Қазақстанның сақтандыру нарығы мен сақтандыру ұйымдары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 САҚТАНДЫРУ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ САҚТАНДЫРУ НАРЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

5
1.1 Сақтандыру ісі, салалары, сыныптары және пайдаланылатын негізгі ұғымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5
1.2 Сақтандыру нарығының түсінігі, қызметтері, құрылымы
мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
11
1.3 Сақтандырушы қаржы ұйымының жалпы қағидалары. Сақтандыру
компанияларының қаржысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
15
1.4 Сақтандыру . шетелдік тәжірибеде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19

2 ҚАЗАҚСТАННЫҢ САҚТАНДЫРУ НАРЫҒЫ МЕН
САҚТАНДЫРУ ҰЙЫМДАРЫНА ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

32
2.1 Қазақстандағы сақтандыру нарығының қалыптасуы, қазіргі
жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
32
2.2 Сақтандыру қорлары және сақтандыру операцияларын ұзақ
мерзімді болжаудың экономикалық.математикалық негіздері ... ... ... ... ... ...
39
2.3 Сақтандыру компанияларының портфельдік активтерін
оптимизациялаудың экономикалық.математикалық моделі ... ... ... ... ... ... ...
46

3 ҚР САҚТАНДЫРУ НАРЫҒЫН ДАМЫТУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ...
53
3.1 Сақтандыру ұйымдары қызметтерінің жаңа бағыттары ... ... ... ... ... ... ... .. 53
3.2 Сақтандыру нарығының проблемалары, дамуының
басты ұсыныстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
55

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
59

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
61

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62
Сақтандыру – сақтандыру ұйымы өз активтері есебінен жүзеге асыратын сақтандыру көлемі арқылы сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру жағдайы немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңды тұлғаның мүліктік жағынан қорғауға байланысты қатынастар кешені.
Осы біріктіру жұмысында: сақтандырудың мәні, сақтандыру нарығының түсінігі, қызметі, құрылымы мен түрлері қарастырылады. Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығы, сақтандыру ұйымдарына талдау жасалып, алдағы уақытта сақтандырудың дамитыны туралы баға беріледі.
Зерттеу тақырыбының мәні. Сақтандырудың сенімді, әрі тұрақты жүйесі экономикалық сақтандырудың жоғарғы дәрежесі, олардың нарықтық экономикада табысты қызмет етуін көрсетеді. Экономиканың нарықтық қатынастарға өтуі сақтандыру ролінің өсуіне қажетті алғышарттарды туғызады. Бір жағынан, сақтандыру халықты әлеуметтік қорғаудың маңызды элементі ретінде, ал басқа жағынан едәуір ақша қаражаттарын жұмылдыра отырып, мемлекет экономикасына институтционалды инвестор ретінде шыға алады. Осының барлығы сақтандырудың экономикадағы ролінің маңызды екенін көрсетеді.
Жұмыстың мақсаты мен тапсырмалары. Зерттеудің мақсаты – нарықтық экономика жүйесіндегі жаңартылған сақтандыру құрылымының маңыздылығын, сақтандыру нарығы мен ұйымдарының қазіргі жағдайына талдау жүргізуді, шетелдік тәжірибені, дамыту перспективаларын зерттеу болып табылады.
Зерттеудің мақсаты мына тапсырмалардың көрінуіне әкеледі:
1) Сақтандыру нарығының қызметі мен оның маңыздылығын қарастыру;
2) Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының жылжымалы қалпын талдау;
3) Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының проблемалар мен дамуының жетістіктеріне болжам жасау.
Жұмыс құрылымы. Жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, тоғыз тараудан, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Қолданылған ақпараттар. Жұмысты жазу барысында мына ақпарат көздері қолданылды.
4) оқулықтар мен оқу құралдары
5) монографиялар
6) кезеңдік газеттер мен журналдар
7) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің статистикалық деректері
8) Қазақстан Республикасының статистика Агенттігінің мәліметтері
9) Бүкіләлемдік Интернет желісі.
Бітіру жұмысында көрсетілгеніндей, сақтандыру бұл экономиканың статегиялық секторы. Сақтандыру инвестициялық потенциалды көтеруге және ұлттық байлықты көбейтуге мүмкіндік береді. «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы сақтандырушылардың қаржылық
1. Гвозденко А.А. Финансово-экономические методы страхования. –
Москва, Финансы и статистика, 1998. -200 стр.
2. Закон «О страховании в РК» от 02.07.92. -50 стр.
3. Закон «О страховой деятельности» от 18.12.00. Казахстанская правда
№328-329. От 23.12.00. -13 стр.
4. Жуйриков К., Назарчук И., Жуйриков Р. Стархование: теория, практика,
зарубежный опыт: Учебник для студентов вузов и колледжей./Под редакцией К.К. Жуйриков. – Алматы: ОФ «БИС». 2000. -384 стр.
5. Закон «О Банках и банковской деятельности» -150 стр.
6. Страхование: принципы и практика. Составитель Дэвид Бланд. – Москва,
Финансы и статистика, 1998. -440 стр.
7.Шахов В.В. Введение в страхование. – Москва, Финансы и статистика, 1999. -284 стр.
8. Балабанов И.Т., Степанов В.Н. Занимательное страхование. – Москва,
Финансы и статистика, 1998г. -212 стр.
9 .Банки Казахстана №3 «Предворительный итоги 2006 года и о ситуации на
финансовом рынке» Национальный Банк РК. Пресс-релиз №5 от 7 марта 2006. -123 стр.
10. Лер О.Э. Страховой рынок Казахстана.-Алматы, Қаржы-Қаражат, 1996. -326 стр.
11. Проблемы страхования кредитных рисков автор Сатыбалдин М.С. Банки
Казахстана №1 2006. -42 стр.
12. Темирханова А.Э. Развитие страхового рынка в РК // Известия, МОН РК.
Серия общественных наук. - №3 2000. -319 стр.
13. Шарипбаев Н.Ж. некоторые вопросы развития страхового рынка РК №1.
//Аналитик, 2002. -255 стр.
14. Исабаева А.С. Анализ развития страхового рынка РК на основе
государственного законодательства // 10 лет реформе…: Материалы конференции 18-19 мая 2001. Ч.2. – Алматы: Туран, 2001. -293 стр.
15 Центр информационных технологии, http://www.stat. kz.
16. Годовой отчет Национального Банка РК. 2005.- 520 стр.
17. Закон «О страховании в РК» от 03.10.95. -78 стр.
18. Указ Президента РК «Об организационно-правовых мерах по
формированию и развитию страхового рынка», №1658 от 16.04.94. -89 стр.
19. Агентство по статистике Республики Казахстан. -112 стр.
20. Указ Президента РК, имеющий силу Закона «О страховании» от
3.10.1995. -58 стр.
21. Жуйриков К.К. Бизнес и страхование. – Алматы, 1998. -347 стр.
22. Ржанов А. Доходы страховщиков растут быстрее расходов вперые за
несколько лет. – Известия, 2000., 27 июнь. -145 стр.
23. Батыргожин Н. Итоги государственной программы развития страхования
в РК на 2000-2002. №2. //РЦБ Каз 2002. -198 стр.
        
        МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ.................................................................|3 |
|............................................... | |
| | |
|1 ... ... ЖӘНЕ ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ | ... ... |5 ... ... ісі, салалары, сыныптары және пайдаланылатын негізгі | ... ... | ... Сақтандыру нарығының түсінігі, қызметтері, құрылымы | ... |11 ... ... | ... ... қаржы ұйымының жалпы қағидалары. Сақтандыру | ... |15 ... ... | ... ...... |19 ... |
|. | |
| | |
|2 ... ... ... МЕН | ... ... |32 ... | ... ... сақтандыру нарығының қалыптасуы, қазіргі | ... ... | ... ... ... және ... ... ұзақ | ... ... ... |39 ... | ... ... компанияларының портфельдік активтерін | ... ... |46 ... | |
| | |
|3 ҚР ... ... ДАМЫТУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ... |53 ... ... ... ... жаңа |53 ... | ... ... ... ... ... | ... |55 ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ӘДЕБИЕТТЕР |61 ... | ... ...... ... өз ... ... жүзеге асыратын
сақтандыру көлемі арқылы сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру жағдайы
немесе өзге де ... ... ... жеке немесе заңды тұлғаның мүліктік
жағынан қорғауға байланысты қатынастар кешені.
Осы біріктіру жұмысында: ... ... ... ... ... ... мен ... қарастырылады. Қазақстан
Республикасының сақтандыру нарығы, сақтандыру ұйымдарына талдау жасалып,
алдағы уақытта сақтандырудың ... ... баға ... ... ... ... ... әрі тұрақты жүйесі
экономикалық сақтандырудың ... ... ... ... ... ... етуін көрсетеді. Экономиканың нарықтық қатынастарға өтуі
сақтандыру ролінің өсуіне қажетті алғышарттарды ... Бір ... ... ... ... маңызды элементі ретінде, ал басқа
жағынан едәуір ақша қаражаттарын жұмылдыра отырып, мемлекет ... ... ... шыға алады. Осының барлығы сақтандырудың
экономикадағы ролінің маңызды екенін көрсетеді.
Жұмыстың мақсаты мен тапсырмалары. Зерттеудің ...... ... ... ... ... маңыздылығын,
сақтандыру нарығы мен ұйымдарының қазіргі ... ... ... ... ... перспективаларын зерттеу болып табылады.
Зерттеудің мақсаты мына тапсырмалардың көрінуіне әкеледі:
1) Сақтандыру нарығының қызметі мен оның ... ... ... ... ... ... ... қалпын
талдау;
3) Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының проблемалар мен
дамуының жетістіктеріне болжам ... ... ... ... үш ... ... тараудан,
қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Қолданылған ақпараттар. Жұмысты жазу барысында мына ... ... ... мен оқу құралдары
5) монографиялар
6) кезеңдік газеттер мен журналдар
7) ... ... ... ... статистикалық деректері
8) Қазақстан Республикасының статистика Агенттігінің мәліметтері
9) Бүкіләлемдік Интернет желісі.
Бітіру жұмысында көрсетілгеніндей, сақтандыру бұл ... ... ... ... ... ... және
ұлттық байлықты көбейтуге мүмкіндік береді. «Сақтандыру қызметі туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы сақтандырушылардың қаржылық ... ... ... ... ... капитал мен сақтандыру резервтері,
сонымен қатар қайта сақтандыру жүйесінің бар ... ... ... ... ... экономикасының дамуы нарық
қатынастарының бөлінбейтін құрылымдық ... ... ... ... мен ... ... жоқ. сол ... сақтандыру нарығын
зерттеу маңызды болып отыр.
1 САҚТАНДЫРУ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ САҚТАНДЫРУ НАРЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ісі, ... ... және ... ... қауымдық құрылыстан бері, адамда мүлік пайда болғалы ол
мүлікті сақтау қауіпсіздігін ... ... ... ... ... ... ... әсерінен жойылу жағдайы).
Өндіріс күші мен материалдарды байлықты жинау көлемінің дамуы жағынан
қоғамдық ... ... ... ... өсе ... әр адам ... ... үшін қауіптенеді. Болжалынбаған оқиғаларға байланысты
мүліктік ... ... ... ... ... ... адамдар бір
идеяға келді. Жекеменшік ... ... ... өркениетті жолмен
залал тиген заттың орнын толтыру.
Өмірлік тәжірибенің ... ... ... ... ... апат кең
аймақтардағы барлық шаруашылықты дағдарысқа ... ... ...... ... құбылыс. Бұл жағдай индивидуалды материалды және
ақшалай резервтерді шығармау туралы шешім қабылдады.
Сондай жағдайлардан кейін ... ... ... ... ... ... ... орнын жабу пайда болды, қорқыныш
сөзінің мағынасымен байланысты сақтандыру туды.
Сақтандырудың алғашқы формасы натуралды сақтандыру болды: ... ... ... және материалдар. Осы артық заттардан залал шегуші
шаруашылықтарға көмек көрсетілді.
Алайда тауар ақша ... даму ... ... бұл түрі залал
орнын жабуды тұтынушыларды қанағаттандыра алмады. Сондықтан натуралды артық
заттарды шектеу ... ... ол ... ... алмастырылды.
Сақтандырудың ақшалай формасы оның экономикалық мәні, қызметі, ролі және
сферада ... ... ... өте ... ... ... 108 б.]
Сақтандыру – бұл экономиканың ... ... ... даму ... кәсіпкер өзінің барлық назарын нарық
проблемалары мен бәсекеге бөлу мүмкіндік ... ... ... ... және ... байлықты көтеруге мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... нарық
қатынастарының бөлінбейтін құрылымдық бөлігі ... ... ... мен ... мағынасы жоқ.
Сақтандырудың экономикалық категориясы қаржы ... ... ... ... Бірақ, егер қаржылар табыстар мен жинаулардың
бөлінуі мен қайта бөлінуімен жалпы байланыс болса, онда ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін
ескере отырып мынадай анықтаманы беруге болады:
Сақтандыру – ... ... ... мүмкін болатын қауіп-
қатердің орнын толтыру немесе жанұя ... ... ... ... ... ... қоры ... ақша қаражаттары есебінен
құрылған қайта бөлу қатынастарының жиынтығы. [1, ... ... ... ... өз ... есебінен жүзеге
асыратын сақтандыру төлемі арқылы ... ... ... ... ... өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке ... ... ... ... ... ... қорғауға байланысты
қатынастар кешені.
Сақтандыру қызметі – сақтандыру (қайта ... ... ... ... ... ... мен ... байланысты, Қазақстан
Республикасының заңдарының талаптарына сәйкес ... ... ... ... жүзеге асырылатын қызметі.
Сақтандыру салалары, сыныптары және түрлері
1. Сақтандыру қызметін ұйымдастыру және мемлекеттік ... ... ... асыру үшін сақтандыру салаларға, сыныптар мен түрлерге
бөлінеді. Сақтандыру ұйымының сақтандыру қызметі «өмірді сақтандыру» саласы
және «жалпы сақтандыру» саласы ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру нысанында мынадай
сыныптарды қамтиды.
1) өмірді сақтандыру;
2) аннуитеттік сақтандыру;
3. «Жалпы сақтандыру» саласы ... ... ... ... ... жазатайым жағдайдан және аурудан сақтандыру;
2) медициналық сақтандыру;
3) автомобиль көлігін сақтандыру;
4) ... жол ... ... әуе ... ... су көлігін сақтандыру;
7) жүктерді сақтандыру,
8) осы тармақтың 3)-7) ... ... ... ... сақтандыру;
9) кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру;
10) автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық ... ... жол ... ... ... ... әуе көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
13) су көлігі иелерінің ... ... ... тасымалдаушылардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
15) шарт бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
16) осы тармақтың 10)-14) тармақшаларында аталған сыныптарды қоспағанда,
зиян келтіргені үшін ... ... ... [1, ... Ерікті сақтандыру нысанындағы әрбір сыныптың мазмұны және оны жүргізу
жағдайлары ... ... ... ... мемлекеттік органның
нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді.
5. ... ... ... ... ... ... ... жасау
арқылы сақтандырудың бір немесе бірнеше сыныбы ... ... ... сақтандыру өнімі болып табылады. Сақтандыру ұйымы өзі әзірлеген
сақтандыру түрі бойынша қызметін уәкілетті мемлекеттік ... ... ... ... ғана ... ... құқылы.
6. Міндетті сақтандырудың әрбір түрі сақтандырудың бөлек сыныбы болып
табылады. Міндетті ... ... ... ... сыныптың мазмұны және
оны жүргізу жағдайлары бойынша қосымша талаптар сақтандырудың осы сыныбын
реттейтін заң ... ... ... мазмұны
1. Өмірді сақтандыру, сақтандырылушы қайтыс болған немес ол сақтандыру
мерзімі біткенге ... ... ... ... ... ... дейін
өмір сүрген жағдайда сақтандыру төлемі жүзеге асыруды көздейтін жеке
сақтандыру түрлерінің жиынтығы ... ... ... сақтандыру, сақтандырылушы белгілі бір жасқа жеткен, еңбек
ету қабілетін (жасына ... ... ... ... ... асыраушысы қайтыс болған, жұмыссыз ... ... ... жеке ... ... немесе одан
айрылуына әкеліп соққан өзге де жағдайларда зейнетақы немесе рента ... ... ... ... ... көзделетін жеке
сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып табылады.
3. Жазатайым жағдайдан және аурудан сақтандыру, сақтандырылушы жазатайым
жағдайдың немесе ... ... ... ... ... ету ... ... жағынан) қабілеті (толық немесе ішінара) жоғалтқан немесе оның
денсаулығына өзге де зиян ... ... оның ... ... ... не ішінара немесе толық өтемі мөлшерінде сақтандыру
төлемін жүзеге асыру көзделетін жеке ... ... ... ... жеке ... ... ... болып табылады.
4. Медициналық сатандыру, ... ... ... ... бағдарламасына енгізілген медициналық қызмет
көрсетулерді сұраған жолданымдарынан туындаған шығыстарын ... ... ... ... ... ... ... асыру көзделетін жеке
сақтандыру түрлерінің жиынтығы ... ... ... ... ... ... құралын иеленуге, пайдалануға, оған
билік етуге байланысты адамдардың ... ... оның ... ... ... ... ... немесе ұрлап әкетілуі салдарынан
келтірілген зиянды ішінара немесе толық ... ... ... жүзеге асыру көзделетін сақтандыру түрлерінің ... ... ... ... жүктерді иелеріне, пайдалануға, оған билік етуге
байланысты адамдардың мүліктік мүдделеріне оның зақымдануы немесе ... ... ... ... ... ... жоғалып кетуі
салдарынан келтірілген ... ... ... ... ... мөлшерінде
сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру ... ... ... ... табылады.
7. Мүлікті сақтандыру, мүлікті иеленуге, пайдалануға, оған билік етуге
байланысты адамдардың ... ... осы ... ... ... 3)-7) ... ... мүліктерді қоспағанда, оның
зақымдануы немесе жойылуы салдарынан келтірілген ... ... ... ... мөлшерінде сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру көзделетін
сақтандыру түрлерінің жиынтығы ... ... ... ... ... ... Республикасы Азаматтық
кодексінің 810-бабында көзделген жағдайларда сақтандыру төлемдерін ... ... ... ... ... ... табылады.
9. Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру, үшінші тұлғаға өзі ... ... ... ... ... өтеу міндетіне байланысты тұлғаның мүліктік мүдделеріне
келтірілген зиянды ішінара ... ... ... мөлшерінде сақтандыру
төлемдерін жүзеге асыру көзделетін сақтандыру түрлерінің ... ... ... ... ... ... құралдарын тасымалдаушы ретінде өзі пайдалануына байланысты ... ... ... өтеу ... байланысты тұлғаның
мүліктік мүдделеріне келтірілген ... ... ... ... ... ... төлемдерін жүзеге асыру көзделетін сақтандыру
түрлерінің жиынтығы болып табылады.
11. Шарт бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілікті ... ... ... ... ... көзделген жағдайларда
сақтандыру төлемдерін ... ... ... ... ... ... ... Залал келтіргені үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру,
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 811-бабында ... ... ... жүзеге асыру көзделетін жағдайларда
сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып табылады. [2, 13 б.]
Сақтандыру салалары мен ... ... ... ... ... ... ... қызметі
«өмірді сақтандыру» саласы бойынша лицензия немесе ... ... ... лицензия негізінде сақтандырудың лицензияда көрсетілген
тиісті сыныптарды шегінде жүзеге асырылады.
2. «Жалпы ... ... ... ... ... саласындағы қызметпен біріктіруге.
2) жинақтаушы сақтандыру нысанында жүзеге асыруға болмайды.
3. Осы ... ... ... 1) және 2) ... ... шегіндегі тәуекелдерді сақтандыруды ... ... ... ... ... сақтандыру» саласындағы қызметпен
біріктіруге болмайды.
4. Сақтандыру ұйымы, өзінде ... ... ... ... осы ... белгіленетін сақтандыру сыныптарын ... ... ... ... болғын жағдайда, сақтандырудың екі және одан
көп сыныптарының белгілері мен мазмұнын ұштастыратын ... ... ... ... ... ... сыныптары шеңберінде тәуекелдерді
сақтандыру жөніндегі, сондай-ақ сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... кезінде өзінің қаржылық тұрақтылығын
қамтамасыз етуіне байланысты талаптар уәкілетті мемлекеттік ... ... ... ... [2, 14 б.]
Қайта сақтандыру жөніндегі қызмет
1. Қазақстан ... ... ... ... ... ... қызмет осы Заңда көзделген тәртіппен лицензиялануға тиіс.
2. Қайта сақтандыру бара-бар және бара-бар емес болып бөлінеді.
Қайта сақтандыру ... ... ... ... ... қайта
сақтандыру қызметін де бара-бар емес қайта сақтандыру қызметін де ... ... ... ... сақтандыру»саласы бойынша немесе «өмірді сақтандыру» саласы
бойынша лицензиясы бар сақтандыру ... ... ... ... ... ... лицензиясында көрсетілген сыныптарда ғана қайта
сақтандыру лицензиясынсыз жүзеге асыруға құқылы.
4. «Жалпы ... ... ... ... бар сақтандыру ұйымының
тек қана «жалпы сақтандыру» саласына қайта ... ... ... және ... ... ... ... қызметті де, бара-бар емес
қайта сақтандыру жөніндегі қызметті де жүзеге асыруға құқығы бар.
5. «Өмірді сақтандыру» ... ... ... бар ... ... қана ... ... саласына қайта сақтандыру жөнінде лицензия
алуға және бара-бар қайта сақтандыру жөніндегі қызметті де, ... ... ... ... ... де жүзеге асыруға құқығы бар.
6. Қайта сақтандыруды қайта ... ... ... ... ... түрі ... ... асыратын қайта сақтандыру ұйымы
«өмірді сақтандыру» және «жалпы сақтандыру» салалары бойынша бара-бар қайта
сақтандыруды да, ... емес ... ... да жүзеге асыруға құқылы.
7. Осы Заңда қайта сақтандыру ұйымын құру, лицензиялау және оның қызметін
тоқтату ... ... ... ... ... түрі ... ... қайта сақтандыру ұйымдарына қатысты келтірілген.
Сақтандыру рыногының қатысушылары
Қазақстан Республикасының сақтандыру рыногының қатысушылары:
1) сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... ... агенті;
4) сақтанушы, сақтандырылушы, пайда алушы;
5) актуарий;
6) уәкілетті аудиторлық ұйым (уәкілетті аудитор);
7) өзара сақтандыру қоғамы;
8) ... ... ... қызметті жүзеге асыратын өзге
де заңды және жеке тұлғалар болып табылады. [2, 16 б.]
Сақтандыруда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
Актуарий – ... ... ... ұйымының қажетті төлем
қабілеттілігі мен қаржылық тұрақтылық деңгейін қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... ... ... есептеулерін жүзеге асыруға байланысты қызметті
атқаратын жеке адам;
Сатып алу ...... ... ... ... ... тоқтатылған кезде сақтанушының алуына құқығы бар ақша сомасы;
Бара-бар емес қайта сақтандыру – сақтандыру шартына ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру төлемін орны
толтыруға тиісті залалдардың толық сомасының қайта сақтандыру шарты бойынша
цеденттің өзі ұстап қалатын ... ... ... ... ... ... қабылдайтын қайта сақтандыру;
Қайта спақтандырушы (цедент) - өзі ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру немесе ... ... ...... ... ... ... ұйымы қабылдап,
кейіннен өзінің арасында жасалған қайта сақтандыру ... ... ... ... ... тәуекелдерінің бәрін немесе бір бөлігін
беруге байланысты ... және оған ... ... ... ... ... ... сақтандырушы) – уәкілетті мемлекеттік
органның тиісті ... ... ... ... шарттарын жасасу және
орындау жөнінідегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға;
Сақтандыру ережелері – сақтандыру ұйымының белгілі бір ... ... ... жүзеге асыру талаптарын айқындайтын құжаты;
Бара-бар қайта сақтандыру – ... ... ... жағдайлар
туындаған кезде қайта сақтандыру ұйымы қайта ... ... ... ... ... ... үлесіне бара-бар мөлшерде
сақтандыру төлемін жүзеге асыруға өзі ... ... ... ... ... ... - өз қызметін уәкілетті
мемлекеттік органның ... ... ... ... ... ... сақтандыру) ұйымы, сақтандыру брокері, актуарий және
уәкілетті аудитор;
Пруденциялық ...... ... ... ... және
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының ... үшін ... ... қалу – ... ... бір ... соның шегінде
цедент қайта сақтандыру шартына сәйкес өз ... ... ... ...... сақтандыру ұйымдарымен бір мезгілде сақтандыру
шарты бойынша сақтандыру тәуекелдерін қабылдап, олардың ... ... ... ... сақтандыру шартына сәйкес бөлуге байланыс
туындайтын қызмет және соған байланысты ... ... ... – сақтандыру шарттарын жасасу және
орындау қызметін уәкілетті ... ... ... ... негізінде
жүзеге асыратын заңды тұлға;
Сақтандыру агенті - берілген ... ... ... ... және ... сақтандыру шарттарын жасасу жөніндегі делдалдық
қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға;
Сақтандыру брокері – ... және ... ... мәселелері бойынша
консультациялық қызметті, өз атынан және сақтандырушының ... ... ... өз атынан және цеденттің тапсыруымен қайта
сақтандыру шарттарын жасасу жөніндегі делдалдық ... ... ... ... резервтері - сақтандыру (қайта ... ... ... ... ... ... ... есептеулері
негізінде бағаланатын міндеттемелері;
Сақтандыру қызметінің субъектілері – ... және ... ... ... ұйым (уәкілетті аудитор) – уәкілетті мемлекеттік
органның тиісті лицезиясы негізінде ... ... ... ... ... ... ... асыратын аудиторлық ұйым
(аудитор). [2, 20 б.]
1.2 Сақтандыру ... ... ... ... мен ... ... – бұл ерекше әлеуметтік – экономикалық орта, ақша
қатынасының анықталған қатынасы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс қалыптасады.
Сақтандыру рыногын былай да қарастыруға болады:
1) қалыптастырудың ақша қарым-қатынасының ұйымдық формасы ... ... ... ... ... ... ... көрсетуді қатысатын сақтандыру ұйымдарының
жиынтығы.
3) берілген өнімдерге тұтыну сапасы қаржы ... ... ... ... ... ... сақтандыру маңыздылығынан өтеді.
ҚР «Сақтандыру қызметі туралы» заңына сәйкес сақтандыру қызметіне ... ... ... ... ... ... жатқызу
керек.
Әрбір сақтандыру өнімі сақтандырудың нақты объектісіне жатады ... ... оның ... ... ақша ... шарттарын,
анықтайды. Сақтандыру өнімін куәландырушы ретінде ... ... ... ... ... ... – сақтандыру келісім шарттының фактісін
нақтыландырады. Олар әрқашан мүлікті болады, сақтандыруға ... және ... ... болып болып табылады. [4, 190 б.]
Сақтандыру өнімінің спецификасы (көрінетін жарғы) сақтандыру
төлемі сақтандыру бағасынан ... да ... ... ... ... өнідерінің рыноктық тартымдылығын және оған деген сұраныстың
жоғарылығын қамтамасыздандырады. Сақтандыру ... ... ... ... ... Бірақ бұл сатушы пайда көрмейді деген сөз емес, себебі
полис саны ... ... көп ... Бұл жағдайда сақтаушы ештеңе
жоғалтпайды, егер ... ... құны ... бағаланса. Сақтандырушы
сақтаушы мен сақтандырушы арасындағы төлем қатынасын ... ... ... ... (тарифті) анықтайды. Тариф деңгейі сақтандыру
өінімінің артықшылығын қамтамассыздандыру үшін төмен болуы керек, ... ... ... ... ... – бір ... ... қаупінің кеңдігін көрсетсе,
екінші жағынан – ... ... ... ... ... ... орташа емес, таңдаушы түрде жүзеге асады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... алу сақтандыру өнімінің шегерім мен
қосылым жүйесімен жүргізіледі. ... ... сату ... жүзеге асырады. Пайда көру қажеттілігі ... ... Осы ... ... ... ... пен тапсырыс нәтижесінде
қалыптастырады.
Сақтандыру рыногының негізгі объективті дамуы болып ... ... ету ... ... ... ... болып: тәуелсіз рыноктық экономика,
жекелеу формасының әртүрлілігі, ... баға ... ... ... ... ... ... бостандығы, сақтандыру қызметінің жаңа
түрлерін енгізу табылады.
Сақтандыру рыногында міндетті ... мына ... ... ... ... ... қоғамдық тұтынудың болуы, сұранысты
қалыптастыру.
2) осы қажеттіліктерді қанағаттандыратын сақтандырушылардың болуы,
сұранысты қалыптастыру;
3) осы қажеттіліктерді қанағаттандыратын сақтандырушылардың болуы
осыған байланысты сақтаушы мен ... ... ... ... ... салалары сақтандыру қоғамы мен сақтандыру компаниялары.
Сақтандыру рыногының орны екі ... ... ... ... ... ... әкелетін сақтандыру қорғанысының
объективті талабы. Екіншіден – ... ... ... ... ... рынокты қаржы рыногымен байланыстырады.
Қаржы жүйесіндегі сақтандыру рыногының орның қаржы институттарының
қаржы қорғанысындағы роліне ... ... ... көрсетуіне де
байланысты болады.
Сақтандыру ... ... ... екі қызмет атқарады.
Компенсациялық (қайтарылатын), ... ... және ... ... негізгі қызметі – компенсациялық қызмет, осыған
байланысты сақтандыру институты құрылады. Қызметтің ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру болып табылады.
Жинақтау және ... ... ... ... да, сақтандыру келісім шартының есебіне жинақтау
мүмкіндігін береді.
Бөлу қызметі сақтандыру қозғалысының ... ... ... ... ... өз ... жұмсау және
қалыптастырады.
Ескерту қызметі сақтандыру қызметімен байланысты емес. Бұл қызмет
сақтандыру жағдайын залалды ... ... ... ... ... ... қаржыландыру ескерту шаралары қорынан жүзеге асады.
Ескерту қызметін жүзеге асыру қаржы тұрақтылығын жоғарылатуға үлкен
әсерін тигізеді.
Инвестициялық қызмет уақытша бос ... ... ... ... ... ... ауыстыру. Сақтандыру рыногының дамуымен
инвестициялық қызмет ету ... [5, 76 ... ... ... мен ... рыногы күрделі даму үстіндегі интеграцияланған жүйені
құрайды, олардың жүйесіне сақтандыру ұйымдары, сақтандырущылар, ... ... ... ... ... мен ... қалыптастырушылар ұжымынан тұрады.
Сақтандыру рыногінің құрасмы институттық, ... және ... ... ... ... ... ... акционерлік,
жеке, корпоративтік, ара-қатынастық және басқа да ... ... ... ... мен ... команиялары – бұл сақтандырушының
сақтандыру қорының ұйымдық формасы. Сақтандыру компаниялары ... мен ... ... ... ...... ... экономикалық ерекшеленген
буыны. Сақтандыру ұйымының арасындағы экономикалық қатынастар сақтандыру
негізінде және қайта сақтандыру негізінде жүзеге ... ... ... ... ... ... меніздемесімен, қызмет,
көрсету аймағымен құрылымнданады. Тәуелділігі ... ... ... жеке және ... ... ... ... [6, 133 б.]
Акционерлік сақтандыру компаниясы – бұл ... ... ... ... ... ретінде акционерлік қоғам түрінде жеке капитал
қызмет атқарады. Жарғылық капитал акциялар мен бағалы ... ... ... потенциалын жоғарылату үшін қалыптасады. Акционерлік ... ... ... ... ... ... ... бір меншік иесіне немесе оның отбасына
тиесілі ... Жеке ... ... ... ... ... болады, олар заңды тұлғаны көрсетпейді, тек ... ... ... ... ... ... мемлекет көрінеді.
Мемлекеттің қызығушылығына оның монополиялары, сақтандырудың түрлері
кіреді. Мемлекеттік сақтандыруды жүзеге ... ... ... ... қалыптастыру формасын көрсетеді.
Үкіметтік сақтандыру ұйымдары ... ... ... ... ... ... сақтандыру қоғамы – бұл ерекше мемлекеттік емес ... ... ... ... мен ... ... арасындағы белігілі бір ережемен
бір-бірінің болашақтағы ... ... ... жабу ... Өзара сақтандыру – сақтандыру қорының коммерциялық емес ұйымдық
формасы, ол өз қоғамы мүшелерінің мүліктік қызығушылығын қорғайды. ... алып ... ... ... сақтандыру қоғамының әрбір мүшесі бір
уақытта сақтандырушы мен сақтаушы бола алады. Бұл ... оның ... ... иелік етуге құқығы бар екенін, оның кірісі мен
сақтандыруын ... ... ... ... аспектіде сақтандыру рыногінің құрылымы сақтандыру рыногімен
мінезделеді.
1) жергілікті (аймақтық)
2) ұлттық (ішкі)
3) әлемдік (сыртқы)
Саланың белгілері бойынша ... ... ... ... ... деп ... [7, 157 б.]
Өз кезегінде рыноктардың әр біреуін ... ... ... ... ... ... ... рынок, үй мүлкін
сақтандыратын рынок және т.б.
Сақтандыру рыногінің тауары сақтандыру өнімі ... ... ... ... ... ортақ түсінігі. Сақтандыру өнімінің тұтыну құны
сақтандыру қорғанысымен ... ... ... құны ... қамтамасыздандырғанда,
сақтандырушының пайда көлемімен анықталады. Барлық құн сияқты ол ... ... ... ... ... рыногында сақтандыру өнімдерінің
жылжуымен реализациялануын сақтандыру ... ... ... ... ... және сақтандыру брокерлері.
Сақтандыру агенттері – сақтандырушы атынан қызмет ететін ... ... ... ... –делдалдық қызмет атқаруға ... ... мен ... ... қызмет ететін, өз атынан да қызмет ететін
құқықты немесе заңды тұлғалар.
Сақтандыру брокері сақтандыру келісім шартына қатысушы болып ... ... ... келісім шартын жүзеге асыру мен делдалдық қызмет
көрсету.
Сақтандыру рыногін қалыптастыру ... баға ... ... ... мен ... ... – сақтандыруы алынатын мүлікті ... ... ... мен ... ... ... ... қарсы қауіпсіздік
фирмасы, еңбекті сақтау және т.б. қызмет ... ... ... қарым-
қатынасы келісім шарт негізінде жасалады. Сюрвейердің шешімімен сақтандыру
компаниялары сақтандыру ... ... ... ... қабылдайды.
Аджастерлер – бұлар шығынның мөлшерін, себеп –салдырды тағайындайтын
толық құқықты заңды және құқықтық ... ... ... ... сақтандыру актісін құрайды. (аппаты сертификат).
Өз қызығушылығын қорғау ... ... ... ережелерін жасау
үшін сақтандырушылардың ұжымын құрайды. Сақтандырушылар ұжымы аймақтық та,
ұлттық та ... ... ... қатар, мамандандырылған сақтандыру
ұйымдар беріледі. Сақтандырушылардың мұндай бірлестігі ... ... ... [4, 210 ... ... ... компаниялары кейбір сақтандыру операцияларын
өткізу үшін бірігеді. Сақтандырушылардың мұндай бірлестігі үлкен қатерлі
сақтандыруды жүзеге асыру үшін өте ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру деп аталады.
Сақтандырушылар да аз қызығушылықтарын қорғайды, олар сақтандыушыларды
дұрыс емес, сақтау ұйымдарының ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Сақтандыру рыногының маңызды тобы мемлекеттік қалыптастыру ... ... ... ... ... жалпы қағидалары. Сақтандыру
компанияларының қаржысы
Сақтандыру ұйымының ақша ... екі ақша ... өз ... қаражат айналымы қорғанысымен қамтамассыздандыратын
және ұйымның сақтандыру жұмысымен ... ... ... Осыған
байланысты сақтандыру қорғанысымен қамтамасыздандыратын қаражат айналымы
екі сатыдан өтеді, бірінші сатысында ... ... ... ал екіншісінде сақтандыру резервтері пайда көруді көздеп
инвестициаланады. Ақша айналымының осы ... ... ... ... ие ... ... байланысты ақша айналымы маңызды сақтандыру
категорияларымен анықталады. Бұл бөлімнің маңызды ерекшелігі қауіп қатердің
үлкен болуында. Сақтандыру ... ... ... шығынның болуы
ықтимал.
Сақтандыру резервтері сақтандыру төлемдерін ... ... олар ... ... жүзеге асады.
Сақтаушы өзінің қаржылық міндеттерін ... ... ... ... яғни ... ... ... көрсетілген мақсатта
жұмсайды. Бұл сатыда есеп ... ... сай ... уақытпен де,
кеңістікпен де байланысты кеңістіктегі. Шығынның көп болуынан зардап ... ... ... ... ... Уақытша шығынның пайда
болуы жылдар бойы ... ... ... ... ... [4, 351 ... шартындағы сақтандыру ұйымының қызметі тек өзіне зиян ... ... ... ... пайда да көреді. Сақтандыру ұйымы сақтандыру
операциясынан пайда көруді көздемеуі керек, себебі онда ... ... ... ... принципі бұзылады. Сонымен қатар
сақтандыруда «пайда» термині шартты түрде қолданады, себебі сақтандыру
ұйымдары ... ... ... тек ... ғана қызмет етеді.
Сақтандыру операцияларынан пайда көру дегеніміз – сақтандыру қорғанысымен
қамтамассыз етудегі ... ... көп ... ... ... ... ... пайда әкеледі, ал кей жағдайларда ... ал кей ... ... ... ... ... негізгі пайда көру көзі – инвестициялық қызмет
болады, ол сақтандыру резервтерін ... ... ... ... ... ... ... пайда көру болмаса олар өзара тығыз
байланыста болады. Біріншіден инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық қызметтен түскен
пайда сақтандыру операцияларын қаржыландырады.
Сақтандыру ... ... ... ... ... олар
спецификалық сақтандыру резервтерінен басқа, басқа да ... ... ... ... ... иегерлері болады.
Елімізде қабылданған акционерлік қоғамды қалыптастыру реті ... 15% ... емес ... ... ... өз ... мына ... қолданыла алады:
1) жарғы капиталы
2) жинақ
3) қазіргі түсімдердің қаражаты
4) қауіпті сақтандыру түрінің артық резервтерін қолдану
5) ұзақ мерзімді сақтандыру резерв жүйесін ... іс ... ... [5, 351 ... ... ... ... компанияларының
қаржылық - шаруашылық қызметінің нәтижелері ең алдымен алынған ... ... қоры ... өзгеруінде айқындалады.
Сақтандыру компаниясының табысы былай қойылады:
1) Сақтандыру қызметінен тікелей алынған табыс. Сақтандыру ... ... ... сақтандыру төлемдері мен сақтандыру
соммаларын төлеуден резервтік қорларды құрайтын, сақтандыру ... ... ... ... ... ... сақтандыру қызметін
жүргізуден шығындар жабылады. Жүктеме қалдықтарын ... ... ... ... ... ... ... түскен ... ... ... ... және т.б.). ... ... ... табыстарына қосылады.
3) Басқа қызметтерден түсетін табыс - консультациялық, ... ... ... ... ... жүргізудегі барлық
шығындарын 4 топқа бөлуге болады:
1) аквизициялық - жаңа ... ... ... ... жарнамамен, сақтандырудың жаңа ... ... ... инкассалық - сақтандыру төлемдерін жинаумен және сақтандырушыларға
қызмет көрсету бойынша шығындар;
3) ... - ... ... ... ... ... ... сақтандырудың орнын толтыруларымен байланысты;
4) басқарушылық - енбекті төлеу, шаруашылық ... және ... ... ... ... ... ... -
сақтандыру резервтерін құру мен ... ... ... келесі жүйесін құрайды:
1) техникалық резерв;
2) ескертетін шараларға ... - ... ... ... орнын толтыру мақсатында шараларды қаржыландыру үшін жүктемелер
қойылады .
Техникалық ... ... ... ... ... - ... уақыты нәтижелі болып
табылмайтын, ... ... ... сақтандыру
төлемдерінің бөлігі бағытталады;
2) реттелмеген шығын резервтері. Сақтандырушы сақтандыру ... ... ... ... керек;
3) түскен, бірақ хабарланбаған шығындар резерві - жиналған премиялардан
алынған белгілі пайыз мөлшерінде;
4) апатгар резерві - ... ... көп ... ... ... (жер ... су тасқыны және т.б.).
5) тербелу зияндылығының резерві. Егер ... жылы ... ... кем болса, бұл айырмашылық тербелу ... ... ... сақтандыру резерві.
Сақтандыру компаниясы өзінің резервтерін табысты болатындай ... ... ... ... ... Сақтандыру заңы
сақтандырушының әрбір келісім - шарты бойынша міндеттемелерін орындауды
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... Кез - келген
сақтандыру компаниясының ... ... ... ... ... ... және толық бейнені бухгалтерлік баланстан алады.
Қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етуге әсер ... ... ... мақсатында бухгалтерлік есептін құрылымдық бөліктерін ... [5, 354 ... ... 3 ... ... бөлінеді:
1) активтер;
2) жеке капитал;
3) міндеттемелер.
Ең алдымен, сақтандыру компаниясының қаржылық тұрақтылығынын ... -
3 ... ... ... ... құрамына негізгі қорлар,
материалдар, ақша қаражаттары, ... ... тағы ... ағымдағы
активтер түрінде сақтандырушыньвд мүлігі кіреді. Активтердің көп көлемде
болуы ... ... оның ... ... бірак негізгі
қорлардың құрылымы, олардың құндылығы, қай қаржылардан алынғаны - ... ... ... ... және сақтандыру
компаниясының толықтай сенімділігін жорамалдауға болады.
Сактандыру ... ... ... анализі нәтижелерінен
сақтандыру компаниясының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ететін қелесі
факторларды анықтауға ... ... жеке ... ... ... - ... ... міндеттемелер;
3) сақтандыру резервтері;
4) инвестициялық кызмет;
5) тәуекелді шектеу;
6) тариф саясаты.
Жоғарыда ... ... ... компаниясының қаржылық
тұрақтылығын және оның ... ... ... ... ... табылады.
Жоғарыда айтылып кеткендей, Қазақстан Республикасының заңдылығында
қаржылық ... ... ... Қаржылық тұрақтылық бойынша
талаптар сақтандыру қадағалау департаментімен қадағаланады.
Өтпелі экономика шарттарында көп көлемдегі сақтандыру компаниялар ... ... ... бойынша жеткілікті тәжірибесі жок, сенімді
статистиканың болмауы, ал қолда бар статистиканың ... жок, ... ... ... ... Көбінесе
сақтандыруға алынатын тәуекелдер зерттелмейді, тәуекелді бағалау ... ... ... жоқ.
Қазақстан сақтандыру нарығына тән ... ... ... ... ... ... ... карапайым қызметінің жоқ болуы, сақтандыру мәдениетінің
әлсіз деңгейі, сақтандыру ... ... пен ... ... ... ... болмауы және т.б. болып
табылады. Сақтандыру нарығының дамуы мен ... үшін ... ... ... қамтамасыз ету бойынша міндетгі
түрдегі талаптарды мемлекет жағынан қадағалау ... ... ... ... мен ... ... қорғауының дұрыс жүйесін кұруға,
қаржылық ресурстарды қолдануды оптимизациялау, ұлттық сактандыру ... ... ... ... ... ... экономиқалық
қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
1.4 Сақтандыру – шетелдік тәжірибеде
Қазіргі заманда капиталды концентрациялау мен централизациялау жүріп
жатыр. Бұл ... ... да тән. Ірі ... ... ... монополиялары құрылып жатыр. Олап сақтандыру рыногының
әлемдік үлкен бөлігін бақылап отыр. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... Францияда көбірек те,
АҚШ-та аз. АҚШ-та акционерлік ... ... ... ... ... рыногын жыл сайын жаулап келеді,
мұнда Еуропа экономикалық бірлестігі (ЕЭБ) үлкен бақылауға алынған. Сонымен
қатар ЕЭБ-нің ... ... де келе ... ... ... мен
либерализацияны ақырындата бастайды.
ЕЭБ құрылмастан бұрын Европа сақтандыру комитеті жұмыс істеген
(ЕСК), ол ... ... және ... ... ... ету мен ... ... қатысушыларының ақпарат алмастырушысы болған. ЕСК-ң
алғашқы құрылымын 18 елдің сақтандырушы компаниялары ... ... ... ... ... ... ... ретінде кірді. Содан
бері үлкен өзгерістер енгізілді. Алғашқы жоспарға Европа Одағының елдері
қойылды. ЕСК-ға жаңа 11 ... ... 1993 жылы ... ... Исландия, Кипр, және Мальта, содан кейін Польша, Чехия ... ... 1996 жылы ... ... Литва және Латвия кірді.
Осылайша бүгінгі күні ЕСК-ң құрамына 29 ел ... [7, 273 ... ... ... бірі – халықаралық индустриядағы
ұйымдардың жеке қызығушылығын таныту.
ЕСК 18 салалық ... 20 ... ... ... ... сақтандырудың әр түрімен айналысады немесе
әртүрлі ... ... ... Жыл ... ... ... ... Жыл
сайын ЕС мәселесіне байланысты 30 жиын өтеді, бұл ... ... ... ... Бұндай кездесулер мен жиындар дискуссия катализаторы ретінде
қаралады. Сақтандырудың техникалық, құқықтық ... да ... ... ... ... ... ғана ... мүмкіндіктер ЕСК-ң негізгі қызметі болып табылады, ...... ... рыноктың мәселелерін шешу.
Біртұтас сақтандыру рыногын қалыптастыру үш сатыдан ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіз принципі көрсетілген, сонымен
қатар басқа мемлекетте сақтандыру компаниясының қаржы және заң шарттарында
филиалдың ашылуы.
Бекітілген ... сай ... ... европалық
деңгейдегі қойылған ережелерге сай құрылуы керек. Мемлекет оны бақылауға
алады.
Біртұтас сақтандыру рыногы 5 ... ... ... лицензия принципі, компанияның барлық қызметтерін
Европаның бүкіл территориясына таратуға мүмкіндік береді. Сонымен
қатар, мемлекетте қаржылық және ... ... ... ... Өз ... ... ... берген рұқсаты. Бұл кез-келген Еуропа
Бақылау органдары қойған бақылау мен өзара ... ... ... ... ... сақтандыру компаниясының
төлеммүмкіндігі бақылауына ауыстыру, оның акционерлері мен ... ... ... ... ... ... ... либерализациялау
Қазіргі таңға дейін ЕСК қызметі Біртұтас сақтандыру рыногын құруға
бағытталды, ал қазір бұл ... ... ... ... ... ... Комитет шамамен 50 сұрақты зерттеп, бақылап отыр.
ЕСК сақтандыру компаниялары өздерінің негізгі назарын қоршаған орта
проблемасына ... ... деп ... Бұл жүйе экологияға тиген зардапты
тек спецификалық бағада емес, жауапкершілік туралы заң жүйесімен азатар
еді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... адаптация қарастыруды.
Сақтандырудың әрбір түрлері өздерінің жеке ерекшеліктеріне ие,
қазіргі таңда мемлекеттік және жеке ... ... ... ... ... еніп отыр. Табиғи апаттармен байланысты қатаң
сыңдар, қоршаған орта мен залал орнын толтыру; мемлекеттік ... ... ... ... және ... ... өзгертулер – осылардың бәрі сақтандырылған, сақтандырушы және
үкімет ... ... ... әкеледі. Осылайша Европалық сақтандыру
компаниялары олардың бизесіне кері әсерін тигізетін ... ... ... халықаралық ұйымдардың қатысуынан басқа, Мысалы: сауда және
дамытудың БҰҰ ... ... ... ету және ... ... ... ... Кеңесі, ядролық энергетика бойынша ... ... ... ... ... ФИДУС және МСК; ЕСК
қазіргі таңда халықаралық қызметті екі салада жүзеге асырып отыр.
5) пайда бола ... ... ... ... ... либерализациялаудағы халықаралық келіссөздер
жүргізу;
Бұрынғы СССР елдерінде басталған кооперация бағдарламасын өңдеу бітті.
Осы ... ... ... ... «ноу-хауды» қолдау өте маңызды.
Бұл жаңа қызметтер арқасында кеңейіп отырады. Олардың кейбіреулерді
өмірден көріне бастады.
7) Балтия елдерімен коорпорация ... ... ... Сақтандыру орталығы құрған TACIS жобасын Беларусияда жүзеге
асыру;
Европалық экономикалық достыққа ұқсас Азия континентінде Экономикалық
қызмет көрсету ұйымы (ЭҚҰ) ... ... оның ... ... ... Ислам Республикасы Пәкістан және Түрік Республикалары енді. 1992 жылы
бұл достастыққа Орта Азия мен ... ... ... Осы ... Иран, Пәкістан, және Түркия сақтандыру ұйымдары бірігіп,
қайта сақтандыру компаниясын құрды. Осы ... ... ... ... мен ... ... сақтандыру рыноктары осы достастыққа кіруі
керек.
Осыған байланысты Иран, Пәкістан және ... ... ... ... Ауғаныстан, Қазақстан, Өзбекстан, Түркменстан
елдерінің өкілдерін қатыстыра отырып бірнеше жиындар ашты.
Бұл елдерде сақтандыруды дамыту ... ... ... жүрді, бірақ
сиымдылықтың қанағаттанарлықтай өсуі байқалған жоқ. Сондықтан ... ... ... ... ... (қорлар) ОЭС 1967 жылы
құрылды. [4, 308 б.]
Алдағы уақытта бұл ... ... ... ... Сондықтан достастықтағы елдер мен базасында ірі қайта
сақтандыру компанияларын құру туралы ... ... ... ... ... ... пұлдың алдында ... ие; атап ... ... ... және ... тыс ... сақтандыру компанияларының
аймақтық кеңейіп, дамуы. (пұлмен ... Көп ... ... үшін ... ... ... сақтандыру жобасының болуы. Бұл
қауіпті балансын тек ... бөлу ... ... ... осы аймаққа
шетел валютасын ендіреді.
2) қайта сақтандыру компаниялары сақтандыру бизнесінің барлық ... ... Оған әуе ... мен ... ... ... ОЭС
қайта сақтандыруының көлемінің өсуі байқалады.
3) ОЭС қайта сақтандыруы ... ... ... ... ... еді. ... инвестициялардан кіріс резервті толтыра отырып
өседі.
4) қайта сақтандыру компаниялары сыбайлас компанияларға көмек ... ... ... ... ат ... ОЭС ... ... халықаралық рыноктан мамандандырылған қауіп-
қатер сақтандыруын ... ... ... ... жоғары.
Қойылған тапсырмалардан шыға отырып, ОЭС қайта сақтандыру компаниясының
қызметі мыналар болып табылады:
1) ... ... ... барлық түрі бойынша ОЭС аймағында және
одан тыс жүзеге асыру;
2) өз рыногының сыйымдылығын ... үшін ... ... санын арттыру
3) қатысушы-компанияларының жақсы жағынан қызмет көрсету ... ... ... және ... ... көрсету
4) ОЭС аймағындағы валюта қайтарымын шығару
5) ОЭС елдерінің ұлтаралық және ... ... ... ... ... ... ОЭС ... капиталын және резервтерін қордан инвестициялау, ол
экономикалық дамуға үлкен әсерін ... ... ... ... Құрама Штаттарындағы қазіргі
сақтандыру ... мен ... ... ... ... тең келерлік
ештеңе жоқ, және сан алуандығымен ерекшеленеді.
Дамыған елдердің сақтандыру рыногындағы АҚШ ... ... ... ... 8 ... ... ... мүлігіне тән. АҚШ-қа тән нәрсе-
әр штаттың сақтандыру заңы, сақтандыруды ... бар, ... ... ... мен ... ... ... заң жоқтың қолы.
Әрине, әрбір штат өзінің жарғы капиталын, сақтандыру қызметінің түрлерін
орнақтырады, сақтандыру организациясының ... ... ... ... және басқаруды жүзеге асырады, брокерларға, агенттерге,
сақтандыру компанияларына лицензия береді.
Сақтандыру организациясының екі түрі бар – ... ... екі ... ... ... сақтандыру компаниялары онда жоқ. Компанияның
акциясын заңды және жәй тұлағалар ... ... ... ... компанияларының арасында әсіресе екіжақты ... орны ... ... ... ... олар ... ... емес.
Елімізде сақтандырудың 3 түрі бар:
1) бенефиттер (денсаулықты, өмірді, зейнетақыны, медициналық т.б.
сақтау)
2) жеке ... ... ... мен ... мүліктерінің
құрылымын сақтау)
3) коммерциялық (сақтандырудың басқа да түрлері)
Көптеген ... ... ... өмір мен ... ... ...... компанияларын мамандандыру болып
табылады. Қазіргі кезде АҚШ-тың барлық сақтандыру ... ... ... ... ... ... келеді. АҚШ үшін сақтандыру
индустриясы антимонополды заңға сай ... ... ... олардың қызметін 3 консалтингті
компаниялары (A.M. Best, Moody, ... Poors) ... олар ... ... ... ... сақтандыру жұмысы бойынша каталог шығарады,
сонымен бірге төлем мүмкіндіктерітуралы информация береміз. [4,312 ... ... ... ... ... ... айналысу,
олардың қаржы жағдайын оқу, ақша төлеу, сервисті қызмет көрсету ... ... ... ... ... байланысты.
Сақтандырушылардың пайдалы жұмыс крийтерийлері шығын ... ... ... мен ... ... болып табылады.
Американдық сақтандыру қоғамы үшін инвестициялық төлемінің маңызы
зор. Жыл үшін ... ... тура ... операцияларынан емес
инвестициялардан түседі.
АҚШ-тың сақтандырушылары өнідіріс корпорацияларымен ... ... ... емес ... ... өндіріс корпорацияларының әрбір
100 басшылары 27 ... ... ... ... ... алдында коммерциялық және инвестициялық банктер тұр.
Сақтандыру компанияларының негізін акционерлік қоғам мен екі ... ... ... ... ... мен сақтандыру
брокерлерінің ... бар, яғни ол ... ... ... ... ... бар. ... деген өмірді сақтандыру ірі ... 20 ... ... ... ... бар. ... да брокерлік
фирмаларды атауға болады. Мысалы «Марка-Макленнан», «Фрек Солл», т.б.
80 ... ... ... ... ... ... кейінгі
кезеңде жұмыс істеген сақтандыруды құрады. Қазіргі кезде заң ... ақша ... ... кезеңдерде АҚШ штаттарынан қойылым қозғалысының шектеулілігі
алынды, жеке ақшаларда олардың пайызы 40, оны ұсақ ... ... ... ... әкеледі.
Әрі сақтандыру компанияларына «Стейт фарм мьючуэл атомобил иншуранс
компани» деген транснационалды компания жатады, ол Иллинойс ... ... ... ... мүлікті, авиацияны және ... ... бір ірі ... бірі – ... Лайф ... К», ... 1868ж. Нью-Йоркте қаланды, 1915жылдан бастап бұл компания екі жақты
бастау өмірін сақтандырады, ... - 1982ж. ... ... ... ... бұл «Коннетикут джэнэрил
корпорейшн» және ИНА корпорейшн» деген екі ескі ... ... ... ол мүлік кон жауапкершілікті сақтандырады.
Америкэн интернэшнл ... (АИГ) – ... ... ... топ және ... мен ... ... сақтандырушысы, соның нәтижесінде 130 елде 44
компаниясы бар, 28 мың адамы бар голдинг ... ... ... ... ең маңыздылары:
1) «Континентал корпорейшн», 1853ж. негізі қаланған
2) «Пруденшл Иншуранс компани оф Америка» - 1876ж.
3) «Олстейт Иншуранс ... - 1913 ж. және ... ... ... ... сақтандырушы рыногы
мен кәсіпкерлігі бірнеше жылдардан бері Лондон дүниежүзілік қаржы орталығы
Лондон деп ... ... ... ... ... және ... компаниялары Лондон рыногын құрады, олар оны екі тең бөлікке
бөледі – Рынок компаниясы және Ллойдс Лондонда дүниежүзілік ... ... ең ... ... Сонымен бірге барлық ірі
халықаралық сақтандыру және қайта ... ... ... ... дүниежүзілік сақтандыру компанияларының ішіндегі ең ірілері
орналасқан. Сонымен бірге ... ірі ... ... және қайта
сақтандыру брокерлерінің орталық офисі бар.
Лондонды ... ... ... штаб-квартирасы және
ұлттық сақтандыру рыногының бөлімшелері орналасқан, олардың ... ... және ... ... негізінен мамандандырылған сақтандыру
компанияларына ғана тоқталған. Мүліктік сақтандыру жеңіл автомобильдерді,
үй мүлігін және ... ... т.б. ... ... ... одан әрі ... сақтандыру рыногын акционерлік қоғам, екіжақты сақтандыру
қоғамы, ... ... ... ... ... танытады. Ұлттық
сақтандыру компанияларының ішіндегі ең ірісі – халықаралық статусы бар, 690
ұлттық және 143 ... ... ... бар ... деген сақтандыру
корпорациясы. [8, 196 б.]
1982ж. Ұлыбританиядағы ... ... ... жаңа ... сақтандыру
компаниялары пайда болды. Жеке және мүлікті сақтандыру ... ... ... шығарады. Заң бойынша олар сақтандырудан ... ... ... айналысуға болмайды.
Сақтандыру келісімі сақтандыру компаниялары арасында тікелей ... ал ... ... ... қызметін андеррайтит кеңселері,
сақтандыру кеңселері мен брокерлер жүргізді.
Анддерайтинг компаниялары әр аймақта ... ... ... ... жәй және заңды тұлғалар арасында жасалған келісіммен
шығатын міндеттерге кеңсе жауапты емес.
Ұлыбританияның ... ... ... рөлді ұлттық және халықаралық
сақтандыру брокерлері, сақтандыру кеңселері алады. Олардың арасында
сақтандыру және ... ... ... 50 пайызы құрылады.
Ұлыбританиядағы Сақтандыру заңы ... ... ... ... туралы Заңға сүйенеді. ... ... ... төлем төлеуі, сақтандыру компанияларының инвестициясы
туралы сұрақтар, құқықтық нормалар бар.
Ұлыбританияда сақтандыруды сауда мен ... ... ... ... бақылау көптеген құқық пен бас июге толы. Бақылаудың ... ... ... қорғау. Мсалға басқару мен капитал
құрылымын, ... ... ... ... ... ... сақтандыру бірлестігі – Лондон рыногының сақтандыру және ... ... ең ... Ллойдстың қызмет процесін түсіну үшін
оның ... ... ... ерекшелігі – «Член-андеррайтер» немесе «Имена» ... ... бойы ... ... ... шексіз жауапты болды.
Аналитиктердің пайымдауынша, егер Ллойдс ... ... ... онда ... жарғы капиталына Ллойдстың көлемінен 3 есе көп төлер ... ... ... ... принциптері өзгереді, себебі оның мүшесі болып
тек «Имена» индивидуалды ... ... ... ... ... мүшелер де кіреді.
Бірнеше жылдар бойы ... ... ... жағдай өз қалпын
сақтайды, бұл рынокта Ллойдс санының көбеюіне әсерін ... ... ... ... көбі «шектеу жауапкершілігі» жүйесіне
өткісі ... ... олар ... ... ... ж. ... ... Ллойдстың корпоративті мүшелерінің үлесі
50% көбейді. 53 компания 2,4 млрд. Фунт стерлинг көлемінде ... ... ... ... ... 7,8 ... Фунд ... көлемінде
капиталды жүзеге асырды.
Ллойдстың шығындарымен байланысты сақтандыруды орнына келтіру мен басқа
шығындарды төлеуді Premium Frust Fund қоры төлейді.
Ллойдстың ... ... ... ... ... түрде депозит пен
резерв. Сыртқы мүшелердің 250 мың фунт ... кем емес ... ... болу ... ... егер оның жағдайы 250мың фунттан кем болмаса,
лимиті төмен болады. [8, 254 б.]
Ллойдстың үшінші ерекшелігі – Ллойдс ... тыс жеке ... ... ... де ... ... ... сондықтан Ллойдста High –Level Stop
–hoss қоры құрылған. Бұл қорға Ллойдстың барлық ... ... ... ең ... сенімді сатысының бірі – орталық қор мен жеке меншік.
Бұл қор заң бойынша кепілдік қоры емес, алайда мәні ... ... ... ... ... ... сақтандыру мен қайта сақтандыру кепілдік
етеді.
Лойдстың андеррайтер мүшелері өз қызметтерін өз ... ... ... Одан әрі дамуда Ллойдс мүшелері синдикатқа біріге ... ... 180-ге жуық ... бар. ... ... бір ... ... етеді, одан әрі бөлінеді, одан қайта бірігеді. ... ... 3 ... ... тең. Үш ... ... ... арасында
шығын мен кіріс бөлініске түседі, кірісті бөлмеу деген ұғым мүлде жоқ.
Ллойдс бағалы және ... ... ... ... Ллойдстың
мүшесі болғысы келетін адам синдикатқа тікелей беттесе алмайды. ... ол ... ... ... келісімге отыруы қажет. ... ... ... ... ... ... көрініс табады.
Синдикат мүшелерінің сақтандыру ісін басқару құқығы бар.
Басқару агенттері синдикаттың ... ... ... ... ... ... түрде Ллойдстың кеңесшілері басқару ... ... ... ... ... ... мен ... заңға сәйкес
құралған. Аудиторлық тексеру мен қорытындылар жүргізіледі.
Сақтандыру компаниялары сақтандыру қызметінен кіріске салық төлейді, ... ... ... ... ... Германияның сақтандыру компаниялары
дүние жүзіндегі ең ... ... ... ... ең ... ... сақтандыру жүздеген жылдар бұрын Германияда пайда болды.
Сонымен бірге Германияда дүние жүзіндегі ең алғашқы ... ... ... ... ең ірі Европадағы сақтандыру компанияларының бірі
орналасқан. Мюнхенде – дүние жүзіндегі ірі қайта сақтандыру компаниялары,
ал Кельнде - ... ... ... ... компаниялар арасында үшінші
орын алатын қайта сақтандыру компаниясы бар.
Германиядағы ең ... ... ... ... ... ... ... өздері сақтандырылған. ... ... ... ... ... әрі ... өзара
бөледі.
Германиядағы ең ірі сақтандыру компанияларының бірі – ... ... ... ... жеке ... иесіне жататын
акционерлік қоғам.
Германияда сақтандыру компаниялары үшін ... ... бар ... кету ... Ол Берлинде орналасқан. Бұл ведомство рынокқа сақтандыру
компанияларын мемлекеттік жүйеге жіберуді басқарады. Мемлекет сақтандыру
компаниясының ... ... ... ... ... ... сақтандыру жауапкершілігін т.б. тексереді.
Жыл сайын мемлекеттік мекемелер сақтандыру компанияларының жалпы қаржылық
жағдайын ... ... ... резерві сақтандыру компаниялары өз
міндетін орындауға жете ме? Сонымен бірге осы ... ... ... ... ...... ... резерв енгізу,
қарыз беру, облигация сатып алу т.б. тән.
Сонымен бірге Мемлекет клиенттер туралы деректерді бақылайды, сақтандыру
компаниясындағы ... ... ... ... адамға берілмеуі тиіс.
Германияда жеке деректерді қорғау Заңы бар.
Ұсақ акционерлерге қарағанда ірілер өз кірісін қолданбайды, оны ... әрі ... ... ... ... олар ... ... кірістен де бас тартпайды. Мысалы, біз оны ... мен ... ... екі жақты қатынастан көрінеді. Мәселен, қаржы
қатынастардағы ең ... бірі ... ірі ... ... ... капиталы бар неміс банкі, ал соңғысының өз кезегінде, осы
банктің 20% ... ... бар, әрі Allianз Holding – тің ... ... ... ... ... бөлігі бар. [4, 322 б.]
Сақтандыру компаниялары банктермен тығыз байланыста. ... ... мен ... ... ... ... Мысалы, егер
жеке адам банктен қарыз алса, банк одан ... ... ... ... ... өмірді сақтандыру келісімі бола ... ... ... ... ... ... бола алады. Клиент өзінің
мұрагері ретінде банкттен алады, егер клиент өліп ... банк ... ... ... болмаса, банк әрине өзі акционер болып
табылатын сақтандыру компаниясына барып ... ... ... ... ... түрлері белгіленген.
Жақындарға пайдалы сақтандыру. Сақтандырылған адам қайтыс болған
жағдайда, сақтандыру ... оның ... ... ... ... болған жағдайда сақтандыру. Нақты сақтандыру келісімінің
шарттарына сәйкес, мүгедек болған жағдайда айлықты шығындатудың ... ... ... ... ... жағдайда, адам жақсы
төленетін жұмыс істей алмайды, сондықтан мұндай жағдайда сақтану ... ... ... – заң ... ... ... бастап Германияда біреуге себепті болсын, себепсіз болсын залал
тигізген үшін, оның ... ... ... заң бар. Бұл ... ... ... нақты адамдар оны жүзеге асыруға міндетті. Оларға
сақтандыру ... ... ... беріледі.
Мәселен, сақтандыру жауапкерішілігі жоқ адам ... ... ... ... ... көрсететін Германияда 120 сақтандыру
компаниясы бар.
Германиядағы отбасыларының 60% -ында сақтандыру жауапкершілігі бар.
Сақтандыру ... заң ... ... ... ... нотариус, салық төлеу сұрағы бойынша консультант, ревизор-
экономист. Заңгерлер үшін ... ... ... ғана ... ... - бұл өрт, ... жаңбыр, жел т.б. құбылыстардың
үйге тигізген әсерін сақтандырады. «Күн» бағасы ... ... ... үйді қайта қайта құруды сақтандыруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ұрланған немесе зиян
келтірілген заттардың құнын қайтарады. Мұндай сақтандыру Германияның ... ... ... ... ... ... ... да бар. Кімде-
кім қауіпсіздікті сақтандырғысы келсе, соған ыңғайлы. Сонымен бірге кез
келген адам ... ... ... жүктерін жоғалтуды сақтандыруына
да болады.
Германияда өндіріс сферасындағы сақтандырудың келесі түрлері ... ... ... ... ... бұзылыс
нәтижесінен туындаған) несиені сақтандыру.
Тауар мен қызметті сатып алушы әрқашан жабдықтаушы есебін төлей ... ... ... ... өте пайдалы болады бұл тұтынушыға тауар мен
өндірістің негізгі ... ... ... мүмкіндік береді. Келісімге
отырмастан бұрын сақтандыру компаниясы ... ... ... алу қабілетін
тексереді.
Әлемге аты әйгілі герман мемлекеттік сақтандыру фирмасының бір-Хэрмес,
неміс эксопртерлерінің қауіпсіздігін ... ... Оның ... соңғы
жылдары Орталық және Шығыс Европа елдеріндегі ... ... ... ... сақтандыру компаниялары жабдықтаушының саяси қауіпсізідігін де
сақтандырады, мәселен, белгілі бір елге эмбаргоны ... ... ... ... ... ... ... жүктен түсірілуі мүмкін емес.
Сақтандыру компанияларының жұмысы тек коммерциялық фирма мен ... ... ғана ... рынок концепциясының сапасы мен алғы
шарттарын, техникалық ... ... мен ... ... ... Техниканың қауіпсіздігі мен сенімділігі жеткіліксіз шарттағы
қауіпсіздігі ... бір ... ... жоқ ... ... ... істей алмайды. Сақтандыру компаниясы қысым ... ... өз ... ... ... ... ... бас
тартады т.б. сондықтан сақтандыру компаниялары айналасын қорғау ... ... ... [7, 106 ... компанияларындағы жылдың қаржы есебі мен бухгалтер есебінің
принципін ... ... ... ... Жылдық қаржы есебінің
ерекше талаптары – сақтандыруды ... бір ... ... ... ... сақтандыру.
Жылдық қаржылық есепке барлық қосымша компаниялардың операция ... ... ... ... ел бойынша сақтаушының өзі мен кеңселер де
кіруі тиіс.
Компанияның сыртқы аудит халықаралық нормаға және аудит ... ... ... Сыртқы аудиттің нәтижесі қаржы тұрақтылығының бағасына,
ақы ... ... ... ... ... ... Жылдық қаржы ... ... ... бірге
акционерлерге беріледі де, баспада басылады.
Кейбір шет елдердегі сақтандыру тәжірибесі. Қазіргі ... ... ... ... ... ... төмендегі факторлар: сақтандыру рыногын
интернационализациялау, сақтандыру және ... ... ... ... жаңа ... ... ... ірі және массалық қауіпсізідікке
бөлінуі, капиталдың концентрациясы. Өз кезегінде, бұл бақыттардың дамуына
бүгінгі күнгі әлем ... өз ... ... ... ... ... көтерілу стадиясында, алайда, аймақтық
дамуда оның тәуелділігі біркелкі емес: біреуінде депрессия байқалса, (яғни,
сыртқы ... ... ... ... тапшылығымен байланысты), ал
басқа елдерде экономикалық өсу жалғасуда. Әрине, әлемдік ... ... ... ... ... ... ... ете алмайды. Экспертеудің бағалауы бойынша, халықаралық сақтандыру
рыногындағы қазіргі жағдайды тек ... өсу ... ғана ... ... ... ... оятатын белсенділік те анықтайды.
Сақтандыру кәсіпкерлігінде маңызды ... шет елде 14-20% ... ... француз рыногы. Теңіз сақтандыруында Франция үшінші орында,
ал әлмедегі авиациялық қауіп жөнінде 20%.
Бұрнағы ... өте ... ... ... ... Франциядағы қайта
сақтандыру қазіргі кезде өте қарқынды дамуда және ... ... ... құрылымы құрылуда.
Жалпы сақтандыру премиясының жинағы бойынша Франция ... ... ... ... ... байланысты
сақтанушының да мәселелері қиындап барады. Швеция, Швеицария, Австралия
сияқты ... ... ... арасына таралған интирация процесіне
қосылудан қалғысы келмейді, бірақ олар ... ... ... ... ... ... тырысады.
Швецияның сақтандыру рыногы өте қызық. Швецияда кез ... ... ... ... Залалдың орнын жабумен тек сақтандырушылар емес, компенсация
қызметшілеріде айналысады.
Залалдың орнын жабу ... ... ... ... ... ... ауа ... адамдарға залал тиген жағдайда, жауапкеркшілікті
өз мойнына әуе қайығының иесі алады, (ол өзі жеке ... ... ... ... автоинспекцияда тіркелген, бірақ сақтандырылмаған
жағдайда транспорт ... ... ... иесі 1 мың кран штраф төлейді.
Ал егер траспорт әр түрлі ... ... ... онда ... ... ... ... бөлініске
түседі. Сақтандырушы өзі залалмен тигізсе, сақтандырушы залал тиген адамға
кінәлі адамның суммасының орны ... ... ... төлеуі қажет.
Егер жол-транспорт оқиғасы болған уақытта жүргізушінің киімдері мен басқа
да заттарына зиян тигізілсе, оны заңға сәйкес сол ... ... ... ... ... ... ... компенсациялайды.
Сақтандыруға төмендегі траспорт түрлері жатпайды:
1) қолдану құқығы бар, реквизироваланған;
2) техникалық қараудан немесе реквизицияның бітуінен ... ... үшін ... ... ... ... ... келісімге сәйкес әскери биліктегі
немесе үйден әскери бөлімге алмастырылатын транспорт түрі.
Үкімет сақтандыру міндеті ... ... ... ... ... ... ... транспорт түрлері;
2) шетел мемлекеттерінде орналасқан немесе тіркелген транспорт
түрлері.
Швецияда тіркелмеген транспорт ... 1959 ж. 20 ... ... ... мемлекет қатарына жататын болса, шведтік
сақтандырусыз-ақ елге ... және ... ... [4, 310 ... ... ... үшін Жапония сақтандыру рыногы ... ... ... ... ғ. Ортасында Жапон аралына сақтандыру келді. Мұнда бір жәйтті
айтып ... бұл ... ... ... ... - өмірді сақтандыру
және өмірлік емес сақтандыру деген ұғым бар!
Соңғысына мүлікті ... ... түрі ... ... ... ... ... сақтандыру кәсіпкерлілігінің бастауы көптеген шетел
транспорттарына ... ... ... алыс жағалаулар британдықтарды өзіне
ұқсастыра бастады. Тек ... ... 240 ... ... бар.
Отандық сақтандырушылар 1879 ж. пайда болды. Ең алғашқы сақтандырушы теңіз
компаниясы. «Токио ... ... ... ол елдегі ең ірілердің қатарында.
Сегіз жылдан кейін «Ясуда» сақтандыру компаниясы ... ... Ол ... ... емес сақтандырушы операциясының екіншісі – көп ұзамай
сақтандырушылар саны ... ... ... ... ... ... болмады, резерв қорына ақша түспеді. Соның нәтижесінде көптеген
сақтандырушыларды дағдарысқа түсірді.
1900 жылы ... ... ... ... Заң ... өтті, бірақ осы уақыт аралығында тек екі рет қана сақтандырушылардың
негізі заңына өзгеріс енгізілді.
1940 жылы ... 48 ... ... ... бес жылдан
кейін олардың саны 16 болды, оған ...... ... ... ... ... ... дамыды. Елде аз уақыт мерзімінің ішінде әлемдегі
экономикалық көрсеткіштерде бірінші және екінші ... ... ... ... да дамыды. 1955ж. Жапония ... ... ... ... заң ... жылы ... ... бойынша сақтандыру агенстваларын жіктеу
аквизициясы ендіріледі. Егер сақтанлыру ... ... ... ... ... көлемінде депозит ретінде беруді кепілдік ететін ... 30 ... ... ... ... бар ... сақтандыруы бар. Мұндай
сақтандыру жапондар арасында кең таралған.
Қазіргі таңда Жапонияда 56 сақтандыру ... бар. ... ... ... 124 ... ... әр ... өсім 13%
құрайды. Сақтандыру компанияларына бақылау қызметін ... ... ... ... ... ... ... енгізілді, онда Жапонияның
сақтандыру рыногын құқықты басқаруда мемлекеттің қатысын шектеу ... бар. ... ... жеке ... ... ... ... алатын,
клиентке ең жақсы сақтандыру қызмет көрсете алатын мүмкіндіктер кең көлемде
берілген.
1997 жылдың қыркүйегінен бастап ... ... ... ... ... ... беріледі, ол сақтандыру төлемдерінің қойылымын
анықтауға, тәжірибеге, жасқа, жынысқа ... ... ... тура
келісімдерді ұйымдастыру ... мен ... ... ... ... маркасына, меншік түріне
мүмкіндік ... [4, 332 ... ... ... ... премияларының қойылымын
либерализациялау сақтандыру брокерлерін ... ... ... ... ... ... сақтандыру
брокерлері арасында конкуренция басталуда.
2 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ... ... ... ... ... ... ... нарығының қалыптасуы, қазіргі
жағдайы (талдауы)
2005 жылдың 1 сәуіріндегі ... ... ... нарығы
және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау Агенттігінің ... ... ... ... ... ... бар
36 сақтандыру ... ... ... 2 ... ... (ГПО) ... иелерін міндетті сақтандыруға 29, 8 сақтандыру
брокері, 34 ... ... 69 ... 28 актуарий ... ... етіп ... ... екі ... ... ... жиынтық
активтері 49,2 млрд. теңгеге ... ... ... жеке ... ... ... ... резервтері 21,7 млрд. теңгені
құрап ... ... ... 2005 жылдың 1 наурызына сәйкес 13,3
млрд. теңгені құрады. Бұл ... ... осы ... ... млрд. теңге (79,7 %) жоғары. Соның ішінде міндетті ... 1,4 ... ... (0,2 ... ... ... ... жеке
сақтандыру сыйақылары 1 млрд. теңге (0,4 млрд. ... көп) ... ... ... ... – 10,9 ... ... (5,3 млрд.
теңгеге көп).
2005 жылдың 2 ай бойынша ... ... ... ... бұл ... ... жылмен салыстырғанда 0,7 ... (63,6 %) көп. ... ... ... ... ... 0,21 ... (0,01 млрд.теңгеге көп), ... ... ... 1 ... ... (0,55 ... теңгеге көп)
құрап отыр. [9, 4 б.]
Қазақстанның ... ... ... ... ... компаниялары санының қысқаруы тән. Егер 1994 ... ... ... ... ... сандық өсуі байқалса, 2000
жылдың ... ... 38-ге ... ... ... ... компанияларының сандық қысқаруы сақтандырудың тәуекелді
түрлерімен айналысатын ... үшін 130 ... ... компаниялары үшін 150 ... ... ... өсіру талаптарымен байланысты. 2005 ... ... ... 36 ... ... ... 2 – мемлекет қатысымен, 5 – ... ... 2 ... ... ... ... ... қысқаруына қарамастан, отандық
сақтандыру нарығы үшін ... ... ... ... ... ... өндіріс төлемдерінің көлемімен,
міндеттемелерді қабылдаумен, сақтандыру ... ... ... ... ... 1- ... жылдарға Қазақстан Республикасының сақтандыру
нарығының дамуының көрсеткіштер динамикасы ... А- ... өсуі ... барлық салалары үшін тән. Төменгі
таблицадан ... ... ең ... өсу қарқыны 1997 жылы
220 % ... ... ... ... ... ... Бұл 1997 жылы ... бірқатар міндетті түрдегі
сақтандыру түрлерінің ... ... ... ... азаматтық – құқықтық ... ... ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру, ауылшаруашылық өндірісін сақтандыру.
Кесте 2 – 1994-2000 ... үшін ... ... ... ... ... төлемдерінің түсу динамикасы (млн.теңге).
|Жыл-|Барлығы ... ... ... | | |
| | ... |Жеке ... |
| | ... ... ... |Келесі |Сомма |Келесі жылға|
| | | ... өсу| ... өсу| |өсу ... |
| | | ... %| ... %| |% ... |6,6 | |99,6 | |52,4 | ... |62,2 |940 |298,2 |299 |322,2 |614 ... |89 |143 |503,1 |169 |706,1 |219 ... |1958,3 |2200 |535,3 |106 |848,1 |120 ... |1580,9 |80,7 |770,9 |144 |1843,4 |217 ... |1338 |84,6 |935 |121 |3552 |193 ... |1224,9 |84,1 |1108,3 |119 |5922,1 |167 ... ... ... статистика агенттігі ... ... ... ... көрсеткіштері
Кесте 3 – Қазақстан Республикасының экономикалық және ... Б- ... жан ... ... ... 3-4 ... ... қазақстанда тұрақтыэкономикалық өсу жүріп ... Бұл ... ... ... ... жақсарғанын және халықтың
инвестициялық мүмкіндіктерінің өскенін көруге ... ... ... ... да ... және жылына 18% құрайды.
Қазақстан ... ... ... 2-3 ... ... ... қаржы нарығын либерализациялау бағыты, ... ... ... және ... ... ... ЖІӨ мөлшерінің тез өсуін қамтамасыз етеді.
Сурет 1- ... ЖІӨ жан ... ... ... Республикасының сақтандыру нарығының талдауы
(01.05.2005ж)
Кесте 4 – Сақтандыру сыйақыларының ... ... ... ... ... |Өсу ... | | | |
| ... ... ... |үлесі% | |
|Барлығы |28 870 |100,0 |29 978 |100,0 |38,5 ... және ... |2 778 |9,6 |4 546 |11,4 |63,6 ... мүліктік сақтандыру |23 250 |80,5 |30 986 |77,5 |33,3 ... ... ... ... агенттігі |
1) ... ... ... өсуі 2004 жылғы қорытындылар
бойынша 38,5 % құрады. ... ... ... бұл көрсеткіштер
алдыңғы уақыттарда 25-30% ... ... және ... ... ... ... ... сыйақыларының көлемі
өседі. Алдағы уақытта міндетті сақтандыру түрлері енгізіледі, бұл ... ... ету ... ... ... ... ... азаматтық-құқықтық міндетті сақтандыру» өнімі енгізілуі.
Жалпы ... ... ... ... ... ... ... және жаңа өнім ... ... ... тәуекелін жабуға мүмкіндік береді.
2) Алдағы 2 жылда ... ... ... ... бұл өз
кезегінде тауар айналым өсіреді және ... ... ... ... ... Республикасының сақтандыру нарығының ... 5 – ... ... ... түсімдері (млн.теңге)
|Сақтандыру салалары ... ... |Өсу ... ... | | | ... ... | | | |
| ... |үлесі% |соммасы |үлесі% | |
|Барлығы |28 870 |100,0 |39 978 |100,0 |38,5 ... ... |28 440 |98,5 |39 316 |98,3 |38,2 |
| ... ҚР ... Банктің жылдық несие есебі |
1) Әлі де ... ... ... ... ... ... ... болып отыр. Бұл жағдайда қазіргі кезде жеке тұлғалардың осы
сақтандыру түріне қызығушылығының төмендегімен ... ... ӨСК ... отырған бағдарламалардың ауқымының аздығы. ... ... ... екі ... ... компаниясы қызмет
етеді. Бұлар сақтандыру бағдарламаларын ... ... ... қызметі
салыстырмалы түрде үлкен емес. Бұған ... 2004 ... және ... 1 ... ... сақтандыру сыйақыларының қоржынына өмірді
сақтандыру үлесінің ... өсуі ... Бұл ... ... ... ЖІӨ-дегі сақтандыру нарығының
үлесі 0,43 %-дан 0,81% ... ... ... Осы ... ... 2-3 ... 1% үлеске жетуі ... ... 6 – ... ... ... ... ... (млн.теңге)
|Қайта сақтандыруға |01.01.2004ж. ... ... ... | ... | | |
| ... |жиынтық ... ... |
| | ... | ... |
| | ... | ... |
|Барлығы |16 776 |58,1 |17 724 |46,8 |
| ... емес |15 655 |54,2 |17 119 |42,8 ... | 1 121 |3,9 |3,9 |4 |
| ... ҚР ... ... ... ... есебі |
1) 2004 ... ... ... сақтандыру компанияларының
капитал қорлануы өскенін, қайтасақтандыру үлесі сақтандыру өнімдерін сату
бойынша 70 % -дан 58,1 % ... ... ... ... ... жеке ... тұрақты өсуін көре аламыз. Алдағы
уақытта да бұл ... өз ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлтық Банкі болашақта ... ... ... жарғылық капиталын ұлғайту талаптарын
міндеттемекші. Бұл өз ... ... ... ... үлкен әсерін тигізеді. Кейбір сақтандыру компаниялары
Қазақстан ... ... ... ... ... ... талаптарға шыдай алмауы мүмкін. Қазақстан Республикасының
нарығында ... ірі ... және ... келуі ықтималдығы төмен, себебі нарық ... ... әлі де ... отыр. Сонымен бірге орта ... ... ... уақытта Қазақстан Республикасының
сақтандыру нарығының қатысушысы ... ... ... Ресей, Украина,
сақтандыру компаниялары).
Кесте 7 – Сақтандыру секторының қаржылық көрсеткіштері
|Сақтандыру секторының ... ... |Өсу ... ... | | | ... активтер ... ... |212,9 % ... ... ... ... |221,4 % ... резервтері ... ... |111,0 % |
| ... ҚР ... Банктің жылдық несие есебі |
1) ... ... ... ... көрсеткендей, көп сақтандыру
компаниялары ұсынылып ... ... ... ... ... ... Соның салдарынан шығынсыздық ... ... ... ... Ең ... шығынды сынып – ... ... ... ... аса төменгі тариф қойлымдары.
Кесте 8 – ... ... ... В- көрсетілген.
Кесте 9 – Жалпы статистика көрсеткіштері сақтандыру ... ... ... ... Қазақстанның бес ірі сақтандыру
компанияларының еншісіне тиеді. ... ... 70 % ... Г- ... 10 – Сақтандыру ұйымдарының жиналған сақтандыру сыйақылары
бойынша рейтингі және үлесі
Қосымша Д- көрсетілген.
Кесте 11 – 2004 ... 10 ірі ... ... ... портфелі (қайта сақтандыруға дейін)
|Орн|Сақтандыру ... ... |ЕЖС |ЕМС ... |ұйымдарының атауы |түрлері |ағы | | | |
| | ... ... %| | | |
|2 |АҚ «МСҚ |6446289 | 16,1| 483031 | 517080 |5446178 |
| ... | | | | | |
|3 |ААҚ ... |5051649 |12,6 |995449 |361416 |3694784 |
|4 |АҚ «СК |2949618 |7,4 |209242 |67578 |2672798 |
| ... | | | | | |
|5 |ААҚ «СК ... |2719870 |6,8 |9369 |971009 |1739492 |
|6 |ЖАҚ «СК ... |2210848 |5,5 | |158268 |2052580 |
| ... | | | | | |
|7 |ААҚ «СК ... |1376525 |3,4 |240943 |259960 |875622 |
|8 |ЖАҚ «СК Amanat |1291534 |3,2 |429 |89159 |1183137 |
| ... | | | | | |
|9 |АҚ «СК |1272725 |3,2 |429 |89159 |1183137 |
| ... | | | | | ... |ЖАҚ «СК «АТФ ... |1245081 |3,1 |268641 |146989 |829451 ... ... ... 2 - ... Республикасының статистика агенттігі
Қаржы нарығының бәсекелестік ... ... ... 2005-
2007 жылдарда клиенттік активтерді ... және ... ... ... ... ... ... тиеді. Бұған
себеп, сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... және капитал
кқөлемінен 10 % ... ... Одан ... жеке капитал бойынша
талаптар да екінші және үшінші ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге ... ... ... жағдайы да әсер етеді. Аймақтарды
дамыту да, ... ... ... ... ... ... ... нарығында өмірді ... саны өсуі ... Бұл өз ... сақтандыру
сыйақыларының үлесі 1,7 % -ден 5-6 % дейін өсуіне ... ... ... ... ... көрсеткіштері Америкада ... %, ... – 60-65 ... ... және ... ұйымдарын реттеу мен ... ... 3 ... даму ... ... ... талаптарына бірнеше сақтандыру ... ... ... Бұл ... ... ... 20-25
компанияға дейін төмендеуіне әкелуі мүмкін. [6, 23 ... ... ... және ... операцияларын ұзақ
мерзімді болжаудың экономикалық-математикалық
негіздері
Сақтандыру - пайда болу, функционалдау мен даму ... ... ... ... мен ... ... ... экономикалық
қызметтің дербес және спецификалық саласы болып табылады.
Материалдық саладағы өндіріс процессінің ... ... ... ... ... ... ... барлық, факторлардың тұрақты әсер
етуіне ұшыратады. Табиғатқа әсер ете ... адам өзін ... ... кездестіреді, бұдан табиғат ... күш ... ... ... ... шарттарында ерекше маңыздылық пен
актуалдылықты иемденетін, барлық ... ... ... ... ... ... Кездейсоқ факторлардың кері әсер етудің
ликвидациялау мүмкіншілігі спецификалық ... ... ... ғана жүзеге
асады.
Сақтандыру қоры - халыққа немесе қоғамға табиғи ... мен ... ... ... ... өтеу үшін өз дамуының әртүрлі
кезеңдерінде қажет материалды немесе ақша ... ... ... ... қорғауымен қанағаттандыратын сақтандыру қорын
құрудың объективті кажеттілігі қоғамдық даму процесстің өзін ... ... ... ... ... қорын құру халық пен қоғамды сақтандыру
қорғауы кажеттілігімен шарттайтын тәуекел факторларының ... ... ... ... ... ... катаклизмалар олардың қоршаған ... ... ... ... ... ... ... техника мен ғылыми
техникалық прогресстің жетістіктерін қолдану саласын кеңейту;
3) ... ... ... кері ... түсу
ықтималдығымен шартталатын қоғамның әлеуметтік қарама - қайшылықтары;
4) Табиғатқа шаруашылық кызметінің кері әсер ету ... ... ... ... факторлары, біріншіден, адамға, оның денсаулығы мен
жұмысқабілеттілігіне кері әсер ... ... ... өндіріске
залал әкелінеді, қиралған жабдықтарға, техникаға, материалдарға және т.б.
қалпына келтіруіне қажеттілік туындайды; үшіншіден ... ... ... ... ... ... ... төртіншіден, әскери
даулар, ереуілдер, жұмыссыздық, көп ... ... ... қоғамға
залал келтіріледі. Қоғамдық өндіріс дамуының мөлшеріне ... ... ... өседі. Бұл тек апаттар нәтижесінде пайда
болатын қолайсыз экономикалық зардаптармен ғана ... ... ... ... мен жұмыс күшін қалпына келтіруге кажетті резервтерді құрайтын
өндірістік және ... - ... ... ... процессімен
түсіндіріледі.
Сақтандыру қорының маңыздылығын ашу үшін оның пайда болуының, құрылу
қағидаларының нақты формаларына ... ... ... қорының
құрылуына және бөлінуіне табиғи апаттар мен әртүрлі кездейсоқ факторларымен
келтірілетін, залалдардын ... мен ... әсер ... ... ... ... құрылуы мүмкін:
1) Орталықтандырылған әдіс. ... ... ... ... ... ... ... қоры пайда болады,
оның мақсатты міндеті - мемлекеттік бюджетте ... ... ... ... ... ... ... төтенше жағдайлар
бойынша Агенттілігімен колданатын мемлекеттік қор ... ... ... ірі ... ... жағдайларда халық шаруашылығына келітірілген
зияндар, сонымен қатар халыққа көмек көрсету үшін қолданылады.
2) Өзін - өзі ... ... Бұл ... ... ... ... ... бүлінген және т.б. кенет пайда болған қиыншылықтарды тез
арада жою мақсатында кәсіпорынды, ... ... ... ... ... жеке ... өз қаражаттары ... ... ... өзі ... әдісімен пайда болған сақтандырудың натуралды ... ... ... мен кәсіпорындардын сақтандыру кажеттіліктерін
толық көлемде ... ету үшін ... Олар ... ... ... болатын, ең шұғыл ... ... үшін ... ... ... ... Тауар - ақша қатынастары сақтандыру қорын құру үшін
объективті шарты болып табылады. ... ... ... қоры нақты ... ... ... ... және тек ... ... шығындардың ... ... ... тек сақтандыру қорын құрайтын қатысушыларға
төлеу, яғни сақтандырушыларға шығындалады. Сақтандыру ... құру ... ... және ... ... ... жағынан қаржылардың құрылуы орталықтандырылмаған тәртіпте жүргізіледі,
сақтандыру төлемдері сақтандырушылармен ... Ал ... ... қоры жеке ... бойынша емес, орталытандырумен
жұмылдырылады, ... ... ... ... ... ... сақтандыру қорының қатысушылары сақтандыру келісімінің
шарттарына ... ... [4, 355 ... ... ... ... өңдеудің объективті алғышарты,
біріншіден, барлық ... ... ... ... және барлық
мүмкін болатын экономика ... ... ... мен
кәсіпорынға сақтандыру қорғауының кең таралған формасы сияқты ... ... ... ... ... ... қатысушылары мен
өздерінің сақтандыру қорларының ұйымдастырушылары болып табылады. Егер де
сақтандыру ... ... мен ... ... пен ... үшін ... сақтандыру қорғауын ұйымдастырудың қазіргі
заманғы формасы сияқты қарастырсақ, онда ең алдымен ... ... ... ... ... соң ... қорының жалпы моделін
сақтандыруды түсіндіру, дамыту және ... ... үшін ... ... қоры капитал ретінде қарастырылады. Сақтандырудың қорлық
түсіндіруіне негізгі ... ... ... ... ... болу қағидаларын, функционалдауын және дамуын
экономикалық теориялар мен ағымдарда бейнесін табатын, қазіргі ... ... және ... ... болып табылады.
Сақтандыру қоры моделінің теориялық өндірілуінің объективті ... ... ... ... ... ... мен ... мүмкін
болатын экономика субъекттеріне: мемлекетке, индивидтер мен кәсіпорындарға,
сақтандыру компанияларына ... ... ен кең ... ... сақтандыру қорларының бар болуы, екіншіден. олардың өздері
сақтандыру ... мен ... ... ... болып табылады.
Егер де сақтандыру қорын жалпы сақтандыру қорғауының ... ... ... ... ... мен ... ... пен сақтандыру
компаниялары үшін, онда ең алдымен сақтандыру қорының жалпы қағидалары мен
маңызын анықтап, ... сон ... ... ... моделін анализдеуге
және сақтандырудың дамуы үшін анықтау кажет. Мұнда сақтандыру қоры ... ... және ... ... ... ... жеке ... табылады. Сақтандырудағы қорының түсіндірмесіне қағидалық моменттерді
қарастырайық.
1) Біріншіден, қор қандай болса да ... бар, ... ... ... ... ... пен қозғалысқа байланысты экономикалық
игіліктерді ... мен ... ... ... ... резервтік,
қол сұқпайтын бөлігі, ал екіншімен тікелей шаруашылық процесстегі ... ... ... сақтандыру қоры экономикалық категория ретінде оның
экономикалық мәнділігін айқындайтын ... құн және ... ... ие ... ... ... құны ... негізінде анықталады:
статистикалық, ... ... ... ... ... ... мен басқаруына кететін ... ... ... ... белгілі - бір субъект үшін анықталмағандықтан
қорғау әдістері туралы шешім қабылдайтын, ... ... ... ... табылады. Баға объективті моменттің,
яғни сақтандыру ... ... және ... яғни ... ... ... ... бейнесі болып табылады.
"Қор" термині (франц. Fond латыншадан fondus) ... ... ... – микро және макроэкономикалық ұдайы ... ... ... ... негізгі факторы ретінде шығатын динамика - статикалық
игіліктер қоры. ... ... ... ... ... ... функционалдауы, бұл сақтандыру қорының
негізін білдіреді;
2) сақтандыру қорының ... ... ... ... ... ... ықтималдықтың болуы;
3) сақтандыру қорының дамуы мен өздігінен дамуын білдіретін, қорлардың
ақшалай көрінісі.
Сақтандыру қорының дамуын ... және ішкі ... ... болады.
Сақтандыру қорының сыртқы дамуын үш кезеңге бөлуге болады:
1) Даму - кез ... ... ... ... ... ... Кездейсоқтық - жүйелер дамуының екінші деңгейлік, қосымша
мүмкіншіліктерін ... ... - ... ... дамуы мен болуын ... ... ... ... ... ... ... қорының ішкі дамуы козғағыш күш пен құру мен бөлу арасындағы
қарама қайшылықтардың дамуы есебінен ... ... ... ... ... ... екінші жағдайға оның
тікелей қозғалысы мен өзгеруін, сонымен қатар оның ... ... ... ... мен қалыптастыру реті
Біздің елімізде ... ... ... және
орналастыруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... жылы 25 ... № 440 және № 442 ... ... ... ... мына нормативтері
құрылған:
1) сақтандыруды өз ... ... ... ... ... ... ... төлемінен түскен сомадан 75 % ... ... ... түрлері сақтандыру төлемінен 75 %
аз болмауы керек. Мұндағы ... заң ... ... тарифтері заң жүйесімен қабылданған, сақтандырудың міндетті
түрі, өмірді ... ... 75 % ... ... ... ... түскен сақтандыру төлемінен 100 %.
Сақтандыру ... ... ... ... жеке-жеке
қалыптасады. Сақтандыру резервтерінің қажетті мөлшерін ... ... бір рет ... яғни әр ... ... жұмыс
күнінде.
Сақтандыру ұйымдары сақтандыру резервтерін инвестициялайды. ... ... ... ... ... ... аз
болуы керек. [4, 360 б.]
Резерв активтерінің құрамына мына ... ... ... ... ... бағалы қағаздары:
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... екінші сатысындағы талап етуге
дейінгі ... ... ... ... ... ... ... сатыдағы банктен халықаралық
стандартқа өтуі ... ... ... ... «А» ... ... ... емескөмекші және басты ірі
банктер. Олардың қысқа мерзімді және ұзақ ... ... «А» ... ... ... ... стандартқа өту жағдайындағы Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкісінің ... ... ЖАҚ ... қор ... ... ... түсетін
ипотекалық облигациялар және зейнеттік ... ... ... ... ... ақша;
Резерв активтерінің құрамынан шығады:
1) ... ... ... ... ... активтер
(соның ішінде кепілге берілгендер де);
1) ... ... ... ... «А» ... ... ... активтерінің бағасы мына ретпен
анықталады: мемлекеттік бағалы ... мен ... ... Олар ... қор биржасы» ... ... ... ... ... енуі ... және олар
қазіргі баға бойынша ... енуі ... ... қор ... ... «А» ... ... тізіміне енген, сатып алынған құнды ... ... ... ... мен ... ... ... заңды түрде енген бағалы қағаздардың қазіргі
немесе ... ... ... ... Бұл ... ... аз
болатындығына байланысты Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... жинақтар. Жинақ мөлшерінде.
Шетел валютасында құны ... ... ... ... ... ... ... курсымен бағаланады.
Сақтандыру ұйымдары резерв ... ... ... ... ... ... керек (пайда мен диверсификация
назардан тыс қалмайды).
Лизвизиттілік – сақтандыру ... ... өз ... ... өз ... ... орындалу мүмкіндігі.
Пайда –активті өз бағасынан жоғары дәрежеде сату.
Диверсификация – ... ... ... объектісіне
бөлу.
Сақтандыру ... ұзақ ... ... ... негіздері.
Нарықтық экономикада сақтандыру операцияларының дамуын болжау өте
маңызды ... ... Оған ... ғылыми болжауды құрастыру
әдісі ... ... – бұл ... ... ... ... дәрежедей сенімді, ең анық ... ... ... және ... мағлұматтарында ... ...... ... мен ... ... бағытын алдын-ала көру. Қазіргі ... ... ... ... естеліп істелген, ... ... ... ... ... негіздер дамыған.
Сақтандыру операцияларының ... ... үшін ... ... ұсынылуы мүмкін.
Болжаудың орталық ...... ... ... саны ... ... – халық арасында). Экономико-
математикалық ... ... ... ... ... ... етуші келісімдер ... ... ... даму ... анықталады. Содан кейін ... ... ... үшін ... ... ... ... бағалардың көмегімен келешекте болуы
мүмкін өзгертулер ... ол ... ... статистикасы өңдеудің белгілі ... ... ... ... ... уақытша графикадағы
көріністерінің көмегімен теңестіру ... ... ... ... ... ... ... сол немесе
өзге математикалық функциялардың ... ... ... егер ... ... ... мағынасы сол бір ... ... түзу ... ... қолдана отырып оны суреттеуге
болады:
yx = a1t+a0. Егер қатар ... өсуі ... ... ... өсу ... ... ... көрсеткіш фукнциясының
теңестірілуімен ... = at1+a0. ... ... және ... да қисықтар қолдануы
мүмкін. Ең ... ... ... ... әр ... ... мағынасын графикке ... [6, 180 ... ... осы ... ... біріне жанасады,
сондықтан берілген қисық түрінде суреттеледі. ... ... ... ... ... ... ... алдында тұрған
параметрлерін есептейді:
а1, а2 т.с.с.; а0 – бұл бос ... t - ... ... параметрдегі yt - ... ... ... ... t
= 1,2,3 ... ... ... ... қатарларды тегістейді
немесе теңестіреді, тек қана ... t ... ... ... математикалық статистикамен нақты ... ... ... ... ең кіші ... ... тегістеу
өткізілді.
Графикке түсірілген әр жылдық көрсеткіштер ... ... ... бір ... ... ... ... тенденцияны келешекке ұзарту ... ... ... ... біз ... ала аламыз.
Тенденцияны суреттеу үшін теңестіруді дұрыс ... ... ... ... ... қатары мынаны ... ... ... келісімдерінің ... ... ... ... ... ... Логикалық қисықтар уақытша
қатарларда ... ... үшін ... қатар
деңгейінің динамикасы алдымен ... ... ... өсуі ... Графикада логикалық қисықтар латынның S ... ... ... «S – ... ... деп ... ... бойынша жүргізіледі:
(1)
- сақтандырушылардың саны (әрекет ... ... ...... ... бұл ... ;
a, b - ... параметрлері
e – натуралды логарифинің негізі, 2,718 – ... - ... ... ... ... өмір сүру
жағдайының сақтандырылғандар санының ... ... ... ... ... ... т.б.) ... түзеу
көмегімен корреляциялық тәуелділікті анықтау ... ... ... ... еңбек ақының мөлшерімен анықталады.
Ол (2) формуламен ... ... ... - ... ... сақтандыру келісімдерінің саны ... ... - ... ... мен ... орта ... еңбек ақысы;
t - уақыт;
а0, а1, а2, а3 - ... ... ... динамикалық қатар
негізінде саналатын ... ... ... ... ... ... болады. Содан кейін сальдолық әдіспен ... ... ... ... ... ... (3) формула ... ... = Yt + g ... - ... ... ... алдын-ала болжау кезеңінің
орта ... ... ... ...... коэффициенті.
Мүмкіндіктің қажетті дәрежесі орналасады. ... ... ... ... ... ... ... Стьюдент
коэффициенті орналасқан.
Болжау ... ... ... ... негізінде құрылады.
Бірақ келешекте ... жаңа ... ... мемлекеттегі
ортақ экономикалық ... ... ... ... ... әсер етуі ... жыл сайын немесе жылына екі-үш рет бір әдіс ... ... ... үшін ... ... ... ... араласуымен жасалады.
Тенденцияның дамуын нақтылай келіп, жылжымалы ... ... ... ... құру үшін және оны ... үшін ... ... Сақтандыру компаниясының портфельдік активтерін оптимизациялаудың
экономикалық-математикалық моделі
Сақтандыру жүйесі әрбір мемлекет экономикасының қажетті ... ... ... ... жеке ... мен ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
Сақтандыру резервтерін инфляциядан және компанияның сақтандыру қорларының
өсуінен қорғау ... ... ... ... ... ... Компаниялар, портфельдік активдердің табысын максималдауды,
минималды тәуекелде табысты ... ... ... ... ... ... пен ... төлемдеріне кепіл беруді қамтамасыз
ету мақсатында, сақтандыруды қадағалау органдарының сақтандыру резервтерін
орналастыру ... ... ... ... ... ... ... және ликвидность принциптері
бойынша орналастыруды міндеттейді. Бұл принциптерге инвестициялардың
сәйкестiлік ... 0,510 – нан кем емес ... ... ... және 0,490 ... ... түрлерінің
резервтерінің принциптеріне сәйкес ережелерді бекітеді.
Егер де квартал соңына келтірілген көлем ... ... ... ... ... ... сауықтыру программасын көрсету қажет.
Жұмыстың мақсаты
Активтерде сақтандыру резервтерін орналастыруда ең тиімді жоспарды құруды
үйрену, яғни ... ... ... ... нормативтері
бойынша тәуекелді шектеулер барысындағы табысты максималдау.
Проблемалық жүйенің шығуы
Проблемалық ... ... ... мен көрсеткіштерді енгіземіз:
сақтандыру ... ... және ... ... активтік
операциялардың тізімін олардың құндылық және уақытша мінездемелерімен,
тәуекел көрсеткіштері мен компанияның ... ... ... ... ... ... ... жағдайымызда, компания портфельдерінің жүйесін ... ... ... ... ... және ... ... өтімділік болып табылады. [6, 197 б.]
Активтер портфелінің оптималды жоспарлауының математикалық қойылымы
есебінде активтер векторын табу ... ... ... сызықтық формасын максималдайтын формула:
(4)
Prf - портфельдер жүйесiнiң табысы
А- активтер порфелiнде орналастырудағы қор соммасы
n – порфельдегі актив ... ...... жеке түрінің сандық аты
Аа – портфельдегі активтердің жеке түріне ақшалай инвестициялар көлемі
Аа,% - ... ... жеке ... ... пайыздық
бөлігі
Da – жеке түрдегі активтердің табыстылығы
Төменде Қаржы министрлігінің сақтандыруды қадағалау ... ... ... орналастыру ережелерінің шектеулері
көрсетілген. [6, 210 б.]
Диверсификация, қайтарымдылық, табыстылық және ... ... ... ... ... ... ... активтер бөлігінің сенімді қайтаруына байланысты анықталады:
(5)
Ra - сенімді қайтарылатын актив бөлігі
Өмірдің ұзақ мерзімді сақтандыру бойынша резервтер үшін
сақтандырудың басқа түрлері ... ... үшін ... территориясында компания 80% - тен кем емес ... ... есеп ... ... ... ... ... бағалы қағаздағы активтің белгісі
Сақтандырушыларға ссудалар
ln – ссуда белгісі
Жабық түріндегі акционерлік қоғамдардың акциялары (ЖТАҚ)
shr - акцияда ... ... ... бойынша сақтандыруға болжам жүргізу үшін
Қазақстан ... ... ... ... ... түсу ... анықтаймыз.
Болжамдаудың бейімделу моделі – бұл шарттардың өзгеруіне
байланысты ... ... және ... тез ... дисконттау моделі. Бейімделу моделіндегі болжамның құралы –
“уақыт” ... ... ... ... ... параметрлерін бағалау кезінде оның ... ... көп әсер ... ... оларға, ... ... ... деңгейі беріледі. Бұл беталыстағы, сонымен
қатар белгілі бір заңдылық байқалатын түрлі ауытқулардағы ... ... ... ... ... ... екі әдіске
негізделеді: өзгермелі орташа (СС- моделі) және авторегрессия (АР-моделі).
Өзгермелі орташа әдісіне сәйкес ... ... ... ... ... салмақталған орташасы болып табылады және байқау
кезіндегі салмақ соңғы деңгейден алшақтығына ... ... ... ... ... жақын орналасса, байқаудың ... көп ... ... модельдер болып жатқан беталыстағы
өзгерістерді жақсы ... ... ... ... ... ... қатардың
деңгейлерін дисконттау және болжамдау қатесіне әсері – мәні нөлден бірге
дейін өзгеретін ... ... ... ... Бұл
параметрлердің жоғары мәні (0,5 ... ... ... ... ... мәні (0,5 төмен) алдыңғы байқауларға көп салмақ ... ... ... тез ... ... процесске, ал екінші –
тұрақты процесске сәйкес.
Бейімделу моделінің құрылуының жалпы схемасы келесідей ... ... ... ... деңгейлері бойынша модельдің параметрлерінің мәні
бағаланады. Берілген модель бойынша К – қадам алдыға болжам ... ... ... ... ... ... ... мезетіне мезетіне
болжамдық баға есептелінеді. Сонымен, модель әр уақытта қабылдайды және
период соңында ... ... бар ... даму ... ... ... ... өзгермелі орташа моделінің екі
негізгі модельдері жиі ... ... және ... ... Бұл ... ... ... өзгеріп отыратын параметрлері сызықты беталыс ретінде
көрсетеді.
Браун моделі дамуды тек қана ... ... ... ғана ... ... беталысы жоқ кездейсоқ процесс ретінде және ... ... ... ... ... ... келесідей бөлінеді:
1) Нөлінші ретті, яғни даму беталысы жоқ процесті ... ... ... бар –. ... К – ... алдын ала болжамы (6)
формуламен есептелінеді. Бұндай модель “наивный” деп те ... - ... ... ... ... ... ... түрдегі беталысты көрсетеді. (7) формуламен
анықталады.
(7)
Мұндағы: -параметрінің мәні соңғы деңгей мәніне жақын болады. Ол
осы деңгейдің ... ... ... ... ... анықталатын
өсімше, бастапқы кезеңдегі өсу жылдамдығын көсетеді.
3) Екінші ретті ... ... Даму ... параболалық түрде
көрсетіледі. ... (8) ... ... анықталады.
(8)
Мұндағы: - параметрі ағымдағы үдеу бағасы немесе ... ... ... ... құру ... Кіші квадраттар әдісі көмегімен уақыттық қатардың алғашқы бес нүктесі
бойынша және параметрлерінің бастапқы мәндері бағаланады.
(9)
(10)
(11)
Мұндағы: – ... ... орта ... зерттеліп отырған көрсеткіштің орта мәні.
2) және параметрлерін қолдану арқылы Браун моделі бойынша
К – қадам алға ... ... ... ... экономикалық көрсеткішін ... ... және ... ... ... анықтаймыз.
(13)
4) (14) формуладағы мөлшерге сәйкес ... ... ... ... өзгерістер болады.
(14)
(15)
Мұндағы: – мәліметтерді ... ... ... біз
1) К – ... ... болжау жасаймыз. Болжамдау мәнінің интервалы:
Жоғары ... ... ... ... ... үшін Қазақстан Республикасының сақтандыру төлемдерінің түсу
динамикасы берілген
1996-2004 жылдары үшін сақтандыру төлемдерінің түсу динамикасы
|Мерзімі ... ... |66,2 ... |67,6 ... |88,1 ... |89,12 ... |90,3 ... |92,2 ... |94,62 ... |95,33 ... |101,7 ... кіші квадраттар әдісі көмегімен уақыттық қатардың алғашқы бес
көрсеткіші бойынша және параметрлерінің бастапқы мәндерін
бағалаймыз.
Модельдің алғашқы параметрлерін бағалау
|| | | | | |
|1 |66,2 |-2 |4 |-14,06 |28,12 |
|2 |67,2 |-1 |1 |-12,664 |12,664 |
|3 |88,1 |0 |0 |7,836 |0 |
|4 |89,12 |2 |1 |8,856 |17,771 |
|5 |90,3 |1 |4 |10,036 |10,036 |
| | | | | | ... және ... ... ... ... ... ... – қадам алға есептеу жүргіземіз. Ол үшін жоғарыда келтірілген (12), (13),
(14), (14) формулаларын қолданамыз. Есептеу қорытындысы 14 кестеде
көрсетілген.
Браун моделінің параметрлерін ... | | | | | |
|0 | - |59,714 |6,85 | - | - |
|1 |66,2 |66,33 |6,61 |66,564 |-0,364 |
|2 |67,6 |69,52 |3,19 |72,94 |-5,34 |
|3 |88,1 |82,55 |13,03 |72,71 |15,34 |
|4 |89,12 |91,45 |8,89 |95,59 |-6,47 |
|5 |90,3 |93,91 |2,4644 |100,34 |-10,04 |
|6 |92,2 |93,7 |-0,2 |96,37 |-4,17 |
|7 |94,2 |94,21 |0,5232 |93,49 |1,13 |
|8 |95,33 |95,114 |0,907 |94,73 |0,6 |
|9 |101,7 |99,65 |4,54 |96,02 |5,68 ... | | | | | ... ... төлемдері бойынша бір қадам алдыға болжам жасаймыз. Ол үшін
болжамдау мәнінің интервалын анықтаймыз. Жоғарғы және ... ... ... үшін ... ... (16), (17), (18), ... қолданамыз.
Жоғары шегі:
Төменгі шегі:
Браун моделін ... ... ... ... бойынша өзгеру интервалын
алдық:
Қазақстан Республикасының сақтандыру салалары бойынша сақтандыру
төлемдерінің түсу динамикасына болжау ... үшін ... ... ... ... сақтандыру төлемдерінің түсу динамикасын келесі жылға
болжамы жасалды, яғни ол мән 122,44 пен 85,94 арасында өзгеруі мүмкін.
3 ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ... ... ... қызметтерінің жаңа бағыттары
Шаруашылықтандырудын жаңа экономикалық ... ... ... үшін тән ... болып бәсекелестік орта,
сақтандыру өнімін арзандату мен ілгері жүргізу үшін ... ... және ... тәуекелдерді қайта бөлу. Нарық шарттарындағы
сақтандыру қызметінің жаңа бағыттарының нақты көрсетулері, ең алдымен:
1) менеджмент сұрақтары, оның ... ... ... ... ... ... компаниянын стратегиялық мақсаттарын шешу үшін кадрларды жинау
мен даярлауда өсті;
2) сақтандыру қызметін жақсартуға ... ... ... жұмысының қосымша табысы ретінде ... ... ... ... ... ... ... құру методикасы ретінде қайтасақтандыру сұрақтары. [11, 7б.]
Сақтандыру компаниялар қызметінде шаруашылықтандырудың жаңа ... ... ... - ... ... ... пайда болуы
мен бәсекелеспен күресу есебінен оның қызметінің салаларын үлкейту бойынша
алғышарттар пайда болады. Мүмкін ... ... ... ... сол ... ... ... нарықтық құндылығын жоғалтуы мүмкін,
біріншіден, табыстылықты ... ... оның ... ... ... сақтандыру компанияларының бәсекелеспен күресу ... ... ету ... ... ... арзандату қабілеттілігі пайда болады, үшіншіден, белгілі - бір уақыт
аралығында залалдың орнын ... ... ... ... ... ... өсіп ... мүмкін. Бұл факторлар ақша қаражаттарын
қолданудың жаңа эффективті әдістерін іздеу мен құруды алдын ала ... ... ... ... түрлерін өткізу мемлекеттің қор
нарығындағы қаржы құралдар көмегімен жүзеге асырылады. Қазіргі ... ... енді дами ... Қор нарығы сақтандыру ... ... ... ... ... ... шығады.
Сондықтан бос ақшалай капиталдарды орналастыру әдістері мен шарттарын ... ... ... қажетті талаптарының бірі ... ... ... қызметі, ең алдымен сырткы
факторларға - ... ... ... оның ... ... ... ... дамуы мен табыстылығынан байланысты болады.
Сақтандыру компанияларының ... ... үшін ішкі ... бос ақша қаражаттарының болуы болып табылады.
Сонымен катар, мұндай жұмысты жүргізу үшін кадрлық ... ... үшін жана ... ... ... бос ақша ... ... оның сақтандыру қызметін
жақсартуға бағытталуы мүмкін, қосымша табыстарды алу мақсатында эффективті
және сенімді салымдарды қолдану актуалды болып ... ... ... қызметі сақтандыру
компанияларымен бұл ... ... ... бос ... мен қосымша табыстар есебінен мүмкін болып отыр, және ұлттық
сақтандыру компаниялар ... ... ... ... табылады және
мемлекетте сақтандыру бизнесінің дамуына ықпал етеді. нарықтық қатынастар
бағытында ... ... ... ... ... мемлекетіміздің
сақтандыру жүйесі үшін бұл қызмет түрі жаңа ... ... ... ... ... бос ақша ... орталықтандырылып
қолданылған. Өтпелі нарықтық экономика шарттарында қаржы несие жүйесінің
жоғары емес даму деңгейі ақша қаражаттарын ... үшін кең ... ... қазіргі кезде нормалды инвестициялық қызмет үшін
жағдайлар жасалмаған. ... ... ... ... спецификасымен өзінің инвестициялық қажет.
Мемлекетте басым көптеген қаржылық формалар ... емес және ... ... ... ... ... ... бойынша
қаржылық құралдар есебінен ... ... ... ... ... қамтамасыз ету өте ... ... ... ... ... ... қаржы
құралдары мен эмитенттердің маңызды емес ... мен ... ... ... ... оны жылғы сақтандыру
компанияларынын ... ... ... бойынша көруге
болады. 2004 жылғы Қазақстан Республикасының ... ... ... есеп
беру мәліметтері бойынша, 01.12.2003 ... ... ... ... инвестициялық активтері млн.теңгені құрады,
олардың ... ... ... қағаздар – 4009,1 млн.теңге (33,5%);
2) қозғалмайтын мүлік – 1571 млн.теңге (31,5 %);
3) басқа активтер 3102,9 ... ... ... ... ... ... ... қаржы ... ... ... жауапкершіліктің ... ... ... ... ... ... операцияларының
қаржылық тұрақтылығын және ... ... ету ... сақтандырушымен келісілген шарттарда береді. ... ... ... ... ... болу мен дамуында негізгі орынды
халықаралық сақтандыру және ... ... ... алады. Ішкі сақтандыру нарығында сақтандыру компанияларымен
қайтасақтандыруды қолдану кажеттілігі үш ... ... ... ... ... ... түсудің жоғарғы
ықтималдығымен байланысты ірі тәуекелдерді ... алу ... ... ... алу үшін өз ... көлемі жетісті емес жаңа
сақтандыру компанияларының пайда болуы. Екіншіден, сақтандыру нарығының
пайда ... және ... ... ... ... қажеттілігінін пайда болуымен қаржылық тұрақтылық ... ... ... біреуін қамтамасыз ету ... ... ... қорғау жүйесі ... ... ... институтын функционалдау
қажеттігі пайда ... ... ... ... ... ... элементі сияқты. Ұлттық ... үшін ... ... жаңа ... ... пен
маңыздылықты ескере отырып олардың кызметінде жаңа бағыт ... ... ... ... ... кызметіне анализ жасау актуалды болып табылады. Нарықтық
қатынастарға өту ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасындағы сақтандыру жүйесіне күрделі әсер ... ... ... ... ... операцияларына өту жүзеге
асырылған. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... қоса ... жұмыстарын құруға ұмтылатын
жаңа сақтандыру компанияларының құрылу процесі жедел дамытуда. [12, ... ... ... ... ... басты
ұсыныстары
Сақтандыру қорынын тарихи түрде анықталған ұйымдастырушылық формасы
сияқты кез ... ... ... ... ылғи ... ... ... болады. Берілген экономикалық ортада
функционалданатын сақтандыру ... ... ... ... ... ... экономикасында сақтандыру жүйесінің ... ... мен ... ... бір ... қамтамасыз
ететін сақтандыру және консультациялық қызметтер комплексін көрсету; жеке
клиенттерге - ... және ... ... ... ... жеке ... жету.
Сақтандыру компанияларымен кездестірілетін проблемалары ... ... ... сақтандыру бизнесінің интернационализациясы;
2) ірі сақтандыру топтарының пайда болуы;
3) бағалы қағаздарға инвестициялар;
4) каржылық алаяқтылық;
5) көптеген мемлекеттердегі саяси ... күрт ... ... ... ... ... жаңа ... технологиялардың пайда болуы;
8) сақтандырушы жұмысшыларының жеке кауіпсізлігін қамтамасыз ... ... ... ... сақтандыру бизнесінің ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру нарығының реттеу жүйесін істеп бітпеу;
2) өндірістің өрлеуі, ұлттық экономиканың қаржылық дағдарысы.
Көптеген дамушы елдер ... ... ... да ... ... саны көп. Бұл өз ... ... сақтандыру
нарығының тұрақсыздығын күшейтеді және оны Ресей мен халықаралық сақтандыру
нарықтарына тәуелді кылады. Сонымен қатар тағы бір ... ... ... үшін ... бос ақша ... инвестициялык саясатқа
эффективті орналастыруға мүмкіншіліктің болмауы болып ... ... ... программалары үшін қаржылық кұралдар жиынтығы
шектелген. Дамушы елдермен колданылатын валюталық шектемелер ... ... ... ... ұлттық сақтандыру компанияларына
батыс сақтандырушылармен ... ... ... бермейді.
[13, 19 б.]
Нарықтық экономикалық ақшалай-қаржылы жүйесі ең күрделі жүйені ұсынады,
онда оның ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қаржы секілді, бір жағынан нарықтық мәні бар ... ... ... ... ... үшін ... жүйесін
құру өте маңызды ... ... ... ... ... ... талдау негізделуі керек, ... ... ... ... ... ақша ... дамуы
барысындағы қиыншылықтарды ескеру қажет.
Берілген жүйенің қасиеттері ұлттық сақтандыру ... үшін де, ... ... ... ... өте қажет. Сондықтан бұл жағдайлар бізге
сақтандыру нарығын ... ... ... ... ... бағалау үшін де мүмкіндік береді.
Өндіргіш-экономикалық жұмыстың бүкіл қатысушыларының ... ... ... экономикалық жағдайда қазіргі сақтандыруға
талап қойып отыр. Шаруашылық-өндіргіш жұмыстағы субъектілері ... ... ... ... ... негізі болып табылады.
Зерттеулерде сақтандырудың мәні сақтандыру жұмысына қатысқан қатысушылар
арасындағы байланыс қажеттілігінен туындайды. Бұл байланыстар таза ... ... ... ... кіші дәрежеде өндіргіш-экономикалық
бүкіл жүйенің қатынасында қамтиды.
Елдегі сақтандыру бизнесінің тұрақты дамуының негізгі принциптері мыналар
ьлып табылады:
1) ... ... ... ... мемлекеттік реттеу мен өздік
реттеудің қатынасы;
2) сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру қызметтерінің нарықтық рационалды құрылымы, әмбебап және
мамандандырылған сақтандыру бизнемінің қатынасы,
4) сақтандыру нарығының құрылымдық ... ... ... және
міндетті сақтандыру қатынасы;
5) алғашқы нарықтық сақтандыру қызметтері арасындағы қатынас және
екіншілік ... ... ... ... ... жеке ... мекемесінің қаржылық тұрақтылығын көрсететін
қатынастар ... ... ... және ... ... ... ... активтер құны мен олардыңдиверсификациясының дәрежесі;
3) сақтандыру резервтерінің өлшемдері және өзге ... ... ... ... ... және ... ... қатынасы;
6) сақтандыру қызметтерінің көрсетілуінің рентабельділігі.
Ақшаға айналдыру механизімінің Қазақстандағы сақтандыру қызметінің
нарықтық дамуы.
Қазақстанның экономикасы ... ... ... ... қатар жұмыстағы
сақтандыру өрісі маңызды жаңа қаржылық-экономикалық жүйені құруда қайта
өңдеуді бастан кешіреді. Сондықтан ... ... және ... ... ... рөл ... құрамына сақтандыруды ... ... ... ... ... ... шығарады.
Кесте 15- Сақтандыру нарығының даму приоритеттері
|Ұлттық деңгейде ... ... |
|- ... ... ... сақтандыру нарығының ... ... ... |
|- ... ... |- түзу ... жағдай жасау;|
|сақтандыру нарығын ұйымдастыру; |- интеллектуалды меншікті қорғау; |
|- мемлекеттік ... ... |- ... ... |
|әртүрлі сақтандыру түрлерін құру, |интеграциясы. ... ... ... | |
|- ... ... | ... моноторинг бойынша және | ... ... ... | ... | ... ... ... сауда ұйымына) аяқ басқалы тұр, бұл
халықаралық стандарттар және ... ... ... Сонымен
қатар, қазіргі уақытта Қазақстанның сақтандыру нарығының БСҰ-ға кіруге ... ... ... Ең ... бұл ... ... әлі
жеткіліксіз еңбек еткендігінен шығып отыр.
Мысалы, көптеген Еуропалық одақтар тәжірибесі мынаны көрсетеді, нарықтың
өте ... ... ... ... сақтандыру механизмінің дамуы заңды
дәрежеде орналасқан.
Еуропалық елдер қатарында келесі шығындар түрі шығарылады:
1) жұмыс ... ... ... пайдасына шешілген келісім
бойынша сақтандыру ... ... ... ... ... ... келісім юойынша төлем
төлеу, денсаулық сақтандыру, егер ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру келісім бойынша төлеу, денсаулықты
сақтандыру, бақытсыз жағдайда сақтандыру.
Жоғарыда айтылғандарда ... ... ... ... ... нарықтық механизмдерінің классификациялық ... ... ... және мақсаттылық тән. Белгілерді зерттеу байланыс
түрлерімен ... ... ... ... ... берді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келе, нарықтық қатынастарға өту ... ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесіне күрделі
әсер етті. Мемлекеттік монополиядан сақтандыру нарығындағы ... өту ... ... ... кезде барлық шаруашылық
субьектілерінде нақты сақтандыру назарымен қоса өздерінің жұмыстарын құруға
ұмтылатын жаңа ... ... ... ... ... дамытуда.
Ұлттық сақтандыру нарығын құқықтық реттеудің заңдылық ... ... ... заңы қалады. Сол уақытта сақтандыру нарығына бақылау
функцияларын жүзеге асыратын Қазақстан сақтандыру ... ... ... ... ... ... ҚР Қаржы Министрлігінің сақтандыру
қадағалау департаментіне ауыстырылды.
ҚР құрылып жатқан сақтандыру нарығы ҚР – ның ... ... мен ... ... ... ... меншік пен ұйымдастыру – құқықтық
нормаларының түрлі формаларындағы сақтандырушылармен толуда. Спецификалық
сақтандыру ... ... ... ... ҚР ... ... ... және сақтандыру бойынша ҚР Үкіметі қаулысымен
реттеледі. Нарық шарттарында сақтандыру ... ... ... бар.
Сақтандыру компаниялары тиістілігіне байланысты ... ... ... жеке және жалпы құқық қоғамына, мемлекеттік және
үкіметтік болып ... ... ... 58% – меншіктің аралас
формасына жатады, жеке – 36%, мемлекеттік – 55, муниципалды және ... ... – 1% ... сақтандыру ісінің демонополизациясынан мемлекеттік сақтандыру саласы
қысқарды, бірақ оның ... мен одан әрі даму ... ... ... ... ... дочерний сақтандыру
компанияларының жеткілікті тармақталған жүйесі, ірі резервтік ... ... ... ... ... ... ... жүргізуде
бай практикалық тәжірибесі бар.
Сақтандырудың коммерциялық секторы ашық және жабық типтегі сақтандырудың
акционерлік қоғамдарымен, ... ... ... ... ... ҚР 3000 ... ... ... лицензиясы бар, бірақ 10 % - нде ғана жеткілікті
жарғылық ... мен ... ... бар. Қалған ... өз ... ... ... ... келтірумен
қосымша источниктерді іздеу проблемасы тұр.
Қазақстанның сақтандыру нарығының дамуының ... ... ... ... ... тән. Егер 1994 ... 1999 жылдың аяғына
дейін олардың сандық өсуі байқалса, 2000 жылдың басында 70 – тен 38 – ... ... ... ... ... ... ... қысқаруы
сақтандырудың тәуекелді түрлерімен айналысатын компаниялар үшін ... ... ... ... үшін 150 ... ... жарғылық
капиталының өсіру талаптарымен байланысты. 2002 ... 1 ... 38 ... ... соның ішінде 2 – мемлекет
қатысымен, 5 – ... ... 1 - ... ... компаниясы.
Сақтандыру компанияларының сандық қысқаруына қарамастан, отандық
сақтандыру нарығы үшін төленген ... ... ... ... ... өндіріс төлемдерінің көлемімен, міндеттемелерді
қабылдаумен, сақтандыру резервтерінің құрылуымен ... ... ... ... ... Гвозденко А.А. Финансово-экономические методы страхования. –
Москва, Финансы и ... 1998. -200 ... ... «О ... в РК» от ... -50 стр.
3. Закон «О страховой деятельности» от 18.12.00. Казахстанская правда
№328-329. От 23.12.00. -13 стр.
4. Жуйриков К., Назарчук И., Жуйриков Р. ... ... ... ... Учебник для студентов вузов и колледжей./Под редакцией
К.К. Жуйриков. – Алматы: ОФ «БИС». 2000. -384 ... ... «О ... и ... ... -150 ... ... принципы и практика. Составитель Дэвид Бланд. – Москва,
Финансы и статистика, 1998. -440 стр.
7.Шахов В.В. Введение в страхование. – ... ... и ... -284 ... ... И.Т., Степанов В.Н. Занимательное страхование. – Москва,
Финансы и статистика, 1998г. -212 ... ... ... №3 ... итоги 2006 года и о ситуации на
финансовом рынке» Национальный Банк РК. Пресс-релиз №5 от 7 ... ... ... Лер О.Э. ... ... ... ... 1996.
-326 стр.
11. Проблемы страхования кредитных рисков автор Сатыбалдин М.С. Банки
Казахстана №1 2006. -42 стр.
12. Темирханова А.Э. ... ... ... в РК // ... МОН ... ... ... - №3 2000. -319 стр.
13. Шарипбаев Н.Ж. ... ... ... ... рынка РК №1.
//Аналитик, 2002. -255 стр.
14. Исабаева А.С. ... ... ... ... РК на ... ... // 10 лет реформе…: Материалы конференции
18-19 мая 2001. Ч.2. – Алматы: Туран, 2001. -293 стр.
15 ... ... ... ... kz.
16. Годовой отчет Национального Банка РК. 2005.- 520 стр.
17. Закон «О страховании в РК» от 03.10.95. -78 ... Указ ... РК «Об ... ... ... и развитию страхового рынка», №1658 от 16.04.94. -89 стр.
19. ... по ... ... ... -112 ... Указ Президента РК, имеющий силу Закона «О страховании» от
3.10.1995. -58 стр.
21. ... К.К. ... и ...... 1998. -347 ... Ржанов А. Доходы страховщиков растут быстрее расходов вперые за
несколько лет. – ... 2000., 27 ... -145 ... Батыргожин Н. Итоги государственной программы развития страхования
в РК на 2000-2002. №2. //РЦБ Каз 2002. -198 стр.

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Акция нарығының ағымдық жағдайы8 бет
Сақтандыру нарығының мәні мен функциялары3 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру нарығы71 бет
Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығы жайлы81 бет
Қазақстандағы сақтандыру ұйымдары, олардың төлем қабілетін бағалау және бақылау57 бет
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру нарығының қазіргі жағдайы32 бет
Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығы жағдайын талдау68 бет
"мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қоры" акционерлiк қоғамын құру туралы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь