Миграцияның Қазақстан Республикасының әлеуметтік-демографиялық және этномәдени қауіпсіздігіне ықпалы

Кіріспе
1. Мигранттардың қылмыстарына криминологиялық сипаттама
1.1 Мигранттардың жасаған қылмыстарының түсінігі және классификациясы.
1.2. Миграцияның Қазақстан Республикасының әлеуметтік.демографиялық және этномәдени қауіпсіздігіне ықпалы.
1.3 Мигранттардың қылмыстары зерттеу объектісі ретінде: талдау жағдайы, құрылымы және динамикасы.
2. Қылмыскер.мигранттың тұлғасы және қылмысқа әсер тигізетін факторлары.
2.1. Қылмыскер.мигранттың тұлғасы. Мигранттардың қылмысты жасауға итермелейтін себептер мен жағдайлар.
2.2. Енбек миграциясы және экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесі
2.3. Астыртын миграция Қазақстанның қауіпсіздігіне және территориялық тұтастығына катер ретінде
Қорытынды
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Миграция халқы еліміздің экономикалық және саяси өмірінде басты орында тұр.
Біздің елімізде мигранттармен жасалған қылмыстар тенденциясы тұрақты түрде өсуде, бұл криминологиялық жағдайға кері әсерін тигізуде. Республикадағы экономикалық және саяси тұрақтылық көп тұлғаларды, әсіресе олардың ішінде босқындарды, қоныстанушыларды және заңсыз эмигранттарды құқық бұзуға тартады.
Мемлекеттердің заң шығару базасының, керекті әдістерінің жоқтығы миграциялық процессті шешуге қиындық тудырады. Мигранттардың жасаған қылмыстардың санының ұлғаюына байланысты, республикадағы криминалогиялық жағдай күшейтілуде.
Статистикалық көрсеткіш бойынша жылдан жылға мигранттардың қылмыстары өсуде.
Ішкі мигранттарға қарағанда, ТМД азаматтарының қылмыстары Қазақстан республикасының тыныштығын бұзады.
Осы уақыттағы жалпы миграция ағымы жасырын мигранттардан тұрады.
В.С Кузьмчев, М.М Бабаев, В.И Гладких, М.В Королева, В.Г. Трапш мигранттардың қылмыстарын зерттегенде үлкен үлестерін салған Ресей ғалымдары болды.
Криминологиялық миграция қылмыстың жеке түрі деп С.Е Метелев өзінің диссертациялық жұмысында бөліп көрсетті.
Қазақстан Республикасындағы миграцияға байланыты мәселелерді әр-түрлі ғылым саласын зерттушілермен қарастырылды. Демографтар, тарихшылар, соцолыктар:А.Б Галиев, Н.Е Бекмаханов, В.В Козин, Е.А Садовск миграция – бұл көп қырлы оқиға деп бекітеді. Бірақта осыған байланысты, заңгерлердің еңбектері аз. Мысалы: А.М Нурмағанбетова еңбек қатынасына, еңбек миграциясы әсер етеді деген мәселені зерттеген. Бірақта ол өз еңбегінде мигранттардың қылмыстарының жағдайын қозғамаған.
Құқық саласында «Миграциялық құқықты» дербес құқық жүйесі деп қарастыруға болады. Мирациялық құқық адамдарды аймақ арқылы шетелге ауыстыру процестерін реттеу үшін өмір сүреді деп Украин ғалымы айтады.
1970-1980 жылдардағы Ю.М Антонян, В.И Кудрявцев, А.Б Сахаров,Н.Ю Кузнецова,У.С Джекебаев зерттеулерінде қылмыстың теориялық және методологиялық мәселесін зерттеп дайындаған.
Қазіргі уақыттағы мигранттардың қылмыстарын алдын алу жолдары жетілген.Статистикалық көрсеткіш бойынша мигранттардың қылмыстарына қарсы күрес жүргізу, жалпы мемлекеттің міндетіне жатады.
1995 жылғы 19 маусымдағы «Қазақстан Республикасындағы шетелдіктердің құқықтық жағдайлары туралы» Заң ТМД-аймағына келу және кету мәселесіне жауап бермейді.
Мынандай жағдайлар миграцияны зерттеуге алып келді: шетел мемлекетінің экономикалық және әлеуметтік жағдайының төмендеуі,
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 30 тамыз 1995ж
2. Қазақстан Республикасының Қылмытстық Кодексі
3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу Кодексі
4. Қазақстан Республикасының «Халқының миграциясы туралы» Заң 27 наурыз 2002ж
5. Қазақстан Республикасының Үкіметінің 1998ж 18 қыркүйектегі «Этникалық қазақтардың тарихи отанына репатриациялау Концепциясы туралы» Қаулысы
6.«Репатрианттардың, реэмигранттардың, қоныстанушылардың және амалсыздан қоныстанатындардың мәртебесін анықтау туралы» Ереже
7.Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2002ж 17 сәуірдегі «2001-2010 жылдарға арналған миграциялық саясатының Бағдарламасын бекіту туралы» Қаулысы
ІІ. Халықаралық құқықтық актілер

8. 1985ж 13 желтоқсандағы БҰҰ-ң Бас Ассамблеясының «Тұрғылықты жерінің азаматы болып табылмайтын адамдардың құқықтары туралы Декларациясы»
9.«Заңсыз мигранттармен күресу аясындағы ТМД мемлекеттерінің ынтымақтастығы туралы» Келісімі. 6 наурыз 1988ж
10.1991ж 18 желтоқсандағы БҰҰ-ң «Еңбек етуші мигранттарды және олардың отбасының құқықтарын қорғау туралы» Халықаралық Конвенциясы
11.1949 ж 8 мауысымдағы Халықаралық Еңбек Ұйымының «Еңбек етуші мигранттар туралы» Конвенциясы

ІІІ. Арнайы әдебиеттер

12.Кузьмичев В.С. «Личность преступника». Москва-1992 г.
13.Бабаев.М.М., Королева М.В. Преступность приезжих в столичном городе. Москва 1990.
14.Маслова О.М Криминологическая безопастность. Москва 1997 г Метелев С.Е. Криминальная миграция. Омск 1996 г.
15.Миронов Б.Н Социальная история России. Москва 1999 г.
16.Антонян Ю.М. Причины преступного поведения. Москва 1992 г.
17. Тәтімов М.Дербестігіміз демографияда: Алматы 1999 г.
18. Демин В.В. Уголовная ответственность за незаконный въезд в страну и незаконный выезд за границу. Дис. Канд. Киев, 1992 № 4.
19. Личность преступника. М: Юридическая литература, 1975 г.
20. Лейкина Н.С. Криминология о преступнике. Ленинград 1978 г.
21.Кузнецова Н.Ф Личность корыстного преступника. Томск 1989 г.
22. Асылбеков М. Социально-демографические процессы в Казахстане. Алматы 1991 г.
23.Кваша А.Я Современная демография. Москва, 1995 г.
24. Шаргородский М.Д. Научная классификация преступников и задачи исправительно-трудового права. Ленинград 1958 г.
25. Беляев Н.А. Классификация преступников и ее значение. Ленинград: Вестник ЛГУ, 1965 г.
26. Сахаров А.Б. Правонарушения подростка и закон. Москва: Наука, 1967 г.
27. Ковалева А.Г. Психологические основы исправления правонарушителя. Москва 1968 г.
28. Бурлаков В.Н. Типология личности виновного. Ленинград 1981 г.
29.Абилгазиева Ж. О миграционных процессах в Казахстане Алматы 2001 г.
30. Гуцириев М.С. Преступность в крупнейших городах. Санкт- Петербург, 1996г.
31.Нурмаганбетов А.М.Рынок труда: правовые проблемы и перспективы. Алматы 1998 г.
32.Медков В.И Миграция и населения. Москва 1999 г.
33.Бурлаков В.Н Прогноз миграции населения. Москва 2000 г.
34. Плешков В.А Криминологическая безопастность в системе общественной безопастности. Москва 1999 г.
35. Джекебаев У.С.Преступность как криминологическая проблема. Алма-ата, 1974 г.
36.Дугин А. Основы геополитики. Москва 1997 г.
37.Голина В.В. Криминологическая профилактика, предотвращение и пресечение преступлений. Киев, 1989 г.
38. Нуртаев Р.Т. Борьба с неосторожными видами преступлений. Алматы: Наука, 1990 г.
39.Крсиченко А.Г Современный терроризм: взгляд из Центральной Азии. Алматы 200 г.
40. Сенчагов В.О Оэкономической безопастности. Москва 1995 г
.41.Молодые ученые о демографических проблемах в Казахстане.Алматы 2000 г.
42.Ветров Н.И. Криминологическая характеристика правонарушителей молодого возраста. Москва, 1981 г.
43.Горюнова С.А. Криминологическая характеристика преступлений, связанных с иностранными учащимися. Москва, 1995 г.
ІV. Басылымдар

44.Назарбаев Н.А. Казахстан-2030.Послание Президента страны народу Казахстана ⁄⁄ Казахстанская правда.Алматы,1997.
45.МОМ. Женщины, закон и миграция \ Материалы конференции. Алматы, 23-24 ноября 2000.
46.Международная организация по миграции. Казахстан \ Информационный бюллетень декабрь, № 1, 1999 г.
47.Зайончковская Ж.А.Прогноз миграция населения ⁄⁄Социологический журнал. 1995 г. № 3
48.Каиржанов Е.И. Почва на которой произрастает зло (О причинах роста преступности в республике) ⁄⁄ Алматы: Мысль, №5, С.47.
49.Смаилов А. Миграция населения Республики Казахстан. Стратистический справочник. Алматы 2000 г.
50.Қазакстан Республикасының әлеуметтік-экономикалык дамуы. Статистикалык журнал. Алматы 2004 г.
51.Абдиев К.С Статистический ежегодник Казахстана. Алматы 2003 г.
        
        Кіріспе
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Миграция халқы еліміздің экономикалық
және саяси өмірінде басты орында ... ... ... ... ... ... ... өсуде, бұл криминологиялық жағдайға кері ... ... ... және ... тұрақтылық көп тұлғаларды, әсіресе
олардың ішінде ... ... және ... ... ... ... заң шығару базасының, керекті әдістерінің жоқтығы
миграциялық процессті шешуге ... ... ... жасаған
қылмыстардың санының ұлғаюына байланысты, ... ... ... ... ... ... ... мигранттардың қылмыстары
өсуде.
Ішкі мигранттарға қарағанда, ТМД азаматтарының қылмыстары Қазақстан
республикасының тыныштығын ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
В.С Кузьмчев, М.М Бабаев, В.И ... М.В ... В.Г. ... қылмыстарын зерттегенде үлкен үлестерін салған Ресей
ғалымдары болды.
Криминологиялық миграция ... жеке түрі деп С.Е ... ... ... ... ... Республикасындағы миграцияға байланыты мәселелерді әр-түрлі ғылым
саласын зерттушілермен қарастырылды. ... ... ... Н.Е ... В.В Козин, Е.А Садовск миграция –
бұл көп ... ... деп ... ... ... байланысты, заңгерлердің
еңбектері аз. Мысалы: А.М ... ... ... ... ... ... ... мәселені зерттеген. Бірақта ол өз еңбегінде мигранттардың
қылмыстарының жағдайын қозғамаған.
Құқық ... ... ... ... ... ... деп
қарастыруға болады. Мирациялық құқық адамдарды аймақ арқылы ... ... ... үшін өмір ... деп ... ... ... жылдардағы Ю.М Антонян, В.И Кудрявцев, А.Б Сахаров,Н.Ю
Кузнецова,У.С ... ... ... теориялық және
методологиялық мәселесін зерттеп дайындаған.
Қазіргі ... ... ... ... алу жолдары
жетілген.Статистикалық көрсеткіш бойынша мигранттардың қылмыстарына қарсы
күрес жүргізу, жалпы мемлекеттің міндетіне жатады.
1995 ... 19 ... ... ... шетелдіктердің
құқықтық жағдайлары туралы» Заң ТМД-аймағына келу және кету мәселесіне
жауап бермейді.
Мынандай жағдайлар миграцияны зерттеуге алып ... ... ... және әлеуметтік жағдайының төмендеуі, азаматтардың өз елін
тастап Қазақстан Республикасына келуіне себеп тудырады.
Заңсыз мигранттардың көбеюіне ... ... діни ... ... ... тайда болды.
амалсыздан қоныстанатындар және босқындар басқа мемлекеттің ... ... ... ... қылмыс жасау жолдарына түседі.
Зерттеудің мақсаттары мен міндеттері. Мигранттардың қылмыстарын алдын
алудың ... ... және ... ... жетілдіруге
бағытталған іс шараларды дайындау. Бұндай мақсатқа жету үшін ... ... ... алу қажет:
- қылмыстың өсуіне мирациялық процесстің байланысы барма, соған зерттеу
жүргізу қажет;
- мигранттардың ... ... және ... ... ... тұлғасына криминологиялық сипаттама беру;
- мигранттардың қылмыс жасауына себеп болатын жағдайлар мен себепттерді
анықтау;
- мигранттардың қылмыстарының ... ... ... ... ... ... ... табу;
Зерттеу объектісі. Қазақстан Республикасының қауіпсіздігі мен
миграциялық саясаты.
Зерттеу пәні. Қазақстан ... ... ... ... ... және ... негіздерін Отандық және шет
елдік демограф, саясаттанушы, миграциолог, социолог ... ... ... ... ... танылған, уақыт пен тәжірбиемен шындап
бекітілген әдістер ... ... ... ... ... контент-анализ. Бұлармен қатар, саясаттануда ғана емес, басқа
да ғылымдарда пайдалынылатын философиялық және жалпы логикалық тәсілдер де
қолданылады. Олар ... ... ... нақтылыққа өту,
индукция мен дедукция.
Сандық мәліметтерді жинақтап, талдау үшін, ... ... ... ... ... ... ... ережелер:
1. Миграциялық саясат Қазақстанның мемлекеттік сыртқы және ішкі
саясатының құрамдас ... ... ... мемлекеттік
қауіпсіздікке, қоғамдық келісімге, елдегі ... ... ... ... тұрақтылыққа имманентті қатер болып
табылатындықтан, оны тиімді түрде іске ... ... ... бірі ... ... Қазақстан Республикасындағы
қауіпсіздік котекстіндегі миграциялық саясаттың ... ... ... ... жағдайын күшті ... ... ... ... ... ең ... мәселесі өз
тұрғын халқымыздың мүдделерінің басымдығы болуы керектігін ескерген
жөн.
2. Миграциялық ... ... ... Республикасының
демографиялық қауіпсіздігі де өте маңызды мәселе болып табылады.
Миграцияның Қазақстан Республикасының ... ... ... қатерлері бар. Осыған байланысты 21 ғасырда,
Қазақстан Республикасының алдында демографиялық қауіпсіздік ... екі ... ... ... ... тиіс. Бірінші-бұл өлім-
жетімді азайту, өмір қауіпсіздігі мен ұзақтығын арттыру. Бұл тапсырма
оңай болмағанымен, әлем елдерінің тәжірбиесі оны ... ... ... ... ... ... ... қалу тапсырмасы, яғни
депопуляцияға қарсы тұру. Оны шешудің теориялық екі жолы ... ... ... және ... иммиграцияны ұлғайту.
3. Этномәдени қауісіздігімізге миграциядан туындайтын қатерлер мынандай
жағдайларда болады, яғни келушілер мен қабылдаушылардың арасындағы ... ... ... мен мәдени алшақтар зор ... ... ... ... ағымы, қабылдаушы жақтағы
қалыптасқан «мәдени генофонтың» этникалық ... ... ... ... ... ... Жұмыс күші миграциясының экономикалық тұрақтылығымсызға ықпалын және
салдарын жан-жақты қарастыру барысында, келуші гастарбайтерлердің
келешекте «бесінші ... ... де беру ... бар ... ... ... еңбек ресурсы миграцияны басқару ... ... және ... ... ... ... ... нормативтік-құқықтық базаны дамытуды, осымен
қатар Қазақстан Республикасынан кетіп қалған білікті ... ... ... ... ... ... ... Республикасының ұлтық қауіпсіздігіне заңсыз миграцияның
Алматы қаласы мен Алматы облысының тәжірбиесінде ұқпалы қарастырылып,
оның ... ... ... ... ... мен ... оптималды миграциялық саясат үлгісін даярлау
қажеттігінің ... ... ... ... ... ... жоқтығы олардың өздерінің және қоғамның
қылмыстық жағдайының ұлғаюына ... Осы ... ... саясат
мынандай формуламен анықталуы керек: мигранттардың ... ... да ... ... және ... ... Бұл ... тұжырымдар, миграция, қауіпсіздік ... ... әрі ... ... ... Осы ... ... және тұжырымдарын тұрғын халықтың миграциясын реттеу мен ұлттық
қауіпсіздікті ... ету ... ... ... ... ... ... мен көлемі. Диплом 6 ... ... ... екі ... ... тұрады.
1. Мигранттардың қылмыстарына криминологиялық сипаттама
1.1 Мигранттардың жасаған қылмыстарының ... және ... ... ... халықтың миграциясы маңызды орын
алады. Өйткені миграцияға, ... ... ... ... ... ... жауапты сипат тән. Қоғамды дұрыс басқару
және тиімді ... ... ... ... ... ... мен ... құрамын бағдарлай білу, миграцияны
пайда болдыратын факторларды және миграцияның салдарын ... білу ... ... ... тұрғын халықтың миграциялауына алып
келетін әлеуметтік ... ... бір түрі ... ... ... миграциялық қозғалысқа деген ықпал ету. ... ... ... ... және шектеуші іс-шаралар арқылы
реттелінеді. Шектеуші іс-шаралар таңдаулы түрде ... ... ... ... ... ... Ал ... экономикалық дамуына қарай
ынталандырушы экономикалық іс-шаралар кең қолданыла бастайды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000-жылғы «5» қыркүйектегі № ... ... ... ... Миграциялық саясатының
тұжырымдамасында былай айтылған:
Миграция процестері мемлекеттік ... ... ... ... және ... ахуалға әсер етеді
Миграциялық саясат Қазақстанның мемлекеттік сыртқы жөне ішкі
саясатының құрамдас ... ... ... оны іске ... мемлекеттің басым
міндеттерінің бірі болуга тиіс.Миграция саясатының субъектілері - орталық
және жергілікті атқарушы органдар болып табылады.
Тұжырымдама адам ... мен ... ... ... ... ... ... отырып, ... ... ... ... миграциясы демографиялық жағдайларға, елдің тұрғындарының
санын бірден көбеюіне ... ... оның ... және ... ... және ... ... етеді.
Қазіргі ғылымда, әсіресе батыс ғылымында миграцияны зерттеп, талдауда
бір жағынан бірін-бірі ... және ... ... ... келетін
екі негізгі теориялық парадигмалар бар. Біріншісі, құрылымдық парадигма.
Бүл парадигма миграцияны түсіндіргенде орталық орынды адамды ... ... ... құрылымдарға береді. Осы парадигма
макротеориялық парадигма ... ... ... ... ... және ... құрылымдар мен қоғамның капиталистік
трансформациялануы болып ... ... ... ... ... да, орын ... экономикалық детерминация рөлінің маңыздылыгының
күшті екендігін көрсетеді.
Миграция теориясындағы екінші парадигма, ... ... ... ... басты орынды береді. Субъективтік парадигма
микродеңгей теориясы етіп анықталады, өйткені адам ... ... ... ... ... ... миграцияның макротеориялық
себептерінің маңызын жоққа шығармайды, бірақ та ол деңгей, ... ... де жеке ... ... байланысты болады дейді. Бұдан
көретініміз миграцияны талдаудағы микротеориялық ... жеке ... ... көп көңіл бөледі. Бұл ... ... ... ... бар, ... ... шығындар мен табыстарды
бағалай алатын адам ретінде қарастырылады. ... ... ... ... ... қиын ... ... болып табылады, оның
арасында мигрант арқылы саналанған және санасынан тыс қалған да ... ... ең ... бірі ... ... процестерді
жүйелендірген ағылшын ғалымы Е.Г. Равенштейн болған еді. Ол 1885 ... мен ... ... ... ... он бір заңын
немесе ережелерін ... s Laws of ... ... ... бұл ... қазірдің өзінде миграциялық теорияны ... ... Осы он бір ... ... ең ... ... ... миграция қысқа қашықтықта жүзеге асады; ... ... ... ... ... ... кезенде мигрант-
стайерлер де көп);
2) территориялық орталық ірі ... ... ол ... тартымдылығын
күшейтеді;
3) әр миграциялық ағымға өзіндік қарсы ағым сай болады;
ірі қалалардың өсуі, қала ... ... ... ... ... ... ... байланысты;
халықаралық миграция, елдің ішіндегі болып жатқан миграция
заңдылықтарымен ... ... ... ... ... ... ... дамуына
байланысты көбейе түседi;
7) миграцияның ең басты анықтаушысы-экономикалық себептер болады.
Ал бүгінгі күнде қоғамның дамуында жоғарыда айтылған әсіресе, ... ... ... және ... ... ие. ... ... тұрғындардың миграциясы ерекше орынды алады. 1989 ... ... ... ... ... ... дегеніміз-бұл әлеуметтік-
экономикалық қатынастарға ... ... ... ... деп
жазылган. Миграцияның мынандай категорияларға ... ... бар, ... 1) ... 2) түрi; 3) ... 4) ... 5)
деңгейі.
1) Миграциялық қозғалыстар бір елдің ішінде де, осымен бірге мемлекеттердің
арасында да ... Сол ... де ... ... екі ... бөліп алады: Халықаралық (мемлекетаралық, сыртқы)
және ішкі (мемлекет ішілік).
Халықаралық ... ... және ... деген түсініктер тән.
Біріншісі, бір елге жұмысқа орналасуға немесе оқуға түсу мақсатында ... да ... ... ... елге ... ... ... елден кету туралы айтылады. Осыган байланысты иммигранттар және
эмигранттар болып бөлінеді. Халықаралық миграция континент ... ... ... және ... және ішкі ... ... ... болып бөлінеді.
Ішкі миграция дегенімІз-бір мемлекеттің ... ... Ішкі ... ... мынандай бағыттары бойынша бөлінеді:
қала-қала; ауыл-ауыл; ауыл-қала.
2) Ішкі де, ... ... да ... ... ... тән. Атап ... қоныс аудару қайтарымсыз және тұрақты-уақытша миграцияга бөлінеді,
біріншісі тұрақты мекен-жайының, азаматтығының өзгертумен байланысты, ... ... жаңа ... ... елде) шектеулі бір уақытпен анықталған, кей
кезде біршама ұзақ ... де ... ... бойынша, бір жыл және
одан көп уақытқа кететіндер «ұзақ мерзімді» мигранттар болып есептеледі).
Маусымдық миграция міндеттІ түрде қайта оралумен ... айға ... бір ... ... Негізінен, маусымдық миграция еңбек күшіне
сұраныс тудыратын белгілі бір маусымдық жұмыстарда, мысалға: құрылыстарда,
ауыл шаруашылығындағы егін ... ... т.б. ... ... ... Оңтүстік Қазақстандағы мақта терімге Өзбекстаннан келетін маусымдық
мигранттар.
Маятниктік миграция (челноктық, шекаралас)-бұл тұрақты мекен-жайынан оқу
немесе жұмыс мақсатымен ... ... та ... ... бір ... немесе басқа бір мемлекет территориясына орын алмастыруды айтады.
Мәселен, фронтьерлік (ағылшын ... ... ... күнделікті, апта салып мемлекет шекарасынан өтіп, басқа бір
мемлекетте еңбек ететіндер. Мәселен, шекараласып жатқан Қазақстан мен Ресей
арасында. ... ... ... ... ... ... ... түрі да кең тарауда. Желілік маркетинг-бүл ... ... ... ... - бұл ... және негізгі түр болып табылады. Ол
іскерлік, ... және т.б. ... ... 1993 ... әлемдегі
туризм мен саяхаттаудан түскен пайда 3,5 трлн дол., бағаланса, ал туристер
саны 443 млн ... ... ... ... ... ... ең бір кең
тараған ... ... және ... ... ... Мәселен, саяси тұрақ іздеген босқындарды айтуға ... ... ... болсақ, 1930-40 жылдардағы әр түрлі ұлт өкілдерін Орталық
Азияға, Қазақстан мен Сібірге депортациялауды ... ... ... ... ... нәтижесінде 2 млн адам қоныс аударылды, оның 70%
әйелдер мен балалар құраған еді.
Сыртқы миграцияға ... тағы бір ... ... да ... алуға болады. Заңсыз мигранттар дегеніміз-жұмыс табу,
өмір сүру мақсатында басқа бір елдерге ... ... ... ... ... ... заңсыз мигранттар саны өсіп, қазіргі
кезеңде көлемі одан сайын ұлғаюда. Бұл миграция түрінің ... ... ... ... ... Осы ... ... миграция түрлерiмен
қатар, қазіргі кезде зерттеушілер моралъді миграция ... де ... ... адам ... ... келгенімен қаржысының жоқтығынан көшіп ... ... ... бүл ... ... ... ... те болады және
қоныс аударуға кедергі келтіретін де ... ... ... ... ... ... деп ... мемлекеттің немесе әр түрлі қоғамдық ... ... ... еңбекшілерді жинау, қоғамдық үндеулер бойынша
миграция) көмегі ... ... ... ... ... яғни мемлекеттің көмегінсіз жүзеге асатын. Кейінгі кезде
осылардың ... ... ... өсуде. Бірақ та ұйымдасқан миграцияда да,
ұйымдаспаган миграцияда да қоныс аудару туралы жеке тұлға өзі ... ... ... байланысты жіктей отырып
мыналарды ... ... ... ... ... әлеуметтік,
саяси,мәдени, діни, нәсілдік, әскери, демографиялық (отбасының ... ... жөне ... ... ... ... ... анықтағанша қарамастан,
басты орынды экономикалық ... ... ... үш ... ... ... миграциялау туралы шешімді қабылдау. Екіншісі-бұл территориялық қоныс
аудару, жоғарыда айтқандай ұйымдасқан ... ... яғни ... ... ... ... жаңа ... жаңа жүмысқа бейімделуі және
үйренуі деңгейі.
Мемлекеттік миграция саясатының қалыптасу ... ... ... ... ... ... процесс
ретінде бір-бірімен тығыз байланысты құрамдас бөліктерден тұрады. Яғни,
сыртқы миграция: эмиграция мен иммиграция және ішкі ... ... ... қала мен ... ... Республикасы Үкіметінің 2000-жылғы «5» қыркүйектегі
№ 1346 қаулысымен мақұлданған, Қазақстан Республикасының
Миграциялық саясатының тұжырымдамасы бір мезгілде сыртқы да, ішкі ... ... ... ... ... ... белгілі бір
аймақтағы мигранттардың қозғалысының ағымы мен құрамына ықпал ете ... ... және ... сақтап қалуға немесе өзгертуге бағытталады [4].
Оның басты мақсаты-экономиканың және халықтың тиімді дамуын қамтамасыз
ету үшін ... ... ... ... ... Республикасының 2002 жылғы 27 наурыздағы және 1997 жылғы 13
желтоқсандағы ... ... ... ... ... мен ... ... мынандай анықтама берген. «Миграция-бұл бір
мемлекеттен басқа ... жеке ... ... ... ... немесе амалсыздан ауыстырылуы, сонымен қоса мигрант –ол ... ішкі ... ... ... Қазақстан Республикасынан
кетуші, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ішіне ұзақ уақыт бойы себепсіз,
тәуелсіз түрде қоныстанатын тұлға».
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... тұрақты тұруға келген, шетелдіктер немесе
азаматтығы жоқ адамдар.Оларға ... ... ... ... ... босқындар деген мәртебе
беріледі.
Репатриант-тарихи елінен қуып жіберілген және саяси жазалау ... ... ... ... ... ... күштеп
коллективтелген, Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға мақсат қойған,
еркін түрде ... ... ... ... ... ... ... адам.
ҚР-ң ІІМ-ң 1999 жылғы 12 мамыр айындағы № 5 нұсқауында Репатриант,
рэмигрант, қоныс аударушы және ... ... ... ... ... онда өзіне және жан ұясына саяси, ұлттық, діни т.б ... ... ... ... өмір ... ... ... тастап
кететін тұлға.Коныс аударушы мәртебесі өзінің тұрақты немесе уақытша
тұратын жерін, ... ... ... кеткен шетелдіктерге жене азаматтығы жоқ
тұлғаларға ... ... ... тұрақты және уақытша тұруға кеткен,
Қазақстан Республикасының азаматы эмигрант мәртебесіне ие болады.
Біздің елімізге жыл ... ... ... ... ... азаматтары
белгілі уақытқа әр-түрлі мақсаттармен келеді: дипламатиалық өкілеттілік
және оларға теңестірілген тұлғалар ... ... ... және т.б. ... ... жұмыс бабымен командировкаға
келген, үкімет аралық ... ... ... ... ... ... шақырумен келген, келесі транзитпен келген азаматтар.
Криминалды мигранттар, олар ... ... ... ... ... жүрушілер, сотталғандар, жасырын түрде ... ... ... ... ... ... В.С. ... берген «Мигранттар- тұратын ... ... ... ... ... ... С.Е.Метелев былай түсіндіреді: саяси, қоғамдық
қауіпсіздік оқиғасы; қылмыс ... ... ... ... тұлға [5].
«Мигранттардың қылмыстары дегеніміз- бір мемлекеттен басқа мемлекеттке
ауысқанда, тұлғалардың жасаған қылмыстарының жиынтығы болып ... ... ... ... ... ... өзгеріп,
келесідей ерекшеліктерге ие болды. Трансұлттық мінезге ие болады, ... және ... ... ... ... ... ... криминаддық миграция ағымын, этника аралық және ұлт аралық даулар
күшейтеді, тек мигранттарды ... ... ... ... ... ... талап етеді наркотикалық заттарды тасмалдау шетел
қылмыс топтарымен Қазақстанның қылмыс топтарының байланыстары бар.
Қазақстан ... ... ... аймақ болғандықтан
конапля өсіріліп және есірткі жасалып, басқа мемлекетке тасмалданады.
Тәуелсіз мемлекет құрылғаннан бастап, жақын шет мемлекеттерінен ... ... ... Ресейден, Қырғызстаннан, ... ... ... келе ... ... келесідей өзгерістерге ие болды: ұрлау
қылмыстары басым, қылмыстың өте ... ... ... ... ... байланысты, қару және жарылғыш заттарды ... ... адам ... ... соңғы уақытта қатты өсіп кетті,
ұйымдасқан және алдын-ала дайындалған қылмыс, топ ... ... ... ... ... келген мигранттар мемлекеттің ішкі қауіпсіздігіне ... ... ... ... ... ашылған Солтүстік коридор арқылы,
Ресейге жетіп, кейін алыс шетелдерге өтіп кеткілері келеді. Осы
елдің азаматтары есірткіні ... ... ... болып
саналмайды.
Жасанды документпен адамадарды тасмалдау, қылмысы ... ... ... ... ... себебі болып мыналар табылады:
- құқық қорғау органдары, келуші мигранттарды тіркеуге алмауына
байланысты, қылмыскерлер жеңіл жолмен Қазақстанға келіп қоныстанады;
- қылмыс жасауға ... ... ... ... ... ... ... былай көрсеткен:
- тұрғын халықтың жасаған қылмыстары, мигранттар жасаған қылмыстардан
көп.
Демографиялық әдебиет мигранттардың ... ... ... ішкі және ... уақытша, параметр бойынша, тұрақты, маусымды және маятникалық;
Егер ... ... ... алты ай ... астам
амалсыздан қоныс ... ... ішкі ... ... ие
болады.Мемлекеттің шекарасын кесіп өту, сыртқы ... ... М..В. ... ... ... бабымен
жүретіндерді, басқа қаладан келгендерді, талапкерлерді, студенттерді,
оқушыларды, туристерді, экскурсанттарды, бос уақыттарында ... ... ... жағдайына байланысты, достарына, туысқандарына, кеңес
алуға, емделуге, шағымдануға ... ... ... келген адамдарды
жатқызады.
Қазақстан Республикасының «Мигрант» туралы заңында мигранттардың
мынандай түрлері ... ... және ... ... ... келу-Қазақстан Республикасында тұрып жатқан өзінің отбасы
мүшелерімен ... үшін ... ... және мүшелерінің Қазақстан
Республикасына келуі. Ұжымдық көшіп ... ... ... қоныс аудару.Оларға репатрианттар, ... ... ... ... ... ... тұлға-ол Қазақстан Республикасына және Қазақстан Республикасынан
басқа мемлекетке уақытша ... ... ... қоса ... ... ... жүзеге асыруға тырысатынды, ... ... ... ... ... ... ... мынандай анықтама
берілген: «Мигранттардың қылмыстары-дегеніміз мемлекеттің территориясында
болатын және шекараны ... ... ... ... ... және
сақтамайтын тұлғалармен жасалатын қылмыстардың жиынтығы».
1.2. Миграцияның Қазақстан Республикасының ... ... ... ықпалы.
Демографиялық аумақ - бұл адамзат популяциясының өсіп-өнуі мен сақталуы,
оның саны мен жастық, жыныстық құрылымы. ... ... ... да, осы ... ... ... ... түсінудің ең аз дегенде екі ... ... ... және ... деп ... болады. Инструменталдық
төсілдің мөні мынада, ягни Демографиялық процестер өздігінен бағаланбайды,
қоғамның Демографиялық емес мақсаттарды ... ... ... ... ... «елдің Демографиялық дамуының стратегиялық бағыты
ретіндегі тұрғындарының санының азаюы» мынадан ... яғни «Әр ... ... ... ... ... ... территориясының
толықтай тұтастығын ұстап тұру» болып табылады [6]. ... ... ... ... туралы емес, ал қауіпсіздіктің ... ... ... ... ету Демографиялық процестермен жүзеге
асады. Бірақ Демографиялық сала «қамтамасыз ету саласына» айналган кезеңде,
оның қызмет етуі «қамтамасыз ... ... ... ... ... ол ... ... келтіріледі.
Демографиялық қауіпсіздікті түсінудегі екінші тәсіл Демографиялық
процестердің өзіндік ... ... ... жеке ... ... ... өмір сүретіндігін түжырымдайды.
Демографиялық қауіпсіздік «өмір сүру процесінің және үздіксіз ... ... ... ... қоргалгандығы» ретінде түсіндіріледі, ал
оның күшеюі адам өмірінің үзақтығының артуымен, тиімді ... ... ... ... ... ... ... жетудің өзі стратегиялық міндет болуы, басты қоғам
басымдықтарының қатарына жатуы мүмкін, ал бұл ірі ... ... ... ... ... тағы ... да ... қауіпсіздік көрсетілген мақсаттарға жетудің максималды
жетістікті қозғалысымен байланысады және қатерлерге ... ... ... ... ететін немесе керісінше оны ... ... ... түрғындарының санының азаюын ... ... ... ол күшті мемлекет дөрежесіне қауіп төнеді деп
алаңдатпайды, ал ... ... ... ... тетігін үстап
түруда, өзіндік еркін мақсат ретіндегі үлкен кемшілік ... ... ... ... ... үшін ең ... деғен
мәселе айтылмайды. Олар қауіпсіздіктің басқа да маңыздымен бірге ... де, өзін ... ... бекітеді. Осымен қатар демографиялық
қауіпсіздіктің өзіндік маңызы бар, себебі ол қоғамдағы организмдердің ... ең бір ... ішкі ... ... байланысты. Тек демографиялық
«мәңгілік» қамтамасыз етілгенде ғана, олардың алдында түрған ... ... ... сенуге болады.
Сондықтан да, демографиялық қауіпсіздік-қогамның ... ... ... ... Оның жанында экономикалық,
әскери,әлеуметтік және тағы басқа ... түр. ... ... ... ... да, ... де ... жоқ. Сол
себептен демографиялық аумақ қосымша бір ... ... ... ... ол ... өмірдің басқа салаларымен де тығыз
байланысты.
Алдында айтылғандай қауіпсіздіктің көптеген ... ... ... ... ... ... болумен қатар жиі әкеледі де. ... ... ... ... ... ... келісімдерді таба
білу. Ол үшін ең кем ... ... екі шарт ... анықталуы қажет.
Бәрінен бүрын-қауіпсіздіктің түрлі деңгейлері мен ... ... ... ... ... ... ... ішкі, эр қоғамдық жүйенің
астарына имманентті (саяси, ... ... және тағы ... ... эр ... жүйе астында пайда болатындарын ... ... ... ... ... ... тенденциялары жөнінде де
қарастырып өтейік. Ұзақ жылдар бойғы ... ... ... ... демографиялық өсіп-өнудің барлық максималды ... ... оны ... адам ... ең ... ... Өсіп-өнудің органдары адам ... ең ... ... ... ... ... да ... пирамиданың
ең берік бөлігі ортаңгыға келтірілген, әйелдер мен ... ... ең ... ... ... ... жалғасуымен байланысты
барлық мәселелер ең терең, сырлы болып табылуымен бІрге ... ... ... ... бүл ... ... ... жекеше өздік
еріктен қорғайтын. Демографиялық ... ... ... даму ... ең ... бір ... Қоғам
өркениеттілігінің өлшемі көбіне жыныстар арасындағы қатынас қалай қүралады,
неке және отбасы ... ... жаңа ... ... болуына қалай
қарайды, жалпы өмірдің сақталуына, өлІмге және бүл қатынастар діни, мәдени
іс-шаралармен қалай реттелінеді.
Неғізінен тарихи даму, үзақ ... ... ... ... ... «Әр ... ... өсіп-өнуі процесі, эволюциялық саты
бойынша жылжуда көптеген шығындарға үшырады. Жүйе ... ... ... ... сон бірі болтын ерекшеліктердің өсуі деп ... яғни ішкі орта ... ... ... ... бере алу
мүмкіндігі. Популяциялардың өсіп-өнуінде ... ... ... ... тәуелділіктің біртіндеп азаюы ... ... ... өте көп ... ... ... бүл ... балыққа айналып,
өз кезегінде үрпақ береді деудің мүмкіндігі өте аз. Ал ... ... ... факторлардан қорғалуы үлкен болғандықтан,
бірнеше төлдерінің тірі қалуы біршама жоғары.
Табиғатта ... ... ... ... ... өте ... бола бастайды, ал олардың санының ауытқуы азаяды.
Биологиялық эволюция процестерінде популяциялардың өсуін ... ... ішкі ... ... эр ... өзгереді, әрі адамның пайда
болуы кезіндегі популяциялық динамиканың ... ... рөлі ... ... рөлі ... ... бірге түрдің өсіп-өнуінің үнемділігі,
яғни оның өмірлік шикізаттарды пайдалану мүмкіндігі де ... Олар ... аз ... ... ... жүмсалды, осының нәтижесінде организмдер
мен олардың қауымдастығының үйымдасуы мен әрекет етуінің қиындауы пайда
болды.
Адамзат ... ... ... популяциялық даму динамикасының
заңдылығында жаңа кезеңді ... ... ... ... ... үстап түратын, әлеуметтік қосылды. Осы кезеңде ... ... ... ... ... ... ... ғана
емес, әлеуметтік реттеушілермен де басқарылатын. Адамзаттың өсіп-өнуінің
сыртқы факторларға ... ... ... ... ... біршама аз.
Мүнымен қоса, адамзат тарихында демографиялық ... ... ... ... ... популяциясының санының динамикасы мен
сандық - ... ... ... ... ... ... бола түсуде
және осы себептен өсіп-өну процесі біршама тиімді ... ... ... ... ... ... ... принципті
салдарды көреміз. Қоғамда күш, уақыт, ... ... ... ... олар демографиялық өсіп-өнудің тіршілік етуі ... енді ... ... ... мен ... ... үшін
пайдалануға мүмкіндік туады. Осының нәтижесінде барлық қогамдық даму жылдам
жүруде.
Демографиялық өту жөне одан ... ... ... ... ... қауІпсіздігі мыңжылдық бойы баяу ілгеріледі.
Содан кейін бір шақ туды, яғни жинақталған өзгерістер ... ... ... секіріс жасады, тарихи өлшем бойынша аз ... ... ... жаңа ... деңгейіне шықты. Бүл секіріс
«демографиялық өту» деген атқа ие болды.
Тұрғындардың өсіп-өнуін біршама ... ете ... ... ... ... адам ... ... тез кеңейтті. Ол бұрын біркелкі
демографиялық өсіп-өнуге ... ... ... ... түру ... ... ... босатты, адамзат алдында ... ... ... Бірақ ол жаңа проблеманы да туындатты-бәрінен ... ... ... ... ... Демографиялық
өту басталғанға дейін, біршама жақсы әлеуметтік-мәдени тетіктер, ... ... мен ... туу ... ... етіп ... ... кейін ол мәнінен айырылды, өлім-жітім де, туу деңгейінде де
нағыз төңкерiс болды.
Теориялық түрде түжырымдай отырып, жоғарғы туу деңгейі мен ... ... ... ... ескілердің орнына жаңа тетіктер келедi деп ... еді. Іс ... бүл әлі ... жоқ, оның еркіндігі іс- жүзінде
шектелмейтіндей етіледі. Алайда, еркІндікті пайдалану демографиялық тепе-
теңдікті қатерге қоймай, әлі ... еш ... ... болған жоқ.
Дамушы елдер қоғамы таңдау еркіндiгін қабылдауға дайын емес болып шықты.
Өлім-жітімнің азаюы түрғындардың тез ... ... ... ... елдерде төмен туу деңгейіне көшу демографиялық жарылыс
проблемасынан босатты. ... ... ... ... ... ... ... жаңа нормалары, туу деңгейіне ешқандай
шектеулер ... ... ол ... тездетіп жәй үрпақ алмасуынан томен
деңгейге түсе бастады. Біршама уақыт бойы туу деңгейі мен ... ... ... ... ... назарынан біршама тыс
қалып жатты, өйткені туудың ең томен деңгейіне ... ... ... ерекшелігі қүрылымына байланысты өсудің «резервті» қорына ие еді.
Бірақ, туудың төмендеуі үстіне төмендеуі, өсу ... ... ... ... ... ... ең аяғында бұрыс бола бастады.
Тұрғындардың өсуінің нетто-коэффиценті бойынша қарастыратын демографтар
түрғындардың табиги азаюының жақындағанын ... ... ... Еуропада «демографиялық түтікше» пайда болды. Ол өзіне түрғындарының
өсіп-өнуінің нетто-коэффиценті томен елдерді тартып алды. Сол кезде ... ... КСРО ... ... социалистік лагерь елдері ғана
жатқан болатын. Тек 60-жылдардың ортасынан бастап екі ... ғана ... туу ... мен ... ... ... ... біршама
табиғи өсімі қамтамасыз етті. Ал қалған жылдардың ... ... ... Бүл факт ... ... бойы қоғамнан жасырылып келді. Жалпы,
басылым беттерінде КСРО-ғы ... ... ... оның тарихының жартысынан көбінде жариялауға рүқсат етілмеді.
Бірте-бірте өсіп-өнудің азаюы жаңа территорияларды қосып ала бастады,
1990-шы жылдары ... ... ... ... ... ... Осы кезеңге қарай, түрғындар өсімінің потенциалы өзінің ... ... ... 1992 жылы Ресей табиғи өсім бүрыстығына
түскен кезде, түрғындарының саны азайып ... ... ... ... ... ... елдердің қатары 14-ке жетті. Осылардың көбісі
бүрынғы КСРО ... мен ... ... ... ... Шығыс
Еуропа елдері қүрады. Бірак осы қатарда Германия, Италия, Швеция да ... ... ... бар ... қатары, өрі қарай өсе түсері сөзсіз.
Тұрғындарының табиғи бұрыс өсімін депопуляция деп те атайды. Депопуляция-
көптеген ... ... ... орын ... демографиялық игілікке
қатердің, қауІпті белгісі. Ұзаққа созылған ... ... ... ... ... ... сүрақ астына қояды. Дегенмен, мынаны ескеру керек, егер өйтеуір
бір мемлекеттің түрғындары басқа елдер мен барлық элем ... ... ... бүл ... ... ... Егер бүл ... жалпы
дүниежүзілік демографиялық жагдай түрғысынан қарайтын болсақ, депопуляция
қаупі жоқ сияқты болып көрінеді, себебі ... ... ... ... ... ... белдеуді миграциялық
толтырулар үшін шектелмеген адам реурсын қүрап берген еді.
Миграция, бүрыннан ... ... ... ... немесе
қалыпқа келтірудің негізгі бір факторы болып қызмет атқарды. Аймақтық
немесе жергілікті ... ... ... ... да ... ... өте маңызды миграциялық қүрамдас бөлік бар. Түрғындардың тез ... ... ... ... ... ... ... туындайтын демографиялық қысым адамдардың әлемнің әр түрлі
аймақтарында, ... ... да ... ... ... біршама
себеп болады. Мүндай қоныс аударулардың элем ... ... ... бар, жер ... ... түрақтануының жалпы бейнесінің
қалыптасуында ... ... ... ... ... ... келтіруге болады,
оның түргындары бүрынгы мигранттар мен оның үрпақтарынан қүралған. Бүл және
бүдан да басқа ... яғни ... ... шегі бар ... ... ... ... жағдайда өз мәнін
жоғалтатынын көрсетеді. Әйтсе де, осындай ерекше жагдайлар ХХ-гасырда элем
халқының екі ... ... ... Жер ... ... ... бүрын болмаган едi, ... да ... ... ... күйзелісті басынан өткеріп жатқан елдің өзіндік проблемасын
шешуге ықпал ететін өлем ... ... ... қайта бөлінуіне үласуы керек
болатын.
Таза демографиялық депопуляция логикасы тұрғысынан, салыстырмалы ... саны ... көп емес ... ... ... әлемге өте
күшті қатер көрсетпейдi, сонымен бірге оларды игілік ретінде қарастыруға да
болады. ... ... өз ... жаңа ... ... өмір ... ... Осы жолмен ұзақ ... жүре ... қана ... ... жарылыстың тоқтауына оның салдарын біртіңдеп жақсартуға ... ... ... ... ... қосымша бір клапан
демографиялық қысымды әлсірету үшін бүған тәріздес жағдайды Жаңа ... ... ... эмиграция көрсетті. Өйткені, ол кезеңде Еуропада
демографиялық жарылыс ... ... ... ... да ... ... ... барынша
маңыздылығы болғанымен, демографиялық қауіпсіздік пен оған ... ... ... олар ... ... ... және демографиялық
емес логика түрлері қашанда қайшылыққа түседі. Егер де, олар ескерілмесе,
демографиялық қауіпсіздік ... ... өз ... ... ... Республикасының мысалында өте күшті көрінеді. Оның XX ғасырдағы
дамуы биліктің демографиялық ... емес ... ... ... ... ... бүл қайшылықтарды шешуде
оңай тәсілдерді пайдалануы негізінде, демографиялық мүдделерді шын мәнінде
дұрыс ... ... ... ... яғни ел ... ... ... басталды. Қазақстан Республикасының статистикалық агенттігінің
мөліметтері бойынша 1999 жылы ол 2 ... ... ... ... қатар демографиялық кәрілік экономикалық, өлеуметтік, геосаяси
және тагы басқа міндеттерді ... ... ... ... барлық
аспектісіндегі үлттық қауіпсіздігіне қатер төндіреді. Мүндай түжырымдар
бұрыннан бері шыгарылып ... ... ... ... ... ... ... өте маңызды болып көрінеді.
XX ғасырдағы Қазақстан Республикасы халқының санының қысқаруы бірнеше
рет ... ал ... ... рет ... ... ... үш ... ол өте
күшті болған еді. Алдыңдағылардан айырмашылыгы, ол ... ... ... ... ... ... ... пен 1916
жылғы үлт-азаттық көтеріліспен, 30 жылдардагы аштық пен ... ... ... ... ... ... кезеңдегі халық санының
азаюы түргындардың бүқаралық демографиялық мінез-құлықтарымен байланысты
болуда. Сондықтан да, ... ... ... ... азаюын тоқтату, туу
деңгейІн арттыру, алдындагы үш ретпен салыстырғанда күрделі, өйткені ... ... ... ... апатты өсуі еді. Олардың ... ... ... ... ... ... ... қалпына келе бастайтын.
Қазіргі кезеңде табиғи өсім ... ел ... ... ... сену
қиынырақ, себебі Қазақстан Республикасының тұрғындарының азаюы ұзаққа
созылуы мүмкін. Демограф ғалымдар мен ... ... ... 2015 ... Қазақстан халқының саны ең жақсы дегенде 15000778 адамды, ал орташа
болса 15000328 адамды, ал ең ... ... 14000885 ... ғана ... [7]. Бүл ... ... Республика халқының саны әлі де, ... ... ... бойынша тіркелген 14684000 аса алмай жатыр. Осы
біздің ... ... өсу ... толық түсіну үшін төмендегі халық
санақтары бойынша қүрастырылған 1-ші кестенІ келтірейік
Тұрғындардың үзақ мерзімді қысқаруы - қайталанбас ... ... ... ... ... үшін жаңа ... жағдайларды қүрмайды жөне
елдің экономикалық және әлеуметтік, геосаяси жағдайына жаңа ... 1897 ... ... бойынша, сол кезеннің өзіңде ірі державалар
қатарына жататын Ресей империясының түрғындарының саны 129 ... ... ... элем халқының 8% қүрады. Басқа мемлекеттермен салыстырғанда
Ресей сол кезеңде түрғын ... саны көп ел ... ... - ... ... әр ... өсу ... территориясы жағынан Қазақстан дүниежүзінде 9-шы орынды алады.
Дегенмен, өрқашанда аз қоныстанған ел болуда. Мәселен, территориямыз ... (мың кв. км) ... [8], ал ... ... ... киллометрге
орналасу тығыздығы-5,5 адам ғана, яғни темен больш қалуда.
Қазақстан Республикасының түрғын халқы қысқармай, ... ... ... ... жағынан өте жақсы. Бірақ осындай жақсы тілектер мен шынайы
мүмкіндіктер арасындағы шек қандай? Демографиялық даму ... ... ... ... ... ... бар елдердегідей халықтың
шынайы динамикасына бағдар үстауы ... ... бүл ... ... асыруға болады. Осындай халық санын арттыру ... деп, ... ... ... ... ... тек ... санын арттыру саясатын
ғана үстанса Л. Браунның «демографиялық тұзақ» тұжырымына ... ... ... ... бере ... ... ... болсақ, олардың ішіндегі ең ірісі
Германия демографиялық динамика түрғысынан, Қазақстан Республикасындағы
сияқты ... ... бүл ... халықтың кері табиғи өсімі ... ... еді, ал туу ... ... ... қарағанда темен.
Жапониядағы темен туу деңгейі де, ұрпақ буындарының ауысуын қамтамасыз
етпеуде. Шындығында, табиғи өсім ... ... ... уақыт өте азайып,
керіге айналуда.
Әр елдегі шынайы ... ... ... үш демографиялық процесс
анықтайды, бүлар: туу деңгейі, өлім-жітім, ... ... ... және ... емес ... қайшылығы көрініс табуда
және ол эр елде қалай, қандай уақыт көлемінде ... ... ... даму мен оның ... ... ... Бұл ... Республикасына байланысты қауіпсіздік призмасынан қарастырайық.
Ең алдымен Қазақстан Республикасының демографиялық қауіпсІздігІ мен ... ... ... ... өту процесіндегі
демографиялық қауіпсіздіктің күшті жоғарылауының ... ... ... ... ... болады.
Қоғамдағы өлім-жітімді реттеудің «жақсы реттеу құралдары» еуропалық
қоғам ... ... одан ... ... ... және
технологиялық қазіргі замандагы прогресс нәтижесінде ... ... да ... Олар адамның денсаулыгы мен өміріне қауіпті
сыртқы ... ... ... ... ... ягни негізінен балалардың
немесе жас және орта жастағы адамдардың ... ... ... ... ... ... ... өмір сүру жасы үлғайды.
Адам өмірінің үзақтығы күшті өсіп, адамзат қауіпсіздігі тарихында ... ... ... бірқатар елдерінде осындай кезең XVIII ғасырдың аяғынан пайда
болды. Осыдан кейінгі екі ғасырда оған бүкіл элем ... ... ... ортасында біршама ілгерілеген еуропалық елдердің өзінде еркектердің
де, әйелдердің де өмір үзақтығы ... 45-50 ... да ... ... ... ... бүл ... еркектер үшін-70 жасты, әйелдер үшін-
75 жасты қүрады. XX ғасырдың ... ... 75 және 80 ... асты. Басқаша
айтқанда, туғандардың көбІ кәрілік жасқа ... ... және ... ... - жетпіс жылдардағы өмірлері қорғалған, осымен қатар жоғары деңгейде
қауіпсіз. Яғни, бүдан көретініміз ... ... ... ... ... мен өмір үзақтығы деңғейінің үлғаюы.
Өлім-жітімнің төмендеуі, өмірдің үзақтығының өсуі ... екі ... ... пен ... ... өлеуметтік-мәдени нормаларының
өзгеруімен бірге жүрді. Өлімге қарсы күресте жаңа мүмкІндіктерге ие болған
адамдар, қоғам, онымен ... ... мен ... ... мемлекет пен үкімет өздерінің міндеттерін қаншалықты орындай
алуда екенін білуге болды. Осы өлшемдер бойынша, Қазақстан Республикасы XXI
ғасырда да өмірге қаупі ... ... бар ел ... қалуда.
Қазақстан Республикасының XX ғасырдағы қорытынды демоғрафиялық есебі
қайшылықтарға толы. Бір ... ... ... ... ... ... өсу, оның қалыпты болуы мен жетілу ... ... ... ... мен ... ... ... көлемді
іс-шаралар жүрғізілді, адамдардың білімділігі мен хабардар болуы
жоғарылады. ... ... ... ... ... өлімін төмендеуіне
сеп болды.
Екінші жағынан, мүның барлығы ... ... ... яғни
Қазақстан Республикасында өлеуметтік апаттар болып жатқанда жүрді. Олар
кезең-кезеңмен өлім-жітімнің жоғарылауы мен ... ... ... ... ... ... ... көптеген өлім-жітімнің экзогенді
факторларьша бақылау жасауды ... ... ... халқының өсімі жағынан
артта қалды. Демографиялық қауіпсіздік өте ... ... ... ... ... ... қүрбандыққа шалынды.
Бүл мақсаттар қазІргі күн түрғысынан қалай бағаланса да, іс-шаралардың
кейбіреулері тарихи дүрыс деп табылса да, оған жету үшін ... ... ... ... ... Өлім-жітімнің көп болуы,
демографиялық өтудің алдыңғы кезінде болатын халықтың ауқымды өсімін жойып
жіберді. Егер де Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... белгілі демограф М.Б Тәтімовтың болжамы бойынша 2000-
шы жылы -12 ... мың ... ал 2015 ... ... қүрар еді. Бірақ
бұл тарихи мүмкіндік келмеске кетті.
XX ғасырдың екінші жартысындағы да, КСРО-ның жалпы жағдайы өте ... ... ... ... ... ... ... ол Батыс елдері
үшін ғана қырғиқабақ соғыс болды. ... ... ... ... ... ... салыстыруға келетіндей адам
шығынына ұшырап ... АҚШ және ... ... ... елдермен
тартысатын шынайы экономикалық күші ... КСРО ... ... ... және ... держава статусын үстап түру
үшін басқа міндеттерді қүрбан ... ... көз ... үшін 1960-90
жылдардағы әр түрлі елдердің денсаулық саласын қорғауға жіберген ... ... ... ... - 1960-1990 жж. КСРО, АҚШ, Франция, Жапонияның денсаулық қорғау
саласына жүмсаған шығындары
|Жылдар ... ... жан |1960 ... ... |
| |басына жіберілген шығын ... |
| ... |АҚШ, ... |
| ... | |
| | |
| |106 |369 ... | | ... |83 |259 ... |79 |354 ... |108 |311 ... |128 (миг) 2115 ... |
| ... | ... |123 (миг) 1953 |258 |
| ... | ... |97 (миг) 2150 |261 |
| ... | ... ... мынандай қорытындыға келуге болады.
1) соңғы үш жылдың ішінде, ТМД-азаматтарымен жасалған тқылмыстарының саны
үздіксіз өсуде;
2) шетел азаматтарының қылмыстарының саны ... ... ... ... азаматтарының қылмыстары ТМД-
азаматтарының қылмыстарынан артып кетті.
2002 жылы ТМД-азаматтары және ... ... ... ... саны 2307 ... жасаған қылмыстары ұрлау болды. 2005 ... ... 25 ... 4 ... 4 ... ауыр ... ... 3 адам өлтіру
және 2 қарақшылық болды.
2005 жылғы 83 ... 26-сы ... . ... ... ... ... ... көбейіп кетті. 2005 жылы шетел азаматтары
және ТМД- азаматтары есірткі сату және ... ... ... ... ... ... мен ТМД- азаматтарының көбісі есірткі заттарын
сату, ұрлау және контрабанда қылмыстарын жасауда.
2000 жылы 369-қылмыс ісі ... ... ... оның ... ... ... . 2001 жылы ... тонау, қарақшылық құрбаны
шетелдіктер болды(311-312 ұрлау, ... ... ... ). 2002 жылы 259 қылмыс жасалған, оның 111-ұрлау, 38-қарашылық, 38-
тонау.
2002 жылы ... ... ... ... келесідей:
1) есірткі заттарын заңсыз жолмен тасмалдау-Жамбыл және Оңтүстік-Қазақстан
облыстарында басым;
2) ұрлық -Шығыс-Қазақстан және ... ... ... ... ... ... ... болды;
Статистикалық көрсеткіште мынандай қылмыстардың түрлері тіркелген: қорқытып
алушылық, адам өлтіру және бұзақылық, денсаулығына ... зиян ... жылы ТМД- ... ... 2149 қылмысының 948-ауыр және аса ауыр,
ал шетел азаматтары жасаған 134 қылмысының 54-қылмысы ауыр және аса ... ... жылы ТМД- ... ... 2115 ... 872-ауыр және аса ауыр,
ал шетел азаматтары жасаған 128 ... ... ауыр және аса ... ... жылы ТМД- азаматтары жасаған 1953 қылмысының 883-ауыр және аса ауыр,
ал шетел азаматтары жасаған 123 қылмысының 26-қылмысы ауыр және аса ... ... жылы ТМД- ... жасаған 1794 қылмысының 889-ауыр және аса ауыр,
ал шетел ... ... 107 ... 30-қылмысы ауыр және аса ауыр
қылмыстарына ... ... және ... ... ... ... ... адамға қарсы қылмыс;
- Отбасына және кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстар;
- Адамның және азаматтың конституциялық құқықтары мен ... ... пен ... ... ... қылмыстар;
- Отбасына және кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстар;
- ... және ... ... құқықтары мен бостандықтарына қарсы
қылмыстар;
-Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар;
-Мемлекеттің конституциялық құрылысына және ... ... ... қарсы қылмыстар;
-Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстар;
-Коммерциялық және өзге ұйымдардағы қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстар;
-Қоғамдық қауіпсіздікке және қоғамдық тәртіпке қарсы қылмыстар;
-Халықтың денсаулығына және ... ... ... ... қылмыстар.
Қазақстан Республикасында 2003 жылы ТМД-азаматтары және ... ... ... жасаған:
-Мемлекеттік қызмет мүдделеріне қарсы қылмыс;
-Басқару тәртібіне қарсы қылмыс;
-Сот төрелігіне және ... ... ... ... ... ... .
Қазақстан Республикасында 2004 жылы ТМД-азаматтары және шетел
азаматтары мынандай ... ... ... және ... ... қарсы қылмыстар;
- Адамның және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарына қарсы
қылмыстар;
-Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне ... ... ... ... және ... ... ... және өзге ұйымдардағы қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстар;
-Экологиялық қылмыстар;
-Әскери қылмыстар ;
Қазақстан Республикасында 2005 жылы ТМД-азаматтары және шетел азаматтары
мынандай қылмыстар жасаған:
- ... және ... ... қарсы қылмыстар;
- Адамның және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарына ... пен ... ... ... ... ... құрылысына және қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар;
-Коммерциялық және өзге ... ... ... ... ... ... .
Қазақстан Республикасында 2006 жылы алты ай ішінде ТМД-азаматтары және
шетел азаматтары мынандай қылмыстар жасаған:
- Отбасына және кәмелетке толмағандарға ... ... ... және ... ... ... мен ... қарсы
қылмыстар;
-Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар;
-Мемлекеттің конституциялық құрылысына және қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар;
-Коммерциялық және өзге ұйымдардағы қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстар;
-Әскери ... ... ... және ... ... қылмыстар;
- Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды заңсыз дайындау,
иемденіп алу, ... ... ... ... ... және ... ... қарсы қылмыстар»
үшін ... ... ... үшін 61 ... 22 азамат «Айналыстан алынған
заттардың немесе ... ... ... ... ... үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылған.
2004-2005 жылдары зорлау қылмыстары басым болды. 2004 жылы Қазақстан
Республикасында ТМД және ... ... ... ... ... 120 ... ... Республикасының Қылмыстық
кодексінің, 209 бабы ... ... ... ... ... ... құжаттарды, мөртаңбаларды, мөрлерді, мөрқағаздарды, мемлекеттік
наградаларды қолдан жасап, ... ... ... үшін 23 ... және 13
ТМД азаматтары қылмыстық жауапкершілікке тартылған.
Мигранттар көбінесе Алматы, Қарағанды, Ақмола және Алматы обылыстарында
қылмыстар жасайды.
Кесте 3- 2006 ... 6 ай ... ... ... ... ... келесідей
|Елдер ... |
| ... ... |1037 ... |510 ... |397 ... |245 ... |70 ... |33 ... |30 ... |23 ... |21 ... |6 ... |3 ... ... ұрлау, есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер
ететін заттарды ... ... ... алу, ... жөнелтіу
немесе сату, адам өлтіру, қасақана денесіне ауыр зақым келтіру қылмыстарын
Ресей мемлекетінен келген мигранттар жасауда.
ТМД-мемлекетінің азаматтары ... және ... ... ... ... ... азаматтары ұрлау, контрабанда, тонау
және адам өлтіру қылмыстары үшін, қылмыстық ... ... ... ... пайдакүнем, алаяқтық, ұрлау, экономикалық
контрабанда қылмыстарын ... ... адам ... ... және ... ... және
ақша беру қылмыстарын жасауда. Армяндықтар қарақшылық және тонау,есірткі
заттарын ... ... ... ... ... жасайды.Грузиядан келген
мигранттар тонау және ұрлау,қарақшылық және бұзақылық, акциз маркасын жасау
қылмыстарын жасауда.
Мигранттар қылмыстарды Алматы, Жамбыл, ... ... ... ... ... жасайды.
Шекаралас аудандарға, демалыс қалаларына,демалыс ... ... ... ... ... ... Қырғыстаннан,
Өзбекістаннан, Тәжікістаннан мигранттар келеді және олар ... ... қоса ... ... және ... ... аймақпен шекаралас Ресейден Ақтөбеге, Қостанайға мигранттар
келеді.
Келген мигранттар қылмыстарды көшеде, ... ... ... ... ... жасайды. Көктем, жаз, күз мезгілдерінде мигранттар көп келеді. Олар
қылмысты тәуліктің екінші ... ... ... 15.00 ден 03.00 ... Қылмыскер-мигранттың тұлғасы және қылмысқа әсер тигізетін факторлары.
2.1. Қылмыскер-мигранттың тұлғасы. Мигранттардың қылмысты жасауға
итермелейтін себептер мен жағдайлар.
Нақты қылмысты әр кезде ... ... ... тұлға жасайды. Ол
өзінің еркін жүре ... ... көз ... ... ... ... нәрсені алатындығын көрсетеді, осы адамды қылмыскер болуына
алып келеді.
Н.С.Лейкина айтуы ... « Жеке ... ... көз ... ... ... ... жеке тұлға қоғамдағы қызығушылыққа теріс
қарайтын ... ... ... атты ... жеке тұлғаның қылмысы
–ол ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік қасиеті бар екенін көрсететін жүйе[12].
Жеке тұлғаның қылмысы үш дәрежеде ... ... ... жеке
өзі, топ болып, жалпы.
Жалпы, ерекше және жеке адам ... ... олар бір ... болып табылады.
Жеке тұлға қылмыскерді ... ... оның ... ... жолдарын, психологиясын зертеп, оған әсер еткен ... ... ... ... Н.А.Беляев, А.Б.Сахаров, А.Г. Ковалев
әр түрлі негіздеу бойынша қылмыскерді топтастыру жолын ұсынған.
Құқық бұзған жеке ... ... алты тобы кең ... болып
есептеледі: әлуметтік-демографиялық, қылмыстық-құқықтық, әр-түрлі ... ... ... ... ... ерекшелігі, физикалық
сипаттама.
А.Б.Сахаров осы ... ... ... ... деп ... ... және ... қоғам өмірінің әр түрлі сферасына қатынасу және әлеуметтік рөлі.
В.Д.Филимонов жеке тұлға ... ... ... қарапайым
белгілерді көрсеткен:
- әлеуметтік;
- психологиялық;
- биологиялық.
Н.В.Кудрявцева мақаласында негізгі белгілердің үш тобы көрсетілген:
- ... және ... ... ... сипаттама;
- өнегелі-психикалық сапа және әлеуметтілікке бейімделу;
- әр түрлі топтарда қылмыскердің жүріс тұрысы және әлеуметтік рөлі.
С.А.Горюнова өз ... ... ... ... білімді-мәдениетті, функционалды-қатынас, қоғамға-бағалыға
бейімделуі, жеке тұлға қылмыстылық-құқықтық сипаттама.
Қылмыскерлердің негізгі сапасы оның ... ... ... ... ... ... ... білім алғанда,
тұрмысынан, денсаулығынан, саяси-қоғам қызметінен бейнеленіп ... жері жоқ ... ... кетті.Тұрақты жұмыстың болмауы,
кірістің тұрақты қайнар көзінің жоқ болуы, мигранттардың қылмыс ... ... ... жеке ... тек ... ... Жеке тұлға мигранттың толық бейнесін көру үшін, оның ... ... ... ... ... жеке ... ... мен психикалық
ерекшелігі:
1) отбасының нашар жағдайы, тұрмысы ... от ... ... ... бар от басымен араласуы жеке өмірін құруына әсер етеді;
2) мемлекет пен ... ... өмір ... ... олар адамгершілікке жат қылық пен әр түрлі құқық ... ... ... ... ... олар-белсенділік танытады.
Қылмыскер-мигранттар рецидивист болып табылады. Рецидивистер арасында
қауіпті және кекті, қасақана ... ... Бұл ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Мигранттар
тобының көбісі, паразиттік жолдармен өмірлерін өткізеді."Ақша" табу
мақсатымен, ... ... ... Бұл ... ... үйлері жоқ. Контрабандамен, көлікті сату және ұрлаумен, ... ... және ... ... айналысады. Олардың ортасында
басты котингенттер қылмыскер-гастролер, шулерлер- (карта ойынында алдап,
ұрлап түрлі ... ... және соны ... ... ... ... ... кететіндер, қуыршақттар табылады.
Бұл тұлғалар -профессионалды қылмыскерлер сияқты, ... ... ... от басының жағдайының нашар болуына байланысты қылмыс
жасайды. Кәмелет жасқа ... ... ... ... ... ... ... атты кітабында бомыждарға мынандай түсінік
берген-олар тұратын жері жоқ, адамдар. Олардың көбісі алқаш, ... ... ... ... жасайтын қылмыскерлердің көбі өз қамын ойлап
қалған, білімі аз, мәдениетсіз ... ... ... алкогольге немесе
есірткіге мас болу салдарынан қылмыс жасайды.
Мигранттарды қарастыру барысында, ... ... ... ... ... ... ... немесе жалдамалы адам өлтіруші, ең қауіпті болып
табылады. Бұндай ең қауіпті қылмысты жасау алдын ала жоспарланады.
Пайдақорлық және зорлық. ... ... және ... ... ... ... бірінші рет қылмыс жасағандар да бар және рецидивистер
бар. Бұлар өз-өздерінің мықты екендеріне ... ... ... ... және ... олар тек адамды өлтіреді.Мигранттардың абайсызда
жасаған ... Олар ... ... қонаққа келгенде мас болып
қылмыс жасайды». Төбелес немесе ерегескен ... ... ауыр ... және ... қатынас жасайды. Қылмыстың көбісі ... ... ... ... жақсарту үшін басқа елден келеді, ақырында қылмыс
жасайды.Осыдан келуші мигранттарды ... ... ... ... ... ... тұлға, криминалдық мигранттар, оқуға, жұмыс істеуге,
қонаққа келген тұлғалар.
Бұлар пайдақорлық-зорлау қылмыстарын ... ... ... шетелдіктер және ТМД азаматтары ұрлау, тонау, ала аяақтылық,
денесіне ауыр зиян келтірген, адам ... ... ... жасаған.
Мигрант пен тұрғылықты халық арасындағы қатынасқа байланысты ... ... ... ... ... ... ... арақ сатып алу
үшін, тұрғын халықпен қатынасқа ... ... ... үшін ... ... ... ... қылмыстар жасайды. ашкөздік ... ... ... ... ... ... қылмыс жасауға алып келеді; басқалары сияқты өмір сүру ... ... ... ... ... ... қылмысын:-басқа адамға зорлық көрсету
үшін; өзін таныту үшін; қоршаған ортадан ... ... ... ... ... үшін; өміріне риза емес үшін ... ... ... ... пен ... ... сұрақтыр:
Ертеңгі күнге сенімсіздікпен ... ... ... ... Жеке пайдасының төмендігі Жалақысын өз ... ... ... ... ... ... ... қызметінің
бағасының өсіуі.
2.2. Енбек миграциясы және экономикалық қауіпсіздікті ... ... ... ... ... проблемасы
зерттеушілерді 1990 жылдардан бастап ... ... - ... нашарлауымен, оның ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздіктің
мақсаты, экономикалық қауіпсiздік концепцияларын бір жүйеге келтіру, оның
әр түрлі құрамдас ... мен ... ... ... ... ең ауыр ... бағалау, оны қамтамасыз етудің
стратегиясы мен негізгі іс-шараларын ... ... ... ... ... ... ... 1998 жылдың 26-шы
маусымында ... ... ... 28-ші ... ... ... ... ұлттық қауіпсіздігі туралы Заңында»
бекітілген. Онда Қазақстан Республикасының экономикалық ... ... ... ұлттық экономикасының, берік ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы жағдайлардан,
процестер мен факторлардан қорғалуы жағдайы деп ... Бүл ... ... ... ... қатерлер» деген 5-ші
бабының 10-шы ... ... ... ... ... оның ... ... мүддесін ескерместен ... ... ... ... ресурстарды қолдану, елімізден
басқа шет жаққа капиталды бақылаусыз шығару, басты қатерлердің бірі ... [13]. ... ... ... зерттеушілердің пікір
алуандығына қарамастан, олардың барлығы ... ... ... ... ... ... ... Мөселен, ішкі жалпыұлттық өнім құрылымы мен
көлемі, экономиканың құрылымындағы ілгерушіліктер, шикізатпен ... өмір ... ... және т.б., ... ... ... тұрғысынан: Қазақстан Республикасының ғылыми - техникалық
потенциалына, оның азық-түлікпен қамтылуына, ... ... ... процестердің Қазақстан Республикасының экономикалық
қауіпсіздігіне ықпалына ... ... ... ... ... оны өлі ... ... зерттемеген де деуге болады. Бүл бірнеше жагдайларға
байланысты.
Біріншіден, ... ... ... жаңа ... ірі ... ... Кеңес Одағында болып жатқан еді, бірақ олар
қазіргіге қарағанда ... ... ... ... ... ... бақыланады. Осымен бірге миграциялық ағымдар өздерінің
этникалық және әлеуметтік толығуымен, себептерімен, бағыттарымен, үзақтығы
мен ... т.б. ... ... экономикалық қауіпсіздікті құраушыларға миграциялық процестердің
ықпалы неде екендігін айқындау қиын. Мұны білу ... ... ... және ... ... өкілдерімен жүйеленген эмпирикалық
материал болуы ... ... ... ... ... ... ... оған миграцияның ықпалын талдау қиын. Мұнда пікір
алуандығы көп, өйткені экономикалық ... ... адам ... көптеген салаларында кездеседі.
Осы экономикалық қауіпсіздік проблемасын қарастырмас бұрын, ... ... жөне оның ... ... алу ... В. ... қауіпсіздік мәнін «биліктің институттары мен экономиканың,
ішкі және сыртқы процестердің ең ... ... ... ... ... даму ... ұлттық мүдделердің қорғалуын қамтамасыз етуіне
кепілдік беруіне» теңейді. ... ... ... - бұл ... ... ғана емес, Отандық экономиканың дамуындағы ... ... ... ... мен іске ... ... ... - әлеуметтік тұрақтылыгын ұстап тұруга әзірлігі мен
мүмкіндігі» көрінетінің байқаймыз [14].
Осындай ... ... келе ... ... жасауға болады:
экономикалық қауіпсіздік - бүл ... ... ... жөне халықаралық деңгейіндегі тиімді қанағаттандыруды қамтамасыз
ету.
Қазақстандық саясаттанушы А.Бижанов та, ... ... мен ... ... үш ... ... ... дейді:
1) экономикалық фактордагы қиындықтар;
2) жұртшылықтың қорғалу дәрежесінің төмендігі;
3) тұрмыстық ұлтшылдық пен шовинизм белгілерінің бой ... ... ... ... ... ... орнату үшін
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... Л. ... осы ... бойынша пікірі негіздірек. Ол
экономикалық қауіпсіздіктің басты құрылымдық элементтері ретінде мыналарды
бөліп алады: экономикалық тәуелсіздік; ұлттық ... ... ... ... даму мен ... ... Бүл Л. ... айтқан
үш элемента, экономикалық қауіпсіздік жағдайын ... ... ... ... ... ... оның ішінде миграциялық процестердің
контекстіндегі да. ... ... ... ... ... ... жағдайына ықпал етеді,
осыларға жауаптың көп екендігін логикалык талдау ... ... ... ... тудыратын мынандай қатерлер бар:
1. Ғылыми - техникалық кадрдың эмиграциясы, осымен бірге ішкі қоныс
аударулар (мәселен, басқа қызмет саласына кету) ғылыми - ... ... ... құрайды;
Миграциялар, ең алдымен ішкі аймақ аралық, яғни сол аймақта бұрьш
қалыптасқан аймақтық нарыққа көлемді нұқсан тидіруі мүмкін;
3. ... ішкі ... ... ... ... ... ... экономикалық бөлек бір сектордағы өндірістің құлдырауын
күшейтуі ықтимал;
Белгілі бір ... ... ... ... ... аймактық еңбек нарқындағы жұмыссыздық проблемасының тез өршуіне
алып келеді;
Осы жоғарыдағы себеп бойынша аймақтық деңгейде тұрғын үйге және
әлеуметтік ... ... қол ... қиындауы мүмкін, ал
бұл
біріншіден, ... ... ... қосымша факторы,
екіншіден, ол қоғам бөлігінің жаңа ... мен ... ... ... тасталғандардың жағдайының одан сайын
нашарлауына өкеледІ;
Мигранттардьщ біршама ... көп ... ... ... ... мамандығы бойынша қызмет істемегендіктен,
мигранттардьщ білікті ... ... ... ... ... ... ... олардың еңбекке деген қызығушылығының
төмендеуі қаупі туындайды;
Мигранттардьщ белгілі бір ... ... ... ... ал ... ... - ягни ТМД
елдері мен алыс шет елдердің ... ... ... ... ... қазақстандық экономиканың, миграцияның ықпалымен
келешекте қылмыстануы анық;
8. Сыртқы миграция шетелге ... ... мен ... сай, сыртқы - экономикалық және донор - елдің қаржылық
бағдарына қатер төндіруі әбден мүмкін.
Енді осы ... ... ... көмегімен миграциялық
процестердің Қазақстан ... ... ... ... ... ... өлшеуіштер, проблеманы шешуге үлес
қосқанымен, бірқатар позиция түрғысынан аргументтелген сынға ... ... ... екі ... көруге болады.
Біріншіден, әр түрлі үш деңгейдегі көрініс табуынан: жекелік, аймақтық және
ұлттық. Екіншіден, үш ... ағын ... ішкі ... ... жөне
ішкі аймақтық) миграция, Қазақстан Республикасынан эмиграция және алые шет
елдерден Қазақстан Республикасына ... ... ... ... болсақ, түргын халықтың ішкі
миграциясы елдегі ... ... ... ... ... ... 2002-2003 жылдар аралыгындағы ішкі қазақстандық қозгалыстың
жалпы миграциялық айналымында (келу мен кету ... 165041 адам ... орын ... ал 2003 жылы 184267 адам орын ауыстырған.
Қазақстан ... 1990- ... ... - ... және
экономикалық реформалардың барысы мен нәтижесіндегі өзгерістер елдегі ішкі
миграциялық қүрылымның өзгеруіне себеп болды. Яғни, тұрғын үй ... ... ... ... ... ... нәтижесіндегі
жұмыссыздықтың өсуі, бір жағынан шаруашылықтағы мигранттарды ... ... ... ал ... жағынан халықтың өмір жагдайындагы
жаппай кедейлену аймақтық айырмашылықтарды теңестіріп, тұрғылықты жерді
ауыстыру ... ... 2002 ... ... ... ... -
2689222 адам қатысса, ал
2003 жылы ол - 292158 адам қатысты. Нәтижесінде, соңғы ... ... ... ұтқырлығы (мобильность) негізінен
Алматы қаласына (19048), Астана қаласына (5731), ... ... ... (4682), ... ... (374), ... (260), ... (153), ал қалған облыстарда 2003 жылы ... ... ... ... ... аралығындағы ел ішіндегі қоныс
аудару көлемі мен динамикасын мына 5-ші кестеден көруге болады.
5-кесте - 2002-2003 жылдар ... ел ... ... аудару көлемі мен
динамикасы
|Миграцияның типі ... ... |
| |2003 |2002 |2003 |2002 ... ... орын ... |107891 |103881 |107891 |103881 ... көзі: Қазақстан Республикасының өлеуметтік-экономикалық дамуы. № ... ... 2004. ... бет. ... ... басындағы елдегі миграциялық жағдайдың сипаты ауылдық
жерлерден қалаларға көшу еді. Урбанизацияның ... ... ... жылдан басталған жекешелендіру себеп болды, ол ... әлі ... ... қазақстандықтар «прихватизация» деп атауда. Яғни,
1991 және 1994 ... ... екі ... да ... ... ... ... жүмыссыздық, т.б ауыл халқының
кедейленіп, жаппай қалаларға көшуіне ... ... ... ... ... ... ... да өзгерді. Олар Қазақстан Республикасының
ірі өндірісті, дамыған ... бет ... ... ... ... ... - аймақтар мен түрақты
реципиент - аймақтар да ... ... ... ... облысы, Ақмола
облысы, Маңғыстау облыстарына, Астана мен Алматы қалаларына, 1990-шы жылдың
екінші жартысынан келетін ішкі мигранттардың саны артуда.
Осымен бірге бүл ... ... ... ... легі де ... реципиентке айналуының жағымды және жағымсыз жақтары да бар.
Ұзақ уақытты келешектегі көзқарас ... алар ... ... ... ... жақсы екендігі белгілі. Ал жағымсыз ... ... ... құлдырауы, әлсіз әлеуметтік инфрақұрылым жөне жоғарғы
деңгейдегі жұмыссыздық одан сайын өрши ... ... Ішкі ... реципиент аймақтардың барлығы, мәселен Оңтүстік, Солтүстік,
Батые, Алматы облысы территориялары басқа ... ... ... этникалық конфликтілерден қашқан босқындар ... ... ... ... түрде шоғырлануы орындары болуы
мүмкін. Ал ... бір ... ... ... тыс ... ... ... мен жүмыссыздықтың көбеюін күшейтеді. Келетін тұрғын
халықтың көптігі қабылдаушы ... ... ... да ... болады, іскерлік және еңбек қатынастарындағы ... ... ... ... ... ... ... екі кезеңді бөліп
алуға болады: бүд 1991-1997 және ... ... ... ... ... эмиграция өте күшті болды, әсіресе 1994-ші ... ... ... ... ағым түрақтанып, келу және кету
қысқарды. Мүны мына 6-шы және 7-ші ... ... ... ... - ... мен ТМД жөне Балтық елдері арасындағы түрғын халықтың
ауысуы, 1991-1999 жылдар арлығындағы
|Иммиграция ... ... өсім ... саны |% ... саны |% ... саны ... |100 |1958772 |100 ... ... ... ... Республикасының 1991-1999 жылдар аралығындағы |
|миграция қорытындысы. Алматы: ҚР ... ... ... ... - Қазақстан мен ТМД және ... ... ... түрғын
халықтың ауысуы, 2000-2002 жылдар арлығындағы
(адамдар)
| ... жыл ... жыл |
| ... ... мен Балтық елдерІнен келетін миграцияны қарастырардан ... ... шолу ... КСРО ... ... Республикасы Орталық
Азияның басқа да республикалары секілді реципиент ел болды. Бүл кезеңде,
осы 2004 жылы ... ... ... тың және ... ... ... дамуы қарқынды жүріп жатты. Тек, 1954-1959 жылдар аралығынның
өзІнде Қазақстанға елдің Еуропалық бөлігінен 1 ... 450 мың ... ... ... ... ... ... республикалармен миграциялық айырбастың
тағы бір ерекшелігі - Қазақстанға мәжбүрлі ... ... ... ... ... ... босқындар 1990 жылдан,
Тәжікстандағы, Кавказ Республикаларындағы, Солтүстік ... ... ... ... ... ... көп
босқындар Ауғанстаннан (2105 адам), Чечнядан (1038 адам), Тәжікстаннан (638
адам) ... [16]. ... ... ... Республикасының Алматы,
Ақмола, т.б. облыстарында мекендеп қалуда, ал осымен ... ... ... ... ... Еуропа мемлекеттеріне өтуде
транзиттік коридор ретінде пайдалануда.
Жұмыс күші мигранттарының экономикалық қауіпсіздікке мынандай ... ... ... бөлігі өздерінің біліктілігіне тән жоғары
сипаттағы мамандықта қызмет етпей, бар жүмысты істеуге ... ... ... ер ... гөрі ... ... және ... шығуға
жастары тақаған адамдарға жүмыс табу қиын. Осымен бірге, атап өтер жәйт,
бізге біліктілігі төмен ... (нем. қара ... ... ... Ал
Ресейге келер болсақ білікті орыс тілді мамандардың келуі жақсы құбылыс.
Өйткені, бұрынғы КСРО ... ... ... ... ... ... ... үлт болып есептелініп, олардың білім алуларына,
біліктіліктерінің дамытылуына ... ... ... ... ... ... Институтының статистикалық болжамы бойынша, 1999-2016 жылдар
ТМД елдерінен ... ... 4 ... адам ... ... ... бізге келіп жатқан оралмандар түрган мемлекеттерінде «бөтендер»
ретінде қарастырылғандықтан көбісінің біліктілігі мен ... ... олар да ... ... қара ... ... Қазақстан Республикасына келіп жатқан мигранттардың материалдық
жағдай деңгейлері де ... ... ... ... ... ... ... ғалымы Е.Г. Равенштейн де, экономикалық
факторларды миграцияның ... ... деп атап ... ... ... ... «Балық судың терең жерін, ал адам өзіңе жақсы жерді
іздейді» дейді. Сол себептерден ... ... ... ... ... ... ету саласына қосымша жук салуда,
түрғындардың ... ... ... ... ... ... ... көшіп алған мигранттар біртіңдеп Германиядағы жагдай секілді,
өздеріңе туыстарының көшіп ... ... ... Ал бұл одан ... ... ... ... легін ұлғайтады.
Алыс шетелдермен миграциялық байланысты қарастырар болсақ, 1991 ... ... ... ... 640400 адам ... ... Яғни 1991 жылдардан «мигрант-спринтерлерден» гөрі ... ... ... ... ... ... биік шыңы 1994 жыл
болып табылады. Бұл жылы ... ... ... ... ... мың қазақстандық шетелге көшіп кеткен.
Кейінгі жылдары КСРО-дан көшіп жатқан ... - 90% ... ... - ... Израиль, АҚШ болуда. Ұлтына байланысты ... ... - ... ... ... ... ... 1991
жылы алые шетелдерге көшкен мигранттардың 92,6% жаңа түргын орны ретінде
Германияны, ал қалғандары Греция, ... және т.б. ... ... ... ... қабілетті, репродуктивті 15 пен 49 жас
аралығындағы ... ... ... Қазақстан Республикасының жұмыссыздық
мәселесін азайтары анық. Алайда, ол осымен қатар елдің ... ... ... да ... Қазақстан Республикасы
экономикалық дағдарыстан шықаннан кейін, эмиграция экономикалық өсу үшін
күрделі кедергі болады.
Эмиграциядан келетін қауіпті бір ... ... да ... ... ... ... кететін еңбек миграциясының көлемі ауқымды болмасы
анық. Оған біздің еліміздегі саяси және экономикалық ... ... ... ... ... ... мен ... әкімшілік -
заңдылық іс-шаралары да кедергі ... ... ... ... ... ... ... байланысты сүрыптау саясатын жүргізуі
да, шетелде еңбек еткісі келетіндерге бөгет болуда. Мұнымен қатар дамыған
елдердің өзінде жұмыссыздық деңгейі 7-10% құрайтынын ... ол ... ... маманданған жұмысшылар арасындағы бәсекені күшейтері даусыз. Ал
Қазақстан Республикасынан потенциалды ... ... ... ... ... біліктілік стандарттарынан темен. Мигранттардың
біршама бөлігі ғана шетелде еңбек ете алады, оның өзінде ең ауыр, зиянды
жүмыстарда ғана ... ... ... ... миграциясының Қазақстан Республикасы үшін
тиімділігі да бар. Дамушы елдердің тәжірибесі ... ... ... ақша жіберуі көп орынды алады. Мөселен, 1990-шы жылдардың
Пөкістанда ол ІЖӨ-нің 3% асып түссе, ... - 4%, Шри ... - ... Мұндай нөтижені шетелге кетіп жатқан қазақстандықтардан да күтуге
болады. Бірақ ол үшін, ... оны ... ... ... ... шығаруы
керек, сонда жұмыс күшінің эксперты еліміз үшін шындығында пайдалы болады.
Халықаралық миграцияның Қазақстанға тигізетін экономикалық ... ... ... ... ... ... ... бақылаусыз шығарылуы
нәтижесіндегі, валюталық - қаржылық жагдайдың нашарлауы. Үлттық банктің
дерек көздері бойьшша 1990 жылдардың өзінде ... ... ... долларға дейінгі қаржы алып шыққан болса, ал кейбір деректер бойынша
1999 жылы оның ... 1 ... АҚШ ... ... ... алыс ... келетін жұмысшылар санына
келер болсақ, 1996 жылы Еңбек министрлігі 5,5 мың ... 467 ... ... 4,2 мыңы алыс ... ал 1,3 мыңы ТМД ... ... шетелден келгендердің арасындағы ең көбін Түркиядан келгендер қүраған
- 5 мың ... одан ... ... Қытайдан, АҚШ, Болғариядан,
Үндістаннан келгендер.
Жұмыс күшінің заңды импорты аймақтық еңбек нарықтарына ... ... ... жалпылай алғанда, олардың еңбегі Қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... шетелдерден келетін
жұмыс күші біліктігінің темен болуынан, олар біздің азаматтарымыз үшін
беделді емес және осы ... ... ... жүмыс орындарын
толтыруда. Осымен бірге олардың еңбек сапасы мен тиімділігінің жоғарылығы
мен осылардан туындайтын ... ... ... ... жақсы
бағдар береді.
Миграциялық саясаттың және визалық ... ... ... ТМД ... ... ашықтығы, Азиядан Еуропаға өту
үшін қолайлы географиялық жағдайлар, - мүның бәрі Қазақстан Республикасына
ТМД мен алые ... ... ... мигранттардың ағымының өсуіне
әкелуде. Заңсыз иммиграция, ... ... ... ... да,
экономикалық және қауіпсіздіктің ... да ... ... де асып ... ... ... ... Республикасындағы
2000 жылдағы заңсыз мигранттар саны - 230 мың адамды қүраған [17].
Қазақстан Республикасының халықаралық ... ... ... ... еңбек миграциясына, жұмыс күшінің экспорта мен импортының енуіне
әкелді. Шетел жүмыс күшін ... ... ... ... ... керек. Осыұан байланысты Қазақстан Республикасы шетелден
жүмыс күшін тарту мен ... ... ... ... мен ... ... Атап айтар болсақ, «Халықтың миграциясы жөніндегі»
Қазақстан
Республикасының 1997 жылдың 13-ші ... № 204-1 ... Бұл ... ... ... ... ал 3-ші бөлімі «Иммиграция» деп аталады. 2-
ші ... 7-ші бабы мен 3-ші ... 10-шы және 18-ші ... ... мен ... ... ... мәселесі
қарастырылған. Осымен қатар Қазақстан Республикасы Президентінің 1995
жылдың 19-шы маусымындағы «Қазақстан ... шет ел ... ... ... № 2337-ші Қаулысы бар. Бүл Қаулының - «Қазақстан
Республикасындағы шетел азаматтарының қүқықтық ... ... 3-ші ... ... ... Қазақстан Республикасындағы шетел
азаматтары Конституцияда көрсетілген барлық қүқықтар мен еркіндіктерге ... осы ... ... барлық қойылған міндеттердІ орындаулары тиіс.
Шетелдік азаматтардың өздерінің қүқықтары мен ... ... ... оның азаматтарының мүдделеріне нүқсан келтірмеуі
тиіс. Осы Қаулының «Қазақстан Республикасына кіру туралы» деген ... ... деп атап ... ... ... пен ... және ... халықтың денсаулығын қамтамасыз ету мақсатында шетел
азаматына Қазақстан ... ... ... ... Ал осы
Қаулының «Қазақстан Республикасынан тысқары шыгару» деген 28-ші бабында:
Егер де ... ... ... мемлекеттік қауіпсіздік немесе
қоғамдық тәртіпті сақтау мүдделеріне қайшы ... онда ... ... ... тысқары шығарылады [18].
Осымен бірге, 1997 жылдың 13 -ші ... ... ... ... ... туралы» Заңында да (24.12.01 ж.
№ 276-11 өзгерістері мен толықтырулармен) ... күші ... ... бұл ... «Еңбек миграциясын жүргізудің тәртібі»
деген 5-ші бабында ... деп ... ... ... миграциясын
реттеуде, басымдық ішкі еңбек нарқын қорғауға жасалады. Ал 6-шы бабында -
өскери ... ... ... ... ... ... ... байланысты шетелде жүмыс істеулеріне
қүқығы бар ... ... 2001 ... 30-шы ... М155-П
Әкімшілік құқық бұзушылық туралы ... 394-ші ... ... келу ... ... ... ... мен азаматтығы жоқ
адамдарға қарсы қолданылатын іс-шаралар ... ... осы ... 1-ші ... - ... ... келу ... бұзған
шетелдік азаматтар мен азаматтығы жоқ адамдарға ... ... ... ... бойынша айыппұл салынады (9190-18380 теңгеге дейін) және
оны салу ІІҚБ-нің бастыгының құзырында ... Ал осы ... ... - Қазақстан Республикасына келу ережелерін шетелдік азаматтар мен
азаматтығы жоқ адамдар бүзса, ҚР заңсыз келу арқылы және ... ... ҚР ... ... өту ... ... оң ... әкімшілік қамауға алынып, ҚР территориясынан шығарылады. Судьяның
компетенциясына кіреді. Осы Кодекстің 396-шы бабы, ҚР ... ... ... ... ... мен тәртібін бузу деп аталады. Мүнда:
• жүмыс берушінің заңсыз иммигранттарды жүмысқа ... ... ... дейін, лауазымды түлғалар;
• жиырмадан;
• жиырма беске (18380-22975 теңге), ал ... ... - үш ... айлық есептік көрсеткішке (275700-459500 теңгеге) дейін айыппүл
төлейді делінген.
Әкімшілік қүқық бүзушылық ... 396-шы ... ... ... ... ... Кодексінің 330-3 бабы бойынша қылмыстық
жауапкершілікке тартылады деп көрсетіледі. Яғни бұл 330-3-ші бапта, ҚР шет
ел жұмыс күшін жұмысқа алу ... ... рет ... ... ... ... ... дейінгі (643300-827100 теңге) айлық есептік көрсеткіш
бойынша айыппүл төлейді немесе жүз ... -екі жүз ... ... ... тартылатыны көрсетілген [1].
Алайда, осы Қаулылар мен Заңдарға қарамастан Қазақстанның ... ... ... ... ... ... қысымымен бұзылуда.
Оған қарсы тұру ТМД мемлекеттері аясында визасыз режим ... ... алыс ... келетін заңсыз иммиграция (Қытай, ... т.б.) ... ... миграция сипатын сақтап қалуда. Заңсыз
мигранттар ... ... бару ... өту ... ... Олар ... өздерінің келешегін байланыстырмайтын
болғандықтан еш ... ... Осы ... заңсыз миграция ағыны
елдегі қылмыстық жағдайды объективті түрде нашарлатуы мүмкін. Мұнымен
бірге, ... ... да ... ... ... ... өту ... олар көптеген жұқпалы және
эпидемиялық ауруларды таратары сөзсіз.
Жоғарыда ... ... ... ... ... бойынша заңсыз иммиграцияны экономикалық қауіпсіздіктің эр
түрлі субъектілеріне қатер ретінде және нашар қүбылыс ... ... ... дейді[19]. Біріншіден, заңсыз миграция мигранттардың өз
қауіпсіздігін іздеу ... ... ... ... ... ... түрғындарды қызықтырмайтын жүмыстарды заңсыз мигранттар ... ... ... ... қызмет көрсету саласы мен
инфрақүрылымның дамуына ықпал жасайды.
Бірақ та, тұтасымен алғанда, жақын және алыс ... ... ... ... ... ... ... жақтарын басып
түседі. Өйткені, заңсыз мигранттардың «көлеңкелі ... ... ақыр ... көп ... ... ... дамудың интернационализациялануы деңгейіне сай, онда көп орынды
халықтың және еңбек ресурстарының миграциясы, оның ішінде ... ... ... ... ... алуда. 1990-шы жылдардағы әрбір
алтыншы мигрант зерттеуші, инженер немесе дәрігер болса, әрбір үшіншісі -
қызметкер болған. ... ... ... ... ... кәсіби
мамандардың халықаралық миграциясы дүниежүзінде 2 миллион адамды құрады.
Әлеуметтік - экономикалық ... ... ... ... ... ... даму мен ... басты шикізаты
және факторына айналдырды. Негізінен, интеллектуалдық миграцияның ғаламдық
феномен қалыптасты. ... ... өзі ... ... ... ... ... елдерге кетіп жатқандардың көбі ең білікті, білімді,
жоғары маманданған, яғни сол ... өмір ... кете ... сенімді
адамдар болып табылады.
Интеллектуалдық миграция дегеніміз-ғылыми ... мен ... ... ... ... ... жатқан, сонымен бірге осы
салада қызмет көрсететін жоғары ... ... және ... ... ... ... ... миграция уақытша және тұрақты болып екіге
бөлінеді. Уақытша- халықаралық ғылыми байланыстың түрі болса, ал тұрақтысы
- ... ... яғни ... кетуі» атауын алған еді. «Ақыл-ойдың
кетуі» екі түрлі түсіндірілуі мүмкін. Ең кең ... - ... ... шығармашылық жұмыспен айналысатын мамандардың, осымен қатар
ықтимал мамандардың: студенттердің, аспиранттардың және стажерлердің кетуі.
Бірқатар зерттеушілер ... В. ... В. ... П. ... ... келісімшарт бойынша жүмыс істейтін жаттықтырушыларды,
спортсмендерді, артисттерді, осымен бірге ... ... ... да ... ... ... ... [20].
Интеллектуалдық миғрация мемлекеттің сыртқы қауіпсіздігіне ықпал етуі
мен оның қорғалу мүмкіндігіне ... ... ... ... ал ішкі
қауіпсіздік көзқарасы жағынан қажетті саяси, әлеуметтік-экономикалық,
ғылыми-техникалық дамудың үйлесімділігіне ... ... ... ... қайшылықты болса да мынандай багыт бекітілуде, яғни жеке ... ... ... ... үлғайту. Әлемдік қауымдастық қауіпсіздікті, жеке
түлға қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, әлемдік ... ... ... қамтамасыз етуі тиіс. ЮНЕСКОның бүрынғы бас
төрағасы Ф. Майордың ... «... ... - бүл ... ... ... ... мүмкіндік беретін, білім, ғылым және ... ... ... Бұл ... әлемі» .
Алайда, шаруашылық өмірдің интернационализациялануына қарамастан қазіргі
әлемде күшті бәсеке ... ... ... ... қарқынды ендірістІ
дамыту мақсатында және қазірде постиндустриалды қоғамды қүруы үшін жаңа
білімді ... ... ... ... ... ... әлемдік
қауымдастықтың қызығушылығын туғызуы бірінші жыл емес. ... 30 ... ... ... осы мәселе бойынша мыңдаған еңбектерің жариялады.
Мемлекетаралық миграция ... ... ... ... еңбек жағдайы ықпалымен қалыптасады.
Сондықтан, интеллектуалдық ... ... ... ... ... ... теориялык тәсілдерді сипаттау керек.
Миграцияның жаңа классикалық тұжырымы экономикалық ... ... ... ... Бұл ... бойынша, қаржыға қарағанда
еңбек ұсынысының көптігі, еңбекақы деңгейінің төмендеуіне алып келеді.
Нәтижесінде еңбек жалақысы аз ... ... ... жалақы деңгейі
жоғары елдерге ... ... ... ... еңбек ресурстарының
миграциялық қозғалысы ... ... ... ... ... тұрақтануы мен жұмысшылардың экономикалық қауіпсіздігінің өсуіне
алып келеді. Бірінші кезекте бұл ... ... ... ... ... ... ... мемлекетаралық миграцияның барлық экономикалық
факторларын ескермейді. Онда мифациялаушы халықтың нәтижелі үміттеріне
экономикалық ... ... орын жоқ. Бүл ... да, ... ... да ... Осы ... орнын осы жаңа классикалық
миграция түжырымы толтырмақшы. Ол ... ... яғни ... ... ... осы ... ... нарқы динамикасын, оның кәсіби-
біліктІлІгін қүраушыларын біршама дәлірек ескергісі ... ... елі мен ... елі арасындагы өзара байланысты түтастай
ашып бергісі келетін, халықаралық еңбек миграциясыныц екі түрлі ... ... ... - ... ... ... тұжырымы жағдайында,
мигранттармен жабдықтаушы және оларды пайдаланатын ... ... ... ... пен ... біртіңдеп теңеседі. Осындай теңесу нәтижесінде
сұраныс пен ... ... жөне ... дамуын
тездедетін, сөйтіп олардың қауіпсіздігіне жағымды (бірдей болмаса да) ... жаңа ... ... ... соңғы тұжырым, бүкіләлемдік миграциялық жүйе тұжырымы. Ол еңбек
миграциясы ... ... ... ... ... әр ... ... әлемдік еңбек қатынасы жүйесі түсініктеріне сүйенеді. Бүл
тұжырымға сәйкес, үйреншікті еңбек ресурсы категориясы басқамен, яғни ... кең ... ... Бүкіләлемдік адам ресурстары үш аймақ
бойынша бөлінеді - дамудың негізгі ... ... шет ... ... ... ... немесе елдердің бір-бірінен тәуелсіздігі
деңгейі, олардың адам ресурстарының сапалық ... ... ... ... ... ... деп есептеледі .
Әлеуметтану көзқарасы бойынша, халықаралық еңбек миграциясына байланысты
екі негізгі теориялық тәсіл байқалады.
Біріншісі, ... ... ... өзгерістердегі
миграциялардың рөліне басты назар аударады. Бұл бөлініс бөлек әр ... ... ... деп ... ... жоғарғы білікті кадрлар
да кіреді) - әлеуметтік қабатты ... ... ... ... ең ... ... байланысты.
Екінші тәсіл, миграцияның қозғаушы ... ... ... жөне оның жеке бір ... үшін салдарын қарастырады. Оны жекеше
әлеуметтік тәсіл деп айқындауға болады.
Әлемдік ғылыми ... ... оның ... ... ... ... әр ... түсіндірілгенімен, мынандай мәселелер
жиі келтіріледі:
* бай және кедей елдер аралығындағы теңсіздік;
* елдер арасындағы демографиялық тепе-теңсіздік - санындағы, ... және ... ... ... ... ресурстарындағы айырмашылық;
* экономикалық өсу қарқынының тең еместігі;
* қауіпсіздік мақсаттары - миграция арқылы әр түрлі аспектідегі (саяси,
әлеуметтік, этникалық, діни, ... және т.б.) ... ... ... ... стратегиялар, әр ... ... ... түруы нәтижесінде эр ... ... ... ... ... ... желінің болуы, яғни әлеуметтік байланыс желІлерінің
болуы және еңбек ... ... ел мен ... ел ... ... ... ... үйымдық қүрылымның болуы, уақытша ... ... ... ... ... ... жөне арнайы - жоғары және
жоғарғы білікті еңбекшілердің шекара аралық ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезенде
әлемде, әлеуметтік-экономикалық дамудағы адам ... ... ... ... миграцияның ерекше сипаты, оның көлемінің ... ... ... ... ... ... қосылуы, оның
үлесіндегі еңбек миграциясының тез өсуі. Ол ... ... ... мамандығына, біліміне, ... ... ... ... ... ... ... үлесі үдайы өсуде.
Постиндустриалды қоғамға өту, елдің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы
ғалымдар мен инженерлердiң еңбегінің рөлінің ... ... ... ... П. Друкердің айтуынша, «дамыған экономиканың нағыз
капиталы... білім ... ... ал ... ... ... қүндылықтары мен нормаларын анықтаушы топқа айналды»[21] . Мүның
жалғасы ретінде ... ... мен ... ... ... ... менеджерлердің, өз Ісінің мамандарының көбеюі болды.
1962 жылғы ... ... ... ... ең ... ... dгаіn» түсінігі пайда болды. Бұл ... ... ... ... ... ... мен ... белгілеу үшін
пайдаланылды. Осы термин барлық жерге тез тарай ... ... ... құбылыс барлық елдерде болып жатқан еді.
2.3. Астыртын миграция Қазақстанның қауіпсіздігіне және ... ... ... ... - ... мен ТМД ... үшін әлі ... ортаға толығымен енбеген жаңа үғым. Ресей ғалымдары В. Плешаков пен
Н. ... ... ... ұғымын енгізудің қажеттігін
арнайы негіздеген болатын. Олардың айтуынша, «Криминологиялық қауіпсіздік -
бұл жеке түлғаның, қауымдастықтың және мемлекеттің ... ... ... әр ... ... ... ... мен процестер)
туындататын қылмыстық қол сұғудан қорғауда екендігінің ... ... ... ... ... ... екендігінің саналы сезінуі»
[22].
Қауіпсіздік аспектісінің басқа да әр түрі секілді, ... де ... ... мен объектілері бар ғана емес,
осымен қатар олардың ... ... ... жағдайынан объекті
жағдайына өту және керісінше болады. Мәселен, полиция қызметкері азаматты
қорғау кезінде субъект сапасында болса, ал өзі ... ... ... объект
жағдайына көшеді. Алайда, қоғамдық санада кім субъект, ал кім ... ... ... берік түсінік үстемдік етуде. Қоғам берік сенімді,
яғни топтық деңгейде қауіпсіздік профессионалдары құрбан ... ... ... де ... ... ... ал балалар - қауіпсіздік объектісі
дегендей.
Бұлай типтерге бөлу, криминологиялық ... ... ... ... де ... ... ... 1993-1998 жылдардағы
Ресейдегі қылмыстың негізгі бағыттарын ... ... ... ... яғни ... - ... пайда көзі жоқ адамдар тобы жиі
жасайды екен». Бірақ та бұл тенденцияның бар ... ... ... да ... ... ... білдірмейді.
Жүргізілген сауалнамалық зерттеулерімнің ... ... да ... ... көбеюіне себептің көзі ретінде
қарайтынын анықтадым. Қылмыстық қауіптің көзі ... ... ... ... содан кейін басқа да мигранттар ... ... ... көп ... және ... та қалатын Алматы қаласында,
Алматы облысында, Қарағанды ... т.б. ... ... ... ... ... ... белгілі болса, басқа да мигранттарды ... ... ... кең ... және ... тенденцияның барлығы да
анық.
Республикамызға ТМД ... ... ... ... ... 2001 жылы ... ... істің - 2,2 мыңын солар
жасаса, 97 қылмысты алыс шетелдерден келген мигранттар жасаған .
1997 жылы ... сол ... ... ... ... Т. ... да, ... ұлттық қауіпсіздікке қатер ретінде көрсетілген .
Бұл дұрыс та, әйтсе де автордың «Ресейдің кейбір аймақтары, бұрынғы ... ... ... және ... ... келіп
жатқан жұмысшы күшімен толығуда» - деген жалпыламабаға ... ... ... ... Қазақстаннан барып жатқан сапалы мигранттардың үлесі ... деп ... ... ... криминалды қатерін күшейтеді ме
деген ... ... ... беру ... Миграция стихиялық, бақылаусыз
сипатта болған сайын оның кәсіби қылмыскерлер мен ... ... ... ... Олар кеңістікте орын ауыстыруда, құқық қорғау
органдарының қудалауынан құтылуға және өзінің қылмыстық әрекеттеріне жақсы,
пайдалы орта ... ... ... Осы ... топтар миграциялық лекті,
қоғамға қарсы әрекетке айналдырады. Мигранттарды пайдалана отырып, ... ... мен ... ... ... ... елдерге
мигранттарды арзан, заңсыз жүмыс күші ... ... ер ... ал әйелдерді жезөкшелікпен еріксіз айналысу ... ... ... ... ... әр ... ... өзі, қылмыстық көріністің әр
түрлі көлемде болатынын көрсетеді. Ол уақытша және ... ... мен ... ... аударушыларға, еңбек және оқу миграциясына
т.б. байланысты. Іс ... ... және ... ... ... ... де, ал ... қылмысқа қатысы
жөніндегі мерзімдік ... ... ... ... жоқ. ... ... барлық посткеңестік мемлекеттердің ішінде Қырғызстанда
шығарылған[23]. Бүл мәселені заңгерлер ғана қарастырып кетуде, оның ... ... ... ... ... болуына, ақпаратты алу жолдарының болмауы да септігін
тигізуде. Қылмысты тауып және «есептеу» үшін ... ... ... ... ... ... - ... уәкілдіктегі қызметкер емес, ал
зерттеуші - тергеуші емес екендігі да ... ... ... ... ... ... Осы ... миграциялық
полицияның жылдық есептерінен бірінші ақпаратты алып, екінші ақпаратқа
айналдыру керек. Мен өз зерттеуімде осылай ... ... ... ... осы бөлімшемнің соңына қарай келтірдім.
Осымен бірге бұл бөлімшеде «сыртқы миграция мен қылмысты» екі деңгейде
қарастырдық, яғни ... ... ... ... және ... ... мен ... облысы бойынша).
Қылмыстылық үш негізгі көрсеткіш бойынша ... ... және ... ... ... ... ... өлшенеді (сол территориядағы белгілі бір уақыт көлеміндегі қылмыс
санымен) және қылмыстылық коэффиценті түсінігімен. Негізінен, қылмыстылық
коэффицентің алу үшін қылмыс санын ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық Кодексінің 15-ші
бабында - қылмыс жасаған кезде 16 жасқа ... адам ... ... делінген) елдегі
аймактагы) 10 мың адам санына болу керек немесе есептеу масштабы кіші
болғанда 1 ... Ол мына ... ... Ч-1000, 10000 және ... ... ... ... 10000 адамға шаққандағы тіркелген
қылмыс санын білу үшін осы формуланы пайдаланамыз. ... 2002 ... ... ... көрсеткіші 135200 құрайды [124, 84 б.]. Ал 2001
жылғы Республикамыздағы адам саны 14862700 ... 2002 ... адам ... ... Енді осылардан тұрғындардың орташа жылдық ... ... ... Оны ... ... ... ... = 29708700 ÷2
=14854350
Енді формула бойынша мынандай амалды қолданамын: 135 200 ÷ 14854350 =
0,0091017 х 10000 = ... 2002 ... ... ... 10000 ... ... қылмыс саны 91,0 % ... ... ... ... қылмыстың санын 10 мыңға, ал Алматы облысындағыны бір
мыңға бөліп коэффицентті ... ... осы ... ... ... өткендей 2002 жылғы тіркелген қылмыс саны 135200 құраған.
Бұл қылмысты ... ... ... өтер ... оны ... 8-ші ... ... береді.
Бүл кестеден қылмысты жасаушылардың 8,9% кәмелеттік жасқа толмағандар,
13,3% әйел адамдар, бұрын қылмыс ... ... 12,3%, ал ... ... ... құрағаның көреміз. Осы сандық дерек,
қылмысты көбіне тұрақты еңбек көзі, яғни жұмысы жоқтар жасайтының ... ... ... құрамы
| ... |2001 ... ж. |
| | | ... |
| ... |% ... |қыркүйек ... | | |2002 ж. |
| | | ... |
| | | ... ... ... | | | ... |96386 |93,2 |85,0 ... ... | | | ... ... |12816 |97,4 |82,4 ... | | | ... |8532 |102,8 |75,0 ... |67640 |91,2 |85,5 ... | | | ... | | | ... |11886 |88,0 |98,4 ... | | | ... | | | ... |104 |97,2 |81,6 ... көзі: Статистическое обозрение Казахстана (Ежеквартальный журнал) |
|№ 4, 2003. ... 88. ... ... ... әр түрлерінің пайыздық арақатынасымен
шығарады. Бағытына байланысты қылмыс бірнеше сапалық санатқа немесе топқа
бөлінеді. Мәселен, жеке ... ... ... ... ... қарастырылады.
Нәтижесіне қарай, ол қауіпсіздіктің индивидуалдық субъектісің тікелей жоюы
немесе дене бітімі қауіпсіздігіне қастандық ... келу және бір ... ... ... ... ... ... Келесісін
пайдакүнемдік мақсаттағы қылмыс құрайды. Оның салдары жеке ... ... ... ... ... ... ... және территориялық қауымдастық деңгейіндегі, ұлттық деңгейдегі,
мұнымен қатар бұл қылмыс бөлігі физикалық қауіпсІздік қатерімен және ... ... ... ар-намысының қауіпсіздігіне тікелей қастандықпен
ұласады.
1997 жылғы 16 шілдеде (№ 167-1) ... ... ... ... (2000 ... 5 мамырдағы № 47-II, 2001 жылғы 16
наурыздагы № 163-II, № 164-ІІ ... ... ... ... II ... 9-бабында қылмыс үғымына анықтама беріледі.
Яғни, осы ... ... ... ... ... айыпты қоғамдық қауіпті
іс-әрекет (іс-әрекет немесе әрекетсіздік) қылмыс деп танылады делінген. ... ... ... ... жеке ... ... қылмыс, отбасына және
кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстар, адамның және ... ... мен ... ... ... бейбІтшілік пен
адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар, мемлекеттің ... және ... ... қылмыстар, қоғамдық қауіпсіздікке және
тәртіпке қарсы қылмыстар, әскери қылмыстар, халықтың денсаулығына және
адамгершілігіне қарсы қылмыстар және т.б. деп ... ... ... ... ... қоғамдық қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз
етуді көздейді. ... ... ... ... Кодексінің
ерекше бөлімінің 1-тарауының «Азаптау» деп аталатын 107 ... ... ... ... ... діни өшпенділік немесе араздық
түрғысында жасалған әрекеті - бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын
шектеуге не үш ... жеті ... ... ... бас бостандығынан айыруға
жазаланады делінген[24].
Қылмыстық көрсеткіш құқық қорғау органдарында ... бұзу ... ... ... Іс ... қылмыстың шынайы саны, ресмиден көп
болады. Өйткені бірқатар жағдайлар ... ... ... ... деп ... ... ... бірқатар қылмыс саны латентті кезеңде
болады және ... ... ... ашылады. Осыған байланысты олар
ағымдағы жылдың статистикасына түспей қалады.
Біз негізінен ... ... жеке ... ... қылмыстарға, жеке
меншікке, қоғамдық қауіпсіздікке және тұрғын халықтың денсаулығына, ... - ... ... ауыр дене ... салу, ұрлық, тонау, бопсалау,
есірткіні заңсыз айналысқа түсiруді қарастырамыз. Бұл ... ... жеке ... ... қатер төндіретін және ... ... ... деңгейі туралы, оған мигранттардың
қатысуы жөніндегі қоғамдық пікірдің ... ... ... ... қаласында шетелдіктердің 2002-2003 жылдары жасаған
қылмыстарының ашылуы туралы сандық дерек келтіріледі. Бұл 9-шы ... ... ... жыл бойында өткен, алыс және жақын шетелдерден
келген азаматтар мен азаматтығы жоқ шетелдіктердің жасаған қылмыстары мен
шетелдіктерге ... ... ... ... ... қылмысы мен шетелдіктерге қарсы жасалған
динамикасы
|Мәліметтер атауы |2002 жыл |2003 жыл ... Алыс шет елге ... ... ... |1977 |1308 ... | | ... ... ... ... шет ел |42628 |35341 ... ... оның ... | | |
|1 |2 |3 |
|- ... ... - ... келгендер - |6395 1014 |4463 375 ... ТМД ... ... |32009 183543 |27478 80090 |
| |226171 |115431 ... ... ... ... жатқан, тіркеуде |1044 |1146 ... шет ел ... мен ... жоқ | | ... | | ... Оқып жатқан шет ел студенттерінің саны |2081 |2552 ... ... ... саны |346 |246 ... Қазақстан Республикасының азаматтығына |2183 |3065 ... | | ... Шет ел ... ... ... |28600 ... | | |
| | | ... Келу ережелерің бұзғаны үшін әкімшілік |6521 956 2438|6883 364 2309|
|жауапкершілікке тартылғандар Оның ішінде: - |2857 |4210 ... ел ... - ТМД ... - ... | | ... жеке ... | | ... ... ... ... саны |1 |12 ... Шетелдіктерге қарсы жасалған қылмыстар |55 |58 |
|1 1 . ТМД ... ... |42 |98 ... ... саны | | ... ТМД ... ... |18 |17 ... ... ... | | |
|1 3 . ... арнайы қабылдау |5022 440 1351|5322 238 ... ... ... саны Оның |3231 |3139 ... - шет ел ... - ТМД ... | | |
|- ... ... азаматтары | | ... ... ... ... |15572 221 |2119 162 ... Оның ішінде: - шет ел |1351 | ... - ТМД ... | | ... ... ... сведения по линии деятельности службы ... ... 2003 год. Дело № ... ... ... 31.12.03г.). |
| ... бүл ... ... ... көрсеткеннен мигранттар көп келуі
де, олар ресми тіркелгеннен де қылмысты көп ... да ... ... келетін болсақ, Алматыны не себептен қарастырғанымызға
тоқталып өтейік. Алматы - Қазақстанның оңтүстік астанасы, әкімшілік-саяси
жөне ... ... ... ... ие. ... ... ... қаупсіздікке қатер туралы қалай ойлайды,
қалған шет аймақтарда да сондай пікір жалғасын ... ... ... ... ... және ... ... шекараласып жатыр.
Әлеуметтік-экономикалық жағдайлары нашар шет ... ... ... ... т.б.) Алматы облысының әлеуметтік-экономикалык
жағдайы жақсы. Ол ... ... ... және ... мүлікті, табыс
пен пайда көздерін жинақтап шоғырландырады.
Оңтүстік астанамызға келетін мигранттар - көбіне ізденімпаз, ширақ,
пайда тауып жетістіктерге ... ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағының әрбір түпкірлерінен және алыс шетелдерден әр түрлі
медениет пен ... ... ... Олар ... билік басындағылардың шектеулеріне, қатаң ... ... Осы ... ... ... ... заңсыз жағдайда, антисанитарлык жағдайда тұрып және ең ауыр қара
жүмыстарды істеуге мәжбүр болуда. Ал ... ... ... ... ... ... де түсінікті. Бұған дәлел ... ... ... ... ... ... ... мұны төмендегі 10-шы
кестеден көруге болады.
10-кесте-2003 жылдың қаңтар-желтоқсан айларындағы ... ... ... ... ... | ... ... ... |
| ... ... |өте ... |аса ... ... | ... ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | ... ... ... |118485 |23932 |3268 |72151 |19134 ... ... |5533 |1122 |199 |3088 |1124 ... ... |6338 |1256 |123 |3564 |1395 ... ... |7968 |1379 |229 |4994 |1096 ... ... |2589 |461 |52 |1225 |851 ... ... |13797 |2666 |440 |8236 |2455 ... ... |5527 |1158 |208 |3553 |608 ... ... |4841 |1048 |154 |2988 |651 ... ... |11743 |2702 |317 |7050 |1674 ... облысы |9762 |1520 |164 |6566 |1512 ... ... |2984 |437 | 49 |1939 |559 ... ... |2374 |597 |103 |1167 |507 ... ... |6831 |1644 |224 |4041 |922 ... обл. |4683 |941 |164 |2968 |610 ... обл. |8661 |1535 |222 |5084 |1820 ... ... |3556 |915 |124 |2102 |515 ... каласы |14879 |3681 |408 |9597 |1193 ... ... ... Республикасының ... ... ... 1/2004. 306-ші бет. ... - ... ... ... тез ... ... кете
алады, ал бұл заңсыз мигранттар үшін, қылмыстық топтардың ... үшін ... ... ... инфраструктурасы да мигранттардың көптеп
келуіне септігін тигізеді. ... ... ... ... ... ол ... «шығыстан-батысқа» бағдарланған
мемлекетаралық автомобиль және темір жол трассалары өтеді. Осымен ... ... ... оқу ... жөне босқындар мен қоныс
аударушыларға ... ... да бар. ... ... болсақ,
Алматы - бұл күнде ақпараттар алу мен пайдалы табыс көзін табу ... ... ... ... бел буу да ... ... қантар-желтоқсан ішінде ТМД-дан лоне ТМД-дан басқа ... 65308 адам ... Ал 2002 ... қаңтар-желтоқсан
айларында Қазақстанға 58162 адам ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысына (11645), Алматы (7772), Маңғыстау
облысы (6094) және Жамбыл облысына (5490 ... ... тек қана ... 5496 адам ... Оны ... 11-ші кестеден көруге
болады. 1-кесте.
Миграция сальдосы адам
| ... ... ... |
| ... ... 2004. №1. 122 б. ... ТМД ... келген мигранттардың үлес салмағының көп екендігін, ал
алыс шетелдерден келетін мигранттардың ... ... аз ... Бірақ олар да көбейіп ұлғаюда. Олар: Қытайдан, Түркиядан, Ираннан,
т.б. елдерден ... ... ... мен ... ... ... мигранттардың көбін - тәжіктер, ... ... ... отыр. Мәселен, 1989-1998 жылдар ... ... ... ... тәжіктердің саны 387, түріктердің саны ... саны 185 ... ... ... оның ... ... ... қылмыстарының жартысы қүқық қорғау органдарының назарынан тыс қалып
та қояды. Бірінші кезекте, мигранттардың жәбірленушісі ... ... ... ... ... тұрақтағысы келмейді немесе тұрақтай
алмайды да, осы ... ол ... ... өтініш жазбайды. Мұндай жағдай
мынандай кезеңде де ... Егер ... ... қылмыскер
жергілікті тұрғын емес деп ойлап оның табылатындығына күмән келтірсе. Мұның
бәрі мигранттардың латенттік ... ... ... ... ... миграция және Алматыдағы қылмыстылықты мигранттар отряды бойынша
сипаттап өтейік. Ол үшін ... ... ... ... ... ... алу ... Бұл өте қажет, өйткені Алматыда ... ... ... аймақтан немесе елдерден келген мигранттарды «басты
зұлымдық» сипатында қарап, ал қалғандарына салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... деген (Қарағанды, Жезқазған, Сатпаев, т.б.), Алматыдағы
«қытайлықтар», «өзбектер мен қыргыздарға» деген ... ... ... ... ... ... пікірінше әр түрлі елден
немесе ... ... ... анық бір ... ... шұгылданады
деген мәселені толығымен мақұлдауға болмайды дейді. Дегенмен, арнайы қылмыс
түрлерімен шұғылдану бір ... ... да. ... ... оңтүстік астанамызға есірткі тасымалдаса, ал әзірбайжандықтар
суррогатты алкоголь ішімдіктерін астыртын ... ... ... ... ... ... ... жасағандықтарын білу
үшін, Алматы қалалық миграциялық полициясының 2003 жылғы ... ... ... ... мәліметтер келтірілген. 2003 ағымдағы жыл
Қазақстан Республикасына, ТМД және шет ... ... ... ... сипатталды. 2001-2002-ші жылдардағыдай экономикалық
мигранттар көп ... ... ... ... ... - ... келсе, ағымдағы жылы олардың саны - 57499 ... ... - 16743 ... ... ... жылы ... саны - 30711
адамды құрады, Тәжікстаннан - 3441 адамдай келсе, ағымдағы жылы ... - 7414 ... ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасының ІІМ-нің 22.02.02
жылында № 115-ші бұйрығымен құрылған ... ... ... взвод, транспортпен және байланыс құралдарымен жабдықталған
және 12 мобильдік топ ... бір ... және ... ... құралатын) та белсенді қызмет етуде. Бұл мобильдік (ұтқыр)
топтар тексеру басқармасына құқық бұзушы мигранттар жөнінде - 34 ... ... 5 ... - 330-шы бап ... 20 материал - 330-1-ші бап
бойынша, 2 материал - 330-2-ші бап бойынша, 5 материал - ... ... және 2 ... - 325-ші бап бойынша болды. Материал ... іс ... Оның - 9 ... ... ... осы бойынша - 7
азамат сотталды. Мәселен, 2003 жылдың 5-ші желтоқсанында ҚР ІІБ мен ҮҚК-нің
қызметкерлерімен ... ... ... ... шаралары барысында,
Алматыдағы Ақсай - 2 ... ... 75-ші ... 53-ші ... 1969 жылы ... ... ... Абдел Жабер Абдел Кадыр
ұсталынып, прокурордың санкциясымен МІІБ-ның ... ... ... Оған
Алматы қаласының территориясында террористік актіні ұйымдастырып жасағысы
келгендігі туралы және шет ... ... ... ... бар ... ... 2003 жылдың 24-ші желтоқсанында ... № 895 ... - ... ... және әрі қарай «Британдық
авиалинияның» ... ... - Оман ... ... ... Бұл ... ... Қазақстан Республикасының Сыртқы Істер
Министрлігі, Үлттық ... ... ІшкІ ... ... ... ... тасымалдаумен да шұғылдануда. Есірткіге
әуестік қауіпсіздікке әр жақты ықпал етеді. Есірткіге деген ... түрі ... ... ... ... және ... ... өмір мен өлім арасында болуына әкеледі. Есірткіге құмарлық жақсы
әлеуметтік байланыстарды жояды, қоғамның өсіп-өнуіне қауіп төндіретін қарсы
байланыстардың қалыптасуына ... ... ... ... ... деген
қажеттілігің басу үшін, оған қаржы табу мақсатында «басқа біреуден тартып,
ұрлап алады». Яғни есірткі ... ... ... ... ... қауіпті ұлғайтады.
Мүлікке байланысты қылмыстың 60%-н ... ... ... ... ... қылмыс түрлерімен қосылу бағытында
болатындықтан, ал ... ... ... ... біреуіне
қосылатындықтан есірткі бизнесі ... үшін ... ... ... ... қылмыстық топтарды қаржыландырудың көзі ретінде.
Есірткіні тарату жерлері вокзалдар, ... ... ... т.б. ... ... біздің елімізге ТМД елдерінен, Ауғанстаннан, Пәкістаннан, т.б.
елдерден әкелінуде. Мәселен, Ауғанстаннан есірткіні тасымалдау мен ... ... ... 2004 ... 15-ші ... ... ... мен Ауғанстан Президенті Хамид ... ... ... басты тақырыбы болды.
Қазақстан Республикасының 2001-2005 жылдарға арналған есірткі мен
есірткі бизнесімен күрес Стратегиясына ... ... ... күресті күшейтуде. Қазақстан Республикасындағы есірткімен
байланысты қылмыстың үлкен деңгейі 2002 жылы ... ... ... ... (19,9%), ... ... облысында (17,2%), Маңғыстау
облысында (10,8%) құраған. Бұл қылмыс түрін ашу 2001 жылы 81,2%-ды құраса,
ал 2002-ші жылы 91,3%-ды құраған[27]. Ал ... ... ... ... мәліметті төмендегі кесте береді.
12-кесте - МПБ-нің Алматы қалалық Миграциялық Полициясының Басқармасының
2003-2004 жылдардың 3 ... ... ... атауы |2003 жыл |2004 жыл ... ... ... ... шет ел |16677 |22164 6914 ... ... оның ішінде: |6725 9952 |15520 |
|Оның ... - шет ел ... - ТМД | | ... | | ... ... ... түрып жатқан, тіркеуде |1479 |1277 ... шет ел ... мен ... жоқ | | ... | | ... Оқып ... шет ел ... саны |2603 |2718 ... ... ... саны |246 |251 ... Қазақстан Республикасының |568 |581 ... ... | | ... Шет ел азаматтарьш шақыруға берілген |15210 |1557 ... | | ... Алые шет елге ... ... |249 ... ... | | ... Келу ... бұзғаны үшін |732 111 366 |1635 406 ... ... ... Оның |255 |791 438 ... - шет ел ... - ТМД азаматтары | | |
|- ... мен жеке ... | | ... Шет елдіктермен жасалған қылмыстар саны |- |2 ... Шет ... ... ... ... |3 |21 ... ТМД ... ... ... |3 |2 ... саны | | |
|1 2 . ТМД ... азаматтарына |. |2 ... ... ... | | |
|1 3 . ... арнайы |1443 83 447 |52 753 ... ... ... |913 | ... саны Оның ... - шет ел | | ... - ТМД азаматтары - Қазақстан | | ... ... | | ... ... ... |265 34 231 |36 28 8 |
|шығарылып жіберілгендер Оның ... - шет ел| | ... - ТМД ... | | ... ... ... |- |- ... барлығы: Оның ішінде: - | | ... ел ... - ТМД ... | | ... ... ... келе ... қорытындыға келдім.
«Миграция», «Криминалдық миграцияны» талдау нәтижесінде ғылыми ... ... ... ... ... дегеніміз-бір
мемлекеттен басқа мемлекеттке өткен кезде адамдармен жасалатын қылмыстардың
жиынтығы.
Дипломдық жұмысты зерттеу ... ... ... ... ... ... зерттеуге болады: қылмыстардың
түрлері, территорияның белгісі, ұлттық этникалық ... ... және ... ... ... ... арқылы.
Маятникалық, дүркін-дүркін, маусымды миграция түрлері қаралады.
Тарихи-демографиялық аспектіні қарау барысында, біздің елімізде болып
жатқан ... ... ... ... анықтамай зерттеу екі
талай екен.
Қазақстанның әр-түрлі тарихи кезеңінде миграциялық процесс әр-түрлі
өсімталдық дәрежеде еді, ол ... және ... ... ... ... болды.
1991 жылдан бастап миграция халқы Қазақстан Республикасына ... ... ... себептері әлеуметтік-экономикалық жағдайының
нашар болуы.Мигранттардың қылмыстарының санының өсуі трансұлттық сипатқа
ие.
Осы ... ... ... ... ... ... ... факторы, трансұлттық қылмыс болып ... оның ... мен ... ... ... ... зерттеу барысында олардың жағдайын,
құрылымы мен динамикасын анықталды. 2000-2006 жыл арасындағы статистикалық
көрсеткішті ... ... ... ... ... ... ... қылмыстар бірінші орында, халықтың денсаулығына және
адамгершілігіне қарсы қылмыстар екінші орында, қоғамдық қауіпсіздікке және
қоғамдық ... ... ... орында, жеке адамға қарсы
қылмыстар- төртнші ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызмет мүделеріне қарсы қылмыстар-алтыншы
орында.
ТМД азаматтары және шетел азаматтары жасаған қылмыстар ... ... ... қылмыстарының құрылысы (шетел азаматтары және ТМД
азаматтары) ерекше сипаттамаға ... ... және ... азаматтарының жасайтын қылмыстары көбінесе
Қазақстан Республикасында жасалады.
Мигранттардың қылмыстарына зерттеу жүргізген кезде олардың ... ... ... ... Қазақстан Республикасының және жақын шет ... ... ... ... мен ... ... арасындағы өзара
байланыс;
- тұратын жерінің аймақтық ерекшелігі; аштықтың ... ... ... ... өсу;
- мигранттардың қылмыстарының өсу себебі, басқа ортаға ... ... ... жеке ... ... занға және дінге көз қарасы,
психологиясына, мамандығына ... ... ... ... ... ... өмірінің жағдайы, қоршаған ... ... және ... заң ... оқу ... ... алдын-алу» және «қылмыстың профилактика» мағынасы ұқсас;
ә) мигранттардың-қылмыстарын алдын-алу
б) қылмыскер мигранттардың профилактикасының механизмі мен дәрежесі.
Қазақстандағы ... ... ... ... және
мамандандырылмаған субъектілердің қызметтеріне қатысты талдау жасалды.
Ішкі Істер ... және ... ... ... ... ету туралы көрсетілді.Сонымен қоса республикада мемлекет аралық
үлкен ақпарат орталығын құру мәселе қарастырылды.
Қылмысты алдын алу ... ... ... ... ... ... Органдары,көші-қон полициясы, патруль-
пост қызметі, шекара, кеден және паспорт-виза қызметі мамандандырылған
субъект болып ... ... ... ... ... ... жұмыстарындағы кемшіліктері келесідей: ... ... ... бір ... ... ... ағымға жасалатын заңдық немесе әкімшілік ... жаңа ... ... ... ... ... жеке және ... әлеуметтік және этномәдени, экономикалық және
криминалогиялық ... ... ... Бұған мигранттардың
өздері әр түрлі қарауда. Біреулері барлық жағдайда да заң ... ... ... ... және ... ... алады
және өздерінің қауіпсіздіктерін қамтамасыз ету үшін ұсақ заң бұзушылық пен
қылмыстарға да барады, ... ... ... ... түсіп,
қылмыстық қауымдастыққа кіреді немесе ... ... ең ... ... ал бұл оның ... ... мүмкіндігін ұлғайтады.
Қазақстан Республикасының Елбасы Н.Ә Назарбаев өзінің «Сындарлы он
жыл» деген еңбегінде: қоныс аудару саясаты ең ... өз ... ... ... тіреуі керек. Қазір дүние жүзінде ... ... ... қайта бажайлауға айтарлықтай мән беріліп отыр. ... ... ... ... ... ... және жалпы
гуманитарлық нормаларды сақтау дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... жойылған қанатының аясындағы
мылжың міндеттер емес», -деп баса айтты.
2001 жылы 14-15 ... ... ... ... ... ... бұл ... негізгі міндеттерін атап өтті. Олар, ШЫҰ-на кірген
елдердің аумағында тұрақтылық пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету, ... ... ... заңсыз миграцияның, қару-
жарақтың сатылуын қадағалау. Яғни, заңсыз мигранттарға тосқауыл қоятындай,
қатаң визалық саясат, заңсыз мигранттарға қарсы ... ... ... ... мен ... тарауы, заңсыз
мигранттарды қатаң бақылауды талап етеді.
Халықаралық терроризм, ұйымдасқан қылмыс этносаралық ... ... ... ... осындай қауіпті құбылыстарға қарсы
тұрып, ұлттық қауіпсіздікті нығайту мақсатында іс-шараларды ... ... ... ... ... және кедендік бақылау күшейтілді, Қазақстан
Республикасының территориясындағы діни ұйымдардың қызметтері тексерілді,
миграциялық және туристік ... ... ... ... ... бастап, визасыз жүйе орнатылған елдердің азаматтарына ақысыз
түрде миграциялық карточкаларды беру жүйесінің ... де, ... ... ... ... ҚР ІІМ миграциялық полиция
департаментінің басшысының орынбасары А.Сергеев былай ... ... ... ... ... келудің қатаңдатылуын білдірмейді, бұл
карточкалар шекарадан өтуді бақылау мен тіреу үшін қажет».
Жоғарыда айтылғандарға орай, Қазақстан Республикасындағы мигранттардың
қылмыстарының алдын-алу мақсатында ... ... ... ... Республикасындағы миграциялық процестерді реттеу ... ... ... ... ... ... ... миграцияның
алдын-алу және мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін басқа
елдермен халықаралық келісімдерге ... ... мен ... ... ... ... ... құру және мигрант пен қоғамның, мемлекеттің
де арасындағы өзара қатынасты мына ... ... ... = ... да ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
І. Нормативтік құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 30 тамыз 1995ж
2. Қазақстан Республикасының Қылмытстық Кодексі
3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс ... ... ... ... ... миграциясы туралы» Заң 27 наурыз
2002ж
5. Қазақстан Республикасының Үкіметінің 1998ж 18 ... ... ... ... репатриациялау Концепциясы туралы» Қаулысы
6.«Репатрианттардың, реэмигранттардың, қоныстанушылардың және ... ... ... ... Ереже
7.Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2002ж 17 сәуірдегі ... ... ... ... Бағдарламасын бекіту туралы»
Қаулысы
ІІ. Халықаралық ... ... 1985ж 13 ... ... Бас Ассамблеясының «Тұрғылықты жерінің
азаматы болып табылмайтын адамдардың құқықтары ... ... ... күресу аясындағы ТМД мемлекеттерінің ынтымақтастығы
туралы» Келісімі. 6 наурыз ... 18 ... ... ... ... ... және олардың
отбасының құқықтарын қорғау туралы» Халықаралық Конвенциясы
11.1949 ж 8 мауысымдағы Халықаралық Еңбек Ұйымының ... ... ... ... ... ... В.С. ... преступника». Москва-1992 г.
13.Бабаев.М.М., Королева М.В. Преступность приезжих в ... ... ... О.М ... ... ... 1997 г Метелев С.Е.
Криминальная миграция. Омск 1996 г.
15.Миронов Б.Н Социальная ... ... ... 1999 ... Ю.М. ... ... ... Москва 1992 г.
17. Тәтімов М.Дербестігіміз демографияда: Алматы 1999 г.
18. Демин В.В. Уголовная ответственность за незаконный въезд в ... ... ... за границу. Дис. Канд. Киев, 1992 № ... ... ... М: Юридическая литература, 1975 г.
20. Лейкина Н.С. Криминология о преступнике. Ленинград 1978 г.
21.Кузнецова Н.Ф Личность корыстного преступника. ... 1989 ... ... М. ... процессы в Казахстане. ... ... А.Я ... ... ... 1995 г.
24. Шаргородский М.Д. Научная классификация преступников и ... ... ... 1958 г.
25. Беляев Н.А. Классификация преступников и ее ... ... ЛГУ, 1965 ... Сахаров А.Б. Правонарушения подростка и закон. Москва: Наука, 1967 г.
27. Ковалева А.Г. Психологические основы ... ... 1968 ... ... В.Н. ... личности виновного. Ленинград 1981 г.
29.Абилгазиева Ж. О миграционных процессах в Казахстане Алматы 2001 г.
30. ... М.С. ... в ... городах. Санкт- Петербург,
1996г.
31.Нурмаганбетов А.М.Рынок труда: правовые проблемы и перспективы. Алматы
1998 г.
32.Медков В.И Миграция и ... ... 1999 ... В.Н ... ... ... Москва 2000 г.
34. Плешков В.А Криминологическая безопастность в системе ... ... 1999 ... ... ... как ... проблема. Алма-ата,
1974 г.
36.Дугин А. Основы геополитики. Москва 1997 ... В.В. ... ... ... и ... ... 1989 г.
38. Нуртаев Р.Т. Борьба с неосторожными видами преступлений. Алматы: ... ... А.Г ... ... ... из ... ... Алматы
200 г.
40. Сенчагов В.О Оэкономической безопастности. Москва 1995 ... ... о ... ... в ... 2000 г.
42.Ветров Н.И. Криминологическая характеристика правонарушителей молодого
возраста. Москва, 1981 г.
43.Горюнова С.А. Криминологическая характеристика преступлений, связанных ... ... ... 1995 ... ... Н.А. Казахстан-2030.Послание Президента ... ... ⁄⁄ ... правда.Алматы,1997.
45.МОМ. Женщины, закон и миграция \ Материалы конференции. ... ... ... ... по ... ... \ Информационный
бюллетень декабрь, № 1, 1999 г.
47.Зайончковская Ж.А.Прогноз миграция населения ⁄⁄Социологический журнал.
1995 г. № ... Е.И. ... на ... произрастает зло (О причинах ... в ... ⁄⁄ ... ... №5, ... А. Миграция населения Республики Казахстан. Стратистический
справочник. Алматы 2000 г.
50.Қазакстан Республикасының ... ... ... ... 2004 ... К.С ... ... Казахстана. Алматы 2003 г.
-----------------------
[1] Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2002ж 17 ... ... ... ... ... ... ... туралы»
Қаулысы
[2] Кваша А.Я. Современная демография. М-1995 г. Ст-272.
[3] Қазақстан Республикасының көші қон саясатының тұжырымдамасы. 105 бет.
[4] Абилгазиева Ж. О. О ... ... в ... ... ... ... ... Криминальная миграция. Омск 1996 г. ст-175.
[6] Захаров О.Д: Геополитические аспекты депопуляции. М-1998 г. ст-48.
[7] Миронов Б.Н. ... ... ... М-1999. ... ... К.С. Статистический ежегодник Казахстана. Алматы-2003. ст-625.
[9] Дугин А. Основы геополитики. М-1997. ст-257.
[10] Смаилов А. ... ... РК. ... ... ... ... Абдиев К.С. Статистический ежегодник Казахстана. 2005г. ст-616.
[12] Кузнецова Н.Ф. Личность корыстного преступника. Томс-1989. ст-243.
[13] Косиченко А.Г. ... ... ... из ... ... ... Сенчагов В.О. Экономическая безопастность. М-1995. ст-99.
[15] Молодые ученые о демографических проблемах в Казахстане.Алматы-2000.
ст-144.
[16] Садовская Е.Ю. ... в ... на ... ХХІ ... ... и ... Алматы-2004. ст-260.
[17] Садовская Е.Ю. Миграция в Казахстане на рубеже 21 ... ... и ... ... 2001. ... ... РК. О правовом положении иностранных граждан: Указ от ... 1995 ... ... 2003. ... ... Е.С ... миграция в России. Москва-1998.ст-38-50.
[20] Кваша А.Я Современная ... ... -1995. ... ... П Труд и ... ... мире. Экономический журнал.-
1993 №5 ст 67.
[22] Плешков В.А. Криминологическая безопастность в ... ... ... ... Преступность среди беженцев и нелегальных мигрантов в ... 1998 ... ... ... ... ... 99 бабы.
1. [25] Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы.
Статистикалық журнал. 2004. 306 ... ... А. ... населения Республики Казахстан. Статистический
справлчник. Алматы, 2000 ст-130.
[27] ... ... ... № 4 -2003 г. (Ежеквартальный
журнал)-ст-87.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Миграциялық саясатты зерттеудің теориялық-әдістемелік аспектілері18 бет
Миграциялық саясаттың түсінігі мен мәні79 бет
Е-қаржымині жүйесіне қойылатын жалпы талаптар110 бет
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
"Қазақ әйелі" концептісінің этномәдени сипаты47 бет
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы қоғамдық жағдайдың Отырар өңірі ақындары шығармашылығына ықпалы11 бет
XXI ғасыр басындағы Қазақстан-АҚШ өзара ынтымақтастығына энергетикалық әлеуеттің ықпалы және мәні107 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет
«Қазақстандағы демографиялық процестер»148 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь