... ... ... ... ... сүйексіз |алдыңғы бұлшықеттерінің бөліну сызығы бойымен; |
| ... ... пен ... ... ... |
| |бөліну сызығы ... ... ауыз ... иық |
| ... ... ... иықбасты. |
|Алдыңғы сирақ, ... ... ... ... ... |
|сүйекпен |астыңғы ... ... ... пен ... ... сирақ, |Алдыңғы сирақты еттеу нәтижесінде алынады ... | ... ... ... омыртқаларының арасында; ... ... (7) ... мен ... төс |
| ... ... ... қабырғаға паралель |
| ... ... СТ ... бөлігі, |Мойын шабындысын еттеу нәтижесінде алынады ... | ... ... |Алдыңғысы–бастан бөліну сызығымен; артқы–2-3-мойын ... ... ... ... ширек |Жілікті жарты ұшаны 13-қабырғаның артқы шеті және ... ... төс ... ... ... ... алады |
| ... ... ... ... ... болып табылады. |
|Алдыңғы ширек ... ... ... ... артқы шеті және |
|сүйектерімен |сәйкес төс омыртқасы бойынша бөлгеннен ... ... |
| ... ... ... ... бөлігі болып табылады. |
|Тапаншалық |Жілікті жарты ұшадан алады. ... ... ... ... ... 75 мм қашықтықта |
| ... ... ... тізе буынына қарай өтеді; |
| ...... ... арасымен және оған |
| ... ... ... ... |
| |Шап ... жілікке кірмейді. ... ... ... ... ширектің тапаншалық жілігін бөліп |
|жіліксіз алдыңғы |алғаннан кейін алынады. Шабы алдыңғы ширекпен ... ... ... ... | ... ... ... ... немесе тапаншалық жіліктен алынады. |
|сүйегімен ... - сан ... ... ... ... ... ... үлкен ортан жілік арасында). ... ... ... ... ... ... алады. ... | ... ... - соңғы белдік және бірінші құйымшақ |
|сирағымен, ... ... ... ... сүйегін айналып |
|сүйекпен |өтіп, сан сүйегіне паралель жолмен тізе ... ... |
| ... ... ... - ... белдік және бірінші құйымшақ ... ... ... содан ұршық сүйегін айналып |
|сүйекпен ... сан ... ... ... тізе ... қарай |
| |өтеді; артқысы - сан мен ... ... ... |
| ... ... жерінде (тізе буындарының |
| ... ... ... ... ... ... алынады ... | ... ... бұлшықеттері ... ... | ... ... | ... ... ... бүйір (латеральді) жағында орналасқан, |
|жіліктің сыртқы |беткі жағы қабықша мен теріасты май қабатымен жабылған|
|бөлігі, сүйексіз |екібасты ... пен ... ... ... |
| ... ... жартылай |Екібасты бұлшықеттің артқы жағында орналасқан және |
|сіңірлі бұлшықеті|санда ... ... ... түрде орын|
| |алған. ... ... ... ең ірі ... ... сан бөлігінің бүкіл |
|бұлшықеті |дерлік сыртқы ... ... алып ... |
|Ұршықсанды |Екі жуан бұлшықеттен тұрады – ... ішкі ... ... ішкі ... ... жарғақшалы және жеткізуші және |
|бөлігі, сүйексіз |солармен бітісіп кеткен тігіншілік және айдарлы |
| ... мен ішкі ... ... ... |
| ... ... ұзын ... ... ... ... ... ... ... мен тері |
|жіліктің бүйір |асты май ... ... сан ... ... |
|бөлігі, сүйексіз |шетінен бөлініп кеткен санның төртбасты бұлшықеті мен |
| ... жуан ... ... ... ... |Үстіңгі беті қабықша мен тері асты май ... ... ... ... ... ... бөлініп кеткен сауыр |
|бөлігі, сүйексіз |бұлшықеттер тобынан тұрады (үстіңгі, ортаңғы, қосалқы,|
| ... ... |Бел ... ... ... ... ... |астында орналасқан үлкен белдік және мықын ... ... ... ... ... ... |
| ... буынына дейін бөледі. ... ... ... ... ... және оған |
|сүйекпен ... ... ... ... ... ... - |
| ... (6) белдік пен бірінші ұршық омыртқаларының |
| ... мен, ... ... ... ... |
| ... шетімен; астыңғысы - омыртқа жотасына |
| ... ... ... 75 мм ... |
| ... ... ... ... еттеу кезінде алады ... | ... ... ... төс (13) пен ... бел |
| ... ... 13-қабырғаның артқы шетімен |
| ... |
| ... (6) ... пен ... ... |
| ... ... мықын сүйегінің (сербек) |
| ... ... ... ... ... - |
| ... ... ... ... ... 75 ... ... өтеді. ... ... ... жілікті еттеу кезінде алынады ... ... ... ... ... және оған |
| ... ... ... ... ... |
| ... төс (13) пен ... бел ... |
| ... ... ... ... өтеді; |
| ... - ... ... паралель, омыртқа |
| ... 75 мм ... ... ... ... жілігін еттеу кезінде алынады ... СТ ... ...... (13) ... ... ... |
| ... ... ... төс ... ... |
| ... – тізе ... 13–қабырғаның ақиқатты және |
| ... ... ... ... ... ... сызық|
| ... |
| ...... ... ... еттерінің |
| ... ... ... ... |Шаптың төменгі бөлігінен сүйексіз құрсақ бөлігінің |
| ... ... ... төс ... |
| ... ... бөлу ... ... ... ... жілігінің бөліну сызығымен; ... ... ... (13) қабырғаның артқы шетімен; |
| ... ... ... 75 мм ... |
| ... ... параллель орналасқан бірінші |
| ... ... ... ... ... мен |
| ... жіліктердің бөліну сызығының бойымен; |
| ... ... ... ... бастап |
| ... ... ... ... ... |
| ... дейін (төс жілігінің бөліну сызығы |
| ... ... ... ... ... нәтижесінде алынады |
|сүйексіз | ... ... ... ... қақ ортасынан бөлініп алынады ... | ... ... |Қабырғалық жілік қақ ортасынан бөліп алынады ... | ... ... |Қабырғалық жіліктің астыңғы бөлігін еттеу нәтижесінде |
|сүйексіз ... ... ... ... (7) және ... бірінші |
|сүйекпен |омыртқаларының арасында бірінші қабырғаға ... |
| ... ... ... ... ... ... 6-7-төс|
| ... және оған ... ... ... |
| ... ... |
| ...... ... ... ... 75 |
| |мм ... омыртқа жотасына параллель өтеді. |
|Жауырынастылық, ... ... ... ... алынады |
|сүйексіз | ... ... ... төс ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... сүйексіз |Төс жілігін еттеу нәтижесінде алынады ... ... ... ... бөледі: сыртқы жағынан |
|сирағымен, ... ... ... ... ... ... |
|сүйекпен |түрінде; ішкі жағынан – алдыңғы аяқтарының қабырғалық |
| ... ... ... ... ... ... өтеді |
ҚР СТ ___-200___
|Жауырындық |Сирақтың – тоқпақ ... пен кәрі ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... |
|сүйексіз: | ... ... ... ... ... сүйексіз бөлігінен алынады.|
| ... ... пен кәрі ... ... ... |
| ... толтырып тұрады. Сына тәріздес қалыпты, |
| ... жұқа ... ... ... қырының |Жауырын шабындысының сүйексіз бөлігінен алынады. |
|алдыңғы бұлшықеті|Конус тәрізді қалыпы бар, ... ... ... |
| ... ... ... алдыңғы сайында |
| ... ... ... ... ... ... қырының |Жауырын шабындысының сүйексіз бөлігінен алынады. |
|артқы және дельта|Жауырын қырының ... ... ... ... бұлшықеті|сыртында(латеральды) орналасқан және бір–бірімен |
| ... ... ... ... ішкі ... (медиальді) бөлінген. ... ішкі ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... иық |артқы бұлшықеті, дельто тәрізді, жауырын қырының |
|бөлігі, сүйексіз |алдыңғы бұлшықеттерінің ... ... ... |
| ... ... пен кәріжілік арасымен сирақтың |
| ... ... ... ... ауыз тәрізді иық |
| ... ... ... ... ... ... ... ширектен алынады. Үстіңгісі–тоқпақ жіліктің |
|сүйекпен |астыңғы шетімен ... ... пен ... ... |
|Алдыңғы сирақ, |Алдыңғы сирақты еттеу нәтижесінде алынады ... | ... ... ... ... ... ... |артқысы–соңғы (7) мойын мен бірінші төс |
| ... ... ... ... паралель |
| ... ... ... ... ... ... нәтижесінде алынады |
|сүйексіз | ... ... ... ... ... ... ... |омырқалары арасында ... ... ... ... ... ... пестицидтер, антибиотиктер, ... ... ... ... ... ... ... мен қауіпсіздіктің гигиеналық талаптарына сәйкес болуы керек [1].
Органолептикалық көрсеткіштері ... ... ... түсі мен ... ет ГОСТ 7269 ... ... беру ... СТ ___-200___
5.3. Термикалық жағдайына байланысты еттер келесідей бөлінеді:
- суытылған - 120C жоғары емес ... ... ... еттің бетінде
кебіңкіреген қабықша пайда болған ет;
- салқындатылған – сан ... ... ... 40C дейін
салқындатылған ет, еттің беті ылғалданбаған, бетінде кебіңкіреген қабықша
бар;
- мұздатылған – мұздатылып 1 см ... ... 30C тан ... ... 6 см тереңдігінде 00C ден минус 20C температураға түскен ет;
- қатырылған – сан бұлшықетінің қалыңдығында минус 80C ... ... Ірі қара мал ... ... екі рет ... мұздатуға
болмайды.
5.3.2. Ветеринарлық және фитосанитарлық қадағалаудың ... ... ... ... ... ... ірі қара етін өндірістің
телімділігі бойынша пайдалануға болады.
6 Шикізатқа қойылатын талаптар
Сиыр және ... етін ... үшін ... ... ... ... ... шаруашылықтарда жеке немесе арнайы
бордақыланып өсірілген ірі қара ... ... ... және буып ... Етті ... ... ... тәртіппен сиыр және бұзау
етін таңбалау ережесіне ... ... ... ... ... мына белгілермен бірінші дәрежелі сиыр
еті – диаметрі 40 мм ... ... ... ... сиыр еті – 40 мм беткі
көлемі ... ... сиыр еті – ... көлемі 45х50х50 мм арық,
үшбұрышты таңбамен белгіленеді. І және ІІ ... сиыр ... ... таңбасының оң жағында биіктігі 20 мм "Б" әрпі болуы керек.
7.3 Еттің ширек және жарты ... ... ... мен ... сан ... де бір ... ет ... сәйкес таңбалайды, ал
таңбаның оң жағына биіктігі 20 мм ПП ... мөр ... Сиыр еті ... ... - ... ... органдарының және қызметкерлерінің
шешімімен қабылданған ... ... ... ... сиыр еті орауға жібіріледі.
7.5 Шеткі солтүстік аудандарына жеткізілетін немесе жеткізілуі ... сиыр етін ... ... 15846-79 ... ... Жауапты мекемелер тамақ өнімдері рұқсат берген, тасымалдау мен
сақтау барысында өнімнің сақталуы мен сапасын қамтамасыз ... ... ... ... импорттық материалдан жасалған буып-
ҚР СТ ___-200___
түю материалдары мен ыдыстарының барлық басқа түрлері пайдалануға
рұқсат етіледі.
7.7 Ыдыс ... ... ... ... болу керек.
7.8 Көпайналымды ыдыстың қақпағы болу керек. Жергілікті жерде сату
үшін ... жоқ ... ГОСТ 8273 ... ... ... ГОСТ ... ГОСТ 1760 ... жабуға болады.
7.9 Бұрын пайдаланылған ыдыс қалыптасқан тәртіппен бекітілген
ветеринарлық ... ... ... ... ... ... Гофрирленген қатпар қағаздан жасалған жәшіктердегі өнімнің нетто
салмағы 20 кг көп болмау керек, контейнерлер мен ыдыс-құралдарында
250 кг көп емес, ... ... ... ... 30 кг көп ... ... ... әрбір бірлігіне бір атаулы, бір мезгілде
жасалған шабындылар буып түйілуі керек.
7.12 Бір немеce ... ... ... бір ... ... ... ... берушінің келісімімен салуға болады.
7.13 Барлық ыдыстар мен буып-түю материалдары гигиеналық талаптарға
сәйкес болу ... .
8 ... ... Сиыр етін ... ... ... деп ... бір
уақытта көрсетілген, сапа жөнінде бір құжатпен бекітілген, бір ветеринарлық
куәлікпен рәсімделген, бір термиялық өңдеуден ... ... ... де
бір сиыр етінің кез-келген санын айтады.
8.2 Ірі қара етінің шабындыларын партиямен қабылдайды.
Сапа мен қауіпсіздігі куәлігінде көрсетілуі тиіс:
– куәліктің нөмірі мен ... ... ... ... шабындының (жіліктің) атауы
– дайындау мерзімі
– партия нөмірі
– өнімді сақтау шарттары
– ағымды бақылаудың нәтижелері
– осы стандарттың белгілері
– сәйкестікті растайтын ақпарат
8.3 ... мен ... ... ... ... ... жүргізіледі.
8.4 Сиыр етін тұтыну орындары немесе кәсіпорында өңдегенде,
сақтағанда, тұтыну ... үшін ... ... ... ... мөр ... немесе сапа жөніндегі куәлікті береді.
ҚР СТ ___-200___
8.5 Шабындыларды (жіліктерді) қабылдауды осы стандарттың талаптарына
сәйкес жүргізеді.
8.6 Ірі қара мал ... ... ... ... ... үшін ... әр ... сол партияға кіретін
шабындылардың жалпы санының 3% көлемінде үлгілер сұрыпталып алынады. Физико-
химиялық, миробиологиялық сынақ жүргізу үшін ... ... ... 3 кг кем емес сынама жасайды.
8.7 Органолептикалық көрсеткіштер әр ... ... ... ... бақылаушы мекемелердің талабы бойынша анықталады.
8.8 Микробиологиялық көрсеткіштерді кезеңмен анықтайды. Бірақ 30 күнде
бір реттен ... емес ... ... тұтынушының немесе бақылаушы
мекемелердің талабы бойынша анықталады.
8.9 Өнімді қауіпсіздік ... ... ... (улы ... ... ... ... өнім жасаушы
жергілікті әкімшіліктер мен тұтқадағалау мекемелерімен келісіп ... мен ... ... ... ... жасалады, бірақ
тоқсанда бір реттен сирек емес.
8.10 Қанағатсызданарлық нәтиже алған жағдайда сол ... ... ... алынып қайталама өлшеу жүргізіледі. Қайталама сынақтың
нәтижелері бүкіл партияға таралады.
9 Сынау әдістерi
9.1 Сиыр ... ... ... ... ... ... Температурасын анықтау
9.3 Ақпараттар: МЕМСТ 28498-90 бойынша ... ... ... жартылай сыйымда температура анықтағыш.
9.4 Сынақ жүргізу
9.4.1 Сиыр етінің ... ... және ... сан етінің үстіңгі жағынан ... ... ... ... ... 1-6 см ... қатырылған еттің температурасын
анықтайды, ал сақтау үрдісінің тереңдігі 6 см кем емес болу ... ... орта ... ... ... ... анықтау кезінде келіспеушіліктер туындаса МЕМСТ 7269-
79, МЕМСТ 29392-78 және МЕМСТ 19496-93 бойынша сынау әдістері мен ... ... СТ ... ... және ... Сиыр және бұзау етін тасымалдауды қолданылатын көлік ... тез ... ... ... ережелеріне сәйкес көліктің
барлық түрімен іске асырылады.
10.2 Сиыр етін ... ... ... ет ... сақтау
ережелеріне сәйкес сақтайды.
10.3 Мұздатылған ет штабельді ағаш ... ... ... емес және ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 90-100% ... ... ... ... ... алаң ... ... бекітілген
ветеринарлы-санитарлық ережелерді сақтай отырып етті ... ... ... ... қоймада мұздатылған етті сақтауға рұқсат
етіледі.
Камерада ... ... ... ... және салқындатылған,
мұздатылған сиыр және бұзау ... күйі 6 ... ... к е с т е – Етті ... ... ... |Етті сақтау ... ауа ... ... түрі | ... |
| | ... көп ... ... °С ... | |
| | ... , % | ... және |Минус 1 |85 |16 ... ... ұша | | | ... | | | ... еті ... | | ... және ... |0 |85 |12 ... ... ... | | | ... | | | ... еті | | | ... | | | ... және ... 2 |30 |20 ... ... ұша | | | ... ... | | | ... сиыр | | | ... ... және | | | ... | | | ... және ... 12 |95-98 |8 ай ... ұша |Минус 18 |95-98 |12 ай ... ... 20 |95-98 |14 ай ... сиыр ... 25 |95-98 |18 ай ... ... | | | ... СТ ... ... ... ... сиыр етінің осы стандарттың талабына сәйкес болуын
тұтынушыға сақтау мен тасымалдау ... ... ... ... ... СТ ... ... СанЕжН 4.01.047-2003 (СанЕжН 2.3.2.560-96) Азық түлік шикізаттары
мен тағам өнімдерінің ... мен ... ... ...

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дүмбілдер және жылдам мұздатылған екінші тағамдар4 бет
Ет және ет өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығы жайлы4 бет
Мал шаруашылығы. Жылқы6 бет
Қазақ жылқысының көне замандардағы тарихы. Жылқының арғы тегі5 бет
Қалың теріні өңдеу түрлері6 бет
Қарасан кезіндегі биопрепараттар4 бет
Қақтаудың дымқыл әдісін меңгеру Ет консервілерінің сапасын меңгеру6 бет
Еттің жартылай фабрикаттарың сақтау технологиясы5 бет
Сұраныс түсінігі және мәні4 бет
Сұраныс түсінігі және мәні туралы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь