Нарықтық инфрақұрылым пәні, мақсаттары және міндеттері


Кез келген қазiргi объективтi жүйенің сияқты, нарықтың да меншiк инфрақұрылымы бар. "Инфрақұрылым" термині қазіргі жүз жылдық басында, экономикалық талдаудың қарулы күштердiң қызметін дұрыс қамтамасыз ететiн объекттерін және ғимараттарын белгiлеу үшін қолданылған. 40-шы жылдары Батыста инфрақұрылыммен материалдық игiлiктер және қызметтер өндiрiсiнiң дұрыс жұмыс жасауына себепшi болатын салалардың жиынтығын түсiне бастады. Инфрақұрылым мәселелерiнiң зерттелуi бұрынғы Кеңес Одағының экономикалық әдебиеттерінде 70-шi жылдары басталды.
Нарық – еркiн ашылмалы-жабылмалы бағалар бойынша тауарлардың сауда-саттығы өтетін орын.
Нарықтық экономика – бұл тауарлар және қызметтердiң сатып алу-сату жөнiндегі экономикалық қатынастардың жүйесi, ол әлеуметтiк-экономикалық мәселелер шешiмдерің тиiмдi қамтамасыз ететiн меншiк, еркiн бәсеке және баға белгiлеудiң барлық формалары, плюрализм шартындағы қазына арқылы iске асады.
Нарықтық экономикаға инфрақұрылым қажет, ол өзара байланысты мамандандырылған ұйымдардың жүйесi, тауарлар, қызметтердiң өзара байланысты ағындарының, қазына, бағалы қағаздар және жұмыс күшінің жағдайы жайлы мәселелер жиынтығы. Мысалы, тауарлық нарықта сауда биржасы, көтерме және бөлшек сауда кәсiпорындары, делдалдық қызметпен шұғылданатын фирмалар және т.б жұмыс iстейдi.
Ең алдымен, "инфрақұрылым" ұғымын қарастыру үшiн, "инфрақұрылым" терминінің өзі қандай мағына беретінін анықтау керек.
Инфрақұрылым (латын тілінен infra – астыңғы, астында және structura – құрылыс, орналасқан жер) – нарықтың теориясында: негiзгi макроэкономикалық ағындардың өзара байланысын қамтамасыз ететiн нарықтық институттардың кешені. Инфрақұрылымды "кең" және "тар" деп танып бiледi. Нарықтық инфрақұрылымға кең мағынада барлық жергiлiктi нарықтардағы институттардың барлық жүйелерiн жатқызады. Тар мағынада инфрақұрылымның заттық объектілерiн айтады, әдетте өндiрiсi және қолдануы мемлекетпен қамтамасыз етiлетін "қоғамдық тұтыну тауарлары", (қалалық көлiк жүйелерi, сумен жабдықтаудың муниципалдық жүйелері және т. б.).
Немесе басқаша айтқанда, инфрақұрылым бұл өндiрiске қызмет етуші шаруашылықтар салаларының кешенi. Мысалы, жолдар құрылысы, каналдар, порттар, көпiрлер, аэродромдар, қоймалар, энергетикалық шаруашылық, көлiк, байланыс, бiлiм, ақпараттық қамтамасыз ету, ғылымды, денсаулық сақтау және т. б. қосады.
Қазiргi нарық деп, сатушы мен сатып алушыларға еркiн тауарды сатып алуға-сатуға мүмкiндiк беретiн жүйенi түсiнедi. Нарықтық құрылым әр түрлi

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге


Бірінші тақырып. Нарықтық инфрақұрылым пәні, мақсаттары және міндеттері.
1. 1. Нарықтық инфрақұрылым тез дамушы көптүрлі нарықтық қатынастар
ретінде.
1. 2. Нарықтық инфрақұрылым құрылысына әсер етуші факторлар.
1. 3. Нарықтық инфрақұрылым құрылысындағы мемлекеттің ролі.
1. Нарықтық инфрақұрылым тез дамушы көптүрлі нарықтық қатынастар
ретінде.
Кез келген қазiргi объективтi жүйенің сияқты, нарықтың да меншiк
инфрақұрылымы бар. "Инфрақұрылым" термині қазіргі жүз жылдық басында,
экономикалық талдаудың қарулы күштердiң қызметін дұрыс қамтамасыз ететiн
объекттерін және ғимараттарын белгiлеу үшін қолданылған. 40-шы жылдары
Батыста инфрақұрылыммен материалдық игiлiктер және қызметтер өндiрiсiнiң
дұрыс жұмыс жасауына себепшi болатын салалардың жиынтығын түсiне бастады.
Инфрақұрылым мәселелерiнiң зерттелуi бұрынғы Кеңес Одағының экономикалық
әдебиеттерінде 70-шi жылдары басталды.
Нарық – еркiн ашылмалы-жабылмалы бағалар бойынша тауарлардың сауда-
саттығы өтетін орын.
Нарықтық экономика – бұл тауарлар және қызметтердiң сатып алу-сату
жөнiндегі экономикалық қатынастардың жүйесi, ол әлеуметтiк-экономикалық
мәселелер шешiмдерің тиiмдi қамтамасыз ететiн меншiк, еркiн бәсеке және
баға белгiлеудiң барлық формалары, плюрализм шартындағы қазына арқылы iске
асады.
Нарықтық экономикаға инфрақұрылым қажет, ол өзара байланысты
мамандандырылған ұйымдардың жүйесi, тауарлар, қызметтердiң өзара байланысты
ағындарының, қазына, бағалы қағаздар және жұмыс күшінің жағдайы жайлы
мәселелер жиынтығы. Мысалы, тауарлық нарықта сауда биржасы, көтерме және
бөлшек сауда кәсiпорындары, делдалдық қызметпен шұғылданатын фирмалар және
т.б жұмыс iстейдi.
Ең алдымен, "инфрақұрылым" ұғымын қарастыру үшiн, "инфрақұрылым"
терминінің өзі қандай мағына беретінін анықтау керек.
Инфрақұрылым (латын тілінен infra – астыңғы, астында және structura –
құрылыс, орналасқан жер) – нарықтың теориясында: негiзгi макроэкономикалық
ағындардың өзара байланысын қамтамасыз ететiн нарықтық институттардың
кешені. Инфрақұрылымды "кең" және "тар" деп танып бiледi. Нарықтық
инфрақұрылымға кең мағынада барлық жергiлiктi нарықтардағы институттардың
барлық жүйелерiн жатқызады. Тар мағынада инфрақұрылымның заттық
объектілерiн айтады, әдетте өндiрiсi және қолдануы мемлекетпен қамтамасыз
етiлетін "қоғамдық тұтыну тауарлары", (қалалық көлiк жүйелерi, сумен
жабдықтаудың муниципалдық жүйелері және т. б.).
Немесе басқаша айтқанда, инфрақұрылым бұл өндiрiске қызмет етуші
шаруашылықтар салаларының кешенi. Мысалы, жолдар құрылысы, каналдар,
порттар, көпiрлер, аэродромдар, қоймалар, энергетикалық шаруашылық, көлiк,
байланыс, бiлiм, ақпараттық қамтамасыз ету, ғылымды, денсаулық сақтау және
т. б. қосады.
Қазiргi нарық деп, сатушы мен сатып алушыларға еркiн тауарды сатып
алуға-сатуға мүмкiндiк беретiн жүйенi түсiнедi. Нарықтық құрылым әр түрлi
формаларда бола алады. Ол қалалық аудандағы дәстүрлi нарық; тауарлық,
фондылық, валюталық биржалар немесе еңбек биржасы; "сатамын-сатып аламын"
түрдi газет хабарлары; тауарлардың сауда-саттығының информациялық-
компьютерлiк жүйелерi және тағы басқалары бола алады. Келесi үш белгiлер
бойынша шумақтауға болатын нарықтар түрлерiнiң жиыны бар.
Нарықтардың негiзгi түрлерi
➢ Қолданыстағы заңға сәйкестігі бойынша:
- ресми нарық
- көлеңкелі нарық
➢ Нарықтық қатынастар объектілерiнің экономикалық тағайындалуы бойынша:
- тұтынушы нарығы
- капитал нарығы
- жұмыс күші нарығы
- ақпарат нарығы
- қаржы нарығы
- валюта нарығы және басқалары
➢ Кеңiстiктiң белгiсi бойынша:
- жергiлiктi нарық
- ұлттық нарық
- халықаралық аймақтық нарық
- әлемдiк нарық
Бұл нарықтардың әрқайсысын, өз кезегiнде, құрамдас бөлiктерге бөлуге
болады. Осылайша өндiрiс құралдарының нарығы жер нарығын, станоктар,
жемдер, газ және т. б. қосады; ақпарат нарығы – ғылыми-техникалық өңдеулер,
ноу-хау, патенттердiң нарықтарын және тағы басқаларын; қаржы нарығы –
бағалы қағаздар, банктiк қарыз және басқа несие қорлары нарықтарын қосады.
2. Нарықтық инфрақұрылым құрылысына әсер етуші факторлар.
Шұбалаң толқындардың теориясына сәйкес (Н. Кондратьев), ғылыми-
техникалық революция, циклдары шамамен 50 жылға созылатын толқын тәрiздi
дамиды. Технологиялық эволюцияның тарихында соңғы ғасырлар iшiнде бес
толқындар өттi және бес технологиялық құрылыстар орын алды.
Бiрiншi толқын (1785-1835 жж.) тоқыма өнеркәсiбінің, су энергиясын
қолданудың жаңа технологияларының негiзінде құрылыс құрастырды. Бұл тоқыма
өндiрiстерiнің (көбiнесе майда қолөнер шеберханалар немесе қызметкерлердiң
саны аз (100 адамнан кем) кәсiпорындар) және оларға қатысты өндiрiс
құралдарының (станоктар, бояулар және басқа химия өнiмдерi), сонымен қатар
металлургиялық өнеркәсiптiң даму кезеңі. Бұл периодта бу двигательдерінің
кең қолданылуы басталады және машина жасау дамиды.
Екiншi толқын (1830-1890 жж.) темiр жол көлiгiнiң дамуымен және бу
двигательдерінің қолданылуының базасында, түгелдей дерлiк өнiм түрлерiнiң
өндiрiсiнiң механикаландырылуымен байланысты. Бұл периодта негiзгi болып бу
двигательдерінің өндiрiстерi қалыптасады, соның iшiнде пароходтар және
паровоздар үшiн, алғашқы станок жасау дамиды. Темiр ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның экономикалық аймақтары және олардың басылым беттерінде жарық көруі7 бет
Радиобиология және ветеринарлық радиобиология43 бет
Сынып-сағатының, тәрбиенің мәні мен мағынасын ашу25 бет
"swot талдау"3 бет
Аймақтық өндірістік аөк инфрақұрылымының құрылуымен қалыптасуының теориялық және әдістемелік негізі60 бет
Ауыл шаруашылық комплексіндегі инфрақұрылым22 бет
Инфрақұрылым мәні, оның мазмұны және функциялары15 бет
Нарық шаруашылығының жалпы сипаттамасы7 бет
Нарықтық инфрақұрылымның дамуын басқару40 бет
Нарықтық экономиканың теориялық негіздері35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь