Еңбек нарығы


Еңбек қызметі- кез-келген қоғамдағы адамдардың жақсы тұрмысының негізгі көзі. Еңбек рыногы рынок жүйесінде ерекше орын алады. Оның негізгі қызметі жұмыс күшінің сұранысы мен ұсынысының теңдестірілуі, мемлекеттің әлеуметтік тұрақтылығы мен саяси қауіпсіздігі негізінде халықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету болып табылады. ХЕҰ сарапшыларының бағалуы бойынша, жұмыс күшіне сұраныстың жандануы экономикалық өсімнің айтарлықтай жоғарғы қарқынын қолдау және ұлттық экономиканы қамтамасыз ету мүмкінділігіне тәүелді.
Еңбек рыногының жағдайы және оның жақсы жұмыс істеуі көптеген ішкі және сыртқы факторлардың ықпалына байланысты. Қазақстан рыногындағы жағдайдың өзгеруіне әсер ететін сыртқы факторларға мыналар жатады: экономиканың жаһандануы, еңбектің халықаралық бөлінуі, шикізат ресурстарына әолемдік бағаның конъюктурасы, халықаралық көші- қоны. Қазақстан еңбек рыногына тікелей әсер ететін ішкі факторлар, бұл: тұрақты экономикалық өсу, индустриялық- иновациялық даму, экономиканың қайта құрылысы, шағын және орта кәсіпкерліктің дамуы, жастарына байланысты экономикалық тұрғыдан белсенді халық жұмыскерлердің білім деңгейі және жұмыс күшін кәсіби дайындау, өңірлердегі еңбек рыногының жағдайы, жұмыс күшінің аумақтық салалық және кәсіби аспектілеріндегі бейімділігі. әлемдік бағалардың шикізат ресурстары конъюктурасы экономика мен әлеуметтік саланың дамуына тұрақты әсерін тигізеді. Соңғы жылдары қазақстанның еңбек рыногына көршілес елдер Қырғызстан мен өзбекстанның- еңбектік жасырын көші-қонының қысымы үдеп ьара жатыр. Қазақстан республикасының президентінің 2006 жылдың ақпан айындағы Жолдауында Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілеті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы қарастырылды. Экономиканың аса маңызды басымды дамуының бірі- бұл мемлекет. Басшысының « ... жұмыспен қамтуды тұрақтанлыру саясаты ең пәрменді саясаты болған және болып қалады. » деп анықтаған қазіргі тұрақты саясат болып табылады. Барлық бағыттар бойынша бізде бағдарламалар бар, олар қозғалыссыз емес: біз халықаралық тәжірибені енгізіп және жаңа беталыстарға сәйкес, алға қойған міндеттерге жетуді жалғастыруымыз керек.
Әлемнің дамыған елдерінің бәрі жастарды, жұмыспен қамтылуы білім берудің үздіксіз және икемді жүйесімен , жұмыскердің еңбек нарығына алғаш шығуын ескеретін арнайы жобаларды жүзкге асырылуымен байланысты мақсатты топ ретінде қарастырады.
Жастардың мақсатты саясатын дайындау үшін әлемдік тәжірибені пайдаланған кезде жастардың еңбек нарығының ерекшеліктерін біріктіру аса маңызды болып табылады. Қазіргі қазақстандық еңбек нарығында айтарлықтай қиын жағдай қалыптасып отыр. Атап айтсақ, жастар арасындағы тіркелген және жасырын жұмыссыздық мөлшері азаюдың орнына, оның ұзақтығы ауылдық жерлерде созыла түсүде. Нарыққа өту кезеңіндегі жастардың еңбек нарығының ерекшеліктері: еңбек нарығына шығудың орташа жасының төмендеуі және жастардың білім деңгейінің ( әсіресе ауылдық жерлерде) төмендеуі; жұмыспен қамтуды жастарды жұмыспен қамтуға ықпал етуде белсенді формаларымен қатар маңызды роль атқаратын. Жұмыспен қамтудың икемді және стандартты емес формалары негізінде реттеген жөн; жастарды жұмыспен қамтуға ықпал ететін мемлекеттік және аймақтық бағдарламар дайындап , жүзеге асыру; отандық тәжірбеде пайда болған жаңа формаларын пайдалану.
Сонымен қатар мезо- деңгейде мемлекеттік жұмыспен қамту бөлімдері орындайтын жұмыспен қамту жобаларына ( негізгі міндеті жоьаға қатысқан адамда жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету болып табылады.) жұмсалатын мемлекеттік шығындардың тиімділігін арттыру мәселесі де өзекті болып отыр. Еңбек нарығында жастарды жұмыспен қамту жалпы халықты жұмыспен қамту саясатының құрамдас бөлігі болып табылады. Қазір елдерде өзіне сай халықты жұмыспен қамтуға ықпал етудің ұйымдастырушылық – экономикалық механизмі қалыптасуда. Қазақстандық еңбек нарығын талдау үшін ҚР- дағы халықты жұмыспен қамтуға ықпал етудің ұйымдастырушылық- экономикалық схемасы анықталады, онда жұмыспен қамтуға ықпал ету

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Еңбек қызметі- кез-келген қоғамдағы адамдардың жақсы тұрмысының негізгі
көзі. Еңбек рыногы рынок жүйесінде ерекше орын алады. Оның негізгі қызметі
жұмыс күшінің сұранысы мен ұсынысының теңдестірілуі, мемлекеттің әлеуметтік
тұрақтылығы мен саяси қауіпсіздігі негізінде халықтың жұмыспен қамтылуын
қамтамасыз ету болып табылады. ХЕҰ сарапшыларының бағалуы бойынша, жұмыс
күшіне сұраныстың жандануы экономикалық өсімнің айтарлықтай жоғарғы
қарқынын қолдау және ұлттық экономиканы қамтамасыз ету мүмкінділігіне
тәүелді.
Еңбек рыногының жағдайы және оның жақсы жұмыс істеуі көптеген ішкі
және сыртқы факторлардың ықпалына байланысты. Қазақстан рыногындағы
жағдайдың өзгеруіне әсер ететін сыртқы факторларға мыналар жатады:
экономиканың жаһандануы, еңбектің халықаралық бөлінуі, шикізат ресурстарына
әолемдік бағаның конъюктурасы, халықаралық көші- қоны. Қазақстан еңбек
рыногына тікелей әсер ететін ішкі факторлар, бұл: тұрақты экономикалық өсу,
индустриялық- иновациялық даму, экономиканың қайта құрылысы, шағын және
орта кәсіпкерліктің дамуы, жастарына байланысты экономикалық тұрғыдан
белсенді халық жұмыскерлердің білім деңгейі және жұмыс күшін кәсіби
дайындау, өңірлердегі еңбек рыногының жағдайы, жұмыс күшінің аумақтық
салалық және кәсіби аспектілеріндегі бейімділігі. әлемдік бағалардың
шикізат ресурстары конъюктурасы экономика мен әлеуметтік саланың дамуына
тұрақты әсерін тигізеді. Соңғы жылдары қазақстанның еңбек рыногына көршілес
елдер Қырғызстан мен өзбекстанның- еңбектік жасырын көші-қонының қысымы
үдеп ьара жатыр. Қазақстан республикасының президентінің 2006 жылдың ақпан
айындағы Жолдауында Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілеті 50
елдің қатарына кіру стратегиясы қарастырылды. Экономиканың аса маңызды
басымды дамуының бірі- бұл мемлекет. Басшысының ... жұмыспен қамтуды
тұрақтанлыру саясаты ең пәрменді саясаты болған және болып қалады. деп
анықтаған қазіргі тұрақты саясат болып табылады. Барлық бағыттар бойынша
бізде бағдарламалар бар, олар қозғалыссыз емес: біз халықаралық тәжірибені
енгізіп және жаңа беталыстарға сәйкес, алға қойған міндеттерге жетуді
жалғастыруымыз керек.
Әлемнің дамыған елдерінің бәрі жастарды, жұмыспен қамтылуы білім
берудің үздіксіз және икемді жүйесімен , жұмыскердің еңбек нарығына алғаш
шығуын ескеретін арнайы жобаларды жүзкге асырылуымен байланысты мақсатты
топ ретінде қарастырады.
Жастардың мақсатты саясатын дайындау үшін әлемдік тәжірибені
пайдаланған кезде жастардың еңбек нарығының ерекшеліктерін біріктіру аса
маңызды болып табылады. Қазіргі қазақстандық еңбек нарығында айтарлықтай
қиын жағдай қалыптасып отыр. Атап айтсақ, жастар арасындағы тіркелген және
жасырын жұмыссыздық мөлшері азаюдың орнына, оның ұзақтығы ауылдық жерлерде
созыла түсүде. Нарыққа өту кезеңіндегі жастардың еңбек нарығының
ерекшеліктері: еңбек нарығына шығудың орташа жасының төмендеуі және
жастардың білім деңгейінің ( әсіресе ауылдық жерлерде) төмендеуі; жұмыспен
қамтуды жастарды жұмыспен қамтуға ықпал етуде белсенді формаларымен қатар
маңызды роль атқаратын. Жұмыспен қамтудың икемді және стандартты емес
формалары негізінде реттеген жөн; жастарды жұмыспен қамтуға ықпал ететін
мемлекеттік және аймақтық бағдарламар дайындап , жүзеге асыру; отандық
тәжірбеде пайда болған жаңа формаларын пайдалану.
Сонымен қатар мезо- деңгейде мемлекеттік жұмыспен қамту бөлімдері
орындайтын жұмыспен қамту жобаларына ( негізгі міндеті жоьаға қатысқан
адамда жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету болып табылады.) жұмсалатын
мемлекеттік шығындардың тиімділігін арттыру мәселесі де өзекті болып отыр.
Еңбек нарығында жастарды жұмыспен қамту жалпы халықты жұмыспен қамту
саясатының құрамдас бөлігі болып табылады. Қазір елдерде өзіне сай халықты
жұмыспен қамтуға ықпал етудің ұйымдастырушылық – экономикалық механизмі
қалыптасуда. Қазақстандық еңбек нарығын талдау үшін ҚР- дағы халықты
жұмыспен қамтуға ықпал етудің ұйымдастырушылық- экономикалық схемасы
анықталады, онда жұмыспен қамтуға ықпал ету механизмі макро- және аймақтық
болып екі деңнейге бөлінетін
Нарықтық экономикаға жағдайында жұмыспен қамту мәселесін мақсатты
бағдарламалардың көмегенсіз шешу айтарлықтай қиын. Сондықтан жағдайдың
қиындығын ескере отырып, республикада және ШҚО облысы бойынша әртүрлі
бағдарламалар мен ережелер қабылданып жүзеге асырылуда, олар: ҚР- ның 2005-
2007жж арналған халықты жұмыспен қамту бағдарламасы, Рыноктық өзгерістер
жағдайында жұмыстан боау экономиканың дестибилизациясы, өндірістің
төмендеуі нәтижесінде болып отыр. Жұмыс орындарының және жұмыс күшігің
балансталмауы барлық түрлендірінде күшеюде: салалық та, территориялық та
және кәсіби де. Республика бойынша жұмыссыз жастардың кәсіптік
класификациялық құрамын текергенде, олардың үштен бірінің мамандықтары
инженерлік- техникалық және гкманитарлық салалардан болып шыққан. Жастардың
жұмысбастылық мәселесі, қоғамның оларды қабыл алмауы сияқты құбылысқа алып
келіп, оның жастар үшін де, қоғам үшін де зардаптары болуы мүмкін.
Экономистер жаппай жұмысызжықтың негативтік көріністерін , жалпы
ұлттық өнімнің жеткіліксіз өндірілуі, халықтың тұрмыс деңгейінің
төмендеуімен ұштастырады, жалпы экономикалық көзқарас бойынша, жұмыссыздық
– бұл өндіріс ресурстарының ысырапталуы: әлеуметтік мұқтаждыққа кететін
шығын өседі де салық кірісінің көлемін азайтады. Ал саяси тұрғыдан
қарағанда, жұмыссыздық – халықты әлеуметтік тұрақсыздыққа және саяси
радикализацияға алып келеді. Социологтар жұмыссыздардың әлеуметтік топтарын
зерттегенде, олардың әлеуметтік институттармен өзара қатынасын әлеуметтік
шындық контексінде қараған.
Жастардың жұмыссызжығы , әсіресе жасөспірімдер, кәмелетке толмаған
мектеп және кәсіптік – техникалық училище оқушыларының негативтік
бағыттарының бірі, қазірде көлемді өсіп келе жатқан қылмыстық іс- әрекеттер
болып отыр. Жастардың өмірде жолын табу жүйесінде еңбек құндылығының түсіп
кетуі үлкен уайым тудыруда. Еңбек- көп жас адамдар үшін қоғамдық
маңыздылығын жоғалтуда, ең алдымен жеке бастың мұқтаждығын қанағатандыру
құрал есебінде қаралуда Жасырын жұмыссыздық – ол жұмысшылардың 2-3 айға
мәжбүрлі – амалсыз демалысқа кетуі. Еңбек әректін либерализациялауды -
шын мәнінде мәжбүрлі іссіздік , жастардың еңбек мотивациясының қалыптасуына
теріс әсер ете отырып , заңды еткен. Еңбекке деген қажеттіліктің жоқтығы-
ол біреудің асырауында болу, инфантилизм, оған қоса әлеуметтік ауытқулар
Жұмыспен қамту төңірегінде болып жатқан процесстердің негативтік
байқалуы, қоғамның интеллектуалдық шамасының қацта кері айналмайтын
процестері болып келеді. Қазақстанның еңбек рыногында тіркеуге алынбаған,
өз жұмысының нәтижелеріне қызықпаған жас мамндар мен білікті жұмысшылар
қылмыстық құрылымдарға кіріп немесе шетелдерге кетіп жатыр.
Жастар арасындағы жұмыссыздық, еңбек ресурстарының кәсіптік- еңбек
потенциялының төмендеуі, келешекте оларға сұраныс болуы, қоғам үшін
проблемаға айналып отыр. Қазақстан еңбек рыногында жоғары табысты, жұмысшы
күшінің лауазымды кктегориясын тез жинаушы, білімді және кісіптік
дайындықты керек етпейтін- ол сауда мен қызмет көрсету саласындағы
жұмысшылар. Сондықтан жастардың көпшілігі , білімді және біліктік, жоғары
дәрежелі мамандықтарды таңдамай, табысты көбірек кәсіптерді жөн көреді.

Ал, енді шығыс Қазақстан Облысының еңбек рыногына тоқтала кетсек.
Халықтың жұмыспен қамтылуын іріктемелі зерттеу деректеріне сәйкес, 2007
жылғы бірінші тоқсанда 15 және одан үлкен жас шамасындағы экономикалық
тұрғыдан белсенді халықтың саны 761 мың адамды құрады. Экономикалық
тұрғыдан белсенді халықтың жалпы санындағы қала халқының үлесі 53 % -ды (
403,1 мың адам), әйелдердің үлесі-49,2 %-ды ( 374,2 мың адам( құрады.
Халықтың экономикалық белсендік деңгейі 66,4 % шамасында қалыптасты.
Экономикалық тұрғыдан белсенді халықтың 99,5 %-ы еңбек етуге қабілетті жас
шамасында болды. Олардың экономикалық белсенділік деңгейі жоғарырақ және
80,3 %-ды құрады.
Облыс экономикасында ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Еңбек нарығы және еңбек биржасы
Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығы
Қазақстандағы еңбек нарығы
Еңбек нарығы жұмыссыздық
Еңбек нарығы туралы
Еңбек нарығы және жұмыссыздық
Еңбек нарығы туралы түсінік
Қазақстан Республикасының еңбек нарығы
Еңбек нарығы туралы ақпарат
Қазіргі замандағы еңбек нарығы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь