Басқару жүйесіндегі саяси менеджмент

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1 САЯСИ МЕНЕДЖМЕНТТІ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.1 Саяси менеджмент түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.2 Саяси менеджменттің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

2 САЯСИ МЕНЕДЖМЕНТ ПЕН САЯСИ PR.ДЫҢ ӨЗАРА ҚАТЫНАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.1 Саяси менеджмент түрлері және қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
2.2 Саяси PR, саяси менеджменттің ерекше түрі ... ... ... ... ... ... ... ... ...32

3 ҚОҒАМДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ САЯСИ МЕНЕДЖМЕНТІҢ АЛАТЫН ОРНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40

3.1 Саяси менеджмент мемлекеттік . әкімшілік басқарудың технологиясы ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
3.2 Саяси кампания менеджменті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...47
3.3 Саяси процестегі коммуниация менеджменті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...71

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .75
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қандайда бір болмасын саяси кампанияны мен коммуникацияны ұйымдастырып басқару үшін, белгілі бір кезеңге сәйкес келісімдік, мақсаттылыққа негізделген, жалпы саяси жағдайды қамтамасыз ететін стратегиялық мақсатты жоспар қажет. Жалпы алғанда саяси кампаниялар қоғам назарын мәселеге аударту үшін жүзеге асырылады, ықпал етіп адамдар пікірін өзгертуге бағытталады. Мұндай мақсатта адам мінез - құлқын өзгерту жолымен қоғамдық пікірді өзгерту арқылы жетуге болады. Осы орайда саяси процесте саяси менеджменттің орны ерекше. Қазіргі таңда Қазақстан республикасы тәуелсіз ел болып, «әлемдегі 50 дамыған елдердің қатарына қосыламыз» [1] - деп талаптану барысында елді модернизациялау үшін саяси менеджментке сүйену өте маңызды екеніне көзіміз жетіп отыр. Себебі бұрынғы Кеңес Одағында болған әкімшілдік - әміршілдік аппаратқа сүйену мүмкін болмай ықпал етудің басқа ерекше түрлерін заман өзі талап етіп отыр. Оның бірі саяси менеджмент. Мұндай мақсатқа адам мінез-құлқына ерекше амалдар арқылы, қоғамдық пікірді өзгерту арқылы жетуге болады. Осы орайда мемлекеттің және саяси партиялардың немесе ұйымдардың күнделікті өмірде және сайлау науқанында іс - әрекеттерінде саяси менеджменттің орны ерекше. Әсіресе, Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың 2007 жылғы 28 ақпанынндағы «Жаңа замандағы жаңа қазақстан» атты халыққа жолдауында басқару жүйесіндегі әкімшілік реформа нақты көрсетілді [2]. Сондықтанда бүгінгі күнде мемлекеттік - әкімшілік басқару жүйесіндегі өзгерістер саяси менеджменттің қатысуынсыз өтпейді және оны жүзеге асыру барысында саяси менеджменттің мемлекттік басқарудың басты құралы екендігі көрініп отыр. Бұл мәселе осы орайда өзекті болып саналады.
Саяси менеджмент ауыр психологиялық және әлеуметтік феноменге ие өзгеше құрылымды мемлекеттің немесе саяси ұйымдардың, тіпті лидерлердің саяси беделін қалыптастыруға мүмкіндік жасайды. Саяси партиялар немесе басқа саяси субьект, президент, үкімет немесе министрлік, саяси бағдарлама немесе идеяларды орындаушы саясаткер беделі туралы айтылғанда, осы саяси субьектінің қалыптасып үлгерген бейнесі көрініс табады. Ықпал ету алға қойылған мақсатқа жетуге арнайы жасалатын саяси әрекет. Ықпал ету біздің түсінігімізше бұл - обьективті саяси шындықтың субьективті көрінісі. Стратегиялық саяси мақсаттарға қол жеткізетін саяси менеджмент және басқа да құралдар арқылы ықпал жасалады. Саяси консультанттар тәжірибесінде бұл ұғым стратегиялық ықпал ретінде қалыптасқандықтан, біз де солай атаймыз.
Саясаткер, партия немесе саяси және сайлау кампаниясы кезінде кандидаттың стратегиялық бейнесін және беделін қалыптастыруда, сонымен қатар PR жұмыстары электораттың әлеуметтік-психологиялық және саяси - психологиялық ерекшеліктерін талдауы тиіс. Осындай талдаудан кейін ғана саяси менеджменттің ықпал ету стратегиясын бастауға болады. Соңғы он жыл
1 Қазақстан Рспубликасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы //Алматы ақшамы 2.03.06ж. №41-43. 3б.
2 Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы //Егменді Қазақстан 1.03.07ж. №55. 5б.
3 Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. М.: Дело,2002
4 Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, Л. Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004
5 Горчева А. Ю. Политический менеджмент: историйческий опыт России. М.2002
6 Абдигалиев Б. Б. Социально – политический менеджмнт (Темиртауский опыт), Алматы 2003
7 Мельник В. А. Современный словарь по политологии.-Мн.:Книжный дом,2004.-с.235
8 Казахстанская политологическая энциклопедия. Алматы,1998,с.186
9 Бердалиев К. Б.,Өмірзақова С. Ы.,Есенғазықызы Б. К.,Ерғалиев Қ. Р., Басқару негіздері (Оқу құралы)- Алматы: Экономика,1997,-189 б.
10 Чиркин В. Е. Государственное управление. Элементарный курс.-М.:Юристь,2001.с.284
11 Пушкарева Г. В. “Политический менеджмент в системе управленческих отношений современного общества//Вестн.Москв.ун-та.Сер.21.Управление (Государство и общества).2005 №3.с.-93.
12 Сморгунов Л. В. Теоретические вопросы политического менеджмента//Политический менеджмент: электоральный процесс и технологии.СПб.,1999.с.6.
13 Сморгунов Л. В. Теоретические вопросы политического менеджмента//Политический менеджмент: электоральный процесс и технологии.СПб.,1999.с.6-7.
14 Мельник В. А. Современный словарь по политологии.-Мн.:Книжный дом,2004.-с.235
15 Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. м.: Дело,2002.-с.21.
16 Политическая энциклопедия: В2т.Т.1.М.,1999.с.689.
17 Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. м.: Дело,2002.-с.384.
18 Ольшанский Д. В. Политический PR.СПб.,2003.с.41.
19 Политология/Отв.ред. В. Д. Перевалов.М.,1998.с.348.
20 Дубатова Т. Е. Роль прогнозирование в полшитическом управлений//Политическое управление.М.,1998.с.15.
21 Политико-административное управление /Под общ.ред. В. С. Комаровского и Л. В. Сморгунова.М.,2004.с.48.
22 Политическое управление: Курс лекций.М.,1999.с.71.
23 Политическое управление: Курс лекций.М.,1999.с.16.
24 Абулкасова А. С. Сущность современого регионального менеджмента // Казахская цивилизация. – 2007. – март. - № 3. – С.5.
25 Политический менеджмент: электоральный процесс и технологии / Под ред. Сморгунова Л.В. - СПб., 1999. - С. 6.
26 Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, Л. Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.с.9.
27 Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, Л. Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.с.244.
28 Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, Л. Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.С.9.
29 Абулкасова А. С. Теоретические основы исследования политического менеджмента // Вестник КазНУ им. аль-Фараби. Серия философия, политология, культурология 2006. - № 1. – С.165-167.
30 Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учебное пособие. - МГУ им. М.В.Ломоносова. - М.: Дело, 2002. - 399с.
31 Абулкасова А. С. Теоретические основы исследования политического менеджмента // Вестник КазНУ им. аль-Фараби. Серия философия, политология, культурология 2006. - № 1. – С.165-167.
32 Ольшанский Д. В. Политический PR.СПб.,2003.С.41.
33 Казахстанская политологическая энциклопедия. Алматы,1998,С.280.
34 Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. м.: Дело,2002.-С.384.
35 Тихомиров Ю. А. Демократия и экономика. – М. 1998 – С. 179.
36 Тард Г. Социальные этюды. – М. , 1998. – С. 343.
37 Абульханова К. А. И др. Акмеология Вчера, сегодня, завтра // Практическая психология и психоанализ. – 1997. - №1 – С. 17.
38 Абульханова К. А. И др. Акмеология Вчера, сегодня, завтра // Практическая психология и психоанализ. – 1997. - №1 – С. 17.
39 Словарь новых инастранных слов.-М.:Изд.Москов.ун-та.1992.С.753.
40 Советский энциклопедический словарь.М.1981.С.456.
41 Кравченко А. И. Политология: учеб.-М.:-2005.С.83.
42 Байділдинов Л. Ә. Теориялық саясаттану. Оқулық.-Алматы: Издательский центр ОФППИ “Интеграл”,2005.-96 б.
43 Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, Л. Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.С.24.
44 Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. м.: Дело,2002.-С.11.
45 Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, Л. Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.С.28.
46 Макиавелли Н. Государь; Рассуждения о первой декаде Тпта Ливия / Пер. С ит. Г. Муравьевой, Р. Хлодовского.- СПб.:Азбука-классика,2005.-С.96.
47 Макиавелли Н. Государь; Рассуждения о первой декаде Тпта Ливия / Пер. С ит. Г. Муравьевой, Р. Хлодовского.- СПб.:Азбука-классика,2005.- С.92.
48 Макиавелли Н. Государь; Рассуждения о первой декаде Тпта Ливия / Пер. С ит. Г. Муравьевой, Р. Хлодовского.- СПб.:Азбука-классика,2005.- С.97.
        
        БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ САЯСИ МЕНЕДЖМЕНТ
Резюме
Объектом исследования ... ... ... является
политический менеджмент.
Целью диссертации является теоретико – методологическое и практическое
исследование политического менеджмента.
Методологическую и теоретическую основу ... ... ... ... и ... ... на их ... положения по
изучению понятия, использования и взаймосвязи с другими ... ... ... сравнительный и ретроспективный подход,
используемые магистрантом.
Научная ... ... ... ... в том, ... ... ... первой попыткой в казахстанской политической
науке комплексного исследования политического менеджмента.
Практическая значимость диссертации заключается в том, что ее ... ... ... быть ... в ... ... политического
менеджмента. Они также могут быть ... в ... ... ... институтов гражданского общества.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................4
1 САЯСИ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ПЕН САЯСИ ... ... ... ... түрлері ... ... PR, ... ... ... ... ҚОҒАМДЫ ... ... ... ... АЛАТЫН
ОРНЫ........................................................................
..................................................40
3.1 Саяси менеджмент мемлекеттік - ... ... ... ... ... Саяси процестегі ... ... ... ... ... ... бір болмасын саяси кампанияны
мен коммуникацияны ұйымдастырып басқару үшін, белгілі бір кезеңге сәйкес
келісімдік, мақсаттылыққа ... ... ... ... ... ... ... жоспар қажет. Жалпы алғанда саяси кампаниялар
қоғам назарын мәселеге аударту үшін жүзеге асырылады, ... етіп ... ... ... ... ... адам мінез - құлқын өзгерту
жолымен қоғамдық пікірді өзгерту арқылы жетуге болады. Осы орайда ... ... ... орны ... Қазіргі таңда Қазақстан
республикасы тәуелсіз ел болып, ... 50 ... ... ... [1] - деп ... ... елді ... үшін саяси
менеджментке сүйену өте маңызды екеніне көзіміз жетіп отыр. Себебі ... ... ... ... - ... ... ... мүмкін
болмай ықпал етудің басқа ерекше түрлерін заман өзі талап етіп ... ... ... ... ... ... адам ... ерекше амалдар
арқылы, қоғамдық ... ... ... ... ... Осы орайда
мемлекеттің және ... ... ... ... күнделікті өмірде
және сайлау науқанында іс - әрекеттерінде саяси менеджменттің орны ерекше.
Әсіресе, Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. ... 2007 ... ... ... замандағы жаңа қазақстан» атты халыққа ... ... ... ... нақты көрсетілді [2]. Сондықтанда
бүгінгі ... ... - ... басқару жүйесіндегі өзгерістер саяси
менеджменттің қатысуынсыз өтпейді және оны жүзеге асыру барысында ... ... ... басты құралы екендігі көрініп отыр. Бұл
мәселе осы орайда өзекті болып ... ... ауыр ... және әлеуметтік феноменге ие
өзгеше құрылымды мемлекеттің немесе саяси ұйымдардың, тіпті лидерлердің
саяси ... ... ... ... Саяси партиялар немесе
басқа саяси субьект, президент, үкімет немесе министрлік, саяси бағдарлама
немесе идеяларды орындаушы ... ... ... ... осы саяси
субьектінің қалыптасып үлгерген бейнесі көрініс табады. Ықпал ету алға
қойылған мақсатқа жетуге ... ... ... ... ... ету ... бұл - ... саяси шындықтың субьективті ... ... ... қол ... ... ... және ... құралдар арқылы ықпал жасалады. Саяси консультанттар тәжірибесінде бұл
ұғым стратегиялық ықпал ретінде ... біз де ... ... партия немесе саяси және сайлау кампаниясы кезінде
кандидаттың стратегиялық ... және ... ... ... PR ... ... ... және саяси -
психологиялық ерекшеліктерін талдауы ... ... ... ... ... ... ықпал ету стратегиясын бастауға болады. Соңғы он жыл
саяси процесс субьектілерінің саяси технологияларды ... ... ... ... мемлекет тарапынан көптеген мәселелерді, соның ішінде саяси
лидерлік пен саясаткердің нәтижелі ... ... ... болды.
Бүгінгі таңда он жыл көлемінде қалыптасып келе жатқан саяси менеджментке
назар аударыла бастады. ... ... ... жүргізілуі
барысында, 2004 жылғы Парламент сайлауынан кейін және 2005 ... ... ... ... ... «Басқару жүйесіндегі саяси
менеджмент» тақырыбы өте өзекті.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Саяси менеджмент мәселесі біздің қоғам ... ... ... ... ... ... бұл ... шетелдік ғалымдар
айналысып саяси ... ... өз ... ... ... жаңа ... екендігін ескерсек, саяси менеджмент мәселесі де
зерттеу нысанасына кейінгі ... ... ... ... ... үлес ... батыс зерттеушілерінің арасынан Армстронг П, Г.
Лассуэлл, Уатс Д, ... Дж, Ф. ... және т.б. ... ... атап
өтуге болады.
Осы саланы зерттеуші Ресей ғалымдарының ... Г. В. ... ... ... атап ... жөн. Саяси менеджмент мәселелерін
зерттеген ... ... ... ... саяси менеджменттің жаңа
технологиялары туралы жазды. Сонымен қатар автор саяси менеджменттің саяси
процестегі, саяси коммуникациядағы және ... ... ... ... ... ... бұл мәселені зерттеудегі қосқан ... бірі ... ... посткеңестік елдердің саяси
процестеріне жария етуі ... ... Г. В. ... саяси
менеджменттің, коммуникацияның электоралдық ... әсер ... ... ... ... науқанындағы саяси менеджменттің
маңыздылығын көрсетіп, саяси менеджменттің түрлері мен ... ... ... ... ... ... И. ... саяси менеджменттің тарихына тоқталып,оның пәнін ... ... ... ... және негативті менеджменттің дайындау
әдістеріне, технологиялардың манипуляциялық мүмкіндіктеріне ерекше ... Және де бұл ... ... бірі саяси менеджмент
мәселесіне психологиялық тұрғыдан келеді. ... ... олар ... ... ... бірдей қылып қарастырады [4].
А. Ю. Горчева Батыстық саяси менеджмент негізінде Ресей тарихының түрлі
кезеңдеріндегі саяси менеджменттің ерекшеліктерін ... [5]. ... С. ... А.И. ... Т. Е. ... ... ... Г.Г.Почепцов, О. Ф. Шабров, В. А. ... И. ... В. Б. ... Л. Г: ... А. В. Карпованың еңбектерінің
теориялық және тәжірибелік маңызы бар.
Қазақстан ғалымдарының сайлау ... ... ... еңбектерінің болғанына қарамастан, саяси менеджмент мәселе бір ғана
автордың мақалаларынды көрініс табуда. Саяси менеджмент ... ... ... тыс ... отыр. Дегенмен бұл мәселе бойынша ... азда ... ... Саяси менеджмент мәселесімен қазіргі таңда
қазақстандық ғалымдардың ішінен жас ... бірі А. С. ... Ол ... ... ... мәселелерге байланысты көзқарастарын
бірқатар ғылыми – практикалық маңызы бар ... ... ... ... саяси менеджменттің технологиялық мәселелеріне аса зор
көңіл аударуда. Ғалымның ... ... ... ... ... БАҚ – мен және ... байланысты қарастырылады.
Тағы да бір автор Б. Б. Абдығалиев саяси менеджменттің қолдану ... ... ... көрсетеді. Бұл еңбектің ерекшелігі саяси
менеджменттің теориялық негізі қарастырылмаған, ал ... ... ... орын алып отыр ... қатар саяси менеджментті тікелей зерттемесе де оның ... ... ... Республикасы өз тәуелсіздігін алғаннан кейінгі
уақыттар аралығында тоталитаризмнен ... ... ... ... және ... даму жолын таңдаудың күрделі процесін өткеру
жолындағы ... мен ... ... Л.Ә. ... ... оқу ... ... Және де Ғ.Ж. Ибраева, С.Ю.
Петренко, Л.Ф. Адилова, Платонов С. В, Рысбаева С. Ж. , және тағы да ... ... ... ... ... ... көруге болады.
Зерттеу объектісіне саяси менеджмент жатады.
Зерттеудің негізгі ... ... ... ... үшін ... теоретикалық - әдістемелік және практикалық жақтарын зерттеу.
Зерттеу мақсатынан туындайтын ... ... ... және отандық дерекнамалар негізінде саяси менеджменттің
қалыптасуын көрсетіп ... ... ... ... пен PR-дың өзара байланысын айқындау;
- саяси менеджменттің саяси кампаниялар мен коммуникациядағы ... ... ... ... және ... ғалымдардың
зерттеулері негізінде саяси менеджменттің түсінігі, түрлері қарастырылды.
Саяси менеджменттің ... ... ... қазақ тіліндегі ғылыми
терминологиялық қорына қосылды. Саяси менеджментті ... - ... ... және ... кампанияларда қолданудың
барысы талданып көрсетілді.
Диссертациялық жұмыстың әдістемелік негізіне саяси ... ... ... ... және ... ... талдайтын әр
түрлі тұжырымдамалар және жүйелі, тарихи, салыстырмалы талдау әдістері
арқау болды.
Диссертациялық ... ... ... ... және ... оқу ... ... мен ғылыми журналдардың
материалдары құрайды.
Зерттеудің тәжірибелік ... ... ... ... және ... ... ... ізденістерді жетілдіруге және
жоғары оқу орындарында пайдалануға болады. Диссертация материалдарын жоғары
оқу орындарындағы саясаттану ... ... ... ... жалпы
курстар шеңберінде және саяси басқару мекемелеріде пайдалануға болады.
Қорғауға ұсынылатын ... ... ... ... ... ретінде тек қана сайлау науқандарында
емес сонымен қатар мемлекеттік әкімшілік басқару жүйесінде де ... ... ... ... мемлекеттік әкімшілік – басқарудың ықпал ету
құралдары ескіріп отыр және бүгінгі ... ағым ... ... ... ... ... ... ерекше түрі саяси менеджментті Қазақстанда қолдану
барысы дұрыс дамымауда. Соңғы ... ... ... ... ... барысы көрсеткендей әлі де ... ... ... ажырата алынбай жүргендігі.
Зерттеу нәтижесінің апробациясы. Диссертациялық жұмыстың негізгі
мазмұны, қағидалары 4 ғылыми мақала ... ... 2006 ... 30-31 нурызында Семей мемлекеттік педагогикалық
институтында өткен "Азамат – қоғам – мемлекет: өзара қатынастарының ... атты ... ...... ... 2006 жылдың 11 қарашасында әл Фараби атындағы Қазақ ... ... ... әлеуметтік – экономикалық және саяси
модернизациядағы жаңа ... ... ... мәселелері” атты халықаралық
ғылыми – практикалық конференция;
3. 2007 жылдың 20 ... әл ... ... Қазақ ұлттық
университетінде өткен “Қазақстандағы азаматтық қоғамның ... емес ... ... атты ... ... ... 2007 ... сәуірінде әл Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде
өткен «7 – 8 Мустафин оқуы» атты ғылыми конференцияда.
Диссертациялық жұмыстың құрылымы мен ... ... ... үш ... ... ... ... жалпы көлемі бет.
1. САЯСИ МЕНЕДЖМЕНТТІ ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Саяси менеджмент түсінігі және оның қызметі
Басқару – бізді қоршаған ортадағы ... және ... ... ... кең көлемде алғанда – ол ... ... ... ... ... Бұл ықпал етудің мақсаты объектінің жағдайын, іс әрекетін және
сапасын ... ... ... Басқару деп, көп жағдайда мақсатты
бағытталған әрекеттеді атайды. Бұл тұрғыдан алғанда объект ... ... ... Басқарудың ықпалына біздің қоғамдағы құбылыстар түсуде.
Соның ішінде біздің қарастырғалы отырғанымыз қоғамдағы басқару және ... бір ғана түрі - ... ... ... ... ... - басқару) – басқару
түрлерінің теориясы мен практикасы [7]. Ол біріншіден әртүрлі ұйымдарда
адамдарды ... ... түрі және ... ... ... ... отырып мақсатқа қол жеткізу; екіншіден менеджмент
қызметін атқаруға көмек көрсететін адам ... ... [8]; ... түсінігі шетел тілінен еніп өндірісті басқару, басқаша айтқанда,
өндірісті басқару әдістері мен қағидалары, құралдары мен ... ... ... білдіреді [9]. Қазіргі заманда менеджмент –
ұйымдасқан түрде ... ... ... ... мен ... ... бар ... практиканың және ғылымның саласын атайды. Менеджмент
әрекет ретінде - ... ... ... және ... ... табылады. Бұл
үрдісте адам психикасын ... ... ... әрекетіне
бағытталады. Менеджмент, субъектінің жеке және жалпы шешім қабылдауынада
байланысты ... ... ... ... мақсатты іске асыруда процестер
мен ұймдастырудың орынды түрлерін таңдау болып табылады [10].
Соңғы ... ... ... ... сөз қорларына жаңа
түсініктер мен ұғымдар келе ... ... ... ... ... ... Айталық, мемлекеттік ... ... ... ... PR ... саяси менеджмент және т.б.
Жаңа ұғымдардың келуі және олардың теориялық негіздері қазіргі қоғамдағы
басқару барысының ... ... Бұл ... негізінде бірқатар
факторлар жатыр. Бір ... ... ... ... әлеуметтік өмірдің дәстүрлі негіздерінің ыдырауы, жаңа
әлеуметтік ... ... ... ... ... өзгеріске
ұшырауы және т.б.; екінші жағынан қарастырғанда – басқарудың ... ... ... ... ... отырып қойылған
міндеттерді тиімді шешуді қамтамасыз ететін басқарудың жаңа түрлері мен
әдістерін ... ... ... ... ... ... құқығы бар жаңа түсініктердің
айналымға енуі ... ... ... ... туғызады. Пікір таластар
барысында түсініктің мазмұны қарастырылып нақтыланады, ... ... ... ... ... ... әлі де болса өзіндік
ғылыми таныту процесінде ... ... ... ... ... осы ... бір ... түсіндірумен бірге терминологиялық
шатастыруларды да кездестіруге болады. ... ... ... ... ... ... “саяси PR” түсініктері ғылыми ортада бірін –
бірі ауыстырушы ретінде де қабылданады. ... осы ... әрі ... ... “саяси менеджмент” түсінігінің мазмұнын нақтылы,
оның болмысының негізін анықтап және қазіргі ... ... ... ... ... «менеджмент» термині мәні жағынан «басқару» ... оның ... ... ... осы ... қарастыру қате болып
есептеледі. «Басқару» ұғымы кең мағынада болып келеді, өйткені оның қолдану
аясы кең және адам ... ... ... ... ... іс - ... ... саласында өлі табиғатты ... ... ... ... ... ... және қоғамдық ұйымдардағы бөлімдер, сонымен ... ... тек қана ...... ... ... ... түсінігін ғылыми тұжырымдау соңғы он жылдықта
басталды. Бұл ... ... ... пен ... ... ... Бұндай бөлініс Г. В. Пушкареваның пікірінше – «бір ... ... ... ... дамуымен байланысты болса, екінші
жағынан саяси салада басқа, басқару ... ... аз ... Осы ... ... ... ... саяси саланың объективті
процесінің өзіндік реттеулерін зерттеп келіп, басқару және ... ... аз ... ... олар ... білімде кенже қалып
келген» [11].
Осы жіберілген ... ... ... ... ... «саяси менеджмент» түсінігіне назарларын аударудың себебі болды.
Бұл ұмтылыстар ғылыми қауымның ... тыс ... ... ... ... ... теориялық жағынан тұжырымдауға жол ашты.
Бірақ, бұл ұмтылыстар ... ... ... ... ... қарама – қайшылықтар туындап отырды. Айталық, Л. В. Сморгунов
пікірі бойынша «Саяси менеджмент – ...... ... ... ... ... барысында пайда болатын, саяси акторлар (азаматтар, жетекшілер,
саяси топтар және т.б.) арасындағы қатынастарды ... ... ... ... ол ... менеджментті тар және кең мағынада» ... ... ... ... оның ... «тікелей және өкілді
демократия мен халықаралық қатынасты басқару процесін, сонымен ... ... ... ... десе, екінші ... ... ... мен пратикасын, яғни «кең ... ... және ... ... ететін азаматтық қоғамды, ... ...... [13]. В. А. ... ... ... ... басқару мен жетекшілікке байланысты әрекеттің түрі» [14] – деп
анықтайды. Бұл әрине бірыңғай терең ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Саяси менеджмент мәселесімен тығыз
шұғылданып ... ... ... Г. В. ... ... ... «Саяси
менеджмент – басқару субъектісі белгілі бір саяси мақсатқа ... ... ... ... және ... ... ... норма жасау мүмкіндігі
болмағандықтан өз міндеттерін шешу үшін ерекше тәсілдер мен амалдарды және
әртүрлі саяси ... ... ... ... ... ерекше
түрі» [15]. Зерттеуші саяси ... ... ... ... ... саяси технологияларға мән беріп ... ... деп ... Әрине келісуге болады, дегенмен нақтылық жоқ секілді.
И. В. Тихомирова және В. Б. Тихомиров саяси ... ... ... нақты саяси мүдделерін жүзеге асыру үшін бағытталған саяси
оқиғаларды басқару» [16] деп анықтама ... Т. В. ... ... ...... мінез – құлықты басқару өнері мен ғылымы» [17] – ... Ал Д. В. ... ... ... ... ... ... (партияның, ұйымның және т. б. ) әрекетін және саяси
процесті максималды дәрежеде тиімді қылатын саяси процесті ... ...... қарастырады.
Авторлардың анықтамаларының өзгешеліктеріне қарамастан олардың саяси
менеджменттің пәндік кеңістігі бойынша пікірлерінде ұқсастықтар кездеседі.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... оқиға, саяси мінез – құлықтарда саяси ... ... ... ... ... да әсер ету объектілері көрсетіледі. Мысалы,
қоғамдық және экономикалық процестер [19]. ... ... ... ... ... шектеу нәтижесінде жаңа ... ... ... ... ... ... Айталық, мемлекеттік басқару,
мемлекеттік саясат, саяси басқару. Соңғы ... ... ... ... ... деп ... ... Саяси басқару әдебиеттерде
қоғамның әлеуметтік, экономикалық және мәдени процестерін, қоғамның өзіне
саяси ықпал ететін процесс ... ... Т. Е. ... ... ... әрекеттің түрі ретінде қоғам дамуының
стратегиялық және тактикалық ... ... [20]. ... ... жеке ... ... орай кейбір авторлар мемлекет
тарапынан іске асырылатын саяси ықпалды «саяси әкімшілік басқару» [21] ... ... ... бұл ... ... ... жартылай мемлекеттік
басқарумен, жартылай саяси менеджментпенде сай ... ... ... жеке ... ... ... Екіншіден, көптеген авторлар саяси
менеджментітң ... ... мен ... ... ... атап ... Саяси басқару «мемлекеттік механизм» [22] арқылы жүзеге
асырылып «биліктің, басқарудың шешімін жасайтын процесс ретінде ... ал ... ... ... амалды» қолданады, «тиімді ұйымды
іске қосады» (Д. В. Ольшанский). Басқаша айтқанда, ... ... жоқ, ал ... еліктіру технологияларын қолданатын басқару
амалдарына сүйенеді.
Қазақстандық ғалымдар саяси ... ... ... жеке ... ... ... Оны тек ... технология ретінде айтып
келеді. Біздің ойымызша саяси ... жеке ... ... ... қажет. Өйткені дамып отырған қоғамдағы әлеуметтік - саяси басқару
процесінің өсуіне орай ... ... ... ... ... билік қатынастары
қысым немесе мәжбүрлеу негізінде емес, ал ықпал етудің басқа жаңа ... ... ... ... ... саяси менеджмент түсінігінің анықтамасын
қарастыру мәселесі әлі де жете зерттелмеген. ... ... ... менеджмент түсінігі электоралды процестерде, саяси конфликті шешу
процесінде, партия құрылысында, саяси шешімдерді қабылдау мен ... ... кең ... ... ... саяси менеджмент түсінігінің
анықтамасының көптеген қырлары бар. Бұл оның қиын әрі көп ... ... ... ... ... осы мәселемен айналысушы А. С.
Абулкасованың пкірінше «Саяси менеджмент - ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды басқару, саяси шешім қабылдау
процесінде саяси акторлардың ... мен ... ... әр ... ... етеді» [24].
Біздің ойымызша саяси менеджмент үздіксіз жаңаруды ... ... ... әрекетіне нәтижелі жетекшілік амалы. Оның ... ... ... және ... қызметкердің қуатын біріктіріп оған белгілі бір бағыт
беру. Саяси менеджментің ... мен ... ... ... келе оның ... ... ... болады:
1. Саяси менеджмент тек қана демократиялық деңгейде ұйымдасқан саяси
жүйеде өмір ... ... Онда кең ... қатысу, пікірлердің
көптігі және саяси шешім жағдайында ... ... ... жөн [25].
2. Саяси менеджмент басқару міндеттерін шешуде ерекше амалдар мен
әдістерді қолдануды көздейді. Бұндай амалдардың жиынтығы ... деп ... ... ... ... ... ... саяси
субъектінің жұмысын тиімділігін арттыруға, саяси шешімді қабылдау
және жүзеге асыру процесінде саяси акторлардың ... ... үшін ... көтереді, сонымен қатар басқару жүйесінде
кейінгі байланыстарды дамытуға бағытталған ... ... ... ... менеджмент түсінігіне берілген ғалымдардың анықтамаларын
талдай келе мынандай анықтама беруге болады: «Саяси менеджмент ... ... ... пен процестегі акторлардың саналы түрде ықпал етудің негізгі
технологиясы».
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... және саяси процестегі әртүрлі акторлардың іс - әрекеттерінде
қолданылады. Олардың мазмұны, түрі және оны ... ... ... процеске
қатысушылардың алдында тұрған мақсаттары мен міндеттері арқылы ... ... ... ... мүдделері мен құндылықтарын жүзеге
асыруға көмектеседі.
Дегенмен, ... ... ... ... әліде болса бірқатар
мәселелер бар. ... ... ... ... ... ... ... Олар саяси тәжірибеде нақты ... ... ... ... ... ... ... керек деген
сұрақтар. Бұл сұраққа ... беру үшін ... ... менеджменттің
пәндік кеңістігін анықтаумыз керек, яғни ... ... ... осы түрі ... және ... субъектілерінің қандай мақсат
қоятындықтарын анықтауымыз ... ... ... ... ішіндегі
басқарушы мен бағынушы араларындағы ерекше қарым - қатынастарды анықтау
және басқаруда кім ... және не ... ... ... білу ... бұл ... процесінің технологиялық дамуын қарау және ... ... мен ... ... ... ... бола ... білу.
Әрбір басқару түрінің пәндік кеңістігі оның ... ... ... болып табылады. Себебі басқарудың өзі белгілі
бір мақсатқа ... ... ... ... менеджменттің міндеттерін
анықтайтын бір жақты пікірлер жоқ. Бір ... ... ... ... мүдделерді» (И. В. Тихомирва және В. Б. Тихомиров), іске
асыру десе, басқалары «саяси жүйенің және оның ... бір ... ... ауысуы» [26] – деп көрсетсе, саяси менджменттің мақсаты мен
міндеттері туралы мәселені тіпті қарастырмайды.
Біздің ойымызша саяси менеджменттің ... ... ... ... ... әсер ... ... болатын сияқты. ... ... ... ... ... мүмкін, бірақ ықпал ... ... ... ... ...... қатысы болуы
ықтимал. Яғни, жағымды эмоционалдық қарым – ... және ... ... ... ... саяси билік жүйесі өне бойы күшке ... ... ... халық тарапынан сенімді, сенуді қажет етеді және ... ... ... қоғамда үздіксіз күрестер тек қана
бұйрықтар мен күштеу үшін емес ... ... ... ...... және сенімдерін анықтау үшін де жүреді. Демократиялық ... ... түрі кең етек ... Себебі, күш қолдану заңмен шектеледі,
ал көпшіліктің санасында құқықтық қорғау және ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерінде өздерінің
саяси ықпалдарын бекітіп кеңейту үшін күшке сүйенбесе, біздің ... ... ... ... ... ... ... саяси акторлардың
саяси ықпалын бекітудегі әрбір ... ... ... ... Тек қана саналы түрде ұйымдастырылған және басқару объектісіне
нақты технологияларды қолдануды саяси менеджмент деп атауға болады.
Бір ... ... ... ... ... былай анықтайды:
«мемлекеттік билікке қол жеткізіп оны жүзеге асыруға қатысу, ... ... мен ... анықтау және қоғамның қоғамдық
– саяси, әлеуметтік – экономикалық процестерін басқару саяси менеджменттің
пәні болып табылады» [27]. ... ... ... саласының барлығын
қамтиды. Сонымен қатар осы еңбектің авторлары «саяси менеджмент өзінің ... ... ... ... ... ... ... емес сонымен
қатар мақсатқа жету үшін бір – бірімен қарым – ... [28] – ... ... ... бұл ... саяси менеджменттің пәнін анықтауда
мемлекеттік басқару пәнінің ішінде қалып қойған секілді.
Отандық автор А. С. Абулкасованың ... ... ... ... ... білім ретінде қарастырылады, ол қолданбалы, практикалық
маңызы бар, ... ... ... ... ... ... саяси
менеджменттің пәні нақты жағдайларды зерттеуге ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... Саяси менеджменттің
теориялық зерттелуі қолданбалы сипатпен ... ... ... пәні ... ... әкімшілік салада басқару ... ... ... ... ... ... ... [29].
Ресейлік зерттеуші Г. В. Пушкарева саяси менеджмент пәнін анықтауда екі
пікірді айтады: бірі саяси менеджмент ... ... ... мен қолданбалы
білім негізінде қарастырады. Бұл позиция ... ... ... ... отыр ...... менеджмент туралы ғылыми |Жалпы теориялық |Қолданбалы білім |
| |білімнің айырмашылығы үшін бөлу ... | |
| ... | | |
|1 ... бағытталуы (не |Саяси менеджмент ... ... – |
| ... ... ... |технологиялық |
| | ... түрі ... |
| | ... ... ... оның |
| | ... бір |даму факторы. |
| | ... | |
|2 ... беру ... ... ... технологиялық|Нақты саяси |
| |зерттеледі?) ... ... ... |
| | ... ... ... мен |
| | ... ... ... |
| | ... |механизмдерін |
| | ... ... |
|3 ... ... ... ... бір ғылыми |Нақты басқару |
| ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... | |
| | ... | |
|4 ... ... ... |Ғылыми |Белгілі бір |
| ... және ... ... |қызығушылықпен және|уақытта шешуді |
| ... ... ... ... |
| | ... |нақты |
| | ... ... |
| | | ... ... ... ... пәні қоғамдағы саяси басқарудың ... ... ... ... зерттеу, сонымен қатар саяси өзара
қатынас ерекшелігін, оның даму тенденциясымен ... ... ... ... ... байланысты зерттеу саяси менеджменттің пәні болып
табылады.
Басқа сөзбен айтқанда саяси менеджмент саяси ... ... ... ... ... – объектілі қатынас жүзеге асады. Саяси
басқарудың жағдайынан ... ... ... ... ... ... индивид ішіндегі процестерді түсіндіруді, саяси технологиялық
процеске араласқан және араласатын адамдарды мотивациясын құрып мінез ... ... ... ... басқару тәжірибесінде адамдардың көңіл – күйіне және іс ... ... ету, ... ... үшін ... түрде болуы мүмкін, дәл
осы жағдайда саяси менеджменттің қарауында саяси қайраткерлердің ... ... ... ... мемлекеттік ұйымның беделін ... және ... ... ... қалады. Ал ықпал мәселесінің
өсуі жеке міндеттерді шешуге жол ... ... ... ... ... көпшіліктің қолдауын қамтамасыз ету; саяси блоктар мен одақтар
құру; саяси ... ... ... шешім қабылдайтын ұйымдарға
немесе жеке адамдарға ықпал ету және тағыда басқалары.
Сонымен саяси ... ... ... кім атақарады? Деген
сұраққа жауап іздеп көрелік. Басқарудың субъектін анықтап алу бізге ... ... ... ... ... ... негізгі рөлдерді
саясаткерлер, мемлекеттік қайраткерлер, саяси ұйымның ... ... ... ... ... ... ... кеңіту және
нақты мәселелерді шешу болып ... Ол ... ... ... жеңіске жету,мемлекеттік органдардың шешімдерін жүзеге асыру,
қақтығыстарды шешу және ... ... ... ... ... шешу үшін, осы салада білімі бар кеңесшілер, көмекшілер және
консультанттар керек. ... ... ... ... ... алға ... ... жүзеге асыруда, саяси кампанияның стратегиясы
мен тактикасын жасауда пікірлес ұжым ... ... ... ... ... ... ... бастады. Олар мемлекеттік, саяси
корпаративтік құрылымдарда көбірек және көптеп қызмет етуде. ... ... ... мысалы, имидж жасау, PR акциялар жүргізу және тағы да
басқалары. Осындай тұрғыдағы мамандардың өсуі ... ... ... кеңес беру қызметі бірдей қойылады. Мысалы, Д. В. Ольшанский «саяси
менеджмент – саяи ... ... ... [32] – деп ... ... ... ... мақсаты саясаткердің немесе саяси ұйымның, мемлекеттің
жұмысын тиімді ету. ... қиын ... ... ... ... бір
кеңесшінің ісімен салыстыруға болмайды деп ... ... ... ... ... ... де ойнайды. Себебі, олар ... ... ... ... және ... ... Ал
ірі саяси науқандарда саяси көмекшілер мен кеңесшілер шақырылады. Әрине,
біздің ... ... ... ... ал саяси кеңес беру емес.
Дегенменде екі ... да ... ... кетсек артық болмас. Саяси
менеджмент – саяси мақсатқа жету барысында қалыптасатын қарым – қатынас ... ... ... ... саяси кеңес беру – «сайлау кампанияларын
ұйымдастырып жүзеге асыратын және ... ... ... ... ... ... [33]. ... саясаткерге немесе саяси
ұйымға тіпті мемлекетке кәсіптік ... ... ... ... ... ... оның басқаратын, әсер
ететін объектіні анықтау маңызды болып табылады. Себебі, әңгіме субъекті –
объектілік қатынас туралы болуда. ... ... ... бұл ... ... ... бір ... (И. В. Тихомирова және В. ... ... ... ... әсер ету ... саяси оқиғалар
десе, (Г. В. Пушкарева) саяси ... ... ал ... ... (Д. ... ... процесс және тағы да басқа сол сияқтылар блып ... ... ... ... ... ... менеджментке басқа
басқару түрлерімен араласып кетпеуіне мүмкіндік береді. Егер де, ... ... ... саяси ықпал туралы айтсақ сяси менеджменттің
басқару объектісі өзгеріске ұшырар еді.
Саяси ... – бір ... ... ұйымның, адамдарға немесе ұйымдарға
белгілі бір мақсатта әсер етіп, ықпал етушіге керек іс ... ... ... билік ықпал етуге күшті қолданса, біздіңше саяси менеджменттегі
ықпал ... ... ... ... ... саяси ықпалдың
объектісі ретінде саяси процесті немесе саяси оқиғаны емес, ал ... ... ... менеджментте қандайда бір мақсат пен ... оның ... ... ... ... да ... Мысалы,
сайлаушылардан, халықтан, парламентариядан, саяси қарсыластардан және тағы
да басқалардан. Саяси менеджмент – ... ... ... мақсатына
сай іс әрекетке итермелеу үшін ... ... Осы ... «саяси
менеджмент саяси мінез – құлықты ... ... мен ... [34] ... ... ... ... ғылымның дамуы, жаңа әдістемелік теориялық амалдардың
дүниеге келуі, басқару қатынастарының зерттеу деңгейін жоғарға ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан
қиын басқару қатынастарының қажеттілігі болды.
Саяси менеджмент өзінің әрекет ету барысында көптеген процестерге
араласады. ... сол ... ... ... де болып табылады. Бұдан
біз саяси менеджмент қызметтерінің әралуандығын ... ... ... ... ... іске асыруда және саясат субъектісі нақты бір
рөлде ойнайды, яғни мақсатқа орай қоғамдық ... әсер етіп ... ... жасайды. Осы орайда саяси менеджмент қызметтері қоғамға және
оның қажеттіліктеріне байланысты қызмет ... ... ... әрекеттің қызметтері бір қалыпты болмай әркезде, әртүрлі саяси,
әлеуметтік – экономикалық өзгерістерге байланысты ауысып ... Бұл ... ... ... объективті жағдайғаларда тәуелді болып келеді.
Саяси әрекет ... ашық және анық ... ... оны адам ... да қимылдарынан бөліп көрсетеді. Сондықтанда саяси менеджмент
қызметтері ... ... және ... ... өзекті, әрі талдауды
қажет етеді.
Қазіргі ресейлік саясаттанушылар саяси менеджмент субъектілерінің ... ... бөлу және ... деп ... Айталық, Ю. А. Тихомиров
саяси әрекеттің мынадай қызметтерін көрсетеді: саяси мақсат ... ... ... интеграция, әлеуметтік – саяси ... ... ... процестер мен құбылыстарға басқару арқылы бүтіндей әрекет ету
[35].
Мазмұны жағынан ... ... ... ... ... ... асырып
отырған саяси менеджмент субъектілері үшін, ... ... ... болады: үлкен әлеуметтік топтардың мүддесін анықтау, қалыптастыру
және негіздеу; үлкен әлеуметтік ... ... және ... ... мен сяси доктрина жасау; саяси жүйені қалыптастыруға үлес
қосу, билік үшін күреске ... және ... іс - ... ... ... ... жүзеге асыруға қатысу; қоғамдық
пікірді қалыптастыру; қоғамды немесе оның арнаулы бөліктерін (топ, ... ... ... мемлекет аппараты мен қоғамдық ұйымдар үшін
кадрлар ... ... бұл, ... ... ... көп аспектілі және жан – жақтылы
екенін көрсетеді. Олардың барлығы бір – ... ... және ... ... ... ... ... Сондықтанда олар өнімді және
пайдалы жұмыс жасау үшін оларды жан – жақты талдауды қажет етеді.
Біз ... ... ... қызметтерімізді ерекше қарастыруға ... ... ... ... ... және саяси бағдарлама); саяси
мақсат құру қызметі бұқара белсенділігін арттырып және ... ... ... ... ... жету ... болып табылады.
Саяси мақсат құру қызметінің өзіндік маңызы бар. ...... ... ... ... ... талпыну барысындағы көрінісі,
туып отырған алдағы жағдайы. ... ... ... ... және ... ... ... бағдарламаларында көрсетілген
мақсаттар жалпы сипатта болып келеді.
Жоғарыда аталған қызметті іске асырудың басты ... ... ... мен ... ... ... ... талаптарға
жауап бере алмауында. Мақсат құру ... ... ... ... ... ... келіп тірелуде. ... ... ... құру мақсатымен қоғамда қалыптасқан жағдайлардың сәйкес
еместігін көрсетіп отыр.
Бұқараның белсенділігін арттыру және мүдделерін ... ... ... ... ол ... өз еркімен саяси ойлауға және өз еркімен
саяси әрекетке талпынуға ... ояту ... сөз. Г. Тард ... етюд» еңбегінде, «өнер ретінде қарастырып отырған саясат, алдын
ала анықталған және ... ... ... ұлттық күштерді бағыттау болып
табылады» - [36] ... ... ... бұл өнер ... ... ... бірінші ғасыр Қазақстанды әлеуметтік – экономикалық және саяси
өзгерістермен қарсы алды. ... ... ... қайшылықтары
болды. Осы қайшылықтар барысында бұқараның қоғамдық ... ... ... ... түседі. Бұл кезде болашаққа сенбеушілік,
қорқыныш, сенімсіздік сияқты кері эмоциялар етек ала ... ... ... ... институттарына, мемлекеттік қайраткерлерге деген сенімсіздік
туындайды. Қалыптасқан жағдайда мемлекет ... ... ие ... және ... ... түсінілмейді.
Сондықтанда саяси менеджмент әрекет ретінде ... ... ... ... ... ... ... керек. Басқаша айтқанда, саяси менеджмент
объективті заңдылықтарды зерттеудің, әлеуметтік – экономикалық және ... жан – ... ... ... мен ... ... ... басқару әрекетінің анықтаушы қызметі, қабылданған ... ... ... ... болып табылады. Қазақстандық ... ... келе ... ... ... ... ... көрсетуге болады. Олар: саяси және ... ... ... ... реформалардың аяқсыз қалуы; саяси шешімдерді
жүзеге асыруда ... ... ... жасай алмау және тағы да басқалары.
Қазақстандағы саяси ... ... ... ... түсіндіруге болады. Мысалы: қолданатын құралдар ... ... ... ... деңгейіндегі қабылданған
шешімдерді жүзеге асыру механизмдерінің болмауы; кәсіптік төменділік және
өзгерген жағдайда тиімсіз әрекет ету. ... ... ... құбылыстар
мен қайшылықтарда объективті және субъективті негіздерін білмеуі; қажетті
саясатты жүргізе алмауы. Жоғарыда ... ... ... ... өмірден
алшақтауына әкеледі. Әлі күнге дейін маңызды болып тұрғаны, мәселелер мен
қайшылықтарды шешу ... ... және ... ... ... ... ... менеджменттің кәсіптік болуы
керектігін көрсетеді. Саясаттағы кездейсоқтық ... ... ... ... ... ... жетуде кедергілер болып табылады. Саяси әрекетке
сипат беретін көптеген зерттеулердің нәтижесі, ... ... ... ... ... қызмет арқылы жүзеге асыру әркзде күтіп отырған
нәтижелермен аяқталмайды. ... ... ... принциптік
қайшылығы «мақсат – нәтиже» арқылы ... және ... ... ... ... сонымен қатар «саяси әрекет нәтижесіне қол ... ... ... ... ... Ол ... саяси әрекет
процесіне (кезең, құрал, ... ... ... ... ... себеп салдар қатынасына; үшіншіден, әлеуметтік
психологиялық жағдайға сай келуі керек. Жалпы алғанда ... ... іс - ... ... ... және оған жүктелген қызметті
атқарумен есептеледі. Саяси менеджмент әрекет ретінде адамдармен жан ... ... ... Мұндай қарым – қатынас процесінде адамдар ... ... ... ... ... жеке адам ... табылады. Бұдан
ұғатынымыз саяси менеджмент субъетісінде адам және жеке адам ... ... ... ... ... ... субъектісінің адамтану туралы
ғылыми концепциясымен қаруланса, тиімді саяси басқаруға ... ... ... менеджмент қызметі әрекет ретінде объективті сипаттама
немесе ... бұл оның ... және ... анықтайды. Қызмет
сөзіне дұрыс анықтама беру оның теориялық, әдістемелік және ... ... ... ... ... ... әрекет ретінде
тиімді принциптері көрсетілмеген. Осылардың негізінде саяси ... ... ... ... ... ... пен мемлекеттік негізді саяси қамтамасыз ету
қызметі;
2. Өркениетті қоғамның өмір сүруінің ... ... ... ... ... ... ... мәдениетін қалыптастыру, оларға қажетті білімдер
мен саяси әрекет дағдылар беру қызметі;
4. Экономиалық дамуды қамтамасыз ету қызметі;
5. Қоғам ... ... ... яғни ... нақты моралды – психологиялық бағыт беру қызметі;
6. Идеологиялық қызмет, яғни ... ... ... ... аталған негізгі қызметтерді жүзеге асыруда саяси менеджмент
субъектісі жүргізіліп отырған саясатқа ... ете ... ... менеджмент
қызметі әрекет ретінде нақты критерияларға ие. Және де саяси менеджмент
субъетісі сол ... сай ... ... ... әрекет ретінде зерттеп талдау жасау барысында оның,
қоғамның қазіргі даму кезеңінде тиімділігін көре отара келесі ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
белсенділігінің ерекше түрі оның пәні, адам ... ... ... мен мүдделерін ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық
процестерді басқару және саяси билікті ұстау және қолдану болып ... ... ... ... ... құрылымы бар бүтіндей жүйе ... Ол ... ... өзгертеді, бір жағынан қарағанда ол
саясаткердің субъективті ықпалына тәуелді, екінші ... ... ... субъектісінің ішкі дүниесін өзгертеді, оның жеке кәсіптік
қызметтерін ... ... ... ... ... Саяси
менеджменттің тиімділігі оның кәсіпқойлылығына байланысты. Саяси менеджмент
субъектісінің кәсіптігі «өнер», «шеберлік» ретінде саяси басқаруды ... ... ... мен ... аса ... ... ... критерияларының бірі, қоғамда жүріп жатырған ... ... ... Осы ... К. А. ... ... амалдары осы негізгі
өлшемдердің интегралы және ... [37] - ... ... ... ... ... ... орталықтандырушы және реттеуші
инстанция» [38] - ... ... ... саяси менеджменттің қызметтері
қоғамның дамуына және демократиялық, азаматтық ... ... ... ... ... ... болады.
1.2 Саяси менеджменттің даму тарихы
Саяси менеджмент бүгін немесе кеше пайда болған емес. Ол ... ... ... ... ерекше түрі. Тарихи фактілерде тәжірибелерде осыны
дәлелдейді. Барлық ... ... ел ... ... ... ... ықпалдарын өсіру сияқты міндеттерді шешіп ... ... ... ... ... өздерінің көсемдеріне ықпал етудің тиімді
жолдарын іздеп отырды. Дегенмен саяси менеджмент тек қана ... ... ... ... ... ... барлық кезеңі, адамдардарың өздерінің өмірлерін
жеңілдетуге тырысып келеді. Ал ... ... ... ... ... жету ... ... кездерде саяси менеджмент басқару өнері
ретінде бағаланбай келді. Кеңес одағы кезінде, ... ... ... ... де “менеджмент” және “менеджер” деген жаңа ұғымдар
көпшіліктің ... ... ... еді. Бұл ... ... ... мен ... үшін ескі болғанымен біз үшін жаңа көрінді. Сондықтанда
әліде болса жаңаның кейпін ... ... ... ... таңда өзекті
мәселелердің бірі болғандықтан, менеджменттің барлық ... даму ... ... Бұл ... ... ... бері ... саяси
менеджменттің негізін анықтауымыз қажет. Бұнда ұйымның құрылымы, ... ... ... қарым – қатынас, мотивация мен жұмысты белсендіру,
жетекшілік, басқарудың түрлері және тағы да ... ... ... Грецияда «менеджмент» сөзіне балама жоқ ... Оған ... бірі ... яғни – ... ... ... ... [39], бірақ
басқара алатын емес. Грецияда адамдарды ... ... ... ... ...... ... ету» (demos – халық, ago -
ертемін) [40] дегенді білдірді. ... грек ... ... ... халықты артынан ертуді қажет етті. Осы уақытта ... ... ... ... ... Еріксіз азамат деген статусы бар ... ... ... ... басқа басқару түрлерімен әдістері қажет
болды. Кейін уақыт өте келе ... сөзі ... ... ... Аристотельде олигархтар демагогиялық ... ... ... ... айналдырып, мемлекеттік құрылымды өзгертеді [41] ... ... ... ... сөзі бір жағынан мемлекеттік қайраткер
болса, екінші жағынан халық арасынан атақ ... ... ... [42] ... ал ... осы ... ... қарсы манипуляция
жасау. Грек өркениетінен кейін тарих сахнасына рим өркениеті келеді. Латын
тілінде менеджмент сөзіне ... ... ... ... ... өте ... ... интерпретациясы ағылшын тілінен алынып қазіргі күнде бұл
сөз қолданылып келеді. Ал менеджмент ... ... ... ... ... ... ... Ф. Тейлор енгізді.
Біз енді менеджментті басқару институты ретінде қалыптасу тарихына көз
жүгіртіп көрейік. Менеджменттің ... ... ... ... ... Сөйтіп менеджмент бір түрден екінші түрге ... ... ... ... ... жетті.
Бірінші басқарушылық өзгеріс біздің заманымыздан бұрынғы 5 – 4 – ші
мыңжылдықтарда дүниеге ... Ол ... ... ... ... ... сай ... Шумерде, Египетте және Аккадта свящанник
касталар, діни ... ... ... яғни ... ... Бұл
процесс діни принциптердің өзгеруімен байланысты болды. Енді адамдар,
құрбандыққа ... ... ... ... шала ... Шуммерлер
балшықтан жасалған тақтайшаларға заңдық, тарихи және іскерлік ... ... ... тарихшы Р. Ходжетстің ... ... ... ... ... жатады [43].
Екінші басқарушылық өзгеріс Вавилон патшасы Хаммурапимен байланысты (б.
з. б. 1792 – 1750 жж.). ... ... ... ... Месопатамия мен Ассирияны бағындырды. Үлкен территорияны қолда
ұстап тұру үшін жалпыға бірдей міндетті заң ... ... ... ... дүниеге келді. Екі жүз сексен бес баптан тұратын ... ... ... ... ... ... ... кодексінің
ерекшелігі оның бірінші саяси әкімшілік жүйені қалыптастыруы болды. Ол
лидерлік стильді ... яғни ... пен ... арасында қорғаушы мен
көмекші патша тұлғасын туғызды. Бұл ... мәні таза ... ... ... ... ... ... және адамдар арасындағы қатынасты
реттейтін формальді ұйымдасқан жүйенің дүниеге келуі болды.
Басқарудың жаңа ... ... ... ... Рим ... ... ішіндегі атақтылары Диоклетионның (б. з. 243 – 316 жж.) ... ... ... қолданылуы, яғни Рим католик шіркеуінің
әкімшілік иерархиясының ... ... ... ... ... ежелгі
шығыста пайда болып антикалық Грецияда және Римде орын тауып дами бастады.
Антикалық дәуірден кейін менеджменттің даму ... ең ... бірі жаңа ... дәуірі болды. Оның ... ... ... италяндық гуманист, саясаткер Никкола Макиавелли (1469 – 1527 жж.).
Қазіргі таңда ... ... ... оның ... ... жоқ ... екеніне көзіміз жетіп отыр. Макиавелли алғаш ... ... ... ... дамытуға көмегін тигізді. Оның еңбегін
«саяси менеджменттің тәжірибесіне байланысты алғашқы ... деп ... [44]. ... ... ... ... әсер ... төрт негізгі
принциптерін көрсетеді:
1) бедел немесе лидер билігі, ... ... ... ... ... ... не күтуге болатынын білу керек
және олардан не күтіп отырғанын түсіну керек;
3) ... өмір ... ... еркі ... ... ... ... жақтастары үшін данышпандылық пен әділеттіліктің үлгісі
болуы керек [45];
Макиавелли сәттілікке ұмтылғысы келетін билеушіге ... ... ... ... ... ... ... айтады [46]. Өзінің тұжырымдарын бекіте ... ... ... пен ... ... ... еркіндігінен айырылса да көнуі мүмкін, бірақ
мүліктерінен айырылса көнбейді» [47] – дейді. Ойын жалғастыра ... ... ... ... ... ... ... арына қол
салса да үндемейді. Бірақ олардың мүліктеріне қол салса олар ... - әр ... ... ... кез – келген көпшілік тобыр ... ... ... тыңдайтын халық тобыр емес. Тобырды жаман
құмарлықтар билейді. Адамдар тұрақсыз, өтірікші, қорқақ, рухсыз және ... ... ... ... ... ... ойнай білу керек.
Қолайсыз жағдайға тап болмау ... ... ... ... ... ... жөн. Шын өмірде оның пікірін жоққа ... ... ... жақсы. Бұл жағдай да оның сәттілігі тек қана қатая
түседі.
Егер билеуші адамдардың іс - ... екі ... ... қорқыныш пен
махаббат жетекшілік ететінін білсе қателеспейді. Махаббат ... ... ... ... ... Ол адам мейірбандығының негізінде
орналасқан. Бірақ мейірбандық тез жоғалады, және ... адам жеке ... оны ... кетуі мүмкін
Ақылды лидер – ол барлық жағдайды және өзінің іс - ... ... ... ... ... жәй ғана ойды ... үшін кең ... [48].
Макиавеллидің атақты сұрағы, лидер үшін қорқытқан жақсы ма, ... ... ... ма? ... сұрақ. Екеуі де жақсы, бірақ ... ... ... емес. Сондықтанда билеушінің жеке пайдасы үшін қол
астындағыларын қорқынышта ұстау керек. Бірақ қорқыныш ... ... бұл ... ... ... ... ... жасар алдында билеуші ең бастысы қол астындағылардың жеке ... ... ... ... ... ... үшін қарсы шыққандардың
туысқандарын өлтіруге болады. Адамдар әке шешелернің өлгендерін ұмытса да,
мүліктерінің жоғалғандарын ұмытпайды.
Адамдарды басқарғанда еркелету ... ... ... ... сай ... ... ... үшін өштерін алуы мүмкін. Қатты көрсетілген қысым
оларды кек алу мүмкіндігінен айырады. Егер де лидер жол таңдаса онда ... ... ... Яғни, қарсылық көрсетуге ешқандай мүмкіндік қалдырмау
керек.
Қызметте сыйлықтар мен құрметтер аз болғанда олар ... ... аз ... оны ... ... Керісінше жазаны уақытында және ... ... ... ... ... ... кейін жасалған
қатыгездікке қарағанда жақсы көтеріледі [49].
Билеуші бір мезгілде барлық жақсылыққа ие бола ... ... ... ... ... ал қол ... қандай болып көрінуі
керек екендігі маңызды. Тобыр сәттіліктің исін ... ... ... ... ... ... арыстанның (күш және әділдік) және түлкінің
(мистика және жасампаздық қулық) қасиеттерін сыйдыру қажет.
Адамға табиғаттан аз ... ... көп ... ол ... өмір ... алады. Қулық және талант туғаннан беріледі, ал ... ... ... жеке адамның әлеуметтену кезеңінде қалыптасады. Адамдар
не болса да тілеуі ... ... ... жете ... ... адамды
осылай жаратқан. Барлығында да өлшем керек. Алу – тілегі табиғи ... ... ... сай талаптанады. Басқалары қызғанбайды, ал
мақтайды, сөз ... ал ... ... ... ... оған тән
болмасада алса, бұл жаман [50].
Барлық ... ... ... ... бір мақсатқа жетуге
талпынады, яғни атаққа және байлыққа. Әрине әркім әрқалай жол ... сақ ... ... батылдылықпен алады; біреулер қулыққа
сүйенеді, басқалары күшпен алады; біреулері төзімді ... ... ... жолдары мен әрекеттерінің қарама – қайшылықтарына ... жету ... бар. Әр ... ... ... ... жетеді.
Мақсатты таңдау қалыптасқан жағдайға ... ... ... ... ... керек емес немесе керісінше монархияда –
еркіндік орнатуға ... ... ... келістіріп қою керек, ал
құралдарды жағдай және нәтижемен санастыру керек. Егер де сіздің ... ... ... басқа амал қолдану қажет, ал егер монархия болса
амалды өзгерту жөн ... біз азда ... ... ... бірден – бір үлес қосқан
италяндық саясаткер Николла Макиавеллидің «Тақсыр» ... ... ... ... сай ... ұғымдар мен кеңестерді алуға
тырыстық. Макиавеллидің әлеуметтік ... ... ... ... зор. Сонымен
қатар ең бастысы басқарудың теориясы мен практика ... ... ... кетпесек үлкен қателік болар еді. Алғашқылардың бірі болып азаматтық
қоғам ұғымын енгізіп «мемлекет» терминін енгізді. Біздің пікірімізше ... ... ... ... осы саяси менеджмент және басқару
ғылымының атасы деп ... ... ... қателеспес едік.
Менеджменттегі қозғалыстың легі ұлы индустриялық төңкерістер кезінде,
яғни 18 – 19 ғасырларда болды. Бұл құбылыс ... ... ... ... ... ... белсендірді. Бұрынғы кездері менеджментті
байытқан ашулар әлсін - әлсін болып отырса, дәл осы ... бұл ... ... ... даму ... ... мен практикасының
дамуына үлкен ықпал етті. 18 – 19 ... ... ... ірі
кезеңдердің бірі болды. Олардың қатарында: Джон Локк (1682 – 1704 ... ... (1588 – 1679 жж.), Адам Смит (1723 – 1790 жж.), Сен – ... – 1825 жж.), Роберт Оуэн (1771 – 1858 жж.), Давид Рикардо (1772 ... жж.), Джон ... ... (1806 – 1873 жж.), ... ... (1842 ... жж.) ... Барлығыда ағылшын философтары мен экономистері,
менеджменттік ойдың дамуына әлеуметтік философия және ... ... ... ... ... ... даму ... осы кездегі менеджменттің
дамуынан бастау алады. Бұл ... бір ... ... ... ... мемлекет тарапынан емес, ал жеке ... ... ... ... ... ... ... дейін саяси
менеджмент саяси басқарудың практикасы ретінде өмір сүріп келді, адамдарды
қажетті саяси таңдауға итермелеу үшін күштеуден ... ... жету ... ... ... болды. Және де әлеуметтанудың, психологияның және
саясаттанудың дамуы... саяси менеджменттің ғылым ретінде қалыптасуына ықпал
етті” [52] – ... Г. В. ... ... тек қана ... ... ... ... кең тарай бастады. Бұл 19 – 20 ғасырларда ... ... ... болды.
Солардың біріншісі – қоғамның саяси ... ... ... Бұл процесс туралы испандық филосф Х. Ортега – и – Гассет былай
дейді: «Бұқараны ... ... ... ... 19 ғасырға атақ пен
жауапкершілік тән» [53]. Бұл ... ... ... аз көлемдегі ақсүйектер
шешетін, бұқараның саяси билік мәселесіне ... ал ... тек қана кең ... ... әрекеті арқылы басқарылып отыратын
қоғамның орнына, «азшылыққа бағынуды тоқтатқан, яғни енді бағынбайтын
бұқара ... олар бас ... ... ... ... ... ақсүйектерді сыйламайды, ал керісінше шеттетіп ығыстырады» [54].
Бұқараның немесе ... ... ... ... ... ... шектеудің дағдарысқа ұшырауынан, әлеуметтік өмірдің дәстүрлік
негіздерінің өзгеріске ұшырауынан және капиталистік қоғамның ... ... Енді ... ... ... бұқараны дәстүр мен әдет
– ғұрып арқылы басқару мүмкін болмады. ... ... ... ... ... ... Себебі бұл өзгерістер қоғамдағы топтардың, таптардың
арасындағы ... ... кең етек ... ... ... ... ... бөлігіне ықпал етудің жаңа жолдары мен
құралдары керек болды. Енді ... ... алу және ... тұру тек ... ... ... ғана емес, ал халыққа, яғни көпшілік бұқараға
тәуелді екендігіне көздері жете бастады. ... ... шешу ... ... ... сай жаңа ... ... болды. Сөйтіп тікелей
күштеу амалынан, адамдарға ықпал етудің басқа тиімді жолдарын қарастыра
бастады.
Екінші ...... ... ... ... ... екі жүз жылдықта біз көптеген адамдардың санасында
либералдық идеология мен демократиялық құндылықтардың ... ... ... бұл ... қоғам дамуына орай адамдардың өмірлік
құндылықтарының өзгеруіне байланысты болды. Адамдарға жеке ... ... ... ... ... және ... ... өсуі
барлығының заң алдында тең болуы, халықтық ... ... ... өсуі болған сайын адамдар күштеудің, ...... бір ... ... ... ... ... Еркін адамды басқару
ерекше шеберлікті қажет ... ... бір ... ... ... ... ... еркіндігіне қол сұқпай, оның әрекетін заңды әрекет
ретінде қарастыратын амалдар жасау үшін ... ... ... ... көптеген елдерді зерттеп келген ... ... ... ... ... «қозғалыстың маңызды компоненттерінің бірі...
билік пен беделдің қандайда бір болмасын түрлерін, маңыздылығын ... – деп өз ... ... ... ...... демократияландырылуы. Бұл құбылыс өзінің
дамуын ... ... ... ... ... сайлануы, адам
құқықтарының мемлекет құқықтарынан жоғары тұру сияқты тұжырымдамалардан
тапты. ... ... ... ... ... күштеу
мүмкіндіктерін едәуір ... ... ... ... ... ... мен ... қайраткерлері адамдарды
басқарудың басқа ерекше түрін іздестіріп, саяси ... ... ... сүйенуге тура келеді.
Төртінші құбылыс – демократияның бір принциптері ... ... біз оны ... атап ... бел ... Бұл ... бірдей сайлау
құқығының енгізілуі. Кейбір ғалымдар саяси менеджмент өзінің қазіргі
қалыптасуына себепкер болған ... ... ... айту керек дейді
[56].
Біздің ойымызша саяси менеджменттің ... ету ... тек ... ... ... ... болып табылады. Себебі,
саяси менеджмент қоғамның саяси өмірінің ... ... ... ... ... орын алып ... Сондықтана саяси менеджменттің
қызмет ету саласының кең ... ... жөн ... ...... ... қоғамдық ұйымдардың және мүдделі
топтардың өзіндік субъектілерге айналуына байланысты. Олар ... ... ... ... ... басты саяси рөлдерді ойнауда. Ең бастысы осы
жоғарыда аталған ... үшін ... ... ... бұқараға ықпал
етудің жалғыз жолы. Себебі, ... ... ... ... ... ... – электронды ақпарат құралдар коммуникациясының дамуы
[57]. ... ... ... процесі неғұрлым қиындаған сайын ... де рөлі өсе ... ... ... тіпті жаңа заманның
өзінде ақпарат алмасу процесінің кеңістігі аз болғандықтан басқарудың басқа
түрлері де аса қажетсіз болды. Ал ... ... ... ... ... ... бұл ... жеңілдетіп саяси менеджменттің
негізгі құралдарының біріне айналды.
Сонымен біз, Саяси менеджменттің тарихи даму жолын ... ... ... ... даму ... бір ... ... ішінде көрсету
мүмкін емес. Дегенмен, біз бұл мәселені шешуге тырыстық. Мәселенің қиындығы
саяси менеджментті, менеджмент ... мен ... ... алу ... ... ... ПЕН САЯСИ PR – ДЫҢ ӨЗАРА ҚАТЫНАСТАРЫ
2.1 Саяси менеджмент түрлері
Бізге мәлім болғандай саяси ... ... ... ... ... бар. ... ... менеджмент қоғамның саяси жүйесінен, соның
ішінде басқару жүйесінен тыс өмір сүре ... ... біз ... басқару жүйесін түрге бөлгендегі орнын білуіміз керек. Бұл
саяси менеджменттің, басқару жүйесіндегі орнын ... ... ... ... ... ... менеджменттің орнын көрсетеді [58].
Кесте № 2
Басқаруды түрге бөлу жүйесіндегі сяси ... ... ... ... үрдістердің бірі оның амалдарының,
мақсаттарының, басқару объектілерінің, ... және ... ... ... Бұл ... ... қажеттіліктерінен
туындайды. Әрине басқарудың өзіндік ішкі ... ... ... ... етеді. Саяси менеджментте саяси құралдардың
басқа құралдардан басымдығымен көрсетіледі. Сондықтанда бұндай басқарудың
түріне ерекше, ... ... ... ... Олар ... саланы жақсы
біліп, саяси құбылыстарды, саяси процестерді түсініп білуі қажет.
Бұрынғы заманда бұндай қызметті бір адам атқарса, мысалы, Н. ... ... бірі ... ... ... ... ғасырдағы
қоғамның дамуы саяси менеджмент саласындағы, ... ... ... келді. Сөйтіп әртүрлі саяси міндеттерді шешетін арнайы ... ... ... ... ... ... ... атауға болады. Олар
саяси PR, саяси имиджмейкинг, электоралды менеджмент, саяси брендинг, саяси
қақтығыстарды реттеу, лоббистік әрекеттер, саяси ... ... ... Ол ... ... болып көрінеді [59].
Кесте №3
Саяси менеджмент түрлері
Енді саяси менеджменттің осы ... ... блса да ... ... ... ... ... image – бейне, ұқсас, көрініс ...... ... ... ... ... бейнесімен жұмыс жасау.
Имиджмейкерлер тобының ақпарат құралдары, жарнама арқылы саясаткерге немесе
ұйымға ... бір ... ... Бұл ... науқаны әсіресе сайлау
кампаниялары кезінде болады.
Имиджмейкинг саясаткердің, ... және ... жаңа ... ... ... ... лидерлік бір кәсіп ретінде
қарастырылады. Бұнда ... ... ... ... ... кәсіпкерлер
бәсекелестік ортада өздерінің қоғамдық міндеттерді қалай шешу керек ... ... ... бағдарламалармен әрекет етеді. ... ... ... ... ... ... Оны негізгі лидер
ретінде көрсетіп жарнама арқыл ол ... ... ... Бұнда бұқара
психологиясының заңдылықтары қолданылады. Яғни, ол коммуникацияның ... [60]. ... ... ... ... ... дегенге сай келеді. Саяси
кеңістікте ұйымнан көрі лидердің, тұлғаның аты бірінші тұрады.
Қазіргі ... ... ... жеке ... рөлі ... ... саяси аренада өздерінің орнын табу үшін ... ... ... үшін ... бір бейнелер қажет екендігі
айдан анық зат. Әрине, сұрақтың осы ... ... ... ... ... – құлықтары тұрады. Оларға: бейнесі, сырт ... ...... дауысы, сөз ерекшеліктері, қол қимылдары кіреді.
Біздің ... ... ... ... ... ... ... бейнесі тұрады. Екінші кезекте, жұмыс жасау мүмкіндігі
тұрса, тек қана үшінші кезекте ғана саяси мәселелер тұрады ... ... ... Р. ... ... ... белгілі болғандай
сайлаушы кандидатпен жеке танысуға мүмкіндігі болмаған соң, ... ... ... ... яғни ... нақтылық.
Сол кезден бастап мамандар: үміткерді ... ... ... ... ал ... ... оның ... өзгерту керек деген қорытындыға
келген» [61].
Имиджмейкинг – ... ... ... жасау» дегенді
білдірді. Бұл жерде негізгі түсінік ... ... бір түрі ... ... ... ... ... құрылымы деп санауға болатын төрт
компоненттен тұрады.
Бірінші компонент – бұл ... база ... ... ... ... және т. б.) ... ... яғни жаман жақтарын
жасырып, жақсы жақтарын асыру мақсатында негізгі оптималды моделге сай келу
үшін әдейі ... ... ... – бұл ... ... моделі. Алдын ала дайындалған
негізгі материалға негізделіп құрылған.
Үшінші компонент – ... ... ... ... ... ... таралу амалдарымен енгізілетін бұрмалау.
Төртінші компонент – ішкі ... ... сай ... ... ... ... ... Және жеке ... ... ... ... қорытындысы [62].
Қазіргі қоғамдағы ақпаратты тарату жолдарының әр алуан болуы және
саясаттағы имиджеологияның, саяси ... де ... ... Бүгінгі
таңда саяси менеджменттің осы түріне деген сұраныстарда ... ... жаңа ... ... ... ... ... жүр.
Әсіресе имидждің рөлі саяси жарнама мен саяси PR – да өсуде. Бірақ біз
саяси ... ... PR – да ... ... ... түрлері мен
құралдары екенін есімізден шығармауымыз керек. Саяси имиджмейкинг саяси
менеджменттің ескі түрлерінің ... ... ... ... ... ... құрастырылып қорғалып жүрген. Оған мысал болып египет
перғаундарының және тағы да ... ұлы ... ... жатады.
Электоралды стратегия құру барысында кеңесші тек қана саяси идеяға емес
сонымен қатар кандидаттың жеке ... де ... ... бұл ... ... ... имиджге деген назардың жоғары болуы қазіргі
саяси ... ... ... ... ... ... барлық сайлау кампаняларын шартты түрде «бағдарламалық»
және «имидждік» деп бөлуге болады. Екеуінің біреуін таңдау ... ... бір ... басым болуына тәуелді. «Бағдарламалық»
кампаниялар өз ... қиын ... ... ешіп ... ... ... ... мұндай жағдайда әлеуметтік – экономикалық дамудың
бағыттарына ... ... ... ... және ... ... түп ... реформалау сияқты сұрақтар маңызды орынға ие болады. Осы кезде
саяси – идеялық ... ... ... ... мен ... ... ... арасындағы текетірес күшейеді. Ал әлеуметтік – ... ... ... және «қай ... жүземіз» деген мәселеге орай
кліспеушіліктер болмағанда, саяси сахнаға имидж шығады. Оны қалыптастыру,
айналдыру коммуникативті ... ... ... білетіндей имидж деп:
1. субъектінің бүтіндей (рационалды, ... ... ... ол туралы қоршағандарға белгілі бір ой, пікір,
сезім қалыптастыру;
2. субъектіге белгілі бір қатынас қалыптастыру ... ... ... және тағы да ... арқылы жеткізілетін
қасиеттердің жиынтығы.
Имиджге қысқада әрі нұсқа анықтаманы О. Потемкина былай деп ... ... бар ... ... ... ... ... – ұнаттыру, сенім
ұялату, «иә» деп ... ... ... ... ... ... ... саясаткер сайлаушыларға ұнайтынын анықтап алу
керек. Мысалы, АҚШ – та кандидат белгілі бір ... ... сай ... ... өте келе кандидаттың имиджіне деген нақты ... ... ... ... бүтіндігі: орта сайлаушыларға деген жақындық
қалады.
Сайлау алдында уақыт пен халыққа қажетті, саясаткер ... ... ... ... мүмкіндігі бар кандидат өзінің сайлаушыларына
жақын кандидат болып табылады. Осыған ... ... ... ... өмір ... ... жағдайда өмір сүруі керек, оларға ұқсас
әдеттері болуы қажет және олар ... ... ... ... деп ... ... ... ұялататын жағымды көрінуі тиіс, ал
сайлаушылар болса ... ... мен ... ... ... тиіс.
Саяси бағдарламасының күштілігін қарамасатан, кандидат өз жобасын іске
асыра алатындай жеке қаситтерге де ие ... ... ... ... игерген жөн. Нақышты дауыс пен сөз
құрылымының ... ... ... ... амалдардың бірі.
Олардың күш қуаты мен жұмысқа деген қабілеті жоғары ... ... ... ... ... ақпарат құралдары көптеген лидерлердің денсаулығына
мән беріп қарайтындығы. ... ... ... ... ... және оны миллиондаған тұрғындарға жақындастыратын кішкене болса да
әлсіз жері болуы қажет. Айталық, Б. ... ... ... ... ... ... ... киімімен және қылығымен
танымал болды [64].
Саясаткердің имиджін аз уақытта яғни ... ... ... ... ... ... ... қате пікір. Өйткені имидж жылдар
бойы қалыптасу керек және ... да. ... ... бар ... ғана ... ... жасайды және тілдік,
психологиялық тренингтер жүргізеді [65]. «Саяси өнімнің» ... ол ... ... ... ... да, ... маңызды компоненті имиджді
өзектендіру болып табылады. Мысалы қазақстандық зерттеуші Л. Ф. Адилованың
пікірінше, ... ... ... ... екі ... бар, ... екіншісі өзектендірілген. Кеңесші үшін бұл орайда маңызды мәселе,
жаңалық пен дәстүрді ұштастыру: егер де ... ... ... ... жаңа ... ... алмайды, яғни электоратты жоғалтып ... ... ... ... ... имиджге жұмыс жасау, кеңесшімен тығыз байланыста
болуды ... ... Ол өз ... кандидатты әртүрлі аудиториялармен
сөйлесуге технологиялық түрде дайындайды. Ол үшін ... ... және олар ... ... өлшемдеріне сай келуі керек.
Сөйтіп олар кандидаттың сөйлеген сөзіне өз бағаларын ... ой ... ... ... ... ... кандидатпен жұмыс жасайды
[67]. Мысалы, 1987 жылғы президенттік кампанияда ... ... ... ... ... оның кеңесшісі Серж Моати, оған өзін «қызу
мен сенім ... ... етіп ... ... ол үшін ... ... сезімін жеңуге тура келді. Тағыда бір мысал, 1988 жылы
жылғы ... ... ... ... және тез эмоцияға берілетін
Жак Ширакқа кеңесшілері иегін түсіруді және ... ... ... бас салмауды кеңес етеді. Осылай табиғи және ... ... ... ... менеджмент – (латын тілінен elector - сайлаушы) немесе
сайлау корпусы – бір ... ... ... немесе территориялық
бірлігі [69]. Саяси менеджменттің бұл түрі ... ... ... ... Оның ... ... сайлау науқанын ұйымдастырып ... ... ... ... бірі болған соң, демократиялық елдерде
мемлекеттік басқару органдарына сайлаулар жие ... Ал ... ... қызу ... бізге мәлім. Сондықтанда саясаткерлердің, ... ... ... электоралды менеджментке деген
қажеттіліктері жоғары. Бұл ... ... ... өз ... ... ... ... жазылуда. Саяси менеджменттің түрлерінің
ең көп жазылғаны, айтылғаны осы электоралды менеджмент болып табылады.
Саяси брендинг ...... ... ... ... ... бейнелерді, мағыналарды, белгілерді енгізу. Бренд саяси басқару
субъектісінің мақсатына сай ... ... ... ... керісінше
бір – бірімен бәсекелесуші топтарға айналдырады. Саяси бренд – бір ... ... ... ... және ... ... белгілер арқылы
адамдардың қандай саяси топқа жататынын және саяси кеңістікте қандай орын
алатынын көрсететін маркер сияқты [70]. ... ... ... ... жақын товардың белгісі ретінде анықталып ... [71] brand ... ... ... ... - сөз аударғанда сорт, қасиет және белгі деп
аударылады. Бренд – шыныменде «белгі», жоғарғы ... ... ... ол ... мәні ... емес – ол ... болса да, бренд болып қала береді.
Көптеген ... ... ... психология тұрғысынан қарастырғанда
бренд – имиджбен бір қатарда тұратын феномен. Дегенмен бұл екі түсініктің
арасында ... бар. ... ... ... кеңдеу келеді.
Бренд – имидждің жарқында, ... ... ... басқада айырмашылықтар
бар. Бірақ оның барлығын жазып ... ... ... біз үшін ... ... ... ... халықаралық қатынастың саяси тарихында
атақты брендтердің бірі 28.07.1914 жылы австрия Эрцгерцогы Фердинандты ... ... ... фамилиясы болды. Оны Принцип деп атаған еді.
Кейбір авторлар брендті дүниеге алып келу ... ... ... ... ... ... Әрине, бұнымен келісуге болады, егер де
объектіге байланысты құндылықты қалыптастыру үшін ... ... ... ... белгісіне (аты, белгісі) «ерекше», «жоғарғы» ... ... ... ... бұл шектеулі мағынаға ие болмақ. ... ... ... «қызметі», лидер және т.б.) «модаға» айналса халық үшін ешқандай
құнды болмай тек қана символға ... ... [72]. ... бағалы және
жағымды компоненттерден тұрады. Мысалы, Кеңес дәуірінде сайланылған
жетекшіге ... ... тек қана ... ... ... ... қатар
тексерілген брендке ие болады. Әрине бұл жерде әрбір ... ... ... ... ... Бұл екі ... пайда әкеліп отырды.
«Этикет» көптен қайталана берген соң брендке айналады, ал келесі сайланған
жетекші бренд ... ... Бұл ... ... ... ... адамдарды қанағаттандырады... товарға қатысты ассоциалану, престиж
белгісі, тұтынушының психикасына өз әсерін тигізеді, кей ... ол ... ... мақтан тұтады... Жарнама арқылы товардағы бар құндылықты
қосымша қосу, айту – бұл алдау, арбау ... ал ... ... алғаннан
қанағаттанатындығының кепілдігі» [73].
Бірақ басқа да көзқарастар кездесетіні ұмытпаумыз керек. Психологиялық
құрылымы ... ... ... аңызға ұқсайды. Мысалы, қазақстанның
нақты, шын президенті бар оны Назарбаев деп алайық. Әрине уақыт өте ... ... ... деп ... аңыз ... Ал ... имидж брендке ауысады және де сол брендті ... ... ... ... ... ... брендке байланысты мысалдар
көп. Біздің елде сексен жыл бойы өмір сүріп келе жатырған ... ... ... ... ... ... ... Сол сияқты Америка
құрама штаттарында тұрақты ... ... ... да бар. Елде олардың аттары көрсетілген брендтерде бар
«Америкалық арман», «батыстық демократия» деген брендтер кездеседі. Барлық
саяси психология ... ... ... жасауда көп қолданылатын амалдардың бірі «куәгерлік» амалы. Бұл
амал тек қана ... ... ғана ... ... ... ... да ... белгілі. Егерде коммерциялық жарнамада «куәгерлік»
үтектен шығатын буға немесе автосалондағы автомобильдердің ... ... ... ... ... және ... жеке қасиеттеріне таң
қалады.
«Саяси постқа үміткер саясаткерді халық ... ... оның ... ... тұлға жүрсе онда оның қолдауы сезіледі. Оның қасиеті
үміткерге де өтіп ... Және де ... ... ... ... міндеті
емес. Тек қана олардың үміткердің қасында жүргені жетіп жатыр» [69[. Бұндай
«куәгерлік» тағы да бір ... ... іске ... Ол ... ... фон» деп ... ... тұлға өзіне сай келетін фонда көрініп тұрады.
«Куәгерлер» бұл жағдайда «фонның» рөлін ... Бір ... ... ... ... ... батырлар «фон» болса, қазіргі ... ... ... ... ... өз ... айналдырып, олар өздері
саяси брендке белсенді қатысады. Бұл процесс біздің Қазақстанда да ... ... 2004 жылы ... ... сайлауында, 2005 жылғы президент
сайлауында да біздің атақты ... ... ... ... ... ... еді. ... халық арасына шығып
концерт қойып, үміткерлердің жақсы таныстары екендіктерін айтып халықты ... ... ... ... ... ... бұл жағдайда үміткердің
саяси бренд жасауы тек сайлау кезінде болатын құбылыс болғандықтан, бұны
саяси брендке ... ал ... ... ... ... ... кең
деп қолданылуы болып табылады.
Саяси брендтер жақсы жасалып жеткізілген жағдайда адамдардың санасынан
шықпайтын, оларды біріктіретін ... ... ... ... ... менеджменттің түрі бола ... ... ... мәні ... ... ... орай саяси бірегейлікті қалыптастыру болып
табылады.
Саяси қақтығыстарды реттеу – бұл мәселе ерекше қасиеттерді қажет ... деп – бір – ... ...... ... ... ... бір – біріне қарама қайшы ... ... [75]. ... ... ...... күштердің, саяси қатыныас
субъектілерінің теке – тірестері өтетін ерекше саяси ... ... өзі ... ... ... ... ... тұрушылықтың шынайы
фактілері бар. …«Қақтығыс» ұғымы қоғамдық өмірде әлеуметтік практиканың
өзара ... ... ... ... ... ... ... табылады... Қақтығыстарды көрінген саласына байланысты
жіктеуге болады: экономикалық, саяси, құқықтық, діни, ... және т. ... ... ... ... ... әрқилы формалары болып
табылады. Өйткені қақтығыстарда ... ... ... ... ... ... ... діни, этникалық және басқа да
мүдделерін түсінетін және олардың үстемдігі мен жүзеге асыруға ... ... ... ... ... іс ... шешіледі [76]. Міне, осы қақтығыстарды шешу міндеті саяси
менеджмент мойынында екенін ... ... жөн ... ... бұл түрі ... ... ... пен саяси шиеленісті
деңгейін төмендету үшін ... мен ... ... ... ... ... бір түрі ... әрекет. Біздің қоғамның
саяси өміріндегі маңызды субъектілердің бірі ... ... ... ... ... ... Әсіресе ғаламдану барысында мемлекет рөлінің
төмендеуіне орай жоғарыда аталған топтардың рөлі өсе ... яғни ... ... ... ... ... ... қоғамда
қатардағы азаматтар үшін үкіметке ықпал етудің екі жолы бар:
1. Сайлауда дауыс беру;
2. ... ... ... ... өз ... қысым көрсету топтары және мүдделі ... ... [77]. Сол ... ... ... ... ... жатады.
Лобби (ағылшын тілінен lobby – дәліз) қазіргі саяси түсінігі бірінші
рет 1808 жылы АҚШ ... ... ... ... ... АҚШ – та
лоббистерді «конгрестің үшінші палатасы» немесе «үкіметтің төртінші билігі»
– деп ... ... ... жеке және ... ... нақты құралдары мен
әдістері арқылы заң ... және ... ... органдарына белгілі бір
заңды қабылдау ... ... ... ... ... ... ерекше түрі [78]. Бұл әрекет лоббистік әрекет деп аталады.
Біз көріп отырғандай лоббистік әрекет ... ... ... ... ... ... Және заңды түрде оның бір түрі ... ... ... ... ... ... кіріп өзінің
мүдделерін іске асырады. Бірақ оларда бұл ... ... ... ... ықпал етудің ерекше түрін табу керек болды.
Лоббистік әрекет кезінде саяси менеджменттің әдіс – ... ... ... ... ... ... көмек көрсетеді.
Саяси менеджменттің келесі түрі ретінде ... ... ... ... ұйымдармен, партиялармен одақ құрып келісім ... Бұл ... ... ... ... ... белгілі.
Сонымен қатар құбылыстың өзі белгілі бір міндетті шешудің ... ... ... ... болған парламент сайлауындағы АИСТ блогын
айтуға болады. Азаматтық партиямен Аграрлық партияның келісіліп ... ... ... ... ... ... ... маңызды түрі ол саяси PR болып
табылады. PR ағылшын тіліндегі public ... ... ... ... ... ... ... деген мағынаны білдіреді. Сяси
менеджменттің бұл түрі аса маңызды болғандықтан біз бұл ... ... ... арнадық. Сондықтанда саяси PR мен саяси менеджмент арасындағы
қатынас туралы мәселені келесі бөлімде қарастырамыз.
2.2 Саяси PR саяси менеджменттің ерекше түрі
Қазақстанның ... ... ... ... процесін басқарудың
жаңа технологиялары ене бастады. Бұл процесті “паблик рилейшнз” ұғымымен
түсіндіріледі. ... ... PR деп ... Тәжірибие көрсеткендей саяси
PR технологиялары өтпелі кезеңде мемлекет үшін, жеке ұйымдар үшін ... ... ... Олар (мемлекет, саяси ... жеке ... ... ... ... үшін ... саяси санасына,
құндылықтарына ықпал етуге ... ... ... ... ... ... ... керек. Сонымен қатар біздің елде
мемлекеттік қызметтің қызмет етуінің негізгі механизмі PR ... ...... ... ... ... PR – дың ... үшін рөлі зор ... еш ... ... ... ... бұл қазіргі қоғам үшін жаңа құбылыс, тіпті
ерекше феномен. 1986 жылы “PR манифест” ... онда ... мен PR ... ... көрсетеді. ««Сіздер» (жарнама) – маркетингтің ... ... ...... ... құралдарымыз»
[80] – деп көрсетілген. Сонымен қатар Л. Б. Невзлиннің пікірі бойынша
««Паблик рилейшнз» ... ... ... ... ... [81] ... немесе паблик рилейшнз (ағылшын тілінен аударғанда – public
relations, public – ... + ...... байланыс) – қоғаммен
байланыс, ұйымның беделін көтеру үшін және оны ... ... ... ... ... ... Оны ... асыру жолдары көп,
бастысы бұқаралақ ақпараттық құралдармен жұмыс жасау болып табылады. Жалпы
қоғам мүддесі үшін ... ... ... және ... қарым – қатынас өнері [82]. Дегенмен PR – дың ... Сэм Блэк ... «Что ... PR?» – ... ... ... ... «PR толық әрі шындық ақпаратқа негізделен өзара қатынасты және
жалпы мүддені анықтау үшін екі жақты ...... ... [83]. ... ... ... ... рилейшнз – ұйымдар мен қоғам арасындағы
қатынас барысында өзара түсінікті, қатынасты орнатуға, ... ... ... бір ... [84] ... ... бұл ... бағалы түрде
және идеологияландырылған. Онда қолданған «шындық», «толық ақпарат» сияқты
сөздер технологиялық жағынан жарамсыз ... ... ... бір автор М.
Самохвала пікірінше өмірге сай келетін анықтамаладың бірін Э. Бернейз ... ... ... ... Э. ... ... ... «PR – қауымның
әрекетін өзгертуге және олардың мүддесі үшін ... ... ... ... оның ... ... ... әрекет» болып
табылады. Ал А. Чумиковтың пікірінше «PR – бір ... іске ... ... және оған ... ... жобаның ішкі қатынастарының
үндестігін орнатуға бағытталған процедуралық – ... ... ... ... жүйе» [85] екен.
1978 жылы Мексикада болған PR ... ... ... өзіндік анықтамаларын ұсынды: «PR – ұйымдар мен ... ... ... ... мен оның ... ... еткелі
тұрған бағдарламаларының жоспарларына байланысты кеңес беру, нәтижесін
болжау, талдауға бағытталған әлеуметтік ғылым және ... [86]. ... ... PR – ... ... жұмысын әлеуметтік маңызды жұмыс ретінде
көрсеткісі келетіндігі көрініп тұр.
В. А. ... ... ... корпорациясының мақсаты тәртіпті және
жақсы екенін адамдарды сендіру, және корпорацияның ... ... ... ... ... ... [87] – деп анықтайды. Ал Б. Л. Борисов
«PR – басқару мақсатында ақпараттық ... ... ... ... ... қалыптастыру және де мемлекет субъектісінің, жеке ... ... ... көрсету» [88] – деп анықтайды. Бұл саяси
менеджменттің анықтамасына ұқсап кеткен секілді. Дегенмен Б. Л. ... ... дың ... ... ... ... ... отыр. Тағыда бір автор
М. Е. Кошелюк ««Саяси PR – ды» ... ... ... ... ... саяси әрекеттің саласы ретінде салыстыруға болады.
Солардың ішіндегі жарқыны сайлау алдындағы науқандар» [89] – ... ... ... PR – ға бір ... берілген анықтама. Себебі саяси PR – ... ету ... ... ... кеңірек.
1999 жылы PR – дың Европалық ... ... ... тобы ... PR – дың ... ... талданды. Осы баяндаманың
негізінде CERP басты ассамблеясы 2000 жылдың маусымында Европаның барлық PR
... ... ... ... ... «PR – коммуникацияның
саналы ұйымы. PR – менеджменттің қызметтерінің бірі. PR – мақсаты екі ... ... ... ... оның ... ... жемісті
қатынас орнатып өзара түсінікке жету» [90].
Біз көріп отырғандай PR – ды ұйым мен ... ... ... ретінде, басқарудың түрі (қызметі) ретінде және қоғамдық ... ... ... ... ... өзара қатынасты құрып, қолдау
мақсатында коммуникацияға сүйену ... ... ... ... анықтамалар негізінде саяси PR – дың анықтамасында шығаруға
болады. ... ... ... ... ... ұйымдар мен қоғам арасында,
тіпті лидерлермен ... ... ... ... ... ... PR – ды ... кезінде оны міндеттерді шешетін
технология ретінде көптеп көрсетуде. Біздің ойымызша басты ... ... ... ... ... PR – коммуникативті әрекет,
сондықтанда PR – дың ... ... ... ... ету
мүмкіндіктерінен іздеу керек деп ойлаймыз.
Б. Л. Борисов «саяси ... ... ... ... қоғаммен
қатынасында коммуникацияның барлық саласын қамтиды» [91]. А. Н. ... ... екі ... ... 1. PR, 2. ... ... «насихат біреулердің мүддесі үшін сандар мен ... ал PR ... шын ... ... насихатта қатаң тәртіп
арқылы ... ... бір ... ... ... ... ... бұл әрекет қызықтыра ма, қызықтырмай ма оған ... ... ... ... ... әрекет етеді. Ол адамдарға тек қана ... ал ... өз ... ... ... ... бар; ... жеке адамға немесе топқа әсер етуде бір ... ... ПР ... ... екі ... ... механизмін іздейді және
аудиториямен санасады» [92].
Саяси PR – технологиялары туралы айта келе А. И. ... ... ... жан – ... ... ... ... коммуникатордың
жағымды бейнесін құруға, белгілі бір көзделген әрекетті іске асыру үшін
қоғамда қолайлы жағдай жасауға ... ... ... қабылдау орталығының
беделін көтеріп, сақтап қалуға бағытталған. Уақыт өте келе ... ... ... ... ... адамдардың саяси оқиғаға деген құндылық
бағыттарын қалыптастырады және оларды саналы әрекеттер жасауға ... ... ... ... ... ... сендірудің этикалық
тұрғыдан рұқсат етілген түрлері – PR болып табылады, ал қоғамдық ... ... ... – ол ... насихат. PR сөзін қолдану қазіргі таңда
үрдіске айналды. Ол туралы көптеген ... ... ... PR – ... ... ... ... әрқалай қолданыпта жүр.
Әдебиеттерде PR – дың 500 – ден астам анықтамалары ... Ол ... ... ... әлеуметтік тәжіребие және т. б. ... ... ... ... ... және ... түрде кездеседі.
Дегенмен анықтамалардың әр алуандығына қарамастан PR – дың ... ... ... Ол ... ... ... жағдай жасау. Ал
саясат саласында билік пен қоғам арасында қолайлы қарым – ... ... ... түсіністікке қол жеткізу болып табылады.
Қазіргі таңдағы PR – ға С. М. Катмен қызметтік тұрғыдан ... Ол ... ... көрсетілген PR – дың қызметтерін негізгі
қызметке ауыстыруға әрекет жасайды. Нәтижесінде PR – дың ... ... ... PR ... ... бола тұра әркезде жоспарлы жұмыс
жүргізеді;
2) PR – дың ұйыммен қоғам арасындағы өзара қарым – ... ... PR ... ішінде және сыртанда адамдардың әрекеті, қатынасы,
пікірі және жаппай ... ... ... ... PR ... ... саясатын, қоғамға қатысты әрекеттерін
талдайды;
5) PR ұйымның қолданатын ... ... ... ... ... ... Егер де ұйымның перспективасы
мен қоғамдық мүдде арасында қақтығыс пайда болса ... іс - ... іске ... PR басқа ұйымдар мен қоғамға байланысты ұйымның ... ... ... әрекеттерінің жаңа амалдарына
байланысты ... ... және ... ... PR ... ... арасында қатынас орнатып үздіксіз сол
қатынасты қолдап отырады;
8) PR ұйымның ... және ... ... ... ... ... мақсатты түрде қажетті өзгерістер енгізеді;
9) PR ұйыммен жұртшылық арасындағы қатынасқа және жаңа қатынастарға
үздіксіз әсер ... ... ... ... жоқ ... байланысты PR – осы тоғыз қызметін
қабылдауымызға тура келеді. Бұл жерде мәселе анықтаманың ... ... ... емес. Ең маңызды PR – дың негізгі қызметін
түсіну керекпіз. PR мемлекеттік және ... емес ... ... ... ... менеджменттің маңызды бөлігі. Дегенмен, қазіргі таңда PR
қоғамдық пікірге ықпал етудің негізгі құралына ... Бұл ... ... ... ... ... әлсіреуі және ақпарат
жүйесінің жылдан – ... ... ... Ал ... PR ... ... түрлерінің бірі болғандықтан, ол ... ... ... ... ... орын ... PR – дың ... көрсетілгеннен кейін біз оның негізгі принциптерінсіз жұмыс жасай
алмаймыз. Себебі көптеген авторлар PR – дың ... ... сол ... ... қазіргі таңда PR саласында әрекеттер жасалуда.
Демек ... PR дың ... ... десек қателеспейміз.
Біздің ойымызша PR –да, саяси менеджментте кейбір кездерде бірдей
қарастырылуы ... ... PR ... ... ... ... ... сол басқарудың өзі саяси менеджмент болып табылады.
Сондықтанда PR – ерекшелігі мен ... ... үшін оның ... ... ... Г. ... басшылығымен бір топ авторлар PR –дың негізгі төрт
принципін көрсетеді:
1. Демократия ... ... ... ... ... экономикалық, саяси, рухани еркіндікке сүйенген
азаматтық белсенділік ... ... ... Тек ... жағдайында адамның жарияланған және жүзеге асатын
құқықтары, азаматтық құқықтар, құқықтық кеңістікте еркін ... ... ... ... ... PR сияқты
қоғамдық қатынастың түрі дүниеге келеді.
2. Баламалық принципі. Қоғамдық ... ... көп ... ... ... ... Әсіресе мақсат қоюға
байланысты басқару технологияларын қолдану кезінде көрінеді.
3. Азаматтық ... ... Бұл ... ... ... ... ... құбылыстарды елемейді, ... ... даму ... ... ... дүниеге келуіне байланысты туындайды. Қақтығысты
шешуде келісім, бірлік, келісімпаздық PR – дың ажырамас бөлігі.
4. Технологиялық ... ... ... қатар ерекше
технологиялар дамуын ... жоқ ... ... кері ... ... олар PR – дың ... да ... тигізді,
әсіресе пәніне мақсатына және іс - ... ... саны көп ... ... PR – дың ... ... ... ... мол бола ... Сондықтанда
технологиялық ресурс PR – дың маңызды құрылымы болып табылады
[95].
Бұл авторлар тобының пікірімен келісуге ... ... бұл PR – ... ... ... ... деп ... болмайды. Себебі бұл
жерде авторлар PR – дың ең ... да, ... да ... ұмыт ... ол ... ашық және ... болу принципі». Демек PR
коммуникативті саладағы маңызды әрекет ... ... бұл ... ол PR болмас еді.
Қазіргі таңда саясаткердің өнімді жұмысы оның ... алу ... ... ... ... ПР ... кез ... бағытта кеңес бере
алады.
Саяси ПР саяси кеңес беру процесінің жалпы және кең ... ... ... белгілі бір саясаткердің саясатын жүргізетін және өзінің
әрекетін сайлау кампаниялары ... ... ... ... ... төмендеп бара жатыр. Саяси қайраткерлер өздерінің
әрекеттерінің шынайы болуымен қатар виртуалды екенінде түсініп ... ... ... ... ПР ... ... ... мансабының
басында, кезекті сайлау кампаниясында ... ету ... ... ... ... субъектінің іс - әрекетінде ... ... ... туындап отыр. Бұндай үздіксіз қоштаулар ... ... ... ... ... Кеңес беруші маман тек қана ПР
кампанияларда емес сонымен қатар саяси әрекеттің басқа аспектілерінде де ... ... ... ... ... ... ... ПР, саяси кеңесшінің
кәсіптік қызмет бола тұра кең көлемді саланы қамтиды.
Саяси менеджмент ... біз ... ... ... бұл ... және ... ... мүдделерін реттеп отыратын
қызметінің ерекше түрі ... орай ... ... ... ... бизнестің бір түрі
болып саналады. Саяси лидерді атақты қылу барысындағы ... ... ... ... кез ... кәсіпкерлік инициативамен бәсекеге түсе
алады.
Саясатқа көп адам араласқан сайын онда бұқаралық ақпарат ... ... ие бола ... ... ... құралдары уақыт өте ... ... ... оның механизміне және мәніне айналады. Саяси
менеджментті зерттеуші ресейлік ғалым Л. А. ... ... ... ... іс - ... ... ал бұқаралық ақпарат
құралдары қалыптастыруда негізгі рөлді ... ... ... Яғни,
саясат шешім қабылдаудың тар саласынан ПР қызметке ... ... ... ... ПР ... ... мен ақпараттық
ағымдарды ұйымдастырады және басқарады. Олар белгілі бір қызметті атқаруға
бағытталады. Басты міндеттерінің бірі ... ... ... ПР
мемлекеттік және мемлекеттік емес ... ... ... ... ретінде қарастырылады, яғни саяси менеджменттің саласы бола тұра ол,
басқарушы мен басқарылушы арасындағы өзара түсіністікті қамтамасыз ету ... ... Бұл ... ... жүйелердің тиімді қызметінің
тиімділігін көтеру болып ... ПР ... кең ... ... ол әлі де ... ... жаңа сала болып қалуда. Және де бұл
ерекшеліктің қазіргі қоғамдағы феноменін түсіндіру керек. Саяси ПР жоғарғы
ақпараттық ... ... олар ... ... ... ... ету тиімділігін көтереді.
Сондықтанда саяси ПР саяси процестің негіздерінің бірі. ... ... ... ... ... өзгергіштігімен
түсіндіріледі. Бұл өзгерістердің шеңберінде ... ... ... ... ... саласы болып табылады. Ал өз ... ... ПР – сыз ... ... ... ПР –дың қызмет ету барысында ... ... ... басқа да
мәселелік аспектілері бар. Айталық, бүгінгі ПР ... ... толы ... Шын ... ... ... ... ПР – ға еш қатысы жоқ.
Өйткені, «ақ» ПР – дың ... мен ... ... ПР – ға тым ... ... орайда маңызды болып табылатындардың бірі, таза ПР – ... ... ... ... ПР ... ... тіпті
сай келетін фактілермен ғана іс - әрекетке барады. Саяси ПР – дың ... ... ... ... пресс – конференция,
баспасөзге ақпарат дайындау және ... ... ... ... ... ПР ... ... қалып қоюда.
Сөз, тұрғындардың пікірі мен санасын манипуляциялау міндетінің теоретикалық
базамен сай келмеуінде болып отыр. Өкінішке орай ... ... бара бар ... ... жоқ. Бұл зерттеулер аталған
кәсіптік қызметтің даму деңгейін ... ... ... бар ... ... ПР – ның ... ... шектеледі. Сондықтанда отандық
саяси кампанияларда, әралуан технологиялар қолданылуы ... ... ... ... ... ауытқулар да болып отырады.
Қазақстанның саяси саласында ПР технологиялар 1990 жылдардың аяғында
алғаш рет ... ... ... орай ... байланыс туралы ауыз
толтырып айтатын саяси кампаниялардың бірі 1999 жылдың 10 – шы ... ... ... ... сайлауы болды. Тура осы кезден бастап ПР
кез ... ... ... ... элементіне айналды және
қазақстандық саяси мәдениеттің бөлінбес бөлігі ... ... Әрі ... ... ... қазақстандық ПР – дың нақты ерекшелігі
қалыптасады. Ол әртүрлі формада және ... ... ... ... ... көрінісі жалпыұлттық сайлау науқандарында байқалып отырды.
Саяси технолгияларды қолдану тиімділігі, ПР ... ... ... түсуінен көрінеді. Кез келген ... ... ... ... және толық болу ... ... ... Тек қана осы ... ғана ПР – ды саяси жарнамадан
айырып отырады. Бізге мәлім ... ... ... нақты, белгіленген
мақсаттарды көздейді, ал оның қатарында өзара түсінушіліктер ... ... ... ... ... ... сату көлемін
ұлғайту немесе қоғамдық ұйымның ... сату ... сөз. В. А. ... ... ... салыстыра келе былай дейді: «…өзара ... ... ... айырмашылығы болса, оларда жарнамадан соншалықты
өзгеше» [98]. ПР ең алдымен диалогқа және өзінің мақсатты ... ... ... ... ... кандидат пен сайлаушылар мүдделерінің
бірдей болмайынша жеңіске жету мүмкін емес. Бүгнгі таңдағы ... ... ... құралдарының ықпалына аз түсуде. Алғашқы, сайлау
алды кампаниясынан кейін сайлаушы жарнама ... ... ... ... ойымызша оған себеп ретінде бірнеше факторларды көрсетуге
болады. ... ... ... құралдары мен ... ... ... Бұл ... тарату каналдарын кеңейтеді.
Екіншіден, белгілі бір рөлді барлық ... ... ... мәдениеті
ойнап отыр. Әрине ол өз кезегінде қазіргі сайлаушыларға тағылып отырған
пікірлерді ... ... ... ... ... бір ... сәттілікті кепілдік етуі.
Бұл кепілділік толық кампаниялар ... ... ... ... ... ... негізделген. Шаралар жиынтығын жүзеге асыру
нәтижесінде тұрақты және жағымды қоғамдық пікірге ие ... ... ... бар ... ... ... дүниеге келеді.
Сонымен жоғарыда көрсетілген тенденцияларды ескере отырып, әрбір
кандидатқа сайлау кампанияларын ... үшін ... жол ПР ... және ПР ... құру болып табылады. Бұлардың қызметтері сайлау
науқаны біткен соң тоқтап қалмау керек.
2004 – ші жылғы ... ... ... ... басқарушы
топтары сайлау кезінде «билік партиясы» негізінде бір ... блок ... ... партиясымен» салыстырғанда заңды ПР технологияларды
оппозицияда белсенді әрі ... ... Бұл ... оппозицияның
әрекеті биліктің әрекетіне қарама – қарсы келді. ... егер де ... ... тәртіпке орай қоғаммен тікелей қатынастан ... ал ... ... ... ... ... ресурстары
болмаса да, қазіргі ПР – дың ... бар ... ... ... Осы ... айта кету жөн, 2005 жылдың желтоқсанында өткен
Президенттік сайлауда бірқатар ... ... ... ықпалы
өсіп отырды. Бұның барлығы саяси технологияларды қолданудағы тәжірибеге
байланысты болды десек қателеспес едік.
Бірақ ПР ... ... ... ... ... ... бакрысында, сайлау кампаниялардың ықпалды
қатысушылары ретінде жергілікті басқару ... ... ... Бұл
тенденция бірінші кезекте қазіргі таңдағы саяси процестің ... ... ... ... ... кезінде жергілікті билік пен
оппозиция үміткерлерінің қақтығысуы заңды құбылыс. Сонымен қатар ... ... ... жету ... де ... Тура осы ... ... саяси технологияларды пайдаланудағы шеберлігі сыналады.
Сондықтана ... ... кез ... ... ... ... қолдану барысында жергілікті басқару элитасымен ... ... өсіп ... PR – дың ... ... ... түрі екеніне көзіміз жеткен
секілді. Саяси менеджменттің ерекше түрінің қазіргі таңда көптеп ... ... ... ... ... кеңейтуге мүмкіндік береді.
Сондықтанда PR туралы көп жазылғанымен оның саяси менеджментің бір ... ... енді ғана ... алынуда. Біздің ойымызша бұл мәселе
әліде болса ... ... ... назарын аударады.
3 ҚОҒАМДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ САЯСИ МЕНЕДЖМЕНТТІҢ АЛАТЫН ОРНЫ
3.1 ... ... ... - әкімшілік басқарудың басты
технологиясы
Саяси менеджменттің мәні, мағнасы қазіргі таңдағы ... ... де ... ... даму ... ... менеджмент мемлекеттік -
әкімшілік басқару жүйесінен өз орнын тауып отыр. Саяси менеджмент ... ... ... мемлекеттік құрылымдарға қызмет еткенде, ... ... ... таңдауға емес сонымен қатар мақсаттарды да
анықтауға мүмкіндік береді. Біздің ойымызша саяси ... ... ... ... ... ... атқарады:
1. Мемлекеттік қызметтің тиімді жұмыс жасауын ынталандыру;
2. Тұрғындармен қолайлы қатынас орнату және PR;
3. Мемлекеттің ... ... ... жасау;
4. Басқарудың жаңа үлгілерін ұсыну;
Сондықтанда мемлекеттік - ... ... ... ... ... ... негізінде қарастырылуы керек.
Біріншіден, саяси билік пен әкімшілік ... ... - ... ... ... ... ... біз саяси билік ... ... ... қалыптасқан басқарушы элитаның және ел ... ... ... ... Ал әкімшілік билік деп, біз
шенеуніктер мен мемлекеттік қызметкерлерден тұратын мемлекеттік аппаратты
қарастырамыз.
Екіншіден, ... ... ... ... мен ... сай ... орындай алатындай етіп қызмет
етуі қажет.
Үшіншіден, азаматтық қоғамның міндетті элементі ... ... ... ... ... мемлекеттік - әкімшілік басқару саласында саяси менеджментті
қолдану тәжірибиесі теориялық ... ... ... ... - ... ... қолдану 70 – ші
жылдарға сай келеді, бұл ... ... ... ... жүре ... Бұл дағдарыс мемлекеттік бюджеттің жетіспеуінен
туындады. ... ... ... ... ... шешу ... ... жеке шаралар қолдану керек. Дәстүрлі басқару технологияларын
қолдану өз пайдаларын бермеді. Яғни, олар жеке қолдануға ... ... ... бар ... жеке ... талаптарын
қанағаттандыру үшін барабар жауап беру мүмкіндігі жоқ. ... ... ету ... барысында азаматтар мемлекеттен күтулі және
қажетті көмектерін ала алмайды.
Жоғарыда көрсетілген процестерден басқа, жаһандық ... ... және жеке ... қауымдастықтардыңда бастарына қауіп төндіре
бастады. Осыған орай, саяси менеджмент мемлекеттік - ... ... ... ... ... ... ... заманның жаңа қиыншылықтарына тап болған кез ... ... ... өмір сүру үшін ... және ... ... ету ... ретінде қолдануға мәжбүр болады. Осыған орай саяси
менеджмент қазіргі заманның ... ... ... ... ... қатар саяси менеджмент мемлекеттік құрылымдардағы жаңа
бағдарламалар мен жобаларды іске асыруда кеңірек ... ... ... ... ... Европада
кеңінен қолданылды. Көптеген жағдайларда олардың ойлары солтүстік Америка
зерттеушілерінің пікірлерімен ұқсас болып ... Олар ... ... ... ... амалдарды пайдалану тиімді болып
табылады екен. Мемлекет ... ... мәні ... ... аз ғана ... бар, ... ... саясатта
қолдануға болады.
Қазіргі таңда менеджменттің бір бөлігі болып табылатын әлеуметтік –
саяси менеджметте дамуда. ...... ... пәні ... ... ... әлеуметтік және саяси қатынаспен ... ... ... ... ... саяси және
әлеуметтік – экономикалық шешімдерді талдау болып табылады [99].
Сонымен қатар менеджметің ... тек қана ... ... ... ... ... деген, сияқты пікірлерде
кездеседі. Тіпті, мемлекет азаматтардың ... ... ету ... ... ... онда ... күшпен бағындыру құзыры бар деген
пікірлерде кең етек алуда. Бұл ... қате ... ... ... ... заңды күшті қолдану тиімсіз ... ... және ... ... ... көбірек кездесетіні ұмытпауымыз керек сияқты.
Дегенмен көптеген адамдар ... күш ... құқы бар ... ... ... ... күштілігін, мәселелерді күш қолданбай
шешуіне байланысты бағалайтыны айдан анық ... ... ... ... ... бақылау, санкция сияқты түрлері көп жағдайда ... ... ... ... ... ... ... табылады. Қазіргі
саяси ғылымда саяси менеджменттің ... - ... ... көптеген пікірлер бар. Осы ... ... ... ... ... саясатының ажырамас бөлігі ретінде
қарастырады. Мемлекет өз ... ... болу ... тек қана ... ... сонымен қатар оларды сендіруіде қажет. Сондықтанда сендіру
барысыда мемлекет ... ... ... ... механизімдерін қажет
етеді.
Саяси менеджменттің мәні мен негізгі идеясын, біздің ... ... ... М. ... ... түсіндіруге болады. Ол бойынша
«Мемлекет қоғамды бақылай алмайды, қоғамға бұйрық бере алмайды; ... ... түрі ... әрі ... ... ... көрінеді, бірақ
бюрократиялық сілкіністен кейін ештеңе өзгермегендігі байқалады және
қатынастың ... ... ... стереотиптері, өзіндік сипаттар еш
кедергісіз қайта қызмет ете бастайды» ... ... ... ... ... ... ... бағытты
ұстанған әмбебап басқару технологиясы болып табылады. Сондықтанда саяси
менеджмент мемлекеттік - әкімшілік басқарудың басты ... ... ... ... ... Олар саяси маркетинг, PR, саяси
жарнама жен тағы да ... Біз ... ... ... ... ... тиімді құралы ретінде жоғары бағалаймыз ... ... ... ... ете ... басты технология деп
қарастырамыз.
Егер де саяси менеджментті коммерциялық менеджментпен салыстырсақ, онда
коммерциялық ... ... ... ... ... етіп ... ... депутаттық мандат алуды мақсат етеді, ал саяси менеджмент өз
әрекетінде ... ... ... - ... ... ... ... басқаруда маңызды және қиын міндеттерді шешеді.
Мемлекеттік - әкімшілік басқаруды ... ... ... ... ... асу барысында жеке меншік түрінде ... ... ... жеке ... ... ... ... іс әрекетте көп кеңістікке ие болады, ал мемлекеттік қүрылымда,
саяси процесті басқару барысында ... ... және ... пен ... ... алып ... ұстау қажет.
Саяси менеджменттің толық теориялық базасы бар, зерттеу ... ... ... ... мен ... болып табылатын
өзіндік пән ... ... ... ... өкілі. Саяси
менеджмент ададардың бір затқа немесе ... ... ... ... қол ... ... ... және өндіретін ғылым мен өнердің
түрі. Саяси менеджмент әкімшілік күштеу технологияларынан ... ... ... ... ... таңда саяси менеджментті мемлекеттік - әкімшілік басқаруда
қолдану нәтижесінде, ... ... әдіс – ... ... ... Саяси менеджментті жоғарыда аталған салада қолдануда көптеген
кедергілерде ... бұл ... ... ... менеджмент идеясы
бүтіндей алғада, ойлау бейнесі және басқарудың әртүрлілігі ретінде саяси
тәжірибиеде, әсіресе ... ... ... өз ... ... ... басқару моделі көп жағдайда өзінің зерттелуін әр ... ... ... ... елдерге негізделген. Олар мемлекеттік
әкімшілік басқаруға менеджерлік амалдар шеңберінде қарайды. Біз үшін қызық
тудырып ... ... мен ... ... ... ... ... бұл елдерде нарықтық ... ... ... ... және құрылымына араластырылған. Жаңа мемлекеттік
менеджмент принциптеріне негізделген ... ... ... ... ... ... Бұл бағыт англосаксондық ... орын ... ... ... саласында пайда болған
менеджмент идеясы дәстүрлі мемлекеттік - әкімшілік басқарудың ... ... ... жүріп отырған мемлекетте тұрғындардың мемлекеттік
басқаруға деген сенімі төмендейді, нәтижесінде бұл жаңа ... ... ... етпей қоймайды. Бұл мәселені шешуде
менеджментке ... ... жаңа ... ... ... ... ... қояды ол «әкімшілік» немесе «басқару», «үкімет» сияқты түсініктердің
орнына «жетекші» түсінігін ... Жаңа ... ... ... ... ... ... және және халықаралық
институттарды, жеке, мемлекеттік немесе аралас құрылымдардың кооперациялық
жүйесі ретінде болады. Ол ... ... ... ... ... шешуі қажет. Басқа сөзбен айтқанда жетекшіліктің мәні
жәй ғана ... ... ал ... ... ... ... Бұл жағдайда мемлекет кооперациялық қатынасты қалыптастырушы
ретінде инициатор серіктестігінің рөлінде болады.
Мемлекеттік басқаруда қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... өйткені бүгінгі қоғамның күнделікті өміріне
белсенді түрде жаңа ... және ... ... ... қазақстан республикасының президенті 2007 жылдың 28 – ші
ақпанындағы «Жаңа замандағы жаңа ... атты ... ... ... дер кезінде мән беріп отыр. ... ... ... ... ... төмендегі бағыттар бойынша жүреді
- мемлекеттік органдарының құрылымын жетілдіру;
- мемлекет қызметкерлерінің жалақысын ... ... ... ... ... қызметкерлерінің санын реттеу;
- мемлекеттік қызметтің жұмысында жоғарғы дәрежедегі сапалыққа
жету;
- бюджет процесіне орай жаңа ... ... ... ... тұрақтылығы мен басқарылуын арттыру;
- жемқорлықты төмендету;
- мемлекеттік қызметтің ... ... ... ... ... президенті Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаев халыққа жолдауында елдегі саяси реформалардың жүру барысына ... ... ... ... ... байланысты былай дейді:
«Сегізінші міндет – дамуымыздың жаңа кезеңінің ... ... ... ... ... жылы біз ... демократиялық реформаларды одан әрі іске асыруға
кірісеміз.
Маңыздысы сол, бұл ... ... ... ... ... ... ... емес. Олар біздің ... ... ... ескереді. Бізде саяси
реформалардың өз моделіміз, саяси ... ... ... ... ... міндет – халықаралық іс – тәжірибені ескеріп, әкімшілік
реформаны жеделдетіп жүргізу» - ... ... ... орай ... ... келе «Біз ... ... басқару, нәтижелік, ашықтық және қоғам ... ... ... ... сапалық жаңа моделін түзудеміз.
Біздің мақсат – Үкіметті жаңғырта жаңарту, жоғарғы кәсіби ... пен ... ... ... ... Олар болса, мемлекет
көрсететін қызметтің басты тұтынушылары – барлық ... мен ... ... бағынуға тиіс» - деп [102] реформаның жарқын болашағына
үлкен сеніммен ... ... бір ... ... қазақстандағы
әкімшілік реформаға арнайды.
Президент әкімшілік реформаның ... ... және ... ... ... ... ... айтып кетеді. Жолдаудың еінші бөлімі
« «Қазақстан 2030» ... ... ... жаңа ... ішкі ... ... аса ... 30 бағыты» - деп аталады. Бұнда да саяси
және әкімшілік реформалар былай түсідіріледі:
«Жиырма үшінші бағыт – Саяси жүйені ... ... ... ең ... ... ... ... тиімділігін арттыру;
- мемлекеттік шешімдер ... ... ... ... ету жолында атқарушы билік құрылымдарын реформалау;
Жиырма төртінші бағыт - әкімшілік реформаларды іске асыру және атқарушы
билікті ... ... ... нәтижелік, транспаренттілік және қоғам
алдындағы есептілік қағидаттары негізінде ... ... ... ... ... сапалық жаңа үлгісін түзудеміз.
Біріншіден, Үкімет Әкімдермен бірлесе отырып, бағдарламалық құжаттарды
әзірлеу мен олардың мазмұнын ... ... ... ... ... органның стратегиялық жоспары болуы керек, барлық мемлекеттік
органдар қызметінің ... ... ... нысаналы
көрсеткіштері белгіленуге әр мемлекттік қызметшінің жұмысы соларға жетуге
бағдарлануы шарт. Қолданылып жүрген бағдарламаларды ... ой ... ... ... ... оларды өзіміздің стратегиялық
басымдықтарымызға шоғырландырып, қалғанын қысқартып ... ... ... ... ... ... ... көрсетудің сапалы стандарттарының
әзірленуі мен енгізілуін қамтамасыз етуге міндетті.
Жетіншіден, Үкімет пен жергілікті атқарушы билік органдары өздерінің
қызметінің ... мен ... ... ... ... кешенін
әзірлеуге тиіс.
Сегізіншіден, мемлекеттік қызметкер жауапкершілігін арттыруға, сондай –
ақ олардың жұмысқа деген ықыласын ұлғайтуға ... ... ... ... ... ... органдардың қызметі азаматтарға көрсетілген
қызметтің тиімділігі мен сапасы, мемлекеттік, ... ... ... ... іске ... ... ескеріліп, екшелеуге тиіс.
Оныншы, «электрондық үкімет» жасақтау жөніндегі жұмыстың нәтижелерін
мұқият талдау жүргізу ... ... ... ... әр ... ... тәжірибесіне сүйеніп, осы заманғы ақпараттық ... ... беру ... ... [103] - ... ... әкімшілік
реформаға байланысты өз сөзін аяқтайды.
Президентің жолдауында көрсетілген әкімшілік ... ... ... ... ... . ... орай ... мен
сөз жарыстар да өз орнындарын ... ... ... ... ... ... министрліктер мен әкімдерде «орынбасар» деген қызмет
жойылып, корпаративтік басқару жүйесі енгізілмек. Әрбір ... ... ... ... және бас директор қызметі пайда болады.
Министрліктегі бас ... ... ал ... ... ... ... өзі тағайындайды. Директорлар кеңесінің бір мүшесі етіп
Президент әкімшілігінің өкілі сайлау көзделген. Тәуелсіз директорлар деген
пайда болады. ... ... ішкі ... ... ... құру ... Ол қаржы айналымын, ақшаның ... ... ... ... ... ... тобын жасақтау да ұсынылып отыр.
Сонымен жаңалықтың сыры неде? Бұл сұраққа үкімет ... ... ... былай деп жауап береді: - «Әкімшілік реформаны ... ... ... ... ... әл ... қаупіне
байланысты да қолға алынды. Олар – жемқорлық, қызметтердің ашық болмауы,
бағдарламалық құжаттардың шеттен тыс ... ... және ... ... ... әлсіздігі» [104]. Билікке талас болмай
ма? Деген сауалға А. Мусин: - ... ... ... ... ... ... ... саласы нақты анықталады. Мемлекеттің басқару
жүйесі жетіледі» [105] - деп ... ... Яғни бір ... ... мен ... ... негізгі стратегиялық, саяси бағыттағы
қызметтермен шұғылданады, бас ... ... ... ... құжаттарды жүзеге асырушы, даму ... ... ... ... ... қазіргі таңда қалыптасып отырған ... ... ... ... күні ... ... ... жеке
мүдделердің шиеленісі көрінуде. Ресурстар көп ... ... ал ... ... ... ету ... өте төмен
болуда. Қазіргі қазақстан қоғамының талаптары мен ... ... ... ... алшақтық анық көрінуде. Қазір жұмыс жасап
отырған басқарудың ... ... ... ... ... ... мүдденің шенеуніктердің байланыс мүдделеріне ауыстырылуы,
бюрократизм, формализм және мансапқорлық. ... ... ... ... ... ... ... «жақсы басқарудың» сипаты төмендегідей болуы керек:
- қатысу ... ... ... мүдделерін қорғайтын заңды институттар
арқылы шешім қабылдау дауысына ие; бұндай кең көлемдегі қатысулар
ассоциация мен сөз ... ... ... ... ... диалогқа бару мүмкіндігіне де байланысты);
- правоның жоғарылығы (құқықтық құрылымдардың адалдығы, әсіресе адам
құқығын қорғаушылырға ... ... ... ... оның ... және оған ... ... сезімталдық (барлық институттар азаматтардың талаптарына жауап беруі);
- ... ... ... және оны ... ... ... процедуралар арқылы қол жеткізуге болады деген сұрақтарды шешуде
мүдделердің ... ... кең ... келу үшін);
- әділдік (барлық азаматтар өзінің тұрмысын жақсартуға құқылы);
- нәтижелік және әрекеттілік (азаматтардың талаптарын қанағаттандыру үшін
ресурстарды максималды тиімді пайдалану);
- есептілік ... жеке ... және ... ... құрылымдары қоғамға
және құқықты институционалды тасымалдаушыларға есеп береді);
- стратегиялық бастау (лидерлер және ... ... және ... ... ... алады және олардың жүзеге
асырудың қажетті мөлшерін біледі) [106];
Бұл реформаның басты идеясы, біздің ... ... ... құрылымының тиімділігін арттыру, олардың ... ... және ... билік тармақтарының арасындағы қатынасты реттеу болып
табылады. Осының нәтижесінде бақылуға тиімді және қоғам үшін қызмет ... ... ... ... ... ... реформаның өзінде және оны жүзеге асыру
барысында саяси менеджменттің рөлінің өсіп отырғанын ... ... ... ... ... ... ... пен қызметкерлердің
рейтингін жасауға, қоғам үшін ашық саясат жүргізуге, ... ... ... және ... әрі ... ... үшін күресуге тура келеді.
Осылардың барлығы ... - ... ... ... ... ... технология ретінде қызметін өсіре түседі.
Сондықтанда саяси менеджмент басқа технологиялармен ... ... ... ... мемлекет пен қоғам қатынасын,
басқарушы мен басқарылушының өзара қатынасын демократияландыруға өз ... ... ... ... аталған процестерге ұмтылып
келетіні барлығымызға мәлім. ... ... ... ... ... ... басқарудың басты технологиясы ... ... ... ... ... бағытталған, аяқталатын мемлекттік бағдарламалар мен
қызметтердің ... ... алып ... ... аппараттың қызметтік құрылымдармен қатынастарының
негізін қалыптастырады;
3. Қоғам тарапынан мемлекеттік қызметке ... ... ... және ... ... ... жүзеге асуына
азаматтарды белсендендіру;
4. Қоғамның ішкі және сыртқы ресурстарын ... ... ... жаңа ... принциптермен
толықтырылады.
Бұл нәтижелер біздің жас мемлекет үшін өте тиімді болып табылады ... ... ... - әкімшілік басқаруда басты ... ... ... ... рформаларды жүзеге асыруда ... ... да ... ... ... деп ... ... кампания менеджменті
Саяси кампания – ол саяси жетекшілердің (партияның, қоғамдық – ... ... ... және тағы да ... ... ... мақсатқа жету үшін, ашық мәжбүрлеу мен міндетті нормалармен құқықтар
жасау құзыры болмаса да, ... ... мен ... ... ... ... ... мақсатқа жетуге бағытталған кез келген саяси кампанияның
негізінде саяси ... ... еркі ... Басқаша айтқанда, саяси
кампания саяси аренада ... ... ... ... ... ... ... асу үшін саяси актордың мақсатқа жету ынтасы мен ниеті қажет және ол
үшін белгілі қадамдар жасауға ... ... ... Бұл дайындық ең
алдымен алға қойылған мақсатқа жетуде қабылданған шешімдерді жүзеге асыру
үшін, белгілі бір ... ... ... табады. Бұл топ басқарудың
субъектісі болып саналады. Саяси кампанияда ... ... ... ... Ол ... ... ... ретке келтіреді, шешімдер
қабылдайды, оларды жүзеге ... ... ... және ... ... ... Ал саяси мақсатқа жету тәуелді болып
табылатын және басқару әрекеті ... біз ... ... атаймыз.
Саяси процесс әртүрлі кезеңдерден тұрады. Соның ішінде біз үшін ... ... ... ... Саяси кампанияның бұл түріне ғылыми
талдаулар 20 ... ... ... Жеке ... атақта американ
социологы Ф. Гиддингс өзінің зерттеулерін электораттың ... ... Біз, бұл ... ... ... кампаниясына
бағытталғанын ескеруіміз керек [107]. ... ... ... Ф.
Гринстайн еңбектрінде американдық және британдық сайлаушылардың сайлау
процесінде өздерінің саяси ... ... нені ... ... ... Бұл ... ... автор АҚШ пен Ұлыбританиядағы
18 – 19 ғасырлардағы кампанияларға сілтеме жасауы, яғни құпия дауыс беру
үрдісін ... ... ... туралы жазады. Мысалы, бұнда
Массачутес штатындағы 1787 жылғы ... ... ... ... ... ... ... таңдағы зерттеулері 20 ғасырдың ... ... ... осы ... ... ... дәстүрге
айналды. Кампаниялар талдануда ғылыми негізге ие болуда бихевиористік
амалдың орны бөлек. ... ... ... ... жаратылыстану ғылымдар
негізінде ұйымдастыруға мүмкіндік туды. Бұл принциптің ... АҚШ – ... ... етек ... ... ... бихевиористік
зерттеудің өзіндік орталығына айналды. Олардың зерттеу пәні болып бір ... ... ... мен ... ... ... болды. Әріқарай,
ғалымдар алынған нәтижелерді ... діни ... және ... бар ... ... ... қосып отырды. Бұндай
әрекетке барудың мақсаты, саяси ... ... ... экономикалық
факторлардың ықпалын анықтау болатын.
Талдау негізінде қалыптасатын басқару саясаты ... ... ... зерттеуге арналған, сонымен қатар бұрын болған
сайлаулардың нәтижесінде ... ... ... мәліметтерін
талдауға бағытталған. Нәтижесінде объектілердің бөлінуі жүзеге асырылады.
Бөлу процесінің ... ... ... ... ... ... ... бөлу болып саналады. Ф. Котлердің ғылыми
мектебінің ізбасары М. Нуар электораттың бөлінуін белгілі объективті және
сандық көрсеткіштер ... ... ... көрсетеді:
- қандай да болмасын бір кандидат немесе партия қызықтыра алмайтын саны
жағынан көп сайлаушылар тобы;
- ... ... ... ... сайлаушылардың ең сенгіш
бөлігі. Бұл көрсеткіш нақты кандидатпен немесе партияның ... ... ... қол жеткізген өте жақсы және ең жаман нәтижелерінің
айырмашылығы болып табылады;
- Нақты кандидат немесе партия соңғы сайлауларда ... және ... қол ... ... ... ... абстенциалды
сайлаушылардың көп бөлігі; [109].
М. Нуар пікірі бойынша сайлау ... ... ... ... ... ... және соның нәтижесінде адрестік жұмыстар
сапалық талдау негізінде жүргізіліп отырылуы қажет. ... ... ... ... ... ... ... амалы ретінде тереңделген
әлеуметтік зерттеулерді қарастыруға ... ... ... ... ... ... ... және бұл мәселелердің маңыздылығын
белгілеуде үлкен көмегін тигізетін жоғарыда аталған әлеуметтік зерттеулер
жиынтығы; сайлаушылардың ... ... ... ... қарсыластарына
позициялануда; «идеалды» яғни, сайлаушылардың талаптарына жауап бере алатын
саясаткердің имиджі және тағы да басқалар [110].
Сонымен, сайлау кампаниясын ... ... ... ... табылатын
сапалы ақпарат азаматтардың дауыс беру әрекеттеріне әсер етіп олардың ... ... ете ... ... деп тұжырым жасауға толық құқығымыз
бар. Яғни ... ... ... ... ғана сайлау кампанияларын
тиімді басқарып дұрыс стратегия жүргізуге мүмкіндік береді. Тағы да ... ... ... ... ие болу ... ... Өйткені, саясаткерді қолдауда кері әсерін ... ... өзін ... ... ... ойда жоқта пайда болуы ықтимал.
Бұған классикалық мысал ретінде 1995 жылғы Францияда ... ... ... ... Ол кезде сайлау бәйгесінің лидері ретінде
Лионель Жоспен болатын, ол ... ... ... Жан – Мари Ле ... ... экстремистік ұлттық майданның көмегімен жеңіп алған ... ... ... де ... ... француздар Жоспенге дауыс
беруе дайын тұрды, өйткені сайлаушылар Жак ... ... ... ... ... ... майдандағы шовинистердің арабтарға байланысты қатал
әрекеті Жоспеннің назарынан тыс қала алмады. ... аты шулы ... ... ... ... ... бір ... суға батырып
жібергені мәлім болды. Бұл оқиғаға орай сайлауды ұтып келе жатырған Жоспен
мәселеге өзінің сыни бағасын берген еді. ... ... ... ... ... Жоспен, Ле Пеннің жақтастарына тән 15 % дауысты жоғалтып
алды [111].
Стратегия құру ... ... ... ... ... ... ... тақырыбы мен мәселелері анықталуы қажет. Саяси
консультант ... ... ... ... ... ... Бұл
стратегиялық жоспарға әлеуметтік зерттеулер негізінде анықталған ... ... ... ... ... жиынтығына адам құқығын қорғау,
әлеуметтік саладағы мәселелер, экономикалық өсу, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... партияның
позициясын қорғайтын дәйектер мен фактілер; қарсыластардың, журналистердің,
сайлаушылардың және тағы да басқалардың сұрақтарына жауап ... ... ... Тағы да бір классикалық мысалға 1960 жылғы Америкадағы
президенттік сайлауды жатқызуға болады. Онда Дж. Кеннедидің ... ... ... ... ... ... стратегиялық жоспары үлкен рөл
ойнады. Бұл стратегиялық ... ... ... ... сол ... өзекті мәселелерге арналған он бес парақтан тұрды. Яғни, бұл орайда ... Р. ... ... ... дайын болғандығын байқауға
болады [112].
Сондықтанда, саяси кеңесші саяси ... ... ... ... ... ... ... байланыстыру керек немесе
байлау қажет. Тәртіпке орай саяси процесте ... жылы ... ... ... ... ... ... партиямен алынып қойылады. Бұл
жағдайда француз зерттеушісі М. Нуар тиімді ... бірі ... және ... ... ... Жоғарыда аталған
стратегиялардың мәнін былай түсіндіруге болады. ... ... ... ... мәселелерге жаңа көзқараспен қарауға, оны жоғары деңгейдегі
өзектілікпен өлшеуге және мәселені шешуде қазіргі, ... ... ... негізделеді. Егер де барлық жасалған жұмыстарға қарамастан
тақырып қарсыластың ... қала ... ... ... ... іске ... ... Яғни, қоғамның назарын әлі де болса
ешкіммен көрсетілмеген басқа тақырыпқа ... ... ... ... ... өзін танытуға және әлі де болса саяси ... ... ... ... өз ... ... үлкен мүмкіндік алады
[113].
Саяси кеңесші стратегия құру ... ... бір ... ... ... ... ... жатады, яғни ол
қорғанушы, ... және ... ... ... Көп ... ... біз білетіндей «билік партиясы ұстанады». Бұл жағдай егер ... ... ... ... ... ... ал ... жоғарғы
деңгейге ие болғанда ғана болады. Тура осындай жағдай 2004 жылы ... ... ... орын алған еді. Онда, «Отан» партиясы өзінің
сайлау плптформасын тәуелсіздік кезеңінен бастап ... ... ... ... ... ... құрған болатын. Тіпті болмағанның
өзінде ... ... ... ... ... ... ... тәжірибие көрсеткендей сайлау кампанясында таңдалған стилден
жақсы болсын жаман болсын кампанияның сипаты, ... ... ... ... сай ... өз сайлау кампанияларын ... ... яғни ... ... жұмыс жасап отырған
атқарушы билікті сынаудан басталады, ал кейін екінші кезеңге ... ... ... ... ... ... тырысады.
Сайлау кезеңдерінде саяси кампанияның сәтті өтуі коммуникацияға
тәуелді. Қазіргі таңда ... ... ... бірі БАҚ ... ... ... теледидар. Бүгінгі күнде саясаткерлерге қойылатын басты
талаптардың бірі ашықтық ... ... ... ... болғандай, бұрынғының
саясаткерлері жабықтығымен, қоғаммен қатынас жасау ... Ең ... ... ... ... Ф. ... болады. Ол өзінің коммуникативтігін елдің қиын қыстау ... ... ... Ф. ... ... отырған саяси бағытты азаматтарға өз
еркімен және түсінікті қылып түсіндіре алатын. Ол ... ... ... ... ... алып ... ... өсуін тоқтата
алатын. Осыған орай тағы да бір ... ... бірі ... де ... болатын. Зерттеушілердің көрсетуінше ол, 1958 жылы билікке
оралғаннан кейін бірінше төрт ... ... ... ... 15 ... аудиторияда әрбір 45 сағат сайын көрініп
отырған.
Атақты қазақстандық саясаттанушы Ибраева Г. Ж. ... ... ... ... ... байланысты, ақпараттың ... және ... ... ... отыр ... ... ... коммуникациялық саясаттың құндылығы
сайлаушыларға жіберілетін хабарлардың мазмұны болып саналады. Бұл ... ... ... ... Бұл ... көп жағдайда ұран
немесе лозунгтар арқылы жеткізіліп отырады. Сәтті алынған ұран сайлауалды
кампанияның ... ... ... бола ... Ұран ... ... тыс ... керек, ол нақты әрі тиімді түрде ... ... ... көрсетіп жеткізу қажет. Ұран өз еркімен өмір ... өз ... ... ... ... көрініс алады. Мысалы, ұран
таңдауда 1981 жылғы президенттік сайлауда Франсуа ...... - ... ұраны назар аударуға тұрарлықтай. Бұл ұранның негізгі идеясы
берілетін хабарлардың мазмұнын көрсетіп тұр. ... күш» ... ... ірі ... лидері Миттеранның беделі жатыр. Оның бағдарламасы
елде қалыптасқан әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған.
Саяси ... ... ... ... ... ... ... керек. Әлеуметтік сұраунамалар 1940 жылдардан бері жүргізіліп
келеді. Бұл сұрунамалардың ... ... ... әлі де ... ... Сұраунамалардың үлкен қателігі АҚШ – дағы ... ... 1936 ... ... сайлауда республикалық
партиядан кандидат Э. Лэндонның жеңісін қате ... ... ... ... ... ... Ф. Д. ... жеткен еді. Тіпті ... 60, 7% ... ... ... ... ... болды. Сұрау
келесі әдіс бойынша жүргізілді: газета телефон анықтамасынмен автомобилдері
бар адамдарға пошта ... ... ... ... ... ... ... кезеңдегідей телефон мен автомобиль көп ... ... ... ... ... ... ғана ... Нәтижесінде
сауалнамаға қатысқандардың арасында «Республикалық партияның жоғарғы
деңгейдегі өкілдері» көп ... ал, ... ... ... ... ... [115].
Нақты теоретикалық негіздегі зерттеулер азаматтардың таңдау әрекеттерін
және таңдау себептерін түсінуге және қажетті механиздерді жасауға ... ... ... алғанда сайлау кампаниялары уақыт шеңберімен
есептесек заңмен ... және ... ... ... аз уақыт
ішінде кандидат және оның жақтастары өздерінің пайдасы үшін сайлаушыларды
үгіттеуде үлкен күш жұмсайды. Ғылыми саясаттану ... ... ... ... – нақты кандидаттың немесе партияның жеңісіне бағытталған
саяси ұйымдасқан және саяси коммуникациялық шаралардың жиынтығы.
Саяси менеджмент бойынша қазіргі таңдағы үгіт – ... ... ... ... ие болуы мүмкін:
1. Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы ... үгіт – ... бұл өз ... ... ... және ... ... БАҚ –ң көмегі, арнайы үгіт – насихат газеттерін
дайындау;
2. Далалық үгіт – ... ... ... ... үгіт – ... ... және ... «есіктен есікке кампаниясы»,
сыртқы үгіт өнімін дайындау, кандидаттың әртүрлі үгіт – ... ... ... ... ... ... ... сайлаушылардың жекеленген топтарымен
жұмыс жасауға және дәстүрлі емес ... ... ... ... ... асыру;
Сайлау процесі қазақстан қоғамының көңіл – күйін ... ... тура осы ... ... күрес пен бәсеке шиеленісе түседі. Бұдан басқа
кампаниялар осындай дәрежеге ие бола ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырудағы
кампаниялар, саяси қысым көрсету және тағы да басқалары.
Қазіргі ... ... ... ең ... сайлау кампаниясы.
Өйткені ол саяси процестердегі «сәтті сағаттардың» бірі болып табылады.
Біздің ойымызша, бұл ... ... ... ... ... жеткілікті назар аударып отырмаған сияқты. Бүгінде
біздің өткен саяси ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік берген секілді, оның саяси
қатысуға әсер ету ... мен ... ... ... шешу, саяси жүйенің
қызмет етуі ... ... ... зор ... ... ... ... назарымызды қазақстандағы сайлау кампаниясындағы БАҚ – дың ... ... ... БАҚ – ды ... үгіт – ... ... 1999 ... президент сайлауында жинақталды. Сайлауалды үгіт –
насихат кампаниясының басталуымен қазақстандағы сайлаушылардың іс ... және ... өз ... тартуға бағытталған үміткерлердің іс
- әрекеттерінің ... ... ... Бұл өз ... ... ... ... қатынасқа түсуінің
дәрежесін көрсетті. Қазақстандық БАҚ өздерінің жұмыстарында ... ие ... ... бір ... шыныменде сайлаушылардың көңіл
– күйін қалыптастыруда көп тер төгіп қоғам тарапынан және ... ... ... ... бағаланды. Олар сайлау кампанияның жүру барысын
саяси күштердің мақсат міндеттеріне сай халыққа ... ... ... ... әсер ету ... ие бола отыра коммуникацияның
жеткілікті каналдары арқылы ақпараттың тиімді жетіп және ... ... ... Сонымен қатар адамдардың электоралдық ... ... әсер етіп ... зор ... ие ... бірінші рет қолдан құрастырылған даулы сенсациялардың
куәгеріне айналды. БАҚ ... ... ... ... ... таңдауларына ықпал етті. Ақпаратты басқару арқылы бұқара
арасында ...... ... және ... ... Дегенмен қазақстандық БАҚ – на әлі де ... ... ... ... ұстап тұруды және осыған ... ... ... ... ... Республикасы үшін 1999 жыл сайлау ... өтті ... ... бар. ... сайлауға байланысты мәселелер уақыт өте келе
басылғанымен, сайлау алды саяси күрестің жаңа ... ... ... ... сайлау республика тұрғындарының кейбір бөліктерінің саяси
белсенділіктерін арттырды. Президент сайлауы ... ... ... қамтамасыз етуде қоғамның түрлі таптарының пікірлерімен санасу
қажеттігі көрінді. Нәтижесінде белгілі бір әлеуметтік топтардың ... жаңа ... ... ... ... Сонымен бірге, қыста өткен
сайлау партиялық жүйедегі көптеген қағидаларды анықтады. Бір – ...... ... полюстер – билік партиясы мен оппозициялық партияның
саяси күштерінің барлық спектрлері қызмет ететін уақыты ... ... ... ... ... Парламенттік сайлау науқанына дайындық процесін
жоғарылата түскенін де айта кеткен жөн.
Алда болатын сайлауға дейін ... ... ... ... көп емес болатын, ... ... ... ... ... ... ... ел Конституциясындағы өзгертулер, саяси
партиялар белсендігін жоғарылатуға ... ... ... ... ... ... заң шығару процесінің өзіндік дамуы болған
жоқ. Оның үстіне этникалық қарым – қатынастардағы ерекшеліктер қолданыстағы
заңдарда ... Тек ... ...... ... ... бар, Республиканың жағдайына орай ... аса ... ... ғана. Заң шығару процесіндегі мирасқорлықтың осындай
көрсеткіші бойынша ... ... осы ... ... тым ... ... Парламент сайлауы өте тартысты өтті. Елімізде бірінші рет
Парламентке тек қана бір ... ... ғана ... ... ... да өтті. Мұның өзі Парламентте саяси ... да ... әрі ... ... ... ... Бұл
Қазақстандағы нақты көппартиялы демократияның қалыптасу кезеңінің жаңа бір
қадамын көрсетті. Сайлауға әзірліктің өзі Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... көрсеткендей. Бұл сайлау еліміз
тарихында ғана емес, Орталық Азия ... да ... рет ... ... орындар үшін партиялар тізімі ... ... бұл ... ... ... оң ... ... кеткен жөн. Бұрын – соңды Қазақстанда болмаған бұл үрдістің көптеген
сырлары партияларға да ... да ... ... рас. ... ... мен сайлаудың өзі ... ... ... өзгермейтінін, оның үздіксіз дамуы мен тереңдей түсуінің ... тағы ... ... ... ... белгілісі мен белгісізі бар партиялар жарияға
жар салып шықты. Сайлау – бұл саяси жағдайды бақылайтын ... ... ... ... ... ... ... шақ келді. Осыны аңғарған
саяси партиялар уақыт ... ... ... қалуға тырысты. Әрине,
сайлаушыларды қарату оңай емес, сондықтан азаматтар назарын аударту ... ... ету ... ... ... ... ... қоғамда, саяси
коммуникациялардың объективті қажеттіліктері, тұрғындар мен саяси элита
арасындағы диалогтар, ... ...... дамудың баламалы түрлері
үнемі жүріп отырады. Билік құрылымдары қоғамның ... ... ... ... ... ... ... жұртшылықтан мандат
алуға мүдделі, өз кезегінде қоғамға ... ... ... ... ... ... қоғам мүшелерінің ой – санасы толықты, ... ... ... жоқ екенін түсінді. Нәтижесінде кез –
келген ... ... тек ... ... ... оны дамытып,
жүргізетін тұлғаларын да таңдайды. Сондықтан билік орындары бұқарамен ... ... ... ... ... байланыстырушы арналар
ұйымдастырып, ... ... және ... ... ... ... пайдалануы тиіс.
Сонымен, билік құрылымдарының қызметі бұқаралық байланыстырушы
құралдардың (ББҚ) ... дене ... ... ... ол ... ... ... қызметін жоққа шығаруға болмайды. Соңғылары үш ... ... ... өз бағдарламасын бұқараға тегіс жаю (мәтін; бағдарламаны ұсынатын
тұлғалар; бағдарламада ... ... және ... ... және
т.б.);
• «паблик рилейшнз» құрылымының күшімен «жаңалықтар» қалыптастыру, ... ... ... ... ББҚ ... ... жарнаманы өндіру, жарнамалық хабарламаларды ақылы негізде
тарату.
Электоратқа бағдарламаны жеткізудегі құралдардың ... ... ... ... ... өзінің ұсыныстарын қамтитын аргументтер жүйесін
қалыптастыруы тиіс;
2) бағдарламаның тұжырымдамалары барлық сайлау алды ... ... ... жүргізіліп, үміткердің мақсаттары мен талаптарының тұрақтылығын
көрсетуі ... ... ... өз ... ... мен ... өз
бәсекелестерінен айырмашылығын білуі тиіс [116]. Осы мәселелермен
айналысатын ... ісін ... ... ... ... не қажет екенін,
сайлаушылар қажеттілігін білгендері абзал. Саяси құндылықтар ... ... ... мен спичрайтерлер танылды. Олардың қызметі
лидердің жағымды бейнесін қалыптастырып, сайлау науқанының ... ... ... Халықаралық Республикалық институты сайлаушылар
ұстанымдарына сәйкес келесі ұсыныстар береді:
• сайлаушылар үміткер өзін - өзі көрсете ... ... Егер ... ... ... ... көшірсеңіз, олар маска артында
жасырынған сіздің шын бейнеңізді айыра алады. Егер сіз ... ... онда ... ... ерте – кеш ... сайлаушылардың барлығын толғандыратын түрлі мәселелері бар. Олар
үміткердің сол ... ... айта ... ... ... тек ... ... айтатын үміткерлер ұнайды. Сіз әр
сайлаушымен ақ пейілді, шыншыл болуыңыз керек;
... ... ... ... ... Егер сізде ол
болса – халыққа көрсетіңіз;
• сайлаушыларға сіздің көп сөзіңізден, қысқа ... ... ... ... айқын көрсететін үміткерге даусын береді;
• сайлаушылар өз ісін ... және ... ... ... ... қалайды;
• сайлаушылар үміткерді таңдау арқылы, ... ... ... ... Сайлаушыларды бүгінгі күннің ... ... жаңа ... ... де ... ... ... осы ұсыныстардың авторлары, егер сіз сайлауда жеңіске
жеткіңіз келсе, сіз шыншыл, ашық, ... ... ... толық
сенетін, қоғам мен жеке адамдарды сүйетін азамат болуыңыз қажет [117].
Бұл науқанда Президент ... ... ... ... ... ... қолданылды. Аталмыш тәсілдердің мағынасы –
халық ... ... ... саяси лидерді қолдауы болып ... ... осы ... ... саяси телекомментаторлар, әншілер,
киноәртістер, бұқаралық мәдениет пен спорт «жұлдыздары» қатынасады.
1999 жылғы сайлауда ... ... ... ... ... ... топтың емес ал, барлық қазақстандықтардың мүдделерін қорғаушылар
ретінде көрсетті. Бірақ, нәтижесінде бұндай ... ... ... ... ... бере алмады. Бұл ойдың дәлелі ретінде 1999 ... ... ... ... ... ... ... айтуға
болады. Бұл кезеңде «Отан» республикалық партиясы үлкен саяси беделге ... ... ... ... Н. ... ... ... штабы
негізінде құрылған еді. «Отан» партиясы мемлекеттік қызметкерлердің, билік
құрылымының өкілдерін, орта және ірі ... ... және ... ... сайлаушылардың мүддесін
қорғады.
Аталған сайлаушылардың категориясы елдегі ... ... ... ... ... ... қатысушылары, жергілікті билікті бірте – бірте енгізуге және
партияның статусы мен рөлінің өсуіне қарсы емес ... Сол ... ... ... атқарушы С. Терещенконың сөзі бойынша, партия жұмыс
жасап отырған үкіметке қарсы шықпайды. ... ... ... партия жанжал мен дауға қарсы патриоттардан жиналған...» [118] ... ол. ... ... ... ... ... ықпалын
күшейту болып табылады. Бірақ партия әлі де болса өздерінің қатарын толтыру
барысында әкімшілік ресурстардан бас ... ... Отан ... «билік
партиясы» ретінде түскен болатын. Ол өздерінің саясатын ... ... ... ... қажет. Сонымен қатар лидер пікір
ретінде ірі бюджеттік ұйымдарды қатарына ... ... ... ... ... тағы да бір ... 1998 жылы
құрылған Қазақстанның азаматтық партиясы болып ... ... ... ... ... басқаратын корпоративті пайдалы кәсіпорындардың
жұмысшыларының мүддесін қорғайтын болды ... ... ... мыс қорыту заводы, Павлодар алюмен заводы, «Қазцинк» АҚ, және
тағы да басқалары). Қазақстанның азаматтық партиясы ... ... ... іске асыру барысында қайырымдылыққа көп назар аударды.
Айталық, әрбір мереке алдында партия ардагерлерге, интернаттар мен ... ... ... ... көрсетіп отырды.
Сайлаудың үшінші қатысушысы Қазақстанның коммунистік партиясы болды.
Бұл партия жұмыс жасап ... ... ... ... ... кдейлердің, қоғамның қазіргі реформаланған жағдайына ... ... және ... ... ... ... ... аренада оппозициялық Қазақстанның республикалық
халық партиясы да болды. Партия ... ... ... ... ... қарсы биліктік бұрынғы қызметкерлеріне, бір топ кәсіпкерлерге
және либералды интеллегенцияға сүйенді. ... үгіт – ... ... ... ... ... күшке ие болды. Өйткені,
олардың әрекеттері «Колесо» және «СолДат» газет беттерінде жазылып отырды.
Қазақстанның республикалық халық ... ... ... ... ... ... және ... отырған реформаларға лоялды саяси
ұйымдарды сынаумен өткізілді. ҚРХП сайлау ... ... ... ...... ... ... уақыт келді!» болды.
Қазақстандағы 1999 жылғы Мәжіліс сайлау кезінде сайлаушылардың дауысы
үшін күресі сайлау кампаниялардың ... ... ... ... менеджментті қолдану республиканың жергілікті өкілетті
органдарына сайлау кампанияларынан ... ... ... ... ... ... сайлаулардың локалдылығы, бұл сайлауларда менеджменттік
стратегия мен тактиканы қолдану көлемі үміткерлер мен сайлаушылардың іс
- әрекетіндегі мәселелерді ... ... ... ... қолдануда билік иегерлерінің аз мүмкіндігімен
бірегейлігі, ол өз кезегінде күрестің бәсекелестігін күшейтеді;
- ... ... ... осыған орай менеджмент субъектілері
сайлаушы топтарына бағдарламаларының ... ... ... ... алғанда қазақстандағы 1999 жылғы Мәжіліс сайлауында саяси
менеджментті ... ... ... ... ... және
партиялардың саяси платформалары мен ... ... ... ... әрі ... демократияландыру, жемқорлыққа қарсы күресті
күшейту» болғандығына көзіміз жетіп отыр. Сонымен қатар, ... үгіт – ... ... ... ... – саяси жағдайына еш
ықпалын тигізе алмады. ... ... ... тұрақты
сайлаушылардың қабаты да ... ал ... ... ... ... ие бола алмады.
Сондықтанда қазақстанның қазіргі даму ... ... ... және оны бара – бар, ... және мақсатты пайдалану қоғамдағы
саяси тұрақтылықты сақтауға, жүргізіліп отырған реформаларды іске ... және ... ... әрі ... ... ... бірі болып табылады.
19. 09. 2004 жылы Қазақстан республикасының Мәжілісіне кезекті сайлау
өтті. Бұл ... ... ... ... парламенттік орындыққа таласы бар
екендігін 8 партия, 2 сайлау блогы білдірді. Бұл сайлау кампаниясының ... ... ... жүйесі үшін ... ... ... ... жүйесі «Сайлаудың» енгізілуі болды. Партия ... 10 ... 12 ... 104 ... ... ... сайлау мен 2004 жылғы сайлаудағы саяси технологияларды
салыстыруға ... Қос ... ... ... ... ... саны, нақты жеңіске ... ... ... ... ... ... ... PR –
технологиялардың бұқаралық ... ... ... ... саяси
жарнама мен саяси үгіт – насихатты қолдану кеңейе түсті. Тек естіп ... ... ... ... мүмкіншілігі жоғарылады. Сайлау
науқанындағы дәстүрлі технологияларды ұйымдастыру және жүргізудегі қимылдар
көптеген өзгерістерге ұшырады. Өкінішке орай, бұл ... әлі де ... ... ... ... ... ... Өздерінің
саяси мақсаттарына жету үшін бәсекелестері туралы айтылған өсек – аяңнан
бастап, манипуляциялық технологиялардың түрлі құралдары іске ... ... ... ... және билік органдарының
сайланбалылығы демократияның құрамдас бөлігі болып ... Осы ... ... ... ... ... ... байытты, сайлау
заңнамасын жетілдіріп, сайлауды ұйымдастыру мен ... ... 1999 жылы ... ... ... ... партиялардың
бағдарламалары қарапайым сайлаушыларға түсінікті ... ... ... ... зерттеушілердің жүргізген талдауларына сүйене отырып,
әрбір партияның бағдарламасына сипаттама беруге болады.
1. ... ... ... партиясы еліміздің тағдырына аямайтын
патриоттар мүддесін білдіреді. Асардың мақсаты – ... ... ... ... ... күшті дамыған әлеуметтік
мемлекет құру. Партия «центристік» бағытты ұстанатындығын, ҚР Президенті Н.
Назарбаевты ... ... ... сала ... ... беру
мәселелеріне, жастар саясатына көңіл аударады.
2. «Ақ жол» демократиялық партиясының тұғырнамасы 10 тараудан тұрады.
Республиканың ... ... ... білдіреді: мемлекетшілдер мен
патриоттар партиясы. Мақсаты – тәуелсіз, гүлденген, демократиялық, ерікті
Қазақстан, елдегі әрбір ... ... өмір ... ... ... демократия, бостандық, әділеттілік. Саяси салада билік
органдарының сайланбалылығын, ... ... ... орталықсыздандыруды, қала облыс, аудан әкімдерінің сайлауын
өткізуді, сайлау жүйесін түбегейлі ... ... ... секторын Қазақстан азаматтары пайдасына бөліп беруге, шағын және
орта бизнеске қолдау көрсетуге, 1 млн. ... ... ... ... ... ... ... еңбекке ақы төлеу және ... ... өмір сүру ... ... ... ... ... ғылыми қызметкерлер үшін «Азаматтық қызмет туралы» заңның
қабылдануын ... ... ... ... ауыл ... ... Негізгі мақсаты – «барлық ауыл ... ... ... ... жақсы өмір сүруін қамтамасыз ету. Сондықтан біз
еліміздің асыраушысы ауыл ... ... ... ... үшін ... сайлауына қатысамыз» – деп жазылған. Басты саяси
міндет ретінде партия саяси өзара әсер ету мен ... ... ... ... ... ... ... «Ауыл»
бағдарламасының маңызды бөлігі экономиканың аграрлық секторын дамытуға
арналған. Әлеуметтік салаға қатысты селодағы өмір сүру ... ... баса ... ... ... ... жақсарту шараларын
ұсынады.
4. Қазақстанның аграрлық партиясы (ҚАП) ауыл шаруашылығында ... ... ... ... мүддесін білдіреді. Бағдарламаның
мақсаты – еркін дамыған қоғамға, әлеуметтік әділеттікке қарай ілгерілеу.
Партия елдің ... - ... және ... - ... өміріне
мемлекеттік билік пен жергілікті басқару органдарымен, саяси партиялармен,
қоғамдық қозғалыстармен өзара ... ... ... ... ... деп ... ... Қазақстандағы саяси ... ... ... ... ... ... қоғам мүшелері үшін
заңның үстемдігін ... ... ... ел ... базисі болып
саналатын ауылшаруашылық саласын дамытуды ... ... етіп ... ... диверсификациялау мен либерализациялау жолдары
негізделеді. Басым бағыттардың бірі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ілгерішіл әлеуметтік саясат
жүргізуді және еңбек жағдайын жақсартуды ұсынады.
5. ... ... ... ... ... өндірісті
көтеруге, халықтың экономикалық әл - ауқатының артуына мүдделі ... ... ...... ... ... мен ... үлес қосу. Саяси салада партия мемлекеттің халық
алдындағы жауаптылығын, ... ... ... ... ... алға ... Бұл мәселе жемқорлық пен ... ... ... жою, ... шешімдерінің жариялылығына қол жеткізу,
атқару органдарының өкілдік органдар ... ... ... ... ... деп есептейді. Бағдарламасында өнеркәсіпті дамытуға зор
көңіл бөледі: зауыттар мен ... ... ... ... ... ... ... емес.
Партия бағдарламасында мемлекеттің әлеуметтік ... ... ... күшейту үшін күреседі деп көрсетілген. Сонымен
бірге, әлеуметтік әріптестік, қоғамның әлеуметтік ... ... ... түсінік беріледі.
6. Қазақстанның коммунистік партиясы (ҚКП) материалдық, ... ... ... ... ... зиялылардың партиясы. Қазақстанның
коммунистік халықтық партиясы – Қазақстан Республикасы азаматтарының ерікті
бірлестігі. Саяси салада партия ... ... ... ... ... ... жаңғыртуды, Парламеттің сайлау туралы жаңа ... ... ... ... кезеңді Ленин ілімін, КСРО-ны
қаралауды тоқтатуды. Партия өзін билікке ... ... ... ... қалған жағдайда өз идеяларын іс жүзіне асыруды көздейді. Коммунистер
партиясы капиталистік сипаттағы нарықтық ... ... айта дей ... ... көп ... нысандарының болуын мойындайды.
Бағдарламасында тұрғындардың ... ... ... ... ... ... ... Қоғамдағы патриоттық
ұстамымдағылар мүддесін ту етіп ... ... ... ... ... 12 тараудан тұрады. Мақсаты – қоғамның рухани - мәдени
қайта оянуы және экономиканы ... ... ... проблемаларын
шешу мақсатында еліміздің игілігін ұлттың байлығын еселеуге жағдай жасау.
Партия демократиялық принциптер барлық ұлт өкілдерінің өкілдік ... ... ... ... сот ... БАҚ-тың
тәуелсіздігі үшін күреседі. Экономиканы ... ... ... ... ... әл-ауқатын жақсартуды басты міндет ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
топтардың мүддесін білдіреді. Мақсаты – нарықтық экономикаға әлеуметтік
бағдарланған демократиялық, құқықтық ... ... ... және рухани тұрғыдан қайта ояту жолымен әсер ету.
Сайлау алдындағы ұраны – Бостандық, ... ... ... ... айқындалған реформаларды жүзеге асыру қажет
деп санайды.
Партия республиканың көпсалалы экономикасы, халық шаруашылығының ... өз ... ... ... база ... тиіс деп ... бірге, шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту мен ... ... ... ... ... таңдауы» (ҚДТ) партиясы өзін еркін қоғам
мен ... ... ... ... ... ... азаматтардың
партиясымыз деп атайды. Мақсаты – тең мүмкіндіктер қоғамын орнату. ҚДТ
партиясы Парламенттік ... ... ... үшін ... қажет
басқару нысаны деп есептейді. Бағдарламасында саяси ... ... ... – жаңа ... қабылдау деп көрсетілген.
Мемлекет тарапынан дәрігерлік қызмет көрсетудің тегін болуын, баршаны
біліммен қамтамасыз ... ... ... ... шараларды,
тұрғындарды тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселелерден көтереді.
10. «Қазақстанның демократиялық ... ... ... үшін
құқық және әділеттің, еркіндіктің шынайы демократиялық партиясы. ... ... ... ... тәуелсіздікті демократия ұлтаралық келісім мен
саяси тұрақтылық, еркін нарықтық экономика мен ... ... ... ... мемлекетті нығайту жолымен біріктіру.
Партия Қазақстанның болашағын эволюциялық, ... ... ... ... мен ... ... ... байланыстырады.
Басты құндылықтары – бостандық, заң, әділет, ... ... ... ... – Қазақстанның саяси және құқықтық
жүйесін ... одан әрі ... ... өмір ... мен сапасын арттыруға, қазақстандықтардың саяси-құқықтық мәдениетін
дамуын мен нығайту ықпал ету.
Бұдан басқа, партия ... орта ... ... ... ... ... заңды қабылдаудың қажеттілігі өзекті болып табылады деп
есептейді, жемқорлықпен күрес проблемасына назар ... ... ... ... органдарда тамырын жайып барады. Сондықтан, ... ... ... ... күн ... ... ... саяси
кеңістікте басқа партияларға нағыз бәселекес бола алатын тағы бір партия
пайда болды. ... ... жаңа ... ... ... ... ... әлеуметтік саясаттың тұтас
тұжырымдамасын қабылдау үшін жұмылады.
11. «Отан» республикалық саяси партиясы барлық қазақстандықтардың
мүддесін қорғайды. Бағдарламасы ... ... 5 ... ... ... мен ... ... Қазақстан қарқынды
экономикалық даму негізінде әлеуметтік салада ... ... ... ... өмір сүру сапасы жағынан көшбастаушы болуы тиіс. Сондай-ақ
партияның ... ... ... ... ... жетілдіруге, ұлтаралық
келісімді нығайтуға зор көңіл бөледі. Партия экономикалық интеграцияны
қолдайды [119].
Жоғарыдағы ... ... ... саяси партиялардың сайлау
алдындағы бағдарламасы бір-біріне ұқсас ... ... ... ... ... қабаттарға емес, тұтас қоғамға назарын
аударады, барлығының да “әлеуметтік арнауы” ... ... ... ... ... сипаты әртүрлі.
Сонымен бірге, екі сайлау блогының құрылуы да ... ... ... ... ... 17 - маусымында «Аграрлық» және
«Азаматтық» партиялар сайлау алдындағы блок құру ... ... ... ... ... бұл ... өз бағыттарының сәйкестігімен бірлесіп
бес жыл жұмыс істеп келе жатқандығымен түсіндірді. ... ... ... ... де сайлаушыларға тосын оқиға болды.
2004 жылдың 21 - шілдесінде В. Косарев Қазақстанның Коммунистік халық
партиясының тіркелгенін мәлімдеді. Оның ... ... ... ... ... қол үзіп ... Олар осы ... жөндеу үшін
жаңа партия құрып, жаңа істер жасау.
2004 жылдың 27-шілдесінде ... ... ... мен
«Қазақстанның демократиялық таңдауы» ... ... ... мен ҚДТ - ның ... ... деп ... сайлау
алдындағы блок құру туралы ... ... ... бір - ... - ... ... екі топ бірігіп, сайлау науқанына араласты.
Сайлау науқанына ... ... ... ... ... 15 маусымындағы Жарлығынан кейін басталды [120]. Сайлаушылар есінде
қалатын түрлі слогандарды ... ... жеке ... де тиімді
пайдалана білді. Сайлау науқанда «Отан», «Ақ жол», «Асар» партиялары ... мен ... ... ... ... ... ... те
болады.
Сайлау науқанының ерекшеліктерінің бірі – қатысушы партиялардың ... және ... ... ... ... байланысты болды
десек қателеспейміз. Мәселен, «Отанның» негізгі ақпараттық құралдары ... ... ... ... ... мен ... «Страна и мир»
газеттері, «Хабар», «Қазақстан – 1» телеарналары болса, АИСТ – тың ... көзі – ... +», ... К», ... ... ... ... журналы болды. Оппозициялық партиялардың жұмыстарын «Ақ ... ... ... ... ... ... сынды басылымдар
мен «31 арна» медиа – холдингі хабардар етіп отырды. «Асар» партиясының
қимылдары ...... ...... «Новое поколение», «Караван»
газеттерінің мақалаларында , ... ... ... ... ... мән ... ... партиясының артында
«Қазақстан әйелдері», «Нива» сынды басылымдар мен Рауан ...... ... ... ... ... бұл ... «таза» және «лас»
технологиялардың қолданылуымен ерекшеленді. Әрине жоғарыда ... ... да ... ... ... ... сайлау кампаниясының
тәжірибесін толықтыра түсті.
Сонымен қатар бұл сайлау кампаниясының ... ... ... ... қорытындыларды шығаруға болады:
- партирялардың сайлауалды бағдарламаларының беттері қазақстанды және
бірқатар аймақтарды ... ... ... мен ...... саяси және тағы да басқа маңызды сұрақтар
мен мәселелерді шешудің ... толы ... ... ... ... ... ... Сондықтанда
қарапайым сайлаушыларға дұрыс таңдау жасау өте ... ... ... ... ... ... емес, ал белгілі бір
нақты адамға, яғни танымал үміткерге дауыс беруге тырысты.
- 2004 жылғы сайлау кампаниясында ... ... ... мен ... ... жәнекөтүрлі жаңа технологиялар пайдаланылды.
Сонымен, қазақстанда саяси менеджментті ... әлі де ... ... ... ... тұр ... қателеспес едік. Оған төмендегі
бірқатар ерекшеліктер тән:
1. Саяси ... ... және жеке ... ... тек ... бір ... ... төңірегінде немесе ... Ал ... ... болғандай саяси менеджмент үздіксіз
қолдануды талап ететін ... бірі ... ... ... ... ... ... әдістемесі жоқ. Оқытушылар мен
әдіскерлер ретінде шетелдік ... ... мен ... қызмет
көрсетуде.
3. Қазақстанда саяси менеджменті қолдану ... ... ... ... ... Шын ... бұны ... менеджмент деп айтуға
ауызда бармайды.
3.3 Саяси процестегі коммуникация менеджменті
Коммуникация – ол ... ... ... ... Коммуникация
ақпарат бар жерде пайда болады. Ол ақпаратты таратудың түрі немесе ... ... ... ... және ... ... ... Өйткені, ол белгілі бір ақпаратты таратуға мүдделі
және ақпаратты қабылдауда үлкен психикалық қуатты талап етеді.
Басқарудың қандайда бір түрі ... өз ... ... ... ... Себебі онда үздіксіз ақпарат алмасу процесі жүреді
және коммуникатор ретінде басқару субъектісі әрекет етеді. Оның, ақпарат
таратуды ... ... ... ... ... ... және қойылған міндеттерді шешіп сәттілікке жету тәуелді.
Саяси менеджментте басқару субъектісінің заңды күшке және ... ... ... ... ... процестерді
бақылау маңызды болып табылады. Коммуникациялы процесттерді тудыра ... ... ... ... ... өзінің стратегиялық және
тактикалық мақсатына бағындыруға тырысады. Біздің ойымызша ... ... мәні ... ... ... Яғни, ақпараттық
ағымдарды мазмұнға толтырып оны қойылған ... жету ... ... орындалуын қамтамасыз етеді.
Ал коммуникация латын тілінен «communicato» байланыстырамын, сөйлесіп,
пікірлесемін ... ... ... ... ... ... ... қатынас жолы, бір орынның екінші жақпен
байланысы, сөйлесу, ... ... [122], - деп ... ... ... ... өзі танымдық қызмет атқару болып
саналады.
Коммуникациялық ... тыс ... өмір сүре ... ... ... әлеуметтік – ақпараттық саяси сипаты айқындалады.
Оның қоғамдағы саси ... ... ... Ж. – М. Коттрэ «Адам
организміндегі қан айналымымен бірдей», - деп бейнелейді [123].
Саяси коммуникация саяси қызметті ... және оған жаңа ... ... алмасу мен саяси ақпарат берілу ... ... ... коммуникация – ол хабар, әңгіме, тасымал, яғни ... ... ... ... ... ... ... қарым – қатынас
процесіндегі субъектілердің байланысын ... ... ... ... ... ... ... дамыған
елдердің насихатын зерттеуінен басталды деп санауға болады. Дегенмен «саяси
коммуникация» термині 40 – ... ... 50 – ... ... пайда
болды. Саяси коммуникацияны жүйелік сараптау тәсіліне байланысты өз ... ... ... зерттеу 50 – 60 жылдарға сай келеді.
Сондықтанда, саяси менеджментте саяси менеджмерлердің жұмысын ... ... үшін біз ... ... ... ... міндет - немесе жұмыстың бағытталуы – ақпарат жасап ... ... ... ... ... ... ... ықпал етудің тақырыбын анықтаумен әртүрлі аудиторияға ... ... ... ... ... ... етудің
ақпараттан басқа тірегі жоқ. Ақпарат жасау оны кодтауды талап етеді, яғни,
басқару объектісіне түсінікті болу үшін оған ... бір түр беру ... ... ... ... ... ... түсінікті етіп жеткізу
мақсатында вербальді және вербальді емес ... ... ... ... ... ... ... мен тәжірибесіне саяси
кампанияның жүру барысы мен ... ... ... ... ... ... ... ақпарат теңізінде батып кетіп,
объектінің қасынан өтіп өзінің ұсқынсыз түрімен бұрыс таралуы мүмкін.
Екінші міндет – ақпаратты ... ... ... ... ... міндет кері байланысты қамтамасыз ету ... ... ... жеткендігі туралы мәліметтерді жинау және ... ... ... ... топтарда ақпаратқа орай қандай
пікірлер, сөздер, талқылаулар және тағы да ... ... ... ескеру
және әрекетке бару.
Төртінші міндет – кедергілерді жою. Себебі ... ... ... ... Сондықтада, саяси ... үшін ... ... ... жою өте маңызды қадамдардың
бірі болып саналады.
Қазіргі уақытта саяси коммуникация түбегейлі өзгеріске ... ... ... ... жағынан дамуына байланысты жүзеге асуда.
Саяси ақпарат тек техникалық даму деңгейіне ғана емес, ... ... ... ... ... де ... Бүгінгі күнде бұқаралық
саяси ақпараттандырудың екі тенденциясы байқалуда. Оның ... ... ... өте ... ... хабарламаның берілуімен айқындалады.
Өте ауқымды жүйеленбеген әрі түсініктемесіз мәліметтерді алған адам көп
жағдайда бастысын ... ... ... ... алмайды. Мұндай
кезде адам әлеуметтік – саяси бағытын жоғалтады, нәтижесінде ... ... ... тыс ... яғни бұл өз кезегінде абсентейзмге
әкелуі мүмкін. Осы тәсілді «ақпараттық бөлшектеу» деп атайды.
Бөлшектеу тәсілі ... ... ... ... Ол адам санасын
қалыптастыруға көмегін тигізеді. Адамдарды ақпараттандырғандай болғанымен
шын ... ... ... алмайтын адам санасын қалыптастырады.
Саяси ақпараттандырудың келесі тенденциясы – идеологиялық насихаттық
қондырғының ақпараттық ағынын қатаң ... ... ... ... насихат міндеттеріне сәйкес келісілген ... ... ... ... ... не ... ... не жағымсыз бағалауға
ұшырайды. Бұл тәсіл, әсіресе, саяси партиялар мен қозғалыстардың мерзімді
басылымдарына тән.
Кеңес ... ... ... ... насихаттың тактикалық және
стратегиялық мақсатына бағындырылды. Осы кезде тоталды насихат ... ... ... ... ... ішкі де сыртқы да барлық
баламалы насихат көздерін басып тастау, ... ... ... ... ... ... ... өшіру, насихаттық
қызметті орталықтандыру болды. Орталықтандырылған және насихатшылық құрылым
тарихтағы ... ... ... әлеуметтік дамудың заңды нәтижесі болып
табылады.
Бүгінде императивті насихат кеңінен етек жаюда. Халықаралық шарттарға
қол қою, президенттің ... ... және т. б. ... ... тілшілердің тікелей эфирдегі хабарларының ауқымды идеологиялық
ықпалы бола отырып, халықтың саяси ... ... ... ... ... өмірде насихатты негіздеу саласында ... ... Онда ... өмірід ұғынудың әдейі өрескелдендірілген тәсілі
әдетке айналуда. Ішкі және ... ... ... ... да ... орнына оқырманға салмақты әлеуметтік мәселелерді түсіндіруден
алшақ жатқан стереотиптік ... ... ... ... не
стереотипизация (насихаттың қарапайымдануы) сананы ... ... ... ... «Қазіргі уақытта ақпараттандыру емес, адамдарды
билеу (манипуляциялау) мұқтаждығы туып ... - деп ... ... [124]. ... тәжірибе көрсеткендей көптеген ... ... ... манипуляция ретінде, бір жақты мәжбүр етуші
коммуникация деп бағалайды.
Ақпараттандырудың «қалаулы иллюзия» тәсілі кеңінен ... ... ... ... бірінші орында ақпараттың терең заңдылығы, ішкі әсерлі
мотиві емес сыртқы көрінісі, ... ... ... мәні ... – аудиторияның мәліметтерді қабылдауына, ұғынуына кедергі
келтіретін саяси ... бір ... ... саналады. Егер сенсация
газеттік басылым үшін басым болса, онда ол коммерциялық емес саяси мақсат
ұстанғаны. Иллюзиялық ... ... ... ... жету үшін ... ... саяси мәселелерге тиісті ақпараттарды ығыстырып, көңіл
көтерушілік сипаттағы материалдарды ұсыну ... ... ... ... ... иллюстрациялық журналдардың жарық көруі
болып отыр.
Тұтынудың белгілі бір стандарттарын ... ... ... ... адам ...... нормасын реттеуші болып отыр. Коммерциялық
жарнаманың саяси ... ... ... ... Жарнаманың саяси
аспектілері мен идеологиялық әсері ... ... ... ... ... ... ... бере отырып, адамдар көзқарасына белсенді әсерін
тигізеді. Саяси ... ... ... ... ... идеологиялық қару ретінде ... ... ... ... әрекет ете отырып, бұқаралық қоғамдық – саяси сананы тиімді
жаулайды.
20 ғасырда, ... оның ... ... ... ... діни –
танымдық (саясаттың рухани өнеге деп саналуы), құқықтық ... ... ... сияқты өзге де коммуникация түрлеріне үстем ықпал ете отырып
дамыды. Бірақ саяси коммуникацияның көне ... ... ... ... пен ... ... арасындағы қарым – қатынас дәнекері
болғандығы талас тудырмаса керек. Саяси ... ... ... ... ... ... ... атап өтеді. Айталық, Ф.
Котлер ... ... ... ету ... оны жүзеге асыруда және
билікті қолдануда, азаматтар ... ... беру ... ... ... [125], - ... ... Р. – Ж. Шварценберг саяси коммуникацияны: ... ... ... мен ... жүйенің түрлі элементтері арасындағы
ақпараттың таралуы. Ақпараттардың үздіксіз алмасу процесі ... ... ... ... ... ... да ... жүзеге асады»
[126], - деп айқындайды. Ал орыс философы В. В. ... ... ... ... саяси процестердің контрапункті ретінде анықтайды
[127]. Ғалым саясаттың коммуникативті ... ... ... мен ... ерекшеліктеріне кері реакцияның ... ... орыс ... И. А. ... саяси коммуникацияның құқықтық сана
міндетіне ерекше ... ... Ол 1935 жылы ... ... ... ... «Саясат дегеніміз партиялық мәжбүрлеу, ... ... ... ол патриоттық мақсатқа жету мен шынайы мемлекеттік
міндеттерді шешудегі құқықтық сана» [128], - ... ... әр ... ... – қатынас барысында шынайы, ... ... ... ... ... ... Саяси коммуникация
саясаткерлер мен журналистер үшін ... ... ... игі ... олар ... ... ... тиіс. Саяси коммуникациядағы
ақиқатты анықтау – ерекше қиын міндет.
Саяси ғылымда саяси коммуникацияның бірнеше түрлерін көрсетеді. Мысалы,
көлденең және тік ... Тік ... екі тең ... ... ... ... бір ... элитаның ішіндегі мүшелер арасындағы
коммуникация және т. б. ... ... ... ... мен ... ... пен партиялар арасында жүзеге асырылуы болса, екінші
жағынан, қатардағы азаматтар мен ... ... ... болатын коммуникацияның ерекше маңызды болатыны ... ... ... және ... ... беру ... қоғамдық пікірді білу
барысындағы сауалнаманың және т. б. ... ... білу ... ... сипатталады. Саяси коммуникацияның танымал түрлерін
теоретик ғалымдар ... ... ... ... емес байланыстар арқылы (тұлғаралық ресми емес ... ...... ... бірлестіктер мен институттар арқылы
(ауызша, жазбаша үгіт пен насихат);
- Басылымдылық және электронды бұқаралық ... ... ... әсер ... ... ... ... іс - әрекетінің келесі түрлеріде
тараған:
- Саяси партиялар мен қозғалыстарды ... ... ... ... ... Қандайда бір партияның пайдасы үшін саяси демеу алу ... ... ... ... ... ... ... нақты
үкімет саясатының мақсаты үшін, тіпті ... ... ... ... ... және ... әрекетіне әсер ету
мақсатында таратылатын коммуникация;
- Қоғамдық пікірді өзгертудегі әртүрлі ... әсер ... ... мен ... ... ... ... тұлғаралық
коммуникация жатады);
- ... ... ... ... ... мәнін қоғамға
және оның тұрғындарына түсіндіру үшін ақпарат беру:
- Формалды емес саяси ... ... ... ... ... – 1950 жылдары Г. Лассауэл және тағы басқа да ... ... ... ... функционализм тұрғысынан
қарастырады. Зерттеушілер БКҚ – ның ... ... үшін де, ... үшін де қолданылу мүмкіндігін айтады. БКҚ ... ... ... ... ... ... ... функцияларға
жіктелуі мүмкін. Осы тұрғыда Д. ... БКҚ ... ... ... ... елдегі, әлемдегі болып жатқан оқиғаларды хабарлау; оған
байланысты үкіметтің қарым – ... ... ... ... ... ... және ... үкімет пен үстемдік етуші нормалардың қолдауын қамтамасыз ету;
әлеуметтендіру; жекеленген субъектілердің күшін үйлестіру; ... ... ... пен ... ... Континутивтік: басым мәдениетті трансляциялау; әлеуметтік
құндылықтар қауымын қолдау.
4. Көңіл ... ... ... ... қамтамасыз ету;
әлеуметтік ауыртпалықты жеңілдету.
5. Мобильдік: саясат, экономика, еңбек жіне ... дін ... ... ... ... ... ... науқанын жүргізу [131].
Саяси коммуникацияның ... ... ... ... ... бағытын былайша белгілеуге де болады: әсер етуші
(аудиторияға тікелей әсер етуші), ақпараттандырушы (шынайы ... ... ... ... (саяси субъектілер арасындағы ... ... мен ... ... соңында түрлі салалардағы адам болмысы ... ... ... Бүгінде коммуникация гуманитарлы
ғылымдардың тұрақты объектісіне айналып отыр. Саяси ... ... бірі ... саналады. Осы тұрғыда саяси коммуникацияның
теориялық модель ... ... ... ... ... ішінде
ағартушылық, гуманитарлық мақсатта қолданылатын модельдердің әрі қоғамды
бұқара ... ... ... ... әрі ... құралы ретінде де
пайдалануға болатындығын айтады. Модельдердің негізгі үш түрін атап өтуге
болады: семиотикалық, архетипикалық және ... Осы ... және ... ... ... қолданылатын тәсілдер,
әдістер, элементтер жөнінде толық ... ... Бұл ... ... – қимыл, әрекет, бет әлпеттің өзгерісі (мимика), вербалды
және визуалды сөйлеу стилі және ... да ... ... ... табылады.
Архетип – тарихи немес генетикалық жағдайларда қалыптасып индивид
санасына ... ...... ... ... ... көркемдік) мифтер.
Дегенмен коммуникация келесі белгілер негізінде саяси ... оның ... ... ... және ... ... саласына
тиісті болғанда және хабар беруде саяси ... ... үшін ... ... ... саяси жүйе саяси субъектілер мен ұйымдардың арасындағы қарым –
қатынастарды үкімдік ... ... ... ... қызметті рәсімдейтін,
оның шекарасын белгілейтін нақты тарихи формасы деуге болады. Осыған сәйкес
саяси коммуникацияны саяси ақпарат беру ... оның ... мен ... ... жүйе мен ... ... ... жүйе ішінде орналастыру
деп түсінеміз. Саяси коммуникация элитадан бұқараға бір ... ... ... ... ... әсер ... ... ресми емес
коммуникациялық процестердің тұтас диапазоны ... ... ... ... үш ... ... ... ресми емес байланыстар
арқылы, қоғамдық – саяси ұйымдар (институттар) ... және ... ... ... ... коммуникацияда күнделікті айтылған не
жазылған сөздер аталады, бірақ бұл ... ... бар ... ... ... мен ... ... болады.
Саяси коммуникацияны модельдеу мәселесі де ... ... бір ... ... саналады.
Біздің ойымызша саяси коммуникация тәсілдерінің эволюциясын зерттегенде
коммуникативті негізде басқарушы мен басқарылушы ортаның қарым – қатынасын
сараптауға ... ... ... жөн. Ж.. – М. ... мұны ... қарастыруды ұсынады:
1. Ұқсастық қарым – қатынас. Басқарушылардың ... ... ... – қатынасы. Барлық басқарушылар саяси қоғамның
мүшелері болып саналады, ... ... ... ... басқарушы
ортаның мүшесі бола ... Бұл ...... ... ... өзара кірігуіне және әсерлесуіне әкеледі;
3. Саяси қоғамның кеңеюі жағдайында басқарушы мен басқарушылының
арасындағы қарым – ... ... ... топ ... ... ... ... коммуникацияның бірқатар модельдері қоғамның басқа бөліктеріне өз
билігін жүзеге асыратын кіші топтар ... ... ... ... Саяси
жүйенің басқарушы топ, бюрократия және бұқара сияқты элементтері арасында
үздіксіз ақпараттық ... ... ... да ... топ өздерінің
заңдылықтарын нығайтатын ақпаратты құрастырып ... ... ... ... ... ... ... саяси коммуникацияның
субъектісі қоғамда жетекші орынды иеленеді және ақпараттық - ... ... ... ... бар. «Кез ... ... ... билеуші таптың идеалары болады»[134], - деп К. ... пен ... ... ... сай ... отыр.
Саяи коммуникация саласындағы өзгерістердің мәні ақпаратты жіберушінің
адресатты ... ... ... ... мәдениетіәне басымдықты
меңгеруге, ақпараттық баламалық түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... Оны мынандай модельдермен
көрсетуге болады.
1. Айналым моделі орталықтанған бір мезгілде көптеген аймақтық абонентерге
тарату қарастырылады. Бұл үлгі өте жиі ... ... ... ... ресми баяндама жасағанда тыңдармандар қандайда бір ... ... ... ... ... кезінде бірнеше хабарламаны әлеуметтік
жерде орналасқан өте көп адамдардың бір ... ... Бір ... тән осы ... ... жекелей кері байланыс
мүмкіндігінің аз болуымен, сонымен қатар коммуникацияның уақыты мен орнын
жіберушінің өзі анықтауымен ерекшеленеді.
2. ... ... ... ... ... ... жатады:
орталықты не арадағы ақпарат жеткізушіні елеместен ... ... ... ... ... ... ... араға кісі салмастан
өзара байланысады. Бұл моделде жай ғана жекелей жазбалардан жастардың
құқықтық ... ... ... ... интернет пен
электронды поштаны пайдалануға дейін өте жиі ... ... ... ... ... ... өзінше «горизонталды теңдігі»
сипатымен ерекшеленеді, ал керісінше, айналым ... ... ... ... принципі тән болады. Осы секілді коммуникация
екі жақты қатысушыларды ... ... ... ... кездесу, телефон
конференциясы, интернет сайтындағы пікір алмасу жастардың құқықтық
мәдениеті және т. б.). ... та ... ... ұлғаюы, соның ішінде
«жүргізушінің» пайда болуы бұл ... ... ... ... ... ... ... де көптеген ... ... ... ... аймақта орналасуы, индивиттің орталық ақпарат
қорынан қажет ақпаратты іздестіруі (сервер не басқа да мәліметтер базасы,
қарапайым түрі ... ... және ... да ... басылымдармен
жұмыс) жатады. Айналым моделіне қарағанда мұнда уақыт пен кеңес алу
уақытын, сонымен қатар хабарлама ... ... ... ... ... пайдаланушы айқындайды.
4. Тіркеу моделінде ақпараттың қоғалысы кеңес беруші моделге қарағанда
қарама – қарсы болады. Онда ... ... ... ... ақпаратты
сұрастырып алады. Аталмыш модель, мысалы, индивиттің орталық мәліметтер
базасына, сонымен бірге телефон хабарламаларының ... ... ... мен ... ... жүйесіне енуге мүмкіндігі
болмаған жағдайда қолданылады. Ақпараттың орталыққа шоғырлануы көбінде
индивиттің қалауынсыз жастардың құқықтық ... оның ... ... ... ағын ... бір бірінен айырмашылығы бір
қарағанда аса ... емес ... әрі ... олар жиі – жиі бір ... ... ... Сонымен бірге, бүгінгі технология құралдары осы
модельдердің әрқайсысын пайдалануды ... ете ... ... ... ... ... ... шешуде өз үлесін қосып келеді. Ақпаратты тарату мен өңдеудің
жаңа технологиялары мен экономиканың «төртінші» ақпараттық секторының ... ... ... ... ене ... ... ... ұйымдастырды. Жалпы алғанда ақпараттық қоғам индустриялды қоғамның
даму белгісі ... ... Оның ... ... категориялармен
түсіндіруге болады:
- технологиялық: басты фактор - өндірісте, мекемелерде, білім ... ... ... қолданылатын ақпараттық технология;
- әлеуметтік: ақпарат өмір сапасын өзгертудің маңызды стимуляторы ретінде
кең қолданыстағы ... ... ... ... мен
орнығуы;
- экономикалық: ақпараттық қор, қызмет, тауар, ... құн ... ... көзі ... экономиканың басты факторы болуы;
- саяси: түрлі таптар мен тұрғындардың әлеуметтік топтары арасындағы
келісім мен олардың ... ... ... ... ... келетін еркін ақпарат;
- мәдени: ақпараттың мәдени құндылығын мойындау, жекелеген индивит ... ... ... ... үшін ... құндылықтардың орнығуына
ықпал етеді [136].
Саяси сипаттағы мәліметтерді тарату, ...... ... ... ... ... ... саналады. Авторитарлық режимде ақпараттық
процесс өте қатал бақыланады. Ал ... ... ... ... түрлі мүшелері арасында кеңінен таратылады. Саяси коммуникацияның
идеалды, ... ... ... негізінде «басқарушы» мен
«басқарылушы» арасында диалог ... Бұл ... ... оқиғалар,
процестер туралы нақты, толық, аяқталған жастардың құқықтық мәдениетіне
тексерілген, ... ...... ... ... құқығы мен
тұлға бостандығы жіктелген мәліметтердің тепе – тең ... ... ... діни ... ... ... басқа да ойлардың бостандығы, ар
ождан бостандығы, сөз бен ... ... пен ... ... ... сонымен қатар өз ойын кедергісіз еркін жеткізу,
түрлі ақпарат пен адамгершілік принцитерге ... ... ... ... ... ... іздестіру, алу жастардың құқықтық мәдениетіне
тарату болып ... ... ... ... ... демократиялық саяси мәдениеттің болуы, үкіметтік ... ... ... ... – саяси коммуникация мен тұрақты
әлеуметтік процестің тиімді дамуының маңызды алғышарты. Бұл жағдайда саяси
коммуникация теориясы ... ... пен ... ақпаратқа, адамның түбегейлі
мүддесіне негізделген, өзара түсіністік арқылы қоғам мүддесі, оның топтары
мен индивиттерінің үйлесімі мен ... ... ... ... мен ... қызмет ету керек.
Саяси коммуникацияның саяси қызметті құрылымдайтын жастардың құқықтық
мәдениеті және оған жаңа ... ... ... ... мен саяси ақпарат
берілу процесінің жиынтығы екендігі қай қоғамда болмасын болатын процесс
жастардың құқықтық мәдениеті саяси ... ... ... ... ... басында Батыс жастарының құқықтық мәдениеті және АҚШ
елдеріндегі ғалымдар, ... ... мен БАҚ ... мемлекеттік
саясат пен бұқара арасындағы байланыс негіздері мен ... ... ... ... ... оқу ... қызу талқыға түскені
мәлім. Саяси коммуникация теориясы қалыптасып, ... ... ... ... мен ... ... ... коммуникация бүгінде саясаттағы үстемдік етуші субъектінің
өндірісті реттеумен қоғамдық – ... ... ... ... ... ... – қатынастың түрі ретінде күн тәртібіне қойылып отыр.
ҚОРЫТЫНДЫ
Саяси менеджмент басқару жүесіндегі өте ауыр феномен. Әсіресе, ... ... ... процестерде көрініп отырады. Себебі саяси
менеджменттің қызмет ету ... біз ... ... ... ... ... ... үрдісі мемлекеттік құрылымда, анығырақ айтсақ мемлекеттік
қызмет саласында қолдану және саяси ... ... ... және т.б.) әрекетінде қолдану әліде болса бастапқы ... ... ... ... басқару жүйесіндегі алатын орны зор.
Диссертациялық жұмыста біз ... ... ... ... теориялық
негіздеріне, даму тарихына, түрлеріне саяси PR мен өзара қатынасына және
мемлекттік - әкімшілік ... ... ... ... кампаниядағы
алатын орнына аса көңіл аудардық. Және де ... ... ... бірі ... табылатын саяси PR туралы ерекше сөз қозғаған ... біз ... ... саяси менеджменттің басқада түрлері бар.
Дегенменде біз саяси PR – ды ... ... ... ... ... бар. ... ... PR, саяси менеджменттің түрі ретінде ... ... де ... ете ... ... ... ... кейбір
ғалымдар саяси менеджментпен саяси PR – ды бір қатарда қарастырады. Саяси
менеджмент PR – ды ... ... және ... ... ғылымның дамуымен қатар басқару қатынастарының дамуы ... - ... ... тудырған болатын. Осы уақытқа дейін
саяси ықпал ету процесіндегі қолданып жүрген ... біз ... ... ... түрі ... жаңа ... жаңа ... алмады. Тек қана «саяси менеджмент» түсінігінің енгізілуімен
қоғам қажеттіліктері ... ... ... ... ... қана қиын басқару ... ... сай ... түрі. Саяси менеджмент бір жағынан мемлекеттік басқарудан және
саяси басқарудан өзгеше бола тұра, ... ... ... ... ... үшін ... қолданатын стратегиясын құруда қажетті басқару
технологияларына сүенуге үлкен көмек ... ... ... ... және ... ... кезде сәтті болмайды. Басқа ұлттық ортада және жаңа ... ... ... ... Ол үшін ... және ... ... ұқсас шығармашылық тәжірибиеге сүйену керек. Өйткені,
саяси және қоғамдық ... ... ... ... ... ... өзін ақтаған идеяларды, теорияларды, ... ... үшін ... ... ... ... және оны
мақсатты қолдануды зерттеу ... ... ... ... бірі ... ... айтылғандардың барлығы саяси менеджмент теориясына және саяси,
ең алдымен сайлау кампанияларын, коммуникацияны мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... үш түрі белгілі болуда. Немесе
дауыс беру әрекетінің модельдері: әлеуметтенулық, партиялық – бірегейлік,
рационалды. ... ... ... ... ... ... ... және тағы да басқа моделдер де айтылуда. Дауыс
берудің рационалдық моделінің позициясының күшеюі әлемдік үрдіске айналуда:
ұзақ ... ... ... әлсіреуі, қысқа мезгілдегі факторлармен
толықтырылады, бұл өз кезегінде кампанияның маңызын өсіреді. ... ... ... ... ... ... және ... -
центрист» бағытының дамуын білдіреді.
Саяси менеджменттің теориясы мен практикасын рационалды және ... ... ... ... ... ... ең ... ғалымдар қосты. Олар бірінші болып ... ... ... ... емес салаларда, бұқараның мінез – құлқын ... ... құру үшін ... ... туралы идеяны айтты және
жүзеге де ... ... ... ... ... технологиялық деңгейден жоғары
қарастыру керек. Сөз, теория мен тәжірибиені қосатын, азаматтардың ... ... ... ету негізінде міндетті әрі тиімді саяси кампаниялар туралы
болып отыр. Саяси ... ... ... әр алуандығы – оның басты
дамыған белгілері. Бұл ... ... тек қана ... ... ... Яғни саяси менеджмент сайлау процесінен тыс
кездерде де қызмет етуі қажет. Сонымен қатар ол ... - ... ... да күшті позицияларға ие болуда. Сондықтанда саяси
менеджменттің ... ету ... ... пен ... ... ... ... болып табылады.
Саяси менеджменттің теориясы оны сайлау кампаниялары шеңберінде
қодануға шектемейді. Сендіру, ... ... ету тек қана ... коммерциялық ұйымдарда қолдануға болады деген ойларда ... ... өз ... ... мінез – құлқына әсер етуді мақсат етпеуі
жөн, ... онда ... күш ... ... бар. ... ойымызша бұндай
оймен келісу қиын сияқты. Өйткені мемлекеттік басқаруда сендіру - ... ... ... ... қай ... ... ... күш
қодану саясатын мойындап отырған. Сондықтанда ... орай ... ... да ... ... ол мемлекеттік билік тірегі және
мәжбүрлеуге бармайтын басқарудың ерекше бір түрі.
Саяси менеджмент ... - ... ... ... ... бар. Егер де ... ... мақсат ретінде пайда табуды
көздесе, онда мемлекеттік - әкімшілік менеджмент жоғарғы ... ... ... қатар саяси менеджмент бүгінде сайлау ... ... ... да ... ... сияқты саяси менеджмент сайлау
кампаниялары үшін маңызды, тиімді факторларына айналуда. ... ... ... ... ... ... келеді, өйткені біріншіден,
саяси менеджментің ... ... ... саяси
стратегтердің және оның тапсырмашыларының адамдардың мінез – ... ... ... ... Олар ... ... ... алу, кампаниялардың саяси ... ... ... ... әрекеттеріне барып отырады.
Саясат өзінің концепцияларымен, теорияларымен, технологияларымен
тиімділігімен, әлемдік тәжірибиедегі мемлекеттік басқарудың ... ... ... сын ... ... - ... ... саяси менеджмент пен коммуникацияның
субъектілері: тәуелсіз қоғамдық құрылымдар, ... ... ... ... ... ... жанындағы арнайы құрылымдар,
министрлік құрылымдар, жергілікті өзін өзі басқару және аймақтық басқару
органдары. ... ... ... ... коммуникация ерекше
маңызға ие ... Бұл ... ... және ... ... ... ... отыр. Осы орайда коммуникациялық кампаниялар мемлекеттік
шешімді ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқарудың дамуы саяси менеджмент
технологияларын ... жаңа ... ... ... Олар ... ... ПР ... басқарудың философиясын
өзгерту әрекет, ол күш көрсетуден «сендіруге» ауысады. ... және ... ...... ... басқаруды,
қазіргі заманға лайықты басқару үлгісіне ауыстыру керек.
Реформалардың көптеген ұлттық ... ... ... бағыттардың бірі басқару философиясына назар аудару болып
отыр. Бұл бағыттар екі нақты ... ... ... құрылымдардың
арасындағы бәсекенің өсуі; өндіруші монополистің қиын жағдайынан шығу
мүмкін болмағанда, адамдарға ... беру ... ... ету. ... ... болмасын қоғамның дауысы адамдарға жету үшін ... ... ... болуы керек. Бұл механизмнің мәні мен тиімділігі
қоғамның ақпараттандырлуына тәуелді. Сонымен ... ... ашық ... ... ... ... мен шеберлігі,
азаматтық қоғам институттарын, үкіметтік емес ұйымдарды, ең ... ... ... дамыта білуіне де тікелей байланысты.
Жалпы алғанда, қазақстандағы ... ... ... жүйесінде
дамыту үшін автордың мынандай ұсыныстары бар:
1. Мемлекеттік құрылымның саяси менеджмент технологияларын
қолданудағы қызметін күшейту;
2. Саяси менеджмент ... ... ... ... ... ... және ... салада
менеджер мамандықтарын дайындау;
3. Жоғары және арнаулы орта оқу орындарында, бірқатар
факультеттерде және ... ... ... ... мен ... орай ... ... саяси менеджмент төңірегіндегі ғылыми пікірталастар ... ... ... бұл ... ... ... жаңа теориялық
зерттеулеріне еш кедергі келтірмейді, ал ... ... ... ... ... көмегін береді. Әрине саяси менеджмент мәселесі Қазақстанның
саяси ғылымында әлі де болса ашық жатқан ... ... ... ... ... ... ғылымының сахнасынан орын табады деп ойлаймыз.
Сондықтанда біздің ойымызша саяси менеджментті Қазақстанда да ... ... оны ... ... ... ... еш ... едік.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1 Қазақстан Рспубликасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауы //Алматы ақшамы ... ... ... ... ... ... Н. Ә. ... Қазақстан
халқына жолдауы //Егменді Қазақстан 1.03.07ж. №55. 5б.
3 Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. М.: Дело,2002
4. Политический ... /Под ... В. И. ... А. В. ... ... ... О. Ф. ... М.,2004
5. Горчева А. Ю. Политический менеджмент: историйческий опыт России.
М.2002
6. Абдигалиев Б. Б. ...... ... ... ... ... Мельник В. А. Современный ... по ... ... ... ... ... Бердалиев К. Б.,Өмірзақова С. Ы.,Есенғазықызы Б. К.,Ерғалиев Қ. Р.,
Басқару негіздері (Оқу ... ... ... ... ... В. Е. ... ... Элементарный курс.-
М.:Юристь,2001.с.284
11. Пушкарева Г. В. “Политический ... в ... ... ... ... и общества).2005 №3.с.-93.
12. Сморгунов Л. В. ... ... ... ... ... ... и
технологии.СПб.,1999.с.6.
13. Сморгунов Л. В. ... ... ... ... электоральный процесс и
технологии.СПб.,1999.с.6-7.
14. Мельник В. А. ... ... по ... ... Г. В. ... ... ... м.: Дело,2002.-
с.21.
16. Политическая энциклопедия: В2т.Т.1.М.,1999.с.689.
17. Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. м.: Дело,2002.-
с.384.
18. Ольшанский Д. В. Политический PR.СПб.,2003.с.41.
19. ... В. Д. ... ... Т. Е. Роль ... в ... ... ... управление /Под общ.ред. В. С. Комаровского
и Л. В. Сморгунова.М.,2004.с.48.
22. Политическое управление: Курс лекций.М.,1999.с.71.
23. Политическое управление: Курс лекций.М.,1999.с.16.
24 Абулкасова А. С. ... ... ... ... ... ... – 2007. – ... -
№ 3. – С.5.
25 Политический менеджмент: ... ... и ... / ... Сморгунова Л.В. - СПб., 1999. - С. 6.
26 Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. ... А. В. ... ... ... О. Ф. ... М.,2004.с.9.
27. Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, Л.
Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. ... ... ... /Под ... В. И. ... А. В. ... ... Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.С.9.
29 Абулкасова А. С. Теоретические основы исследования ... // ... ... им. аль-Фараби. Серия философия,
политология, культурология 2006. - № 1. – ... ... Г. В. ... ... Учебное пособие. - МГУ им.
М.В.Ломоносова. - М.: Дело, 2002. - ... ... А. С. ... основы исследования политического
менеджмента // Вестник КазНУ им. аль-Фараби. ... ... ... 2006. - № 1. – ... ... Д. В. ... PR.СПб.,2003.С.41.
33. Казахстанская политологическая энциклопедия. Алматы,1998,С.280.
34. Пушкарева Г. В. Политический ... ... м.: ... ... Ю. А. Демократия и экономика. – М. 1998 – С. 179.
36. Тард Г. ... ... – М. , 1998. – С. ... ... К. А. И др. ... ... сегодня, завтра //
Практическая психология и психоанализ. – 1997. - №1 – С. ... ... К. А. И др. ... ... ... завтра //
Практическая психология и психоанализ. – 1997. - №1 – С. ... ... ... ... ... ... ... словарь.М.1981.С.456.
41. Кравченко А. И. Политология: учеб.-М.:-2005.С.83.
42. Байділдинов Л. Ә. Теориялық саясаттану. Оқулық.-Алматы: Издательский
центр ОФППИ “Интеграл”,2005.-96 б.
43. ... ... /Под ... В. И. ... А. В. ... Л.
Г. Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.С.24.
44. Пушкарева Г. В. ... ... ... м.: Дело,2002.-
С.11.
45. Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. Жукова, А. В. Карпова, ... ... О. Ф. ... ... ... Н. ... ... о первой декаде Тпта Ливия / Пер.
С ит. Г. Муравьевой, Р. Хлодовского.- СПб.:Азбука-классика,2005.-С.96.
47. Макиавелли Н. Государь; Рассуждения о первой ... Тпта ... / ... ит. Г. ... Р. Хлодовского.- СПб.:Азбука-классика,2005.-
С.92.
48. Макиавелли Н. ... ... о ... ... Тпта ... / ... ит. Г. ... Р. Хлодовского.- СПб.:Азбука-классика,2005.-
С.97.
49. Макиавелли Н. Государь; Рассуждения о первой декаде Тпта Ливия / Пер.
С ит. Г. ... Р. ... ... ... Н. Государь; Рассуждения о первой декаде Тпта ... / ... ит. Г. ... Р. ... ... ... Н. Государь; Рассуждения о первой декаде Тпта Ливия / Пер.
С ит. Г. ... Р. ... ... ... Г. В. ... ... ... м.: Дело,2002.-
С.11.
53. Антология мировой политической мысли.Т.2.М.,1997.С.264.
54. Антология мировой политической ... ... ... Р. Постмодерн: меняющиеся ценности и изменяющиеся общества
//Полис.1997.№4.С.18.
56. Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. м.: ... ... Г. В. ... ... Учеб.пособие. м.: Дело,2002.-
С.23.
58. Политический менеджмент /Под общ.ред. В. И. ... А. В. ... ... Лаптева, О. Ф. Шаброва. М.,2004.С.141.
59. Пушкарева Г. В. Политический менеджмент: Учеб.пособие. м.: Дело,2002.-
С.27.
60. ... ... ... ... ... Г. Г. Паблик рилейшнз для профессионалов.-М.: Рефл-
бук,К.:Ваклер,2001.-С.282-283.
62. Ольшанский Д. В. ... ... ... О. Ф. ... политического лидера // Региональные выбора А
Росси. – М. 1996. с. 17.
64. Потемкина О. Ф. ... ... ... // ... ... ... – М. 1996. с. 19.
65. Левчик Д. А: Основные элементы атуализации имиджа кандидата в ... ходе ... и ... ... ... // ... Университета. Сер. 12. Политические науки. – 1995. - №2
66. Адилова Л. Ф. Формирование политического имиджа как ....... из ... ... // ... Каз ГУ. Сер. Философия,
политология, культурология. – 2000. - №1. – с. 24 – ... ... Л. Ф. ...... ... ... лидера: Доклады международной конференции // Евразииское
сообщество. – 2000. – №4. – с.57 – 65.
68. Адилова Л. Ф. Политические ... как ... ... // ... ...... ... – Алматы: Центрально –
Азиатский университет, 2001. – С. 52 – 57.
69. Казахстанская политологическая энциклопедия. Алматы,1998,С.392.
70. Пушкарева Г. В. ... ... ... м.: ... ... И. В. ... Ольшанский Д. В. Политический PR.СПб.,2003.С.168.
73. Рожков И. Я. Реклама: Планка для “профи”.-М.:Юрайт,1997.-С.5.
74. Феофанов О. А. ... ... ... в России.-
СПб.:Питер,2000.С.275.
75. Мельник В. А. Современный ... по ... ... Л. Ә. ... ... ... ... ОФППИ “Интеграл”,2005.-170-171 бб.
77. Кравченко А. И. Политология: учеб.-М.:-2005.С.32.
78. Казахстанская политологическая энциклопедия. Алматы,1998,С.174.
79. Рысбаева С. Ж. ... с ... и PR – ... ... ... манипулирование //Саясат №2,2002.С.59.
80. Буари Филипп А. Паблик рилейшнз или ... ... ... Невзлин Л. Б. Паблик рилейшнз. Кому это нужно? ... Блэк С. ... ... Что это ... ... Словарь новых иностранных слов.-М.:Изд.Москов.ун-та.1992.С.6.
84. Ольшанский Д. В. Политический PR.СПб.,2003.С.400.
85. Самохвалова М. Черный PR: так вот ты ... ... ... ... ... ... ... Г. Г. Паблик рилейшнз для профессионалов.-М.: Рефл-
бук,К.:Ваклер,2001.-С.32.
87. Блажков В. А. Паблик рилейшнз. М.,1994.С.8.
88 Борисов Б. Л. Технологии ... и PR. ... ... М. Е. ... ... ... Питер,2004.-С.10.
90 Чумиков А. Н. Связи с общественностью.М.:Дело,2001.С.15.
91 Борисов Б. Л. Технологии рекламы и PR. ... ... А. Н. ... с ... Соловьев А. И. Политология: Политическая теория, политические
технологии. М.:Аспект Пресс,2000.С.517.
94 Ольшанский Д. В. Политический PR.СПб.,2003.С.403-404.
95 Связь с общественностью – “паблик рилейшнз” – ... ... ... /Под ... В. Г. ... ... А. С. Политический менеджмент: методы управления
избирательными кампаниями // Вестник КазНУ. ... ... ... серия политология. №1 (27). 2007. с.31.
97 Гульбинский И. А., Сорокина Е. С. «Краткий курс» для эффективных
политиков. – М.: ... 1999. – ... ... В. А. ... ... Теория и практика. – Киев: ВИРА, 1999.
... ... Б. Б. ...... ... ... – Алматы: “Үш қиян” 2003. с. 6.
100 Крозье М Современное государство – скромое государство // ... – 1993. - №11. – С. 16 – ... ... ... ... Н. Ә. ... Қазақстан
халқына жолдауы // Егеменді Қазақстан 1. 03. 2007 ж. № 55. 5 – 6 бб.
102 Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. ... ... ... // ... ... 1. 03. 2007 ж. № 55. 5 – 6 ... ... Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауы // Егеменді ... 1. 03. 2007 ж. № 55. 15 ... ... ... // ... орда 18. 03. 2007 ж. № 11. 7 ... Әкімшілік реформа // Алтын орда 18. 03. 2007 ж. № 11. 7 б.
106 Сморгунов Л. В. Электронное правительство в ... ... ... на ... // ... ... – Интернет и современное общество: Труды 6 Всероссийской
объединенной конференции. – СПб., 2003. – С. 133 – 135.
107 Современная буржуазная политическая ... М. , 1979. С. ... Юдин Ю. А. ... ... и ... в ... ...
М. , 1998. – с. 212.
109 Гоулд Ф. Стратегическое планирование избирательных кампании //
Политическое исследовании. – 1993. - № 4 с. ... ... Ф. ... ... ... ... ... исследовании. – 1993. - № 4 с. 19.
111 Ламбен Ж. Ж. Стратегический маркетинг. Европейски перспектива.
Перевод с французкого. Спб. : ... 1996. – 134 с. – с. ... Kotler P. ... ... Analysis, Planning and Control. –
4th. edn. – Englewood Cliffs6 1980. – P. 37.
113 ... Ф. ... ... ... ... //
Политическое исследовании. – 1993. - № 4 с. 18.
114 Ибраева Г. Ж. Региональные конфликты и среғдства массовой информации.
... ... ... 2001. – 258с. С. – 187.
115 Латынов В. В., Хлопьев А. Т. Неформальная политическая коммуникация.
– М., 1997. – с. ... ... В.О. ... ... ... и ... // Реклама.
- 1991. - №1. – С. 16-17
117 Федотова Л.Н. Социология массовой коммуникации. Спб.: ... ... С. ... Платонов С. В. Выборы в Мажилис – 1999 и маркетинг политических
организации в Казахстане // Саясат. – 2001. - № 5. – с. ... ... Ю. О. ... ... ... ... выборов:
проблемы перспективы / Policy Studies – 2004. - №1. С.– 31
120 Настольная книга для кандидатов и ... ... по ... ... ... ... ... Республики Казахстан. А.:
Институт национальных исследований, Фонд им. Фридриха Эберта, 2004.
– 208 ... ... А. ... - ... // ... ... 2004.- ... Қазақстан энциклопедиясы. – Алматы: Қазақ ұлттық энциклопедиясы,
2002. – 621 б.
123 Cotteret J7 M7 Gouvernants etgouvernes& La ... ... ... 1973. – P. ... ... polit. ... ... Ф. Основы маркетинга. – М., 1990. С. 43.
126 Шварценберг Р. – Ж. Политическая социология: В 3 ч. / Пер. с фр. ... 1987. – ... ... В. В. ... – М., 1999. – ... ... И. А. Путь к очевидности. – М., 1993. – ... ... В. М. ... ... ... каналы, действия. –
М.: Рип – Холдинг, 2003. – 101с.
130 Соловьев А. И. Политтическая коммуникация к проблеме теоретической
идентификации // Полис. – 2002. - №3. – ... ... В. В., ... А. Т. ... ... ... М., 1997. – с. 277.
132 Латынов В. В., Хлопьев А. Т. Неформальная политическая коммуникация.
– М., 1997. – с. ... Cotteret J7 M7 ... ... La communication politigue. –
P: 1973. – P. 97
134 Маркс К. Энгельс Ф. Манифест коммунистической партии // Сочинения. –
М., 2 – е ... – Т. 4. – 445 ... ... С. ... ... ... мен тәжірибиесі.
Алматы 2006. 21 – 23бб.
136 Сұлтанбаева С. Саяси коммуникацияның ... мен ... 2006. 23 – ... ... ... ... ... және қызметі
Құрылым және мазмұны
Ұйым
Тиімділік шарты
Басқару алгоритмі
Басқару ... ... және ... ... ... оптимизациялау жүйесі
Саяси менеджменттің негізгі түрлері
Саяси имиджмейкинг
Электоралды менеджмент
Саяси қақтығыстарды реттеу
Саяси ... ... ... ...

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 106 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп педагогикалық жүйе және ғылыми басқару нысаны ретінде.Педагогикалық менеджмент субъекті қызметінің мақсаты8 бет
"Модильяни мен миллер үлгілері"11 бет
"сопылық ілім мен қазақ лирикасындағы үндестік"6 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
5в050700 «Менеджмент» мамандығы 1-курс студенттері үшін іс-тәжірибеден өту туралы есебі12 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
Delphi программалау ортасы15 бет
«TSC Group» корпорациясының даму тарихы және бүгіні44 бет
«Аджип ҚКО» компаниясы13 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь