Mercedes-Benz G 320

1. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.1 Mercedes.Benz G 320 автокөлігінің характеристикасы ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Автомобиль және оның жалпы құрылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2. Автомобиль моторлары және оның негізгі бөлшектері ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.1 Мотор ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
2.2 Кривошипті.шатунды механизм және оның бөліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.3 Газ тарату механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
2.4 Салқындату жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.5 Майлау жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.6 Қоректендіру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
3. Автомобиль трансмиссиясы мен жүріс бөлігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
3.1 Трансмиссия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
3.2 Ілініс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
3.3 Беріліс қорабы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
3.4 Карданды беріліс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
3.5 Басты беріліс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
3.6 Дифференциал ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
3.7 Дөңгелек ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
3.8 Дөңгелек аспалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
3.9 Амортизатор ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
3.10 Автокөліктің рульдік басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
4. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
5. ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Көлік республика үшін ерекше маңыздылығын Қазақстанның кең байтақ аумағы және халық тығыздығының сиректігін алдын ала анықтайды. Бұл жекелеген өңірлер үшін жүктерді және жолаушыларды жеткізудің бірден бір құралы болып табылады.
Адам баласы өз жұмысын жеңілдетумен қатар өнімділігін арттыру үшін көптеген ізденістердің нәтижесінде автомобиль жасалған.
Автомобиль көлігінің еліміздің тасымал кешенінде маңызды орын алады. Тасымалдың тиімділігін арттыру үшін алдыңғы қатарлы техника мен технологияны жасау және өндіріске енгізуді шапшаңдату қызметкерлердің еңбек жағдай мен тұрмысын жақсарту, олардың мамандығын жетілдіру, қозғалыс құрамын және басқа техникалық жабдықтарды алмастыру жылдамдығын арттыру, материалды-техникалық және жөндеу базасын қалыптастыру, тиеу – түсіру және жөндеу жұмыстарын кешенді механикаландыру мен автоматтандыру деңгейін арттыру шараларын жүргізу керек. Сонымен қатар қозғалыстың қауіпсіздігін арттыру, тасымалдың қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерін азайту қажет.
Өндірісті дамыту, еңбек өнімділігін арттыру, қордың барлық түрін үнемдеу – бұл мәселелер тікелей автомобиль тасымалына және оның жүйеліктері – автомобильдерді техникалық пайдалануға қатысты автомобиль паркінің жұмыс қабілетін қамтамасыз етеді. Оның дамуы мен жетілдіруі автомобиль көлігінің даму өрісі мен айқындалады және еліміздің тасымал кешеніндегі орны мен; еңбек материалдық, жанармай қуаттылығы және басқа да қорларды тасымалдау, техникалық қызмет, жөндеу және автомобильдерді сақтау кезіндегі үнемдеудің қажеттілігі мен; тасымал үдерісі мен қозғалыс құрамы мен; тұрғындарды қорғау, жүргізуші және қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз ету қажеттілігімен де айқындалады.
Автомобиль көлігінің алдында тұрған бірден-бір маңызды мәселе, автомобильдің пайдалану сенімділігін арттыру болып табылады. Бұл мәселені шешу бір жағынан, автомобиль өндірушілерінің анағұрлым сенімді автомобиль шығаруы мен қамтамасыз етілсе, екінші жағынан – автомобильді техникалық пайдалану әдістерін жетілдіру болады. Бұл қозғалыс құрамын қалыпты жағдайда ұстап тұру үшін қажетті өндірістік база құруды, техникалық қызмет пен жөндеудің алдыңғы қатарлы және қор үнемдеу технологиялық үдерісін тиімді механикаландыру жабдықтарын, өндіріс үдерістерін, жүргізушінің мамандығын жоғырылатуды, құрылысты дамытуды және жол сапасын жақсартуды талап етеді.
ХХІ ғасырда автомобиль негізгі технологиялық құрал болып саналады. Жүздеген миллион тонна жүк, миллиондаған адам т.б. жүктер автомобильдермен тасылады. Барлық алдыңғы қатардағы мемлекеттер өте тиімді саналатын автомобильдер шығарумен айналысады. Сондай машиналардың бірі – Mercedes-Benz G 320 автокөлігі.
1. Автомобиль: Основы конструкции: Н.Н.Вишняков, В.К.Вахламов, А.Н.Нарбут и др. - 2-е изд., перераб. и доп. – М.: Машиностроение, 1986. – 304 с.
2. Туревский И.С. Техническое обслуживание автомобилей зарубежного производства: «Форум»: 2007 – Инфра М – 208 с.
3. Құдайбергенов Р. «Техникалық терминдер сөздігі» Алматы: «Таймас» баспа үйі, 2009. – 616 б, қазақша, орысша, немісше, ағылшынша.
4. Вахламов В.К. Автомобили: Основы конструкции: Издательский центр «Академия», 2004. – 528 с.
5. Титунин Б.А. . Ремонт автомобилей Камаз. - 2-ое изд., перераб. и доп. –М.: Агропромиздат, 1991. -320 с., ил.
6. П. Жүнісбеков, М. Жетпейісов - Автомобильдерді жөндеу және техникалық қызмет. Астана: Фолиант, 2007.
7. Алиев Б – Тракторлар мен автомобильдер құрлысы. Алматы: Наз 2005.
8. Жүнісбеков П. Ж – Автомобильдің құрлысы және пайдалануы – Астана: Фолиант,2007 8.Родичев В – Тракторлар мен автомобильдер – Алматы: Мектеп - 1986
9. Буравлев Ю.В. и др. Устройство, обслуживание и ремонт автомобилей Камаз: Учебник для сред. проф. -техн. училищ/Ю.В. Буралев, О.А. Мортиров, Е.В. Клетенников. - М.: Высш. школа, 1979. - 256с
10. Барун В.Н., Азаматов Р.А., Машков Е.А. и др. Автомобили Камаз: Техническое обслуживание и ремонт. - 2 –ое изд., перераб. и доп. – М.: Транспорт, 1988. – 325 с., ил.25.
11. Руководство по ремонту и техническому обслуживанию автомобилей Камаз – 740, - 53211, - 53212, - М.: Третий Рим, 2000. - 240 с., ил.15.
12. Теория двигателей внутрннего сгорения. Под ред. Н.Х. Дьяченко. Машиностроение, 1974.
13. Автомобиль. Учебное пособие. Под. ред. И.П. Плеханова. Для учащ. IX-X классов-М.: Просвещение, 1982.
14. Краткий автомобильный справочник. – 10-е изд., перераб. и допол.-М., Транспорт, 1991.
15. Е. Ордабаев. Автомобиль және трактор моторының теориясы: Оқулық.-Алматы: Республикалық баспа кабинеті, 1995.
16. Полосков В.П., Лещев П. М., Хартанович В.Н. Устройство и эксплуатация автомобилей: Учедное пособие.1987
        
        МАЗМҰНЫ
1. КІРІСПЕ……………………………………………….....................................3
1. Mercedes-Benz G 320 автокөлігінің
характеристикасы...............................4
1.2 Автомобиль және оның жалпы
құрылысы...................................................5
2. Автомобиль моторлары және оның негізгі
бөлшектері................................6
2.1
Мотор…......................................................................
.....................................6
2.2 Кривошипті-шатунды механизм және ... ... Газ ... ... ... ... ... трансмиссиясы мен жүріс
бөлігі..............................................20
1.
Трансмиссия...............................................................
.....................................20
2.
Ілініс....................................................................
............................................20
3. Беріліс
қорабы....................................................................
............................21
4. Карданды
беріліс...................................................................
.........................22
5. Басты
беріліс...................................................................
................................22
6.
Дифференциал..............................................................
..................................22
3.7
Дөңгелек....................................................................
......................................23
3.8 Дөңгелек
аспалары....................................................................
.....................24
3.9
Амортизатор.................................................................
...................................25
3.10 Автокөліктің рульдік басқару
жүйесі.........................................................25
4.
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
...............................28
5. ПАЙДАЛАНҒАН ... ... үшін ... ... ... кең ... және ... тығыздығының сиректігін алдын ала анықтайды. Бұл
жекелеген өңірлер үшін ... және ... ... ... ... болып табылады.
Адам баласы өз жұмысын жеңілдетумен қатар өнімділігін арттыру үшін
көптеген ізденістердің нәтижесінде автомобиль жасалған.
Автомобиль көлігінің ... ... ... ... орын алады.
Тасымалдың тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... ... және ... енгізуді шапшаңдату қызметкерлердің еңбек
жағдай мен тұрмысын жақсарту, олардың мамандығын жетілдіру, қозғалыс
құрамын және ... ... ... ... ... ... және жөндеу базасын қалыптастыру, тиеу – түсіру және
жөндеу жұмыстарын ... ... мен ... ... ... жүргізу керек. Сонымен қатар қозғалыстың ... ... ... ... ... ... әсерін азайту қажет.
Өндірісті дамыту, еңбек өнімділігін арттыру, ... ... ... – бұл ... ... ... тасымалына және оның жүйеліктері
– автомобильдерді техникалық пайдалануға ... ... ... жұмыс
қабілетін қамтамасыз етеді. Оның дамуы мен жетілдіруі автомобиль көлігінің
даму өрісі мен айқындалады және еліміздің тасымал ... орны ... ... ... ... және ... да ... тасымалдау,
техникалық қызмет, жөндеу және автомобильдерді сақтау ... ... мен; ... ... мен ... құрамы мен; тұрғындарды
қорғау, жүргізуші және қоршаған ортаны ... ... ... де айқындалады.
Автомобиль көлігінің алдында тұрған бірден-бір маңызды ... ... ... ... ... табылады. Бұл мәселені
шешу бір жағынан, автомобиль өндірушілерінің анағұрлым сенімді ... мен ... ... ... жағынан – автомобильді техникалық
пайдалану әдістерін жетілдіру болады. Бұл қозғалыс құрамын қалыпты жағдайда
ұстап тұру үшін қажетті ... база ... ... қызмет пен
жөндеудің алдыңғы қатарлы және қор үнемдеу технологиялық үдерісін ... ... ... ... ... ... ... дамытуды және жол сапасын жақсартуды талап етеді.
ХХІ ғасырда автомобиль негізгі ... ... ... ... ... тонна жүк, миллиондаған адам т.б. жүктер автомобильдермен
тасылады. Барлық алдыңғы қатардағы ... өте ... ... ... айналысады. Сондай машиналардың бірі – Mercedes-
Benz G 320 автокөлігі.
1.1 Mercedes-Benz G 320 автокөлігінің характеристикасы
Mercedes-Benz — ... ... AG” ... ... ... ... 1926 жылы ... (Gottlieb Daimler) тиесілі
Daimler-Motoren-Gesellschaft комапаниясы мен К.Бенцке ... Benz & ... ... ... болды. Mercedes деген марка Г.Даймлердің
компаниясына, ал Benz маркасы К.Бенцтің компаниясына тиесілі ... 1 ... G 320 ... характеристикасы
|Ұзындығы: |4662 мм ... ... / айн: ... |
|Ені: |2760 мм ... ... ... |96 литр ... |1931 мм ... ... 100 ... сек |
| | ... | ... ... |2006 ... ... ... |
|Есіктер саны: |5 ... ... отын |13.4 литр ... | ... |км ... ... |5 ... отын ... литр ... | | |км ... ... |Беріліс қорабының түрі:|7G-TRONIC |
| | | | ... саны / |6/V ... ... |2850 кг ... | | | ... ... л.с / ... |Жүксалғыш көлемі: |480 литр ... | | | ... ... |2987 см³ ... өлшемі: |265/60 R 18 ... | | | ... ... Даймлердің шығарған автоларының алғашқы атауы емес еді.
Кейіннен оның ... ... ... ... ... ... ... қызының лақап атымен аталатын болды.
Mercedes-Benz G 320 автокөлігі 1999 ... ... ... ... ... жаңа ... ... сансыз көп иновациялық шешімдері ... ... да ... сериялық құрал-жабдықтарымен мақтана алады. Қазіргі
уақытқа дейін де ол өзінің үйреншікті бұрышты ... ... ... қарамастан мақсатына жететін, неміс халқының дәстүрлі автокөлігі
болып саналады.
Алдыңғы панельдердің дизайны мен есіктерді қаптауышы өзгеріп, басқару
органдарының эрганомикасы ... Жеке ... мен ... ... ... ... ... системасы температураны реттеп отыруға мүмкіндік
береді. Индивидуальды ... ... ... және де ... жөндеу арқылы автомобольден шығу мен отырыс процесін аса ... ... 1 ... G 320 ... ... және оның ... құрылысы
Автомобиль – механизмдер мен жүйелер жиынынан тұратын күрделі машина.
Олардың ... ... ... ... ... көпшілік автомобильдердің
негізгі механизмдерінің құрылымы мен ... ... ... ... ... Сондай-ақ, автомобильдердің қызметі мен механизмдерінің орналасуына
байланысты олардың құрастыру кестесінде ортақтық болады.
Автомобильдің үш негізгі боліктерін атауға ... ... ... ...... ... ... арналған. Жеңіл автомобильдің
және автобустың кузовына ... мен ... ... Жүк
автокөліктерінің кузовы жүкке арналған платформадан және жүргізуші
кабинасынан тұрады.
Мотор – ... ... ... жылу ... ... энергияға
айналдырады. Мұндай энергияны айналдыру қорытындысында қозғалтқыштың иінде
білігін айналысқа келтіреді, ол негізінде қозғалтқыштың ... ... ... арқылы автомобильдің жетекші ... ... ... немесе дизельді мотор
қолданылады. Әдетте мотор автомобильдің алдыңғы жағына орналасады.
Сурет 2 Автомобильдің шасси мен моторы
1 – ... ... ... механизмі; 2 – амортизатор; 3 – рульдік
механизм; 4 – қозғалтқыш; 5 – жұмыс тежеуіш жүйесінің басқышы; 6 –
карбюраторды ... ... 7 – ... дөңгелек; 8 – тежеуіш
жүйесіндегі тұрақты рычагы; 9 – беріліс қорабы; 10 – ... ... ...... 12 – ... ... 13 – ... мост; 14 – жетекші дөңгелек;
15 - артқы дөңгелектің тежеуіш механизмі; 16 – тіркеу құралы; 17 – артқы
асқыш рессоры; 18 – отын ... 19 - ... ... ... жүйесі;
20 – аккумуляторлы батарея; 21 – ілініс; 22 – ілініс педалі.
Шасси ... ... ... мен ... ... ... ... белдік, аспа, доңғалақ, рульдік басқару және
тежеуіш жүйелер.
2 Автомобиль ... және оның ... ... Мотор
Мотор үздіксіз және діріл-соққысыз, автомобильдің динамикалық
қасиетін, жанармай және жағар майдың шығынын белгіленген ... ... ... ... ... істеуі қажет.
Отын ауамен арнайы прибор – ... ... ... ... онда мұндай моторларды бензинді деп атайды. Жанғыш қоспасы
электр ұшқынымен тұтанады.
Автомобильде поршеньді ... ... ... ... Төрттактілі бензинді мотордың әр ... ... ... ... сығылу;
с) жұмыстық жүріс;
д) газды шығару.
Бірінші такті – ... ... ... ... цилиндрдің ішіндегі
қысым тыстағы қысымнан кем болуы арқасында орындалады. Бұл кезде поршень
жоғары ... ... ... ... ... 3 Автомобильдің бензинді (карбюраторлы)
моторының алдыңғы көрінісі
1 – май қабылдағыш; 2 – май насосы; 3 – газ ... ... 4 – ... – таратқыш білік; 6 – желдеткіш; 7 – ауа ... 8 – ... ... ... 9 – отыншығарғыш насос; 10 – итеру осі; 11 – маховик; 12 –
иінді білік; 13 – картер түбі
Екінші такт – ... ... сығу ... Бензинді моторларда
5-шам (свеча), ал дизель моторларында оның орнына 5-форсунка қойылады.
Үшінші такт – поршень енгізілген жұмыстық ... ... ... (ЖШН) ... ... Сығылу процесінің соңында шамдардың
электродтарының арасында пайда болатын ... ... ... ... ... Қоспа заряды жанған кезде көп жылу пайда болып, ол ... ... ... бұның әсерінен газдардың қысымы бірден
өседі. Газдардың қысымының ... ... ... ... жүреді. Осылай
жұмыстық жүріс тактісі орындалады.
Автомобильдерде  қолданылатын двигательдер мынандай бөліктер мен
жүйелерден құралады:кривошипті – шатунды және газ ... ... ... ... ... және ... – шатунды механизм.Иінді – шатунды механизмнің бөлшектерін
қозғалатын және ... ... деп екі ... ... ... ... ал қозғалатын бөлшектерге
поршень, шатун және иінді білік ... ... ... ...... ... механизмдері мынандай бөлшектер
тобынан құралады:цилиндрлер тобы, поршень тобы, шатун тобы және ... ... Осы ... ... ... ... бір ... атқарады.Цилиндрлер тобы –
поршеньнің әрі – бері ... ... ... ... ... ... ... жүру үшін қажетті көлем жасап ... ... ... мен ... қозғалуға қажетті болатын саңылауды
неғұрлым берәк бітеп, цилиндр ішінде жүретін процестерге байланысты ... ... ... ... ... ... бөлшектері поршень
мен иінді білікті жалғастырып, поршеньде пайда болған газ қысымының күшін
иінді білікке ... ал ... ... ... ... ... жеткізеді. Сөйтіп, поршеньнің түзу сызықты қозғалысын, иінді
біліктің айналмалы қозғалысына ауыстыру қызметін атқарады.Иінді ... ... ... күштің әсерінен өзі айналмалы қозғалысқа келеді де,
сырттағы трансмиссия арқылы жүргізетін дөңгелектерді айналдырады.
Цилиндрлер арнаулы құйылып жасаған блоктағы ұяларға ... ... ... онда оның ... және ... ... ғана ұяға
жанасады. Ол жерді арнаулы аралық төсемдермен, сұйық ақпайтындай ... Ал ... ... өн ... бітеу жасалған ұяларға престеп
орнатады. Оларды мынандай ... ... ... ... ... тобы және ... – білік тобы. Олар бір – бірімен арнаулы бөлшектер
арқылы жалғасады.
Сурет 4 Автомобильдің ... ... ... көрінісі
1 - иінді білік; 2 – шатун; 3 – поршень; 4 – түтік өткізгіштің шығарылуы; 5
– форсунка; 6 - жоғарғы ... отын ... 7 – ауа ... 8 - ... кіргізілуі; 9 – кіргізу клапаны; 10 – цилиндр блогы; 11 – итеру
осі; 12 - иінді білік
Төртінші такт – ... ... ... соң, ... ... пайдаланылған газдардан тазарту үшін пайдаланылған газдарды
шығарып жіберу тактісі ... ... ... ашылады, пайдаланылған
газдар әуелі цилиндрдің ішіндегі қысымы сыртқы ауаның ... ... ... және ... ... ... қозғалуының әсерінен
шығару түтігі арқылы атмосфераға айдап шығарылады.
2.2 Кривошипті-шатунды механизм және оның ... ... ... ... ... втулкасы, шатун
және иінді білік подшипнигі, иінді ... ... ... шкив ... және ... айналдыруға арналған храповик немесе болт жатады.
Шатун поршеньдерді иінді білікке жалғастырады. Оған газ бен ... күші әсер ... ... ол өте ... әрі ... болуы тиіс.
Кесіндісі екі қалпақшалы стержень тәрізді келіп, сапалы болттан жасалады.
Қола втулка шатунның жоғарғы қалпақшасына пресстеп орнатылады.
Шатунның алмалы-салмалы ...... ол ... білікке
бекітіледі.
Сурет 5 Поршень а) жалпы түрі; б) ... ... ... ... орналастыру
1 – поршень қыры; 2 – жырашығы; 3 – ... 4 – ... ... 5 – ...... (юбка); 7 – үстіңгі компрессионды сақинасы; 8 – ... ... 9, 12 - ... ... болаттан жасалған
тегіс хромдалған дисктер;10 – осьтік ұлғаюы; 11 – ... ... 13 ... ... мен шатун арқылы келетін күшті ... және оны ... ... мұны автомобильдің трансмиссиясына беретін иінді білік
мотордың әр түрлі ... мен ... ... алу ... Газ бен ... ... күші ... әсер ететіндіктен иінді
білік өте төзімді болуы тиіс.
Жоғары сапалы болаттан иінді білікті штамптайды немесе өте ... ... ... ... ... және ... мойыннан имек түрінде
жасалады. ... ... ... оны ... тұратын қарсы салмақ
бекітілген. Білік мойыны тозуға өте берік болуы үшін жоғары ... ... Оның ... ... ... өтіп, сол арқылы май
түпкі және шатунды подшипниктерге келеді. Иінді білік мойынының іші ... ... ... өзі ... ... ... үшін ... біліктің біркелкі айналуына жағдай жасайтын және көлік орнынан
қозғалғанда, әрі жұмыс кезінде моторда пайда болған аса ауыр ... ...... ... салмағы біршама ауыр шойын диск.
Маховиктің артқы жақ тұсында іліністі ... ... ... ... маховиктің артқы беті мұқият өңделеді.
Маховик құрсауына болт тісті тәж ... ... ... ... ... іске қосқанда стартер ең алдымен осы тіс ... ... ... ... ... 6 Кривошипті-шатунды механизмінің бөліктері
1 – храповик; 2 – шайба; 3 – ... ... 4 – ... 5 – ... 6 – ... 7 – ... ... 8 – стержень; 9 – болт; 10 ... ... 11 – ... ... 12 – ... ... 13 - ... 14 – қалпақша; 15, 16 – поршеньдер; 17 – ... ... 18-19 ... ... 20 – ... артыңғы бөлігі; 21 – май ... ... 22 – ... 23 – ... ұстаушы; 24 – түпкі мойыны; 25 – беті;
26, 27 – қалпақшалар; 28 – ... ... 29 – ... ... 30 – қалпақша;
31 – шестерня; 32 – біліктің алдыңғы бөлігі; 33 – ... ... ... ... ... мен ... ... едәуір желінгендігінен, ұлғаятын май ... ... ... Газ ... ... ... механизмі, иінді шатунды механизмнің жұмысына сәйкес,
цилиндр ішінде жүретін ... ... ... кезінде цилиндр
ішіне жану қоспасын (карбюраторлы) немесе ауа (дизельді) кіргізеді.
Газ тарату механизмі цилиндрлерге дер ... ... ... ... ... пайдаланылған газды шығару қызметін атқарады. Клапандар
енгізу және шығару тесіктерін ашып-жауып тұрады. Олар ... ... ... түтіктерімен жалғастырылады. Ол үшін сору клапанын ашады. Қысу,
жану, ұлғаю процестері кезінде ... ... ... қатыстырмай, жауып
ұстап тұрады, ал шығару процесі кезінде, шығару клапанын ашып, жанған газды
сыртқа шығарып ... Осы ... ... ... үшін газ ... негізгі екі топтан тұрады.
Сурет 7 Газ тарату ... ... ... ... ... ... ... 2 – тісті доңғалақтар; 3 – иінді білік; 4 – ... ... 5 – ... ... ершігі (седло), 7 – пружина; 8 – шайба; 9 – ... 10 – ... 11 – ... ... 12 – осі; 13 – кронштейн; 14 – штангы
Олар клапандар тобы мен ... ... ... жетек тобы. Ал осы
бөлшектер тобының орналасуына байланысты газ тарату механизмі бірнеше ... ... ... ... ... ... және
жандық газ тарату механизмдер болып бөлінеді.Жандық газ таратыу механизмі
кезінде клапандар цилиндрдің ... ... ұяда ... ал ... ... газ ... ... цилиндр басындағы ұяда тұрады.
Осындай клапандардың орналасу түріне байланысты, олардың ... де ... ... орналасқан газ тарату механизмдерде жетек механизмі иінді
біліктің шестернясымен үнемі тістесіп тұратын шестернясы бар ... ... және ... ... ... Ал ... ... газ тарату механизмінде осыларға ... ... ... ... ... ... Газ ... механизмінің екі түрі
бар: жоғары және бүйірге орналасқан клапандар. Автомобиль ... ... ... ... жоғары орналасқан.
Клапандардың ашылу моментінен оларды жабылу моментіне дейінгі кезеңді газ
таратудың ... деп ... ... фазасы айналма диаграмма түрінде көрсетілген. ... ерте ... мен кеш ... жүзеге асырудың нәтижесінде енгізу
тактісін 180 градустан 270 градусқа дейін ұзартуға мүмкіндік туады.
Шығару клапанының ашылу ұзақтығы ... ... ... ... ... ... ашылу және жабылу сәтін тазартқыш білік ... және ... мен ... ... ... ... 8 Газ тарату фазасының айналма диаграммасы
а) жалпы төрт тактілі моторының;
б) автомобиль моторының;
в) дизельдің
Автомобиль моторының клапаны жұмыс істеген ... ... ... ... ... Бұл ... ... корпустан тұрып, оның
шеңбер бойында бес ... ... ... ... бес ... және ... қайтаратын серіппе орналасқан. Шариктерге дискілі серіппе қондырылып,
таяныш шайба арқылы клапан серіппесі тіреледі. Клапан ашылған кезде серіппе
сығылады, одан ... ... ... ... нәтижесінде дискілі серіппе
шарикке тіреліп, жазылады. Серіппелер күшінің әсерінен шариктер ... ... ... ... ... ... ойығы бойынша
сырғанайды және де ... ... ... қоса ... ... ... ... газ тарату механизмі детальдарының
үйкелетін беттері тозып, олардың түйіндескен беттеріндегі ... ... ... қоса ... ... соққы күштің, бөлінген күйенің әсерінен
клапандардың ершікке орнығуы бұзылады.
Газ тарату механизмінің бірқалыпты жұмысын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... және ... бөлшектерді
тексеріп, бекітілген тұстарын қатайтып бұрау, клапандар мен ... ... ... тексеру және ретке келтіру қажет.
Басқарылмайтын газ тарату фазасы төменгі айналу жиілігінде тиімсіз,
өйткені мұндай жағдайда ... ... ... ауа ... енгізу
клапаны жабылар алдында итеріп ... ал ... ... тым ... ... ... жоғарғы қысымдағы энергиясы толық
қолданылып, жұмысқа айналмаған газдар шығып кетеді.Қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ету үшін, иінді
біліктің айналу жиілігіне ... газ ... ... ... – жабылу кезеңдерін шапшаң реттеледі.
Сурет 9 ... ... ... ... ... ... құрастыру
б) және в) айналу клапандарының бөлшектер механизмі
1 – стержень; 2 – қозғалмайтын корпус; 3 – ... 4 – ... ... 5 –
цилиндр бағыттаушысы; 6 – серіппе; 7 – табақша; 8 – ... ... ... ... ... 10 – ... серіппе; 11 – ішкі клапан беткейі; 12 –
қалпақша; 13 – ершігі; 14 – блок ... ... ... ... ... ... ... дейінгі уақыт созылады және ... ... ... жанатын
қоспамен жақсы толады.Цилиндрдегі ұлғаю процесі кезінде ... ... етуі үшін ... ... ТӨН ... ашылуы және ЖӨН кейін аз
кешігіп ... ... ... ... жиілігі кезінде шығару
тактісі жүргенде, поршеньнің ЖӨН қозғалуына қалдық ... ... ... етпейді.Мұндай батыл қадамға 1993ж бірінші болып Alfa Romeo компаниясы
қадам ... ... ... жүйе ... ... жұмыс
істейтін, екі жоғарғы тарату бөлігінің бастапқы бұрыштық жағдайын
бұрылыспен ... ... ... ... тура ... Daimeer – Benz және Nissan ... ... айналысында бұраушы момент 25 – 35℅, ал номиналды ... ... ашып – ... ... ... үлкен жүйе –
электромагниттік реттегіштер. Реттеу дәлдігі 0,005 секунд ... ... ... газ ... ... ... двигатель клапандарын электро –
магнитті басқару жүйесі жасалып және  автомобильдерде  қолданып жүр.
Сурет 10 Газ тарату механизмінің бөліктері
1 – тістері; 2 – ... 3 – ... ... 4 – ... ... 5 ... 6 ,7 – ... саны; 8 – втулка; 9 – клапанды жіберу; 10 –
бағыттаушы;11 – ... 12 – ... ... 13 – серіппе; 17 – айналу
механизмі; 20 – шестерня; 21 - табақша
2.4 Салқындату жүйесі
Мотор жұмыс істеген кезде цилиндр ... ... және ... ... ... ... газ цилиндрлер кенересін, поршень мен ... ... ... жүйесі қызған бөлшектерді салқындату үшін
қажет.
Суыту жүйесінің ... ... ол ... ... ... ... сыртқа шығарып, қоршаған ортаға таратып жіберу
болып ... яғни ... ... ... ... жылу
тасымалдайтын қондырғы болуы қажет. Осы тұрғыдан қарағанда двигательдердің
суыту жүйесі осы ... ... ... ... ... екі
түрге бөлінеді. Оның біріншісі ауа болса, екіншісі сұйық болады. Олай болса
двигательдер ауамен ... ... ... ... ... екі түрге
бөлінеді және олардың  құрылысы  да әртүрлі ... 11 ... ... ... құрылысы
1 – иілгіш шлангы; 2 – радиатордың жіберу краны; 3 – астыңғы бөшке; 4 –
жалюзи жетегінің тұтқасы;5 – қаңқа ... 6 – ... ... 7 – тығыны (пробка); 8 – қылта ауыз (горловина); 9 - ... 10 – ... ... 11 – ... ... (кожух)
Ауамен салқындатылатын двигательдерде бөлшектердің ... үшін ... және оның ... ... ... ... ... ротордан тұрады, оның көп санды ... ... ... бар. ... роторының айналу жиілігін өзгерту
арқылы жылу режимін автоматты реттейді. Осы мақсатта гидродинамикалық муфта
қолданылады.
Сурет 12 Салқындату ...... 2 – ... 3 – ... 4 – су насосы; 5, 27 – үстіңгі
және астыңғы радиатор бөшкелері; 6 – ... ... 7 – ... ... 8 ... 9 – ... шлангы; 10 – қайыра өткізу шлангы; 11 – термостат;
12 – келте ... 13 – ... ... ... 14 – ... ... 15 – ... краны; 16, 17 – келтіру және бұрмалау түтігі; 18 –
жылытқыш радиаторы; 19 – сұйықтық температурасын көрсеткіш ... 20 ... ... 21 – ... ... су рубашкасы; 22 – цилиндр
блогының су рубашкасы; 23 - ... ... ... ... ... 24 ... ... жетек тұтқасы; 25 - кранның жіберу радиатор келте түтігі; 26
... ... ... ... ыстық кездерде двигательді қалыпты жағдайға дейін ... ... ... ... ... , қуаты аз кішігірім
двигательдерде қолданылады.
Автомобильдердің  ... ... ... сұйықпен салқындататын
жүйе қолданылады. Олардың да атқаратын қызметі жоғарғыдай ... ... үшін ... сұйық (су, антифриз, тосол) қолданылады.
Сурет 13 Радиатор бөлігі
а) бу ... ... б) ауа ... ...... 2 – ... 3 – шығарғыш клапанының аралық төсемі;
4 – бу клапанының серіппесі; 5 – радиатордың ... ... ... ... мынандай негізгі құрылғылардан тұрады:
радиатор, желдеткіш , су насосы , термостат , су ... ... және ... ... ... ... жүйесі мына ретпен өз
қызметін атқарады. Двигатель ... ... ... су ... ... ... ... су көйлегіне айдап кіргізеді. Ол ... ... ... ... ... ... ... кагалдар арқылы
термостатқа келеді. Бұл кезде термостаттың клапаны ашық тұрғандықтан сұйық
жоғарғы жалғастырғыш ... ... ... үстіңгі жағына құйылады.
Одан әрі қарай сұйық жіңішке түтікшелер арқылы оның ... ... ... ... ... ... арқылы сорылған ауа ағыны жіңішке түтіктер
ішіндегі сұйықты суытады. Енді суыған сұйық төменгі ... ... су ... ... ... ... қайталана береді.
Кесте 2 Салқындату жүйесінің құрамы
| Салқындату жүйесі ... су ... |
| ... ... |
| ... ... немесе |
| ... ... ... және жеке |
| ... ... ... ... сүйықтықтың көлемі | ... ... ... ... ... құрамындағы антифриздің |
|аяздағы тұрақтылығын қамтамасыз ету) |
| -37°С ... |50% |
| -45°С ... |55% ... ... ... атм |1.4 ... ... ... ... ... кезінде оның қозғалатын бөлшектері өте
күрделі қозғалыстар жасайды. Сол кезде олар әрі ... ... ... ... ... ... ... қаншалықты
мұқият тегіс етіп өңдегенде қарамастан, оларды микробедерлер ... Егер сол ... ... ... ... сол бедерлер бір – бірімен
айқасын, бөлшектердің жылжуына ... ... ... ... ... ... үйкеліске айналдыру қызметін майлау жүйесі іске
асырады, яғни ... ... ой ... сұйық майға толады да екі
қырдың бір – ... ... ... болдырмайды. Әрі қарай ... енді ... ... ... ... болғандықтан, үйкеліс мүлде
жеңілдейді.
Сурет 14 Майлау жүйесінің ...... 2 - ... 3 – ... 4 – ... ... 5 – ... 6
– май қабылдағыш; 7 – май насосы; 8 – клапан; 9 – температуралық клапаны;
10 – ... 11 – ... 12 – май ... 13 – ... ... 14 – ... 15 – осі; 16 – май өлшеуіш стержень; 17 –
келте ... ... ... ... жеткізуге байланысты, майлау
жүйесін үш ... ... ... ... ... ... үлкен қысыммен
беріледі де үйкелетін екі бөлшек тіпті бір –бірімен тек сұйық қабат арқылы
жанасады. ... ... ... ... ... ағызып немесе шашып
береді. Бұл кезде үйкелетін екі бөлшек жартылай сұйықпен, ... ... түрі ... ... әрі ... әрі ... ... құрама майлау жүйесі деп атайды. Двигательдердің бөлшектері
 құрылысы  ... және ... ... жағдайларына байланысты әртүрлі
болатындықтан, оларды майлаудың бір ғана ... яғни тек ... ... ... беретін тәсілін қолдана ... ... ... құрама майлау жүйесі қолданылады, яғни кектер
қысыммен, кейбір бөлшектер шашып майланады. ... ... ... ... ... ... ... тұтас тазалайды, ал жартылай ағынды сүзгілер
түгел емес, бір бөлігін ғана ... ... ... қазіргі
двигательдерде ірі тазалағыштар тұтас ағынды, ал ... ... ... ... ... таза май ... ... жіберіледі.
Ол үшін двигатель блогында магистрльдық тесік жасалады. Сол магистральдық
тесіктерден ... ... де ... ... ... ... қысыммен берілген май арқылы ... ... ... ... иінді біліктің тіреку және шатун мойындары,
жұдырықша біліктердің тірек мойындары, ... ... ... Одан
басқа поршень менг цилиндр, клапандар, ... ... ... ... ... май тамшыларымен майланады.Иінді білік және тағы
басқа айналатын бөлшектер майды шашып, картер ішінде ұсақ май ... ... де, олар ... шашылып майланатын бөлшек беттеріне қонады.
Қосымша жүйеге майды суытатын радиатор, май ... ... ... ... ... ... қойылады. Май ... ... ... ... ... ол ... жұмыс істейді және аз
ғана айналыста ... ... ... ... ... бар. ... ол
тұтас майлау жүйесін двигательдің аз айналысы кезінде қамтамасыз ете алады.
Ал ... ... ... ... ... оның қысымын реттеп
отыратын қысым реттегіш клапан қойылады. Оның ... ... ... ... ... шар тәрізді клапанды, қысым аз кезінде, жауып итеріп
тұрады. Осыған басқа ірі ... ... тура ... ... Оның ... ... өте ... май жүрмей қалған
жағдайда, оның кіре берісіндегі ... ... ... ... ашылады
да, май ағыны тазаланбаған күйінше тура магистральдық тесікке жіберіледі.
Олай болмаған жағадайда двигатель ... ... ... барлық үйкелетін
бөлшектер істен шығуы мүмкін. Майда сүзгі есебінде көбінесе ... ... ... ... ... ... ... жану қоспасын
дайындау қызметін атқарады. Ал жану қоспасы деп жанар май мен ... ... ... Ондай қоспаның құрамы двигательдің жұмыс істеу
жағдайына байланысты әртүрлі ... ... ... ... осындай
талаптарға сай келетін жану қоспасын дайындайды. Қоршаған ортаны қорғау
мақсатында двигательден ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуіне байланысты. Мысалы: Европалық
стандартқа сай дүние ... ... ... ... ... ... Қазіргі автомобиль двигательдеріенде орталық және ... ... ... ... ... 15 ... двигательдің қоректендіру жүйесі
1 — карбюратор; 2 — жылы ауа жинау албаршасы; 3 — суық ауа ... 4 — жылу ... 5 — ауа ... ... ... 6 ... ... 7 — ауа сүзгішінің тұрқы; 8 — деңгей көрсеткіш; 9 — бак
аузы; 10 — желдету ... 11 — ... 12 — ... 13 — ... 14 — ... ... 15 — ... двигательдерде жанар май үшін көбінесе мұңайдан алатын ең
жеңіл және тез ... ... ... ... ... ... бензин майда сүзгі арқылы ... ... ... ... насосы двигательден қозғалыс алады. Ол үшін ... ... ... Ол ... кезде насостың тұтқасын әрі – бері
қозғайды да ... ... ... ... бензин енді карбюраторға
беріледі. Карбюраторда ... ... ... ... бар ... Қалқыма осы қуыстағы бензин деңгейіне байланысты ...... ... мен ... ... ... процесін “карбюрациялық” процесс деп
атайды, ал ... ... іске ... ... карбюратор деп атайды.
Карбюраторлы двигательдердегі қоректендіру ... ... ... ... ... ... Жоғарыда, қоректендіру жүйесінің принципилдық
схемасын қарағанда тек ... ... ... көрсетілген. Ал
двигательдерге орнатылған крбюраторлардың ... өте ... ... ол ... май мен ауаны араластырып қана тұрмайды, ... ... ... ... ... сол ... жасалынған жану
қоспасының сапасын да әртүрлі етіп өзгертіп ... Жану ... ... бірнеше түрге бөлінеді. Оның негізгі белгісі ауа мен жанар ... ... ... ... ... 1 кг ... май ... жануы үшін 15 кг
ауа қажет болады. Егер жану қоспасы осы мөлшерде жаслса, онда оның қалыпты
жану ... деп ... Ал ... ... ... аз болса, онда
байытылған, керісінше болса кедейлетілген қоспа деп аталынады.
3. Автомобиль трансмиссиясы мен жүріс бөлігі
3.1 Трансмиссия
Трансмиссия ... ... ... ... ... жеткізу қызметін атқарады. Айналу моментін жеткізу барысында оның
өзгеруі мен жетекші дөңгелектерге таралуы ... ... ... ... ... ... ... бағалауға болады, ал мотордың
иінді білігі айналу жиілігінің ... ... ... ... тең. ... ... ... жүріс бөлігі және басқару
механизмі жатады.Трансмиссия, бұраушы моментті мотордан жетекші дөңгелекке
беретін және осы ... ... ... ... шамасы мен
бағытына қарай өзгертетін агрегаттан тұрады.Ілініс мотор мен трансмиссияны
уақытша ажыратуға және ... ... ... автомобиль орнынан
қозғалғанда оларды жайлап қосуға мүмкіндік береді.
Трансмиссия мотордан шығатын айналдыру моментін түрлендіріп, жетекші
доңғалақтарға ... ... ... ... ... ... кардан берілісі, басты беріліс, жетекші белдіктердің
картеріне орналасады. Онда дифференциал және жарты осьтер ... ... ... ... ... доңғалақтарға беріледі. Трансмиссия мотор
мен жетекші дөңгелектер арасындағы байланыс сипатына қарай механикалық,
гидрокөлемдік, ... және ... ... ... ... автомобильдерде механикалық трансмиссия көп тараған, ол
автомобильдің қызметіне, ондағы ... және ... ... ... ... ... орындалуы мүмкін.
3.2 Ілініс
Ілінісу муфтасы моментті өзгертпей беріліс қорабына береді. Тек ол
трансмиссия топтарын двигательмен қосып, ажырату ... ... ... ... аз ... ... және оларды өзара бірқалыпты
қосу қызметин атқарады.Автомобильдің бұл ... ... ... ... ... жұмысы үйкеліс күшін ... ... ... ... және дискінің диаметріне байланысты үйкелісетін элементтердің
саны әр түрлі болады.Сондықтан ілініс бар дискілі және екі ... ... 16 ... ... 2 — селектор рычагы; 3 — жылыту жүйесін сөндіру; 4 — қосымша
жылыту жүйесін ... 5 — ... ... ... ... 6 — ... ... Беріліс қорабы
Беріліс қорабы автомобильдің жүріс жағдайына ... ... ... ... өзгертуге арналған. Сондықтанда беріліс қорабында
бірнеше саты ... ... ... ... ... сайы, моменттің
көбеюі азайып, жүріс жылдамдығы арта береді. Сонда алғашқы берілісте ... көп ... ... ... ... аз ғана ... ... кейбір
автомобильдерде  ешбір өзгермейді. Беріліс қорабының қызметі мотордың иінді
білігінің айналасын белгілі беріліс саны бар тісті ... ... ... беруге негізделген. Бұл жағдайда жетектелуші біліктің ... мен ... ... өзгереді. Жетектелуші біліктің ... ... ... ... ... жетектелуші біліктің айналу
жиілігі жетекші біліктен қанша аз болса, сонша артып отырады. ... (тіс саны не ... ... ... шестернядан қанша есе
үлкен екендігін немесе жетекші білікпен салыстырғанда жетектелуші біліктің
айналу жиілігінің қаншалықты өзгеретінін ... ... ... саны ... Егер беріліске шестернялардың бірнеше жұбы қатысса, онда жалпы
беріліс саны барлық шестернялардың ... ... ... ... арқылы
анықталады. Мотордың иінді білігінің айналу жиілігі тұрақты ... ... ... мен жетекші доңғалақтың не ... ... ... ... ... түрлі жылдамдыққа жетуге
болады. Мотордың жұмыс тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... ... беріліс неғұрлым көп болса, соғұрлым өзгермелі
жүк кезінде мотордың қуатын ... ... ... ... қорабы төмендегі белгілері бойынша жіктеледі:
• білік саны – екі, үш, төрт ... ... ... бойлық осімен салыстырғанда орналасуы – көлденең
және бойлық;
• шестернялардың ... ...... және ... іліністі;
• берілісті ауыстырып қосу тәсілі – автомобильді тоқтатып барып және
қозғалыс кезінде;
... ... қосу ... түрі – ... және ... ... ... берілістер бір – бірінен алшақ ... ... ... ... моментін тасымалдауға арналға. Ондай кезде
екі жалғанатын тораптың осьтері бір – біріне дәл келмейтіндіктен, ... ... бір ... ... бере ... бұл ... берілістер
айналдыру моментінің шамасын өзгертпейді.
3.5 Басты беріліс
Басты ... ... ... ... ... ал ... ... карданды беріліс ... ... ... ... ... ... бағытын тік бағытқа өзгерту үшін, көбінесе конусты тісті
берілістер ... ... ... ... ... ... ... белдік қаптамасына майды мезгіл-мезгіл ... ... ... ... алмастырып отыруына байланысты. Беріліс
подшипниктері мен шестернялар тістерінің арасында жұмыс ... ... ... ... қысымның зор болуы себептіқолданылатын ... ... ... керек. Берілістер қорабына қолданылатын май
негізгі беріліске де ... ... ... ... солидолдар
деп аталатын қою майлар болады. Солидолмен берілістің жеке механизмдері
майланады. Солидол арнаулы шприц арқылы ... оның ... май ... ... қосылады немесе тұрақты етіліп бекітілген ... оның ... ... арқылы үйкелетін бөлшектер беттеріне
сығымдағыш күшпен жағылады.
3.6 Дифференциал
Дифференциал жетекші дөңгелектерге айналдыру ... ... ... ... ... оны ... аралық дифференциал деп атайды.
Көбінесе әртүрлі момент автомобиль бұрылған кезде керек болапды. ... ... ішкі ... аз ... ал сыртқы дөңгелек көп
жылдамдықпен ... ... Осы ... ... ... ... ... түрлеріне байланысты басқа да қосымша ... ... ... ... ... ... ғана ... одан көп
болса, онда әрбір осьтің аралығына ось аралық дифференциал немесе ... ... ... ... ... ... ... соңғы беріліс пайдаланылады. Ол көбінесе дөңгелек редукторы ... ... ... мен жол ... ... ... Ол
автомобильдің қозғалысын, оның тербелісін жеңілдетіп, бағыты өзгеріун және
автомобильден ... тік ... ... ... ... ... ... қызметіне қарай доңғалақ жетекші, басқарушы, ... ... ... ... ... автомобильді жол бетімен байланыстыратын торап
болып ... Олар ... ... ... ... және ... болып бөліңнеді. Осы екі түрі де автомобильдің салмағын жол
бетіне ... ... ... ... дөңгелектер двигательден
трансмиссия арқылы келген моментті автомобильді тарту ... ... ... ... ... жүріс бағытын өзгертеді. Егер
автомобильде жетекші ... ... ... ... ... онда
алдыңғы дөңгелектер әрі жетекші әрі басқарушы дөңгелектердің ... 17 ... ... ... ... үшін ... ... Оның  құрылысы  тұғырдан, құрсаудан, ... ... ... және ... ... ... ... басқа бөлшектері қатты металлдан жасалып, машина
белдемесіне бекітіледі. Ал пневматикалық шина ... ауа ... ... Олар ... ... ... ... екі түрлі жасалады. Камералы
шиналарда ауа арнаулы бітеу жасалған камера ішіне қысыммен үрленеді де ол
шинаны берік етіп ... ... Ал ... ... ол өзі ... ... ... ішіндегі қысыммен айдалған ауаны ұстап тұрады.
Пневматикалық шинаның негізгі міндеті, жол бетінде кездесетін ойлы ... ... ... ... болатын күштерді автомобиль тұғырына
жұмсартып беру болып табылады. Яғни ол өзі сол ... ... ... ... азайтады. Пневматикалық шиналардың  құрылыстары  өте күрделі
болады және қолданылатын автомобиль түрлеріне қарай ... ... ... ... ... ... олардың орналасу жағдайларына
тікелей байланысты. Егер орналасу ... ... ... ... ... ... жасаушы завод қойған мөлшерден алшақтап кететін
болса, онда ... ... көп ... тиюі мүмкін. Сондықтанда, әрбір
техникалық күтім кеөзінде, сол дөңгелектердің жағдайын қарастырып, тексеріп
отырады.
3.8 Дөңгелек ... ... ... қызметі жер бетінен жүріс дөңгелектері
арқылы келетін күштерді жұмсартып, сол ... ... ... ... болып табылады. Сондықтанда олар негізінен екі ... ... ... және ... ... жол бетіне келген әсер күштерін өздеріне жинап ... ол ... ... ... ... береді. Ал осы күштер серіппеге берілерде
онымен қатар жұмыс істейтін ... да ... ... яғни ... ... ... Дөңгелек аспаларының осы екі элементі, машина
түрлеріне қарай әртүрлді жағдайларда жұмыс ... және ... ... ... ... ... істеу принциптеріне қарай негізінен екі
түрге бөлінеді: тәуелді және тәуелсіз аспалар. ... ... ... жүріс жағдай өзгеруіне байланысты ... ... ... ... ... бұл ... машина жүрісіне жағымсыз әсер етеді.
Сондықтан мұндай тәуелді аспалар жүріс жылдамдықтары онша ... емес ... ... ... машиналардың артқы басқару қызметін атқармайтын
белдемелерде пайдаланылады.Көпшілік жағдайда, әсіресе ... ... үшін ... ... ... ... ... түрге бөлінеді. Солардың ішіндегі бір ... ... ... екі ... ... ... ... екі рычагты
немесе ұзындықтары әртүрлі екі ... ... ... ... ... ... аспаларда дөңгелектер бір –біріне тәелсіз қозғалғанымен,
қозғалған дөңгелектің өзі әрі λ - бұрышына бұрылып, әрі көлденең ... ... ... ... ... ол дөңгелектің жұмысына жағымсыз
әсерін тигізеді. Ұзындықтары бірдей екі рычагты тәуелсіз аспада ... да, ...... болады. Ондай жылжуды болдырмайтын
телескоптық тәуелсіз аспа. Бұл кезде дөңгелек бұрылса да, ... ... Ал ... жылжуды ұзындық бағытына ауыстыратын ұзындық бойында
орналасқан екі рычагты тәуелсіз аспа басқаларына ... ... ... ... бұл ... ... ... күрделірек болады. Кейбір
кездерде серпімді элемент үшін, цилндрлі серіппелер мен жазық рессорлардың
орнына, торсионды біліктер қолданылады. Ол ... тек ... ... ... ал жұмыстар алғашқы аспалармен бірдей. Осы көрсетілген
аспалардың барлығында да еекі ... ... ... 18 ... көрінісі
Олардың бірі серіппелі элемент, ал екіншісі ... ... ... ... жол ... ... болған күштерді бірден машина тұғырына бермей, өзіне қабылдау болып
табылады. Сонда өзі ... ... ... ... ... ғана ... жол ... әсерінен пайда болған күш әсері тоқтаған кезде ол қайтадан
жазылып, өз бойында жинақталған энергияны қайтарып машина ... ... ... ... ... пайда болады.Серіппелі элементтің
әсерінен пайда болған ... ... үшін ... ... Олардың міндеті осы тербелістің кинетикалық эннергиясын өзінне
қабылдап, әрі қарай қоршаған ортаға таратып жіберу ... ... ... ... ... ... ... үшін амортизатор
пайдаланады. Амортизаторлар механикалық тербеліс ... ... ... автокөліктің жатық жүруін қамтамасыз етеді.
Амортизатор цилиндрден, поршені бар ... ... ... ... ... ... ... ету бөлігі мынаған негізделген:
калибрлі тесік арқылы өткен сұйық кедергісі ... ... ... ... ... рульдік басқару жүйесі
Автомобильдің бағытын қозғалыс барысында ... ... ... ... өсінен арқылы жүзеге асырады.
Басқарушы дөңгалактер автомобиль рамасына тәуелді ... ... ... ... ... ... ... механизмі рульдік
басқару рульдік механизмнен және рульдік ... ... ... ... ... ... қолданылады. Жеңіл автомобильдерде
рульдік басқару да қолданылады.
Сурет 19 Рульдік басқару жүйесі
Рульдік ... ... ... бар: ... ... және ... рульдік механизмін кейбір автомобильдерде қолданады.
Рульдік механизмнің типтері – үш қатарлы ролик және ... ... ... ... ... ... құрайды.
Червяк-роликті руль механизмінде реттеуіш винтпен сошка білігін өс
бағытында ауыстырып тұруға, червяк пен ... ... ... ... ... өзі рульдік дөңгелектің еркін жүрісіне әсерін
тигізеді.
Сошка ... ... ... ... бар, ол ... кигізіледі.
Сошканы білікке дұрыс орнату үшін оның ұшына сызат сызықтар белгіленеді.
Білікке сошканы гайкамен ... және ... ... оны ... тартады.
Рульдік механимнің корпус бөлшектерін майлау үшін құю тесігінің деңгейіне
келтіріп трансмиссиялық май ... ... ... май ағуын
өздігінен қысатын сальник, киіз сақина және картоннан ... ... ... ... ... ... жалғайтын бөлшектерден
тұрады. Барлық дөңгелектердің жалпы бұрылыс орталығы болуы керек, яғни ... ... ... ... үлкен бұрыш жасап бұрылуға қажет. Бұл
талапты орындау рульдік ... ... ... ... ... өс мен көлденең рульдік тартқыш – негізгісі, ал ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы бұрылыс рычагы мен бойлық тартқыш арқылы
сошкамен жалғастырылады. ... және ... ... ... ... ... ... төменгі шетінде конусты ... ... ... ... оның ... ... ... тартқышқа
орналасқан. Саусақтың екі жағында ішпектері бар, ол ... ... ... бұрандалы тығынмен қосылған серіппенің ... ... ... ... ... ... ... түйіндесі бар.
Соңғы кезде автомобильдер рульдік басқарудың шарлы түйіндесіне серіппе мен
металл ішпектің орнына резеңке полиамид ішпектер қолдануда. Ескі ... ... ... ... ... одан ... шплинг немесе
бекіткіш сақинамен бекітіледі.
Рульдік жетектің топсалы қосылысын бөлшектердің тез ... ... май ... ... солидолмен майлайды.
Автомобильдің қозғалыс бағытын рульдік доңғалақты бұру ... ... ... ... ... тілі ... бұрғанда, червяк
сошканың төменгі шетін ролик арқылы кейін бұрады. Сошка бойлық тартқыш ... ... ... ... ... ... доңғалақты оңға бұрады.
Рульдік доңғалақты сағат тілі бағытына қарсы бұрған кезде ... ... ... ... ... ... ... күшін
кеміту үшін, бірқатар автомобильдерде рульдік ... ... ... ... басталады. Адам баласы өз жұмысын
жеңілдетумен қатар өнімділігін ... үшін ... ... ... жасалған.
ХХІ ғасырда автомобиль негізгі технологиялық құрал ... ... ... ... жүк, ... адам т.б. жүктер автомобильдермен
тасылады. Барлық ... ... ... өте ... ... ... айналысады. Сондай машиналардың бірі – Mercedes-
Benz G 320 автокөлігі.
Мен бұл курстық жұмыста Mercedes-Benz G 320 автокөлігі ... ... ... мені өте ... ... Жұмысты жазғандағы басты мақсатым
– бұл көліктің жалпы құрылысымен, ... ... ... еді. Осы ... ... ... ұнайтын автокөлік туралы көп ... ... мен ... қолдана отырып жаздым.
Қорытындылай келгенде, қарастырып отырған автокөлігімді тану ... деп ... ... ... ... ... ... заңдылықтарын түсінудің маңызы өте зор.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ
1. Автомобиль: Основы конструкции: ... ... ... др. - 2-е изд., ... и доп. – М.: ... 1986. – 304 ... Туревский И.С. Техническое обслуживание ... ... ... 2007 – ... М – 208 ... Құдайбергенов Р. «Техникалық терминдер сөздігі» Алматы: «Таймас» ... 2009. – 616 б, ... ... немісше, ағылшынша.
4. Вахламов В.К. Автомобили: Основы конструкции: Издательский ... 2004. – 528 ... ... Б.А. . ... ... ... - 2-ое изд., ... и
доп. –М.: Агропромиздат, 1991. -320 с., ил.
6. П. Жүнісбеков, М. Жетпейісов -  Автомобильдерді  ... және ... ... ... ... ... Б – Тракторлар мен автомобильдер құрлысы. Алматы: Наз 2005.
8. ... П. Ж – ... ... және ...... 8.Родичев В – Тракторлар мен автомобильдер – Алматы: Мектеп ... ... Ю.В. и др. ... ... и ремонт автомобилей
Камаз: Учебник для сред. проф. -техн. училищ/Ю.В. Буралев, О.А. Мортиров,
Е.В. ... - М.: ... ... 1979. - ... ... В.Н., ... Р.А., Машков Е.А. и др. Автомобили Камаз:
Техническое обслуживание и ремонт. - 2 –ое изд., перераб. и доп. – ... 1988. – 325 с., ... ... по ремонту и техническому обслуживанию автомобилей Камаз –
740, - 53211, - 53212, - М.: Третий Рим, 2000. - 240 с., ... ... ... ... ... Под ред. Н.Х. Дьяченко.
Машиностроение, 1974.
13. Автомобиль. Учебное ... Под. ред. И.П. ... Для ... IX-X
классов-М.: Просвещение, 1982.
14. Краткий автомобильный справочник. – 10-е изд., перераб. и ... ... Е. ... ... және трактор моторының теориясы: Оқулық.-
Алматы: Республикалық баспа кабинеті, 1995.
16. ... В.П., ... П. М., ... В.Н. ... и эксплуатация
автомобилей: Учедное пособие.1987

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АҚ «СНПС– АқтөбеМұнайГаз» компаниясының басқару жүйесін автоматтандыру19 бет
С++ тілінде диаграмма тұрғызу27 бет
Сұрыптау және іздеу тәсілдері14 бет
Mercedes E 55 автокөлігі27 бет
Бензин8 бет
Бензин және олардың маркаларының сараптамасы23 бет
Бензин фракцияларының құрамындағы көмірсутектерді анықтау25 бет
Бензин фракциясы құрамындағы ароматты көмірсутектерді бөліп алу23 бет
Бензол мен гександы пиролиздеу арқылы көміртекті нанотүтіктер алу26 бет
Бензол молекуласының электрондық құрылысын МПДП әдісімен есептеу22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь