Жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану

1. Жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану
2. Педагогикалық жүйедегі жаңашылдықты дамыту
3. Жаңа педагогикалық технологияларды оқу үрдісіне енгізу
4. Жаңашылдықтың мәні және оның қажеттілігі
5. Жаңа педагогикалық технологиялардың классификациясы
6. Жаңа технологялар арқылы шығармашылыққа баулу
7. Қазіргі педагогикалық технологиялар . обьективті қажеттілік
8. Компьютерлік оқыту технологиясы және оның гуманистік бастаулары
9. Жаңа технологияларды пайдалануда пәнге қызығушылықтарын арттырудың тиімді жолдары
10. Педагогикалық технология
11. Дамыта оқыту технологогиясы .сабақта
12. Нысаналы оқыту технологиясы
13. Деңгейлеп оқыту технологиясы
14. Дидактикалық бірліктерді ірілендіру. математикалық білім беру технологиясы
Бастауыш сынып мұғалімдерін даярлаудың қазіргі кездегі қалыптасқан жүйесі оның құрылымын, ұйымдастырылуын, мектеп практикасымен және білім беру жүйесіндегі инновациялық үрдістерімен өзара байланысын кайта қарауды талап етеді.
Бұл жоғары оқу орныңда мамаңдар даярлаудың сапасын арттыруда мұғалім тұлғасының өздігінен дамуына, оның шығармашылық қабілетінің артуына мүмкіндік жасауды және оқу-тәрбие үрдісін жетілдіруді қамтамасыз ететін жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану көзделеді.
Технологияны педагогикалық іс-әрекетті қайта құрудың жүйелі тұтас құралы ретінде тимді пайдалану оқу-тәрбие үрдісінің сапасын жақсартуға, жеке тұлғаны дамыту міндеттерін шешуге септігін тигізеді.
Бүгінгі таңда педагогикалық технология мәселесі теориялық және ғылыми-қолданбалы бағыт тұрғысынан зерттеу арқауы болып отыр.
Теориялық тұрғыдан алып қарағанда, педагогикалық технология - педагогиканың категориясы ретінде қарастырылады оның мәні мен құрылымы айқындалады, педагогикалық іс-әрекеттің әртүрлі саласындағы (дидактика, тәрбие, білім беруді басқару) педагогикалық технологияның ғылыми негіздерін оқып-үйренеді, педагогикалық технологияны жобалаудың әдіснамасы мен теориясы зерттеледі және педагогикалық технология теориясының негіздері ашып көрсетіледі.
Ғылыми-педагогикалық зеріттеулерге жасалынған талдау жаңа педагогикалық технологиялардың бірнеше түрлерін бөліп көрсетуге мүмкіндік берді.
Енді солардың ішінен жоғары оқу орындарының оқу үрдісінде қолдануға ұсынылатын бірқатарына тоқталайық.
Бүгінгі таңда республикадағы және аймақтағы экономикалық нарықтық қатынастардың қалыптасу жағдайында еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуы қоғам өмірінің барлық саласында, оның ішінде мектепте оқыту мазмұны мен оқытудың қазіргі технологияларын жетілдіру өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Қазақстан Республикасының "Білім түралы" заңында (1999) білім беру саласындағы мемлекеттік саясаттың ұстанымдарының бірі - жеке адамды қалыптастыруға бағытталған рөлі және педагог қызметкерлер оқушылардың мемлекеттік білім беру стандартында көзделген деңгейден төмен емес білім, білік, дағды алуын қамтамасыз етуге, олардың жеке шығармашылық қабілеттерінің дамуы үшін жағдай жасау қажеттігі қарастырылған.
Дәстүрлі оқыту технологиясының білімді мемлекеттік стандарт деңгейінде толық меңгеруіне кепілдік бермей отырғандығы оқушылардың білім жетістіктерінің нәтижелерінен көрініс табуда.
Осыған орай оқу-тәрбие үрдісін жетілдірудің қазіргі технологияларын жетілдіріп, мектепте сабақ беруде қолдану арқылы білім сапасын жақсартуға болатындығына басым бағыт берілуде.
        
        Жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану
Бастауыш сынып мұғалімдерін даярлаудың қазіргі кездегі қалыптасқан
жүйесі оның құрылымын, ... ... ... және білім
беру жүйесіндегі инновациялық үрдістерімен өзара байланысын кайта қарауды
талап етеді.
Бұл жоғары оқу орныңда мамаңдар ... ... ... ... өздігінен дамуына, оның ... ... ... ... және оқу-тәрбие үрдісін жетілдіруді қамтамасыз ететін
жаңа педагогикалық технологияларды ... ... ... ... ... құрудың жүйелі тұтас
құралы ретінде тимді пайдалану оқу-тәрбие үрдісінің ... ... ... ... міндеттерін шешуге септігін тигізеді.
Бүгінгі таңда педагогикалық технология мәселесі теориялық және ғылыми-
қолданбалы бағыт тұрғысынан зерттеу арқауы болып отыр.
Теориялық тұрғыдан алып ... ... ... ... ... ретінде қарастырылады оның мәні мен ... ... ... ... ... ... білім беруді басқару) педагогикалық технологияның ғылыми негіздерін
оқып-үйренеді, педагогикалық технологияны жобалаудың ... ... ... және педагогикалық технология теориясының негіздері
ашып көрсетіледі.
Ғылыми-педагогикалық ... ... ... ... ... бірнеше түрлерін бөліп көрсетуге мүмкіндік
берді.
Енді солардың ішінен жоғары оқу орындарының оқу үрдісінде қолдануға
ұсынылатын ... ... ... республикадағы және аймақтағы экономикалық ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуы
қоғам өмірінің барлық саласында, оның ішінде мектепте оқыту мазмұны мен
оқытудың ... ... ... өзекті мәселелердің бірі болып
отыр.
Қазақстан Республикасының "Білім түралы" заңында (1999) білім беру
саласындағы ... ... ... бірі - жеке адамды
қалыптастыруға бағытталған рөлі және ... ... ... ... беру ... көзделген деңгейден төмен емес білім,
білік, ... ... ... ... ... жеке ... ... үшін жағдай жасау қажеттігі қарастырылған.
Дәстүрлі оқыту технологиясының білімді мемлекеттік стандарт деңгейінде
толық меңгеруіне ... ... ... оқушылардың білім
жетістіктерінің нәтижелерінен көрініс табуда.
Осыған орай оқу-тәрбие үрдісін жетілдірудің қазіргі технологияларын
жетілдіріп, ... ... ... ... ... ... сапасын жақсартуға
болатындығына басым бағыт берілуде.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қолданылып жүргені ... ... ... бір ... ... мүмкін емес.
Сондықтан, мектептегі әрбір пәнді оқыту технологиясын таңдап, іріктеу
және оны іс-әрекеттік тұрғыда жетілдіру арқылы оқушының білім ... ... ... ... ... технологияны қабылдауы, ынтасы,
құштарлығына көңіл бөлінуі тиіс.
Бастауыш сатыда "Математика" пәні ... ... ... ... ... ретіндеп деңгейлік тапсырмалар жүйесін
дайындауға бо-лады.
Оқушының дайындық деңгейін саралау оқушының жеке танымдық мүмкіндігін
ескерудің басты ... ... ... ... ... ... бағдарланған іс-әрекеттік модель ретінде қарастыруға болады.
Оқытудан күтілетін нәтижелер тізбесін ... ала ... ... ... ... ... ... жазбаша тексеру, тапсырма
беру, жауапты талдау тапсырмалары, бір ғана дұрыс жауабы бар ... және ... ... бар ... ... ... сипаттағы
тапсырмалар түрінде қарастыруға болады.
Тапсырмалардың мұндай түрлері оқушының іс-әрекеттік - ... (өз ... ... өз бетінше білім алу, өзін-өзі білім алуға
тәрбиелеу, ... ... ... ... ... ... және ... бірін-бірі тексеру арқылы есептің
дұрыстығына көз жеткізулеріне ... ... ... ... ... ... В.В.Давыдов) дамыта оқыту жүйесі
жеке тұлғаны жеделдете қарқынды, ... ... ... ... ... оқытудың модульдік технологиясы (В.ММонахов) оқу
үрдісін мақсатты жобалап, құруға болады.
Оқытудың компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... көрсету, жеке жұмыс істеу, жекелеп көмек
көрсету, проблемалық оқыту технологиясы, ... ... ... ... ... теория және практиканы блок түрінде топтау,
тірек-схема, тірек-конспект ... ... ... ... меңгеру, үйде өз бетімен іздену, жұмыс істеу, түсіндіре басқарып -
оза оқыту (С.Н.Лысенкова) алынатын ... ... ... ... ... саралап оқыту текнологиясы бірнеше деңгейде тапсырма ... ... ауыл ... ... ... ... оқыту
технологиясы (Ж.Д.Қараев) жүйелік негізде оқыту технологиясы (Г.Г.Ғалиев),
шоғырландырып-қарқынды оқыту ... ... ... ... (М.Н.Жанпеисова) қолдау
табуда. Ғалымдардың пікірінше шағын комплектілі мектептер жағдайында оқу-
тәрбие үрдісін ... ... ... оқыту мен шоғырландырып оқыту
технологияларының оқыту сапасын арттыруда дидактикалық ... ... ... және техниканың қарқынды даму кезінде оқу-тәрбие
үрдісінде ... ... ... ... бірі ... ... ... ізгілендіру - жеке тұлғаның еркін дамуы үшін ... ... ... ... ... ... ... ұстаным ретінде басшылыққа алынуы тиіс.
Мектептің бастауыш сатысында оқу-тәрбие үрдісін оқушылардың ... ... ... мен ... ... ... дұрыс ұйымдастыру
арқылы оқушының ойлау белсенділігін арттыруға, сабақта интератиетік ... ... ... ... және ... ... - іс-әрекеттегі оқытуды ұйымдастыру.
Бұл технологияның ерекшелігі - оқушылардың өздері ақпараттар жинап, өздері
жаңалық ашуға ұмтылып, ізденіп, жауабын тауып, ... ... ... дәлелдейді.
Ол өз пікірін бір-біріне топта, сынып алдыңда айта алады. Мұнда жеке
тұлғаның ... ... ... ... ... қалыптастыруға
басты назар аударылуы тиіс.
Білім мазмұнын меңгеруде оқушылардың жаңа ... ... ... ... ... және ... ... дамытуға көңіл бөлінеді.
Математика сабағында оқушылардың оқу біліктілігімен қатар ойлауы, іс-
әрекеті, ... ... және ... ... ... қарапайым
ойлау операциялары (анализ, синтез, салыстыру, сұрыптау) және шығармашылық
іс-әрекеті қалыптасады.
Қазіргі ... ... ... қанағаттандыруға және
экономиканың, өндіріс салаларының дамуына сай жастарды компонентті тұлға
ретінде ... үшін ... ... ... технологияларын
пайдаланып, оны одан әрі заман талабына сай жетілдіруі қажет.
Ұлттық тағам – ұлттың бет бейнесі, тарихы мен шежіресі, ... ... ... асыл нәрі. Сондықтан оны дайындай білуге үйрету
әр ата-ана мен ұстаздың міндеті.
Болашақта өркениетті дамыған елдер ... ену үшін ... ... ... ... тәуелсіз Қазақстанның дамыған бәсекеге қабілетті 50 ... ... тең ...... Сондықтан қазіргі даму кезеңі
білім беру ... ... ... ... технологияландыру мәселесі
қойылып отыр.
Оқытудың әртүрлі технологиялары, жаңашыл педагогтардың іс-тәжірибесі
зерттеліп, мектеп өміріне енуде.
Жалпы технологияны меңгеруде ... ... және ... ... ... ... және Ғылым қызметкерлерінің III сьезінде:
"Мұғалімдердің жаңа ұрпағы білім деңгейі жөнімен әлдеқайда жоғары болуы
керек.
Ол үшін жаңа ... ... ... ... ... өміріне еніп отырған жаңа технологиялардың ерекшелігі - өсіп
келе жатқан тұлғаны жан-жақты дамыту.
Инновациялық ... ... ... енгізу, жаңа идеялар мен
жаңалықтарды ... ... ... ... тек қана ... ... ... ал қазіргі өздігінен білім іздейтін жеке тұлға екендігіне ерекше ... ... ... дамыту
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында «Білім беру жүйесінің
басты міндеті-ұлттық және жалпы ... ... ... ... негізінде жеке адамды қалыптастыруға және кәсіби шыңдауға
бағытталған ... алу үшін ... ... ... оқытудың жаңа
технологияларын енгізу, білім беруді ... ... ... ... ... делінген.
Бұл міндеттрді шешу үшін әр мұғалімнің күнделікті ізденісі арқылы
барлық жаңалықтар мен қайта ... ... ... жол ... ... жаңа қарым-қатнасқа өту қажеттігі туындайды. Сондықтан да, әр
мұғалім өз ... ... ... әр ... ... ... жаңа әдіс ... кезінде қабылдап, дұрыс пайдалана білуі
керек.
Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы барысында орта білім
берудің жүйелі реформалануы қоғамдық тұрғыдан ... ... ие. ... ... ... ... және бір маңызды сипатты қазіргі
уақыттағы оқыту үрдісін технологияландырудың қажеттігінен тауып отыр.
Осыған ... ... ... ... әр ... ... жасалып, мектеп өміріне енгізіліп отыр.
Ал, жаңа педагогикалық технологиялар оқушының шығармашылық қаблеттерін
арттыруға өз үлесін қосады.
Жаңа технологияны қолдану төмендегідей кезеңдер арқылы іске ... ... ... ... меңгеру
III кезең-өмірге ендіру
IV кезең-дамыту
Жаңа технология мен жұмыс істеу үшін төмендегідей алғы шарттар қажет:
оқу ... ... ... ... алу; ... ... шараларын кешенді қарастыру. Оның ғылыми -
әдістемелік, оқыту-әдістемелік ұйымдастырушылық себептеріне ... ... ... ... жаңа буын ... мазмұнын зерттеп білу, пәндік
білім стандарттарымен жете танысу, білімді деңгейлеп беру ... ... ... ... ... стандарт деңгейінде игеруге қол
жеткізу, оқыту үрдісін ізгілендіру мен демократияландыруды үнемі басшылыққа
алу, өйткені оқыту-тәрбиенің негізі.
Сондықтан ... да ... ... ... ... екі түрлі
мағынада қарауға болады. ... және ... оқу ... айтқанда экологиия пәнін оқыту. Екінші- өмірде оқыту, ... ... ... егіз ... ... тәрбиелейміз, тәрбиелей отырып оқытамыз. Оқыту тәрбиеге
қарағанда нақтылау. Оқыту үйрету арқылы іске асады. Бұл ... ... ... бөлігі, қайнар көзі жүйелі түрі десек, ... ... ... ... және ... ... ... «Жасыл ел» атты студенттік құрылыс отряды
жасаған жас кезіндегі жұмысы табиғаттқа деген ... ... ... ... Оқыту арқылы тәрбиенің саналылығын, руханилылығын,
әсемділігін, әсерлігін адамгершілікке баулу ... ... ... ... болады.Оқыту-тәрбиенің интелектуалды түрі.
Оқытудың инновациялық технология ... ... ... ... ... ... жеткізуге мүмкіндік беретін танымдық іс-әрекеттер
түрлерінің мазмұнымен тікелей байланысты.
Сондықтан инновациялық әдіс-тәсілдерді оқыту үрдісіне ... ... ... ... мзмұнын, белгілі деңгейде белсенділігін
көздейді. Осы екі ... ... ... ... ... өз ... ... кершілік сезімін, шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... негізгі түрлері анықталады.
Оқу -тәрбие үрдісінде қолданып, айтарлықтай нәтиже беріп жүрген жаңа
педагогикалық ... ... ... алдын ала оқыту,
Хазанскиннің есептер шығару, Палтышевтың ... ... ... ... ... ( ... ... пайдалану арқылы),
Эрдниевтің мәселелік оқыту оқытудың белсенді әдісі, т.т.
Ал, соңғы жылдары оқытудың модульдік технологиясымен Дьяченконың ... ... ... ... ... ... диференциялау және
білім беру демократияландыру мен ізгілендіру ұстанымдарына негізделген ... ... ... ... көптеген мектептерінде
қолданылып жүр.
Мәселен, Л. Б. ... В.В ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты әрі мынадай ұстанымдардан құралады:
1. Жоғарғы денгейдегі қиындыққа оқыту
2. Теориялық білімнің жетекші ... Оқу ... ... оқыту
4. Оқу үрдісін оқушының сезінуі
5. Барлық оқушылардың дамуы үшін ... ... ... ... ... жүйесінде оқушы өзін емін-еркін сезінеді, ... ... мен ... дамуына жағдай жасалады. Осы жүйеде
оқушы мен мұғалімнің арасындағы жаңаша қарым-қатынастың іргетасы қаланады.
Мұгалім ... ... ... ... ... оқу ... бағыттаушы ретінде көрінеді.
Д.Б.Эльконин мен В.В.Давыдовтың зерттеулері оқу әрекеті және ... ... ... ... ... ... мотивтер, оқу тапсырмалары, оқу
амалдары, оқу операциялары.
Жаңа технологиялардың педагогикалық ... ... ... ... ... оқыту мен тәрбиенің бірлігі; баланың танымдық
күшін қалыптастыру және ... ... өз ... әрекеттену әдістерін
меңгерту; баланың танымдылық және шығармашылық икемділігін ... ... оның ... мен ... ... орай ... ... дамуы үшін жүйелі жұмыс істеу; оқу үрдісін ... ... ... ... беретін бала жанының – мұғалімдер қандай
болуы керек және олардың ... ... ... ... ... ой ... ... мұғалімнің ары таза, адал, әдепті, ... ... ... ... төзімді, кешірімді болуы ләзім.
Екіншіден, мұғалімнің ой-өрісі кең, жан-жақты білімді, ... сай, оны ... өз ойын ... ... тұжырымды,
дәл айтып түсіндіре білуі шарт.
Үшіншіден, мұғалім өз оқушыларына ... ұжым ... ... ... Әрдайым оқушылармен әдептілік қарым-қатынаста болғаны жөн.
Төртіншіден, мұғалім теорияны өмірмен байланыстырып, ғылым ... ... өзі ... ... сабағына кеңінен пайдалану қажет.
Бесіншіден, мұғалім үнемі өз бетімен оқып, педагогика, ... ... ... ... ... білімін толықтырып отыру
керек.
Осы қағидаларды әрбір мұғалім тұрақты ұсынып отырса, мұғалімнің ... ... күйі ... ... ... да сабақ беру сапасы арта түседі,
еңбегі ... ... ... ... мол, қиын да жауапты, шығармашылық
еңбек екендігін еске алсақ, олардың жемісті, әсерлі ... ... ... ... ... ... көрнекті дидактикалық, техникалық
құрал-жабдықтармен толық қамтамасыз етілуі тиіс.
Педагогикалық техногогияны ... ... ... ... ... ірге ... нақты негіз болып, әрбір мектепке өзіндік тұлғасын
табуға, ... ... ... ... ... құруға себептігін
тигізеді.
Оқытудың нәтижелі болуы оны ... ... ... жаңа ... ... әдістемелікке байланысты.
Өйткені, ХХІ ғасырдағы технологиялардың ... ... ... ... ... ... ... шапшаңдықты талап етеді.
Қазақстанның бұрынғы жүйеден нарықтық экономикалық жүйеге көшуі,
қоғамдық құрылыстың күрт ... ... ... ... ... сай үйлесімді
құрып, оның әлемдік деңгейдегі мәжеге сәйкестікте оқытудың екі бағдарда
өріс алуы.
1. ... ... ... ... ... ... инновациялық оқыту енгізу.
Бұл жүйелерді таратып айтсақ, дәстүрлі оқыту жүйесін модернизациялау
оқушыға ... ... мен ... тиіс ... ... ... ... жаңа педагогикалық технологияға сәйкес дамыту.
Иновациялық оқыту: оқушының мүмкіндігі мен шамасына қарай мәселенің
байыбына барып, үлгі ... ... ... ... ... оған ... ... пайымдау жасауға үйрету.
Сонымен қатар шығармашылдық ойлау мен бастамашыл іс-әрекеттегі
саналылықты өрістетуге зерттеушілік тұрғыдан ... ... ... ... ... қалыптастыратын жол.Инновациялық оқытуда
мұғалім көшбасшылық міндет атқарғанмен, жүзеге асырылатын ... ... ... ... менің айтқанымдай болсын деп қарамайды, ... ... ... ... атқаруға бейімделеді.
Теориялық, мазмұндық мәнді меңгеріп, шығармашылықты дамыту барысында
мұғалім бағдар бергенімен, оған ... ... ... ... ... ... ... қатардағы рөлді ойнайтын, шәкірттерімен тепе-тең
құқықтығы серіктес болады.
Сабақ барысында шығармашылық басқарушы рөлдерді ... ... ... ... мән ... ... дәстүрлі дидактикамен қатарласа жүргенімен, ... ... ... мән ... тура ... оқытудағы ұстаным мектептегі оқыту бағдаламасында көсетілген
нұсқауды орындап, ондағы мағлұматтарды беру, оны қайталап пысықтап ... ... ... ... ... ... қабілетін
оятып, түрлі жағдай жасау арқылы олардың өзінше әрекеттенуіне ... ... ... ... ... ... жол сілтемей, өзінше әрекеттене алуына
бейімдеу.
Мұның нәтижелік көрсеткіші сол: оқушының ... ... ... бір ... ... ... қана қоймай, саналы да тиянақты игеруіне
ықпал ету.
ЮНЕСКО-ның жобасына жүгінсек:
- оқушының іс-әрекет өзінше ойлай ... ... ... ... олар ... ... жасап, бірлестік құра ... ... ... ... ... дербес түрде оқи алатын, бәсекелестіккеде түсе
алатын және топпен, ұжыммен бірлесе жұмыс істей білу;
- компютерді пайдалануда камуникациялық тоғысуға мән беру ... ... ... ... ... ... мәселені дәйекті деректермен
нақты дәлелдеп пайымдауда инндуктивтік, дедуктивтік әдстерді пайдалана
алуға баулу;
- ... ... ... осы білгірлікті туғызып отырған себептерді
ажырату және оның салдары жөнінде ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін талдау және оның түрлі жолдары мен
екендігіне ой жүгіртіп, ... ... ... шешім қабылдай
білуге үйрету;
- қабылдаған шешімнің мақсатына сай ... ... ... білу
және оны пайдалану үшін ақпараттарды жинастыру мен оны ... ... ... ... жету жолында атқарылатын жұмыстың жобалық жоспарын
жасай білу.
Қорыта келе бұл аталған құндылықтарды ... ... мән- ... ...... дағдысын қалыптастырудың алғы шарттары болып
табылады.
Жаңа педагогикалық технологияларды оқу үрдісіне енгізу
Білім сапасын және ... ... ... оқу ... жаңа ... тереңдете ендіру жолымен шешіле алатындығы
сөзсіз және бұл ретте тұтас алғанда ... ... ... ... ... жеке ... дамытудың жоғары деңгейіне қол жеткізу
қамтамасыз етіледі.
Педагогикалық теориямен ... ... ... ... іс-
әрекеті тиімді болатыны әркезден-ақ мәлім. Ендеше ... ... ... ... ... ... қажетті деңгейде және оны басқаруды
қамтамасыз етеді.
Оқытуды және педагогикалық қызметті ... ... ... ... пайда болған, бірақ педагогикалық ... ... ... мен ... ... қадамдары 80-90 жылдары ғана
жасалып, олардың ... ... ... ... ... де үлкен педагогикалық және ... ие бола ... ... жаңа ... оқу ... ... жеткілікті деңгейде емес.
Бұны түсіндірудің бірнеше себептері бар. ... оқу ... ... технологияларды ендіруге қажетті педагогикалық, әдістемелік
шарттарының болмауы, мұғалімдердің ... ... ... мен ... мұғалімдер мен оқу орындары басшыларының
кәсіби әрекетке өзгеріс енгізуге құлықсыздығы, т.б.
Ең ... оның ... ... жаңа ... ... ... бейнеленген жағымды мотивация мен
саналылықтың жеткілікті ... ... ... ... жобалау мен ендіруге дайын еместігінен, яғни ... ... ... және ... ... ... бөлгілі-бір шарттарды қажет етеді.
Олар:
- мұғалімнің оқу үрдісін жаңа технологиялар негізінде ұйымдастыруына
құзырлылығының жеткілікті деңгейі;
- оқыту ... ... мен ... жаңа технологияларды
қолдануға дайындығы, жағымды психологиялық -педагогикалық ахуал;
- оқытудың жаңа технологияларын жүзеге асыруға мүмкіндік беретін оқу -
әдістемелік, дидактикалық ... ... оқу ... қамтамасыз етілуде жаңа мақсаттар мен қоғам
талабына сай түзетілуі және ақпараттандырылуы.
Білім сапасы мұғалімнің ... ... ... ... ... ... және ... сай қажетті мазмұнды
таңдап алуда және де ... ... мен ... ... ... педагогикалық қызметін технологияландыру ... ... ... ... ... ... ... шарттардың сақталуын талап етеді.
Олар:
- мұғалімнің оқытудың жаңа технологияларына бетбұруы, ынта қоюы;
- қолда бар технологиялық ресурстарға талдау жасауы;
- басты бір ... ... ... ... ... ... жоспарлай алуы, жобалау дағдысының болуы;
- мақсат қоя алу және міндеттерді бөлу қабілеті;
- іс-әрекетін ұйымдастыру және оған ... ... ... өз ... ... ... ... оны технологиялық түрде
көрсету;
- технологияның ескіруін көре білу, оны қайта құру, өңдеу дағдысының
болуы.
Оқыту ... ... ... ... ... іс ... ол
оқытушыдан білімділікті, іскерлікті, ... ... ... және мол ... қажет етеді.
Жаңа технологияларды ... ... ... ... ... деңгейін қамтамасыз ету үшін мұғалім білуі керек:
- жаңа технологиялар көмегімен ... ... жаңа ... ... арқылы алынатын нәтижелерді;
- жаңа технология мәнін, алынатын нәтижелердің теориялық негізін;
- жаңа технологияда мұғалім қолданатын әдіс-тәсілдерді;
- ... ... ... ... жаңа ... ... ... үйрету әдісін, мұғалім
істей алуы керек;
- қандай да бір технология үшін оқу бағдарламасының ... ... ... ... әр ... сауатты жоспарлауды;
- оқу моделін құрастыруды;
- оқушылардың өзіндік жұмыстары үшін таратпалы ... ... ... ... ... құрастыруды;
- оқушылар үшін деңгейлік тапсырмалар жасау;
- тестілік бақылау тапсырмаларын дайындау;
- компьютерлік бақылау үшін ... ... ... ... ... жаңа ... пайдаланатын жәкелеген әдістер мен тәсілдерді
қолдануды;
- ... ... ... ... өткізілген сабақтарға талдау жасау, жіберілген кемшіліктердің
себептерін анықтауды;
- жаңа ... ... оқу ... ... ... ... диагностиканың қарапайым әдістерін қолдана отырып,
жаңа технологияны пайдалану тиімділігін бағалауды.
Педагогикалық ... ... ... - ... оқытуға
жеткізетін жол.
Оқу үрдісін "технологиялауда" оқыту субъектілерінің, яғни мұғалім мен
оқушылардың дайындығының психологиялық аспектілері де маңызды рөл ... ... ... жеке ... жаңа ... жеке және ... ... жүзеге асыруда, әрекеттің жаңа
тәсілдеріне ие болуға байланысты қиындықтарды сезінуі мүмкін.
Жаңалықты меңгеруге бүкіл ұжым құлшыныспен ... деп ... ... ... ... ... үлкен айырмашылық
болады.
Социологтардың мәліметтері бойынша педагогтердің тең ... ... ... ... ... ал қалған жартысы сенімсіздік,
ұстамдылық, тіпті кей жағдайда өшпенділік те білдіруі мүмкін.
Мұғалімдердің педагогикалық технологияларды ... ... ... қарсылықтары түсінікті.
Олар үйреншікті іс-әрекетті өзгертуге деген қалауларының болмауымен,
жаңалықты игере алмаймын деген қорқыныштың ... ... жаңа ... ... ... өзінің күші мен мүмкіндіктеріне
сенімсіздігімен, т.б. шартталған.
Бұл ... ... ... ... ... іс-әрекетті
"технологиялауды" мотивациялау мен ынталандыру жүйесінің (материалдық және
моральдық ынталандыру шаралары) ... ... ... ... туғызатын арнайы ортаны құру және ... ... мен ... үрдісіне білікті басқаруда көмектесуі
мүмкін.
Оқу орнында технологияны ендіруге жағдай ... ... ... ... жағымды ахуал, материалдық және техникалық
құралдар, технологиялау процесіне әдістемелік қолдау, талап және ... ... ... ... ... ... ... тереңдету мақсатында біліктілігін көтеруге мүмкіндік беру (қайта
даярлау курстары, түрлі ақпараттық ... ... қол ... ... яғни оқу орны әкімшілігін педагогикалық ұжым мен мұғалім жұмысына
жаңа педагогикалық технологияларды ендіру мәселесі бойынша ... ... ол ... мына жеке ... ... болады:
- өз тәжірибесінде жұмыстың инновациялық түрлерін қолданып жүрген
тәжірибелі мұғалімдермен жұмыс.
Олардың мақсаты - өз ... ... да бір ... ... ... ұжым ... ... сол арқылы әріптестерінде
жаңашылдық үрдісіне ену, олардың іс-әрекетін қайталау тілектерін туғызу:
- әрқайсысына тәжірибелі тәлімгерлер ... жас ... ... ... жауап беріп, сабақтарына қатысып, әдістемелік
көмек, ақыл-кеңес, беретін ... ... ... ... ... ... өз жұмысына өзгеріс енгізуге тілек білдірмеген мұғалімдермен жұмыс.
Олар үшін технологияны тұтас ... және ... ... жеке ... баса ... ... ... ашық сабақтар өткізу.
Оқу орнының әдістемелік жұмысын жоспарлауда осындай жұмыстың мысалы
ретінде "Жаңа педагогикалық технология - ... ... ... ... ... оқу үрдісінде жаңа педагогикалық технологияны нық
қолдануға әкелетін әдістемелік, ... ... ... кеңес беруді,
диагаостикалау, рефлекцияны қамтитын ұзақ кезеңді жұмыс жүзеге асырылады.
Жаңа педагогикалық технологияларды қолданысқа ... ... ... ... туғызу, оның базалық қорын жасау - ... ... ... ... ... ең ... ... керегі білімді, педагогика, әдістемеден хабардар
оқыта білетін мұғалім;
- оқыту ісіне ... ... ... һам салы ... ... керегі белгіленген программа, - деген ағартушы-ғалым
А.Байтұрсыновтың көрегендігінің өміршеңдігін байқамыз.
Оқу үрдісін технологиялаңдыру - білім беру ... ... ... пен ... ... жүйесі, мұғалімнің жеке ... оқу ... ... мен оқу ... ... ... оқу
жоспарлары мен оқу бағдарламаларын құрастыру жүйесі сияқты педагогикалық
объектілерін жетілдірудің ғылыми негізделген, көп ... көп ... ... жаңа ... ... ендіруді жүзеге
асыруда төмендегі жайттарды ұмытпау керек:
1. Ең алдымен оқу орнының үрдісін технологияландыруда ... ... ... тереңдеп зерттеу:
- бітірушілердің біліктілік сипаттамасы негізінде студенттердің кәсіби
әрекетке дайындық деңгейіне терең талдау;
- курстық, ... ... ... ... ... жүргізу;
- бітірушілердің даярлық деңгейіне біліктілік, мөлшерлік талаптарды
зерттеу және талдау;
- оқу орнының нақты ... ... ... беру ... ... оқу бағдарламаларына), олардың біліктілік, мөлшерлік талаптарға
сәйкестік тұрғысынан талдау жасау:
- ... ... ... сабақтардың мазмұнында,
өндірістік тәжірибе жинақтаудың барлық ... ... ... ... сұрақтары мен тапсырмаларында көрініс табуы;
- осы талаптардың оқу пәндері мен тәжірибе жинақтаудың ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге ұжымдық
жауапкершіліктің бөлінуі);
- студенттерді кәсіби әрекетке ... ... және ... ... ... ... ... технологияның теориясы мен әдістемесін зерттеу:
- жаңа педагогикалық технологиялар бойынша ... ... ... әдебиеттер бойынша ақпараттық тізімдерді жасауды, әдебиеттерді
жинақтауды, түрлі көрмелер ұйымдастырып, оқытушылар біліктілігін ... ... ... озық ... мектебі, мәселелік
семинардар, т.б.) талдауды қажет етеді;
- басқа оқу орыдарының, салалық ... оқу ... ... ... ... ... ... мақалалары, ғылыми
еңбектер жинақтары, басқа оқу орындарының жұмысын бақылау, т.б.);
- берілген бағыттағы өз ... ... ... ... ... талдау және талқылау;
- жаңа педагогакалық технологияларды оқу үрдісіне енгізуге шешім
қабылдап, педагогикалық ұжым ... ... ... ... педагогикалық кеңесте жаңашылдықтың мәнін түсіндіріп, оны жүзеге
асыру жолдарын жобалау;
- тәжірибелік-эксперименттік жұмыстың жоспарын құрастыру.
3. Тәжірибелік-экспериментцс жұмыстарды ... ... ... меңгеруге оқытушыларды ... ... оқу ... ... белсенді, бастамашыл,
ендірілетін технологияның мәні мен мазмұнын түсінген 8-12 оқытушылардан
тұратын тәжірибелік-эксперименттік топ ... ... ... оқытушыларға жаңа технологияны меңгеруге көмек ... өз ... ... және ... ... ... түрде тексеру міндеттері жүктеледі.
Сонымен бірге оларға оқу ... мен оқу ... ... ... ... қамтитын оқытушылардың жаңа технологияның
ғылыми - әдістемеліктің қамтамасыз етілуіне кемектесу міндеті де ... ... - ... отырған технологияның тиімділігін
мұқият тексеріп, оны жүзеге асырудың ғылыми-әдістемелік ... ... ... және ... ... ... ... сүйене
отырып, инновацияны насихаттаудың негіздемесін дайындау.
Оқытушылардың эксперименттік тобы жаңа технологияны ендірудің жалпы
жоспарына сай ... өз ... ... ... ... ... екінші жылында оған қатысушы оқытушылардың шеңбері
кеңейіп, жаңа технологияларды жаппай ендіру мәселесі қойылуы мүмкін.
4. Жаңа педагогикалық ... ... оқу ... ... ... бір ... бойынша біліктілік сипаттамасының талаптарына
жасалған талдау негізінде оқу ... ... ... ... және ... ... ара-қатынасын қайта қарау,
мекеме тандау пәні, студенттің таңдау пәндері есебінен әрекетті-бағдарлы
пәндер көлемін ... Жаңа ... ... ... ... ... ... технологиялардың қолдану тиімділігін арттыруда осы
көрсетілген бағыттардың ... ... іске ... ... ... бағдарланған жұмыс болып табылады.
Жаңашылдықтың мәні және оның қажеттілігі
Бүгінгі таңда білім берудің ұлттық ... өте ... ... ... ... ... қоғам дарынды, қабілетті
адамдарды қажет етеді. ... да ... ... ... ... ... бейімділікті, ептілікті, ерекше ой қызметін ғана емес,
мектеп ұжымынан үлкен ... қызу ... ... ... ... енгізу білім беру мекемелерінің, соның ішінде жалпы
білім беретін мектеп ... ... ең ... ... болып
отыр.Иновацияның мәні неде және оның қажеттілігі ... ... ... ... ... енуі ... ... жұмыс
істеуіне ебепші болатын ішкі жағдайларға байланысты.
Білім беру мекемесінің алға қойған мақсатына ... үшін ... ... (мұғалімдер,мектеп оқущылары) және өзінің басқарушы ішкі
жүйесі (әкімшілік, педагогикалық ... ... жүйе ... ... орын ... жаңа ... нәтижесінде білім беру мекемелері үздіксіз өзгеретін
және дамитын жаңа қайшылықтардың көздері болады. Сонымен қатар ... орын ... ... пен ... ... педагогикалық және балалар
ұжымының қажеттілігіне беріледі.
Иновацияның қажеттілігі сыртқы себептермен де анықталады, ол ... ... ... ... ... ... ету
қажеттілігі, мектеп оқушыларының білімге, дағдыға, шеберлікке деген
ұмтылысы, ... ... ... ... жеке тұлғаның дамуы.Демек,
жаңалықтың ену қажеттілігі білім алуға деген коньюктураның ( бір ... ... ... ... мұқтаждығынан пайда болады.
Ол сұраныс пен ұсыныс арасындағы қатынаспен, жалпы білім беруге
дайындық деңгейімен, ... ... ... ... ... да факторлармен анықталады.
Технология, ұйымдастыруды үнемі жаңғырту жағдайында ұстап тұрып қана
мектеп өз бағытын ... ... ... да ... басшылары үнемі
өзгерістің болып тұруы бірден-бір дұрыс факт екенін мойындаулары қажет.
Жаңалық енгізу кезкелген ... беру ... ... мен ... жетуінің негізгі факторы болып табылады.
Бүгінгі таңда білім беру қызметін ... ... ... отыр,
тұтынушылардың дайындық деңгейіне деген талаптары өсуде.
Осындай кезеңде өз өмірін сақтап қалуы үшін ... өз ... ... және қайта құруға, оқу -тәрбие үрдісін ... беру ... ... ... ... ... ... беру жүйесінің даму деңгейі қоғамдықдамудың ... ... ... салдары деп айтуға болады.Дегенмен, кері
байланыста бар.Білім беру ... өзі ... мен оның ... ықпал етеді.
Ол қоғамдық дамуды тездетуі немес тежеуі ... ... ... ... ... бетбұрыс қоғамның болашақ дамуының тек
қана салдары болп ... ... ... да ... табылады.
Әрине педагогикалық иновайияның бір бөлігі ғана тек ... ... ... ... ... ... ізгілендіру үрдісінің
дамуының негізгі шарты қоғамдағы саяси қайта құрулар және оның ... ... ... ... болып табылады.Дегенмен, білім беру
үрдісінің педагогикалық сұрыпталуының ... ... осы ... ... ... ... ішкі, таза педагогикалық бөлігі ... ... ... ... ... өзі ... ... экономиалық, саяси
құрылымда арттырылады.
Мамандардың көрсетілуі бойынша, экономика мен ғылым саласындағы барлық
ірі жаңалық енгізулер АҚШ-тың ... тиіп ... ... ... ... ... өз үлесіне тиеді.Әр
мектепте оқу-тәрбие үрдісі бойынша мамандар болуы тиіс, олардың негізгі
міндеттеріне мұғалімдерге ... ... және ... ... ... сонымен қатар барлық оқу пәндері бойынша әдістемелік
жүйенің өзіне тән ... ... ... ... ... С.Погровтың пайымдауы бойынша, педагогикалық
қайта құрушылықтың тарихы-бұл үздіксіз сәтсіздік нәтижелерін тәжірибеде
бекіту. ... және ... ... ... ... ... қысқа болатынына көңіл аударады.
Инновациямен бірге өмір сүріп келе ... ... , ол- ... оңай ... ... ... жаңа саласын құрайтын құбылыс.
Әдеттегідей барлық ... ... ... ... ... және ... жалқау, ұқыпсыз және қиялдау
қабілеті төмен мұғалімдерден іздейді.Дегенмен ... ... ... ... «Инновация және кәсіпкерлік» деген кітабында П.Друкер ... ... ... отырып, адам тәжірибесінің толық көрінісін
суреттейді, оның ішінде жаңа ... ... және ұзақ ... ... ... кез ... ... қарастырылады.
Ол адамзат тарихындағы көптеген алдыңғы қатарлы идеялар мен өмірдегі
өзгерістер тамырын кең ... кете ... көре ... ... ғана қызықты идеялар түрінде ғана қалып қоятын болған.
Жаңа идеялардың тағдырына қатысты ол ... ... ... мақсатты көздеген және оларды жүзеге асыру мен тарату
тәсілдері ... ... ғана ... инновация бола алады;
-инновация жемісті болу үшін ол аз және өте нақты нәрседен ... ... ... ... болуы екіталай,алынып отырған
ақпаратоңай жолмен келсе немесе арзанға түссе ғана өз жемісін береді.
Педагогтердің идеясы, ойлап шығарулары мен ашулары сияқты кез ... ... ... ... мен ... ғылымының
прогрессивті дамуына ықпал етуі керек.
Бұл қызметті күнделікті тіршілік әрекеті мен психологиялық және ... ... ... ... ... құтқарып, шығармашылық ой заңдылығы
бойынша және ғылымның өзіне тән ... кең өріс ... ... ... білім беруде енгізілген жаңалық тек педагогикалық қана емес, ол
қоғамдық та мәселе болып табылады, білім беру ... ... үшін ... ... ... үшін бұл саладағы жаңалыққа қоғамның мүдделі екенін
де айтуымыз керек .
Білім берудегі ... пен ... ... бір ғана ... даму мен ... ... арттыруы қажет.
«Білім берудегі жаңарту туралы айту барлық мағынасы қандай да бір
қоғамдық ... ... ... ... ... Қоғамдық қажеттіліктің деңгейі мен сипаты ғана ... ... ... ... ... мен ... ... оларды негіздеуге тар шеңберде қолданылатын міндеттермен
шектеліп қоймай, әлеуметтік-педагогикалық дамудың нақты ... ... ... ... ... ұсақ ... өз-зімен, сондай-ақ, қоғамдық міндеттер мен
құндылықтармен де еш ... ... ... ... болу үшін маңызды» дейді А.Найн.
Оқушылармен жұмыс істеудің жаңа үлгілері мен тәсілдерін енгізу және
қабылдау ... ... ... ... ... біз ... беруді демократияландыру мен ізгілендіруді
үздіксіз жүріп, дамып отыратын қоғамдық үрдіс ... ... және ... ... ... , өткінші ғана құбылыс деп қарамайды.
Білім беру жүйесінде инновацияны енгізу, қабылдау мен ... ... ... ... ... беру ... ... ретінде
қарауды талап етеді.
Білім беру жүйесі құрылымының өзі қоғам үшін, өмір ... ... ... қалу үшін оның ... ... біздің қоғамның
негізінде жатқанын түсіну керек. Дәл сол ... ... ... ... ... өзімен бірге білім беру жүйесін де ... ... ... беру жүйесі қоғамдық қызеттің басқа
салаларымен ... ... қана ... ... ... білім берудің ішкі жүйесіндегі адамдар қызметінің нақты
нәтижесі ... ... мен ... ... ... ... ... ұйымдары жасап, жүзеге асырған
жаңалық емес, ... беру және ... ... ... мен ... ... ... білім беру саласында ... ... ... ... ... ... ... алмайды. Бұл
категорияға олар ... ... ... ... өзгерісін, оның
мәртебесінің ... мен ... өсуі ... ... бәрінен бұрын қандай да бір әлеуметтік үрдістің нәтижесі, қоғамның
саяси бағытындағы ... ... ... ... яғни саяси қайта құрулар
нәтижесі.
Білім беру мекемелерін жабдықтау да таза педагогикалық инновация ... - бұл бұл ... ... ... ... ... құралдарының өндірілуі.
Білім беру жүйесінің құрылымындағы өзгерістерді де педагогикалық
инновация деп атауға ... Бұл ... ... ... ... инновация.
Басқару инновациясына мектеп ұйымының ішкі ... ... ... ... жатқызуға болады.
Кең ауқымды инновациялық қозғалыс – қайта құру үшін ... ... ... қайта құруды жасаудың негізгі әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... маңызды шарты ғана емес,
оған дайындық құралы болып табылады.
Жаңа педагогикалық технологиялардың классификациясы
Жаңа кезеңге бет бұру оңай ... Ол үшін ... ... ... ... бай, ... ... ата-баба жерін қадірлейтін ұрпақ -
болашақ тірегі бола алады.
XXI ғасыр білімділер ғасыры болмақ. ... ... ... ... тәрбие керек. Ұрпақ тәрбиесі - ел алдыңдагы маңызы зор
міндет.
Еліміздің, қоғамның ... ... ... ... үлес ... ... ... білімді де, мәдениетті, парасатты,
денсаулығы мықты азамат тәрбиелеп шығару – ... ... ... ... баға ... ... ... мың жасайды дегендей, ұрпақ тәрбиесі қай ... ... ... ... ... ... қабілеттілер аса жоғары бағаланған,
сондықтан қазіргі мектеп мұғалімдері ... ... аса ... міндет —
талабы таудай жеке тұлғаны өсіріп шығару. Ал еш ... ... ... жоқ адамның болмайтыны педагогикада дәлелденген.
Оқушы талантын тауып, дарынын дамытар жұмысты кіші жастан жүргізу
керектігі ... ... ... ... әр ... кабілетін танып, біліп,
дамытып, шыңдап, жол сілтеп адам дәрежесін көтеру ... және ... бет бұру ... ол үшін ... ... көтеру, ұлттық
педагогиканы, халық мұрасын пайдалану арқылы намысты, ... ... жат ... сын көзбен қарап, өз бағасын бере білетін,
рухани байлықты қастерлейтін, өз ... ... ... ... азамат
тәрбиелеу.
Сол үшін ұлттық мектебімізде жаңа білім беруде жаңаша ... ... ... мектептің түрін өзгерткеннен ... ... ... жете ... ... ... ... беру технологиясы баланың талантына,
дарынына, талап-тілегіне қарай ұлттық тәрбие, салт-дәстүр, бабалар тарихын
негізге ала отырып, жеке ... ... ... керек.
Қазіргі таңда псдагогика теориясына елеулі өзгерістер еніп, білім беру
мазмұны жақсарып, жаңа көзқарастар пайда ... ... беру ... ... өмірге келуде.
Оқытудың жаңа технологияларын алдымен жете меңгерген, онан соң оны оқу
мазмұнына балалардың жас және ... ... ... ... зор. Педагогикалық технология ұғыми іс-тәжірибемізде
жиірек қолданылып, практикаға ... ... ... ... қандай да болсын істегі,
шеберліктегі, өнердегі амадардың жиынтығы, ал ... ... ... мақсатқа қол жеткізу жолындағы қолданылатын барлық қисынды
ілім амалдары мен ... ... ... ... және ... істеу
реті — деп В.Кларин айтып өткендей, педагогикалық технология тәжірибеде
жүзеге асатын педагогикалық жүйенің жобасы.
Ал ... жүйе дара ... ... ... ... жету ... арнайы педагогикалық ықпалды
ұйымдастыруға ... ... ... ... ... ... ... дәл қазір бізге осы педагогикалық технологияны дамыту
приктикада ... ... ... ... - ... ... бойынша оқушы білімді менгеру деңгейін төртке бөлуге болады. Бірінші
төменгі деңгей - міндетті деңгей, қалғаны оқушы қабілетіне ... ... ... ... ... өлшем ретінде алсақ, білім
берудің шығармашылық сипаты қалыптасады. Былайша айтқанда, ... - ... ... ... ... көптеген
факторлардың үйлесімділігі, оқыту мен тәрбиелік тиімділігін ... ... ... бөлігі.
Мектептің ескі құрылысы мен білімнін жаңа мазмұнының арасындағы қарама-
қайшылықты жою үшін жүйелі түрде саралап, білім берудің ... ... сан ... ... ... адамға табиғи мүмкіндігі негізінде
дамыта тәрбиелеу.
Кез-келген елдің ... ... ... өмір сүру ... дүниежүзілік қауымдастықтағы орны мен салмағы сол ... даму ... ... ... ... мен жаңа технологияны енгізу сапалығы осы ... беру ... ... қойылғандығы мен осы ... ... ... ... жағынан дамыған елдердің тәжірибесі экономика, ғылым мен
мәдениеттің қарқынды дамуының негізгі кілті екендігін көрсетіп отыр, ендеше
қазіргі заманның ақпараттық ... ... ... ... - бұл оқытудың тиіміділігін арттыру мақсаты мен білім
беру ... ... ... оқу ... ... ... және бағалау,
бағдарламалаудың жүйелі тәсілі. Оқыту технологиясы педагогикалық әдістерге
негізделген.
1960 жылдарда шетел зерттеушілері «педагогикалық ... ... ... ... ... - ... жүзеге
асырылатын белгілі-бір педагогикалық жүйенің жобасы, ал ... сай ... ... оның ... бөлігі ғана.
Педагогикалық технология - оқыту үрдісін жобалау, ұйымдастыру формасымен
анықталады.
Педагогикалық технологияның өзіндік ерекшеліктері - ... ... ... ... ... ... ... құрастыру және оны жүзеге
асыру. Оқытылатын пән мазмұны, мұғалім мен ... ... ... ... ... ішкі даму ... ... анықталған нақты мақсат қана
педагогикалық технология құрылымын түсіну ... бола ... ... ... ретінде қалыптасуы барысында орта білім
берудің жүйелі реформалану қоғамдық тұрғыдан үлкен маңызға ие. Білім беруді
реформалауды жүзеге асырудың және бір ... ... ... ... ... ... ... туып отыр.
Осыған орай, соңғы кезде оқытудың әр түрлі педагогикалық технологиялары
жасальнып, мектеп өміріне енгізілуде. ... ... ... ала
оқьггу, Шаталовтың интенсивті оқыту (тірек сигналдарын пайдалану арқылы),
Эрдниевтің ірі блоктан оқыту, ... ... ... әдісі, т.б.
Ал соңғы жылдары оқытудың модульдік технологиясымен В.М. Монаховтың,
Дьяченконың оқытудың ... ... ... профессор Ж.Қараевтың
окытуды дербестендіру мен ... ... ... ... компьютерлік технологиясын еліміздің көптеген мемлекеттерінде
қолданып жүр.
Мектептерде жүргізіліп жатқан қазіргі тәжірибелік-сынақ жұмыстардың
басты міндеті ... ... ... технологиясын оқыту үрдісіне
енгізу болъп табылады.
Мәселен, Л.В.Занков, Д.Б.Эльконин, В.В.Давыдовтың бірлесе жасаған
«Дамыта оқыту жүйесі» ... ... ... ... ... ... ... қиындықта оқыту.
• Теориялық білімнің жетекші рөлі.
• Оқу материалын жеделдете оқыту.
• Оқу үрдісін ... ... ... ... дамуы үшін жүйелі жұмыс істеу
Л.В.Занковтың оқыту жүйесінде ... өзін ... ... оның
әлеуметтік мүмкіндігі мен дербестігінің дамуына жағдай жасалады. Осы жүйеде
оқушы мен ... ... ... ... ... қаланады.
Мұғалім түсіндіруші, оқыту тұрғысында емес, ... оқу ... ... ... ... мен ... ... оқу әрекеті және оның
субъектісін қалыптастыруға ... Оның ... ... оқу-
танымдық мотивтер, оқу тапсырмалары, оқу амалдары, оқу операциялары.
Педагогика ғылымында ... ... мен ... ... жан-жақты
дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру болғандықтан, жаңа технология бойынша
әдістемелік жүйенің басты бөлігі оқыту мақсаты болып қалады.
Сондықтан, ... ... ... ... белсендірілуі қажет.
Бұл әдістемелік жүйенің басқа бөліктерінің де (мазмұны, әдіс, оқыту түрі
мен құралдарының) өзара ... ... ... ... ... үшін төмендегі ұстанымдар жүзеге асыруы тиіс:
Оқушылардың өзіндік ізденіс іс-әрекеттерінің ... ... ... Өйткені бұл әдістердің күнделікті пайдаланылып жүрген оқыту
әдістерінен айырмашылық бар. ... жаңа ... ... ... ... «оқушы - мұғалім» ұстанымының өзара тығыз байланыстылығы.
Демек, мұнда ... ... ... ... және оның өз ... білім
алудағы белсенділігіне баса назар аударылады. ... ... ... ... ... және ... түрлері болып табылады.
Бұл жерде алға қойылатын басты мақсат - оқушыға деген сенім, оның өз
ісіне жауап беру ... ... ... мен ... ... Ал ... фронталды түрі, көбінесе, бағыт беру, талқылау және
түзету енгізуде ғана пайдаланылады.
Жаңа технологияның ... ... ... ... ... Бұл ... құралдары оқушының өздігінен танымдық іс-әрекетін жүргізе алатындай
болуы керек.
Әрбір педагогикалық технология жеке тұлғаның ... ... ... және ... ... ... қажетті іскерліктері мен
дағдыларын қалыптастыруға және өзін-өзі дамытуда қолайлы жағдай жасауға
қажетті объективті ... ... ... ... ... ... жаңа ... технологияның
негізіне жататындар - әрбір оқушының жеке және дара ерекшеліктерін ескеру;
оқушылардың қабілеттері мен шығармашылығын арттыру; оқушлардың өз ... ... ... ... қалыптастыру.
Жаңа педагогикалық технология : ынтымақтастық педагогикасы, білім беруді
ізгілендіру технологиясы, проблемалы оқыту технологиясы, тірек сигналдары
арқылы оқыту технологиясы, ... ... ... ... ... оқыту технологиясы, міндетті нәтижеге негізделген деңгейлеп саралап
оқыту технологиясы, модельдік оқыту технологиясы, ... ... ... ... мақсаты - талап ету педагогикасынан
қарым-қатынас педагогикасына көшу, балаға ізгілік тұрғысьнан ... ... ... ... ... ... ... мұғалім-оқушы, оқушы-мұғалім, оқушы-оқушы, оқушы да субъект, мұғалім ... жеке ... ... ... ал ... мен мұғалімнің
арасындағы өзара түсінушілік, ынтымақтастық қарым-қатынас.
Білім беруді ізгілендіру технологиясының негізін ... ... ... ... ... ... - баланы азамат етіп
тәрбиелеу, ... ... ... ... және ... баланың жаны
мен жүрегіне жылылық ұялату.
Проблемалы оқыту технологиясының негізгі мақсаты - оқушыны өз бетімен
ізденуге үйрету, ... ... және ... ... ... ... технологиясының ерекшелігі де оқушының белсенділігін
арттыру және оқу материалдарын баланы ... ... бар ... ... ... сезім мүшелері арқылы қабылдап қана
қоймайды, білімге деген ... ... ... белгілері арқылы оқыту технологиясының негізін ... ... ... ... ... технологиясының мынадай
мақсаттарын - білім, білік, дағдыны қалыптастыру; ... ... ... ... сигналдары арқылы оқыту технологиясының ерекшеліктері - үнемі
қайталау, міндетті кезеңдік бақылау, ... ... ... ... ... тіректі қолдану; жеке бағдарлы қарым-қатынас ықпал; ізгілік,
еркімен оқыту.
Әр оқушының ... ... ... ... ... жетуге жағдай
жасау, оқыту мен тәрбиенің бірлігі.
Түсіндіре басқарып оза отырып оқыту технологиясының авторы жаңашыл
мұғалімдердің бірі ... Бұл ... ... ... -
барлық баланы табысты оқыту. Түсіндіре басқарып оза ... ... ... ... ... ... ... бірізділігі, жүйелілігі;
- саралау, әр оқушыға берілетін тапсырманың қолайлылығы;
- ... ... ... ... жеңу, қиын тақырыптарды
біртіндете оңайлату әдісін - оза оқыту әдісін қолдану;
- сабақты пысықтауға әуелі озаттар, сосын орташалар, ең ... ... ... бірте-бірте толық дербестілікке өту;
- сыныпта қалыпты жағдай қалыптастыру; түсінетін, өзара ... ... ... ... ... ... еш ... үй тапсырмасы тек әр оқушының мүмкіндігіне қарай (әркім өзі орындай
алатын жағдайда ғана) беріледі;
- білім, білік, ... ... ... ... ... ... оқыту технологиясының негізіне әр оқушыны ... мен ... ... ... ... мен ... оқушылардың
әртүрлі топтардың ерекшелігіне сәйкес бейімдеу, ыңғайлау жатады.
Деңгейлік саралап оқыту ... ... атап ... күштілер өздерінің қабілеті мен икемділігін одан әрі бекіте ... ал ... ... сьнап қарауға мүмкіндік алып, өзіне сенімсіздіктен
арылады; әлсіз ... ... ... ынта ... ... ... ... топтарында аздап жеңілдейді.
Міндетті нәтижелерге негізделген деңгейлік саралап оқыту технологиясы
мынадай ерекшеліктерімен - білімнің базалық деңгейінің барлық оқушылар үшін
міндеттілігі, оқушыларға ... ... ... ... ... ... және ... болуы шарт, білімнің базалық деңгейі оқытудың
жаңа технологиясының механизмі ретінде оқушының бірте-бірте өрістей дамуына
мүмкіншілік жасау тиіс, оқушыға оқу деңгейін таңдауға ерік ... ... ... орай тек ... ... кем емес білім алуға еріктілігімен
сипатталады.
Модельдік технология дамыта оқыту идеясына ... оның ... ... өз ... ... ... алу мүмкіндігін дамыту, оқу материалын
өңдеудің жекелеген ... ... ... ... ... ... өзегі - оқу моделі. Оқу моделі - ... ... ... іскер мұғалімнің нұсқауларынан, оқушы іс-
әрекетінің мақсатты бағдарламасынан тұрады.
Модульдік оқыту - ... ... ... игеру қарқыны, өз ... ... алу ... оқудың әдісі мен тәсілдері бойынша оқытудың
дербестігін қамтамасыз етеді.
Қазіргі таңдағы педагогика ғьлымының бір ерекшелігі - ... ... ... жаңа ... технологияларын шығаруға ұмтылуы.
Ал жаңа педагогикалық технологиялар білімнің басымды мақсаттарымен
біріктірілген пәндер мен әдістемелердің, ... ... ... ортақ тұжырымдамасымен байланысқан міндеттерінің, мазмұнының,
формалары мен әдістерінің күрделі және ашық ... ... ... ... ... ... бағыты негізгі ой-
тұжырымдары ... ... ... ... ... ... көшу, оқушыға орташа деңгейде білім беретін бағдарламадан жекелеп,
саралап оқыту бағдарламасына өту болып табылады.
Жаңа технологияның принциптері - ... ... ... ... шешім қабылдай алатын, өзін-өзі жетілдіріп тәрбиелеуші тұлға
қалыптастыру ... ... ... технологияларын меңгеруде педагогикалық кеңестер,
әдістемелік бірлестіктер, олардың зерттеушілік жұмыстары, шығармашылық іс-
әрекеттері пайдаланылады.
Оқытудың жаңа технологиялары мұғалімнің алдына төмендегідей ... ... ... ... ... ... бағдарламасының түрлендірген нұсқауларын кұрастыру;
-оқу модулін құрастыру;
- оқу жобаларының мазмұнын анықтау, әр оқушыға арналған тапсырмалар
құрастыру;
- оқушылардың жаңа ... ... ... ... жаттығулар
жүйесін жасау;
- оқу-әрекеттерінің материалдарьн іріктеп ала білу.
Осы аталған оқыту міндеттерін мұғалім ... ... ... қауымымен
төмендегідей педагогикалық жұмыстар жүйесі жүргізілуі керек:
а) проблемалық-рөлдік ойьн;
б) ... ... ... ... педагогикалық ринг;
д) ... ... ... ашық ... ... ... және т.б.
Барлық жаңа технологияның алдымен қоятын мақсаты - оқушының жеке басының
дара және дербес ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... ... беру саласындағы оқытудың жаңа ... ... ... ... ... ... болу мүмкін
емес.
Жаңа педагогикалық технологияны меңгеру мұғалімнің зейін-зерделік,
кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да ... ... ... игі ... тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие
үрдісін жүйелі ... ... ... ... ... баулу
Жас жеткіншектерге бүгнгі күн талабына сай білім мен тәрбие беру ісі
педагогикалық мамандарға үлкен жүк ... ... мен ... ісінің
нәтижесі әрекеттерден гөрі мұғалімдерге көбірек теуелдгі- деген.
Ы Алтынсариннің көрегендікпен айтқан пікірінің қазіргі уақытта ... ... ... да ... ... беру ... болып жатқант түбегейлі өзгерістер оқыту үрдісін
озық техналогиялармен қамтып жетілдіруді талап етеді.
Осы тұрғыда оқытудың жаңа ... жете ... ... психологиялық жас ерекшеліктеріне орай орынды қолданудың мәні
ерекше.
Жаңа ... ... ... ... ... ... ... адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да
көптеген адами қабіленің ... игі ... ... өзін - ... оқу – ... ... ... ұйымдастыруына көмектеседі
Білім берудің даму бағытымен ... ... ... ... қолданып бағыты мен техналогияларын қамтитын
көптеген педагогикалық техналогия қолданылып жүргендігі ... ... ... ... ... ... саралау»,техналогиясы М.М.Жанпейсованың «Модульдік ... ... ... » қоры арқылы келген «сын тұрғысынан
ойлауды, оқу мен жазу ... ... ... ... ... ұтымды әдістерін, соның ішінде «оқу мен жазу арқылы
сын тұрғысынан ойлауды дамыту» бағдарламасын жұмыс ... ... ... ... ... ... тәжірибеге енгізу жұмыс істеуге
құштарлық туғызып ... ... ... ... ... ... ... – сынау емес, шыңдалған ойлау. Оқушының бұл
жұмысты дұрыс ұйымдастырған ... өз даму ... ... ... ... бір ... жетері сөзеіз.
Осы жобамен жұмыс жасау ... ... ... өзін ... ... ... ... оқушылардың жеке басын дамыту мен білім
беру мақсатына жету жолындағы педагогикалық ... іс - ... ... отыратын жобасы ретінде оқушы ... ... Ал, ... ... ... оны ... ... қабілет әр баланың табиғатында болуы мүмкін. Біздің
міндетіміз – оқушыға оның ... ... ... ... ... таңда мұғалімнің алдыңда тұрған басты мақсат окушыға тек
сапалы білім ... ғана ... оны ... өміріге дайын азамат
ретініе қалыптастыру болу керек.
Кеңестік кезеңде қалыптасқан дәстүрлі ... беру ... ... жету қиын ... ... емес. Қазіргі заман талабы
оқу -тәрбие ... ... ... ... етіп ... ... ... пелаготтарын озык тәжірибесінде келесі нәтиже
беріп ... жаңа ... ... бірі - ... ... ... ... бірден- бір тиімді жол.
Шеберхана-оқушының сыныптағы іс-әрекетін жаңаша ұйымдастыру тәсілі.
Шеберхана балаға тек мектептегі пәндік ғылымды білдіріп қана ... ... ... ... ... ... тәсілін гүсіндіреді.
Педагогикалық шеберхана технологиясы мұғаліммен шеберхана өткізбестен
бұрын дайындықты, жан-жакты ізденісті ... ... Ал ... ... тек ... ... бақылаушы ролінде болады.
Шебер-оқушының өзіндік әрекетіне көмекші жетекші. Шеберхананы құрушы
шебер қағидасы - оқушы әрекетінің еркіндігіне, оның ... ... ой ... құрметпен қарауға негізделеді.
Соныдықтан, ұлт ... ... ... ... ... Ұлт ... ... буыңда 12 ... ... ету ... өз ... ... ... ... дейінге сөйлеу мәдениеті ... өз ... ... ашып айта ... ... оқушылар сынып ұжымында шеткерлеп, жиі оқшауланады
бастауыш бұрындагы сабақ үрдісінде дәстүрлі сабақ әдістері оқушы ... ... ... ... ... ... байланысты прогргесиеті дамуы
- окушының оқуға деген талпынысына кері әсер ... ... біз ... ... ... ... өзгерістідер уакытта кіргізіп
үлгермесек.
Бұл келесі мәселені шешуде бізге тек қана ... ... ... ... айналып, өз нәтиже тиімділігін көрсетіп отырған оқытудың жаңа
технологиясы көмекке келе алады.
Сол себептен ... екі ... ... - ... ... ... технологиясы негізінде оқушылардың
тұлғалық ерекшелігін қалыптастыру»
Ізденушіліктің алғашкы тәжірибе баспалдағында ... ... ... ғана ... өте ... нәтиже беретін кезен - индукция кезеңі.
Тақырыпты ашуда индуктор ... зат не ... ... Мысалы, үнтаспа
үні, зат, сурет, тіпті бір нүкте болуы мүмкін.
Оқушылар оқу тақырыбын өздері ... ... осы ... ... ... сабақ барысын тосатын болды.
Екінші кезең - деконструкця кезеңі. Бұл кезеңде оқушылар сызбаға не
месе тірек ... ... ... ... ... ... не біледі, соны жазады өз білімін, ... ... ... ... ... ... Бұл ... орындау барысында
балаларда өз күшіне деген сенімділік пайда болып, білімдері кеңейеді.
Үшінші кезең – реконструкция ... ... ... ... оқушыларды бағадарламадан тыс қосалқы мәтінмен жұмыс жасау өте
қызықтырады.Бастауыш сыныпта оқушыларды бағларламадан тыс қосалқы ... ... өте ... ... ... топ ... ... өз
ойларын көршілес топтың ойларымен салыстырып, негізгі ойды табу арқылы
мәтінге ат қояды.
Әлеуметтендіру ... ... ... ... ... Оқушылар қай топтың нұсқасы сәйкес келтінін ажыратады.
Бұл кезендерде бастауыш сынып ... әлі ... ... ... ... қабілеттері дамиды.
Әлеуметтендіру кезеінде өтілген тақырыпқа байланысты сурет салғызуға,
өлең жолдарын шығартуға шағын шығарма жазғызуға болады.
Сабақ соңында. сурет салғанда бар ... ... сол ... ... бейнелейді.Жарнамалау (афиширование), кезеңінде
әр бала немесе әр топ бар жұмыстарын қорғайды. Оқушылар еріксіз бір-біріне
қол ... Осы ... ... ... біріктіретін,
ынты-мақтандыратын кезең деуге болды.
Жетінші кезең-үзіліс (разрыв) кезеңі. Бірақ бұл кезеңді бастауыш ... ... ... ... ... мен білмегінін салыстыру, ойларын жинақтау
қиынға соғады. Сондықтан бұл кезенді оқушының ... бір ... орта ... ... ... ... ... - рефлекция кезені. Рефлексия кезеңі әр оқушыға
шеберхана ... ішкі ... ойын ашық ... мүмкіндік береді.
Тіпті бұрын мүлде сөйлете алмантын тұйық бала бір - екі сөйлем ... ... ... ... шеберлікті бастамас бұрын ен алдымен ұйымдастыру
кезеңіне ... ... болу ... Ұйымдастыру кезеңі дұрыс ойластырылып
өткізілее кез ... ... ... болады. Ең алдымен ... ... ... ... шеңбер жасап тұрғызып, бір – бірінің қолынан ұстасып, бір-
біріне жылы сөз, жақсы лебіз немесе ... ... ... ... ... оқушылар арасында өзара сыйластық, түсінушілік» ... ... ... ал бұл - шеберхана барысындағы жұмыстың кызықты да
дұрыс откізуге болатын бірден бір ... ... ... ... ... ... ... беруді
ақпараттандыру" деген сөз тіркестері біздің ... ... жиі ... болса, қоғамды ақпараттандыру дегеніміз - ғылыми-техникалық прогресс:
жетістіктерінің күнделікті тұрмысқа ауқымды ... ... яғни ... ... ... ... ... әсер етуі мен
рөлінің жоғарылауына байланысты объективті прогресс.
Ол ... ... ... мен ... ... ... Бұл ... негізгі мәселе: білім берудің мазмұны мен мақсатын
өзгерту болып отыр.
Қазіргі заман талабы бойынша білім беруді ... ... бірі - оқу ... элекрондық оқулықтарды енгізу.
Өйткені, бүгінгі тандағы білім беру ... тек ... ... немесе оқулықты пайдалану заман ... ... ... ақпараттандыру коғамында электрондық
оқулықтарды пайдаланбай алға жылжу мүмкін емес.
Оқу материалдарын ұтымды игеруде электрондық ... ... зор, ... ... ... тақырыптар кеңінен беріліп
түсіндіріледі.
Теориялық материалдар гафикалык. илюстрация түріндегі әр ... ... ... ... ... ... онда ... білімді
оқып, көзбен көріп, түйсіну және оны мида бекіту үрдістері бір ... және ... ... ... ұтымды болады.
Электрондық оқулықтар - ғылыми негізде дайындалған педагогикалық ақпараттық
өнім.
Электрондық оқулық дайынаудың ... ... ... теориясы болып табылады. Сонымсн қатар электрондық оқулық
дайындаудың псдагогикалық, ұстанымдар жүйесі ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу әрбір оқушының өз
мүмкіндігін есепке ала ... оқып ... ісін жеке дара ... ... оқулық - оқу пәнінің негізгі ғылыми мазмұның қамтитын
компьютерлік техналогия негізделген ... ... ... ... ... ... оқулық жай оқулықтарға өте тиімді қосымша ... Атап ... ... іс ... тез ... қамтамасыз етеді; және окулықтагы
ақпаратты іздеу мүмкіндіктері біраз уақыт ... ... ... ... ... ... тез ... береді;
Гипермәтінді түсіндірулерге өту барысында ... ... ... ... ... дайындаудың бір жүйеге келтірген
заңдылығы болуы керек. Осыған байланысты электрондық оқулықтарды дайындауда
мынадай дидактикалық ... ... ... белгілі бір пәнге байланысты дайындалтын электрондық оқулыктың сол
пәннің типтік бағдарламасына сәйкес болуы;
- ... ... ... ... тараулар мен тақырыптарға
қатысты дәріс ... ... ... ... және ... орындауға арналған қосымша материалға қатысты анықтама,
библиогрофиядан ... ... ... және корытынды бақылау
сурақтарырынан тұратын тест, ... ... ... ... бөлімдерін қамтуы;
— электрондық оқулықтың кәдімгі оқулықтар мазмұнын қайталамауын, яғни,
берілетін тақырыпқа катысты ақпараттың ... әрі ... ... ... ... бір ... ... материал 2-3 экрандық, беттен артық
болмау.
Егер ... ... ... ... ... ... ... онда экранда
пайда болатын оң жак тік ... ... ... ... оқулықты көп пайдалануына түра кследі. Мұның ... ... ... ойын ... және ... ... ... беру пайдаланушының шыдамдылығына да әсср етеді.
Сондай-ақ кейбір пәндерге, атап айтқанда, физика. химия, ... ... ... ... ... ... тіпті
кинофилмдер мен диафильмдер үзінділерін сақтап, оларды ... ... ... ... кірістіру оқулықтың көркендік
әдістемслік деңгейін арттырады,
"Информатика" ... ... ... ... ... ... болады.
Электрондық оқулықты құруға қолданбалы бағдарламасын қолдануға болады.
қолданбалы бағдарламасы арқылы презентация ... ... ... екі ... ... ... жерде презентация дегеніміз-баяндама жасау, мінбеге шығып сөйлеу,
ғылыми ұсыныс жаинау, ... ... ... ... ... бизнес-
жоспарды немесе техникалық ұсынысты талқыга салу, қандай да бір қызмет
түрін ұсыну.
Кез ... жаңа ... ... өндірілген өнімді ұсынуда презентацияның
атқаратын ролі зор. Біздің мақсатымыз — ... ... ... ... ... ... ... құралдар (графиктер,
диаграммалар, фотоматериалдар) кеңінен қолданылады. Қазіргі дербес
компьютерлердің ... ... оны ... даярлау құралы
ретінде пайдалану қажеттілігін туғазды.
Интернет диетанцялық презентациялар откізудің ең қолайлысы құралы
болып табылады.
Бүгінде ... ... ... ... ... көптеген
презеитацияларды көруге болады.Екінші жағынан алғанда, прсзентация деп
айрықша тексті электрондық, ... ... Ол ... ... мсн ... экранға шығаруды басқарудың ... ... ... ... интерактиеті және
дистанциялық түрде өтеді, тектес ... ... ... көмегімен дайындайды.
Презентация даярлаудың автоматтандырылған құралдарының бірі —
MICROSOFT office ... ... ... ... Power ... ... презентация даярлау мен безендіруге арналған әмбебап құрал болып
табылады. құралдарының ... ... ... оның кез ... ... ... ... кез келген құжат слайд деп аталатын жеке ... ... ... ... ... саны көп бола
берсді. Құжаттағы әрбір слайдтың ... жеке ... ... ... ол ... ... ... номірленсді.
Құжаттағы слайдтар сызықта тізбектеле орналасады. Слайдтарды жою,
кірістіру, орын ... ... ... ... ... ... әр ... нысаңдардан тұрады.
Слайдта орналастырылатын барлық, нысандар Роwег ... ... ... ... қатар сыртқы қолданбалы бағдарламаларда да құрылып, безендірілу
мүмкіндігіне ие. ... offcе ... ... ... калданбалы
бағдарламалар сияқты Роwег Роіnt бағдарламасының да ... ... ... ... point ... презентацияны даярламас бұрын біріншіден
сізде оның мазмунды бөлігі дайын болуы қажет.
Компьютер автор үшін ... ... ... ... алмайды, ол тек идеяларды жүзеге асыруда колданылатын ... ... ... ... - ... ... ... білім жүйесінің құрылымы мен қызметіндегі қоғамдық
тенденцияларды көрсететін маңызды әлеуметтік педагогикалық феномен ретінде
білім ізгілігінің ... мен ... ... ... ... ... өз тиімділігін дәлелдеуде.
Педагогикалық технологиялардың көкейтестілігін ... ... ... ... ... ... қойып отырған талабының күшеюі мен
кәсіби ... ... ... ... ... қиыншылықтар арасындағы;
-қайта дамып отырған жекелеген педагогикалық жүйелер мен оларды жылдам
өзгеріп отырған еңбек шараларына ... ... беру ... арасындағы;
-ғылымның даму деңгейі мен өндірістің оны іске асыруға мүмкіндік
деңгейі арасындағы;
-мұғалімнің әлеуметтік ролі және ... ... ... ... ... оқу орындары оқу бағдарламаларының мазмұнының
әдістемелік құралдары және қоғам мәдениеті арасындағы ... ... ... мен ... өз ... ... ... болатын,үрдістің мәні мен сипатына деген ... ... , ... ... ... бөлшегі.
Педагогикалық үрдістің негізгі мәні , мұндай жағдайда , ұлғаның дамуы
мен өзін -өзі ... ... ... , олардың сапасы мен мазмұны
мұғалімдердің, оқу ... мен ... ... жүйесі жұмысында ... бірі ... ... талдау мен қалыптасқан тәжірибелерді жалпылау ... ... ... ... ... ... ішінде ең маңыздылары;
1. Ізгілендірілген білім мазмұнында қаралатындар:
-білімділік-бағдарлық әдістен бас ... , ... ... бағдарлық
әдіске көшу;
- пәндік және жекелік білімнен білім берудің үздіксіз жүйесінің барлық
сатыларында ... және көп ... ... , шоғырлануға көшу.
2. Балалардың қабілеті мен жеке ерекшеліктерін ескере отырып, оқыту
мен тәрбиелеудің ... ... ... ... ( ... ... , назар аударудың негізгі типтері бойынша).
3. Мұғалімнің озық ... ... ... ... ... ... дайындығы,
педагогикалық үрдістегі шығармашылық, өзін-өзі көрсетудің қажеттігі.
Қоғамдық - тарихи тәжірибені игерудің басты әлеуметтік –қызметі ... ... емес , бар ... ... ... қазіргі заманғы мектептер оқушылардың ойлау белсенділігін
кеңінен дамытып білімді өзіндік жаңарту мен толықтыруға , оларды ... ... ... шешкенде және сапалы пайдалана білуге
үйретуге ... П.П. ... ... ... ... Ф.Н. Тлызинаның және ... ... ... ... ... ... ... нақтырақ
айтсақ, жоғары білімнің Н.Чебышев пен ... ... ... ... ... оны жоғары білім беру тәжірибесіне енгізудің
нақты оқу- әдістемелік механизмін ұсынады.Бұл бағыттағы ... ... ... ... ... беру мектептерінде шешілуі қажет.
Сондықтан , әртүрлі ... ... оқу ... мен
оқушылардың жас және психологиялық ерекшеліктеріне орвй ... ... ... ... іс-әрекетінің маңызы зор.
«Қазіргі білім беру ... ... озық ... мұғалімнің нтеллектуалдық,кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық
және басқа көптеген адами келбетінің, қалыптасуына игі әсерін тигізеді,
өзін-өзі ... ... ... ... ... ... көрсетеді С.В.Селевко.
Қоғам өмірінің барлық салаларында яғни ... мен ... ... ... туып ... ... ... беру
ісінде де өзгерістің болуы заңды нәрсе.
Себебі, халыққа білім беру немесе мектеп ісін ... тыс ... ... ... ... бой көрсеткен келеңсіздіктің
халыққа білім беру ... да ... ... ... ... ... беру ... қоғамдық әрекеттердің басқа
салаларымен де ... алға ... ... мен ... ... ... ... еліміздің техникалық прогресске
жеткізері мәлім.Ал, техникалық прогресс қоғамдық және жеке бастың өмір
сүру ... ... ... ... жоғарылауына әкеледі.Сонымен,
білім беру жүйесін ... ... өзге ... да егізі деп
білуіміз керек.
Инновациялық педагогикалық іс-әрекет белгілі оқытудың, тәрбие беру мен
дамытудың стереотипіне қарама –қайшы , ол ... ... ... ... өз ... жұмыс істей алатын мұғалім қалыптастыруға
бағытталады.
Шынында, бұл мәселенің шешімі ұстаздың кәсіпкерлік ... іске ... сол бір ішкі ... ... ... ... кәсіпкер ұстаздың «мөлшерлік шығармашылық белсенділіктің» ара
қатынасы мазмұны мен ... ... , ... ... ... Егер « іс-әрекеттің немқұрайлы ... ... ... шығармашылық белсенділігі де ... ... , ... ... және ... шешу ұстаздың өзінен күтіледі.
Педагогикалық жаңалық-жаңа идеялар , әдістер , ... ... ... процесс элементтерінің бірлігінің немесе жеке
элементтерінің білім беру мен ... ... ... ... жолы.
Дәстүрлі оқу пәндерінде шоғырландырылған мақсат пен ... ... ... ... ... болып , ғылыми міндеттерді
фотографиялық түрде меңгерту, көбінесе есте сақтау мен ... ... ( ... ... ... ... деңгейінде ғана қалады .Мұғалімдердің
жұмыс тәжірибелерін зерттеу ... ... ... ... ... ... сәйкес, мұғалімнің зейіні мен ... ... және ... ... ал ... ... оқушылардың әрекетін өздік бағалауына , мұғалім іс-әрекетіне аз
деңгейде ... ... ... ... ... технолгиялық принцип болашақ
мамандығына бағдар беретін оқытудың мақсат , ... ... ... ... ... ... ... негізде құрылады: Егер Л.В.Занков
әдістемесі Л.С.Выготскийдің ... ... ... ол ... ... іздеп табады.
Оқушылардың теориялық ойлауын дамыту , оқу материалының ... ... ... , оқу ... ... ... оқушылардағы
жеке тұрғыдағы бағдар.
Оқыту технологиясының ... ... ... ... дейді Д.Пойа. С.ЛРубинштейіннің , А.Н Леонтевтің іс-
әрекет теориялары қазіргі оқытудың ... ... ... ... үш ... ... процессуалды - сипаттамалығы;
-процессуалды -әрекеттік.
Осындай жолмен педагогикалық технология оқытудың рационалды жлдарын
зерттеуші ғылым ретінде ... мен ... ... ... педагогикалық технология философиялық негізде
қаралады.Философия жалпы ... ... беру ... ... ... ... ... беру мазмұнында , пән мазмұнында басшылыққа
алынады. Бірақ, идеологиялық бағдарда бірізділік жоқ, сондықтан мектептегі
білім мазмұны әлемнің ... ... бере ... Әдістер мен
тәсілдердің философиялық негізін байқау қиын, ал ... ... ... ... ... ... қызмет ете алады.
Көптеген педагогикалық технологияларда кездесетін философиялық бағыттар:
- материализм және идеализм;
- диалектика және метафизика;
- ... және ... ... және ... технология дерекнамасы педагогика психология және
әлеуметтік ғылымдар,
алдыңғы ... ... ... , ... ... ... ... педагогикасының озық идеялар болып табылады.Кез келген қазіргі
педагогикалық ... ... ... мен ... ... тәжірибедегі құнды дүниені әлеметтік прогрестің
жетістіктерін қоғамдағы ... мен ... ... ... ... өзі әр ... әр түрлі сипатта болуы ... ... ... ... ... , ... ... көңіл күйі әр түрлі болуы мүмкін.
Педагогикалық технология М.В.Клариннің анықтауында «Педагогикалық
мақсатқа жету ... ... дара , ... және әдіснамалық құралдардың
қолдану реті мен жиынтығының жүйесін білдіреді.
Ғалым- академик В.М.Монахов оқыту ... ... ... ... зерттей келіп , оны жаңаша қырынан ... ... ...... мен ... ... ... жағдай
тудырушы оқу поцесін ұйымдастыру және ... ... ... ... жан ... ойластырылған үлгісі» Педагогикадағы ғылыми ой-
тұжырымдардың негізінде В.П Беспалько « Оқу технологиясы – ... ... ... бір ... ... ғылым педагогикалық ықпал ететін арнайы ұйымдастырылған ,
мақсатты ... ... ... әдіс ... ... ... ... білім алу іс-әрекетіндегі амалдардың негізінде
таңдалған кәсіптік
қызметтің тәсілдерін ... ... ... ... ... ... белгіленген ақсатты тиімді орындау үшін
материалдарды түрлендіру
процестері мен әдістердің ... және бір ... ... бірлігін
айтуға болады.
Компьютерлік оқыту технологиясы және оның гуманистік бастаулары
Қазақстан Республикасының алдыңғы қатарлы дамыған 50 ... ... ... алға ... ... игі мақсаты - еліміздің әрбір азаматының,
әрбір сала маманыңың киелі міндеті де болып саналады.
Ал білім беру саласына қатысты ... ... бұл ... ... бола ... өйткені, жоғары тиімділікпен білім беру арқылы ... ... ... ... даму ... ие ... елдердің деңгейіне өсуге деген ынтасы мен ықыласын қалыптастыра,
жетілдіре аламыз.
Қазіргі кезде өмірдің барлық дерлік деңгейі мен саласында ... ... ... тубі ... ... әлеуметтік-экономикалық
жағынан жақсартуға бағытталған.
Мектепте білім беру жүйесінде жасалып жатқан өзгерістер мен ... 12 ... ... беру ... де - ... жас ... ел тұтқасын қастерлеп ұстап азамат дәрежесіне жетуіне ... ... деп ... ... Республикасының білім беру саясатының барлық азаматтардың
білім алудағы теңдігі, дарынды тұлғаларға деген үкімет ... ... ... берудің гуманиетік және дамытушылық сипатта ... ... ... ... оң бағыттары кеңестік дәуірден қалған догмалық-
жаттанды білім беруді ... ... бара ... ... ... беру ... ... міндеті - оқушыны
ұлттық және жалпы адамзаттық адамгершілік құндылықтарды ... жеке ... ... ... мен ... ... ... білім
алып қоймай, өзінің өмірінде қолдана білуге дағдыландыру.
Мұндай үлкен міндеттерді шешу ... ... ... ... ... даму ... жеткізе алатын жаңа оқыту технологияларын қолдану
керек және жаңа ... ... ... білім мазмуны ғана негізгі мақсат
болмай, адамгершілікпен гуманиетік бағыт басты ... ... ... ... технологияларын, көп жағдайда, дәстүрлі оқыту жүйесіне
қарама-қарсы қойып сипаттау ... орын алып жур. Бұл ... па? ... ... ... өзі - ... термин болып ғылыми ойлау айналымына
енді ме? Ал "жаңа оқыту технологиясы" дегенде "ескі оқыту ... ... ... жаңа ... ... сияқты.
"Жаңа оқыту технологиясы" түралы ізденістерде Коменскийдің,
Песталоццидің, ... ... ... сол педагогикалық
технологиялардың бастауы сияқты алынып жүргенін көру қиын ... ... ... ... сынып-сабақтық жүйе" -Коменскийден келе жатқан мұра
жолы емес пе?
Сонда "дәстүрлі оқыту" деп жүргеніміз - ... ... ... ... та ашық айтып, әр ... өз ... өмір ... ... ... ... қажетті қоғам мүшесін даярлауды тапсыратыны
түралы неге айтылмайды?
Социалиетік ... ... ... ... ... ... өзіндік бір реті бар ғой.
Оны болашақ тарихи тұрғыдан танырмыз. Бірақ ... ... ... ... ... тек ... ... арқылы тану
біржақты түсінікке әкетіп бара жатқаның көру қиын емес,
Жаңа оқыту технологияларын бұрынғы оқыту әдістемелерінің орныңа келген ... деп те ... ... - ... ... ұғым дейтін болсақ. белгілі бір
бұйымды модельдеу, соған қажетті материалды өлшеу, ол ... ... ... салу, түпкілікті нәтижені алдың ала болжау ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруды білдіретін бұл
ұғымның білім берумен ... ... ... ... ... ... Мақатаеетың сөзімен айтар ... боп ... ... ... ... идеямен оқытып-тәрбиелеу - ... ... ... ... ... болу ... мұғаліміне
тарыдай баланы "тау-дай" қылу мақсаты - күтілетін нәтиже болып қойылады.
Бұл жерде "тары" мен "тау" ... ... де. ... ... қол жеткізетін нәтиже ретінде де көрінеді.
Ендігі міндет - ... тән мен жан ... ... ... ... шешу ... мұғалім білім берудің гуманиетік принциптері деп не
танылатының ... ... ... - адам ... өзін-өзі түсініп, өз-өзін сыйлауынан,
өзін өмірден бага жетпес құндылық деп ... ... ... ... ... ... ... өз тәнінің, өз жаныңын, қасиетін
түсінін бағалаған адам ғана басқа ... да дәл ... ... ... ... біздің бұл ойымыз Сократтың Адам, алдымен сен өзіңді-өзің таны"
деген қағидасынан туындаған шығар.
Қалай десек те, ... ... ... кезде жеке бастың қамын ойлауға,
жеке басының баюына қажетті білім мазмуның іздеуге, ана тілінен ... ... ... ... ... қоятын бағыыттарға бет бұрып бара жатқаны
гуманиетік идеяның білім беру барысында бел ала ... ... ... ... ... ... ... көп түрінің түпкі ұстанатын-
концептуалдық негізі, бастауы - адамгершілік философиясы. Оны ... да, ... ... ғалымдар кітаптарынан да көреміз.
Жаңа оқыту технологияларының ішінде компьютермен оқыту технологиясының
орны ерекше болады.
Барлық, дерлік оқыту технологияларының көздеген мақсаты - оқушылардың
өз ... ... алу. ... іздеу дағдыларының қалыптасуы ... ... ... ... осы мақсатқа лайықталғаның көру
қиын емес.
Осы компьютерлік оқыту технологиясының философиялық негіздемесін
гуманиетік деп ... ... ... ... көп ... ... басқа адам түгілі,
өзінен, өзінің ... ... ... де ... ... ... деген көзқарастар пайда болуы мүмкін.
Бірақ, кибернетика ғылымының негізін қалаған Винер ... ... түрі ... да, ... ... еш жете ... айтқаның есте
сақтау керек.
Адам компьютерді келесі адамға қарсы екі ... ... ... - ... ... ... ... -гуманиетік идеядан мулде
түсінігі жоқ, адамгершіліктен ада ... Осы ... ... ... ... ... ... қажет екенін көрсетеді.
Компьютерді оқу барысында оқушының қолдануы дегеніміз - ... ... көп ... ... ... психофизиологиялық процестің өтілуі.
Компьютердің жүздеген мүмкіншіліктерін қажетті тетіктер арқылы басып
үйренген оқушы, бір жағынан, ... ... ... бір білім мазмұның
игеріп жатады ... ... ... ... интеллектімен "тіл табысып"
жататыны анық.
Ал түпкі мәнінде, мұғалімнің итермелеуі немесе жөнсіз жетелеуіне иек
артпай, оқушының өө ... ... ... ... ... ... технологиясының тұжырымдамасын былай деп анықтап
аламыз.
Компьютермен оқыту - оқушыны субьект дәрежесіне көтеретін, жеке тұлға
ретінде ... игі ... ... оқушының өз бетімен білім іздеуіне мол
мүмкіншіліктер табатым білім беру ... ... ... ... ... оқыту қызметін,
негізінен, мынадай деп қарастыруға болады:
- талдау-болжау қызметі;
- жобалау қызметі;
- коммуникатиетік қызметі;
- ... ... ... ... психологиялық демеу болу қызметі; ұйымдастырушылық қызметі.
Компьютермен оқыту техиологиясында оқушының өз бетімен ... ... ... - ... ... ... ретінде қойылады. Комльютермен
оқыту барысында білім алудың жасанды сипатын барынша табиғи қылуға ... ... өзі ... оқытудың гуманиетік сипатын
көрсетеді.
Компьютермен оқыту технологиясында үлкен үш кезең анықталады. Ол кезеңдер
іштей кіші ... ... Сол ... ... түрінде көрсетілді.
Мектептерде компьютерлік технологияны қолданудың негізгі жолдарына баға
бере отырып, «Жас ... ... ... қажеті бар»?деген сұрақты
айналып өту еш мүмкінемес.
Осы мәселе бойынша пікірлер алуан ... ... ... ... тек ... ... ... аударады деп санайды.
Ал екіншілері компьютерді тұрақты пайдалану бара-бара оқушылардың, егер
компьютер ... ... екі ... қоса алмайтын , қарапайым мәтінді
оқи алмайтын жағдайға жеткізеді деп негізі бір қауіп білдіреді.
Компьютер ... ... ... ... сыныптағы теледидар
сияқты дүниелер , сондықтан да білім беру мен оқу үрдісіне ... жоқ ... ... де ... мектептің оқыту мазмұнына енгізуге қарсы салмақты
аргументтің бірі- ақпараттық ... ... ... ... ... ... отырғанына қарамастан оның созылмалы
аурудай артта қалуына әкеп соқтырады деп санайды.
Мына бір ... пен ... да ... ... жөн:тек
компьютермен қарым қатынаста ... ... ... ... аса ... ... пен ... жоғалтып алып ,
дәлдік пен қырағылыққа ғана құрылған қарым –қатынасқа бас ... ... ... ... ... ... ... басқа жолы жоқ , ал
есептегіш техникалармен танысу соның бір ғана ... ... ... А.Ершова және басқа авторлардың еңбектерінде көрсетілгенде,
информатиканың мынадай: ... ... , ... ... құрылымы деген сияқты негізгі ұғымдарды ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға ықпал етеді.
Осының өзі - ақ оқу пәні ретінде информатиканы мектепке енгізудің
алғы шарттарын ... ... ... білім алушылардың жас кезеңі жөніндегі
мәселелерде көтерілді.
Ойлау стилі балаларда ішкі ... ... ... ... ... ... ететін іргелі ... ... ... ектепте меңгертумен түсіндіріледі.
Базалық сапа ретінде ... тиіс ... ... ... сөз ... , ... ... артықшылығына тағы да көз жетіземіз.
Информатиканың негізгі ұғымдарын ерте бастан оқытудың қажеттігін
мынадан-ақ ... ... ... алғашқы кезеңінде информатиканың
әдістерін меңгерген оқушы мектептің қалған ... ... ... ... ... , ... пәндердегі сабақтарда) адам қызметінің түрлі
салаларында компьютерді пайдалану дағдысын меңгереді.
С.Пейперт, Ю.Первиннің еңбектеріндегі «информатика курсы» ... ... деп ... пән ... емес ... ... ... кеткен информатика ұғымдары мен тұжырымды құрылымдары ... ... ... байқау қиынға соқпайды.
Ю.Первин және оның ... ... ерте ... дәріс беру жөніндегі тұжырымдарын қорыта келіп, мынадай
пайымдаулар жасауға болады.
Біріншіден, жалпы білім берудің информатиканы оқытудағы ... ... ... ... ... ... ол ... бастауыш мекктепте информатика курсын өткізу көптеген пәндер
бойынша мектептің оқу бағдарламасын айтарлықтай ... алып ... ... ... ұққан жөн:»информатика» мектеп пәндерінің бірде-бірін
алмастыра, мектеп пәндері ... ... ... бірде
–біреуінің ролін атқара, мектептегі гуманитарлық және ... ара ... ... ... сала ... Ол тек ... ... әрбір пәнге жаңа, әрі жетілдірілген сипат беріп,
мұғалімнің қолына кілт ұтатады.
Осы кілтті ... ... ... ... оқушыларының алдында өз
пәнінің мәнін терең әрі ... ... аша ... ерте ... оқытудың үмкіндігі мен мақсаткерлігі әлемдік
эксперимент, зерттеу нәтижелерімен де нақтылана ... ... ... В.Буциктің зерттеулеріндегі ерте жас ... ... ... ... ... ... қою ... компьютер негізінен басиауыш білім және түбірлі түсініктер ... әдіс ... ... ... саут беру жайы айтылады.
Атап айтқанда,В,Буцик кіші мектеп жасындағыларға басиауыш компьютерлік
сауатберудің мынадай ... ... және ... ... ... және мәтіндік редакторлардың көмектері ... ... ... ... беру , яғни ... ... ... беру салаларынан ... ... ... пен сауат қалыптастыру.
Сонымен қатар Е.Смирнов та өзінің тұжырымдамасында мынадай ... ... , ... жүйе ... ... ... басты мақсат дүниетанымдық және
жалпы мәденилік сипатта болуы , баланың тұлғасы мен ... ... ... ... мен әдістемесі оқушылардың теориялық ... ... ... ... ойлауды ғана дамытуға бағытталған.
Оқыту үрдісі өзара байланысты және бірін-бірі толытыратын ... ... ... және ... ... ... етуші пәндік әлемнің
белсенді элементі ретінде пәндік және компьютерлік әлем жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... мынаны аңдатады:
«информатика» шеңбері ... ... ... оқыта отырып соңында
информатиканы бөлек курс ретінде бөліп алу қажеттігін ... ... ... , ішкі ... ... ... оқытуда компьютерді оқыту құралы ретінде қосалқы көмек үшін
қолданудың мүмкіндіктері қарастырылғаны жөн.
Қазіргі ... кіші ... ... оқыту үшін компьютерді
пайдалану жөнінде бірнеше бағытты айтуға ... ... ... ... ... ... оқытуда әдістемелік жүйені түбегейлі өзгеріске ұшыратуға
соқтырмай,ЭЕМ-СЫН бесаспап құралы ретінде ... Кіші ... ... компьютерлік сауаттың жекелеме
элементтерін ғана емес, информатиканың ... ... ... әдіс ... ... ... түсініктерді
қалыптастыру ( компьютер құрал емес, оқыту арқылы меңгерілетін пән)
-
Жаңа технологияларды пайдалануда пәнге ... ... ... ... ... беру ... әрі ... барлап, кең ауқымды ойлай
білетін осы заманғы мұғалімдерсіз ... ... ... жайлы еліміздің президенті Н. Ә. Назарбаевтың үстіміздегі
жылғы Қазақстан халықтарына арнаған «Бәсекеге ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті ұлт үшін» атты Жолдауында
ерекше аталып ... ... ... ... ... ... беретін, экономикалық және қоғамдық жаңару қажеттіліктеріне ... ... ... ... ... Ал ... ... елдің
әрбір азаматы бәсекеге қабілетті болуы тиіс деп есептеймін. ... ... ... ... мен ... ... баспалдағы.
Бүгінгі таңдағы мектептердің алдында тұрған мәселе оқушыларды дамыта
оқыту, яғни, оқушыны оқу әрекетіне қалыптастыру,олардың оқуға ... ... ... ... ... алға ... ... міндетінің
бірі – талабы таудай жеке тұлғаны іздеп табу, оны ... Әр ... ... ... ... адам ... ... үшін жаңашыл жұмысқа
бет бұру керек.
Қазіргі педагогика теориясына елеулі ... ... ... ... ... Әрі білім беру құрылымында жаңа технология ... ... ... да болсын істегі, шеберлікті, өнердегі
адамдардың, ал педагогикалық ... ... ... қол ... ... ... ілім амалдарымен әдістемелік құралдардың жүйелі
жиынтығы»- деп түсіндіреді В. Кларин.
Педагогикалық технология тәжірибеде ... ... ... ... ... жүйе – дара ... қалыптастыруға бағыт алған
белгілі бір мақсатқа жету жолындағы ... ... ... ... ... ... ... құралдардың жиынтығы.
Олай болса, дәл қазір бізге осы педагогикалық технологияны дамыту, ... ... ... ... ... пәнге қызығушылықтарын арттырудың
тиімді жолдары» деп аталады. Мақсаты – ... ... ... пайдалана отырып, жеткіншек ұрпақтарды негізгі пәндермен
терең де берік қаруландыру, ал меңгерген ... ... ... ... ... ... білу. Жаңа технологияны қолдануда:
«Мұғалім нені білу керек?»
• Жаңа технология көмегімен шешілетін мәселені ... Жаңа ... ... ... алынатын нәтижелерді.
• Жаңа технология мәнінен алынатын нәтижелердің теориялық негізін.
• Жаңа ... ... ... әдіс-тәсілдерді білуі керек.
• Оқушыларды жаңа технологияда жұмыс істеуге үйрету әдісін таңдауы.
«Не істей алу керек ... Оқу ... ... нұсқаларын құрастыру.
• Күнтізбелік тақырыптық жоспар жасау.
• Әр сабақты жоспарлау.
• Жаңа ... ... ... әртүрлі типтегі сабақ
жоспарларын жасау.
• Оқу модулын құрастыру.
• Оқу жобасының мазмұнын анықтау.
• Оқу ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруы қажет?»
• Жаңа технологияда пайдаланылатын жекелеген әдістер мен тәсілдер.
• Әр түрлі типтегі сабақтарды өткізу.
• Өткізілген сабақтарға ... ... ... ... ... ... Жаңа технологияда қолданылатын оқу әрекетінің әдістерін ... ... ... ... ... жеке ... бағыты негізінде педагогикалық
технология.
Педагогикалық қарым-қатынас технологисы.
Алтынсариннің педагогикалық технологиясы.
Амоношвилидің ізгілік технологиясы.
Ильиннің жүйесі.
ІІ. ... ... ... және ... ... технология.
Ойын технологиясы.
Проблемалық оқыту технологиясы.
Жан-жақты коммуникативті оқыту технологисы.
Оқыту материалдарын ... ... ... ... және модельдеу
арқылы қарқындатып оқыту технологиясы.( Шатталов)
ІІІ.Оқу үрдісін тиімді ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... ... жылдамдата оқыту технологиясы.(Лысенкова)
Деңгейлеп оқыту технологиясы.(Қараев)
Деңгейлеп диференциялау технологиясы.
Міндетті нәтиже негізінде ... ... ... ... диференциялап оқудың ... ... ... Унг және ... ... технологисы.
Ұжымдық оқыту технологиясы.(Дяченко Ривин)
Топтық оқыту технологиясы.
Компьютерлік оқыту ... ... ... және ... педагогикалық
технологиялар.
Дидактикалық бірліктерді ірілендіру.(Эрдниев)
Ақыл-ой іс-әрекетін ... ... ... игеру
технологиясы.(Валович)
V.Жеке пәндік педагогикалық технологиялар.
Сауаттылыққа ерте және ... ... ... ... ... ... ... жалпы оқу білігін жетілдіру технологиясы.(Зайцев)
Бітібаеваның дамыта оқыту технологиясы
Математикалық есептер шешу негізіндегі педагогикалық технология.(Касаткин)
Сабақтың тиімді жүйелік негізіндегі педагогикалық технология.(Окунив)
Жанпейісованың модульдық ... ... ... педагогикалық технология
Вольдорф педагогикасы.(Штэйнер)
Еркін еңбек технологиясы. (Ферт)
Ықтималдық білім технологиясы.(Лобок)
VІІ.Табиғи байқағыштық технологиялар.
Табиғи байқағыштық арқылы сауаттылыққа тәрбиелеу.
Өзіндік дамыту технологиясы.(Монтессори)
VІІІ. Дамыта ... ... ... ... ... ... дамыта оқыту жүйесі.(Якиманская)
Дамыта оқыту технологиясы.(Давыдов, Эльконин)
Өзіндік дамыта оқыту технологиясы.(Семеко)
ІΧ. Авторлық мектептің педагогикалық технологиялары.
«Жүректен жүрекке»
Білім беру үрдісінде қолданыс ... ... ... ... ... ... педагог ғалымдар: Ш.А. Аманашвили білім беруді
ізгілендіру технологиясында баланың жаны мен ... ... ... ... ... ... ... кеңейту, тереңдетуге жағдай
жасау мақсатын көздейді. В.Ф. ... ... және ... ... ... оқыту технологиясының ерекшелігі: ... ... ... ... ... арқылы беріледі. С.Н.
Лысенкованың тірек сигналдарын пайдалана отырып, ... ... ... оқу материалдарының мазмұнының жүйелілігін сақтау, саралау,
тапсырманың әр ... ... ... ... М.М. ... оқыту технологиясына сүйенсек, оқытудың мақсатын, ... ... ... ... ... ... ... сұлбалау
тыңдаушыларға, білім алушыларға оқу үрдісінде хабарланады.
Бүгінгі таңда қазақстандық педагог ғалымдар: Ә. Жүнісбек, Ж.А. ... ... ... ... беру ... кеңінен қолданады.
Педагогика ғылымдарының докторы, профессор Ж.А. Қараевтың деңгейлеп оқыту
педагогикалық технологиясының ...... ... ... ... ... сай төрт ... тапсырмалар
даярлауда жеке тұлғаны жаңалыққа ұмтылуға итермелейтін жаңа қабілеттерін
ашуға болатындығы ... Егер осы ... ... ... ... оқу-тәрбие үрдісіне оқытудың жаңартылған
жүйесінің ... ... ... ... онда ... ... ... оқыту сапасын арттыруға: басқару сапасын жетілдіруге:
оқушылардың дамуына бақылау жасауға: соған сәйкес бағалауға болатыны ... ... ... ... Сондай-ақ Л.В. Занков, Д.Б. Эльконин,
В.В. Давыдовтың бірлесе жасаған «Дамыта оқыту жүйесі» ... ... ... – күрделі құрылымды, біртұтас педагогикалық жүйе. Оның
нәтижесінде әр оқушының өзін-өзі ... ... ... көтерілуі
көзделіп, оқыту барысында ... ... ... ... ... дәстүрлі оқытудан айырмашылығы; көздеген мақсатында, мәнінде,
мазмұнында, дамытудың негізгі факторларында, мұғалімнің рөлімен ... ... ... негізгі факторында, әдіс – тәсілдерінде,
оқушының ... алу ... ... оқу ... ... ерекшеліктерінде, олардың қарым-қатынас сипатында, танып- білу
үрдісін ұйымдастыру және ... ... ... ... оқытуды ұйымдастыру, балаға ақыл-ой әрекетін меңгеруге жағдай
жасау, сондай-ақ сабақтағы ерекше ахуал, мұғалім мен ... ... ... Мұғалім бұл жағдайда дайын білімді түсіндіріп қоюшы, бақылаушы,
бағалаушы емес, танымдық ... ... ... ... Тек осындай оқыту ғана баланың интеллектісі мен шығармашылығын
дамытады. Дамыта оқыту жүйесінде қойылатын ... ... ... ... ... берілуі тиіс.
Оқу-тәрбие үрдісіне жаңа педагогикалық технологияны ... ... ... ... жаңа ... ... ... кемшіліктер орын алуда.Атап айтқанда:
- білім сапасының төмендігі;
- білім сапасына мемлекет тарапынан реформалар жүргізілгенімен оқыту
нәтижесінің болмауы;
- ... ... ... ... оның ... ... ... білім алу дағдысының болмауы;
- оқушылар мен мұғалімдердің бірлескен шығармашылық еңбегінің жоқтығы;
- инновациялық педагогикалық ... ... ... кезеңінен аттап өтуі;
- жекеленген мұғалімдердің ... ... ... ... ... ... ... тап болуы және оны
жеңе алмауы;
- жаңа педагогикалық ... ... ... ... мектеп
басшыларының енжарлық танытуы;
- жаңа педагогикалық ... ... ... ... оқу ... үрдісіне жаңа педагогикалық технологияны енгізуде
мұғалімдерге мектеп әкімшілігі тарапынан моральдық , ... ... жаңа ... ... ... ... ... жоғары
қу орнында меңгермегендіктен , жас мамандардың жаңа ... ... ұға ... ... озат ... инновациялық технологияны пайдаланғанымен,
ғылыми тұрғыдан негіздей алмауы;
- мектептің мұғалімдері қысқа арнайы курстарда оқып келген ... ... , өз ... өз ... ... ... ... даралығын есепке алмай, даярлық кезеңнен өтпей, бірден өз іс
- әрекетіне енгізіп, өрескел ... ... , өзін де ... ығыр қылуы.
Сондықтан оқу-тәрбие үрдісіне жаңа педагогикалық технологияны енгізудің
жетістіктері мен кемшіліктерін саралап, жаңа педагогикалық ... алғы ... мен ... ... қажет.
Педагогикалық технология
Білім алу, шеберлікке, іс-әрекет дағдыларына үйрету мен меңгеру барысы
және адамды өмір мен ... ... етіп ... ... ... ... ... нәтижесінде білім беру мен тәрбие мақсаттары жүзеге
асырылады.
Түрлі оқу орнындағы оқыту- білім ... ... ... ... ... ... ... т.б. күнделікті адамның тіршілік және қызмет
барысындағы жағдайларда іске асып отырады.
Оқытудың мазмұны мен сипаты қоғамның материалдық және ... ... сай ... ... мен ... оны ... түрлері мен әдістері
адамзат қоғамының даму кезеңдеріндегі қоғамдық қатынастар негізінде, жалпы
білімге, адамдардың даярлығы негізінде қойылатын талаптардың ... ... ... ... ... сай ... отырады
«Дәстүрлі оқыту» ұғымы XVІІ-ғасырда Я.А.Коменский «ұлы дидактика» еңбегінің
негізінде ... күні ... ... әлем ... қолданылатын
сынып-сабақтың оқытуды ұйымдастыру деп түсіндіріледі.
Дәстүрлі сыныптық-сабақтық технологияның ерекшелікері мыналар:
- оқушылардың жас ерекшеліктері бір деңгейде ... және ... ... ... ... Бұл ... ... мектептегі кезеңде
еш өзгеріссіз сақталады;
- сынып біріңғай жылдық жоспармен және бағдарламаға сай сабақ кестесімен
жұмыс істейді.Осыған сәйкес ... ... бір ... және ... ... ... келулері тиіс;
- оқудың негізгі бірлігі-сабақ;
- сабақ бір пәнге, бір тақырыпқа ... Бір ... ... ... ... жасайды;
- сабақта оқушылармен жұмысты мұғалім жүргізеді.Ол жеке пәндер бойынша
әр оқушының білімін жеке-жеке бағалап, жыл соңында ... ... ... ... ... ... үй ... орындау үшін қажет;
- оқу жылы, оқу күні, сабақ кестесі,оқу демалыстары,үзілістер, ... ...... бәрі сыныптық сабақтық жүйенің
атрибуттары.
Оқытудың мақсаты – қозғалушы категория, ... ... ... ... ... құрылған еді:
- білім жүйесін құру, ғылым негізін үйрену;
- ғылыми көзқарастар негізін қалыптастыру;
- әрбір оқушының жан-жақты, үйлесімді дамуы;
- ... ... ... ,сенімді күрескерлерді тәрбиелеу;
- ой еңбегіне, сондай-ақ дене еңбегіне қабілетті, жоғары білімді ... ... ... қыту ... ... ... қасиеттері бар
тұлғаны тәрбиелеу.
Оқыту технологиясы тұлғаның дамуына ... ... ... ... жалпы мектептерде мақсаттар біршама ... ... ... ... ... ... ... өнегелі
тәрбие үлгісі өзгертілді, бірақ негізгі мақсаттардың ... ... ... ... ... алу стандарттары сол күйінде қалды.
Дәстүрлі технологиямен оқытатын мектептер «білім мектебі» болып саналады.
Қазіргі ғылыми техникалық прогрестің жағдайында жаңа әлеуметтік талаптарға,
оқушылардың жеке ... даму ... сай ... ... ... ... оқу ... жаңа түрлерін жасау қажеттілігі
туды.
Оқытудың мазмұнында ғылымның соңғы табыстарына сай теориялық материал
көлемінің ... ... ... келе ... саласына оқушылардың танымдық
дарыны мен қабілеттілігін жетілдіруге баса ... ... ... ... обьективті қажеттілік тұрғысынан зерттеп тануды
талап етеді.
«Оқыту технологиясы» деген түсінік бүгінгі күні ... ... ... ... жатпайды.
Юнесконың құжаттарында оқыту технологиясы оқытудың құрылу, қолдану ... ... ... ... мен ... қорлары, оның өзара қатысы болып
табылады.Ол білім беру ... ... ... алғышарт ы деп
есептейді.
Бір жағынан, оқыту технологиясы – ол ... ... ... әдістері мен тәсілдерінің жиынтығы, ал екінші жағынан, оқыту
үрдісінде оқытушының қажетті техникалық, ... ... ... ... әсер ету ... ... ғылым. Оқыту технологиясында оқу
мағынасы, әдістерітәсілдері өзара тығыз ... ... ... ... ... оқу ... ... сәйкес оқыту тәсілдерінің әдістерінің ең оңтайлы, қажет
мағынасын тыңдай ... ... ... ... құрылымына
мыналар кіреді:
-оқыту мақсаты;
-оқыту мағынасы;
-педагогикалық өзара қатынас құралдары;
-оқу ... ... ... ... нәтижесі.
Педагогикалық технологияның мәні жайлы соңғы онжылдықта белгілі болып
келген көптеген анықтамалар бар.
Технологияны – қандай да ... ... ... ... тәсілдердің
жиынтығы( орыс тілінің түсіндірме сөздігі).
Технология – бұл ... ... ... ... ... технологиясы-дидактикалық жүйесінің құрамдас бөлігі(М.Чашанов)
-Педагогикалық технология - әлеуметтендіру мен оқытудың ... ... ... үйлестіретін, тәрбиелеу амлдарын
анықтайтын ... ... ... ол педагогикалық
барыстың құралы болып табылады( Б.Т.Лихачев)
- Педагогикалық технология - оқу процесін іске асырудың ... ( ... ... – оқытудың жоспарлы ... ... ( ... ...... мен мұғалімнің толық жабдықталған
шарттарын қамтамасыз ... оқу ... ... ... ... ... бірлескен педагогикалық іс-қимылдарының жан-жақты
ойластырылған моделі ( В.М.Монфсьв).
- Педагогикалы технология- білім беру ... ... ... ретінде қарастыратын техникалық және адамның қорларды есепке ... ... ... ... мен оқытудың барлық процесін
анықтау, ... ... ... ( ... ...... ... жету үшін
қолданылатын барлық жеке ... ... ... ... ... мен ... ... істеу ( М.В.Кларин).
- Педагогикалық технология- алдыңғы авторлардың барлық анықтамаларының
мағынасын бойына сіңірген мағыналы қортындысы ( ... ... ... үш ... ... ... ... іс жүргізу.
Сонымен, педагогикалы технология оқытудың ұтымды жолдарын зерттейтін
ғылым ретінде ... ... және ... ... ... жүйесі
ретінде, оқытудың шынайы барысы ретінде де қарастырылады.
Педагогикалық технологияның ... ... ... ... әлеуметтік ғылыми ... ... ... ... ... ... ... және шетелдік педагогиканың
өткенінің барлық жақсы жинақталғаны болып таблады.
Педагогикалық жүйенің табысты жүзеге асуы үшін оны ... ... ... ... ... ... педагогикалық технология педагогикалық ғылымм мен іс-
тәжірибе жетістіктерінің жиынтығынан, бұрынғы тәжірибенің дәстүрлі ... және ... ... ... ... ... ... тұрады.
Бірдей технология түрлі орындаушының қолында әр кезде басқа болып
көрінеді.
Бұл жерде мұғалімнің ... ... жеке ... оқушылардың ерекшеліктеріне, олардың жалпы көңіл-күйіне,
сыныптағы психологиялық ақуалға көңіл бөлу ... Бір ... әр ... ... жеткен нәтижесі де әртүрлі болады, бірақ
осы ... ... ... ... жақын болады.
Яғни, педагогикалық ... жеке ... ... ... ... технология» деген түсінік «оқыту әдісінен» кеңірек.
Технология- оқыту мақсатына осы ... ... ... жету ... сұраққа жауап береді.Технология – алдын ала ... ... іске ... бағытталған іс-әрекеттердің барысы және ... ... ... ... ... технологияның нақты
шарттарын таңдау болып табылады.
Ол тұлғаның жеке ... ... және ... ... ... ... ... сондай-ақ олардың дайындығының
шарттарын таңдауды талап етеді.
Дамыта оқыту технологогиясы -сабақта
Бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... оқыту" технологиясы басшылыққа алынады. Себебі ... ... ... ... ... әрбір бастауыш сынып мұғалімі "Дамыта ... ... ... ... негіздерін толық
меңгеріп, өз іс-тәжірибесінде шығармашылықпен қолдана білуі тиіс.
I. Бағдарлау -мотивациялық кезең.
Бул кезең - оқу ... (ОМ) қою ... ... ... үй тап-
сырамасын тексеру барысының орныңа алынған бул кезең ... екі ... ... білімдерін бір деңгейге алып келу.
Оқушыларды жаңадан түсіндірілетін ... ... ... ... ... өткен сабақтың материалымен тығыз байланыстыра отырып жаңа ... ... ... ... білімдердің барлығы актуалдандырылады.
Оқушылардың барлығын бірдей деңгейге жеткізіп алу үшін мұғалім алдың
ала оқушылардың есіне түсіретін, толықтыратын, ... ... ... сурақ-тар мен тапсырмалар даярлайды.
2. Оқу міндеттерін (ОМ) айқындау.
Оқушыларға мазмұндық жағынан тізбектеле ... ... легі ... ... ... ОМ ... ... жасайды. Соның негізінде
оқушылардың жаңа тақырыпқа қарай бет ... ... ... ... ... ... қалайды.
Негізінде осы екі құрылым арқылы I кезеңде 7-8 тапсырма орындалады.
Соның ең ... ... ... ... немесе тәжірибе көрсетіледі.
Оқушы неге таң қалады?
Өйткені, оқушыға соңғы ... ... ... ... ... ... өткеннен туындап тұрады. Ал мұғалім өткен мен әлі ... ... ... ... ... қою арқылы оқушылар үшін проблемалық
жағдаят туғызады.
Проблемалық жағдаяттар туғызу - сабақтың ең күрделі де ... ... ... бұл ... ... өтілуіне үлкен мән бере ... ... ... осы проблемалық жағдай туғызуда жатыр. Жаңа
тақырып-ұтың сәтті меңгертілуі осы ... ... ... және ... мазмұнда жасалғандығына тікелей байланысты.
Мұғалімге біз бұл сәтті былайша түсіндірер едік.
Оқушылардың білетін біліміне сүйене отырып, жетекші ... ... ... ... тереңдей берген проблемалық жағдаят туғызу
сәтін мүғалім тұтас бір ... ... ... сезіндіруі керек.
Оқушылардың осы сәтті сезінуі мұғалімге олардың таңғалысымен, кез
болған проблеманы шеше алмаған қиналысымен ... ... ... ... ... ... ... сол пәннің ішкі заңдылықтарын тауып ала
білуі керек және ... сол ... ... ... қоса ... ... жағдаят оқушыларды осыны туғызған себептерді
іздеуге күшті түрткі болады. Ал мұғалімнің сезімге толы сөзі мен ... ... ... ... қабілеттерін оятып, іске қосуға
күшті фактор ретінде қызмет атқарады.
XХІ ғасыр Педагогикалық технологияның бір түрі — сын ... ... ... ... ... ... ... алға
қойылады.
Ол үшін бала өзінің бұған дейінгі білетін амалдары мен ... ... ... жеткіліксіз екенін түсінетідей жағдайға жағдай ... ... оны ... ... ... ... ... 3 құрамдас бөліктен тұрады:
1. Оқу мақсаттарының қойылуы.
2. Оны ... ... ... ... Шешімнің дұрыстығын дәлелдеу.
Бұл үшеуі дамыта оқытудың Д.Б.Эдьконип, В.В.Давыдов жасаған жүйесінің
негізгі компонеттері.
Оқушыларға ешқандай дайын үлгі берілмейді. Мақсатты шешу, талқылау ... ... ... ... Ал ... тек ... бағыттаушы.
Шешім табылған кезде әркім оның дұрыстығын ... ... ... Әр ... өз ... ... ... мүмкіндік беріледі.
жауаптары тыңдалады. ... ... ... ... бола ... ... ... тағы бір ереқшелігі сынып оқушыларын ... деп ... ... ... ... үшін қолайлы жағдай жасалуы тиіс.
Әр оқушының өз қабілеті жеткен жерге дейін еңбек етті ... ... ол өзін ... ... Мұғалім мен оқушының арасында жақсы қарым-
қатынас туады.Ол үшін баланың жауабы мұқият ... ... ... ... ... керек. Сын тұргысынаи дамыта оқыту ... ... ... ... бір ... ... отырып. оның неге қатысты екенін
зерттеу. Сын тұрғысынан ... ... 1). ... ... ... ... 3). ой толганыс кезеңдерінен түзіледі. 1 1. Қызығушылыкты
ояту: үйрету үрдісі - бұрынғы
Қай заманда да мектеп қоғамның ... және ... ... ... ... Жаңа ... бет бұру оңай
емес. Рухани жан дуниесі бай, ... ... ... ... ... қана ... тірегі бола алады.
XXI ғасыр білімділер ғасыры болмақ Білімділерді аялап тербетер, баптап
өсірер ... ... ... ... саяси-мәдени дамуына үлес косатын.
әлеуметтік цивилизацияға көтерітетін, қарасатын, денсаулығы мықты азаматты
төрбиелеп ...... ... қауымының бүгінгі тандағы жетпес
міндеті.
Сондықтан, мұғалімнің алға қойған маңызды ... бірі — ... жеке ... ... ... оны ... Әр ... қабілетін танып-
біліп, дамытып адам дәрежесіне жеткізу "үшін, ... ... бет ... педагогика теориясына елеулі өзгрістер еніп, жаңа көзарастар
пайда болды. Әрі білім беру құрылымында жаңа технология өмірге келді.
"Технология ...... ... істегі, шеберлікіегі. өнердегі
адамдардың. ал, педагогиакалық технология — педагогикалық ... ... ... ... ... ілім амалдары мен әдістемелік
құралдардың жүйелі жиынтығы"', - деп түсіндіреді В. ... ... ... жүзеге асатын ... ... Ал, ... жүйе - дара ... ... ... бір ... жету жолындагы арнайы педагогикалық,
ықпалды ұйымдастыруға қажетті ... ... ... құралдарын
жиынтығы.
Олай болса, дәл қазір бізге осы педагогикалық технологияны дамыту.
оның практикада пайдалану шарт.
Шаталов ... ... ... ... ... Үздіксіз қайталау, кезеңдік бақылау, ірі ... ... ... ... ... ... негізіне бағыттау.
2. Жекелей әрекет жасау.
3. Ізгілікті қарым-қатынаста ... Күш ... ... ... ... өсу ... ... жетелеу,
болашаққа жол ашу.
6. Тәрбие мен оқытуды байланыстыру,
Мақсаты:
1. Білм, білік дағдыңы ... Жеке ... ... ... ... ... оқыту.
3. Жеделдете оқыту.
Ерекшелігі:
1. Материалдар ірілендіріп беріледі.
2. Блок түрде беріледі.
3. Оқу ... ... ... ... ... ... ... әдістемесінің негізгі элементтерінің бірі-тірек
сигналдары. Бұл – игерілуге тиіс ... ... ... ... схема.
Көрнекілікке негізделген тірек сигналының жаңа сабақты тусінуді және ... ... ... ... ... ... сызба, схемалар мектепте игерілетін білім сипатына
сәйкес эпизодты қолданылады.
Шаталоетық көрнекі ... ... ...... ... берілетін ерекше ролінде.
Тірек сигналдарын қолдану теориялық білімнің кең ... ... ... ... бөлшектері жиыньығын бірдей қамтуды ... ... ... орнатуға, салыстыруға, материалды логикалық
өңдеуге және оның ұзақ есте ... ... ... ... ... ... бағалау мен өзін-өзі бағалауды қамтамасыз етеді. Тірек
сигналдары – оқыту ... ... және ... ... сигналдарындағы таңбалар саны, оларды безендіру ерекшелігі
(түсті бояуды қолдану, фармалары, ... ... ... ... қанағаттандыратандай болуы қажет: игеру мүімкіншілігі, безендіру
мәдениеті, формалардың әртүрлілігі, сезмдік кұндылығы және т.б. Бұл шарттар
көрнекі ... ... ... ... ... ... теориялық білімді іріленген блоктар түрінде
беру принципін іске асыруды қамтамасыз ... ... ... іріленген блоктар түрінде береді,
бұған программаның үлкен тараулары енуі мүмкін. Бұл жүйемен ... тек ... ... ғана ... ... ... ... сигналдарында түсініктер маңызына қарай
сыныпификацияланады (қызыл түспен–ең маңыздысы, жасылмен – одан ... сол ... ... қолданудың әр түрлілігі, тірек ... ... және ... ... ұштасуы, оның
маңыздылығы бойынша сыныпификациялануы – ... ... ... ең ... ... ... беру ... ұғымдарды диференциялап топтауды,
оларды талдаудың жалпы тәсілін бөлуді, олармен жұмыс ... ... ... ... ... жеті ... ... түрады. Олардың әрқайсысының мазмұның ашайық.
I. Теориялық білімді алдың-ала ірілендірілген ... ... алға ... ... ... ... ... оқушылар жаңа материалдың
микромөлшерін ғана оқып, одан соң оны ... және есеп ... ... ... ... басында блоктарға топталған теориялық
материал өтіледі. ... ...... ... және
заңдылықтар бір-бірімен логикалық біте қайнасқан жаңа білімнің ... ... ...... ... ... блок құру ... құрастыруға және тірек сигналдары жүйесін кодтауға мүмкіндік
туғызады.
Теорияның ... ... ... ұсақ ... қарастырылмайды,
олар кейінірек не жеке қарастыралады, не ... ... ... ... ... жаңа ... ... өтуді, басты мәселеге көңілді көбірек
аударуды, себеп-салдар байланысын ... яғни жаңа ... ... ... ... ... ... бірнеше блоктарды оқытудан соң өзара тексеру сабағы
жүргізіледі, мұнда жұмыс қорытындыланады, оқушылар ... ... ... ... әрқайсысына үлгірім экраныңда қорытынды баға қойылады. «2»
қойылмайды.
Бос клетка қалдырылады және ... ... ... ... ... мүмкіндік беріледі. Одан әрі оқушылар жалпылай есеп
шығаруға кіріседі. Жол ... ... ... ұсақ ... ... «түзету-жөндеу жұмыстары» жүргізіледі. Теорияны
оқытудан үнемделген уақыт оқулықтағы есептермен ... ... ... арналады.
II. Жаңа сабақты түсіндіруде екі рет ... және ... ... ... негізінде білімді меңгерту принципі.
В. Ф. Шаталов тұжырымы: «Оқыту үдерісінде оқушылардың творчествосы тек
терең және тиянақты білім негізінде ғана ашылады. ... тек ... ... ... ал ... екінші».
Жаңа сабақты түсіндіру ең кені екі рет жүргізіледі. Біріншісі дәстүрлі
әңгіме, ... ... ... ... ... әңгімелесу
түрінде өтеді.
Оның мақсаты – барлығын талдау – түсіну (ұғымдарды, кұру ... т. б.), яғни ... және ... ... ету. ... ... және ... тірек плакат (сигнал) ... ... да ... ... ... ... ... болады.
Сабаққа дейін тақтаның артқы бетінде әр туспен кескінделген ... ... ... ... кезеңінде ғана ашып көрсетіледі.
Екінші рет қайталап түсіндіруде шектен тыс ұсақталу, ... ... ... ... ... бұл ... ... кезеңінің орныңа
жүреді және дәстүрлі оқытудағы жаңа сабақты меңгеріп үлгірнеген оқушының
шала түсіндіруінен гөрі әлдеқайда ... ... ... ... бірінші және екінші қайталауда қаншама ұғымды
түсіндірілгенмен, барлық оқушылар оны ... ... және ... ... есте ... ... толық іске асырылды ... ... бұл ... ... ... практикада кең қолдану
мүмкін емес.
Жалпы Шаталов әдісі бойынша теориялық жаңа материалды ... ... ... ... кезең – мұғалімнің оқу материалын толық түсіндіруі;
2-ші кезең – оны тірек ... ... ... мазмұндау, мұнда
материалды «блоктық қабылдау» жүреді;
3-ші кезең - оқушылар ... ... бар ... ... ... ... ... алып танысады, өз
альбомдарына желімдейді;
4-ші кезең – оқулықпен және үй ... ... ... бар бетпен
жұмыс;
5-ші кезең – келесі сабақта тірек сигналдарды жазбаша еске түсіру;
6-шы кезең - жолдастарының ауызша ... ... ... алдыңда немесе
орныңан).
Шаталовтың әдістемесі бойынша жаңа сабақты түсіндіру кезінде ... ... тек ... ... ... ... қос ... психологиялық іс-әрекет тиімсіз). Осы әдістемемемен
орта және жоғары кластарда жаңа ... ... соң бұл ... ... ... ал ... өткен материалдан – қанша болса
да рұхсат.
Өткен тараулар материалынан – қалағандарынша, ал жаңа тақырып бойынша
ешнәрсе, Жаңа сақбақты екі рет ... ... ... ... ... әр ... жаңа тақырып бойынша жаттығуларды толық қабылдауы
мүмкін емес.
Психологиялық тұрғыдан қарағанда, оқулық тексін мұғалімнің ... ... ... ... сигналдарды оқушылардың өзіндік іс-
әрекетін ұйымдастыру кұралдары мен мнемотехника тәсілдері ретінде қолдануды
оқушылардың ой ... ... ... әдістерін дамыту деп қарастыруға
болады.
Шаталоетың бақылауы бойынша, оқушылар бұл тәсілдерді жаңа текстермен
жұмыс жасағанда кең қолданатыны байқалады.
Шаталовтың ... ... ... әдісі де жаңа формалы белеенді іс-
әрекетті талап етеді. Игерілген материалды ... ... ... және ... ... беру (бір ... 50 оқушыға дейін) сөйлеу
мәдениетін және оның ... ... еске ... ... ... бергенде оқушылар тірек сигналдары бар, беттерді
(магнитофон арқылы акырын ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Мұнда бірнеше ойлау операцияларын орындайды: баяндау жоспарын есте
сақтау, өзінің баяндауы тірек сигналдар арасындағы ... ... ... Бұл жаңа ... ... ... өз
қабілетіне сенімділігін арттырады. Жазылғандарды оқушылардың өзара тыңдауы
және бағалауы – бұның бәрі белеенді ... ... ... ... ... ал ... сигналдарды қолдану дайындық ... ...... ... ... білімнің іріленген бөлшектерін игеру, ... және ... ... ... ... және ... еске түсіру
оқушылардың оқулықпен жұмыс істеу белеенділігін арттырады.
Шаталоевтың методикасы жаңа материал мазмұның түрлендіре, қайталау
жолымен әсте ... ... ... Бұл: үйде ... ... оқулықтың
сәйкес бөліміне байланыстырып оқу, келесі сабақта тірек сигналдарды жазбаша
қайталап еске түсіру, ... ... және ... да ... ... ... сигналдарға жан беру, магнитофон арқылы (ақырын) сұрау,
мұғалімге ... ... ... ... ... ... ... және т. б.
қайталау түрлері және ... есеп ... ... ... оқылған материалды қайталаудың ерекше манызды
формасы - өзара тексеру беттерімен жүргізілетін ... ... ... ... 3 ... 5- ... 2 бет, 6- сыныпта 3 ... бір ... ... ... ... Ол ... бойынша білім
тексеруді оқушылар өзара немесе консультанттар (жоғары сынып ... ойын ... ... егер ... ... (30 – 40 сұрақ)
біреуіне жауап бермесе, басқа сұрақтарға жақсы ... ... ... баға қойылмайды.
Ал мұндай жағдай егер екі рет кездессе, онда ол оқушының партасынан
жалаушасы алынып, әрі қарай сұрау ... ... бәрі ... ... ... ... ... Мұнсыз оқушылардың ойлауын дамыту
мүмкін емес.
III. Жоғары қиындық деңгейінде оқыту принципі. Бұл принцип ... де, ... ... ... де ... ... талап
етеді.
Мұнда есеп күрделілігінің артуы тапсырманы жүйелі жеңілдету тәсілімен
қатар жүргізілуі ... яғни ... мәні ... ... қиын ... ... есептер (бастапқыларына қарағанда күрделірек болса да) шығару.
Осыған қосымша белгілі бір жаттанды жолмен шешуді ... ... ... ... (көп енбектенуді де қажет етпейтін) сабақта да,
үйде де шығару. Ал осы ... ... ... алмайтыны алдың ала
белгілі болса да, беруге болады (барлығын шығару қажет). Қиындықты жеңуге
тырысу ... ... ... ... ... есеп ... десе де, ерік ... «Үйге
тапсырма» сөзі «мынадай есептер шығаруды ... ... ... жұмысы тақырып бойынша емес, оқылған тұтас курс ... ... ... күні ... ... беру саласында ірі өзгерістер дүниеге
келіп, білім берудін дүниежүзілік жаңа сатысына көтерілу ... ... ... ... формасы бұрынгы білім беруді ғана нсгіз еткен дәстүрлі оқыту
форма-сынан жекс тұлғаны қалыптастыру формасындағы сапалы ... ... ... ... ... үйрену іс-әрекетін басты форма ете отырып.
Іс-әрекет барысында өзін-өзі басқару мен өзара әсерлесіп үйренуді іске
асыру ерекшелігіне ие ... ... ... мақсатына жету үшін оқулықты
жете түсіну негізінде оқыту іс-әрекетін мұқият жоспарлауға ... ... ... ... ... ... ... әдістерін колдануда.
Бірақ, барлық мұғалімде ортақ оқыту технологиясы ... ... ... ... ... емес ұл ... ... сапасына ықпал етпей коймайтыны сөзеіз.
Сондықтан қазіргі сыныптық оқытуға ... ... ... ... икенді. Нысаналы оқыту технологнясын пайдалану қажет
деп санаймын әрі ... ... ... ... ... технологиясы бүгінгі күнде дүние жүзі бойынша тәлім-
тәрбне саласында орасан зор ықпал көрсетіп ... ... ... бұны АҚШ, Жапон, Қытай сынды көптеген дамыған елдер өздерінің
білім беру саласында кеніне қолданады. Нысаналы ... ... ... және ... Блумның "Тәлім-тәрбие нысанасын түрге бөлу"
теориясы мен "игеріп оқу" теориясы; ... ... ... ... ... ... дегеніміз окыту мазмұның
нысаналандыру, жүйелндіру, ғылымиландыру және оны игерудің ... ... сол ... ... ... ... ... мақсатына жету
деген сөз.
Нысаналы оқытуды теориялық жақтан түсіну үшін ... ... ... ... теориясы мея "Игеріп оқу" теориясына қыскаша ... ... ... ... ... ... теориясы Адам өмірінде істелуге
тиісті әрқандай бір жұмыс ол үлкен ... кіші ... ... да бір
нысынаға жетуді көздейтіні ақиқат. Дәл сол ... ... ... да ... ... ... ... ететіні шындық, екінші сөзбен айтқанда,
оқыту ... өзі ... ... оқушының болашақта қан-дай жетістікке
жетуін, қандай адам болу ... ... ... алуы ... Осы
тұрғыдан келіп оқыту нысанасын Блум: таным саласындағы нысана, сана-сезім
саласындағы ... және ... ... (қабілет) саласындағы нысана деп
үш салаға бөледі.
Таным саласындағы нысана дегеніміз оқушының үйренген білімін ... және ... тану ... ақыл-парасат пен қабілеттің калыптасу
нысанасын, яғни, білім алу мен ... ... ... ... ... ... ... мінез, кұндылық
көзқарасі, сондайақ бейімділік қабіті ... ... яғни ... ... факторлар жағындағы нысананы көрсетеді іс-әрекет
шеберлігі саласындағы нысана дегеніміз - ... және ... ... ... ... ... оның ... нысанасын белгілі өлшем бойынша тәртіпті
түрде жүйелеп айқындық пен жүйелілік қалыптастыруынан ... Ол ... ... ... мұқият зерттеу жүргізу аркылы қол жеткізді әрі
бұл еңбегі Блумның әлемдегі атағын да асқтата түсті.
Бұрын жұрт бір ... ... ... ... оның тек ... ғана назар аударатын, ал Блумның таным ... ... ... ... ... ... ... бағалау) қамтиды, яғни, оқушылардың
әр түрлі қабілеттерін ... ... алға ... Бұл, бұрынғы
көзқараска өте ылғары көзкарас екені. айкын.
Сондықтан қазіргі кезде бүкіл дүние жүзінің білім беру ... ... ... оқушылардың қабілетін жан-жақты тәрбиеледі дәріптеп
келеді. Білім теориясы оқушыны бағалаудың ортақ ... ... ... қояды.
Бұл шем мұғалімдердің өзара тәжірибе алмасу қызметі мен бағалау
кызметін де алға бастырады.
Сөйтіп, бағалаудың ... ... ... ... таным саласындағы
оқыту нысанасы бүгінгі күні көптеген елде ... ... мен ... ... ... айналды.
ІІ "Игеріп оқу" теорясы "Игеріп оку" теориясы дегеніміз сыныптық окыту
кезінде үздіксіз кері байланысқа шығу және дер ... ... ... қажетті үйрену уақытын беру және көмектер көрсетіп отыру, сол
арқылы көп ... ... ... ... ... өлшемге жету
түрасындағы теория.
Бұл өз ішіне екі мазмұнды қамтиды:
(1) ... мен ... ... ... туғызу.
(2) оқытуды өнімді түрде дербестендіріп, көп ... ... ... көмектесу.
"Игеріп оқу" теориясы өте өнімді оқыту тәсілі ... оның ең ... - көп ... ... ... үйрету нәтижесіне жете алмауы
олардың ақыл-парасат жағындағы кеніст-ігінен ... ... ... сай ... ... ... мен оқыту көмегінің жетіспеуінен
болады, егер мектеп оларды лайықты үйрету шартжағдайымен қамтамасыз етее
болғаны, ... ... ... оқытқан нәрселерді игере алады, оқытудың
міндеті - тек қана ... ... ... ... қажетті материалдармен
қамтамасыз ету деп қарайды.
"Игеріп оку" теориясының іс жүзіндік ... ... ... ... ... Мұғалімнің оқушы үйретуіндегі көмекші күшін ... ... ... ... ... оқи ... ... мұғалімде оқыту
үміті, оқушыда оқу сенімі болады.
2. "Игеріп оқудың" ... ... оның ... байланыс пен
толықтыру" барыстарының сәтті орындалу-орындалмауына байланысты. Блум:
дәстүрлі ... ... ең ... қайшылық - біртұтас оқыту мен жеке
қажеттілік арасындағы ... бұл ... кей ... үйрену
қызьғушылығын жояды, ал ... ... "дер ... кері байланыс
орнату, толыктыру, үйренуді ... ... ... ... ... ... қызықты оқыту ортасы калыптасып, біліміне карай
оқыту, барлық ... ... алу ... көзқарасты іске асырып, оқыту
сапасын ... ... жол ... деп санайды..
3. "Игеріп оқу" - "Тәлім-тәрбие нысанасын түрге бөлу" ... ... ... сан жүргізіледі. Бұл ... ... қою, ... жаттығу орындату, тексеру жүргізу барысындағы білім
мен ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың ұқсамаған сатыдағы ... ... ... тигізеді.
4. Оқытуды бағалауды тек оқушыларға балдық жүйе бойынша баға ... ... ... ... ... ... ... қүралына
айналдырады.
Бұндай тексеру қалыптаса келе оқушыларға ... ... ... табысқа жетудің шаттыгын сыйлайды.
5. "Игеріп оқу" теориясы окушылардың ... ... ... ... ... ... әсіресе оқуда нашар ... ... ... ... татуға көмектесуге ерекше мән береді.
Нысаналы оқыту барысы
1. Байқап көру және толыктау барысы-"Байқап көру" ... ... ... ... қажетті даярлық білімін тексеріп көру ... ... ... ... көру ... ... кеншіліктерді түрлі
формалармен (оқулықты оқыту, өзара пікір алмасу, түсінік беру) толықтыру
барысын керсетеді.
Оқыту мазмұны жалғастылыққа ие ... ... Жаңа ... ... кеткен білім негізінде, окушының тырысып үйренуі ... ... ... ... бір жаңа ... игеру үшін, сөзеіз даярлық
шарты болуға ... ... ... ... ... ... оның жаңа
үйренуіне 50% тік ықпал жасайды. Міне бұл ... ... ... жету-
жетпеуі оның алған біліміне байланысты екенін көрсетеді.
Нысананы көрсетіп түсінік қалыптастыру-Нысаналы оқытудың ең ... ... ... ... оны окыту ... ... ... ... ... ... болғаннан кейін бүкіл бір ... ... сол ... ... ... нысанасы мұғалім мен оқушының окыту және оқу ... әрі ... әрі ... жері болады.
Мұғалім мен оқушыда ортақ нысанаға жету сезімі болғандықтан,
сыныптағы оқыту үйлесімді де ... ... ... ... мен оқу өзара
сәйкестік табады.
Оқыту нысанасы жаңа сабақты бастаған кезде немесе оқыту барысында жеке-
жеке көрсетілуі қажет.
Нысананы ... ... ... ... әкеліп көрсетуге де, сабақ үстінде
жазып көрсетуге де немесе бейне магнитофон, кодоскоп арқылы көрсетуге ... ... ... ... ... 1-2 минуттан аспауы керек.
Нысанаға жету- Жаңа сабақ өткізу - сынып ... ең ... Ол ... жоспарланады да, нысанаға мұғалім мен оқушы болып
ортақ кимыл арқылы қол жеткізеді. Бүған әдетте 19-20 ... ... ... ... ... белгілеу, бағыттау және бағалау сынды барыстар
бүкіл оқыту кимылының негізі болады. Сондықтан мұғалім оқыту барысында
саналы ... ... ... карай жетектеп, нысана төңірегінде үйрену
ұйымдастырып арқылы, нысанаға жету үшін белеенді ... ... ... Бұл ... ... дәстүрлі оқытудан басты айырмашылығы болып
табылады.
Нысаналы ... тағы бір ... - кері ... пен ... ... барысында бастан аяқ қайталанып отыруы. Кері байланыс пен
толықтыру ... ... ... барысында жасалған әрбір қадамның
нәтижелілігін тексеріп, мұғалім мен ... ... ... оқытудың
өнімділігін арттырады.
Сондықтан кері байланыс пен толыктыру окыту барысын меңгеру ... ... ... ... ... нақты мазмұныңа жету мәселесіне келетін болсақ, оған
жаңа сабақ өту ... әр ... ... ... ... жетуге
болады. Мысалы, "түсіну" мазмұныңда оқушыларға оқуға ... ... ... ... ... ... ... жетуге болады; "есте
сақтау" мазмұныңда ... ... ... ... ... онан соң сұрақ
қойып жауап алу ... ... ... ... ... ... ... оқушы түсінігін қиындық туғызатын мазмұнды мұғалім бір жағынан
түсіндіріп, бір жағынан талқылап, жинақтап, ... ... ... ... ... талдау және жинақтау" нысанасына
оқушыларға нақты сұрақтар кою, жаттығулар меи есептер беру ... ... ... ... ... ... мұғалім көрсеткен нысанаға
салыстыру ... ... есте ... бұл барыста оқушының ұғымды түсінуіне, қателескен жерін
түзуіне ... және ... қай ... ... оқу
керектігін, қосымша қандай материал қарау керектігін ... ... ... ... ... ... тексеру-Оқушылардың нысанаға жеткен-
жетпегенін тексеру үшін мұғалім әр түрлі сұрақтар қойып, жауап алу ... ... егер ... ... ... ... ... Әдетте
бұған 5 минуттай уақыт кетеді.
6. Тапсырма беру- Берілетін тапсырма оқушылардың осы сабақтан ... ... ... ... ... тікелей көмегі тиетін, даярлық
негізіндегі тапсырмалар болу керек. бұған әдетте 1-2 минуттай ... ... бес ... ... ... болып, ол мүлде
өзгермейтін қағида емес, оқытудың іс жүзіндегі ыңғайына карай оны толықтап
тағы да басқыштар ... ... кей ... алып ... ... оқыту
жоспарына тіке байланысты басқыштарды ғана пайдалануына әбден болады.
Жалпы алғанда "Нысаналы оқыту ... ... ... ... ... ... ... үйрену, селбесіп үйрену және өзін-өзі басқарып
үйрену талабына өте жаксы үйлеседі. Бұл оқыту ... ... ... ерекшелігі де, басты айырмашылығы да осында.
Деңгейлеп оқыту ... ... ... ... ... ... ... жаңа
технологиясы бойынша, дифференциялды және дербес деңгейлік принциптерінің
талаптарына сәйкес ... ... ... ... арналган жаңа
тұрпаттағы оқулықтар мен оқу құралдары қажет.
Бұлар:әңгімелесуші-оқулықтар және оларға ... төрт ... ... жұмыс дәптерлері.
Әңгімелесуші-оқулық бойынша оқушылар жаңа тақырыпты өз ... ... ... өзі ... ... ... бекіткеннен кейін, ... ... ... ... ... тапсырмаларға, мысалы ... ... ... ... деңгейдегі тапсырмаларға:
1) Жаттап алуға лайықталған болуы керек.
2) Алдағы сабақта жаңадан меңгерілген білімнің өңін ... ... ... ... ... ... жаңа тақырып үшін типті және өмірмен ... ... ... ... ... ... жаңа тақырыпты игеру соңында
шығарған есептерге ұқсас тапсырмалар құру арқылы орындалады және олар
оқушының өзі ... ... ... ... ... арналады.
Мұндай тапсырмаларды құрастырған кезде-олардың танымдылығы мен
қызықтылық жақтарына ерекше көңіл аударған жөн.
Екінші деңгейдегі тапсырмаларға:
1.Өтіп ... ... ... және ... ... Бұлар өзгертілген жағдайлардагы тапсырмалар, яғни бұрынғы
тапсырмаларға ұқсас, бірақ оларды ... үшін ... ... ... ... ... ... Мұндай іс-әрекетке келтіретін
тапсырмалар: мәтінмен берілген кері есептер; кері ... ... ... ... ... ... ... жетілдіруге берілетін тапсырмалар.
Оларда біздің ұлттық ерекшеліктеріміз ескеріліп, ... ... ... ... ... ... ... есептер, ребустар
мен сөзжұмбақтар
Үшінші эвристикалық деңгейдегі тапсырмалар ... ... ... (эвристикалық) түрдегі ... ... ... жаңа ... ... ... ... қарапайым
білімдерін (заңдылықтар шығару, анықтамалар, анықтамалар, формулаларды
жаттау, т.с.с.) жетілдіріп, тереңдетумен қатар, ол тағы да жаңа ... өзі үшін ... ашуы ... ... Мұндай жұмыс анализ бен
синтез және ... ... ... ... ... ... ... қажет етеді.
Мұндай есептерді шешу барысында оқушылар жаңа есептерге тап болады да,
проблемалық жағдай туындайды. Оны шешу үшін ... жаңа ... ... әдіс, тәсілдермен шешілетін есептер құрастыру: және оны
өздігімен шығару, өмірден ... ... ... ... графиктер
салу, жергілікті жағдайда өлшеу жұмыстарын жүргізу, көрнекі құралдар
дайындауға ... ... Ой ... ... дағды
қалыптастыратын тапсырмалар.
3)Өздігімен шығару, өмірден алынған мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... тапсырмалар. Ой
қорытуға арналған, дағды қалыптастыратын тапсырмалар.
Төртінші шығармашылық деңгей тапсырмалары:
1) Оқушылардың алған өмірлік ... мен ... ... ... мен ... ой ... нәтижесінде жаңаша,
бұған дейін болмаған, белгілі бір дәрежеде олардың жеке ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарды оқулыққа сүйенбей мұғалімнің көмегінсіз
қорытып шығару). Сонымен, айтатын болсақ бұлар:
Бірінші ... үшін - ... ... мен ... командалар
мен операторлар қызметін жаттауға арналған. Жоғары деңгейлер үшін - ... өз ... ... мен ... оларды, ... және ... ... ... ... ... ... технологиясы жағдайында:
-оқушылардың өздігімен ... ... ... ... ... төрт ... бойынша қарастырылып;
-оқыту-проблемалық принциптер бойынша жүргізіліп;
-барлық деңгейдегі тапсырмалар қызғылықты мазмұндалған ... ... ... болады.
Сондықтан да, жаңа технология бойынша сабақ беруші мұғалімдер, ... де ... ... бас ... байқаған.Оларға өзара
бәсекелесе отырып жұмбак, ... ... ... ... әр ... ... ... өтіп жатқан тақырыптан барынша
көп ұпай алуға тырысқан, себебі, ертен жаңа тақырып басталады.
Нәтижесінде «екіліктер» жойылуымен ... ... алып ... өзі ... ... ... ... "үлгерімі кейіндеп қалып, өз құрбыларын,
белгілі бір ... қуып жете ... ... ... жұмыс
істеуіміз қажет? " - ... ... ... Бұл ... де ... жағдайда, барлық тапсырмаларды мезгілінде орындаған ... ... ... ... өздігімен жұмыс істеп жатқан кезде мұғалімнің
де үлгерімі төмен оқушыларға ... ... ... ... ... Ол
сынып оқушыларының өздік жұмыс іс-әрекеттерін тек ұйымдастырып, басқару,
жалпы бақылау жасау және балалардың өз-өзін ... ... ... Бұл ... ... ... ... үйреншікті бақылау мек
бағалауға қарағанда деңгейлеп оқыту барысындағы бақылау тек ... ... ... ... ... ... ... "қабілетті" және "қабілетсіз" деп жасанды түрді әртүрлі топтарға
болуді болдырмау. Осы арқылы деңгейлік және дербес ... ... ... ... ... ... принципі де сақталады.Денгейлеп
оқыту барысында оқушының ... ... ... ... ... ... отырылады. Қандай оқушы ... ... ... ... ... жұмысын "оқушылық", "міндетті", ... ... ол. үшін ... болса да, тапсырмаларын орындаудан бастайды.
Барлық оқушылар жұмысын бір мезгілде бастап; әрқайсысы білім игерудегі
өз қабілетіне қарай, өз билігіне жетеді бұл ... пән ... ең ... оқушыга тірек білімін ғана Меңгеріп, үй тапсырмасын орындау
барысында тек сүйікті пәні ... ... ... ... көтерілуіне
уақыт үнемдеуіне себеп болады.
Нақтырақ айтсақ:
Әр оқушының, әр пәннен 100 % үлгеріміне қол жеткізудің кепілі ... оқу ... ... ... бойынша ең болмағанда міндетті бірінші
деңгейді игеруін толық ... ... Бұл, өз ... мемлекеттік
стандарттардың минималды талаптарының орындалуына кепілдік беріп, Қазақстан
Республикасының Білім туралы Заңының ... сай ... және ... ... ... ... тарту проблемасын шешеді.
Олардың әрқайсысы 1-ші деңгейлік тапсырмаларды орындауға міндетті және
жоғарғы деңгейлік тапсырмаларды орындау ... ... бір ... ... өз ... ... ... отырып, өз ... Бұл ... ... деңгейлік тапсырмаларды орындау әр
оқушының күнделікті мақсатына айналады.
Деңгейлік ... ... ... үшін оқушылар сол деңгейді
игергені сәйкес ұпай ... ... ... үшін - 5 ... ... ... - 15 ұпай, үшінші деңгей үшін - 30 ... Ең ... ... ... ... тапсырмаларды, әрине, дарынды да, еңбекқор
оқушы орындай алады.
Деңгейлік тапсырмаларды орындау арқылы көбірек ұпай ... ... ... ... беріледі және дамыта оқыту принципі ... ... ... ... мен ... ... жақсы жағдай жасалады.
Сонымен, әр деңгейдегі тапсырмаларды оқушы жанында ілулі тұратын жалпы
ведомосқа және ... ... ... жұмыс дәптерлерінің соңындағы
ведомосқа (шеңбер) -мен белгілеп отырады.
Бұл ... ... ... ... ... ... бақылап
отыра алатындықтарынан, өзара жұмыс тудырады. Бірақ, оқушылардың өзара
көмегіне және мұғалім тарапынан демеп ... жол ... ... мен ... ішкі ... мен ішкі ... болып
табылады. Сабақ дұрыс орындалған барлық тапсырмалар үшін ... ... ... ... тапсырмалар үшін жинаған ұпайларды есептеумен
аяқталады.
Жинаған ... ... 2-ші ... әр ... ... нүктемен
белгілеп отырады.
Осы нүктелердің арасын түзу сызықтармен біртіндеп қосса, график
шығады. Ол - ... даму ... деп ... ... ... ... тақырыптық бақылау жұмысының алдында әр оқушының ... ... ... ... ... үлгермеушілермен қосымша
жұмыс жүргізеді.
Тақырыптық бақылау жұмысы да әр деңгейлі тапсырмалармен беріледі. Бұл
жағдайда ол бөгде біреудің көмегінсіз, ... ... және ... ... ... ... өздерінің нақты алған білімдеріне
тиісті ... ... ... мен ... біз ... ... ... бағалау
ретінде қарастырамыз. Бұл ұпайлар да оқушылардың даму мониторингтеріне
белгіленеді.
Оқушының даму мониторингі, оның жеке ... ... ... ... игерген білім сапасының объективті сипатын көрсетеді. Осы жағдайда
оқушының даму деңгейі - басқалармен емес, уақыт өткен сайын, ... - ... ... анықталғандықтан, ол оқушыларға деген ізгілік қатынасты
көрсетеді.
Бағалау ... ... ... ... ... ең ... ... және ол деңгей мемлекеттік стандарттың ең ... ... ... ... ... ... да, бейімділігіне де, жоғары
даму деңгейіне де қарамастан ... ... ... ... ... ... ... технологиясының принциптері-оқытуды
ізгілендіру мен демократияландыру жағдайында, өздігімен даму ... ... және ... ... ... ... ... өзін-өзі
жетілдіріп өсіруші, өзін-өзі тәрбиелеуші тұлға қалыптастыруға болады.
Дидактикалық бірліктерді ірілендіру– математикалық ... беру ... ... ... ... ... интеллектісін, дербес
ойлауын дамытуға ... Бұл ... біз сөз ... ... алар орны ерекше.
Дидактикалық бірліктерді ірілендіру деп аталатын ... ... ... ... ... академик П. М. Эрдинеетің
жетекшілігімен жүргізілген ... және ... ... ... ... ... ... М. Эрдниев "дидактикалық бірліктер" деген ұғымды ... 20 ... ... оқу ... кіші ... ... ... алып
тастамай, тек олардың құрылымын өзгертіп, ірілендіріп беруді ... ... ... ... ... ... ... өріс ашылады.
Академиктер В. Журавлев, А. Маркушсвич т.б. бұл ... атап ... ... ... деп ... ... ... ой-пікірлерімен келісе отырып, оқушының
ақыл-ойының дамуы, математикалық ой-өрісінің ... ... ... дәл осы ... ... ... жеделдейтіндігін
өмір көрсетіп отыр деуге болады.
Оқушының білімінін сапасына әсер ететін ... бірі ... ... жаттығулардың мәні, мағынасы, мүмкіндіктерінің ролі зор.
Бүгінде ДБІ жаңашылдық технология ретінде әр-түрлі аймақтарда кеңінен
қолданылуда.
Мысалы: Калмыкия республикасының барлық мектептерінің, Екатеринбург,
Самара, ... ... т.б. ... ... енген.
Республикамызда 1997 жылдан бері енгізіліп жатқан професеор Т. ... ... ... "Математика" оқулықтары осы теорияга
негізделген.
Сондықтан оқушының жеке басын дамытуға бағытталған бұл әдістемемен
бүкіл бастауыш ... ... ... істеуде деп толық айтуға мүмкіндік
бар. ДБІ әдістемесін жүзеге асырудың ... ... ... ... ... әрі өзара байланысты операцияларды қатар оқыту.
2. Түра есепке кері есеп ... ... ... ... қолдану.
3. Деформацяланған жаттығуларды пайдалану.
4. Өз бетінше, шығармашылыққа берілетін тапсырмалардың үлес салмағының
артуы.
Осы қағидалардың әрқайсысына жеке ... ... ... ... мүмкіндіктерін аша түсейік.
Оқыту практикасы "қосу мен азайту", "кобейту мен бөлу" бұрынғыдай төрт
бөлек тақырып етіліп өтілмей қатар ұсынылудың тиімділігін ... ... бұл ... оқу уақыты 20% дейін үнемделеді. Ал үнемделген
уақыт білімді тереңдетуге өте қажет. Екіншіден ... ... ... ... ... ... ізгіліктілік принциптерінс сәйкес оқушы мен мұғалім
арасында жаңаша қарым-қатынас қалыптасады.
Мысалы:
Түріндегі төрт ... ... ... арқылы шешу, ойлау
әрскетінің ішкі потенциалды ... ... ... П.К.Анохин
тұжырымдамаларымен айтсақ, табиғаттың айнымас зандылықтарының бірі "кері
байланыс" заңының іске қосылуымен тиімді.
ДБІ технологиясының басты ... бірі кері ... ... есеп" ұғымы ғылымға өзіміз жоғарыда айтып өткен академик П.К. Анохин
енгізген кері байланыс ... ... ... ... ... ... түра ... кері есепке айналдыру арқылы
баланың белеенділігі, қызығушылығы артады, шығармашылық дербестік пайда
болады.
Математикалық әдебиеттерден ... ... көп ... болады.
"Математикадағы басты нәрсе - ұғымдарды ой елегінен қайта ... ... ... түра ... кері ... айналдыруда бір сан екі рольде болады.
Біріншіде екі санның қосындысы, кебейтіндісі түрінде болса, екінші
жағдайда айырма не ... ... ... буын ... бес ... қосындыңы табуға, қалдықты, бірнеше
бірлікке артық, не кен ... ... ... ... ... ... кері болып табылатын есеп ретінде белгісіз қосылғышты,
азайғышты, азайтқышты табуға ... ... ... ... енген.
"Кері есеп" ұғымы алғаш көрнекіліктер арқылы түсіндірілуі тиімді.
Мысалы: столға 5 кітап қойып, оның ... ... ... ... есеп айтылады.
Столда 5 кітап бар, ал портфелъдегі кітаптардың 3-уі артық. Портфельде
қанша кітап бар?
Бұдан соң: не белгілі, не ... ... па кен бе ... ... ... беріліп, жауаптар алынады.
Есеп шығарылады. Кері есепке көшер ... ... ... ... ... портфельде 8 кітап бар, ал столдагы кітаптың одан 3-уі
кен. Столда неше кітап бар? Есеп ... соң, ... ... не ... нені ... ал соңғыда ше? деген сұрақтарға жауаптар алынады.
Белгісізді бірінші жағдайда қандай амалмен тапқанымызды анықтаймыз.
Содан кейін ғана "кері есеп" ... ... ... есептерді көрнекіліктер арқылы шешуді меңгерген кезде
төмендегідей абетрактылы есептерге ... ... беру ... жаңа бағдар- витагендік оқыту әдісі
тілдерді меңгеруге ... ... ... өз ... ... бұл технологиясын ... ... ... ... ... ... сіңген қайраткер А.С.Белкин
ұсынған болатын.
Оқытудың бұ теориясы - ... мен ... шын ... ... ... ... көрсеткен еді.
Оқыту үрдісінде витагендік әдісті жүзеге асыру голографиялық тәсіл
негізінде өмірге байланысты ... оның ... ... ... ... ... ... оқыту тәжірибесінен әр
жақты байқауға болады.
Бұл жердегі голография деп отырғанымыз-ұғым түсініктегі ... ... ... ... үш ... ... алуға машықтануы
тиіс екендігінде, білім алудағы негізгі ұғым ... ... ... ... ... мен ... қол жеткізетін, соған
ынталандыратын жол-жосық. Витагендік әдіс, яғни ... ... ... ... ... өздігінен ой топшылайтын
пайымдауға әкелетіндіктен тілдерді оқытуға былайша ... ... ... ... қай ... ... ... топтастырып
және өздерімен кеңес берілген тапсырманы орындау жөнінде ... ... ... ... компьюерде көбейтілген тапсырманы әрбір оқушыға
үлестіріп ... Екі ... ... ... өзі ... біледі деп
саналған тілге аударып, нұсқада көретілген ақ ... ... ... ... болу үшін ... блек ... ... бір тоқтамға
келгеннен кейін ... ... ... ... айтылды. Тапсырманы
орындау барысында бір-біріне бөгет жасамау және жұмыс аяқталғаннан ... топ ... ... ... ... ... кітаптарын естіген мағұлматтарын ой елегінен өткізіп ... ... ... ... жеткіліксіздігінен және оған
мән бермеуден туатындығына тұлғаның көзі ... ... ... ... қарауды мойындай түседі. Бұл білім алу үрдісіндегі ... ... ... ... ... ... ... белсенділігі, яғни өзі
білетін және ... ... ... ... ... тілде дұрыс
жеткізуге деген ынтасын арттыра түседі.
Дәлірек ... ... ... ... ... ... ... рухани, өзінше ... ... ... ... ... ... айтсақ, тұлғаның ұғым түсінігі, танымы тиісті дәрежеде
өзіндік ... ... оны өз ... ... ... жол ашады.
Оқушының қол жеткен нәтижесі оларды қуанышқа бөлейтіні рас.
Танымдық қызығушылықтың қалыптасуы ... ... ... тек біле ... ... емес , білгенін өмірде ... ... және оның ... , ... ... ... алуға
машықтану, сонымен қатар оны өзіндік ... ... ... ... дамытуға үйрететіндігін тұлға тікелей атқарған еңбегі нәтижесінде
байқап, оны дағдысына сіңіреді.
Келесі бір ерекшелік – ... ... ... ... ... ... сол дәрежеге жетсем деген түсініктің ... ... ... оқу ... және болашақ өмірінде тиімді
болатындығына көзін жеткізді.
Тағылымдық мазмұн оқушының ... ... ... ... ... үшін ... ... қоршаған ортасы үшін, қоғам үшін
қандайлық мәні болатындығын саналы түрде ұғынады.
Өзі атқарған ісіне ... ... ... біле түсуге деген
сенімі , ланымы жетіле түседі .
Ретті ... ... ... ... ... ... танымдық ойға тіреніш болумен қатар оқушының өздігінен
әрекеттенуіне бағдар ... ... ... ... ... ... жол ашады.
Мектептерде жүргізілген тәжірибелер көрсеткендей , оқушының білім
алудағы әрекеті мен өмір ... ... ... ... , ... ... қарай алған ақпараттық танымдағы
құндылықтарыд қабылдап және оны білімділік ... ... ... ... ... ... тиімділігі- мұғалімнің диагностикалық
міндетті дәлді белгілей ... де ... ... әдіс ... өірмен ұштасып, білімдік ... ... ... айырымын салыстырып , сараптаудағы ынтымақтастықты тілейді.
Себебі диагностика оқушының дербес ерекшелігін , сыныпқа тән ... мән ... ... ... ... ... шешуде оқушының нақты шамасын ... ... ... деңгейі мен мүмкіндігін есепке ... ... ... ... шешуші айғақтың бірі.
Ақыл мен ақиқатты табу танымдық түсінікке де байланысты.
Егер оқушы бір ғана деректің ... ... ... , ойлау деңгейі
тарылып , мәселені жан-жақты ұғына алмайды.
Сондықтанда голографиялық әдіс, былайша ... ... ... ... үш болмысты салыстыра қарау ... ... де ... ... ... ... тәжірибесі голографиялық жүйеде құру тілдерінің
танымдық негізін өрістетумен ... ... ... ... және оның ... өмір ... үйлесімді жетілуін
қамтамасыз ететін сенімді жол ... ... ... ... ... , ... ... білуге
қалыптасытру- қазіргі мектеп жөніндегі реформалар ... ... ... бірі.
Оқушылардың өз мүмкіндіктеріне үйлесімді еңбек дағдыларын ... ... ... ... ... ... , өзіндік
ізденістерін сырттатып жіберетін ... ... ... ... ... беру ... ... оқушының тиісті сұрақтың
жауабын ұстазымен бірге іздестіруі,немесе өзінше әрекеттеніп , оның ойлау
мәдениетін жетілдірумен қатар ... ... және ... ... қолайлы тәсіл.
Оқулықтағы тиісті деректі ойланбастан, қайталап айтып беруді місе
тұтпай , ... ... ... ... ... ... ой
белсенділігіне әкеліп , ... ... ... ... ... орай ... ... ұсынуға ынталандырады.
Сондықтан да оқыту үрдісін жобалағанда шәкірттің мүмкіндіктері мен
мүдделерін ... ... ... ... ... ... ... келетіні жастық жалынымен ... ... ... ... ... шындық екенін педагогтар мен
психологтар ежелден бері-ақ дәлелдеген.
Олай болса , әрбір тұлғаның ... бар ... ... оятып
, оларды өзіндік тұрғыда ойланып ... ... ... оқудағы
белсенділікті көтерудегі тиімділікті арттырып , оның ... ... ... ... ... ізденіс барысындағы табысы оларды қуанышқа бөлеп ... ... , ... кедергілерді жеңіп күрделі қиындықтардан
құтылудың тиімді жолын табуға үйренеді.
Ой еңбегі ... ... ... ... кілті екендігін
мойындап, уақыт талабы ... ... және оған ... ... ... – сызбалар
Жаңа педагогикалық технологияны меңгеруге байланысты оқыту міндеттері.
|Проблемалық - ... ... ...... ... ... шығармалар |
|Панаромалық сабақ |
|Лекция ... ... ... |
|Педагогикалық оқулар ... ринг ... ... ... ... ... ... |
|Бейнетаспаға түсірілген |
|сабақтар көру ... ... ... ... ... ... ... ... білу |
|Оқу бағдарламасының |
|түрлендірілген ... ... ... ... құрастыру |
|Оқу жобаларының мазмұнын |
|анықтаулар оқушыға ... ... ... ... жаңа ... ... ... ... ... ... жасау |
|Оқу әрекеттерінің бағалау|
|көрсеткіштерін анықтау |
|Жетіспейтін дидактикалық |
|құралдарды ... ... ... ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ... ... ... В. Валиковтың |
|дамыта оқыту жүйесі ... В. ...... ... технологиясы |
|Техникалық ... ... ... ******* ... беру ... ... |
|шығармашылықты ... ... ... ... ... |
|Өздігінен даму ... |
| ... ... |
|М.Монтессори ... ... ... |
|педагогика ... ... ... ... ... технологиясы |
|Тірек ... ... ... ... ... ... |
|оқыту ... ... ... ... ... ... ... |
|****** оқыту |
|Перспективті дамыта |
|оқыту ... ... ... ...... – |
|сынақ жүйесі ... ... ... |
|Білім беруді ... ...... ... |
|Міндетті нәтижелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|Дербес ***** |
|технологиясы ... ... ******** ... ... ... бағытталынған |
|жоспары негізінен |
|оқыту ... ... ... ... ... ... |
| |
| ... ... мәні |
| |
| | ... ... және ... ... ой | ... ... ... ... | |мен ... ... ... | ... ... | | ... ... | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... ... | ... әлем мен ... ... | ... ... ... |
| | |күй, ... қатынастар|
| | ... ... ... ... негізгі бағыттары
| ... ... ... және ... |
| ... ... ... және обьектілік бағытталған технологиялар |
|негізінде ақпараттық оқыту қорларын программалық құралдар ... |
| ... ... бағдарламасын жасау,және оқушылардың теледидарлық орталықтарын |
|қамтамасыз ету |
| ... беру ... ... деңгейінде қашықтықтан оқыту формасын оқыту |
| ... беру ... ... ... ... ... және ... |
|беру орталығын жақсарту |
| ... беру ... ... ... ... ... ... ету ... ... тән ... ... ... |
| | | | | ... ... ... | ... ... ... ... | ... | ... сана – ... ынтасына | ... | ... және |
| | ... және | ... да |
| | ... | ... |
| | ... | ... |
| | ... | | |
| | | ... мен ... | ... мен ... іс ... ... | ... ... ... |
|техникалық және басқада | ... және ... ... ... | ... ... ... ... | ... |
| ... жаңа ... ... ... мына ... тұрады: |
| ... ...... оқу ... ... ... |
| ... кезең – оны тірек плакаттар бойынша қысқаша мазмұндау, мұнда |
|материалды ... ... ... |
| ... ... - ... ... сигналдары бар беттерді (тірек плакаттардың |
|кішірейтілген көшірмелері) мұғалімнен алып танысады, өз альбомдарына |
|желімдейді; |
| |
| ... ...... және үй ... ... сигналдары бар бетпен |
|жұмыс; |
| ... ...... ... ... сигналдарды жазбаша еске түсіру; |
| ... ... - ... ... жауабын тыңдау (тақта алдыңда немесе |
|орныңан ... ... ... білім беру
| ... және ... ... |
| |
| ... - ... |
| |
| |
| ...... ... |
| ... ... |
| |
| |
| ... ... |
| |
| ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 83 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикалық үрдісте жаңа технологияларды тиімді пайдалану, білім беру жүйесінде шығармашылық пен ізденістерді іске асыру16 бет
Интерактивті тақта8 бет
Кіші мектеп жасындағы оқушыларға математикалық білім беруде оқытудың жаңа технологиясын пайдаланудың педагогикалық - психологиялық негіздері60 бет
"Бу қазанынын беттері"5 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде «қазақ әдебиеті» пәнін оқыту мәселелері5 бет
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
Delphi программалау ортасы15 бет
Esri(ақш) фирмасының arc/info және erdas imagine бағдарламасы3 бет
Expo 2017 – ел мәртебесінің асқақ рухы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь