Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Ипотеканың даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Ипотекалық несиелеу түсінігі және оның қоғамдағы алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Ипотекалық несиелеуді қолданудың шетелдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ...

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ ДІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ

2.1 Қазақстандағы ипотекалық несиелеудің даму ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің қазіргі жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3 «Тұран Әлем Банкі» Акционерлік Қоғамының ипотекалық қызметіне талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ ЖӘНЕ ОНЫ ЖЕТІЛДІРУ

3.1 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің
мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Қазақстан Республикасында тұрғын үй саясатын дамыту
бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚЫСҚАРТЫЛҒАН СӨЗДЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Диплом жұмысының тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасының халық шаруашылық кешенінің дамуына, яғни жеке айтқанда тұрғын үй құрылысына ипотекалық несиелеудің әсер ету мүмкіндіктерімен анықталады. Бұл тұрғындардың жинақтауын ынталандыра отырып, қаржылық тұрақтылыққа әсер етеді, тұрғындардың, әсіресе зейнеткерлердің өмірлік деңгейін көтереді. Отандық компаниялар (зейнетақы қорлары) үшін өздерінің бос қаржылық ресурстарын отандық экономикаға жарналауға мүмкіндік туады.
Елімізде тұрғын үй нарығы тұрғындардың төлем қабілеттілік сұранысын қолдайтын сәйкес несие-қаржы механизмдерімен қамтамасыз етілмеген.Егер бұрынырақ тұрғын үй жағдайларын жақсарту мүмкіндігі мемлекеттік тұрғын үй алу ғана болса, бүгінгі күні бұл мәселе тұрғындардың өз меншік қаражаттар жинақтары есебінен тұрғын үйді алу немесе оның құрылысымен шешіледі. Бюджеттік ресурстардың шектеулілігі, мемлекеттің көңілін, тұрғындардың жеке топтарының тұрғын үй мәселесін шешуіне аударды.Тұрғындардың негізгі бөлігі қажет жинақтарының және оларды жинау мүмкіндігінің болмауынан өздерінің тұрғын үй жағдайларын жақсарта алмады.
Тұрғындар үшін ипотекалық несиелеу тұрғын үйді сатып алу үшін қаражаттарды жинаудың ұзақ мерзімді альтернативасы болып табылады.
Ол пәтер алуды маңызды деңгейде қысқартуға көмектеседі, бұдан басқа, тұрғын үй бөлшектеп төлеумен алынады. Банктер үшін бұл ұзақ мерзімді инвестициялаудың перспективті аясы. Мемлекет немесе қалалық билікті алсақ, олар тұрғын үй құрылысының сұрақтарын шеше отырып, қоғамда әлеуметтік басымдылықты шешеді. Ипотека Қазақстан Республикасының экономикасын көтеру үшін фундамент бола алады және болуы тиіс. Көптеген дамыған елдердің мысалы көрсеткендей, тұрғын үй мәселесін шешумен қатар ипотека, мемлекетте сапалы жаңа қаржы-несие қатынастарының, кепілзат және бағалы қағаздардың жоғары дамыған нарығы есебінен қаржылық және экономикалық тұрақтылықтың туындауына көмектеседі.
Ипотекалық несиелеу әлеуметтік және экономикалық мәселелерді шешуге көмектеседі. Ипотекалық нарық қазіргі таңда қаржы нарығының белсенді бөлігі ретінде дамуда. Сондықтан осы тақырып бойынша диплом жұмысын таңдадым.
Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың “Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясында” көрсетілгендей, жеке тұрғын үй құрылысын кең ауқымда дамыту үшін ынталандыру жағдайларын жасауымыз керек. Ипотекалық несиелеу жүйесі бойынша тұрғын үй сатып алуға табысы жетпейтін азаматтар үшін тұрғын үй құрылысы жинақтары жүйесін одан әрі дамыту керек. Елімізде тұрғын үйді жалға беру рыногын әлемдік стандарттарға сай дамытып, оны мемлекет үшін ашық, бизнес үшін тартымды ету керек[1].
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1 ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. ... ... ... ... ... және оның қоғамдағы алатын
орны...................................................................
.................................................
3. ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ ДІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ
2.1 ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеудің қазіргі жағдайын
талдау......................................................................
....................................................
2.3 «Тұран Әлем ... ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ... ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында тұрғын үй саясатын дамыту
бағдарламасы................................................................
.................................
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
...................................
ҚЫСҚАРТЫЛҒАН
СӨЗДЕР......................................................................
........
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... ... ... ... шаруашылық кешенінің дамуына, яғни жеке айтқанда тұрғын үй құрылысына
ипотекалық несиелеудің әсер ету ... ... ... жинақтауын ынталандыра отырып, ... ... ... ... ... зейнеткерлердің өмірлік деңгейін көтереді.
Отандық ... ... ... үшін ... бос ... отандық экономикаға жарналауға мүмкіндік туады.
Елімізде тұрғын үй нарығы тұрғындардың ... ... ... сәйкес несие-қаржы механизмдерімен қамтамасыз етілмеген.Егер
бұрынырақ тұрғын үй жағдайларын жақсарту мүмкіндігі мемлекеттік тұрғын ... ғана ... ... күні бұл ... тұрғындардың өз меншік қаражаттар
жинақтары есебінен тұрғын үйді алу ... оның ... ... ... ... мемлекеттің көңілін, тұрғындардың жеке
топтарының тұрғын үй мәселесін шешуіне аударды.Тұрғындардың ... ... ... және ... ... ... ... өздерінің
тұрғын үй жағдайларын жақсарта алмады.
Тұрғындар үшін ипотекалық несиелеу ... үйді ... алу ... ... ұзақ ... ... болып табылады.
Ол пәтер алуды маңызды деңгейде қысқартуға көмектеседі, бұдан ... үй ... ... ... ... үшін бұл ұзақ ... ... аясы. Мемлекет немесе қалалық билікті алсақ,
олар тұрғын үй құрылысының сұрақтарын шеше отырып, ... ... ... ... ... Республикасының экономикасын көтеру
үшін фундамент бола алады және болуы тиіс. Көптеген дамыған елдердің мысалы
көрсеткендей, тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... қатынастарының, кепілзат және бағалы қағаздардың жоғары
дамыған нарығы есебінен қаржылық және экономикалық ... ... ... ... және ... ... ... Ипотекалық нарық қазіргі таңда қаржы нарығының белсенді бөлігі
ретінде дамуда. Сондықтан осы ... ... ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың “Қазақстанның
әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру ... жеке ... үй ... кең ... ... үшін
ынталандыру жағдайларын жасауымыз керек. Ипотекалық несиелеу жүйесі бойынша
тұрғын үй сатып алуға табысы ... ... үшін ... үй ... ... одан әрі ... ... Елімізде тұрғын үйді жалға беру
рыногын әлемдік стандарттарға сай дамытып, оны мемлекет үшін ... ... ... ету ... ... мақсаты. Экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз
ететін ипотекалық несиелеу жүйесін құру және ... ... ... ... ... ... табылады.
Диплом жұмысының міндеттері. Қойылған мақсат диплом жұмысының ... және ... ... ... ... ... түсінігін ашу;
-ипотекалық несиелеудің қоғамдағы рөлін анықтау;
-ипотекалық несиелеудің шетелдік ... ... ... ... ... ... ... қызметіне
талдау жасау;
-Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу мәселелерінің
өзектілігін түсіндіру;
-Қазақстан ... ... үй ... дамыту
бағдарламасының орындалу барысын зерттеу;
Зерттеу объектісі ретінде Қазақстандық ипотекалық компанияның, ... ... ... ... ... пәні ретінде ипотекалық нарық қатысушылардың ... ... ... ... ... ... ... отандық авторлардың еңбектері
қолданылады: Байгісиев М.Қ., Мақыш С.Б., Хамитов Е.Б., Аникеева ... М., ... Қ., ... Б.С., Донцов С.С., Жумабаева З.С., Иванов
М.М., ... ... М.Ж., ... М.М., Наурызбаева М., Салихова
А.Р., Сағындықова М.О., Сейтқасымов Г.С., Шыныбеков Н.С..
1 ... ... ... ... Ипотеканың даму тарихы
Үлестік құрылыс жүйесіне қатысу, несиелеу ... ... және оның ... ... үшін ... ... ... үй құрылысын қаржыландыру механизімін классикалық ипотекалық жүйеге
жақындата ... ... ... ... ... ... сөз ... Ол б.э.д. IV ғасырда ежелгі Грецияда пайда ... Сол ... ... ... ... өзінің қарызын қамтамасыз ету
ретінде қарыз алушыдан жер ... ... ... алушының жер учаскесінің
шекарасында баған орнатылған. Ол бағанда жер учаскесі белгілі бір мерзімге,
белгілі бір ... ... ... туралы жазылған. Бұл баған ... ... ... ... ол ... ... ... ұғымды
білдіреді.Жер – жеңіл айналыс тауары, ол меншік қарыздардан ... ... ... ... бар ... ... Ипотека мүліктің
басқа иеге өтуіне кедергі болған. Уақыт өте келе «ипотека» сөзі, кепілді
белгілеу үшін қолданылатын ... ... ... ... екі ... ... – «мамандық» және «жариялылық», сондықтан да кредиторға
сенімді қамсыздандыруға кепіл бермеген. Римдіктер ипотеканың заңды ... Оны ... ... ... мүлігіне бекітуге болады. Бір жағынан
ол кредиторды нақты ... ... ... ... кейбір
тұлғаларға римдік заң келісімге байланыссыз ипотекалық ... ... ... ... ... ... жариясыз болды.Ақырындап ипотека орта
ғасырлық еуропалық заңнамаға кіруде. Германияда ол XIV пайда ... ... ... үшін жеке ... ... ... ... XVI ғ.
аяғынан бастап жариясыз ипотека болған. Ипотекалық банктер XVIII ғ. ... ... ... ... Бірінші ипотекалық банк Силезияда 1770 жылы
қаланған. Бұл ірі шаруа қожалықтарына қаржылық көмек көрсететін ... ... XIX ғ. ... ... ипотекалық банк қызметі ұсақ шаруа
қожалықтарына, одан кейін ... ... ... ... Штаттарында (АҚШ) 1916 жылы 12 округте фермерлерге олардың жерлерін
кепілге ала отырып, ұзақ мерзімді ... беру үшін ... ... ... ... ірі жер банкі («Креди фонсье де Франс») және
оның филиалы – Кәсіпкерлер ... ... дез ... жер ... құрылыс компанияларына тұрғын үй және өнеркәсіп құрылысына қарыздар
ұсынады. ... ... орта және ұзақ ... ... ... байланысты – негізінен ірі құрылыс компаниялары мен ... ... үй және ... компанияларына мерзімі 3 жылдан 20 жылға
дейін. Канадада ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... олар қозғалмайтын мүлікпен операцияларды
несиелеумен, сонымен бірге мемлекеттің және корпорациялардың ұзақ ... ... ... айналысады. Пруссияда аяқталған
ипотекалық жүйе 1783 және 1871 жылғы жарғылармен енгізілген, ал ... 1843 ... ... және 1863 ... ... ... ... елдер
заңнамасында ипотека екі сипатта: біріншіден, ол тек қана қозғалмайтын
мүлікке ғана ... ... ... алынған мүліктің сатылуы
кредитордың өзімен емес, соттың қатысуымен жүргізіледі. Кредиторлар үшін
ипотека ... ... ... мүлкін қабылдамай және кредиторлардың
бәсекелестігінен қорықпай ... ... ... ... ең ... болып табылады. Орта ғасырлық кодекстер «енгізілген ... ... ... бөлінбейді, ол қанағаттану алу құқығына негізделген» деген
анықтама сақтады. ... ... ... ... ... ... таралды. Римдік құқық бойынша ипотека ... ... ... ... ... ... және ... алу
мақсатымен кредитордың шығындарын есептей отырып кеңінен ... ... ... ... ... XVIII-XIX ғасырларды талаптың нақты
сомасы оның жариялануымен, оның мөлшерімен, сомаға өскен ... ... ... ... АҚШ-та, Канадада, Англияда, Францияда,
Швецияда ... ... ... ... мысалы, ипотекалық айналыс
жүздеген миллиард доллармен есептеледі.Нарықтық қатынастары дамыған елдерде
несиенің әр ... ... ... Олар ... объектісіне, ипотекалық
қарыздың кепілін қамтамасыз ету әдісіне, ипотекалық облигациялар нарықтық
сипатына, несиелеу субъектісіне байланысты әр ... ... ... ... ... жер ... ... жер учаскелерін
игеру, тұрғын үй құрылысы. ... ... ... ... және ... да ... ... облигация
нарығы: бірінші немесе екінші нарық. Несиелеу субъектілері: құрылысшының
несиеленуі, мердігердің ... ... ... ... несиелерді қарыздарға бөлуге болады: жер учаскелерін алу үшін;
тұрғын үй құрылысына; жер ... ... ұзақ ... ... ипотекалық несиелеу жүйесі тарихының есебі оның қазіргі
түрін бүгінгі күнге дейін әрекет ... және ... ... ... ... ... ... 1852 жылдан бастап принц Луи Наполеонның
жарғысымен (Decret sur les societes de credit foncier) ... ... ... ... ... бен провинциялар арасындағы қаржыландырудағы
сәйкессіздікті жою, сонымен қатар ауыл ... ... ... Ұзақ
мерзімді ипотекалық несиелеу ... ... деп ... ... ... ... қарыз алушылардың мекеме-ассоциациясын
құру ынталандырылды. Credit Foncier de France деп аталатын Француздық жүйе
кейіннен бүкіл Еуропада ... ... ... көп ... ... ... ... үлгіге қатысты, 1852 жылғы жарғы
нәтижесінде құрылған ... ... ... банк банкротқа
ұшырамаған.
Берілген үлгіге сәйкес ипотекалық банк бірінші кезекте, төмен ... ... ... салымдарды қаржыландыруда қарыз алушылардың
сұраныстарын және өтімді, жоғары өтімді бағалы ... ... ... ... ... ... атқарады. Ол үшін ипотекалық
банк,
-біріншіден, қозғалмайтын мүлікті кепілге ала отырып, нақты стандартқа
сәйкес қарыз ұсыну. Қарыздар – жеке ... ... үй ... берілетін тұтыну қарыздары және заңды тұлғаларға
қозғалмайтын мүлікпен байланысты қандай да жобаларды орындауға ... ... ... ... үшін ... органдарға
берілетін коммерциялық қарыздар.
одан кейін ... ... ... байланысты кепілзаттың
біртекті пұлдарына бірігеді. Ең соңғы адым, кепілзат ... ... ... ... ... ... ипотекалық
облигациялар эмиссиясы болып ... ... ... ... басқа толығымен ипотекалық банктің – эмитент мүлігімен
кепілденеді.
Сонымен, инвесторлар өздерінің бос ... ... ... инструмент алады, ипотекалық банк өздерінің ... ... ... ... ... ... ... шарттармен
пайдаланады. Берілген несиелер бойынша талап құқықтары, кепілзатпен
қамсыздандырылған ұзақ ... ... ... ... ... ... жүйенің тұрақты атқарылуы үшін көп шектеулер бар, олар ... ... ... ... ... капиталдың ең реттелген
қосымша аяларының бірі болып табылады.
Сонымен қаттар ипотекалық ... ... ... ... ... ... қызметтің көп түрлеріне тыйым салынады,
бірақ оларға ғана ипотекалық облигациялар эмиссиясына ... ... ... ... бойынша олардың сақтандыру қорғанысының және
сақтандыру ұйымының қамсыздандыру деңгейіне байланысты ... ... ... ... ... ... ... үй
әкімшілігімен, Соғыс ардагерлерінің ісі ... ... ... ... облигация нарықтық сипатына байланысты бірінші және екінші
нарықтың ипотекалық беттері болып ... ... ... ... үй ... ... тікелей болашақ иесіне ұсынылатын несиелерге және мердігерлерге
берілетін қарыздарға бөлінуі мүмкін. АҚШ-та ... ... ... облигациялар шығарылады және бос қаражаттары барлардың барлығына
сатылады, ал бұл зейнетақы активтері, сақтандыру компаниялары және ... ... ... ... ... ... ... акциялар нарығының көлемінен жоғары. 1930 жылдан бастап
АҚШ-та ... ... ... ... ... алу үшін қарыз алуға
ынталандыратын заңнама дамыды. Англиядағы ... ... ... ... ... тұрғындардың салымдарын жинау және тұрғын үй алуға
несиелер ... үшін ... ... ... құрылды. Бұдан басқа қарыз
алушыларға кепілзат бойынша пайыздар сомасына ... ... ... ... және депозиттерді сақтандыру тегін. Бұл кепілзат бойынша
пайыздардың төмендеуіне көмектесті.
АҚШ-та ипотеканы Үкімет тапсырысы бойынша қарайтын ... ... ... Мэй» - ... ... ... ... «Фредди Мак» - тұрғын үйді ипотекалық несиелеудің ... ... Мэй» - ... ... ... ... ұйымдар кредиторларға кепілдер береді, бұл ипотекалық несие
және %-дар аз қаражаттары бар қарыз алушылар есебінен өтелетінін
түсіндіреді. «Джинни Мэй» ... ... ... ... мысалы, өзінің
несие төлеу қабілеттілігі бойынша АҚШ қазыналық қағаздарының деңгейіне
дейін көтерілді. Болуы мүмкін кризистер барысында корпорация акциялары
биржада түседі, ал бағалы ...... ... ... ... АҚШ ... олар бойынша тұрақты табысты кепілдейді және 20-
30 жылға барлық ... өз ... ... ... ... ... ... бойынша қаржылық
механизмдер пайда ... ... ... бірі ... болып
табылады, оның белсенділігі кейінгі кездері ... ... ... ... ... ... және ... жағдайлардың
тұрақтылығы;
- нарықтық экономика институттарының дамуы және қалыптасуы;
- қаржылық ұйымдардың, әсіресе, банктердің жұмыста «ұзын» ... ... ... тұрғындардың ақша қаражаттарын сақтау және жинаудың тиімді
әдістерінің жоқтығы;
- қозғалмайтын ... ... ... үй ... ... ... көптеген отбасы үшін тұрғын үй мәселесі өзекті;
- тұрғындардың белгілі бір бөлігінің ... ... ... ... ... ... үйді ... жүйесі тұрғын үй саясатына
толық сәйкес келді және мемлекеттік тұрғын үйлер құрылысын қаржыландыру
үшін ... ... ... бөлу орын ... Нәтижесінде өзінің
тұрғын үй жағдайын жақсартуды қалайтын, не ... үй алу ... ... үй ... ... ... Кеңес үкіметінің құлдырауы және
тұрғын үй саласында нарықтық қатынастардың ... алуы ... ... ... алып ... Бұл реформаның алғашқы қадамдары 1993 ж.
“Жаңа тұрғын үй саясаты мемлекеттік бағдарламалары және оның іске ... ... ҚР ... ... ... ... ... тұрғын үй саясаты саласында мынадай ... ... ... үй ... ... ... нормаларға қажетті
өзгерістер мен толықтырулар енгізу; тұрғын үй құрылысын және ... ... ... ... ... ... ... үй құрылысы құнын төмендету және оны ... ... ... ... тұрғын үй құрылысынң процессіне
қатысушыларға және бұл процеске ... ... мен ... ... мақсатында жеңілдік жүйесін жасау және ... ... ... ... ... ... шараларын жүзеге асыру; құрылыс
индустриясының базасын жаңғырту; ... үй ... ... жер
телімшелерін бөлу және тіркеу процедураларын жасау; әлеуметтік, инженерлік
және көлік инфрақұрылымының тұрғын үй ... ... ... үй ... жүзеге асыруы үшін тиімді ұйымдық құрылымдар құру;
тұрғын үй және жылжымайтын ... ... ... дамыту.
Бұл құжат мемлекеттің тұрғын үй мәселесін шешуде ... ... осы ... ... ... ... көрсетілген шаралардың
маңызды бөлігі орындалмаған десе болады. Мұндағы ойлар бүгінгі күні ... ... және оны ... ... әрі ... ... барысында
нақты мүмкіндіктерді талдау үшін өте маңызды.
Тұрғын үй құрылыс саласындағы нвестициялық мүмкіндіктердің құлдырауы
көптеген мердігерлік ұйымдардың экономикалық ... ... ... ... тұрғын үй құрылысында жұмыс жасаушылар саны қысқарды. Шын
мәнісінде мұндай ... ... үй ... ... тыс ... ... ... жаңа механизмдерін іждестірудің маңыздылығы ... ... ... ретінде тұрғын үй ипотекалық ... ... ... және оның ... ... ... ... жұмыс бастылық көрсеткішін жақсартуға және бірқатар әлеуметтік
тұрғын үй мәселесін шешуге мүмкіндік туады.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесі бұл ... үй ... ... ... тұрғын үйді несиелеу прцессін ұйымдастыруды анықтайтын
элементтердің жиынтығын білдіреді.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесі 3 ... ... ... ... үй несиелерін қаржыландыруға қажетті қаражаттармен қамтамасыз
ету.
2) Тұрғын үй несиелерін беру және ... ... ... ... ... үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің өзге экономикалық
механизмдер сияқты, өзіне тән ішкі ... ... ... үйді ... несиелеу жүйесінің құрылымдық элементтеріне
мыналарды жатқызуға болады: тұрғын үйді ... ... ... тұрғын
үйді ипотекалық несиелеу субъектілері; тұрғын үйді ипотекалық несиелеу
объектілері; тұрғын үйді ... ... ... тұрғын үйді
ипотекалық несиелеу ... ... үйді ... ... негізі немесе несиелеу технологиясы.
Тұрғын үй ипотекалық ... ... ... ... оның
субьектілері жатады. Субъектілеріне мыналарды жатқызуға болады:
-қарыз алушылар;
-несие берушілер;
- риелторлық және сақтандыру компаниялары;
-инвесторлар; үкімет.
Бұл аталған субъектілер ... үйді ... ... нарығының
қатысушылары болып табылады.
Мұндағы ең маңыздысы несиенің қамтамасыз етілуі өз кезегінде ... ... ... ... ... несиенің қамтамасыз ету көзіне
мыналар жатады:
- алғашқы көзі: қарыз алушының тұрақты табысы; қаншалықты қарыз алушының
табыс алу, не алмауына байланысты тәуекелді ... ... ... ... ... қалайды;
- екінші реттегі көзі: сатып алынатын тұрғын үй.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеудегі қамтамасыз ету заты – ... ... заты ... ол ... берушінің қолына берілмейді,
керісінше қарыз алушының иелігінде қалады. Бұл оның ... ... ... ... ... ... мынадай 3 құқықтық
категорияларды сипаттайды:
- Ипотекалық несие алу үшін ... ... ... беру (таза
құқықтық қызметі);
- Салынған мүлік актісі ... ... ... да аты ... Ипотекалық несие (ақшалай займ) – жылжымайтын мүлікті кепілге алып
берілетін несие.
Мұндағы, тұрғын үй несиесі – ипотекалық несиенің бір ... ... ... ... ... ... ал ... үй
ипотекалық несиесі тек қана ... үй ... ... ... ... несиелеу нысанында бір ғана қамтамасыз ету кепілдігіне
несие қаражаттарына алған тұрғын үй ... ... ... банк пен ... ... келісім-шарт жасалады және соның негізінде қарыз алушы –
кепілдік ... ал ... ... ... алушының несиені және пайызды
қайтаруға ... ... ... ... ... ... ... саналады. Кепілдік беруші (қарыз алушы) өз міндеттемесін
орындамаған жағдайда, кепілдікті ... ... ... ... қойыған
мүліктің құны есебінен өзінің талабын қанағаттандыруға құқы ... ... ... ... ҚР ... заң күші ... ... жылжымайтын мүлік ипотекасы (ипотека) – кепілдік берушінің
немесе үшінші бір тұлғаның иелігінде, не пайалануында болатын ... ... ... ету ... өзіндік кемшіліктері бар. Атап айтсақ
қарыз ... ... ... заты ... оны рәсімдеу қымбаттылығы; несиені
қайтармаған жағдайда тұрғын үйді босату қажеттігі (бұл жерде қарыз ... ... ... соң ... қосымша шығындары есепке алынбай қалуы); ал
банк үшін: несиені беруден ... ... ... ... толық тексеру
және бағалау жұмыстарын жүргізу қажеттігі; ... ... ... ... ұзақ мерзімді несиелеу барысынды кепілге алған
мүліктің құнының төмендеу ... ... ... үй ... ... ... ... қажет уақытында
қамтамасыз етудің өзге де нысандары кепіл-хат, кепілдеме және ... де ... ... ... ... ... және оның ... алатын
орны
“Ипотека” түсінігі өзара байланысты экономикалық және ... кең ... ... Бұл әр ... ... ... және ... тәжірибесінің негізінде, нарықтық экономикалық
механизмін обьективті көрсететін және ... ... ... ... сипаттайтын римдік жеке құқықтың бар екенімен
байланысты. Екі мың ... аса ... ... ... ... және
терминологиясы пайдаланылуда. Сондықтан ипотека туралы экономикалың ... ... ... ... алу арқылы қарыз деген ... ... ... ... Әлемдік тәжірибеде бұл түсінік жалпы
қабылданған, бірақ әлі күнге дейін ... ... ... және ... критериелері табылмағанға ұқсайды.
Ипотека – басқа категориялардан ажыратуға көмектесетін түр ... ... ... және ... ... әр ... қоғамдық-
экономикалық формацияларды әрекет ететін жалпы экономикалық категория ... ... ... үй ... жеке ... тартудың
әлемдік тәжірибеде тексерілген сенімді әдістердің бірі болып саналады.
Ипотека тұрғын үй ... ... ... ... және ... аясында – коммерциялық банктердің және ... да ... ...... ... ... бірге жалпы экономикалық
өсімде – бүтіндей мемлекеттің ... ... ... ... ...... ... қайтарымдылығына кепіл
ретінде роль атқаратын қозғалмайтын ... ... ... қамтамасыз ету механизмін құру. Сондықтан ... және ... ... шығу ... бірі болуы
мүмкін. Ипотека құлдырауға төтеп ... ... ... әсер ... ... ... ... салаларының қатарында
өндірістің құлдырауына әсер етуі мүмкін, сонымен ... ... ... дамуына оң әсер етуі мүмкін. Бүгін кәсіпорындардың көбісі үшін
айналым қаражаттардың ... ... ... тоқтап қалу
жағдайы сәйкес. Бұл ресурстарды, өндірістің жаңғыруына мүмкіндік беретін
және ... ... ... мен ... ... ... қозғалмайтын мүлікті кепілге қою жолымен алуға болады. Мұның
нәтижесінде бүтіндей ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік тұрақсыздыққа төтеп
беруге оң ықпал ... ... ... ... ...
азаматтардың меншік қаражаттарының және ұзақ мерзімді ипотекалық несиелер
есебімен ... үй ... ... үй ... нарықтық принциптеріне
негізделген, орташа табысы бар азаматтарды тұрғын үймен қамсыздандырудың
тиімді жұмыс жүйесін құру. Бұл ... құру ... ... ... ... тыс ... түрінде тұрғын үй аясына ... ... ... және ... үй нарығын активизациялауға көмектеседі.
Ипотекалық несиелер ... ... ... үйді тек ... ... ғана ... ... бірге қарапайым табысы бар азаматтардың ... үй ... ... бар. Өз кезегінде, ... ... ... қамтамасыз ету ұлттардың денсаулығын жақсартуға, өмірлік
циклді ұзартуға ... ... ... бәрі ... ... көтереді.
Үшіншіден, ипотеканың дамуы жұмыссыздық салдарын ... ... ... ... ... ... ... еңбек ресурстары тартылады. Ипотека сондай-ақ, еңбек ресурстарын
ынталандырады. Ипотекалық несиелеу дамымаған ... ... ... еркі жоқ. ... ... ... ... шешуге көмектеседі.
Төртіншіден, ипотека мемлекеттің қызметіне, тұрақтылықтың
көтерілуіне және бактік жүйенің тиімділігіне ... ... ... нақты құнымен қамтамасыз етілмеген банктердің активтері өте қысқа
мерзімде бағасын жоғалтады. Мұны 1998 жылдың екінші ... ... ... ... ... қаржы-экономикалық құлдырауы
растайды. Сондықтан нарықтық туындаулар жүргізілетін елдерде ... ... ... ... енгізу қажет.
Қозғалмайтын мүлік кез-келген мемлекеттің активтерінің маңызды бөлігін
сипаттайды, ал ипотекалық капитал нарығы экономиканың ... ... әсер етуі ... Кепіл обьектісі ретінде қозғалмайтын мүлік
артықшылығы, орынның тұрақтылығымен, сонымен қатар оның ... ... және ... ... түсіндіріледі. Қозғалмайтын
мүліктің физикалық сипаттамалары, обьектіні кепіл берушінің иелігінде ... ... ... ... несиелеу тәртібі кепілге
алынған мүліктің ... ... ... ... ... ұзақ ... тарту үшін экономикалық ... ... ... қаржы нарықтық интеграциясының және ипотека арқылы
қозғалмайтын мүлік нарығының қажеттілігін түсіну, қаржыгерлер, ... және ... ... өкілдері, сондай-ақ ипотеканың дамуын
қадағалайтын, оған нақты сенетін қарапайым азаматтар шеңберінде нақты ... да ... ... бар ... ... даму процесі мемлекет тарапынан реттеу механизмдердің жоқтығын
және практикалық міндеттерді шешуде жеткіліксіз теориялық ... ... ... ... процестердің талдауы, жүйелік
құлдырауға және дұрыс таңдалмаған реформалаудың монитаристік ... ... ... қарамастан, Қазақстан Республикасындағы
нарықтық жүйе тұрақтылықты сипаттайды. ... ... ... ... әрекетімен байланысты, олардың бірі ипотека институты
болып ... ... ... ... оның ... байланысты жалпы
әдістемелік сұрақтар кешенін ... ... ... ... ... формацияларда ипотеканың әрекет етуі немесе
әрекет етпеуі;
-дамыған және дамушы елдерде ... ... ... ... ... ... ... категориясының сандық және сапалық бағасы.
Ипотека дәстүрлі қаржылық қатынастар шегінде және олардың ... ... ... ... ... ... ... оны жаңа
келісім-шарт қатынастарына ... ... ... ... ... ... ипотека дәстүрлі дамыған экономикасы бар дамыған
мемлекеттерде де, ... ... бар ... ... де
қолданылады. Дамушы елдердегі ипотеканың ... және ... ... ... және ... факторлар әсер етеді.
Ипотеканың дамуын тежейтін негізгі факторлар: саяси және экономикалық
тұрақсыздық; инфляциялық процестер; мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... қатынастарды реттейтін
нормативтік базаның жоқтығы; ипотекалық ... ... ... ... ... түрлі мемлекеттер заңнамасында бекітілген құқықтық формалардың,
құрылдырдың және әдістердің әр түрлілігін есептей отырып, барлық заңнамалық
жүйеде негізгі ... ... ... және оның ... ... ... ... өткізу әдәсә ретінде ипотека қолданылады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... алу
мақсатымен ақша айналысын орындауды қамтамасыз ететін кепіл түрлілігін
сипаттайтын ... ... ... ... ... қозғалмайтын мүлік кепілін білдіреді
және 3 құқықтық категорияны белгілеу үшін әр ... ... ... несие – ипотека және ипотекалық қарыз алу ... ... ... ... таза ... ... ... қамсыздандырылған міндеттеме бойынша кепіл
ұстаушының құқығын растайтын ... ... ... да ... ... несие (қарыз ақша), қозғалмайтын мүлікті кепілге қоя
отырып, несиелік мекемелермен ... ... ... ... ... ...... өнім
алу мақсатында қоғамның құн қозғалысының механизмдерін үздіксіз іздеу.
Ипотекалық несиелеу жүйесінің жақсы ... ... ... үшін ... ... ... ... нарық
субьектілерін тартумен байланысты. Ипотека механизмі, қоғам көзқарасына сай
қозғалмайтын мүлікті тиімді қайта бөлуге көмектеседі.
Ипотекалық несие ... ... ... ... ... үй құрылысын банктік несиемен ... ... ... ... ... роль ... Оның ... ұзақ
мерзімді сипаттағы несиелік ресурстардың дефициттік жағдайында ... ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
Қарыз қатынасының зерттеуі негізіне екі органикалық байланысты, бірақ
өзінше қатысты жақтар жатқызылуы керек: экономикалық мазмұны және ... ... ... әр ... ... ... ... соғуы
мүмкін.
Ипотека институтын белсенді қолдану нарықтық қатынастарға өту
жағдайында маңызды ... ... ... ол ... ... ... ... шығаруды көбейтуге және теңге мен бағаның тұрақтылығына
ықпал етеді.
Нарықтық экономикада ипотеканы кең қолдану үшін ... ... ... ... ... – жалпы негіз, оның құрамдас бөлігі,
ипотеканың атқарылуының нақты негізін және мүмкіндігін ашатын тауар-
ақша қатынастары ... ... ... ... ... елдің капитал нарығының бірі
болып саналады, ол экономиканы ұйымдастырудың нарықтық принциптерін
ұстанады.
3)Өндірістік қорлардың ... ... ... яғни ... ... субьектілердің коммерциялық есептілігі, материалдық
қызығушылықтары.
Ипотеканың ... ... ... ... ... ... өндірістік күштердің дамуында сапалы жаңа сатылармен, ... ... ... ... және ... ... несиелік
ресурстардың қосымша көлемін тарту қажеттілігімен байланысты. Ұзақ кезең
уақыты бойына нақты ... ... ... ... Ақша ... ала
отырып, қарыз алушы кредиторға оның қайтарымдылығын қамсыздандыру ... ... ... оған ... ... сақтай отырып. Кредитор берген
қарызы үшін пайыз немесе дивиденд түрінде нақты табыс алу ... ... ... ... ... негізделгендіктен, оның атқарылуының
негізгі принципі ретінде эквиваленттікті айтуға болады.
Нарықтық экономика жағдайында эквиваленттік шаруашылық субъектілердің
әрекеттерін бағалаудың, ... ... және ... ... ... ... ... Эквиваленттік принципін пайдалануды ... ету ... және ... ... мен ... ... ... көрсетіледі. Эквиваленттік нарықтық барлық шаруашылық субьектілері
арасында алмастыруды ... Бұл ... ... ... ... мазмұнын талдауға көмектеседі. Қайтарымдылық
принципінің әрекет етуі, пайыздарды төлеумен ... ... ... үшін ... алынған қозғалмайтын мүлік құнын өткізу барысында
кредитор мен қарыз алушы арасындағы ... ... ... ... ...... қарыз алу барысында қозғалмайтын мүлік
кепілі.
Ипотекалық несиелеудің негізгі категориясы – кепіл. Кредитор-кепіл
ұстаушы ... ... ... ... ... міндеттемелердің
орындалмауы жағдайында бірінші кезекте кепілге алынған мүлікті өткізу
есебінен ... ... ... ... кепіл обьектісі несиелеу
обьектісіне сәйкес келмейді. Несиелеу обьектісі – несие алу үшін ... ... ...... ... ... қамсыздандыратын
қозғалмайтын мүлік.
Экономикалық жүйенің элементі ... ... ... ... ... ... қарауға болады:
1)Қозғалмайтын мүлік кепілі өндірісті дамыту үшін қажетті қаржылық
ресурстарды тарту инструментінің ролін атқарады.
2)Ипотека обьектілерге ... ... ... ... ете ... ... ... қағаздар базасында нақты капиталды құру.
Экономикалық қатынаста ипотека – ... ... ... құқық айналысының нарықтық инструменті.
Ипотеканың экономикалық мәні келесі функцияларды өткізуденқұралады:
-материалдық өндірісті қолдау және дамыту үшін ... ... құру және ... ... ... бөлу және айналымды қамтамасыз етудің қосымша
инструменті;
-кепілзат және өндірісті бағалы ... ... ... ... ... ... институттары негізінде көп
ретті мультипликацияланатын нақты капиталды құру.
Ипотекалық несиенің ерекшеліктері:
1)Кепілмен міндетті түрде ... ету. ... ... ... ... ... ... мүмкін. Қарыз алушы және ... ... ... толған мүшелердің барлығы ипотекаға берілетін
тұрғын үй ғимаратын босатуға нотариалдық келісім береді. ... ... үй ... ... ... ... және ... қамсыздануына салынбау керек.
2)Несие беру мерзімінің ұзақтығы. Ұзақ мерзімді ... үй ... 5 ... ... ... (оптималды 20-25 жыл)
беріледі. Ұзақ мерзімде өтелуіне ... ... ... ай ... ... азаяды.
3)Ипотекалық несиелеудің мақсатты сипаты.
4)Ипотекалық несие төмен тәуекелді банктік операция ... Бұл ... ... ... етіледі:
-несие сомасы, әдетте, сатылып алынатын тұрғын үйді нарықтық құнынан
60-70%-дан астам болмайды;
-несие бойынша ай сайынғы ... ... ... алушының жиынтық
табысынан 30%-дан аспауы керек;
- кредитор несие өтей алу ... ... ... ... ағымды табысы туралы ресми бекітілген ақпаратпен жетекшілік
етеді.
Берілген стандарттар мен ... ... мен ... ... үшін
тәекелдерді төмендетуге бағытталған. Несиелерді ұсыну және ... ... ... ... мен ... ... ... екінші нарығын сенімді атқаруға және осы ... ... ... оның ... эмиссиялық ипотекалық бағалы
қағаздар немесе облигациялар арқылы тартуға мүмкіндік береді.
Отандық және шет ел заңнамасының заңды ... ... ... ... ... көмектеседі:
1)Кепіл жариялылығы – бұл мүліктің кепілмен шектелуі туралы жеңіл
қолжетімді ... Бұл ... ... ... сәйкес тіркеу
жолымен қамтамасыз етіледі.
2)Меншік құқығының ... ... ... ... алушының қолында
қалдыру.
3)Кепіл үлесі түрінде қарыз ... ... ... мүлік арқылы қосымша ипотекалық қарыздарды алу.
5)Сақтандыру есебімен қарыз ұсыну.
6)Қозғалмайтын мүлікті жоғалту немесе мерзімінде ... ... оны ... тұлғаға өткізу.
Заңды мағынада ипотека – жермен, сәйкес жер учаскесімен немесе
оны пайдалану құқығымен байланысты кәсіпорын, құрылыс, ғимараттар кепілі.
Экономикалық ... ...... немесе басқа қаржылық ұйымда қарызды
алу мақсатымен қозғалмайтын ... ... әр ... Кез-келген
азаматтың мүлікке өзінің меншік құқығын, сонымен қатар, қозғалмайтын мүлік
нарығында өткізуге болатын нақты нарықтық баға түрінде мүлікті ... ... ... қарастыру мүмкіндігі бар.[10]
1.3 Ипотекалық несиелеуді қолданудың шетелдік тәжірибесі
Ипотекалық несиелеудің Американдық үлгісі . ... ... ... мен ... әр ... ... ... бүтіндей кешені үлкен ықпал етеді. ... ... әсер ... ... факторлар: қоғамдық жүйенің жалпы тұрақтылығы,
сыртқы қауіп-қатердің бар немесе жоқ ... ... ... ... ... ... ... шаралардың мүмкіндігі..Осының
барысындағы саяси жағдайдың ... ... ... ... ... ... ... жетісті дамуына, мемлекеттік саясатқа
мүмкін болатын протекционизм шараларының бүтіндей жүйесін ... ... ... ... ... ... ... шараларын ұсыну:
-мақсатты несиелік ресурстар;
-екінші нарық үшін бағалы қағаздар ... іске ... ... мен ... қамсыздандыруындағы мемлекеттік
кепілдемелер;
-тұрғын үй құрылысына немесе бизнестің дамуына ипотекалық несие алатын
нақты азаматтардың мекен-жайлық қолдауының көп түрлі нысандары.
Құқықтық ... ... ... ... ... ... ... барысында ипотеканың дамуына құқықтық аяның меншік
қатынастарын, ... ... ... ... қорғау қабілеті әсер
етеді.
Осы факторлардың тобына қозғалмайтын мүлік тіркеуінің, сонымен бірге
кепіл тіркеуінің нақты жүйесінің, бар ... жоқ ... ... ... ипотеканың жетісті дамуы, ипотекалық операциялардың олардың
қатысушыларымен іске асырылуының мазмұны мен ... ... ... ... арнайы блогын бөлу барысында ғана мүмкін.
Ипотекалық несиелеудің дамуына әсер ететін экономикалық факторларға
мыналар жатады: елдегі қаржы-несие нарығы мен ... ... ... ... ... ... және ... деңгейі, қозғалмайтын мүлік
нарығының жалпы масштабын және динамикасын анықтайтын ... ... осы ... ... ... ие, бұл – ... ... мүмкін болатын экономикалық тәуекелдердің ... ... Осы ... ... ... ... үшін ... объектісінің өзін, қарыз алушылардың өмірін және ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың өтімділігі мен табыстылығын сақтандыру қажет.
Тарихи жағдайлар мен факторлар ипотекалық несиелеудің дамуы ... ... бір ... әсер ете ... Осы ... негізгі рөлді
қаражаттарды жинау дәстүрі, сонымен қатар тұрғындардың ... ... ... ... дамуының нақты формасына экономикалық ойдың
дамуы мен ... ... ... ... ... Жоғарыда қарастырылған
барлық факторлардың көп түрлілігі әлемде ипотекалық несиелеу ұйымының
ондаған түрлерін және ... құру үшін ... ... барысында ипотекалық несиелеу ұйымының әр түрлі сызбалары мен
варианттары бір ... ... Тағы да, ... ... жиі ... ... жоспарды бар болып есептелмейді. Сан ... ... ... практикасы ипотекалық несиелеу ұйымы жүйеінің әр
түрлі үлгілерінің тууына алып келеді.
Ипотекалық ... ... ... бірін «қарапайым-ашық»
үлгі деп атауға болады. Бұл үлгі ... ... ... ... жүзеге асады. Осы үлгі бойынша ипотекалық банктерден алынған
клиенттерге берілген қарыздар бойынша, оларды ... ... ... бөлігін қамтамасыз ету ретінде әрі қарай кепілзатты пайдалану
жүргізілмейді. Осы үлгі ... ... ... - арнайы әрекет
ететін тұлғалардың минималды саны бойынша өткізіледі. Қарапайым үлгі арнайы
ипотекалық банктерде, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... бастапқы принциптік сипатына ... ... ... ... ... ... ... банктің меншікті және
сырттан тартылған қаражаттары; депозиттерде ... ... ... ... және ... есебінен қамтамасыз етіледі.
Қарапайым ашық үлгінің екінші бір ... ... ... ... ... пайыз мөлшері елдегі несие-қаржы нарығындағы
жалпы жағдайға тікелей тәуелді болып табылады. Бұл ... ... ... байланысты олардың активтеріне және ауқымына мәнді
әсер етеді.
Бұл үлгі негізінде ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру, ... ... мен ... ... ... ... қалыптасып болмаған көптеген
елдерде іс жүзінде кеңінен таралған.
Қарастырылған үлгіден белгілі бір айырмашылығы бар «кеңейтілген-ашық»
үлгі деп аталатын ... ... ... ... өткізілуі
мемлекеттің нақты қатысуымен және оның екінші нарықта айналыста жүретін
бағалы ... ... ... ... барысында ипотекалық нарықтың
кеңейтілген инфрақұрылымын құру жағдайында ғана қамтамасыз етіледі.
Кеңейтілген-ашық үлгі ... ... ... ағынын қамтамасыз ететін
бағалы қағаздардың көбісі алдын-ала хабарланған табыс пен өтеу мерзімін
қамтитын ... ... ... ... ... бұл ... ... шегі бар. Осы үлгінің, сонымен қатар қаржы-несие ... ... әсер ету ... де бар. Сол үшін ... үлгілерді кең қолдану,
экономикасы өте тұрақты елдерде ғана іске асады. Осыдан шығар бұл ... ... ... Осы ... ... кеңейтілен-ашық үлгіні жиі
«ипотеканың американдық үлгісі» деп те ... Бұл үлгі ... ... 1 ... несиелеудің Американдық үлгісі
P1
Несие үшін төленетін
p 3
3 ... (7-9 % ... ... ... ... ... %)
0 15-30 ... ―нарықтан тұрғын үйді сатып алу бағасы
p1 ―несиені есепке алғандағы тұрғын үйдің нақты құндылығ
Абцисса осінде― ... ... ... ... көзі:Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие . Алматы: ИздатМаркет,
2004 ж., 84-90 ... ... ... ... ... ... деңгейі бар адам
сол мезетте дайын тұрғын үй алады. Ол адам ... үй ... ... ... ... ... төлеп, қалған соманы – ипотекалық банктің арнайы
қарыз ақшаларымен төлейді, олар ... ... ... ... ... ... ... кепілге ала отырып беріледі. Бұл
несиенің қайтарымдылығы қарыз алушының ... ... және ... ... ... ... 15-30 жыл барысында жүзеге асырылады.
Ипотекалық банктер, компаниялар салымдарды таза түрде тартпайды,
бастапқы ... ... ... және жедел ... ... Олар ... ... және ... ... Одан кейін
компания қозғалмайтын мүлікке өздерінің кепілзат портфелін, қозғалмайтын
мүлікке кепілзатпен ... ... ... ... қағаздарды
шығаратын және орналастыратын ірі қаржылық корпорацияларға қайта сатады.
Бұл ... ... ... ірі ... ... әр ... ... сақтандыру компанияларына және ұсақ ... ... ... ... сатылуынан түскен қаражаттарды ипотекалық банктер
жаңа қарыздар бере ... ... ... жібереді. Олардың пайдасы
несиелерді және төлемдерді ұсынудан және оларға қызмет ... ... ... ... ... компаниялар несиелерді сатса
да, олардың артынан несиелерге қызмет көрсету жауапкершілігі ... үйді ... ... ... ... берілген ипотекалық
кепілзаттардың сатылып жатқан нарығының ... ... ... ... ... үлгісі, ұзақ мерзімді қаржылық
тәуекелдердің дефицит ... ... ... ... ... сияқты үлгі бағалы ипотекалық қағаздардың екінші нарығын реттейтін
және бағыттайтын, әрі банктерден тікелей ипотекалық несиелерді ... әрі ... ... ... ... қағаздар бойынша өздерінің
кепілдемелерін ұсынатын «Фенни ... ... ... ... Мак» ... ... ұлттық қаржылық институттар АҚШ-та жоғары ... ... ... ұйым ... 1936 жылы құрылған «Фенни Мэй» 1968 жылы
жекешелендірілген және ... ... ... ... ... Мэй» корпорациясына өтті. Жекешелендіруге және сәйкес «Фенни Мэй»
корпорациясының толық өзіндігіне қарамастан, оның жарғысы АҚШ ... ал оның ... АҚШ ... ... Осы ... ... несиелеу үшін ресурстарды банк мобилизациялайтын кез ... ... ... ... Бұл нарықты ұйымдастыру үлгісі инвесторлардың,
басқа да нарық ... ... ... және олардың қарыз
алушылардың қызығушылықтарын қорғаудың қосымша шараларын енгізеді.
Несиелерді сатып алу немесе ... ... ... ... ... ... нақты ұйымдастырылуды және тек қана банктік
қадағалау органдары ... ғана ... ... ... қаржылық институттар
жағынан қатаң бақылаудың қажеттігін анықтайтын ипотекалық несиелеудің
барлық ... мен ... ... талап етеді.
Сонымен ипотекалық несиелеу процесінде мемлекеттің қатысуы есебінен
екі мақсат іске ... ... ... үй ... ... қолдау
мәселесі шешіледі, екіншіден, несиелік тәуекелдер ... ... ... ... тұрақтылығына қол жетімділік.
Кесте 1 Шетел банктерінің ... ... ... ... |Несие үлесі ... ... ... |
| | | ... ... ... |80-90% |15-20 жыл |3-4% ... | | | ... |50-70% |15-20 жыл |8% ... ... | | | ... ... жоқ |3-20 жыл ... ... банктері | | | ... ... жоқ |15 ... ... ... ... ... | | | ... ... М.О. ... программы внедрения системы
ипотечного кредитования в Казахстане: механизм реализации, условия, этапы”
//Банки Казахстана.-2001г, №6, ... және ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы бар жеке азаматтарға ... ... ... айтады. Бұл ұйымдар қарыз алушылардың ... үшін ... ... төмен және орта деңгейлі табысы
бар азаматтар) несие алудың қолайлы жағдайларын қамтамасыз етеді.
Қарапайым-ашық және ... ... ... ипотеканың
таза нарықтық сызбаларын сипаттайды. Олардың шектеулеріндегі ... және ... ... мен ... ... екі ... және өзара
байланысты көрсеткіштермен реттеледі: қарыздар ... ... ... екінші нарықта орналастырылатын, бағалы қағаздардың табыстылығымен
анықталатыннесиелік ресурстардың бағасымен, ... ... ... қоса ... ипотекалық нарықтың барлық ... ... ... ... ... ... ... ететін үшінші үлгі – «балансталған автономды».
Бұл үлгінің ерекшеленетін белгісі, оның ... ... ... принципі
болып табылады. Осы принцип бойынша несиелік ресурстардың ... ... ашық ... ... алынбайды, ол өзара көмек кассасының
принципі бойынша болашақта қарыз алушылардың ... ... ... ... Осы үлгі шеңберінде қарыз алушының қарыз алуға
құқығы, егер ол ... ... ... бос ақша ... ... ғана ... болады, жинақ сомасы несие сомасына сәйкес келуі
мүмкін.
Бұрын қарастырылған үлгілермен салыстырғанда ... ... ... ... үшін қозғалмайтын мүлікті алу мүмкіндігі уақыт ... ... ... табылады. Бірақ балансталған автономды үлгіде,
қаржы-несие нарығының ... ... ... ... ... да бар. ... автономды үлгіні өткізу барысында
ипотекалық банк үшін ... және ... ... ... ... ... ... сұрақ тумайды, тек қана өзінің көрсеткен қызметі үшін
қолайлы маржаны ... ... ... ... салымдары бойынша табыс
мөлшерлемелері және несиені пайдаланғаны үшін пайыз ... ... ... ... Банк ... жинақтарға табысты
төлемеуі мүмкін және мысалға 3% маржаны белгілеп, несиенің бағасы ретінде
осы пайызды ... ... ... 10%-ға ... ... ... бойынша пайыз 13%-ға тең болады.
Осы сипатта үлгі, қарыз ақшаның нарықтық ауыспалығына ғана ... ... ... ... де ... болуда. Балансталған автономды
үлгінің бұл сапасы тұрақсыз экономикасы бар елдерде ... ... үшін ... ... ие. ... үлгінің жағымды жағы – ... ... ... ... ... ... бар.
Қарастырылып жатқан үлгінің практикалық атқарылуының көздері әр елде XIXғ.
Құрыла бастады. Олар ... ... ... ... ... ... түрлі одақтары мен қоғамдарының қызметтері нәтижесінде шықты.
Ипотекалық несиелеудің Немістік үлгісі. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... Мұнда бүкіл елді
қамтитын «құрылыс жинақ жүйесі» құрылған, ол ... ... ... несиелеу механизмдерімен, сонымен бірге мақсатты жинақтау мен
тұрғын үй жағдайын жақсартуға қаражаттарды ... ... ... ... ... ... мемлекеттің протекционизм
механизмдерімен сәйкестендіреді.
Тұрғын үй алғысы келетін азамат, тұрғын үйді алу ... ... ... жыл ... ... ... ... өзара әрекет жасасады. Жиі
кездесетін бұл – тұрмыс құрмаған жастар немесе ата-анасымен тұрытын ... ... ... шыға ... ... ... ... кассаларына (Bausparkasse, Schwabisch Hall және т.б. құрылымдарға
кіретін) болашақтағы тұрғын үй ... 45% ... ... ... салады. Одан кейін мемлекеттік дотация (тұрғын үй құнынан 10%-ға
дейін) және тұрғын үй құнының ... ... үшін ... ... ... алады. Бұл несиені өтеу әдетте 10-15 жылға созылады. Германияның
үлгісі 2 суретте көрсетілген.
Сурет 2 ... ... ... ... ... ... 4
(5-9 % 4 жылдық)
Ипотекалық несие
3
(45-50% үйдің
бағасынан)
2
Мемлекеттік дотация
Мақсатты салым (45-50%
i. (үйдің бағасынан)
0 2-10 жыл ... үй ... ... ... ... ... үйді ... алу бағасы
p1 ―несиені есепке алғандағы тұрғын үйдің нақты құндылығ
Абцисса осінде― баға, ордината осінде ―жылдар.
Алынған көзі:Мақыш С.Б. Ақша ... және ... ... ... ж., 84-90 ... ... ... жүйесінің негізгі артықшылығы, оның шегінде
пайдаланылатын, несие жүйесі шеңберінде берілетін, банк ... ... ... және ... ... мөлшерлемелердің деңгейі,
автономды болып табылады және қаржы-несие нарығының ... ... ... ... ... ... сипаты оның шектеулігін көрсетеді,
яғни несиенің берілу көзі ретінде құрылыс қаражаттарын ... ... ... ... жинақталатын қаражаттарды қолданылуынан
байқауға болады. Бұл жүйені пайдаланатын ... ... ... ... ... ... несиелер беру мүмкіндігі бар.
Банктік сектордағы белсенді қызметті жеке құрылысты ... жеке ... ... ... мен ... жүргізеді. Оларда
әлеуетті қарыз алушылар ипотекалық банкте несие алу үшін ... ... ... іске ... ... ... бұл ... салымшы-
қатысушылары жалпы кассаға жарна қосуға міндетті, одан оларға нақты сызба
бойынша жалпы белгіленген соманы төлейді. Жалпы ... ... ... сомасы (жалпы сомадан 40-50%) және қарыз (құрылыс немесе тұрғын ... алу ... ... сома мен ... ... ... арасындағы
айырмашылық). Жалпы соманы төлегенге дейін салымшы кредитор болады, ал
қарызды төлегеннен ... ... ... ... ... ол оның ... ... отыру барысында салымшы-қатысушы қарыз беруге ... Осы ... ... ... ... ... етудің барлық мерзімі
бойына тұрақты және бәсекелестіктен тыс төмен – ... ... ... ... ... ... мен ... етуі 6,5 жылдан 18 ... ... және ... ... нарығындағы жағдай әсер етеді. Құрылыс
жинақ жүйесі барысында сырғанақ немесе ауыспалы ... ... ... ... калькуляцияның нақты негізі ұсынылады.
Жинақ кезеңі 2-10 жылға созылады, ол экономикалық ... ... ... түсіндіріледі. Жинақ кезеңінде салымға ... ... ... және ... беру ... ... ... 2,5%-4,5%-ды құрайтын пайыздық мөлшерлеме есептеледі.
Қарыз келесі жағдайлар бойынша ... ... ... 18 ай
құрайтын жинақтаудың минималды мерзіміне қол жеткізу, сәйкес жинақтың ... ... 50%-ға ... ... жинақтаудың минималды көлеміне қол
жеткізу және банк иелігіндегі барлық қаражаттарға байланысты болу ... ... ... ... бұл ... шегінде жинақ
қаражаттарының жалпы сомасы төленеді, яғни ... ... ... тұратын сома. Бөлуден кейін қарыз белгіленген мерзімде салымшымен
өтеледі.
Немістік құрылыс жинақ жүйесі келесі ... ... ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлеме басында белгіленеді және өте төмен
болады, сондықтан салымшы үшін пайыздың өзгермелігінен ... ... ... ... ... ... басында белгіленеді;
-қарыз бойынша төмен пайыздық мөлшерлеме, немістік құрылыс жинақ
жүйесінің шегінде, ... ... және ... ... кезеңі салымшыға
қалатынына қатысады;
-жинақ кассалары іске асыратын төлемдер тұрғын үй ... ... алып ... ресурстардың негізгі көзі ретінде азаматтардың мақсатты
жарналарына немістік құрылыс ... ... ... екі ... пайданы
анықтайды:
-мерзімінде жинақталған, қарыз алушының ай сайынғы төлемінің ... және ... ... ... ... алу ... қалпына
келтіруде қаржыландыру көлемін көбейтетін меншік капиталы;
-пайыздық мөлшерлеменің ауыспалығы нәтижесінде қарыз алушының ... шегі ... ... ... ... ... ретінде
қызмет көрсетеді. Егер меншік капиталдың ... ... ... онда ... ... бір ... ғана ... қарыз үшін сенімділік
кепілдемесі ретінде қызмет көрсетеді.
Германияда құрылыс жинақ жүйесіне мемлекет тарапынан қолдау ... ... үй ... сый ... ... ... капиталын жинақтауды
ынталандырады. Салымшының ынталандыру түрін өзінше таңдау мүмкіндігі ... ол сый ... ... ... ... онда ... үшін максимум
мөлшерінде 300DM (тұрмыс құрмағандар үшін) немесе 1600DM (тұрмыс құрғандар
үшін) ол ... ... 10% ... Бұл ... ... ... шегінің
көтерілмеуі жағдайында ғана ұсынылады.
Бұл сыйақылар табыстың нақты шектері көтерілмеген жағдайда ғана
ұсынылады ... ... үшін – ... және ... ... үшін –
54мың DM). Бұл жағдайда салымшының, ... ... ... табыстан өзінің жинағының бөлігін санауға мүмкіндігі бар.
Мемлекет үшін құрылыс жинақ жүйесінің пайдасы:
-мемлекет елдегі тұрғын үй ... шешу ... ... ... ... және ... өздерінің көзқарасын қолдайды;
-мемлекет үшін тұрғын үйге меншікті құру, ... ... ... ... ... ... қатысты жоғары тиімділікті байқауға болады.
-мемлекет халық шаруашылығының тұрақтылығына жарна қосады;
-мемлекет құрылыс жинақтарды азаматтардың қаражаттарына жұмыс ... ... қосу ... бір ... ... ... салуын есептей
отырып ынталандырады.
Американдық және немістік үлгілерді ... ... ... олар
екеуі де таза банктік болып табылады. Олар ... ... ... ұйымдық байланыста ... ... ... ... тұрғын үйді сату барысында, құрылыстың аяққы
сатысында ғана ипотека шегінде қалыптасқан азаматтардың қаражаттарын алады,
ал ... ... ... ... ... несиелерді
пайдаланады.
Ипотеканың американдық үлгісі мен немістің ... ... ... ... өте ... ... мүлікті кепілге қоя отырып,
несиелерді рәсімдеу процедуралары және осы ... өтеу мен ... ... табылады.
Ипотекалық несиелеудің Малазиялық үлгісі . ... ... ... ... Европа және АҚШ мемлекеттерімен ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық жүйесі
“Кагамас” атты ұлттық ипотекалық корпорациясының құрылуынан бастап дами
бастады. Оның құрамына ... ... (20%), ... ... ... банктер (60,5%) кірді. Корпорацияның қаржылық капиталы қазіргі
уақытта 40 млн. АҚШ долл. құрайды. Бұл ... ... рөлі ... құрылыстың төменгі құнымен, ипотекалық несиенің ұзақ
мерзімімен және ... үй ... ... қаржыландыруды таңдаумен
қамтамасыз ету болып ... ... ... ... екі ... ... а) ... құрылыс процесі б) үй құрылысының толық аяқталу процесі. Тұрғын ... үшін ... үй ... ... 2-3 ... аралығы болатын несие
ұсынады және де тұрғын үй салушы ашық ... ... үй ... ... кезінде аяқталмаған тұрғын үйді алдын ала сатуды және
үйді сатып алушылар толық ... ... ... ... ... ... несиенің секьюритизациясы жүзеге асырылады.
Несиелендірудің негізгі шартына 70% - 80%-ға ... ... ... 20-25 жыл ... ... ... ... жатады. Сонымен
қатар негізгі қарыз сомасы қарыз алушының табысынан ай сайын 1/3 көлемінде
төлену керек және ... ... ... ... ... туралы
келісім ұсынылады. Сыйақының максималдық мөлшері 9% құрайды.
Секьюритизацияның процесі несие иесімен ... ... ... беруден басталады. Кейіннен ... ... ... ... ... және ... ... сатып алудан
түскен түскен өзінің шығындарын жабу үшін ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... инвесторларға сатады. Қалыптасқан экономикалық
жағдайда,мемлекеттік ұйымдар құру және үлкен көлемде ипотекалық несиелеуді,
механикалық ... ... ... ... ... ... емес ... болмауы қиын жағдайға ... ... ең ... болып Малазия ипотекалық несиелендіру жүйесінің даму
моделі ... ... ... ЖАҚ ... ... банктердің
банктердің ипотекалық пұлымен қамтамасыз етілген ипотекалық облигацияларды
шығару арқылы тұрғын нарығын ... Ал бұл өз ... ... ... ... ... ... туғызады.
Сонымен, ипотекалық несиелеу тұрғындардың қаражатынан тұрғын үй
құрылысын қаржыландыруға мүмкіндік ... ... ... қаржыландырудың
қосымша көзі ретінде қызмет көрсететін кепілзаттың екінші нарығының бар
болуын түсіндіреді. Осы ... бай ... ... ипотекалық несиелеу
кезінде тәуекелдер бар, бірақ олар біркелкі бөлінуі және төмендетілуі
мүмкін ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын
оны кепілге қоя отырып, ұзақ мерзімді ипотекалық несиелеудің әр ... ... ... ... ... ... рөл атқарады.
Ипотекалық несиені қайтармаудың тәуекелін төмендету үшін ипотека затын, әр
клиенттің ... мен ... ... ... бірге жұмыссыздықты
міндетті сақтандыруын жүргізу қажет.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу барысында несиелік ... ... ... ... және одан да төмен табысы бар тұрғындар үшін ипотекалық
тұрғын үй ... қол ... ... ... тәуекелін төмендету;
-ипотекалық несие нарығының жалпы көлемін кеңейту;
-қосымша стандарттарды және талаптарды енгізгені ... ... ... ... ... және қызмет көрсету;
Несиелік тәуекелдерді сақтандырудың негізгі шарттары:
-сақтандырушымен ... ... ... ... ... ... ... мерзім аяқталғанға дейін сақтандыру шартын бұзу ... ... әсер ... ... ... ... ... – жыл бойына сақтандырылған несие
үлесі;
-шығындар деңгейі – жыл ... ... ... ... ... орташа пайызы, олар бойынша сақтандыру сыйақысы төленеді;
-капитал құны – ипотеалық несиелерді сақтандыру барысында резервтерге
талаптармен анықталады;
-андеррайтинг жүргізуге кеткен шығындар – ... ... ... бағалаулардың анықтамасымен байланысты процедуралар.
Кез келген кәсіпкерлік қызмет кез келген аяда өмір мен мүлік
шығындарының ... ... ... ... мен ... ... емес. Экономикалық қатынастар жүйесі тәуекелдерді тиімді басқаруға
көмектесетін институттар қатарын шығарды. Шет ... ... ... сақтандыру – тек қана ... ... ... ғана ... сонымен бірге әлеуметтік қамсыздандыру
аясында кепіл ... ... ... ел үшін ... қымбат емес, қазіргі таңдағы тұрғын
үймен қамсыздандыру мәселесі әлі ... ... ... ... негізгі факторлары болып ... Көп ... ... ... ... жинақ жүйесін және ипотекалық несиелеу жүйесін
қалыптастыру болып табылады.
Қазақстанда ипотекалық несиелеу жүйесін дамыту үшін келесі ... ... іске ... дұрыс болып есептеледі:
1)Ипотекалық несиелеудің американдық үлгісін –байлар үшін, ал немістік
үлгіні ... және ... ... бар ... үшін қолдану.
2)Ипотекалық несиелеу жүйесі, мемлекеттің жоғары емес пайызбен және
ұзақ мерзімге төмен шығынды тұрғын үй жобаларын ... ... ... ... ... үйді ... жүйесін қайта
қалыптастырудың кепілі болуы қажет.
3)Ипотекалық ... ... олар ... банк ... ... ... үшін олардың ұсыныстарын жоғарылату
және құнын төмендету керек. Ипотекалық несиелерді ... ... ... ... құру ... сұрақты қарастыру.
4)Қарыз алушы өзінің несиелік міндеттемелерін орындамау жағдайында,
кредитордың ... ... алып ... ... ... ... банктер мен Қазақстандың ипотекалық компания
кепілге алынған мүлік құнының бағалауын жүргізу.
6)Қор нарығынан ипотекалық ... ... ... ... ... үшін
екінші деңгейдегі банктерді ынталандыру бойынша жағдайлар құру. Банктің
несиелік портфелінде ипотекалық несиелердің үлесі жоғары болса, банкке
мемлекеттік ... ... алу ... ... резервтерді
қалыптастыруға рұқсат беру керек. Банктің ... ... ... осы ... ... өтімділігі мен
табыстылығын қамтамасыз етуге және де ... емес ... ... ... ... ... ... бөлігін өтеу үшін орта және ... ... ... ... ... алу ... ... ақырындап жинау бойынша шаралар жасау және ... ... ... үй ... алушыларға несие ұсынады. Тұрғын үйді
бірінші рет алатындарға 20% ... ... ... ... ... үй ... ... іске асырылады. Мұнда муниципалдық тұрғын үйді оның
нарықтық бағасының жартысына сатып алу ... ... ... ... ... ... Нақты деңгейден төмен емес табысы бар ... ... ... үй қорына 2% жарна салуға міндетті, бұл қордан
тұрғын үй ... ... ... үй мәселесін шешуде жеңілдіктерді ұсыну,
инцестициядан табыстарға салық ... ... ... ... ... құруды ынталандыру. Кез келген жағдайда тұрғын ... ... ... ... ... Ипотекалық несиелер
Австралияда, Үкімет көмек көрсететін жеке компаниялармен беріледі.
Ямайкада мемлекеттік бюджеттің 5% ... ... ... үй ... ... Шет ... тәжірибесі бойынша, қарыз алушылардың несие
қабілеттілігін бағалаудың критерияларын қолдана отырып, Қазақстандағы
өмір деңгейінің, ... және ... ... ... ... ... ... Израиль мысал бола алады, онда
төмен несие қабілеттілігі бар, бірақ өсім үшін жоғары әлеуеті ... ... ... алушыларға жақын туыстары кепіл ұсына
алады. Әрбір жас жұбайға өмірінде бір рет ... ... ... ... өтеу үшін Үкіметтік субсидия беріледі. Қазақстанда шағын
қамсыздандырылған қарыз алушыларды ... ... ... ... ... онда ол отандық өндірісті көтерудің және тұрғындардың
жағдайын жақсартудың күшті факторы болушы ... (USAID) ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеу көлемі жиынтық ішкі
өнімнен % түрінде 50%-дан аспайды, ал Ресейде қазіргі ... ол ... ... ... ... ҚР үшін де ... берілген.
Кесте 2 Жиынтық ішкі өнімнен пайыз түрінде ипотекалық несиелеу
|Елдер | | ... |65 | ... |57 | ... |53 | ... |27 | ... |26 | ... ... |2015 жылы ... үшін ... ... |8 |2008 жылы ... үшін болжам |
|Греция |7 | ... |5 | ... |2 |2005 жылы ... үшін ... ... М. ... и ... ... ... ... в Республике Казахстан” //Аль Пари.-2001г,№1, с.50-
54.
Жиынтық ішкі өнімнен пайыз түрде ... ... ... үлесіне 65%,Ұлыбританияға 57%, Германияға 53%, және т.с.с.
Қазақстанның үлесіне 2% тиесілі.
Прагма ... ... ... 2015 жылы ... ... 12 ... долларға дейін болатыны болжамданады, яғни ... ... ішкі ... ... ... ... нарығы жиынтық ішкі
өнімнен 25%-ды алады және республикада ипотекалық несие ... ... ... 600 млн. ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ТАЛДАУЫ
1. Қазақстандағы ипотекалық несиелеудің даму ... ... үй ... нарықтық қатынастардың
қалыптасуы 1991 жылы “Меншік ... және ... ... ... ... өз бастауын тапты. Кейіннен ҚР-ның “Жылжымайтын ... ... ... мүлікке құқықтарды және олармен бірге
жасалатын мәмілелерді мемлекеттік ... ... ... да ... қатар ҚР-ның “Тұрғын үй қатынастары туралы” Заңының және купондық
жекешелендіру туралы ереженің ... ... үй ... ... заңнамалықнегізін нығайта түсті.
Қазақстанда сәтті жұмыс істеп тұрған ипотекалық несиелендіру
механизмі қалыптасты. ... ... ... және ... ... ұзартылуы бұл жүйені көптеген қазақстандықтар үшін қолайлы
етті,бірақ соған қарамастан ... орта ... ... әлі күнге
дейін несиеге қол жеткізу қиынға слғып отыр. ... ... ... ... істейтін құрылыс жинақ жүйесі болмайынша мүмкін ... ... ... ... ... тұрғын үй келісімшарты жинақтар
негізінде жасалған. Егер ипотекалық несиелендіру орта және жоғары ... ... ... ... жүйесі төмен мүмкіндікті тұлғалардың
мәселелерін шешуге бағытталған. 2003 ж. сәуірде ҚР-ның ... ... ... ... ... құрылуы туралы шешім қабылданды. Болжамдар бойынша,
10 – 70 мың теңгеге дейін ҚР қала халқының ... ... ... 2 млн адам ... ... ... қатысушылары бола алады. ҚР-ғы
халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселесінің ... ... ... ... отандық құрылыс саласының қарқынды
дамуы,тұрғын үйдің бастапқы нарығының бәсеке ... ... ... ... ... болатын немесе басқаша жолмен
шеттете ... ... ... ... ... мүмкін.Ипотека
мыналарға қойылуы ықтимал:
-жер учаскесі;
-кәсіпорын,үй-ғимарат,құрылғы және ... ... ... ... ... ... мен пәтер;
-саяжай,бау-бақша үйі,гараж және өзге де ... ... ... ... ... ... меншігі болу керек немесе
толық шаруашылық жүргізуде ... ... ... ... ... үлесі болмайды).Барлық меншік иелерінің жазбаша
келісімі болмаса ипотека қойылмайды.
Меншіктің ... ... ... өз ... ... ... келісімінсіз баршаға ортақ мүліктің құқығына сала алады.
Жылжымайтын мүлікті кепілге салу туралы негізгі ереже ипотека
жөніндегі келісімшарттың кепілхат түрінде бекітілуіне қарастырады.
Мұндай ... ... ... ... күші болу үшін оны ... рәсімдеп(яғни,ол реквизиттердің қажетті тізбесін ... ... ... ... ... келісімшарт мемлекеттік тіркеуден өткен
сәтінен ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өтуі үшін
кепілзатты ... ... ... ... ... кепілхат пен
құжаттар ұсынылған жағдайда оның(кепілзат ұстаушының) өтініші ... ... ... ... ... ... ... қажетті
құжаттар түскеннен бастап,15 күннің ішінде тіркелуі керек.Бұл арада ... ... ... түскен күні жатады.Тіркеу жазбасы мына
мәліметтерді қамтиды:
-кепілдік беруші жөніндегі ... заты ... ... ... болғанын
және ипотекалық міндеттеменің әрекет ету мерзімін көрсету.
Ипотеканың тіркелгені ... ... ... ... ... ... толық атауы,ипотеканың
тіркелген күні мен орны,тіркеу нөмірі ... ... ... ... ... лауазымды қызметкерлерінің қол қоюымен және мөрімен
расталады.Ипотека тіркеуі міндетті шарт болып табылады: кез келген тұлға
тіркеуді ... ... ... ... ... ... ... көшірмесін (немесе одан расталған үзінді көшірмені) алуға
құқылы[20].
Кесте 3 ... үйді ... ... ... мақсаты мен
қызметтері
|Субъектілер ... және ... ... ... ... қарай жақсы үй сатып алу, |
| ... ... ... ... ай сайынғы |
| ... ... әзір ... ... ... ... ... алушының төлем қабілетсіздігіне ... ... және өзге ... ... азайту арқылы |
|де қаржы-несие институттары) |пайданы арттыру. ... ... ... ... |Үйді тиімді бағада сату. ... ... ... бір ... тапсырмасы бойынша, оның|
| ... үйді ... ... сатып, одан |
| ... ... ... сыйақыны алу. |
|Жылжымайтын мүлік жөніндегі ... ... ... жылжымайтын|
|орталық ... ... ... ... ... ... |
| ... тіркеу және беру. ... ... ... ... ... ... ... |
|Тәуелсіз бағалаушылар ... ... ... заты ... |
| ... ... үйді ... және оның |
| ... құнын анықтау. ... ... ... ... беру, ипотекалық |
|компаниясы АҚ ... ... және ... ... ... ... ... ... ... |
| |алу. ... ... органы |Кәмелетке толмаған азаматтардың құқықтары |
| |мен ... ... ... ... ... ... ... және |
| ... ... ... ... ету; банк |
| ... ... ... мақсатында |
| ... ... ... қатысушылардың |
| ... ... және ... ... |
| ... ... ... тұрғын үй сатып |
| ... ... ... ... ... Н.С. ... ... үйді несиелеу
жүйесі” //Хабаршы.-2004г, №5(45), 40-43 беттер
.
Кестеден көріп отырғанымыздай тұрғын үйді ипотекалық ... ... ... ... ... Мұндай қатысушылардың болуы тұрғын үйді
ипотекалық несиелеудің өзіндік ерекшеліктерін сипаттайды. ... ... үй ... ... ... ... ... банктер, сондай ипотекалық ... ... ... ...... үй ... ... ал ипотекалық компанияларға
ірі коммерциялық банктеріміздің құрылтайшылығымен ашылып жұмыс жасап жатқан
несиелік мекемелерді жатқызуға болады.
Тұрғын үйді ... ... ... ... бір элементіне оның
объектілері жатады. Тұрғын үйді ... ... ... ... тұрғын үй құрылысына арналған жер телімшесі; тұрғын үй құрылысы
және ... ... ... үйді ... ... үйді ... ... объектісіне тұрғын үй несиесін
3 түрге бөлуге болады:
-Тұрғын үй ... ... ... сатыпалуға берілетін несиелер.
-Тұрғын үй құрылысына және қайта құруға берілетін несиелер.
-Тұрғын үйді сатып алуға берілетін несиелер.
Отандық банктік ... ... ... ... ... соңғы екі несие түрінің өзара айырмащылығын ... ... ... үй ... ... ... кепілге басқа өтімді мүліктің болуын
талап етеді және ол қысқа ... ... ... ... ал халықтың
тұрғын үй сатып алуға берілетін несие бойынша кепіл заты ... сол ... ... өзі ... және ... ... ... мерзімі ұзақ мерзімді
құрайды, мысалы 10-15 жыл және одан ... ... айта ... бір ... егер де ... жатқан тұрғын үй,
соның ішінде жеке үйлер несиені қамтамасыз ету заты ... ... ... үйді ... ... ... жатқызуға болмайды.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің келесі элементіне
ипотекалық несиенің мәнін және қызметтерін, сондай-ақ несиелік ... ... ... ... ... ... тұрғын үй ипотекалық несиелу принциптері жатады. Олар: несиенің
мақсаттылығы; несиенің ... ... ... несиенің
қайтарымдылығы; несиенің ақылылығы; несиенің қамтамасыз етілуі.
Сонымен, тек ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... ... дамуы үшін республикада қажетті
инфрақұрылым ... ... ... ... ... Қазақстандағы халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудің
ерекше үлгісінің ұйымдастырылуын анықтайды.
2.2 Қазақстан ... ... ... жағдайын талдау
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасының қаржылық нарығында өзекті
мәселелердің бірі – ол ... ... ... ... сатып алу
немесе жөндеу мақсатында халыққа беретін несиелері, басқа ... ... ... ... ... ... банктермен жасалған
ипотекалық несиелеудің жағдайы мен шарттарының ... ... ... екі ... жүйесі құрылғандығын көрсетті. Бұл
- Қазақстанмен таңдалған ипотекалық несиелендіру ... ... Бұл ... ... деңгей – несиелердің өзі, ал екінші деңгей –
арнайы ипотекалық бағалы қағаздар. ... ... ... ... ... ... аудандарында жұмыс істейтін ... ... ... ... ... Республикада ипотекалық тұрғын үй несиелеріне деген сұраныстың
ұлғаюы ... ... өзі ... ... ... ... ... өзгеруі мен халықтың әл-ауқатының жақсаруына байланысты
болып отыр. Бүгінгі күні, эксперттердің ... ... ... 7-ден 50 ... ипотекалық несиені алуға мүмкіншіліктері бар.
Бұл өте маңызды, өйткені қазір барлық үй қорының ... бір ... 30 – ... ... ... ... өткен емес, ал Қазақстан халқының үштен
бірі жайсыз үйлерде тұрады. ... үйге қол ... ... ... ... ... шешетіні сөзссіз болып отыр. Осы кезге
дейін ипотекалық несиелер өте қымбат ... ... ... ... ... ... еді. ... инфляция деңгейінің төмендеуне және жалпы
экономикалық ... ... ... ... ... тұрғын үймен
қамтамасыз ету саясатына байланысты бұл мәселе өз шешімін тапты.
Кесте 4 Ипотекалық несиелеу динамикасының сипаттамасы
|Сыйақының ... ... ... ... ... ... |
|орташа | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... несие,|16,3 |14,4 |13,7 |13,1 |13,1 |12,8 ... ... | | | | | | ... ... |16,4 |14,2 |13,2 |12,8 |12,3 |11,2 ... мерзімді |16,2 |15,1 |14,9 |13,8 |14,2 |14,6 ... ... |16,1 |16,1 |14,4 |14,7 |14,4 ... ... | | | | | ... ... | | | | | | ... мерзімді |18,2 |16,1 |15,1 |14,5 |14,4 |13,3 ... ... |16,5 |15,8 |16,0 |14,3 |15,2 |15,5 ... |14,9 |13,3 |11,6 |10,9 |10,7 |10,7 ... | | | | | | ... ... | | | | | ... ішінде | | | | | | ... ... |14,4 |12,5 |10,4 |9,1 |8,9 |8,6 ... ... |15,9 |14,9 |14,0 |13,2 |12,9 |13,2 ... ... 01.01.07 жылғы Қазақстан Республикасының Статистикалық
бюллетені
Кесте 5Тұтыну және ипотекалық несиелеудің ... ... ... ... |01.01.07|Пайыз |
| | ... | ... | ... |
| | ... | ... | ... ... |1812,9 |66,8 |3062 |68,9 |5991,8 |95,7 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |149,5 |671,6 |120,4 |1542,8 |129,7 ... | | | | | | ... ... |122,1 |109,4 |261,3 |114,0 |674,5 |158,1 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |6,7 | |8,5 | |11,3 | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |441 |92,8 |809,6 |83,4 |1651,6 |104 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |24,4 | |26,4 | |27,6 | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... 01.01.07 ... Ұлттық Банктің Статистикалық
бюллетені.
Қазақстан Республикасындағы несиелеу қарқыны бойынша ... ... ... ... жақсаруы, яғни экономикалық өсу халықтың несиелік
ресурсқа сұранысын жоғарылатты. Сонымен ... ... ... ... ... да ... мүліктің бағасының өсуіне әкелді.
Статистикалық ... ... ... ... ... көппәтерлі тұрғын
үйлерге баға тұрақты түде өсіп отырды, және де сұраныс ешқандай азаймады.
2005 жылғы ... ... ... ... ... ... метріне бағаның
жоғарылауы орташа түрде 50,3%, ал 2006 ... ... бұл ... 39,5%-
ке өсті. Тұрғын үйге сұраныс ипотекалық несиелеу ... ... 2006 ... тұрғын үйді сатып алуға ипотекалық несие сомасы 550 ... ... ... ... ... ... ... реттейді, оның деңгейіне
инфляция қарқыны несие бойынша қызмет көрсету шығындары, несиенің мерзімі
мен мөлшері, кепілдеумен қамтамасыз ету әсер ... ... ... ... елдер қатарында несиелеу
бойынша мөлшерлемелер төменірек, ... ... ... ... ... АҚШ-та 8,25%, Канадада 6%, ал Украинада 11,4%-ды құрайды.
Жылжымайтын мүлікке бағаның төмендетілуі ... ... ... цен) ... ... банкротқа ұшырауына әкеледі немесе
тіпті банктік жүйенің құлдырауына ... Ал ... ... кепілдемелермен қамтамасыз етілуі үлкен ... ... ... 6 ... ... ... ... қалдықтары және
олардың банктегі ссудалық портфельдегі үлесі ( млрд. теңге).
| ... ... ... ... ... ... |
|Қарыздар, |516,5 |717,4 |1086,6 |1812,9 |3062,0 |5991,8 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |100,7 |165,8 |229 |441,4 |809,6 |1651,6 ... | | | | | | ... | | | | | | ... б-ша |19,5 |23,1 |21,1 |24,4 |26,4 |27,6 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... Про ... – 2007. - №06. -12 ... ... Әлем Банкі Акционерлік Қоғамының қызметіне сипаттама
Алдағы жылдары тұрғын үй нарығын дамытуға нық ... ... АҚ ... ... ... Мамандандырылған Ипотека Орталығын ашты
Баспана тапшылығы мәселесін шешу үшін Қазақстанға кем дегенде 50 жыл
уақыт қажет. Қазақстандағы қазіргі жағдайды ... ... ... ... ... ... келе ... банкінің сарапшылары
осындай шешімге келді.
«Бағаның әрі қарай көтерілуіне алғышарттарымыз бола тұра бізде тұрғын
үй ... ... ... да, ... ... болады», - деп есептейді
ТӘБ сарапшылары ағымдағы жылы Қазақстандағы тұрғын үй ... ... ... мегаполис –Алматыда баға 25 пайызға өсетінін жобалай келе.
ТұранӘлем банкінің сарапшылары бұл ... ... үйге ... ... ... ... ... тұрғын үйге деген
сұраныс артпаған бір де бір ... ... ... ... ... ... шешуде банктер ерекше рөл атқаруы тиіс. ТұранӘлем банкі
банктік қызметтер ұсынуда өз ... ... ... ... ... және тез ипотекалық несиелермен қамтамасыз етуде ... ... ... бірі - ... ... хан даңғылы, 51 мекен-
жайында орналасқан (Мақатаев көш. ... жаңа ... ... Орталығын ашуы.
«Отау» Мамандандырылған Ипотека Орталығы халықты ... ... ... етуге маманданған және соған сәйкес ... ... ... ... бағалауды ұйымдастыру, келісім
жасасып және мәмілені нотариалдық растауға дейінгі қызметтің кең ... ... ... ... ... ... заманауи технологиямен жарақтандырылған show room
ұйымдастырылатын болады, ол клиенттің жылжымайтын ... ... ... ... ... ... және ... ұнаған тұрғын үйді
таңдауына мүмкіндік береді. Орталықтың банктік қызметтерді ең ... ... ... мол, ... ... ... қызметтерді жеткізушілердің пайдасы үшін қолма-қол
төлемдерді ... ... ... және есеп - айырысу кассалық бөлімі
бар.
2007 жылдың 23 сәуірінен 23 маусымға дейін банк ... жоқ ... ... ... ... берілетінін, яғни,қызмет
көрстеудің алғашқы жылында комиссиялар бойынша жеңілдіктер және ... ... атап ... ... ... Ипотека орталығы жұмысы аясында тұрғындардың барлық
сұранысына жауап беретін ипотекалық несиелендірудің 15 бағдарламасын ... ... ... :
-несиені зейнеткерлік жасқа дейін алу. Егер 20 жастағы клиент банкке
келетін болса, ол 40 ... ... ... ... алуы ... ... ... алу мүмкіндігі;
-жаңа тұрғын үйге ипотекалық несиені жеңілдікпен алу мүмкіндігі (
тұрғын үй берілгенге дейін тек ... ... ... ғана ... несиені кез келген ... ... ... ... кез ... қаласынан тұрғын үй алуға ипотекалық несие алу
мүмкіндігі;
-басқа банктен алған ипотекалық ... ... ... ... ... ... АҚ ... сауданы несиелендіру жалпы портфеліндегі
жоғары үлесті сақтауды жоспарлап отыр. 2007 жылдың басында банк ... ... 71 ... 571 млн. ... ... Бұл 2006 жылмен
салыстырғанда 3 есе көп. Бүгінде ТӘБ ипотекалық несие портфелі бойынша ЕБ
арасында көшбасшылық ... ... ... ... ... салтанатына Алматы қаласы әкімдігінің,
Қаржыны қадағалаушы, Ұлттық ... ... ... мен ... ... ... Банкі»АҚ (ТӘБ) қаржы нарығының барлық ... ... ... ... ... ТӘБ стратегиялық серіктес банктер
жүйесі Украина , Ресейдің 4 аймағына, Беларусь, ... және ... ... ТӘБ ... ... Беларусь, Қытай, Қырғызстан,
Тәжікстан мен БАӘ -де ... ... ... ТӘБ ... ... 17
млрд., ал банктің меншікті капиталы 2,2 ... АҚШ ... ... ... ... ... 2010 жылға дейін 25 млрд., 2015 жылға дейін
50 млрд. АҚШ долларына дейін жеткізу көзделген.
«ТұранӘлем Банкі» АҚ 2007 ... 29 ... күні 100 млн. АҚШ ... еуробондтар шығарылымын өз уақытында және толығымен өтеді.
2007 жылғы 01 ... ... ... ... ... ... басынан бері 18,5 пайызға өсіп, 19,4 млрд. долларды ... ... ... ... ... үлесі 24,6 пайызды құрады. Негізгі
көрсеткіштер 2007 ... ... ... активтердегі үлесі 66,5
пайызды құраған ... ... ... өсуімен байланысты.
"БТА Ипотека" Ипотекалық ұйымы" АҚ қызметінің негізгі ... ... ... табылатын бірінші 100% жекеше компания болып
табылады.
Компания 20 қараша 2000 жылы ... ... ең ірі ... бірі – ... Әлем ... АҚ-мен құрылды.
Бүгінгі күні Компания ... ... ... бірі болып табылады, себебі Қазақстанның әрбір бесінші заем
алушы БТА ... ... ... болып табылады.
2005 жылдың қараша айында компания өзінің бес жылдық мерейтойын атап
өтті. ... ... бұл ... ... 2004 ... 1 ... дейін
несие алған, оң несие тарихы бар үздік заем алушылар да атап өтті.
БІЗ:
Тұңғыш қазақстандық жекеше ипотекалық компания;
Ипотекалық ... ... ... ... пайдалануды бастаған Қазақстандағы
тұңғыш компания;
Азаматтық-құқықтық жауапкершілікті міндетті түрде сақтандыра ... ... ... ... ... тұңғыш компания;
Ипотекалық пакеттер түсінігін қолданған және клиенттерге әр ... ... ... ... ... ... тұңғыш компания;
Ипотекалық заем шарттары бойынша (ипотекалық ... ... ... ету ... кепілдігімен қамсыздандырылған, ипотекалық
облигацияларды шығарған екінші жекеше компания.
Компанияның өнімдік стратегиясы клиенттердің ең кең тобының ... ... ... ... ... үшін ... ипотекалық пакеттер деп
аталатын, ипотекалық несиелер параметрлерінің арнайы жинақтарын жасақтады.
Қазіргі кезде БТА Ипотека несиелеудің ... 20 ... әр ... ... Ипотека Компаниясы заемдық операцияларын ... ... ... ... және ... ... ... және
қадағалау жөніндегі агенттігінің (ҚҚА) лицензиясына ие ... ... "БТА ... ... ... ... несиелендіру нарығындағы ірі операторлардың бірі болып табылады.
Әр түрлі ... ... ... ... ... үй ... несиелердің
шамамен 30-40% компания қызметінің нәтижесі болып табылады.
Қазіргі кезде Алматы қаласында орталық кеңсе, ... ... ... компанияның өкілдіктері табысты еңбек етуде.
Компания келесі негізгі бағыттар ... ... ... ... ... ... үйді сатып алуға несие беру;
- Бастапқы нарықта тұрғын үйді сатып алуға несие ... ... ... үйді ... ... ... Жеке коттедждердің құрылысына несие беру;
- Комерциялық жылжымайтын мүлікті сатып алуға несие беру;
Меншіктегі коммерциялық жылжымайтын мүлікті ... ... және ... ... ... тұрғын үйлер, тұрғын үй қалашықтарының құрылысын
қаржыландыруды ұйымдастырып, ... үйді ... ... ипотекалық
несие беру.
"БТА Ипотека" Ипотекалық ұйым" АҚ ... ... ... және білікті консультация;
Жылжымайтын мүліктің шынайы нарықтық бағасы;
Несиелер бойынша ... ... ... ... ... шартын бекіту фактісі бойынша ақша беру;
Несие алған соң тегін ... ... ... ... ... ... ... 15% ... ... ... ... ... ... жарна) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ж одан ... |
| ... ... ... ... мен салым мөлшеріне байланысты)|
|12,0 ден баст. ... ден ... ... тен ... ... ден ... ... ден баст. ... ден ... ... тен ... ... тен ... ... ден баст. |
| ... ... ... және АҚШ ... ... ең ... ... алынатын тұрғын үй құнының 100% ... ... ... ең ... мөлшері: алынатын үй құнының ... ... ... сомасының 30%-н  және одан жоғары мөлшерін салған ... ... ... ... талап етілмейді. ... ең ... ... ... - 37 ай; АҚШ ... - 20 жыл ... ... ... алынатын немесе бұрыннан бар жылжымайтын мүлкі  |
|және ... ... ... ... ... сақтандыру сомасынан жылына  0,35%-дан  |
|0,41%-ға дейін ... ... ... ... ... ... ... 1%, минимум 100 АҚШ долларының |
|баламасы ... ... ... ... ... 50-ге дейін АҚШ долларының баламасы |
|несиені қолма-қол ақшамен бергені үшін комиссия: Банк филиалының ... ... ... ... өтеу: ай сайын тең жарналармен (ануитетті төлемдермен) кез келген |
|тәсілмен: ... ... ... ... жолымен ... ... қалу ... ... ... қолма-қол ақша төлеу жолымен ... ішкі ... ... ... банк ... салынады – Банкке салым ретінде ұсынылады. Мерзім соңында |
|Несие шарты бойынша  кестеге ... ... ... ... ... ... |
|сомасымен қарыздың қалдығын ... ... ... ... қарау үшін қажетті құжаттар тізбесі:  ... жеке ... ... ... ... ... құқықтық  иелігін анықтайтын құжаттар ... ... ... ... құнының 30%-нан  жоғары салым салған |
|жағдайда, табыстарды растау талап етілмейді. Басқа жағдайларда ... ... ... ... ұсынылады (жалақысы туралы анықтама немесе |
|Зейнетақы Қорынан және ... ... ... ол ... ... бюросына/бюросынан  ақпарат  беру және есеп |
|ұсыну туралы келісімі (белгіленген ... ... жеке ... ... ...... ... карточкаларының қатысушылары |
|ипотекалық несиені бастапқы сома жарнасына қарамастан, төлем жасауға ... ... ... ала ... ... ... өз ... мүмкіншілігіңізді ақшалай орнын жабатын |
|ипотекалық несиелеуге арналған арнайы ... ... өз ... ... ... |
| ... жылы 443 мың ... метр ... үй салынады, бұл өткен жылмен
салыстырғанда 42 % өсім көрсеткішін көрсетті, оның ... 111 мың ... ... 4», ... ы/а, ... пен ... ... мен ақпан айларында, сонымен бірге, кезекте тұрған адамдарға 84
пәтердің кілті тапсырылды, олардың ішінде – 17 ҰОС ... 23 ... ... ... ... ... жекешелендіру 35 келісім-шарты
жасалды, 6 жаңадан салынған үйдің құжаттанамасын ... ... ... ы/а, ... к., ... ... ... тұрғын үй алушылардың алдын-ала тізімдемесі жасалды. Қазіргі
уақытта «Құлагер» ықшам ауданындағы ... ... 2 ... үйдің,
«Мамыр-3» ықшам ауданындағы 3 ... ... ... несиелер
бағдарламасымен эксплуатацияға енгізілуі бойынша мемлекеттік комиссияның
актілері ... ... үй ... ... ... ... ... тұрғын үй салу құрылысы мен 19 әлеуметтік маңызы бар ... ... ... ... ... ... Несиелік офицер клиентпен келісе
отырып, несие бойынша ай сайынғы төлемнің мүмкін мөлшерін есептейді,
одан ... ... ... ... ... және ... ... несиенің максималды сомасының есептелуі;
Алдын-ала біліктілік және клиент ұсынатын құжаттардың қажет ... ... ... ... бекітілген тарифтерге сәйкес
несие ... ... үшін ... төлем жүргізілуі;
2)Бөлшектеп несиелеу бөлімі қараған несие ... ... ... есебімен несие және төлем қабілеттілік талдауы
негізінде заңды қорытындысыз жүргізілуі;
3)Несие тапсырысын ... ... ... Несиелік офицер клиентпен
мүмкін және келісілген ай сайынғы төлем мөлшері есебімен несиенің
максималды сомасының анықталуы;
4)Қарыздың ... ... ... үйдің нарықтық құнынан 85% - дан
аспауы ... ... ... есебімен тұрғын үйдің нарықтық
құнынан 15%-дан кем болмауы;
5)Егер ... ... ... ... ... ... олардың
талап еткен несие шарттары банк талаптарын ... ... ... ... беру ... болатын несиелеудің басқа шарттарын
қолдану мүмкіндігін қарастыру қажет. Жекелей айтқанда:
а) ай ... ... ... ... ... ... ... несие сомасын азайту;
г) кепілдің қатысу мүмкіндігін және қосымша қамтамасыз етуді ұсынуды
қарау.
6)Егер несие шарттары қарастырылған болса, ... ... ... етеді.
7)Несие тапсырысын қарау нәтижесі бойынша Несиелік офицер сарапты
қорытында дайындайды.
8).Несиені ұсыну туралы мәселесі Бөлшектеп ... ... ... хаттамашысы шешімді дайындайды және шешім протоколының
көшірмесін Кіші несиелік офицерге орындау үшін өткізеді.
10)Бөлшектеп несиелеу комитетінің ... екі ай ... ... ... Осы ... ... ... несие тапсырысын клиент қайта
қалыптастырған құжаттар ... ... ... ... ... ... несиеге алғысы келетін тұрғын үйді тапқаннан кейін Несиелік
офицер үйді қарау үшін бағалаушының әрекет етуі туралы келіседі.
12)Кепіл құнын анықтау ... ... ... ... ... нақты
нарықтық құнынан 30% мөлшерінде кепіл мүлігіне, азаюдың ... ... ... ... үйдің анықталған кепіл құны несиенің бекітілген сомасын
қанағаттандырмаса, онда клиент ... ... ... ... ... бойынша қосымша қамтамасыз етуді ұсынуы қажет.
14)Клиенттің және сатушының қажет ... ... ... ... ... ... несиені рәсімдеу және беру үшін клиент пен
сатушының банкке қай күні және қай ... ... ... ... ... болғаннан кейін Кіші Несиелік ... ... ... ... ... келісімі;
б) қозғалмайтын мүлік кепілінің типтік ... онда ... ... және қол ... күнін, қозғалмайтын мүлік
бойынша орталықта, тұрғын үйді сату-сатып алу келісімін ... және ... ... үшін орын ... ... ... ... шақырылады.
17)Несиені рәсімдеу және беру, Кіші Несиелік офицер және филиал
заңгері ... ... ... офицер тұрғын үйді, қарыз алушының өмірін және еңбек
қабілеттілігін ... ... ... ... рәсімдейді.
19)Қарыз алушы шығысты кассалық ордер бойынша несие сомасын алады.
20)Клиент ыңғайлылығы үшін ... ... ... ... беру орнына
ұсынады.
Несиені қайтару және оған ... ... ... ... несиелік
операцияның маңызды кезеңі. Несиелер бойынша қарызды қайтару тәсілі банк
қаражаттарының пайдалану ұзақтығына және олардың ... ... ... ... ... сияқты несиені қайтарудың бірегей жасалған үлгісі
жоқ.
Іс жүзінде несиені қайтарудың ... ... ... ... ... эпизодтық қайтару;
2)меншікті қаражаттардың жинақталуының және несиеге деген есеп
айырысу
3)шотына кажеттіліктің азаю шамасына қарай қайтару;
4)алдын ала ... сома ... ... ... ... ... ... несиелік қарызды жабуға есептеу;
6)несиенің қайтарылу мерзімін созу;
7)мерзімі өткен қарызды «Мерзімі ... ... ... ... ... есебінен мерзімі өткен несиелерді шегеру.
Несиенің қайтарылуын арнайы құжат арқылы жасауға да, ... ... ... ... ... құжаттарға: клиенттің жазбаша
үкімі, банктің ... ... ... бұйрықтары жатады. Клиенттің өзінің
шотынан ақшалай қаражаттарды шегеру туралы берген ... ... да ... да ... Несиенің қайтарылуы қағазсыз, яғни байланыс ... да ... ... ... ... ... үшін банкте несиелер бойынша
мерзімді міндеттемелердің картотекасын жүргізеді. Банк ... ... ... ... несиелерді қарай отырып, қарыз
алушының есеп айырысу шотынан қаражаттарды шегеруге ... ... ... ... ... ... жеткен кезде ... ... ... ... ... жасайды. Егер де қарыз
алушының ағымдық шоты басқа банкте ... ... ... бойынша қарызды
және сыйақыны қайтару ... ... ... ... негізінде
жүргізіледі. Жекелеген жағдайларда, қарыз алушының уақытша ... ... ... банк ... ... ... қалдыруға
руқсат етуі мүмкін, бірақ бұл қарыз жоғарғы сыйақымен құжатталады.
Сыйақы мөлшері оны төлеу мерзімі және ... ... ... механизмі несиелік келісімшартта анықталады. Сыйақы ай ... ... және т.б. ... және ... ... ... іздестірілуі
мүмкін.
Пайызды есептеу барысында шартты түрде айдағы ... саны — 30, ... 360 ... ... ... ... ... қарыз алушының алған несиені
пайдалануына және оны толық қайтаруына бақылау жасайды. Осы мақсатта қарыз
алушының шаруашылық қызметіне, оның ... ... ... ... ... ... ... ақшалай және есеп айырысу құжаттарын,
бухгалтерлік жазуларды, есептік ... ... Осы ... ... алған барлық қаржы ақпараттар түрлері мен ... да ... ... да ... ... ... банктің өзінің клиенттің
несиелік ісін жүргізу жүйесі болады.
Несиелік келісімшартқа байланысты өз міндеттемелерін орындамаған қарыз
алушыларға қатысты банк қарыз ... әрі ... ... тоқтату туралы
ескерту жасауға; несиелік шартында қарастырылғандай беруді тоқтатуға құқы
бар. Қарыз ... ... ... ... жүйелі түрде орындамаған
жағдайда банк несиені ... ... ... ... етуге құқылы.
Қазіргі несиелеудің басты ерекшелігі бойынша банк ... ... ... ... ... ... ... шарт жасасу үшін
несиелеу субъектісімен қатынасқа түседі. Несиелеуге ... ... банк пен ... ... ... ... шешеді.[30]
АҚ “Тұран әлем” банктің ипотекалық келісім-шартының негіздері:
1)Келісім-шарт заты.
2)Кепіл заты:
- Кепілдемелер.
- Жақтардың құқықтары мен міндеттері.
- Ерекше шаралар.
- Қорытынды жағдайлар
- ... ... ... және реквизиттері.
Кепіл ұстаушының кепіл алушы алдында банктік қарыз келісім-шартына
сәйкес берілген қарызды өтеу бойынша міндеттемелерді өз уақытында және
толық орындауды ... ету. ... өтеу ай ... ... аннуитеттік төлемдердің келесі формуласы бойынша
есептеліп, жүргізіледі.
Ай сайынғы төлем сомасы = ... * ... ... ... ... ... сыйақы мөлшерлемесі; n-
айлар саны.
Қарыз бойынша сыйақы мөлшерлемесі келесі формула бойынша есептеледі:
Сыйақы мөлшерлемесі = инфляция + банк ... ... ... ... әр ... ... ... басында
қарыз алушыға қарыз бойынша сыйақы мөлшерлемесінің ... және ... ... олар ... ... ... инфляцияның 4,5%-дан
жоғарылауы, не төмендеуі жағдайында қолданылады.
Сыйақы мөлшерлемесінің жоғарғы/төменгі шектері келесі ... ... = ... ... ... сыйақы мөлшерлемесі +/-
4,5%
Кепіл ұстаушының кепіл берушіге ... ... ... келісімі
бойынша кепілзатымен қамтамасыз етіледі:
-негізгі қарыз сомасы және қарыз бойынша есептелген сыйақы;
-ипотекалық келісім бойынша уақытында ... ... ... санкциялары;
-кепілзатын өткізу бойынша шығындардың орнын толтыру;
-кепіл туралы келісімді тіркеу бойынша, оның ішінде, ... ... ... және ... байланысты шығындардың орнын
толтыру.
Ипотекалық келісім бойынша кепіл беруші өзінің ... ... ету ... ... ... ... ... меншік құқығы
бар объектіні ұсынады.
Кепілзатына кепіл берушінің ... ... ... ... ... бойынша орталықта” тіркелген сатып алу-сату келісімі;
-пәтер паспорты.
Кепіл мүлігінің белгіленген, келісілген бағасы кепіл берушінің және
кепіл ұстаушының ... ... ... ... ... ... келісім бойынша өзіне
жүктелген міндеттерді орындамаған жағдайда кепілзатын мерзімінен ... және ... ... ... ... ... алу құқығын ұсынады.
Жақтар төмендегілерге байланысты келісімге келеді:
1)Кепілзаты кепіл берушінің иелігінде және ... ... ол ... ... сыну ... жауапты.
2)Кепілзатының сынуы жағдайында немесе әрекет ететін заңға
сәйкес себептер бойынша оған деген меншік құқығының ... ... ... ... тез ... қалыптастыруға немесе
ауыстыруға, оны басқа тең бағалы мүлікпен ... ... ... берушіден басқа тұлғаға кепілзатына меншік құқығының
өтуі жағдайында құқық ... ... ... барлық міндеттеріне
жауапты.
4)Кепілзатының қайта кепілге алынуы кепіл ұстаушының жазбаша
келісімімен ғана рұқсат етіледі.
- Кепіл ұстаушының құқықтары:
- кез-келген ... ... ... ... және кепілзатының
жағдайы, сақталуы бар болуын іске асыру;
- кепіл берушіден кепілзатын сақтау үшін ... және ... ... ... ету;
- кепіл берушіден нақты шартта әрекет ететін мерзімге белгіленген кепіл
затына қатысты ... ... және ... ... ... ... ... жойылуының нақты қауіп-қатері туған жағдайда, кепілмен
қамтамсыз етілген міндеттемелердің тез арада ... ... ... кепіл берушінің міндеттемелерін мерзімінен бұрын орындауды немесе
кепілзатының ... ... ... ... талап ету.
- кепіл беруші нақты келісімнің немесе банктік қарыз ... ... ... ... ... ... мерзімінен бұрын орындалуын талап ету;
- өзінің қарауы бойынша кез-келген уақытта кепілзатының қайта бағалануын
іске асыру;
- кепілзатының кепіл құны төмендеген жағдайда ... ... ... ... ... оның міндеттемелерін өтейтін жаңа немесе қосымша
қамсыздандыруды талап ету;
- ипотекалық келісім бойынша ... ... ... ... ... жағдайда, садада, аукционда немесе басқа
да әдістермен ... ... ... ... өзінің талаптарын
қанағаттандыру;
Кепіл берушінің келісімінсіз ... ... ... міндеттемелерді орындауды қабылдау, мұндай жағдайда
орындалған міндеттеме көлемінде үшінші тұлғаға кері талап ... ... ... және қолданылуының өтуін талап ету.
Кепіл берушінің құқықтары:
- кепілзатын оның белгіленуіне сәйкес иелену және пайдалану;
- ... ... ... ... ... ... ... ұстаушының міндеттері:
- кепіл беруші кепілзатының құжаттарын қандай түрде өткізді, өзінің
барлық ... ... ... ... сол ... ... ... кепілзатымен қамсыздандырылған барлық ... ... ... шарт ... ... берушінің міндеттемелерінің
тоқтатылуын растайтын құжат беру.
- ... ... ... нақты шарт әрекет ететін мерзім бойына кепілзатының сақталуы үшін
қажетті шаралар қолдану;
- кепіл ұстаушыға нақты шарт ... ... ... ... ... құқығын растайтын құжаттарды сақтауға өткізу;
- кепіл ұстаушыға ... ... ... ... ... жасамау;
- кепіл ұстаушыға кез-келген нысанда оның шараларын өткізу барысында
қарсы әрекет етпеу;
- ... тозу ... ... ... ... ... ... меншік құқығының тоқтатылуы ... ... ... тез ... ... қалыптастыру немесе кепіл
ұстаушының жазбаша келісімімен оны басқа тең бағалы мүлікпен ауыстыру;
- ... ... оған ... ... сонымен қатар сәйкес
тіркейтін органда ипотеканың тоқтатылуы жөнінде мемлекеттік тіркеуден
өткізу;
- ... ... ... құжатын ұсыну арқылы, кез-келген ... бар ... оның ... ... ... ... ... тез арада кепілзатының жойылып кету немесе сыну қаупі
туралы жазбаша хабарлау;
- кепілзатының аукционға өтуіне дейін бір ай ... ... ... және ... ... кепіл ұстаушының алдын-ала жазбаша келісімінсіз кепілзатының ... және ... ... ... ... ... ... нақты шартты
бекіткеннен кейін, кепіл ұстаушының жағдайын төмендететін ... онда ... ... ... оның ... ... ... бойына сақталады немесе кепіл ұстаушының талабы бойынша бір
жақты тәртіпте өзгертіледі.
Нақты келісім шарттары ... ... ... ... ... ... ... келісімнің өзгертілуі, толықтырылуы немесе
әрекет ету мерзімінің ұзартылуы нақты шартқа ... ... ... ... ... ... ... пайда болатын
даулар өзара қолайлы шешімдер ... ... сөз ... ... ... жақтармен қарастырылады.
Сөз алмасу жолымен жақтармен реттелмеген сұрақтар бойынша даулар
Қазақстан ... ... ... ... шарт, оған қол қою уақытынан бастап күшіне енеді және
ипотекалық келісім ... ... ... өз ... толық
орындағанға дейін әрекет етеді.
- нақты шартты рәсімдеу және ... ... ... ... және ... бойынша шығындар кепіл берушінің есебінен
өтеледі.
- жақтар өздерінің реквизиттерінің өзгеруі туралы тез арада ... ... ... ... ... шартта реттелмеген жағдайларды жақтар Қазақстан Республикасында
әрекет ететін заңнама нормасымен жетекшілік етеді.
- нақты шарт орыс ... және ... күші бар ... 3 ... әр ... бір ... және бір ... арнайы
тіркейтін органға беріледі.
ҚОСЫМША А
Несие өтінішінің өту ... ... ... ... қозғалмайтын мүлік
орталығы” “Бағалау қызметі туралы” Заң жағдайларына, ҚР ... ... ... №6 ... есеп стандарттарының “Негізгі
құралдар есебі” және ... ... ... сәйкес қызмет
көрсетеді.
Құнның көптеген типтері және оған сәйкес анықтамалары ... ... ... ... ... ... құн ... табылады. Нарықтық құн нақты баға ретінде анықталады.
Құнды бағалау үшін 3 стандартты әдіс қолданылады: шығын бойынша ... ... ... салыстырмалы талдау әдісі (салыстырмалы әдіс) және
табыстарды капитализациялау әдісі (табыс бойынша ... ... әдіс ... ... ... ақылды сатып алушы
объект үшін үлкен сома төлемейді, егер маңызды шығынсыз объектіні белгілеу
және ... ... ... ... ... ... сома одан ... болса.
Осы әдіс бойынша бағалаудың негізгі процедураларының этаптары мыналар: ... ... ... 2) ... ... функционалдық тозудың, сыртқы
әсер тозуының көлемін анықтау. 3) Мүліктің нақты құнын алу үшін – ... ... ... ... ... ... бұл ... егер
берілген нарықта сұраныс пен ұсыныстың қатысты ... ... ... және ... құнының көлемін нақты бағалау мүмкін
болатын ... онда бұл әдіс ... ... алып ... ... тікелей салыстырмалы талдау әдісі тапсырысқа негізделеді,
мұнда ... ... ... ... ... ... ... іске
асырады және ақылды сатып алушы сатылуға ... ... ... ... алғанша, сапасы және жарамдылығы бойынша ұқсас объектіні алуы мүмкін.
Осы әдіс бойынша бағалаудың негізгі процедураларының этаптары ... ... баға ... ... ... сату ... ұсыныстар туралы
ақпарат жинау мақсатымен нарықты зерттеу. Ұқсас объектілерге байланысты. 2)
Ақпараттың анықтылығын жоғарлату мақсатымен оны ... 3) ... ... ... және ... ... бірлігінің әрқайсысы үшін
салыстырмалы анализді өткізу. 4) Керекті жағдайлар ... ... ... ... жеке ... ... ... сатылған және
сатылып жатқан бағаланатын объектілерді және салыстыруға ... ... 5) ... ... ... арқылы
бағаланатын объектінің құнын орнату. Бағалаудың бұл ... егер ... ... объектілердің жеткілікті санын тапқан жағдайда, объективті
нәтижелерге алып ... ... ... ... ... сатып алушы объектіні
табыс немесе пайда табуға үміттеніп алатынын сипаттайды, ... ... ... үшін ... сома ... Осы әдіс ... бағалаудың негізгі
процедураларының этаптары мыналар: 1) Кәсіпорынның ... ... ... 2) ... емес ... шығынын бағалау және бағаланатын жылжымайтын
мүлік динамикасының мінездемесін ...... ... ... жасалады.
Осындай жолмен саналған көлем жалпы табыстан шегеріледі, ал барлық
көрсеткіш ... ... ... ... келеді. 3) Жылжымайтын мүлікті ... ... ... – дәл осы ... ... шығындардың
және фактілік шығындардың анализіне сай құрылады. 4) Саналған көлем жалпы
табыстан шегеріледі. Шығын ... тек ... ... ... ... Ал ипотекалық төлемдер(салынған мүлік төлемдері), пайыздар
және амортизациялық шығындар шығындар ... ... ... ... ... таза табыс кейін бірнеше әдістер арқылы объектінің ағымдағы
құнына қайта ... ... ... ... таңдау берілетін ақпараттың
сапасына байланысты болады. Барлық болашақ ағындардың ағымдағы құны ... ... ... ... ... ... әдісі арқылы
есептеледі. Бағалаудың бұл әдісі, егер берілген ... ... ... және ... ... ... түзу ... жағдайда ғана
объективті нәтижелерге алып келуі ... ... ... ... ... әр түрлі баға
сипаттамаларын алуға әкеледі. Салыстырмалы талдау қолданылатын ... ... мен ... ... және ... ... ... немесе әдістердің негізінде меншік объектісінің
ақырғы құнын белгілеуге көмектеседі.
Шығын бойынша әдіс. Шығын ... ... ... ... тозудың
барлық түрлерін, яғни физикалық, функционалдық және ... ... ... ... ... ... мүліктің құрушы құны анықтамасына сәйкес.
Физикалық тозу. Физикалық тозуды анықтау барысында ... ... және оның ... ... ... ... ... 5 сатылы
кірпіш үйдің екінші сатысында орналасқан; ... ... ... ... ... физикалық тозу 8,5%-ға тең.
шешім қабылдауға көмектесті. Алынған ... ... ... ... ... ... және 1 ... метр алаңның
құны есептеледі. Ұқсас объектілер берілгендерін салыстыруды:
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу
мәселелері
Ендігі бір ... ... үй ... жеделдете
шешу.Баспанаң болмайынша,түтін түтетіп,бала өсіру қиын.Осыған орай мына бір
жайтты айтып кеткен ... ... ... ... даму деңгейі мен
әлеуметтік жағдайы өндіріс саласындағы шығарған өнімдері ... ... ... мөлшерімен ғана емес,сонымен қатар сол ел тұрғындарының
баспанамен қамтамасыз көрсеткішімен де өлшенеді.Сонымен бүгінде ... құны ... ... өсе береді десе,кейбір сарапшылар таяу ... ... ... ... ... ,-деп ... халық ең көп
шоғырланған оңтүстік астанада пәтер бағасы апталап шарықтау үстінде.
Сөзіміз нақты болу үшін ... ... ... Тудей”
агенттігінің 23-сәуірдегі мәліметі бойынша ,Алматы қаласында ... ... ... әр ... метрінің орташа бағасы 3660,43 ... және ... ... ... әр ... ... ... АҚШ долларынан асып кетті.Сөйтіп Алматыдағы ең қымбат ... ... ... 5131 ... ,ал ең арзаны 2644долларға жеткен.
Таяуда Kaz Realty ... ... ... ... ...... : ... уақытта пәтер құны түспейді.Оның
өзінің себептері ... ... ... ... үшін ... ... адамдардың 90%-мүліктеріне
қанағаттанарлық төлемақы алып жатыр. Яғни , ... сол ... ... үйді ... ... ... бар. Бұл ... –Алматы нарығында
жылжымайтын мүлікке ... ... ұзақ ... дейін жоғары
болады.Сондықтан пәтерді қазір сатып алған дұрыс. ... осы ... ... құны тағы 30%-ға ... мүмкін,-деген кеңес беріпті.
Жылжымайтын мүлік нарығына қатысты мамандардың барлығы пәтерлердің
қымбаттауының тоқтауы ... ... ... ... ... 90-жылдары түрік үкіметі нарыққа араласу арқылы ... ... ... қазір Анкарада екі бөлмелі пәтер 50000 доллар тұрады,-
дейді Алматы аймақтық қаржы орталығының әрекетін реттеуші агенттік төрағасы
Әркен Арыстанов.
Жақында ғана ... ... ... ... ... ұсыныс жасағанынан бәріміз де хабардармыз. Себебі,экологиялық жүйе
мен инфрақұрылым қала ... ... ... жатқан құрылысқа және
автокөліктердің көбеюін көтермейді.Бір Алматының өзінде 900 ... ... ... ... ... де баға өсіп
жатыр. Әлемде қабылданған тұрғын үй құрылысын ұзақ мерзімді ... ... ... беру және ... ... жүйелері
болып табылады.
Құрылыстық жинақ жүйесін енгізу ... үй ... ... үлес ... ... ... жинақ тұрғын үйді қаржыландыруға
халықтың тікелей қатысуын ынталандырады.Құрылыстық жинақ жүйесі дамыған
қаржылық ... ... ... ... және ... ... табысы бар
жігіне бағытталған. Осы бағдарламаны табысты жүргізу,мемлекеттің тиісті
қолдауы, сыйлықтың ... ... ... ... реттелетін қажетті
жағдайларды жасау халықтың неғұрлым қалың жіктері үшін ... ... ... ... күні қозғалмайтын мүліктің барлық ... ... ... ... ... ... алу жоғары қарқында дамуда. Сонымен қатар,
ғимараттарды ... алу құны ... ... ... ... ... қалыптасқан Астана, Алматы қалалары және кен ... және ... ... ... ... әлеуметтік мәселе болып табылатын тұрғындардың тұрғын
үймен жеткілікті қамтамасыз етілмегені туралы нақты мәселе тұр.
Көптеген ... ... ... ... ... ... ... бас буады, ол келесілермен байланысты:
-тұрғындардың тұрақты жалақысы болмаған жағдайда;
-несиені өтеудің ... ... ... жұмысқа орналасумен, жұмыс орнының
өзгеру ... және ... ... ... ... қатаң
кепілдеменің болмауы жағдайында;
-клиенттің төлем қабілеттілігіне әсер ... ... ... ... өсімі;
-несиелеудің ұзақ мерзімділігімен, тұрғындардың табыстылығымен байланысты
теңге – валютасында іске ... 3 ... кем емес – ... теңгеде
беріледі. Өз кезегінде банктер, егер АҚШ доллары бағамының өсімі және
банктің ... ... ... үшін ресурстарды алуда бағамдық
айырмашылық пайда болған ... ... ... ... ... қарыз алушыларға ұзақ мерзімді несиелерді
жағдайға сәйкес беру ... ... ... ... ... ... компания
қазақстандық азаматтар үшін қолайлы, ол келесілермен ... ... ... ... (16,6%). Сонымен бірге
бірінші рет ... ... ... ... белгілеу механизмін
қолданылады, одан жоғары мөлшерлеменің көтерілуі мүмкін емес;
-теңгеде, ... ... ... тұрақсыздығынсыз
деноминациялануы;
-ұзақ мерзімділігі (15 жылға дейін);
-несиені аннуитеттік төлемдермен өтеу;
-тұрғын үй, қарыз алушымен оның ... және ... ... несиелеу жүйесінің дамуы маңызды мөлшерде бүтіндей
мәселелер ... ... ... ... тұрғын үй мәселелерін шешу.
2)Тұрғын үй жағдайларын жақсарту.
3)Құрылыс материалдар құнының арзандауы есебінен тұрғын үйге бағаның
төмендеуі.
4)Құрылыс ... жаңа ... құру және ашу, ... ... ... ... және ... жұмыс бастылық
көрсеткіштерін дамытуға алып келеді.
5)Банктер және банктік емес ... ... ... ... дамыту қажеттілігін түсіну.
6)Жаңа инструменттерді – ипотекалық облигацияларды енгізу жолымен қор
нарығын жаңғырту.
Бір жағынан, ... ... ... ... ... үй
мәселесін шешуге көмектеседі. Бірақ екінші жағынан алсақ, ол тұрғындардың
экономикалық белсенді ... ... ... ... ... алушыға
ипотекалық несие алу үшін тұрғын үй құнының үшінші бөлігін ... ... ... ... және ... ... бен сыйақы сомасын өз ... ... ... ... ... ... ... жарна үшін тұрғындарының жинақтарының жоқтығымен
байланысты қиындықтар тууда. Сонымен қатар, қарыз ... ... ... ... ... ... бар. Несие сомасын өз
уақытында өтемеген жағдайда бастапқы ... ... ... алу ... ... ... оның ішінде, несие, сыйақы, айыппұл және
өсімақы бойынша негізгі қарызды өтеуге қолданылуы ... ... ... ... ... қолданумен байланысты қарыз алушы үшін
тәуекелдің нақты дәрежесі бар, олар ... ... ... және ... ... өзгеруіне байланысты қайта қаралуы
мүмкін. Қарыз алушы өзі үшін сыйақы есептеу тәртібін және ... ... ... ... ... ... оның ішінде несиені
алдын-ала өтеу үшін ... ... ... ... ... керек.
Мемлекеттік тұрғын үй саясаты тұрғын үй мәселелерін ... ... және ... ... бар ... үшін ... жасауы керек.
Ипотекалық нарыққа ақша ресурстарын мемлекет тарапынан субсидия түрінде
ақша ... құю, ... ... ... санына есептелгендіктен
маңызды емес. ... ... ... мен ... ... болар еді. Сонымен қатар, ипотекалық тұрғын үй несиесін
ұсыну және ... ... ... ... ... ... белгілеу қажет.
Бүтіндей алғанда Қазақстанда тұрғын үйді несиелеу нарығы басқа кез-
келген мемлекеттегі нарықтан ерекшеленеді. Көп елдерде тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... ипотекалық
банкирлер және мемлекеттік мекемелер сияқты үлкен және әр ... ... ... ... ... Бұл ... тұрғын үйді несиелеу
нарығы банктік жүйені ... ... ... ... ... ... ... механизмдерінің болуы барысында өседі, ол оны арзан және ... ... ... ғана ... ... және артықшылықтарын
көруге болады.
Жалпыға белгілі, АҚШ XX ғасыр басында қозғалмайтын мүліктің дамыған
нарығы елді қаржылық ... ... сол үшін АҚШ ... ... ірі ... ... ... инфрақұрылымдық туындауларды
іске асырады. Еске салып өтсек, тұрғын үй иелерінің корпорациясы ... 20000 ... ... ... үй ... алу және ... ... 18 жыл мерзімге 2 млрд. доллар салынған. Осының ... ... үй ... ... ... несиелердің мерзімін ұзартуға мүмкіндік
алды. Осыдан кейін ипотекалық несиелерді сақтандыру үшін Федералдық тұрғын
үй әкімшілігі, кейіннен – ... ... ... ... ... Мэй (Federal National Mortgage ... ... Фенни Мэй
ипотекалық несиелеудің екінші нарығын құрды. Осымен ... ... ... ол ... ... ... ... арттырды.
Басқа елдер қатары да, олардың экономикасы үшін қолайлы ипотекалық
жүйелерді ... ... 100 ... аса ... бойы ... ... кешенді қаржыландыру үшін ... ... ... ... ... ипотекалық жүйе қызмет етеді. Аргентина
Бүкіләлемдік банк көмегімен ... үй және ... ... іске ... ... ... қаржыландыру үшін мемлекеттік
кепілдік қорын құрды. Ресей Федерациясында бүгінгі кезде ипотекалық жүйенің
дамуының ... ... ... ... ... ҚР-ның
нарықтық қатынасқа өтуі ... ... ... ... ... елдің
үлгісіне сәйкес қалыптасу процесі жүруде.
ҚР-нда қозғалмайтын мүлік кепілі арқылы банктік несиелер әр ... ... Тек ... ... ... деңгейдегі банктер
ипотекалық несиені қозғалмайтын мүлік сатып ... бере ... ... алу ... қиын емес. Ипотекалық несиені ... ... ... ... алу үшін ... ... ... рәсімдеу
бойынша қызметтер көрсетеді, ипотека объектісінің ... және ... ... бойынша орталығында тіркелуі жүргізіледі. ... ... ... ... ... үшін сақтандыру компаниясымен
келісім-шартқа отыруы керек, ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін сақтандыру қажет. Бұл банктің міндетті талабы.
Келесі жағдайлар ... ... ... орташа айлық негізгі табысы,
табыстың ... ... ... оның ... ... ... құрамы, бар бизнесі және т.б.. Алдын-ала келісім-шартқа ... ... ... ... ... ... үшін бастапқы ақшалай салымын
төлейді, ол мүлік құнынан 30%-дан төмен болмауы керек. Содан ... ... ... және ... ... жүргізіледі. Ипотекалық несие сомасы
қозғалмайтын мүлік құнынан ... көп ... ... ... ... ... төлеу ай сайын жүргізіліп отырады,пайыздар аннуитет әдісімен
есептеледі. Осыдан басқа несиені мерзімінен бұрын өтеу ... бар, ... ... ... ... ... болса, қарыз алу келісіміне сәйкес
жүргізіледі.
Қазіргі кезде ипотекалық несиені алу бойынша ... және ... ... ... көрсеткен қызметтер практикасы үлкен
жетістікте. Ипотекалық компания екінші деңгейдегі банк пен қарыз ... ... ... ... ... ол банкке де, қарыз алушыға да
тәуекелді төмендетеді.
Ипотекалық несиенің және ... ... ... ... ... ҚР-нда әзірше баяу. Ипотекалық несиені массалық ... ... ... жоқтығынан төлем қабілеттілік сұранысы төмен
болуы кедергі ... ... ... ... ұзақ ... ... қаржылық ресурстардың жеткіліксіздігі де ... ... ... үшін ... ... ... табылады. Бұл жағдайда үлкен рольді
бағалы қағаз нарығы арқылы ипотекалық ... ... ұзақ ... ... екінші деңгейдегі банктерді қайта қаржыландыру
механизімімен ипотекалық несиелеудің ... ... ... атқару
керек.
ҚР-нда тұрғын үй құрылысын дамыту мақсатымен институционалдық
туындаулар ел тәуелсіздігін алғаннан ... ... ... жеңілдікпен
30 жыл мерзімге, 5% ... ... ... ... ұсынатын
мемлекеттік тұрғын үй құрылыс банкін құрды. ... ... ... ... ... іске ... түсіндірілді. Осы
банктің қайта құрылуымен ипотекалық несие құнының арзандауына, ... ... ... ... ... бөлу тек ... қаласында ғана тәжірибе
жүруде, ол қалалық тұрғын үй құрылыс бағдарламасы шегінде. Бүгінгі ... үй және ... ... мүлік сатып алудың ипотекалық
несиесі барлық ірі екінші деңгейдегі банктермен, ... ... ... жеке ... ... ... іске асырылады.
Осымен, Қазақстанда ипотекалық несиелеудің бірінші нарығы ... ... ... ... ... ... кеңейту мақсатымен, ҚР
Үкіметі 2000 жылдың 21 тамызында №1290 ... үй ... ұзақ ... және ипотекалық несие жүйесінің даму тұжырымдамасы ... №1774 ... үй ... ұзақ ... ... және ипотекалық
несие жүйесінің даму бағдарламасы туралы” қаулы ... Бұл ... ... екінші нарығы, инфрақұрылымдық элементтермен елдің
ұлттық ... ... ... жол ... ... жүйе ... ететін ықпалдардан үкімет малайзиялық үлгіні қолдануды жөн көрді. ... ... ҚР ... банк пен ЖАҚ ... ... ... оның функциясы ипотекалық бағалы қағаздар эмиссиясы ... ... ... ... ... ету құқықтарын алу жолымен екінші
деңгейдегі банктерді қайта қаржыландыру болып табылады. Ипотекалық ... ... ... ... бар, ол тек ... үй ... ұзақ
мерзімді несие беру, тұрғын үй сатып алуға ... ... ... ғана
емес, шағын және орта бизнес субъектілеріне ипотекалық несие беруді іске
асыратын жеке ипотекалық компанияның қызмет ... ... ... ... ... ... жүйе ... базаның қалыптасуына көмектеседі, ал бұл әлеуметтік базаның өзі
ипотекалық жүйенің қызмет етуін және ... ... ... ... ... ... ... айналысын үлкен көлемде көбейтуге
мүмкіндігі бар, өйткені ... ... ... ... ... ... көп ... және жеке тұлғалар қатысады. Мұны есептегенде,
қазақстандық ипотекалық компаниялардың біреуі ... үй ... ... ... ... ұзақ ... ... капиталды
тартудың ерекше үлгісін жасады. Үлгі, ипотекалық компанияның заңды және
жеке тұлғаларының ... ... ... ... ... жүйенің қатысушылары болып табылатын қозғалмайтын мүлік
иелерінің өздерінің салымдарына ... ... алу ... Капиталдың ішкі нарығынан қарыз алу құны бүгінгі күні жылдық 11-14%-
ға дейін ... тұр. ... ... ... ... ... несие
құны жылдық 20-24%-ды құрайды. Тәртіпке сәйкес, қарыздарға қызмет көрсету ... ... ... ... ал ... ... алу ипотекалық несие
бойынша ай сайын жүргізіледі.
Сенімді ... ... ... ... жер ... ... олар да ... аграрлық секторына ірі қаржылық
ресурстарды тартуға көмектеседі.
Ипотекалық жүйе сенімді ... ... ... ... банктік сектордың жандануына, экономиканың нақты
секторына ірі қаржылық ресурстарды бағыттау мүмкіндігін ұсынады, ал ... ... ... ... және жер учаскелері иелеріне қосымша
табыс алуға көмектеседі. Ипотекалық жүйе ... ... ... Ресей
экономистерінің көзқарасы бойынша, ипотекалық жүйе елдің стратегиялық
мүмкіндігі болып ... ... ... ... үй ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамытудың ... ... ... бағдарламасы ҚР Президентінің 2004 жылғы 11 маусымдағы №1388
Жарлығымен бекітілген. Бағдарламаны әзірлеушілер: Индустрия және ... және ... ... ... ... іске ... 3 жыл ішінде мемлекеттік қаражат қажеттілігі
150,0 млрд. теңгені, соның ішінде: 2005 жылы- 60,5 млрд. ... 2006 ... 63,7 ... ... 2007 жылы – 25,8 ... ... ... Бұдан басқа,
2005 жылы кредитке берілетін 42 млрд. теңгені 2007 жылы қайта инвестициялау
жүзеге асырылатын болады. ... ... ... іске асыруға
мемлекеттің, азаматтардың және заңды тұлғалардың қаражаты пайдаланылатын
болады.
Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... беруді
жыл сайын өсіру қарқыны кезінде 3 жыл ішінде жалпы ... 12 млн. ... ... ... үй ... болады; 45 мыңнан астам адам үшін ... ... ... ... үй ... жайлылығы жақсарады; қалалар мен
басқа да елді мекендердің сәулеттік ... ... ... ... алғашқы
рыногы және инвестициялық процесс одан әрі даму алады; құрылыс өнімдері
импортының ... ... ... ... ... мен
қазақстандық жаңа сметалық нормативтер жүйесі арқылы қаржы-қаражаттарын
жұмсауды оңтайландыру ... ... ... ... түсетін
салықтарды, соның ішінде жылжымайтын мүлікке салынатын ... ... ... ... ... ... ... ұлғаяды; құрылыс
материалдары өнеркәсібі, электртехникалық, ... және ... ... ... жаңа ... үйді ... заттарын
шығаруды арттыру есебінен ... ... ... ... ... ... сондай-ақ халықтың басым бөлігінің өз
тұрғын үй ... ... ... ... тұрғын үй
құрылысының өзектілігіне себекші болды. Тұрғын үй ... ... ... ... даму ... басым бағыттарының бірі болып
танылды және ол жалпы ... ... ... ... ... ... ... экономикасының бәсекеге қабілеттігін арттыру орта мерзімді
перспективада тұрғын үй құрылысында жаңа саясатты талап етеді.
Осыған ... ... ... ... үй ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламасының негізгі
бағыттары ... ... ... ... арқылы халықтың қалың жігі үшін
қолжетімді тұрғын үй ... ... өсу ... ... ... үйге ... беру ... ұзарту, кредит берудің бастапқы жарнасы
мен ставкаларын азайту болып табылады.
Тұрғын үй ... өзге оны ... жаңа ... қажет.
Кондоминимумның объектілерін басқарудың нысандарын, соның ішінде
пәтерлер меншігі кооперативтерінің институттарын бұдан әрі ... үй қоры мен ... ... көрсету жүйесінде жүргізіліп жатқан
қайта құруларды одан әрі ... ... ... үй ... үшін ... ... саланы дамыту бағдарламасы
әзірленетін болады.
Бағдарламаның негізгі мақсаты- халықтың қалың жігіне ... ... ... ететін тұрғын үй құрылысын дамыту проблемаларын
кешенді шешу болып табылады.
Мақсатқа қол ... үшін ... ... шешу ... тарапынан да, сұраныс тарапынан да толыққанды теңдестірілген
тұрғын үй рыногын жасау;
-тұрғын үй құрылысына жекеше инвестицияларды тарту және жеке ... ... ... ... ... тиімді рыногын қалыптастыру;
-халықтың қалың жігі үшін ипотекалық кредит беру мен ... ... ... жүйесінің қолжетімділігін арттыру.
Бағдарламаны іске асыру мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылады:
1) Тұрғын үй салу ұсынысын ынталандыру:
Жалпы сипаттағы ... ... үй ... бір ... ... ... төмендету;
-жеке тұрғын үй құрылысын дамыту;
-жекеше капитал инвестицияларын тарту есебінен тұрғын үй салу;
-тиімді, экологиялық таза құрылыс материалдарын өндіруді одан ... және жаңа ... ... топ пен ... әлеуеттік қорғалған жігі үшін ... үй ... ... ... ... үй ... қаражат есебінен қолжетімді тұрғын үй салу;
2) Төлем қабілетті сұранысты ынталандыру:
- ипотекалық кредит беру жүйесін жетілдіру;
- құрылыс жинақтарының жүйесін дамыту.
Тұрғын үйдің бір ... ... ... ... ... неғұрлым қалың жігіне арналып салынған тұрғын үйлерге қол
жетімділікті қамтамасыз ету үшін тұрғын үй құрылысының ... ... ... ... қазіргі заманғы тиімді және энергия үнемдейтін ... ... өту ... Осыған байланысты үнемді тұрғын үйлерді салу
үшін неғұрлым ... ... өзге де ... көлемдік-жоспарлық,
конструкторлық және инженерлік шешімдердің әдістерін, сондай-ақ ... ... ... үй ... ... ... ... қажет.
Тиімді құрылыс материалдары өндірісін дамыту және жаңа технологиялар
енгізу, олардың сапасын жақсарта отырып, ... ... ... ... ... және ... өнімдерінің материалдарды,
энергияны, еңбекті көп қажет етуін азайтуға әкеп соқтырады.
Жеке тұрғын үй құрылысын дамыту.
Жеке тұрғын үй құрылысын одан әрі ... үшін ... ... ... ... үй ... халықтың әр түрлі жігінің элиталық тұрғын үйге
де, табысы жоғары емес азаматтарға арналған тұрғын үйлерге де ... ... ... мен номенклатурасы бойынша жауап
беретін үдемелі технологияларды, сәулет-құрылыс және қала ... ... ... ... ... ... ... өнімдер
мен материалдардың түрлерін пайдалану;
-үй салуға жер учаскелерін бөлуді, магистралдық инженерлік желілер
маңынан, ... ... және ... ... ... ... ... тарту есебінен тұрғын үй салу.
Мемлекеттік меншіктегі жер учаскелерін құрылыс салуға міндетті түрде
беруді Бағдарламаны ... үшін ... ... қосымша
түсімдерді қамтамасыз етуге тиіс аукциондық негізде ғана беруді ... Бұл ... жер ... ... бір ... ерекше: кейін мұндай
учаскелерде халыққа сатылатын қолжетімді тұрғын үй салу шартымен аукционға
қойылуға тиіс.
Коммуналдық тұрғын үй салу.
Мемлекет ... ... ... бір міндеттемелер алған азаматтардың
жекелеген санаттарының тұрғын үй ... шешу ... ... айрықша құзыреті болып табылады. Бағдарлама шеңберінде жыл
сайын әр облыста, ... және ... ... ... ... ... ... құқығынсыз беру үшін 100 пәтерлік
тұрғын үй салу ... ... ... ... тұрғын үй салу.
Бағдарламаны іске асыру мақсатында мемлекет орта топ үшін құны 1 шаршы
метр үшін 350 АҚШ долларынан аспайтын ... және ... ... ... ... азаматтарды тұрғын үйлермен қамтамасыз ету үшін жағдайлар
жасайтын болады.
Қолжетімді тұрғын үй ... және ... ... ... ... ... және белгілі бір техникалық және бағалық
параметрлері болады, соның ішінде:
- 3 бөлмелі ... ... ... – 80 ... ... ... ... құны – республика бойынша орта есеппен 350 АҚШ
долларынан аспайды.
Төлемге қабілетті сұранысты ынталандыру.
Халықтың қалың жігі үшін ... ... ... ... халық
үшін ипотекалық кредит беру мен ... үй ... ... ... ... жолымен де қамтамасыз етіледі.
Ипотекалық кредит беру жүйесін жетілдіру.
Ипотекалық кредит беру жүйесін дамыту 2 кезеңде жүзеге асырылады және
төлемге қабілетті сұраныстың ... ... ... ... ... ... баға мен уақыт арасындағы ауытқушылықтарды болдырмау
мақсатында тұрғын үй ... ... ... ... ... ... тиіс.
Ипотекалық кредиттердің қолжетімділігін ұлғайту мақсатында ... ... беру ... ... жөнінде шаралар қолданады.
Бағдарламаны іске ... ... ... кредит берудің ... ... қол ... ... ... ...... жарна көлемі – 10%;
-ипотекалық кредит мерзімі – 20 жыл.
Бірінші кезең (2005 жыл):
1)Ипотекалық кредиттер бойынша ставкаларды төмендетуге ... ... ... одан әрі ... ... шаралар қолдану.
2)Науқан тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында ҚИК-ті 6,4 ... ... ... ... үйге ... ... үшін 20 жылға дейінгі
мерзімге 34,9 млрд. ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құнының 10%-ына дейін төмендету
мақсатында ҚИКҚК-ы 1,5 млрд. теңге көлемінде капиталдандыру.
5)ҚИК-тің ... ... ... ... ... ұстап тұру үшін Қаржы Министрлігінің ұзақ мерзімді (20 жылға
дейін) мемлекеттік бағалы қағаздар шығаруы.
6)ҚР-ның ... ... ... ... ... 3 жыл
ішінде мерзімінен бұрын жабу ауыртпалығымен оларды беру ... ... ... енгізу.
Екінші кезеңде (2006-2007 жылдары):
1) Ипотекалық кредит беру көлемінің едәуір өсуі кезінде ... ... ету ... 20,4 ... теңге мөлшерінде ҚИК-
ті капиталдандыру.
2) 2006-2007 жылдары салынған қолжетімді тұрғын үй ге ... үшін 20 ... ... ... 111,2 ... ... ... облигациялар эмиссиясы.
3) Тұрғын үй құнының бастапқы ... 10%-ға ... ... 2,3 ... теңге мөлшерінде ҚИККҚ-ті капиталдандыру.
Бағдарламаны іске асыру кезеңінде қолжетімді жаңа тұрғын үйге барлық
ұсыныс ... ... беру ... қатысушы азаматтардың төлеу қабілеті
бар сұранымымен жабылатын болады. Жүргізілген зерттеулер бойынша ипотекалық
кредит беру жүйесін ... 49 мың ... ... ... 2005 жылы – 11,7
мың ... 2006 жылы – 16,5 мың ... 2007 жылы – 208 мың ... алады.
Тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесін дамыту.
Тұрғын үй құрылысы жинақтары жүйесін одан әрі дамытудың негізгі ... ... ... ... табылады, олардың есебінен жүйенің ең ... ... ... ... ... ... ... үй құрылысы жинақтары жүйесін дамытуға мынадай іс-шаралар
өткізу ... ... ... үй ... ... ... ұзақ уақытылы
тұрақтылығы мақсатында ТҚЖБ-ны 12,26 ... ... ... ... ... ... ТҚЖБ-ға ұзақ мерзімді ... ... Банк үшін ... алу ... ... қатар, бұл
ТҚЖБ-ның кредиттік мерзімдері мен қарыз қоржындары ... ... ... ... ұзақ мерзімді қарыздар тартуы;
-аймақтарда салымшыларды тарту үшін жағдайлар жасау, ТҚЖБ-ның
өкілдік торабын кеңейту;
-қажетті соманың 25%-ы қорланған кезде ТҚЖБ ... ... ... ... ... кредит мөлшерін 5 млн. теңге
деңгейінде ... Бұл ... үйді ... тұру үшін ... ... ... ... тиімді орналастыру ретінде жеңілдікті кредит ресурстарын
және салымдар бойынша сыйақы алу ... ... ... ... тастай отырып, жүйені неғұрлым мақсатты етеді;
-ТҚЖБ-ға салымдар бойынша сыйлықтар төлеуге 2,34 млрд. ... ... ... ... іске ... нәтижесінде болжам бойынша құрылыс жинақтары
жүйесін перспективада ең аз дегенде 100 мың ... ... ... ... ... ... саланы дамытудың 2006-2008
жылдарға арналған бағдарламасы.
Әзiрлеу үшiн негiздеме "Қазақстанның 2030 жылға дейiнгi Даму
стратегиясын одан әрi iске ... ... ... ... ... ... 2006 ... 30 наурыздағы N 80 Жарлығы.
Бағдарламаны әзiрлеушi Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда
министрлiгi.
Бағдарламаның ... ... ... үй ... ... мен ... онда ... және қолайлы тұру жағдайын
қамтамасыз ету.
Бағдарламаның Қолданыстағы ... үй ... ... ... мен ... жөндеудi қаржыландыру жүйесiн
қалыптастыруға, тұрғын үй қорын тиiмдi ... үшiн ... ... ... үй ... ... ... бақылауды қамтамасыз
етуге және халықтың арасында ... ... ... байланысты
тұрғын үй-коммуналдық салада жүйелiк қайта құрулар жүргiзу.
Тұру жағдайларын және ... ... ... ... ... үшiн ... қызметтер саласындағы қатынастарды жетiлдiру.
Iске асыру мерзiмi        2006-2008 жылдар
Қажеттi ресурстар және Бағдарламаны iске асыруға мемлекеттiк
қаржыландыру көздерi ... ... 31,7 млн. ... ... бюджет қаражатынан бұқаралық ақпарат құралдарында (БАҚ)
Бағдарламаны түсiндiрудi және насихаттауды ұйымдастыруға арналған
шығындар – 2007 жылы 31,7 млн. ... ... iске ... ... ... ... ұзақ мерзiмдi және
нәтижелер орнықты тұрғын үй қатынастарын құруға,тұрғын үй ... ... ... ... үй ... ... басқару мен бақылау үшiн
жағдайлар жасауға ықпал етуге тиiс.
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттiк саясат негiздерiнiң ... ... ... ... ету, ... тұрып жатқан үй-жайда
қауiпсiз және сапалы тұруы үшiн жағдай жасау болып табылады.
      Бұл ... ... ... үйге және оны ... меншiк құқығы
туындаған және тоқтаған кезде азаматтар мен заңды тұлғалардың құқықтарын
және мiндеттерiн iске ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қолда бар тұрғын үй қорының техникалық және
санитарлық жай-күйiне, тұрақты ... ... ... ... мен
ұсталуына, оның инженерлiк және коммуналдық қамтамасыз етiлуiне ... ... ... ... ... тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы
реформасы жүргiзiлдi, тұрғын ... ... ... жүзеге асырылды,
осының нәтижесiнде тұрғын үй қатынастарының сапалы жаңа ... ... ... ... ... ... ... үй қатынастарын дамытуда белгiлi
бiр үйлеспеушiлiктi анықтады, оларды шешуге осы ... ... ... ... ... тұрғын үй-коммуналдық саланы дамытуды,
тұрғын үй-коммуналдық саланың нормативтiк ... ... одан ... ... ету, оған инвестицияларды тарту және тұрғын үй
қатынастары саласында халықты ... ... ... ... ... ... 2030 ... дейiнгi Даму стратегиясын одан әрi iске
асыру жөнiндегi шаралар туралы" Қазақстан ... ... ... 30 наурыздағы N 80 Жарлығы Бағдарламаны әзiрлеу үшiн негiздеме болып
табылады.
2005 ... 1 ... ... үй қоры ... ... ... ... тұрғын үй қорының жалпы алаңы 252,7 млн. шаршы
метрдi құрайды. Оның ... 153,0 млн. ... ... ... елдi ... 99,7 млн. шаршы метрi ауылдықтарға тиесiлi.
      Қолданыстағы заңнамаға сәйкес меншiк нысандары бойынша Қазақстан
Республикасы ... үй ... 97,0% жеке ... үй ... (244,9 ... метр) және 3,0 % мемлекеттiк тұрғын үй ... (7,8 млн. ... ... ... ... ... ... тиiмдi жағы жаппай
жекешелендiру жүргiзу болып табылады, ...... ... ... үй қоры ... Тұрғын үй қорын пайдалану және
жөндеу жөнiндегi жауапкершiлiк мемлекеттен жаңа меншiк иелерiне - ... ... ... бұған дайын болмай шықты. Республикадағы көп
пәтерлi үйлердiң ... ... ... бұза ... оларды уақтылы күрделi жөндеу жүргiзiлмейдi.
      Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты монополиясыздандыру нәтижесiнде
көп пәтерлi ... ... ... ... - кондоминиум
объектiлерiнде жаңа меншiк ... ... көшу ... ... жеткiзушi кәсiпорындар қайта ұйымдастырылды.
Облыстық және ... ... ... ... ... монополия субъектiлерiнен әлеуметтiк саланың
объектiлерiн оқшаулау, негiзгi қызметпен айналыспайтын құрылымдарды табиғи
монополия субъектiлерiнiң құрамынан ... ... ... үй қорын жабдықтау (орталықтан жылыту, суық және ыстық сумен
жабдықтау, орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... ... ауылдық жерлерде орналасуына, осы елдi
мекеннiң немесе оның бөлiктерiнiң (тұрғын үй кварталдарының, массивтерiнiң
орналасқан жерi) ... ... ... ... ... ... қараңыз).
      Тұрғын үй ғимараттарындағы тұрғын үй және тұрғын емес ... ... ... мемлекет тұрғын ... ... беру ... бас ... ... ... ... өз қызметтерiн жүзеге асыратын iрi және ... ... ... қызметтердi негiзiнен жаңа меншiк иелерiнiң
тұтынушылар кооперативтерiне ауыстыру ... ... ... ... (ПИК) ... ... басқарудың кеңiнен таратылған
нысаны болды. "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасының 1997
жылғы 16 ... ... ... да нысандары әртүрлi
себептер бойынша дамымай ... және ... ... ... елдi ... ... ... Қазiргi практикада ПИК бiрнеше ... ... тiптi ... ... ... ... бiрiктiредi. Пәтер иелерi тiптi, егер
ақшаны (өз үйлерiн) ұстауға және күрделi жөндеуге төлесе де, онда ... ... ... ... ... ... Әлбетте, тұрғындар
жөндеу жұмыстарына ақы төлемесе, бiрақ олардың үйлерi осы ... ... үй ... ... ... ... керiсiнше жағдай да
туындауы мүмкiн.
      Мұндай тәсiл тұрғын үйдiң жалпы ... ... ... ... ... етпейдi.
      Бiреулер өздерiнiң ақшасы тек өз ... ... ... ... ақша ... ... ерте ... пе "әйтеуiр бiреу" жөндеу үшiн ақша төлейдi деп есептейдi. Оларды да
басқаларды да ... ... ... ... алаңдатпайды, оларға өздерiнiң
жеке меншiк үйлерiнiң ... ... мен ... ... ... ... iрi ... бақылаудың нақты тетiктерi ... ... ... ... те әрбiр үйдi өз Hausmeirster (үйлердi басқарушы) басқаратын
және ... ... есеп ... шоты бар Германиядағы көп пәтерлi үйлердi
ұстау жөнiндегi ... оң ... ... ... ... ... есеп ... шотының болуы нақты үйдiң тұрғындарына тиесiлi
қаражатты жұмсаудың толық ашықтығын қамтамасыз етуге мүмкiндiк бередi. ... ... қолы ... ... ... ... нақ осы үйдiң нақты
мұқтаждары үшiн пайдаланылады. Төлемдердi және осы үй бойынша iс ... ... ... ... оңай ... ... Нормативтiк-техникалық талаптарға сәйкес биiктiгi 6 және одан көп
қабатты тұрғын үйлер жолаушы ... ал аса көп ... ... -
жолаушы және жүк-жолаушы лифтiлерiмен жабдықталуға тиiс.
      Лифтiлердi бөле отырып, тұрғын үй ... ... ... ... ... туралы деректер тiркелмейдi.
      Тұрғын үйлердегi барлық лифтi шаруашылығының жай-күйi қосымшада
берiлiп отыр ... ... XX ... ... он ... ортасында реформа басталғанға дейiнгi
тұрғын үй-коммуналдық саладағы мемлекеттiк саясат тұрғын ... ... ... арналған барлық ресурстарды орталықтандырылған
бөлу, мемлекеттiк жоспарлау және мемлекеттiк монополия ... ... ... ... ... кәсiпорындарға iс жүзiндегi
шығындарға қарамастан пәтер ақының мөлшерiнде белгiлейтiн мемлекет ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң "Тұрғын үйдi ұстау мен коммуналдық
қызметiн көрсетуге ақы ... жаңа ... көшу ... 1996 жылғы
12 сәуiрдегi N 437 және "Тұрғын үйлердегi пәтерлер мен ... емес ... ... ... кооперативтерiн дамыту жөнiндегi
шаралар туралы" 1996 жылғы 27 мамырдағы N ... ... ... ... тарифтерiне бұл қызметтердi ... ... ... ... ... ... ... бюджеттердiң қаражаты есебiнен халықтың аз қамтылған бөлiгiне
жәрдемақы беру түрiнде ... ... ... ... қолдану,    
тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласында монополиясыздандыру және ... ... ... - ... ... ... арналған тарифтердi
мемлекеттiк реттеу көзделдi.
      Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық реформалаудың алғашқы кезеңiнде:
      шаруашылық жүргiзушi субъектiлер табиғи ... ... ... ... және ... ... ұсыну, жергiлiктi
тораптардың желiлерiн пайдалана отырып, электр және жылу ... ... ... ... ... кәсiпорындар енгiзiлдi;
      коммуналдық саладағы табиғи монополия субъектiлерi өндiретiн және
сататын өнiмдердiң (жұмыстар, ... ... ... ... ... ... ... тәртiбi бекiтiлдi;
      бiрыңғай пәтер ақысының ставкасы түрiнде тұрғын үйлердi ұстау ... беру ... үшiн ақы ... бұрын белгiленген тәртiбi күшiн
жойды;
      тұрғын үй ғимараттарындағы ... және ... емес ... ... иелерiнiң үлгiлiк Жарғысы бекiтiлдi.
      Тұрғын үй-коммуналдық саладағы қатынастарды одан әрi ... ... ... ... ... ... ... "Пәтер иелерiнiң
тұтыну кооперативтерiнiң қызметiн қолдану жөнiндегi шаралар туралы" 1997
жылғы 17 ... ... ... ... ... ... жер ... берудiң тәртiбiн бекiту туралы" 1997 жылғы
22 желтоқсандағы N ... ... ... ... ... құқықтық кесiмдердi бекiту туралы" Қазақстан
Республикасы Үкiметiнiң 2000 жылғы 7 ... ... ... ... көрсету ережесi қабылданды.
      Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты реформалау басталғанда 1996 жылы
Қазақстан Республикасында жаппай ... ... көп ... ... үй ... 80 ... ... кейiннен тұрғын үйлердегi
пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар ... ... ... ... ... меншiгiне берiлдi.
      Республикада жүргiзiлген реформаның нәтижесiнде облыстық және қалалық
тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық ... ... ... ... үй қорының 90 ... ... ПИК, ... 45 ... ... ... Үй-
жайларды меншiктеушiлер кооперативтерiнiң ... ... ... үшiн ... үй-коммуналдық қызметтерге арналған тарифтер осы
қызметтердi көрсететiн ұйымдардың ... ... ... аз ... ... коммуналдық қызметтерге ақы төлеу жөнiндегi шығындарды өтеу
үшiн тұрғын үй көмегi түрiнде ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 9
шiлдедегi Заңына сәйкес табиғи монополия ... ... ... ... ... ... алуға және орнатуға мiндеттi.
      "Табиғи монополиялар ... ... ... ... мен ... ... туралы" Қазақстан Республикасының 2006
жылғы 14 қаңтардағы Заңымен табиғи монополия ... жылу ... ... қызметтер жатқызылды.
      Осыған байланысты, жылу энергиясымен ... ... ... ... ... ... ... табиғи монополиялар
туралы заңнамамен реттеледi.
      ... ... ... және ... ... 2005 ... 24 қаңтардағы N 10 бұйрығымен Электр энергиясын
пайдалану ережесi және Жылу ... ... ... ... ... ... үй қорын 3244 ПИК, 3944 жеке басқарушылар және 522
басқарудың басқа да ... ... ... ... ...... ПИК жүйесiн жер-жерлерде енгiзу тұрғын үй қорын
пайдаланған кезде ... емес ... ... қысқартуды, инженерлiк-
коммуналдық қамтамасыз ету қызметтерi мен жөндеу-қалпына келтiру ... ... ... ... және үй ... аумақтарды сақтау мен
тиiсiнше ұстау үшiн тұрғындардың жауапкершiлiгiн арттыруды болжайды.
      Алайда, қолданылған шараларға қарамастан ... үй ... ... ... ... ... ... етедi. Негiзiнен, бұлар
қызметiнiң нормативтiк ... ... ... ... ... әкiмдерiнiң
деректерi бойынша жөндеу жүргiзудi талап ететiн тұрғын үйдiң көлемi 30,7
млн. шаршы метрдi құрайды (3, ... ... ... ... ... ... қызметтердi көрсетушiлер үшiн де,
оларды тұтынушылар үшiн де ресурстар үнемдеудi ынталандырудың ... ... жоқ. ... ... ... үй ... ... мен ұстау
жөнiндегi коммуналдық қызметтердi жеткiзу, инженерлiк қамтамасыз ... ... ... асырылмайды, ал коммуналдық қызмет көрсетуге
арналған шарттар формальды жасалады және көрсетiлетiн ... ... аз ... қамтамасыз етпейдi. Монополист тұтынушымен тiкелей
қызметтердi жеткiзуге шарт жасасады. Сонымен ... ... ... ... ... иелерiнiң жалпы мүлкi болып табылатын жалпы үй
желiлерi бойынша жүргiзiледi. Кондоминиум объектiсiн басқару ... ... ... және ... объектiсiн басқару органы мен пәтер
иелерiнiң арасындағы шарттық қатынастардың жоқтығы жалпы үй ... және ... ... болмауына алып келедi. Көпшiлiк
жағдайда тұтынушыларға коммуналдық қызмет көрсетудегi iркiлiстер нақ ... ... ... Жағдай тұтынушылардың коммуналдық қызметтердi есептеу приборларымен
қамтамасыз етiлуiнiң төменгi деңгейiне байланысты күрделене түсуде.
      Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2000 жылғы 7 ... N ... ... Коммуналдық қызмет көрсету ережелерiне сәйкес есептеу
приборларын энергия берушi ұйым ... ... және ... Есептеу
приборларын орнатуды қаржыландыру энергия берушi ұйымның жеке немесе
қарызға ... ... ... ... 2004 ... 1 ... жағдай бойынша суық суды тұтынудың есептеу
приборларымен тұтынушылардың бар-жоғы 41%-ы қамтылған. Жекелеген облыстарда
(Павлодар, Шығыс ... ... ... ... ... ... бұл көрсеткiш 20%-дан аспайды. Мұндай жағдай ең бағалы табиғи
байлық - ... ... ... ықпал етпейдi.
      Негiзiнен ПИК өзiнiң басты мiндеттерiн атқара алмады және ... ... ... ... ... және ... ... тұрғындарға
қызметтер ұсынуды монополияландыра отырып, iс жүзiнде тұтынушылылық та,
өндiрiстiк кооперативтердiң де функцияларын ... ... ... үй қорына бақылаудың болмауы жағдайды ... ... ... ... өзiнiң мiндеттерiн тиiстi дәрежеде орындамай отырған
кондоминиум объектiлерiн басқару органдарына ықпал ететiн ... ... ... иелерiнiң әкiмдiктерге жолдаған сансыз ... осы ... ... ... ... ... ПИК-тiң кондоминимум объектiлерiн жөндеуге және
ұстауға арналған нақты шығындарын ... ... жоқ. ... ... шекараларын, оның құру негiзiн белгiлеудiң нақты
айқындамасы мен тетiгi жоқ. ... ... ... ... ... ... тек өз ... сатып алды (купондық тетiк көмегiмен
жекешелендiрдi, сатып алды) және өздерiн тұрғын үйлердегi ортақ ... деп ... Бұл ... ... ғимараттар мен үй-
жайлардың пәтерден тыс (жалпы үйлiк) ... ... ... - үй ... ... ... ... кемшiлiктер ПИК басшылығы тарапынан әкiмшiлiк, шаруашылық
және ... ... үшiн ... ... ... ... көпшiлiгi тұрғын үйдi басқарудағы салғырттығы,
кондоминимум шеңберiнде оның техникалық, ... ... ... тәртiпке қоғамдық бақылаудың болмауы ... ... ... ... қатынас ортақ мүлiктiң де, бөлек ... ... ... де сақталуы мен қауiпсiз пайдаланылуына меншiк
иелерiнiң жауапкершiлiк сезiмiнiң төмендеуiн туындатады.
      Өз ... - ... ... ... ... меншiк
иелерiнiң - кондоминиумға қатысушылардың жауапкершiлiк сезiмiн арттыру
мәселелерi бойынша ... дiлiн ... ... жүргiзу қажет
болатын халықпен ұйымдастыру-ақпараттық және құқықтық-ағарту жұмыстары
тиiстi деңгейде жүзеге асырылмайды.
      ... ... ... ... ... қорларына
күрделi жөндеу жеткiлiксiз көлемдерде жүргiзiледi, тұрғын үй қорының сыртқы
желiлерi мен ... ... ету ... ... ... ... тұрақтылығы төмендеуде.
      Коммуналдық инженерлiк инфрақұрылымдардың негiзгi қорларының ... ... тозу ... шиеленiсiп отыр. Жылумен жабдықтау, сумен
жабдықтау және кәрiз, электрмен жабдықтау және ... ... ... ... ... ... ... кезiнде ресурсты үнемдеу
және шығынның деңгейiн азайту қағидаттарын шешу талап етiледi.
      Қазiргi сәтте мәнi бойынша ... ... ... көп ... ... ... ... ретiнде тiркелмеген. Тұрғын үйдегi
пәтерлердiң және қоса салынған ... ... ... емес ... ... ... ... (үй бөлiктерiнiң), үй жанындағы
аумақтар мен онда орналасқан құрылыстардың, инженерлiк желiлер мен өзге де
инфрақұрылым объектiлерiнiң жиынтығы кондоминиум ... ... ... ... ... мүлiкке құқықты тiркеу орталықтарында тiркелуге
тиiс.
      Баяндалғандарды негiзге ала ... ... ... ... ... жай-күйi бөлiгiндегi негiзгi ... деп ... тану ... ... ... - ... иелерiнiң көпшiлiгiнiң нашар құқықтық
дайындығы, меншiк иелерi тарапынан кондоминиум объектiлерiн ... ... ... ... ... иелерiнiң тең меншiк иелерiнiң
мiндеттерiнен өздiгiнен шеттеуi;
      меншiк иелерiмен жүргiзiлетiн коммуналдық төлемдердiң және тұрғын ... ... және ... ... ... ... шығындардың төменгi
деңгейi;
      тұрғын үй ... ... және ... ... ... ... ... тiршiлiктi қамтамасыз ететiн iшкi инженерлiк
жүйелерге күрделi жөндеу жүргізу ... ... ... ... ... ... үйлерге жаппай күрделi жөндеу жүргiзу және ... ... ... ... ... ... қауiптi аудандарда жаппай тұрғын үй
құрылысының алғашқы сериялы тұрғын үйлерiнiң тiреу құрастырмаларын ... ... ... ... қажеттiлiгi;
      коммуналдық инфрақұрылымның негiзгi қорының ... және ... ... ... ... жабдықтау және кәрiз, газбен ... ... ... тұтынушыға дейiн жеткiзген кезде ресурсты
үнемдеу және шығынның деңгейiн ... ... үй ... ... ... ... бақылаудың және
пайдалану қызметтерiне ықпал ететiн әкiмшiлiк тұтқалардың болмауы;
      тұрғын үй қорын және ... ... ... ... ... (тұрғын үй ғимараттарын) пайдалануда және ұстауда тұрғын үй-
коммуналдық ... ... жаңа ... ... ... және ... қамтамасыз ету, коммуналдық қызметтердi
тұтынуды жеткiзген және ... ... ... ... ... мен iс-қимылдардың заңнамамен жеткiлiксiз нығайтылуы;
      жергiлiктi атқарушы органдарға иесiз, меншiк иелерi ... ... ... мүмкiндiк беретiн заңнамалық кесiмдердiң болмауы.
      Тұрғын үй-коммуналдық салада жинақталған проблемалар мен ... үшiн ... ... ... мен ... үй қорын басқару, коммуналдық
қызмет көрсету және тұрғын үй-коммуналдық саладағы қаржыландыру ... әрi ... ... ... ... ... бар ... үй қорының тиiсiнше
пайдаланылуы мен ұсталуын, онда ... және ... тұру ... ету ... табылады.
      Мақсатқа қол жеткiзу үшiн мынадай мiндеттердi шешу ... ... ... ... үй қорының жай-күйiн қолдауды, жаңарту мен
күрделi жөндеудi ... ... ... ... үй ... ... үшiн ... жасауға, пайдаланылатын тұрғын үй қорының жай-
күйiне тиiсiнше бақылауды қамтамасыз етуге және халықтың арасында ... ... ... ... ... салада жүйелiк қайта
құрулар жүргiзу;
      тұру жағдайларын және көрсетiлетiн коммуналдық қызметтер сапасын
қамтамасыз ету үшiн ... ... ... қатынастарды
жетiлдiру.
Бағдарламаны iске асыру мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылады:
      1) тұрғын үй-коммуналдық саладағы жүйелi қайта құрулар;
2) коммуналдық қызметтер саласындағы ... ... ... ... (бiр көп ... ... ... органымен басқарылуға тиiс деп белгiленедi.
    Бұған үй-жай ... ... ... ... ұстауға және
жөндеуге арналған жарналары (төлемдерi) аударылатын жеке банктiк шот
ашқан кезде жеткiзуге болады. Кондоминиумның нақ осы ... ... ... басқарылатын объектiсiне (тұрғын
үйлердi, оның шекарасы шегiнде ... ... ... және өзге де ... ... бар үй ... қоса алғанда) арналған банктiк шоты болады, оған өз
үйлерiнiң мұқтаждарына ғана ... ... ... үшiн ... аударылады.
      Кондоминиум объектiсiн басқару органы банктiк шоттың ... ашуы ... ... және ... Ағымдағы шот ақшалары кондоминиум объектiсiнiң ортақ мүлкiн
пайдалану жөнiндегi жалпы ... ... ... ақша ... кондоминиум объектiсiнiң ортақ мүлкiн жөндеуге жiберiледi.
      Кондоминиум объектiсiн басқару органдары ... ... ақша ... ... кезде үй-жай меншiк иелерінің өздерi
жалпы жиналыста ай сайынғы жарнаның ... ... ... шешедi.
      Жеке шоты бар схемада кондоминиум объектiсiн басқаратын
әрбiр ... жеке ... ... бiлдiредi. Бұл өте қарапайым,
түсiнiктi және тұрғындар бақылайтын схема.
      ... ... өз ... өз ... мен тұрғын үйдiң
ортақ мүлкiн жөндеу үшiн ақша жинау мақсатында белгiленген мөлшерде
тұрғын үй құрылысы жинақтаушы банкiден жеке жинақ ақша ... ашуы ... ... объектiсiнiң басқару органының жинақ ақша ... ... ... да ... Тұру ... бойынша ортақ қызығушылық, өзара
жауапкершiлiк, әдеттегiдей, бiр көп ... ... ... ... тұрғысынан алғанда, тұрғын үйдiң ортақ мүлкi
үшiн ... ... ... алмайды. Сондықтан пәтер иелерi
бiрiгетiн жағдайлар болмауға тиiс. ... ... ... үшiн органды таңдау мәселесiн пәтер иелерi жалпы жиналыста
шешедi.
      2) ... ... шоты ... ... ... қызметтермен немесе құрылыс компанияларымен ... және ... ... ... ... ... иелерiмен,
сондай-ақ үшiншi тараптармен дауларда пайдалану үшiн ... ... ... ... емес ... ... ... тиiс.
Осы шарт ортақ мүлiктiң шекарасы мен сипаттамасын көрсете отырып,
коммерциялық емес заңды тұлға ... ... ... ... тiркеудi талап етедi. Бұл ... ... емес ... ... Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамаларына
сәйкес келетiн кез келген болуы мүмкiн.
      3) ... ... ... одан әрi ... және
тұрғын үй қорын жаңартуға мемлекеттiң қатысуы аз қамтылған азаматтарға
тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... ... үй ... ... ... мақсатында қадамдық тетiктi ... ... ... үй ... ... ... ... ортақ мүлкiн күрделi жөндеудiң жекелеген түрлерi кезек
бойынша жатады: iргетас, сыртқы қабырғалар және ... ... ... ... ... және iшкi қабырғалар;
лифтiлер; инженерлiк коммуникациялар және жабдық; өзгелерi (кiреберiс
есiктер, ... және т.б.). ... ... ... ... ... ... жөндеудiң жекелеген
түрлерiн жүргiзудiң кезектiлiгiн пәтер иелерi ... ... 4. ... ... бар ... ... ... органдары
жанындағы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлiгi және
автомобиль жолдары бөлiмдерiне заңнамамен ... ... беру ... тиесiлiгi мен меншiк ... ... ... ... ... ... жүргiзу;
 2) тұрғын үй ғимараттарының (үйлердiң), сондай-ақ ғимараттардағы және
үй маңындағы аумақтардағы жекелеген тұрғын және тұрғын емес ... ... ... ... ... және ... сәйкессiздiктердi жою туралы ескертулер беру. Бұл ретте,
тұрғын үй ... және ... ... ... тұруына қатер туғызған жағдайда ғана ... ... ... ... беруге жол берiлмейдi;
 3) бұзушылықтарға жол ... не жол ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғаларға
қатысты заңнамада белгiленген ... ... ... ... ... ... қызметтердiң сапасын жақсарту,
тұтынушыларды есептеу приборларымен жарақтандыру дәрежесiн арттыру, сондай-
ақ үйiшiлiк желiлер мен ... тозу ... ... ... ... ... көрсетушi табиғи монополия субъектiлерiнiң
қызметiн мемлекеттiк реттеудi одан әрi ... ... ... iске ... ... ... ... туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-
бабының 8) тармақшасына сәйкес табиғи монополия субъектiсi ... ... ... үлгi ... ... ... ... қызметтердiң (тауарлардың, жұмыстардың) әрбiр
түрiне, сондай-ақ реттелiп көрсетiлетiн өзге де ... ... ... ... және (немесе) жиынтығына тұтынушылармен ... ... ... бiрге,
көп пәтерлi тұрғын үйде тұратын тұтынушыға қызметтерді жеткiзу қызметтердi
жеткізушінің де, тұтынушының да ... ... ... ... ... ... мен коммуникациялар бойынша жүргiзiледi.
Көрсетiлген желiлер мен коммуникацияларды ұстауға жауапкершiлiк қызметтердi
жеткiзуге арналған шарттық қатынастарға қатыспайтын ... ... ... ... ... негiзге ала отырып,
кондоминиум объектiсiн басқару органы мен оларсыз нақты көп ... ... ... жеткiзуге жол берiлмейтiн коммуналдық қызметтердi
жеткiзушiлердiң арасындағы ынтымақтастықтың үлгi шарттарын бекiту жөнiнде
Қазақстан ... ... ... ... ... айқындау
қажет. Бұл шарттар қызметтердi жеткiзуге және ... ... ... тек қызметтердi қабылдауға, есептеуге және ... ... ... ... Бағдарламаны iске асыруға мемлекеттiк қаражат қажеттiлiгi 31,7 млн.
теңгенi құрайды: ... ... ... 2007 жылы ... ... және насихаттауды ұйымдастыруға арналған шығындар
- 31,7 млн. теңге.[4]
Кесте 8  Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары
| ... ... ... ... |
| | | | | | | ... ... ... үй ... ... ... қабылдау(анкетаны толтыру, құжат пакетін тексеру,көшірмемен
салыстыру,жылжымайтын мүліктің бағасын тағайындау). 1-күн
Меморандум дайындау және оны қауіпсіздік ... ... ... ... ... қорындыны,бағасын
аламыз. 2-күн
Несие Комитетіне шығару. 3-күн
Несие комитетінің шешімі туралы клиентті хабарландыру.Эксперттік
қорытындыны ОС ... ... ... ... ... және комиммиялық ақы төлеуге
шот ашу,сақтандыруға және бағалуға қол қою. ... ... ... ... жою). ... ... ... алу-сатуды жасау және сатып алу-
сату, ипотекалық куәлік, кепілдік тіркеуге сенімхат.
5-күн
Несие ... ... үшін ... ... досье тапсыру. 4-күн
Кепілдік келісім-шартына қол қою.Жылжымайтын мүлік өкілеттігінің сенімхат
беруі. ... ... үшін ... ... 5-күн
ДБЗ заңгерімен қол қойылған тіркелген ДЗ-ні алу. Несие бергеннен кейін
досьені ҚИК-на сату үшін немесе ... ... үшін ... ... 6-
күн
Жылжымайтын мүлік өкілеттігіне сатып алу-сатуды тіркеуге құжаттардың
оригиналын тапсыру. 6-күн
Жылжымайтын мүлікте сатып алу-сату тіркелгеннен ... ... алу ... және Заңгерге 1-ші бетін тапсыру. 12-күн
1-ші беттерді дайындау (ипотекалық куәлік толтыру). Жылжымайтын мүлік
өкілеттігіне құжаттарды тапсыру. ... ... алу. ... ... беру үшін ОС ... тапсыру. 14-күн
Қолдан-қолға беретін жазуға қол қою және ҚИК-на сатуға № 24 ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 85 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы банктердің ипотекалық несиелеуі81 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу жайлы40 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу нарығының қалыптасуы мен дамуы51 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу туралы61 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің дамуы82 бет
“Банктік тәуекел және оларды бағалау әдістері”87 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасы18 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Ипотека-кепілдің бір түрі ретінде65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь