Эпидемиялық процестің құрамы

Эпидемиялық процесс туралы ілімнің негізін қалаған Л.В.Громашевский болып саналады (1941,1949,1965). Ол бірінші болып эпидемиологияның негізгі заңдарын жете зерттеп, құрастырады, инфекцияның берілу механизмінің теориясын және эпидемиялық процестің қозғаушы күштерін анықтады. «Эпидемиялық процесс» деген терминді де бірінші рет енгізген Л.В.Громашевский болды, «Эпидемия» деген ұғымды тар мағынада «Эпидемия» деп, кең мағынада «эпидемиялық процесс» деп екіге бөледі.
Әртүрлі жұқпалы аурулар эпидемияларының пайда болу себептерін талдау кезінде Л.В.Громашевский (К.Сталлибрасс,1936 сияқты) үш жағдайға көңіл аударды. Эпидемия пайда болу үшін бірінші ,ең қажет жағдай,инфекция қоздырғышының көзі болуы қажет. Инфекция көзі болмаса, ешқандай эпидемия да,тіпті, жеке ауру да пайда болуы мүмкін емес.
Бірақ эпидемиялық процестің пайда болуы үшін міндетті түрде екінші бір қажетті жағдай керек болады. Ол сыртқы ортадағы азды-көпті өзіндік факторлар арқылы қоздырғыштың эстафетамен (үзілмей) берілу мүмкіншілігінің болуы болып табылады. Бұл процесс эволюциялық дамуы кезінде қоздырғыштың жұққан организмнен қабылдаушыға жылжу әдісі арқылы іске асады (берілу механизмі).
Эпидемиялық процестің пйда болуы үшін үшінші міндетті щарт осы аурудың қоздырғышын қабылдаушы халықтың болуы қажеттілігі.
Осы көрсетілген үш алғы шарттың ( инфекция қоздырғышының көзі, берілу механизмі,қабылдаушы халық)қосылған жиынтық жағдайында ғана жұқпалы аурудың,яғни эпидемиялық процестің пайда болу мумкіндігі туады. Керісінше, осы көрсетілген үш шарттың тек біреуі ғана болмай қалса, онда жұқпалы ауру ,яғни эпидемиялық процесс пайда болмайды. Л.В.Громашевскийдің осы теориялық тұжырымдамасы эпидемиологияда толыққанды заңның негізін қалады. Ол заңның тұжырымы былай: «Эпидемиялық процестің пайда болуы және үзілмеуі үшін оның міндетті үш элементінің өзара әрекеті қажет: инфекция қоздырғышының көзі, берілу механизмі,осы ауруды қабылдағыш халық. Осы элементтер болмаса немесе
        
        Эпидемиялық процестің құрамы
Эпидемиялық процесс туралы ілімнің негізін қалаған Л.В.Громашевский
болып саналады (1941,1949,1965). Ол ... ... ... ... жете ... құрастырады, инфекцияның берілу механизмінің
теориясын және ... ... ... ... ... ... ... терминді де бірінші рет ... ... ... деген ұғымды тар мағынада «Эпидемия»
деп, кең ... ... ... деп ... ... ... аурулар эпидемияларының пайда болу себептерін талдау
кезінде Л.В.Громашевский (К.Сталлибрасс,1936 сияқты) үш ... ... ... ... болу үшін ... ,ең ... ... көзі болуы қажет. Инфекция көзі болмаса, ... ... жеке ауру да ... ... мүмкін емес.
Бірақ эпидемиялық процестің пайда болуы үшін міндетті түрде екінші бір
қажетті жағдай керек болады. Ол ... ... ... ... ... қоздырғыштың эстафетамен (үзілмей) берілу мүмкіншілігінің
болуы болып табылады. Бұл процесс эволюциялық дамуы кезінде қоздырғыштың
жұққан ... ... ... ... арқылы іске асады (берілу
механизмі).
Эпидемиялық процестің пйда болуы үшін үшінші міндетті щарт осы аурудың
қоздырғышын ... ... ... қажеттілігі.
Осы көрсетілген үш алғы шарттың ( инфекция қоздырғышының ... ... ... ... ... ғана жұқпалы
аурудың,яғни эпидемиялық ... ... болу ... туады. Керісінше,
осы көрсетілген үш шарттың тек біреуі ғана ... ... онда ... ... эпидемиялық процесс пайда болмайды. ... ... ... ... толыққанды заңның негізін қалады.
Ол заңның тұжырымы былай: «Эпидемиялық ... ... ... және ... оның ... үш ... ... әрекеті қажет: инфекция
қоздырғышының көзі, берілу механизмі,осы ... ... ... ... ... ... олардың өзара әрекетін үзсе,онда эпидемиялық
процесс тоқтайды».
Л.В.Громашевский эпидемиялық процестің үш құрамдас бөлігін оның тұрақты
(ішкі) ... ... ... деп ... ... ... ... бірдей
емес.Бірінші бөлік инфекция қоздырғышының көзі-жұқпаның сақтаушысы болып
есептелінеді,онда қоздырғыш ... ... ... ... да сол болып саналады. Эпидемиялық процесте ол басты роль
атқарады. ... ... ... ... тасымалдау (берілу механизмі) -
оның қоздырғыштың таралу процесінде белсенді ,шешуші ... бар. ...... халық. Оның ролі елеусіз ... Бұл ... ... сұрыптаушылық роль атқарады: организмнің қабылдаушылық қабілеті
болса, ... ... және ауру ... ... ал ол жоқ ... ... болмаса (мысалы иммунды организм), ауру ... ... ... ... ... фактор,
эпидемиялық роцестің барысында, ... ... роль ... ... ... ... ... тоқтайды, ал
қабылдағыш халықтың барлығы өз бетінше эпидемиялық процестің пайда болуын
тудырмайды.
Осы жерде ... ... бір ... ... ... ... кезде өзінше ерекше маңызы бар екендігін айта кеткен
жөн. Мысалы, ... ... ... және ... ауруларда
эпидемиялық процестің үшінші бөлігіне әсер еткенде (алдын- ала иммундау)
өте тиімді ... ... ... ... ... ... жедел ішек ауруларында (дизентерия, іш ... ... және т.б ... ... ... ... ... механизмі), кейде бірінші бөлігіне (инфекция қоздырғышының
көзі) әсер ету өте ... ... ... ... бруцеллезде, т.б.
Эпидемиялық процестің табиғатын , мәнін талдау алдында оның дәстүрлі
анықтамасына тоқталайық. «Эпидемиялық ... ... соң бірі ... ... келесісі пайда болатын өзіндік
инфекциялық ... ... ... ... ... ... ... 1965; И.И.Елкин, 1973).
Эпидемиялық процестің мұндай қырып толық түсіну үшін осы ... ... ... ... ... ... екенін
еске сала кеткен жөн.
Алдыңғы тарауда айтылғандай , паразитизинің үш ... ... ... ... ... ... ... ,
қоздырғыштардың паразиттігі оның қай түріне жататындығына байланысты
эпидемиялық ... ... да ... болатыны аңғаруға болады
Эпидемиялық ... ... ... анықтама тек нағыз паразиттер
тудыратын ауруларды сипаттай алады.
Эпидемиялық процесс туралы осы ... ... ... ... ... келмейді,өйткені оларлың қоздырғыштары хайуанаттарға
ғана нағыз ... ... ... ... адамдар ушін кездейсоқ паразит
болады. Зооноздар қоздырғыштарының ... етуі ушін ... ... ... осы ... ... ... бірінен соң бірі
болатын үзіліссіз тізбектен тумайды.Олбір аурудан екіншісіне ... ... жоқ , тек ... ... ... адамның қатысуының салдарынан болады және көпшілік зооноздардың
қоздырғыштары үшін адам ... ... ... ... ... осындай жағдай сапроноздар тобында да байқалады. Осы ... ... ... қоздырғышының көзі хайуанат та, адам да емес,
оның көзі сыртқы ортаның субстраттары ғана (су, ... ... ... ... ... көзіне топырақ, су сияқты
абиотикалық обьектілермен қатар хайуанаттар да жатады (мысалы ... және ... ... ... –су және ... ... , Б.Л.Черкаскийдің (1993) осы талапқа сәйкесиелген
анықтамасы мынадай : «Эпидемиялық процесс ... ... ... ... ... ... ... мен таралуы ( аурудың клиникалық
белгілі түрі немесе тасымалдаушылық түрі);паразитарлық жүйе оның ... ... ... ... ... ... (1976) ... деп
келтіреді. «Эпидемиялық процесс дегеніміз адамдар ... ... ... ... мен ... ,. Дегенмен , осы ... ... ғана ... ... оның ... мен ... болу
жағдайларын анықтамайды, яғни оның мәнін ашпайды .
Эпидемиялық ... ... ... үшін осы ... ... ... ... әлеуметтік биологиялық жағынан сипаттағанда оның
себебі мен даму жақтарын бірге ... жөн. Ол үшін ... ... ... ... ... тиімді. Эпидемиялық процестің «үштігі» (
көзі , берілу механизмі,қабылдағыш) жұмыс істегенде ... және ... ... әсер ... олар ... процестің қозғаушы күші
болады .
Л.В.Громашевский өзінің ілімін жасау үшін эпидемиялық ... ... ... аударған. Ол мынадай сұрақтарға жауап іздеген :
Қандай себептерге байланысты инфекция ... көзі ... ... қабылдағышхалықтың белсенділігі үдейді, басқаша айтқанда
,жеке-жеке аурулар тізбегі ( спорадикалық түрі) қандай себептердің әсерінен
жалпы эпидемияға айналады ... бір ... ... ... ... процестің болуы мүмкін, кей жағдайда тоқтайды?
Оның пікірінше себеп екі түрлі фаторға байланысты: 1) табиғи ... 2) ... ... ... процестің «үштігі тұрғысынан
қарағанда , осы факторлар ол «орташа» немесе «қосымша» қозғаушы күш ... Л.В. ... осы ... ... ... күш ... да ,оларды аз мағыналы, бағынышты немесе ... ... ... ... бір ... бір адамға жұқтырушы маса
эпидемиялық процестің тікелей қозғаушы күші болып саналады.Бірақ , мысалы,
жыл ... ... маса ... белсенділігі және санының көбеюі
эпидемиялық процеске өзгерістер енгізуі ... Бұл ... ... ... яғни табиғи процестердің (маусымның жыл бойы өзгеруінің
жұқтырушы масаның ... ... ... зор ... көрсетеді.
Табиғи және әлеуметтік факторлардың эпидемиялық процестегі маңызы
қаншалықты жоғары болғанымен ,олар өз бетімен ... ... ... ... тұраұталуына , оның тікелей үш бөлігі түгел болмаса , әсер
ете алмайды. Осыған орай эпидемиялық ... ... ... ... және тұрақты болатынын Л.В Громашевский ерекше атап өткен,өйткені
олар әр ... ... ... ... ... негізін
көрсетеді, сондықтанда ерекше тұрақтылығымен көзге түседі . ... ... ... ... мүмкін , мысалы, қоздырғыштың жаңа штамдары, жаңа
тасымалдаушылар, қабылдағыштықтың түрлік барысында емес ,тек ... ғана ... ... ... келе ... ( ... ... заңын тұжырымдады: «Табиғи және ... ... ... ... оның ... қозғаушы
күштерінің (инфекцияның көзі, берілу механизмі, қабылдаушы халық ) әсерінен
сандық және сапалық өзгерістерге себепші болады. Сондықтан олар ... ... ... орташа қозғаушы күштері болып саналады».
Ішек , қан және сыртқы қабат инфекцияларының таралуы қоздырғыш пен
макроорганизмнің бір ... ... ... белсенділігінің белгілі бір
әлеуметтік жағдайда жүзеге асуы арқылы халықтың ... ... ... Л.В.Громашевский ерекше атап өткен Осыған орай таралған
қоздырғыш популяциясының ... ... де және ... ... ... ... да әлеуметтік факторрларға тығыз байланысты
болады. Сондықтан ... ... ... ... өте зор екендігі
айқын.
Өз бетінше дайындалуға арналған сұрақтар.
1. Эпидемиялық процестің қандай ... ( ... ... ... бөлігіне түсініктеме беріңіз. Әрқайсысының эпидемиялық
процестегі ... , ... және ... ... ... ... ... Л.В.Громашевский берген анықтаманы
келтіріңіз. Осы анықтаманың кемшілігі неде, эпидемиялық процесс
туралы басқа қандай анықтамалар бар және ... ... ... Эпидемиялық процестің қозғауы күштері деген ... ... ... және ... ... ... айырмашылығы және
маңызы неде?
4. Л.В.Громашевскийдің эпидемиялық процесс туралы жалпы заңын
тұжырымдаңыз.
Эпидемиялық процестің даму себебі мен ... ... ... талдаған кезде ең елдымен, мына үш сұраққа
жауап іздеу ... 1) ... ... неліктен дамиды; 2) эпидемиялық
процесс қалай дамиды; 3) ... ... ... ... және ... ... және қалай көрінеді?
|Эпидемиологиялық болжау |
| | | ... |ІІ |ІІІ ... ... ... ... ... процестің |
|даму себебі мен шарты, |даму механизмі: ... : ... ... мәні : ... ... ... |сырқаттанушылықтың |
|әлеуметтік және табиғи |теориясы; ... ... : ... ... |2) табиғи ошақтар ... ... ... ; |әртүрлі халық ... |3) ... ... ... ... ... ; |- ... |
| |4) ... ... | |
| |5) | |
| ... | |
| ... | |
| ... ... қою ... ... ... ... және ... бір-бірімен
байланысы ( В.Д.Беляков , 1989)
Сонымен осы сұрақтар ( неге,қалай, қандай жағдайда іске асады және ... ... ) ... ... ... ... дәрігер –эпидемиолог
мамандардың алдында әр уақытта тұрады.
Осы үш сұрақтың жауабын білу үшін эпидемиялық ... үш ... ... бөлімде эпидемиялық процестің мәні, яғни оның даму ... осы ... болу ... ашу ... ... ... ... келтіру арқылы эпидемиялық процесс неліктен дамиды
деген сұраққа жалпы ... ... ... медицинада
патологиялықпроцесті организмдік деңгейде тексерген кезде оның ... ... ... деп атайды.
Екінші бөлімінде эпидемиялық процестің даму механизмі жөнінде айтылады,
яғни эпидемиялық процесті ... ... ... ... ... ... патогенез деп атайды.
Үшінші бөлімінде эпидемиялық процестің көріну ... ... ... ... ... ... ... болады деген сұраққа
байланысты мағлұматтардың жүйеленген жиынтығы баяндалады. Клиникалық
медицинада ... ... ... ... ... семиотика
деп атайды.
Эпидемиялық процестің мәні. Жоғарыдағы тарауларда эпидемиялық ... , ... болу ... және оған ... ... ... ... процесс туралы ұғымның ... рет ... , ... ... , осы анықтамаларда
эпидемиялық процестің мәні қамтылмаған.
Шын ... ... ... « ... ... ... байланысты , біріншісінен келесісі пайда болатын инфекциялық ... ... ... делінген. И.И.Елкин оны « жұғудың бір-бірімен
байланысты және біріншісінен ... ... ... ... ошақ»
дейді.
Медицина ғылымдарының даму барысында жұқпалы ауруларды зерттеуде
эпидемиялық процесс туралы ... ... ... ... ... , олардың кемістіктері айқын көріне бастады. Мәселе-
эпидемиологияда қалыптасқан әртүрлі аксиомаларды бірге пайдалана ... ... ... ... ... қазіргі анықтамалармен сәйкес келе
бермейді .Мысалы , бір аксиомада адамның ... ... ... ... , ол
эпидемиялық процестің көрінісі ретінде қаралады ( тірі ... ... ... ... ... ... ... ете отырып ,
эпидемиялық процесті жұқпалы аурулардың адамдар ... ... ... ... ... болады.
Эпидемиялық , эпизоотиялық, эпифитиялық процестердің мәні- қоздырғыш
пен ... ... ... ... ... ... ... эпидемиялық процестің мәнін толық түсіну үшін
паразитарлық жүйе категориясына тағы да ... ... Оның ... : ... ЖҮЙЕ ... ... популяциясының тән ... ... өмір ... ... дәл осы орта ... ... ... Бұл жерде популяциялардың қарым-қатынасы
болатын ортаны ерекше ... ... ... бар. ... және ... ... жүйенің жұмыс істеуіне іткелей әсер ететіндіктен ... ішкі ... ... ... ... түрі ( ... түрі) және белгісіз түрі( тасымалдаушы)
инфекциялық процестің ... ... ... ... және ... көрінісін бірге қоса көрсетіп, В.Д. Беляков (1989) оларға
мынандай анықтама береді:
Инфекциялық процесс (Инфекция ) дегеніміз ... пен ... ( ... , ... ... ... , жағдайға
байланысты, манифестік немесе белгісіз ауру , яғни ауру немесе тасымалдаушы
түрлерімен көрінуі болып ... ... ... -паразит пен адам организмінің
популяциялық ... ... ... бір ... ... жағдайда бірен-саран және көптеген сырқаттанумен , ... ... ... ... . Бұл анықтамада эпидемиялық процестің
мәні ( анықтамасының басы) ,көрінісі ... ... және ... жағдайы
(ортаңғы бөлігі ) сипатталған. Дегенмен анықтама әлі толық емес ... ол ... ... ғана сипаттауға ыңғайлы, екіншіден ... ... ... ... пен ... ... саны ғана деп
ұғуға болады. Адам тек қана биологиялық популяция емес , ол ... ұғым ... , оны « ... ... ... ... ... мәнін сипаттауда паразит популяциясының кейбір
ерекшеліктерін ... ... . ... қоздырғыштың патогендігі ,
жұғымталдығы және иммунногендігі.Осы ... ... тән ... ... ... жеке тән ... , кейбір жағдайда тән емес
иелерінде қалыпты физиологиялық процестерді бұзуы , яғни ауру туғызуы. Бұл
қасиет адгезия ( ... ), ... ... ... және ... , ... ... белсенді ерекшк заттарды, патогендік факторды , улы заттарды
шығару механизмдері арқылы қамтамасыз ... ... ... , бір ... ... ... ... түрде берілу қабілеті. Бұл ... ... ... деп ... ие ... иммунитеттіңқалай да бір
түрін (антимикробтық , антиоксикалық,гуморальдық , тіндік, жалпы ... ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Эпидемиологиялық диагноз қоюдағы қателерді талдау6 бет
Аурухана мен емханалардағы бөлімшелерде жүргізілетін санитарлық эпидемияға қарсы іс-шаралар тәртібі8 бет
Биологиялық (биологиялық - әлеуметті) төтенше жағдай. Биологиялық қару, эпидемия, жұқпалы аурулар12 бет
Сиыр желінсауының эпидемиологиялың мәні31 бет
Тағам гигиенасы саласында мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалауды реттеуші нормативтік құжаттардын жинағы152 бет
Топырақтың эпидемиологиялық маңызы9 бет
Convolvulaceae vent. Тұқымдасының дәрілік түрлері өкілдерінің морфо-анатомиялық ерекшеліктері36 бет
Адамның иммундық тапшылық вирусын қоздыратын инфекция туралы жалпы түсінік5 бет
Азаматтардың денсаулығын жақсартуы – мемлекеттің тұрақты әлеуметтік-демографиялық дамудың кепілі.10 бет
Алиментарлық аурулар, олардың алдын алу35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь