Инвестициялық қоржын

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1. Инвестициялық қоржынды құру туралы мәселесі ... ... ... ... ... ...
1.1. Инвеистициялық қоржынның түсінігі және экономикалық ... ... ... мағынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2. Қоржынды инвестиция ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3. Бағалы кдғаздардың инвестициялық қасиетіне техникалық және іргелі талдау жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.4. Бағалы қағаздар . қарыз міндеттемесі, жіктелуі және негізгі түрлері ... ..

2. Оптималды ивестицициялық қоржынды құру мәселесі ... ... ... ... ..
2.1. Инвестициялық қоржындардың моделдері ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2. Оптималды қоржын құрудағы Марковиц моделі ... ... ... ... ... ... ...
2.2.1. Инвестициялық қоржынға байланысты тәуекелділіктер ... ... ... ...
2.2.2. Бағалы қағаздар қоржынын диверсификацциялау ... ... ... ... ... .
2.3. Шарптың индекс моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

3. Бағалы қағаздар қоржынын құру және оптимизациялау ... ... ... ... ..
3.1. Мемлекеттік облигациялар қоржынын құрлымын оптималды құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.2. Акциялар қоржынын құрлымын тиімді құру ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Экономика саласындағы және басқа өндірісті – шаруашылық қызметіндегі кезкелген кәсіпорынның, жаңа немесе бар негізгі өндіріс қорларына сонымен қатар материалды және материалды емес активтерді құру үшін олар инвестициялау керек. Осыған байланысты менеждмент, экономика мен өндірісті және басқа кәсіпорындары мен шаруашылықтарды, қаржылық – банк қызметін бақару саласындағы мамандар инвестициялау және инвестиция қызметімен жақсы таныс болуы керек.
Осы жымыстың басты мақсаты бағалы қағаздардың оптималды қоржынын стаистикалық мәліметтер көмегімен, математикалық моделдерді қолданып шығаруы. Осы мақсаттарға жету үшін келесі мәселелер қарастырылды:
• Инвестиция мәні, инвестиция түрлері және инвестициялық қоржын
• Бағалы қағаздар түсінігі және түрлері
• Бағалы қағаздар қоржыны және оның табыстылылығы мен тәуекелділігі
• Қоржынды құру негізінде инвестордың стратегиясы
• Оптималды қоржынды таңдау мәселесі
Жүмыстың көп бөлігінде, мен бағалы қағаздар қоржынынның табыстылығы мен тәуекелдігіне көңіл бөлдім, сонымен қатар бғағлы қағаздар қоржынынын оптимизациялау.
Берілген жұмыс актуалды болып табылады, себебі экономикалық есептерді шешуде компьютерлік бағдарламаудың ролі арттырғанына байланысты.Әртүрлі экономикалық моделдер үшін соның ішінде бағалы қағаздарқоржынын оптимизациялау үшін бірнеше программалық өнімдер жасалынды .
Әрбір эмитент көп жылдық статистикалық базасы мен инвестициялау обьектілерді кең түрде таңдауы, классикалық қоржын құру үшін типті екі шартқа жауап береді.Қазақстанның қор нарығының бірнеше жыл істеуі және айнылымдағы корпаративті ликвидті бағалы қағаздар саны әлі көп емес. Осыған байланысты бір біріне мүлдем ұқсас емес қоржындарды моделдеуге мүмкіндік жоқ.
1952 жылы Г.Марковиц өзінің негізгі жұмысында, инвестицияға деген негізгі көз қарасы жаңа кезеңдегі қоржынды құру теориясы болып табылады.Марковицтің көз қарасы бойыншаинвестор белгілі бір уақытта нақты ақша соммасын инвестициялайды.Марковицц моделі көмегімен мемлекеттік облигациялардан тұратын қоржынды оптимизациялау болыптабылады.
1960-шы жылдары Уильям Шарп бірінші болып АҚШ акция нарығының регрессионды анализін жүргізді. Қыйын жұмыс істемеу үшін Шарп индексті моделді ұсынды. Сонымен ол қоржын құруда жаңа әдістті тапқан жоқ, ал тек қана мәселені, келтірілген шешімді табуды жеңілдетті.
1. Алехин Б. – Ликвидность и микроструктура рынка государственных ценных бумаг // Рынок ценных бумаг. – 2001. – №20. – С.20-30.
2. Банковское дело: Учебник. – 4-е изд., перераб. и доп. /под ред. В.И. Колесникова, Л.П. Кроливецкой. – М.: Финансы и статистика, 1999. – 464 с.
3. Буренин А.Н. Рынок ценных бумаг и производных финансовых инструментов: Учеб. пособие. – М.: Открытое общество, 1998. – 347 с.
4. Быльцов С.Ф. Настольная книга российского инвестора: Учеб. практ. пособие/ С.Ф. Быльцов. – СПб.: Бизнес-Пресса, 2000. – 506 с.
5. Ефимова М.Р., Петрова Е.В., Румянцева В.Н. Общая теория статистики: Учебник. – М.: ИНФРА-М, 1998. – 416 с.
6. Игнаточкин В. Нужно ли эффективное множество для оптимизации портфеля? // Рынок ценных бумаг. – 1998. – №8. – С. 62-65.
7. Касимов Ю.Ф. Основы теории оптимального портфеля ценных бумаг. – М.: Филинъ, 1998. – 144 с.
8. Миркин Я.М. Ценные бумаги и фондовый рынок. – М.: Перспектива, 1995. – 368 с.
9. Окулов В. Количественная оценка ликвидности акций компании на российском фондовом рынке // Рынок ценных бумаг. – 2000. – №23. – С. 43-49.
10. Петров В. Проблемы и перспективы внутреннего рынка государственных долговых обязательств // Рынок ценных бумаг – 2001. – №8. – С. 23-26.
11. Родионов Д. Стратегический обзор рынка // Рынок ценных бумаг. – 2001. – №17. – С. 31-36.
12. Рынок ценных бумаг: Учебник / Под ред. В.А. Галанова, А.И. Басова. – М.: Финансы и статистика, 1999. – 352 с.
13. Рэй К.И. Рынок облигаций: Торговля и управление рисками/ Пер. с англ. – М.: Дело, 1999. – 587 с.
14. Рязанов Б. Теории портфельного инвестирования и их применение в условиях российского рынка // Рынок ценных бумаг – 1998. – №2. – С. – 59-63.
15. Ряузов Н. Стратегия коммерческого банка на рынке ценных бумаг. Опыт Банка ЗЕНИТ // Рынок ценных бумаг – 2000. – №22. – С. 71-77.
16. Татьянников В. Как ведут себя измерители рисков на российском фондовом рынке // Рынок ценных бумаг. – 2001. – №21. – С. 57-61.
17. Третьяков А. Корреляционный анализ фондовых рынков // Рынок ценных бумаг. – 2001. – №15. – С.59-61.
18. Финансовый менеджмент: теория и практика: Учебник / Под ред. Е.С. Стояновой. – 5-е изд., перераб. и доп. – М.: Перспектива, 2000. – 656 с.
19. Ценные бумаги: Учебник / Под ред. В.И. Колесникова, В.С. Торкановского. – 2-е изд., перераб. и доп. – М.: Финансы и статистика, 2001. – 448 с.
20. Ценные бумаги: Учеб. пособие / Н.И. Берзон, М.А. Кожевников, С.Е. Гуськов и др. – М.: ВШЭ, 1998. – 253 с.
21. Шарп У., Александер Г., Бэйли Дж. Инвестиции: Пер. с англ. – М.: ИНФРА-М, 2001. – 1028 с.
        
        Мазмұны
Кіріспе …………………………………………………………………
1. Инвестициялық қоржынды құру ... ... ... ... ... ... және экономикалық…………
мағынасы…………………………………………………………………………
1.2. Қоржынды инвестиция……………………………………………………
1.3. Бағалы кдғаздардың инвестициялық қасиетіне техникалық және іргелі
талдау жасау…………………………………………………………………………
1.4. Бағалы қағаздар - қарыз міндеттемесі, жіктелуі және ... ... ... ... ... құру мәселесі………………
2.1. Инвестициялық қоржындардың моделдері………………………………
2.2. Оптималды қоржын құрудағы Марковиц моделі ………………………
2.2.1. Инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... Шарптың индекс моделі……………………………………………………
3. Бағалы қағаздар қоржынын құру және оптимизациялау………………
3.1. Мемлекеттік облигациялар қоржынын ... ... ... ... ... ... құру …………………………
Қорытынды ………………………………………………………………………
Қолданылған әдебиеттер ………………………………………………………
Кіріспе
Экономика саласындағы және басқа ...... ... кәсіпорынның, жаңа немесе бар ... ... ... ... ... және ... емес активтерді құру
үшін олар инвестициялау керек. Осыған байланысты менеждмент, экономика ... және ... ... мен ... ...... ... саласындағы мамандар инвестициялау және инвестиция
қызметімен жақсы таныс болуы керек.
Осы ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер көмегімен, математикалық моделдерді
қолданып шығаруы. Осы мақсаттарға жету үшін келесі мәселелер қарастырылды:
• Инвестиция ... ... ... және ... қоржын
• Бағалы қағаздар түсінігі және түрлері
• Бағалы қағаздар қоржыны және оның ... ... ... құру ... ... ... ... қоржынды таңдау мәселесі
Жүмыстың көп бөлігінде, мен бағалы қағаздар қоржынынның табыстылығы
мен тәуекелдігіне көңіл ... ... ... ... ... ... ... актуалды болып табылады, себебі экономикалық есептерді
шешуде компьютерлік бағдарламаудың ролі ... ... ... үшін ... ... бағалы қағаздарқоржынын
оптимизациялау үшін бірнеше программалық өнімдер жасалынды .
Әрбір эмитент көп жылдық статистикалық ... мен ... кең ... ... ... қоржын құру үшін типті екі
шартқа жауап береді.Қазақстанның қор ... ... жыл ... және
айнылымдағы корпаративті ликвидті бағалы қағаздар саны әлі көп емес. Осыған
байланысты бір біріне мүлдем ұқсас емес ... ... ... жылы ... ... ... жұмысында, инвестицияға деген
негізгі көз қарасы жаңа ... ... құру ... ... көз қарасы бойыншаинвестор белгілі бір уақытта нақты
ақша соммасын инвестициялайды.Марковицц моделі ... ... ... ... ... ... жылдары Уильям Шарп бірінші ... АҚШ ... ... анализін жүргізді. Қыйын жұмыс істемеу үшін Шарп ... ... ... ол ... ... жаңа әдістті тапқан жоқ, ал тек
қана мәселені, ... ... ... жеңілдетті. Шарп (-факторын
еңгізді, ол қазір уақыттағы қоржын теориясында басты болып табылады.
Отандық әдебиет ... ... ... ... ... ... ... әдістері мен
методологиясын ашу және нақты ... ... ... ... қоржынын оптималды құру мәселелері туралы отандық әдебиет жоқ
деуге де болады.
1. ... ... құру ... ... ... ... және экономикалық мағынасы
Инвестиция - Қазақстанның экономикасының нарықтық ... ... ... ... жаңа ... ... жүйесінің шеңберінде «жалпы капиталдық
салынымдар» деген ... ... осы ... ... жаңа ... қайта өңдеуге, шаруашылық жүргізіп отырған кәсіпорындарының кеңейуі мен
техникалық қайта қамтамасыздандырылуына ... ... ... үй мен күнделікті-мәдени құрылысына (өндірістік емес капиталдық
салынымдар) ... ... ... құралдар түсіндірілетін.
Инвестиция, - бұл ақша құралдары ретінде, мақсаттық банкілік
салынымдар, пайлар, акциялар және де ... ... ... ... қондырғылар, тауар белгісіне ... ... ... кәсіпорындарының қызметінің ... ... ... ... ... ... немесе мүліктік
құқықтары және осының бәрі - ... табу мен ... ... әсерлерге
жету мақсатында анықталады. Осы тұрғыда инвестицияның түсінігі нарықтық
мазмұнына едәуір жақын келеді.
Келтірілген ... ... және ... ... ... ... әртүрлілікті көрсетеді. Инвестицияландырудың
қаржылық және басқа түрлердің бар екендігін отандық ... ... ... ... ... әкімшілік жүйесі жағдайында
мешіктің бір түрімен жүзеге асатын. Жоспарлық экономика ... ... ... ... шығындар ағымынан тек бір уақыттық
мінезімен айырықшаланатын. Капиталдық ... ... ... ... ... ғылым мен оның іске асуы куәландырады,
берілген терминдер ұқас ... ... ... қарағанда инвестицияның
түсінігі әлде-қайда кең болып келеді. Батыс әдебиеттерінде басты назарды
нарық ... ... ... ... ... экономикасы дамыған
елдерде (АҚШ, ... ... ... ... ... ... іске ... Қазіргі таңда отандық тәжірибеде екі термин да
қолданылады.
«Инвестиция» термині іnvestіre латын сөзінен жамылдыруды ... ... ... ... әдебиеттерінде кең қолданылады.
Ғылыми әдебиеттерінде инвестицияны анықтауында әр-түрлі ... бар. ... ... ... ... жазады: Біздің «таза
инвестицияландыру» немесе ... ... ... ... ... таза ... білдіреді (ғимараттар, қондырғылар өндіріс-
материалдық запастар және т.б.). Бұл ... ... ... ... ... сатып алу, қолданыста жүрген құнды қағаздар немесе меншіктің
кез-келген түрі болып табылады. ... үшін бұл тек таза ... Яғни ... ... ... ... Таза ... тек қана таза нақты
капитал қалыптасқан кезде ғана орын ... Шарп ... ... түрімен анықтайды: Нақты инвестициялар
әдетте қандайда - бір ... - ... ... ... ... жер, ... зауыттар сияқты. Қаржылық
инвестициялар қағазда жазылған келісім ... ... ... ... ... ... Қарапайым экономикаларда инвестицилардың
негізгі бөлімі нақтыға жатқызылса, ... ... ... ... ... қаржылық инвестициялармен көрсетіледі.
Қаржылық инвестициландыру институттарының жоғары дамуы нақты инвестицияның
өсуіне ... ... ... ... ... бұл екі түрі ... ... толықтырушысы болып келеді. В.Бочаров инвестицияны тұтынуға
жұмсалана алмайтын табыстың бөлігі деп түсінеді. ... ... ... ... ... трансформацияланып,
капиталдық құнының өсімі табыс немесе ... әсер ... ... және қаржылық көзқарастары бойынша ... таза ... жету үшін және бұл ... ... ... ... түсіру мақсатымен ұзақ мерзімді экономикалық ресурстарды
салу деп анықталады. ... ... ... ... ... ... қанағаттандырылуын
инвестициялық ... ... ... ... күтіміне айырбастауды білдіреді.
Инвестиция – бұл ақшаны орналастыра алатын кез-келген құрал, және ... ... ... ... ... есептеліп және табыстың өсуін
қамтамасыз ету. Бос ақша ...... ... ... ... ... құны инфляциямен желініп, ешқандай да бір табысты
қатамасыздандырмайды. ... ... ... ... ... түрлері бар: құнды қағаздарына мен жылжымайтын
мүлікке; қарыздық міндеттмелеріне; опциондар мен ... ... ... ... ... ... ұзақ ... тікелей және жанама.
Инвестициялардың жіктелуінде негізделген түрлі белгілер ... ... ... ... Белгілері ретінде мыналар
қолданылады:
1. инвестициялардың түрлері;
2. құралдардың салыну объектілері;
3. ... ... ... ... ... (периодтары);
5. меншік түрлері;
6. инвестордың қатысу түрлері;
7. тәуекел дәрежесі;
8. ұдайы өндіріс түрлері.
1. Инвестициялардың түрлерін келесідей бөледі:
• Ақша құралдары, салынымдар, пайлар, акциялар және ... да ... ... және жылжымалы мүлік;
• Авторлық құқық, тәжірие мен басқа да интелектуалды бағалықтармен
байланысты мүліктік құқықтар;
• Жерді, суды, ресурстарды, үйлерді ... ... мен ... ... ... Техникалық, технологиялық, коммерциялық сауаттылығы арқылы
техникалық құжат ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыра алу үшін
өндірістік тәжірибенің керектігі;
2. Құралдардың салыну объектілері бойынша ... ... ... ... инвестициялар немесе, құралдардың материалды активтерге салынуы,
яғни нақты инвестициялар – кәсіпорынның негізгі және айналыс капиталын
қалыптастыратын материалды және материалды емес ... ... ... - ... ... қосымша материалдық
бұйымдарға, дайын өнімдерге келтірілген құралдар.
• Материалды емес активтер – ... ... ... жарнамаға және кадрларды дайындауға кеткен шығындардың
құны.
• Қаржылық инвестициялар, немесе түрлі ... ... ...... ... ... банктық салынымдар.
3. Инвестициялық процесстерде қатысу мінезі бойынша инвестициялар келесі
түрлерге бөлінеді:
• Тікелей ... бұл ... ... ... ... ... мен ... салынымдарын таңдауы, және
де, инвестор инвестициялық циклдердің барлық кезеңдеріне, оның ішінде
алдынала жүретін инвестициялық ... мен ... ... мен ... ... ... өндірісіне тікелей
қатысты;
• Жанама, бұл ақша құралдарын өзінше, неғұрлым тиімді ... ... ... қаржылық делдалдар ... ... және ... ... асады. Бұндай делдалдар
инвестицияландыру объектілерін басқаруында ... ал ... ... ... ... ... басқарылатын
құнды қағаздарға салынымдар, және де, бұны портфельдік деп те атайды.
4. Инвестицияландырудың ... ... ... ... ... ... ... мерзімді, бұл ұзақтылығы бір жылдан аспайды (қысқа мерзімді
инвестициялық ... ... ... Ұзақ ... ... ... бір ... көп;
5. Меншік түрлері бойынша инвестициялар мыналарға бөлінеді:
• Мемлекеттік емес ... ... ... ... ... азаматтардың жеке құралдары;
• Мемлекеттік, түрлі деңгейдегі ... мен ... ... ... ... қаржыландыратын.
6.Инвестордың қатысу түріне байланысты:
Қайта құрылып жатқан кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың бөліктерін иелену
(шектелген ... ... ... ... толық иеленетін кәсіпорындарды құру немесе шаруашылық жүргізіп
жатқан кәсіпорындарды өз меншігіне алу;
Жылжымалы немесе жылжымайтын мүлікті ... ... ... немесе
басқа да құнды қағаздар түрінде алу;
Табиғат ресурстарын пайдалануына, жерді пайдалану құқығына, басқа ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар келесі түрлерге бөлінеді:
Тәуекелі жоқ инвестициялар. Мысалы, мемлекет арасында қысқа ... ... ... ... деп ... ал ... ... табыс қауіпсіз қойылымын анықтайды, бұл қауіпсіз қойылым
инвестициялық тәуекел нүктесін санау ретінде табысты бағалау ... ... ... ... ... ... дәрежесі мысалы уақыт, ... ... ... ... ... біткеннен кейін кәсіпорынның жұмыс
істеу нәтижесінің өзгеруі инвестицияландырудың мерзіміне және ... мен оның ... ... ... қауіптіліктің дәрежесі
нарықтың мүмкін болатын әрекетін шеше алмау болып ... ... өнім ... ... шығындарын төмендету, сату көлемін ... ... ... және т.б.). ... бағалау критерилері мыналар болу
мүмкін:
Барлық пайда сомасының жоғалту ... ... ... болып
табылады;
Жобаның іске асқанынан кейін пайданы жоғалтып қана қоймай жалпы
есептемелік ... ... ... ... ... болып табылады;
Барлық активтерін жоғалту мүмкіндігі және инвестордың банкротталуы немесе
катастрофалық тәуекел.
8. Ұдайы өндіріс келесі түрлердің біреуімен жүзеге асуы ... Жаңа ... және ... ... жоба ... іске ... жаңа құрылыстар, немесе кәсіпорындардың, ... ... ... ... ... ... – екіншілерін және
келесі кәсіпорындарын, қосымша өндіріс кешендерін және ... ... ... ... мақсатымен жаңа кәсіпорындарды соғу
немесе қызмет етіп жүрген кәсіпорындарды кеңейту;
• Шаруашылық жүргізіп жүрген кәсіпорынды реконструкциялау - ... ... ... ... бір жоба ... ... жаңа ... профилін өзгерту мақсатымен моральды тұрып қалған ... ... ... ... ... ... ... құру;
• Техникалық қайтақамтамасыздандыру - кейбір цехтардың, өндірістердің,
учаскелері өндірісінің техникалық-экономикалық деңгейлерін көтеру ... шара ... ... ... жіктелуі қазіргі заманның инвестициялық
жобалау концепцияларын, жүріп ... ... ... ... ... үшін керек.
Кәсіпорынның инвестициялық іскерлігі - бұл кәсіпорынның шаруашылық
іскерлігенде ... ... алып және ... тән ... ... өз
логикасы мен процессі бар объективті процесс, себебі инвестициялар өзінің
экономикалық табиғаты бойынша ... ... жету үшін ... бас ... ... Сол ... ... процесс
кәсіпорынның инвестициялық жоспарын анықтауынан басталады, оны таңдауы
мыналарға тәуелді:
кәсіпорынның өмір сүру ... ... ... ... (стратегиялары);
инвестициялық ресурстардың ішкі және сыртқы нарықтарының жағдайы;
құралдардың салыну объектісі ретінде ... ... егер ... ... ... ... ... кәсіпорын
жетекшілігінің инвестицияландыруға қатысты өзінше ... ... ... өз ... деп көрінсе, онда бұндай жағдайда бәрінен бұрын
бүндай шешімнің зардаптарын ... ... алу ... ... жүзеге асырылмауы да өзінші бір ... ... ... жоспары (стратегиясы) былай түсіндіріледі:
ұзақ мерзімді мақсаттардың кешені және оларға жетуде ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді
мақсаттарға бейімделіп, сәйкес ... ... мен ... ... ... ... қызмет процессінде жүзеге
асырылуы тиіс. ... ... ... ... шығармашылық
процессін білдіреді, және ол кейбір жағдайлар мен инвестициялық нарықтың
коньектурасының ... және ... ... ... ... Бұл ... (стратегия) әрқашан да экономикалық дамудың жалпы
жоспары шеңберінде қалыптасып, ... ... ... ... асу
мерзімі бойынша сыбайласады.1.3.1. кестесінде осындай бір-бірімен байланысу
мен ... ... ... ... ... ... әр-түрлі кезеңдерінде ... ұзақ ... ... ... болу мүмкін: белгіленген нормаларға мен пайда
көлеміне жету, нарыққа бақылау жүргізудің үлесін және ... ... ... ... жаңа ... ... ... шығындарын төмендету үшін
тозған қондырғыларды ауыстыру, қоршаған ортаны қорғау және т.б.
1.2. Қоржынды инвестициялау
Инвестициялаудың кең мағнасында ақша және ... да ... ... және ... көбейту мақсатымен кезкелген ... ... ... ... ... ... білдіреді.Уақыт
өткенімен осы капитал әртүлі нақты ... ... Сол ... басқа
нақты инвестициялық капитал инвестициялық актив деп аталады.
Инвестицциялауға және инвестициялық ... ... ... екі ... ... жоғары олар: уақыт және құн
болып табылады. Актив құны ... ... ... ... принципін құрайды.
Уақытпен байланысты инвестициялау үрдісі тағы бір ... бар ... ... ... ... ... құны ... бірақ
келешек құны белгісіз болып отыр. Инвестор үшін осы болашақ құн күтілетін
шама болады.
Инвестициялық қоржын деп ... ... ... ... ... бір
жеке немесе заң тұлға қатыстыболады. Әдетте ... ... ... ... инвестициялық сапа сатылады, ... ... ... ... осы ... ... болады.
Қоржын дегеніміз корпоративті акциялардан, әртүрлі қамтамасыздандыру
және тәуекелдік ... ... ... ... ... ... кепілденген, яғни негізгі сомманы және ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... қоржын бір ғана қағаздан ... ... ... өзінің
структурасын бір қағазды басқа қағаздармен алмастыруына ... ... ... ... жеке ... ... ... ие болмайды.
Инвестициялау қоржынының басты мәселесі – ... ... ... ... ... ... инвестициялық сипаттамаларды
беріп қандайын олар тек қана біріктіргеннен ғана жетеді.
Қоржынды құру үрдісінде ғана ... жаңа ... ... ... ... бағалы қағаздар қоржыны инвестрге керекті бір
қалыпты тәуекелдігі минималды пайданы ... ... ... ... бағалы әртүрлі қағаздарды сатып алу кезінде белгілі
мақсаттарға жетуге ... олар ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар пайданы пайыз және нарықтық құнның
жоғарлау ретінде әкеледі. ... ...... ... ... сипатталады. Осы кезеңнің ұзақтығы әртүрлі бола
алады. ... ... ... ... яғни ... ... ... келтіреді (әдетте жылға).
Қоржын табыстылығын кезең аралығында осы формула ... ...... уақыт кезеңіндегі қоржын табыстылығы, %;
W0 – кезең басындағы қоржын құны, тг.;
W1 – кезең соңындағы қоржын құны, тг.
Комерциялық ... ... ... ... ... мен
пайдалылық арасындағы балансын сақтау болып табылады. Банктің бағалы
қағаздар соммасы ... оның осы ... ... ... ... қағаздың өтімділігі агригирленген көрсеткіш арқылы бағалауға
болады:
,
(2)
LA – бағалы қағаз өтімділігінің агрегирленген көрсеткіші;
Nbid, Nask – ... алу және ... ... ... ... д.;
Pbid, Pask – сатып алу және сатудың орташа бағасы, тг.
Салымның қауіпсіздігі дегеніміз инвестицияның қор биржасында әртүрлі
толқулардан ... ... ... ... және ... болып
танылады.
Тәуекелділік – дегеніміз шығынға әкелетін мүмкін болатын ... ... Әлем ... ... ... бар. Ең ... ... ол – жүйелік және жүйелік емес
болып ... ...... ... ... тәуекелділік дағдарысы.
Осы тәуекелділік диверсифицияланбайды. Жүйелік тәуекелділік анализінің
бағасы дегенде бағалы қағаздар қоржынымен жұмыс ... ... ... емес ... ... ... құралымен байланысты болады, осы
тәуекелділікті диверсификация көмегімен минималдауға болады.Егер қоржын 10-
20 әртүрлі қаржылық құралдардан ... ... ... ... ... емес ... ... келтіруге болады. Жйелік ... ...... ... қаржы құралының сапасын бағалау..
Тәуеклділіктің деңгейі бойынша бағалы қағаздар түрлері келесідей
орналасады: ... ... ... ... соғұрлым тәуекелділік жоғары
болады, және неғұрлым бағалы қағаздың кепілділігі жоғары болса соғұрлым
тәуекелділік ... ... ( 1.1 ... ... ... ... ... техникалық және іргелі
талдау жасау
Қор құралдарының инвестициялық тартымдылығын бағалауды екі ... ... ... курс ... зерттей отырып, олардың
нарықтық конъюнктурасы жағынан қарастырсақ, екінші ... оған ... ... ... ... ... ... отырып
бағалы қағаздарға инвестициялық сипаттама беру болып табыдады. Осылайша
тарихы жағынан қор нарығына талдау жасаудың екі бағыты ... ... ... ... техникалық талдау мектебін, ал екінші бағытты
таңцағандар іргелі талдау ... ... ... ... ... бағасына
негізделеді, яғни эмитент қызметінің тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштер
және меншік капиталына ... ... оның ... ... ... мен ... Талдау базасы болып баланстар, пайда ... ... ... ... ... ... да ... Сонымен қатар компанияларды басқару тәжірибелері, басқару
органдарының құрылымы ... ... ... және сатып алушы
ретіне шығатын нарығына талдау жасау, салардың дамуына сапалы талдау жасау,
даму деңгейі және іскерлік белсенділігі деңгейі бойынша талдау жүргізіледі.
Осы ... ... ... ... мынандай қорытынды жасауға әкеледі:
активтердің нақты құнымен, болашақтағы пайдамен салыстырғанда корпорацияның
бағалы қағазының құны төмендетілген ... ... ... ... ... ... ... болашақтағы бағасын
анықтайтын және оның бағасына әсер ... ... ... ... ... өзі
сату және сатып алу мақсатына лайықгылығы туралы кепілдеме жасауға негіз
болады.
Техникалық талдау, іргелі ... ... қор ... ... Техникалық талдаудың негізгі объектісі - бағалы қағазға деген
сұраным мен ... ... сату және ... алу ... ... курс динамикасы болады. Сонымен бірге техникалық талдаудың
жақтастары акциялардың құнына ... ... өсуі ... тәуекелі әсер етпейді деп санайды.
Жалпы техникалық талдау мен іргелі талдау ... ... ... Көптеген қор нарығының аналитиктері техникалық талдаудың да, іргелі
талдаудың да ... ... ... ... ... ... Оның тәжірибесі дамыған қор нарыктарында көп таралған.
Техникалық талдаудың мынандай артықшылықтары бар:
• техникалық жеңілдік;
• талдаудың шапшаңдылығы;
• іргелі талдауды жүзеге асырғандағыдан гөрі көп ... ... ... ... ... ... ... операторлары ұзақ мерзімді
болашақтағы қор нарығының бағасын дәл болжай алмайды. Сондықтан іргелі
талдау мәліметтерін пайдалану қажеттігі туындайды. ... ... ... ... операторына табу қиынға түседі. Кез ... ... ... ... таба ... ... ... кез келгенге
түсе бермейді.
Іргелі талдаудың нәтижелері өнім ретінде-қор нарығының тауары, бюллетен,
есеп және т.б. ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттарын сипаттайтын кезеңдерін қарастырайық:
1.Жалпы ... ... ... ... жағдайы келесі факторларды ескере отырып бағаланады, яғни
ЖҮӨ, жүмыспен қамту, инфляция, пайыздық ... ... ... ... Үкіметтің фискалды және монетарлы саясатының қор нарығына ... ... ... және экономикалық климаты, нарық
тиімділігі анықталады.
2.Индустриалдық талдау экономиканың, оның ... ... оқып ... даму ... ... және ... ... бойынша салалардың сыныптамасын жүзеге асыру.
3.Белгілі бір кәсіпорынға ... ... ... ... ... менеджментінің даму болашағы және жағдайына талдау
жасау, жүмыстың ... және ... ... ... ... ... талдау жасау, коэффициенттер, қаржылық
қабілетін бағалау, қаржылық түрақтылығын бағалау кіреді.
3.Бағалы қағаздар бағасын модельдеу.
Тағы бір айта ... ... қор ... ... ... ... ... дүрыс жолға коя білмеу әр түрлі жағдайларға, соның ішінде
дағдарыстарға әкеліп соқтыруы мүмкін. Сондай каржы дағдарыстарын ... ... ... ол ел ... ... тигізбей қалған жоқ.
1997 жылдың қазан- қараша айларында ... ... ... ... ... ... түсуі дағдарыс сипатына ие бола бастады. Негізгі
себеп Оңтүстік-Шығыс Азия қаржы дағдарысының әсерінен ... ... және ... қағаздар нарығы түрақсыздығы ... ... 1998 ... ... Қазақстанда қаржылық жағдайдың күрделенуі
алдымен бағалы қағаздар сататын және ... ... қор ... пайда
бола бастады. Ол кезде дағдарыс белгілерін тек кана осы ... ғана ... ал ... ... оны ... ... 1998 жылдың 17 тамыз айьша дейін болды. Кейін дағдарыс туралы бәрі:
үкіметте, кәсіпорында, банкте, әсіресе Қазақстанның көп ... ... Бәрі де ... нарығында туындаған қиындықтардан басталды. Көптеген
мамандардың пайымдауынша портфельді инвестицияның дамуы жеткілікті дәрежеде
дамымаған Қазақстан қор ... ... кері ... тигізді.
1997 жылдын басында бағалы қағаздар бойынша Мемлекеттік ... ... ... министрлігінің бағалы қағаздар нарығында биржалық
қызметке қүқық беретін лицензиясына ие ... 53 үйым ... ... сол ... 18 ... ... сондай-ақ 35 әмбебап,
тауарлы-шикізатты, валюталық, және басқа да биржалардың қор бөлімдерінде
жүргізілді. Сол ... ... ... 70% ... ... ... ... ресей сауда жүйесін айналып өтіп
жатты. Батыс мамандарының көзкарастары бойынша оның ... ... ... ... ... айтуынша ресей қор
нарығының инфрақұрылымының басты кемшілігі нарықгы ретгеу ... ... ... бухгалтерлік есеп жүйесінің күрделілігі,
бағалы кдғаздарға меншік қүқығының, акционерлердің ... ... ... ... ... ... депозитарлық, есеп-
клиринггік, сауда жүйелерінің тиімділігінің жеткіліксіздігі, тәуелсіз
тіркеушінің ... ... ... ... ... ... ... дұрыс дамымағаны болды. Нарықтық экономикасы дамыған елдердің қор
биржаларында жетекші орынды корпоративтік бағалы қағаздар алады. ... оның ... ... 2/3 бөлігі тиеді. Қазақстанда қор ... ... ... кағаздардан: МЕИКАМ, МЕОКАМ ,МЕКАМ , және т.б.
құралды. ... ... ... ... бағалы қағаздарының
операцияларға бәсең араласуының себептері мынадай:
- экономиканың дағадарысты ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздардың жоғарғы табыстылығы
акция нарығынан инвесторларды қашықтатты;
- қор нарығында қызмет көрсететін, ақпараттық жария-
лылықты ... ... ... ... орында-
луына кепіл болатын, меншік құқығын кайта тіркейтін, баска
да депозитарлық операцияларды ... ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздарға сипаттамалар: түрақсыздық, өтімділігінің төмендігі, сатып алу
бағасы мен сату ... ... ... ... мүмкін
еместігі болып табылады. Мұндай жағдайларда тек қана аз ... ғана ... ... ... бас ... ... қор
нарығының барлық оперцияларының 75-80% бірінші классты эмитенттер болды.
Оларды "көгілдір фишкалар" деп атайды.
Жалпы каржы дағдарысы ұғымы кең ... ... оған ... банк ... қор нарығы да кіреді. Осының ішінде қор нарығындағы
дағдарыска кеңірек тоқталатын болсақ, қор нарығындағы ... ... ... деп ... ... өзі ... нарығы басқа қарыз
кұралдарына қарағанда өзгеріске түсуге бейімдірек. Сондықтан көптеген
зерттеулер осы ... ... ... арналады.
XX ғасырдағы қор нарықгарының дағдарысының тарихына үңілетін болсақ, ... ... ол ... ... ... болып табылады Осы
дағдарыс АҚШ-нан басталып, Ұлы ... ... ... де ... ... ... ... ішінде көбірек зардап шеккендер Германия мен
Үлыбритания. 1932 жылы Германияда жүмыссыздардың саны 6 ... ... ... 25% жетті. Ұлыбританияда жүмыссыздардың саны төменірек, бірақ
өнеркәсіп секторы және экспорт ... ... ... дейін
дисперсиялық жағдайда қалып отырған. Барлық мемлекеттер ұлттық өндірісті
қорғау үшін кедендік шектеулер, яғни ... ... ... ... ... ... ... қойды. Осы қор дағдарысынан азырақ зардап
шеккен Оңтүстік Африка және Австралия мемлекті болды. 1933-1934 жылдардың
өзңнде-ақ ... ... ... ... дәл ... басынан кешірді.
1970 жылдың басынан 2000 жылдың басына дейін дүниежүзі мемлекеттерінің
көп бөлігіне және бөлек аймақтарға ( ... ... ... ... Азия) әсерін тигізген 11 қор дағдарысы болды.
Дамыған нарықтарда:
1. 1973-74жылдардағы дағдарыс ... ірі ... ... ... ... ... ел) шарпып өтті.Бірінші болып
құлдыраған Италия ... ... ... АҚШ қор ... ... 1980-81 жылғы дағдарысқа ұшыраған бес мемлекет ( Канада, Италия,
Ұлыбритания, Жапония, Франция). Бұған әсер ... ... ... бірден көтерілуі, 1979 жылы мұнайдың бағасының екі есеге
өсуі болды.
3. 1987 жылғы дағдарысқа да ... ... ... ... барлық
елдер ұшырады. Ол дағдарыс Нью-Иорк қор ... ... үш ... ... етті.
4. 2000-2001жылдардағы дағдарыста құлдырауы ... ... ... ол ... ... жаңа ... ... басталды.
Латын Америкасы елдерінің нарықтары:
1. 1980-81 жылдардағы дағдарысқа үш мемлекет ұшырады ( ... ... ... әсер ... ... мұнай бағасын екі есеге
өсіруі болды.
2. 1986-87 жылдардағы дағдарысқа Бразилия мен Мексика ұшырады.
3. 1994-95 жылдардағы дағдарысқа Аргентина, Бразилия, Мексика ... ... ... қаржыландыру мөлшерлемесінің 85% көбеюі әсер
етіп, мексика песосасы девальвацияға ұшырады.
4. 1998-99 жылдардағы дағдарыс азия ... ... ... әсер еткен 1998 жылдың 17 тамызында басталған Ресей дағдарысы
болды. МФК индексіне енетін барлық жеті мемлекетке әсерін тигізді.
Азия нарықтары:
1. 1979-1980 ... ... ... Корея мен
Тайланд мемлекттерінде де сол мұнайдың бағасының екі есеге
өсуімен байланысты.
2. 1990 жылғы дағдарыс бес мемлекеттің қор ... ... ... Филлипин, Тайвань, Тайланд)
әсерін тигізді. Бұл дағдарысқа әсерін ... ... ... ... саяси тұрақсыздық, экономикалық өсудің
бәсеңдеуі, өтімділікпен байланысты мәселелер.
3. 1996-1997 жылдардағы дағдарыс та сол бес мемлекетті
шарпыды. Тайландта 1990-1994 жылдары акция ... ... ... 1994 ... ... ... езінің максималды
нүктесіне жетіп, ... ... ... ... 1996 ... қазан айында құлдырау басталды.
Осы берілген мағүлматтардан мынандай қорытынды жасауға болады, яғни ... ... ... ... ... ... байланысты. Барлық он
бір дағдарыста да экономикалық ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар - қарыз міндеттемесі, жіктелуі және негізгі түрлері
Қазіргі нарықтық экономиканың қалыптасуы жағдайында ұдайы өндіріс
қаржыны несиеге алып өркендеуімен ... Оның ең ... ... міндеттемелерінің кең түрде айналымда жүруі. Қарыз міндеттемелерінің
көптеген анықтамалары бар. Олардың ... ... ... сипаттайды. Солардың екі-үшеуін қарап өтейік:
Қарыз міндеттемесі- оны ... ... ... ақша немесе мүлік салып, сол үшін табыс алу ... ... ... ... ... ... Қарыз міндеттемесі- қарыз алу кезінде несие алушының несие
берушіге (кредиторға) беретін құжаты .Сонымен, ... ... ... немесе заңды тұлғалардың, яғни нарыққа қатысушылардың мүліктік немесе
қаржылық жағдайларын ... ... ... міндеттемесін шығарып және
оған одан әрі ұстаушыға дейін қызмет ететін ... ... деп ... ... ... ... міндеттемесін ұстаушының арасында ұстаушының
құқын және эмитенттің міндетін анықтайтын шарт ... ... ... ... ... ... ... ала
болжау қажеттілігінен шыққан құжат. Ал нарыққа қатысушылардың қаржы
жағдайын сол уақыттағы олардың табысының кірісі мен шығынының арақатынасы
анықтайды.
Қаржымен қамтамасыз етілудің 3 ... ... ... ... Ол кіріс пен шығынның тендігінен ... ... ... Ол ... шығыннан көп болғанда туыидайды. Демек,
сақтаған қоры мол, сондықтан бұл субъект басқаға несие беруге мүмкіндігі
бар.
Қаржыға тапшылық жағдай. Ол шығын кірістен көп ... ... ... ... ... мұқтаж, яғни оған несие алу қажет.
Кез-келген уақьпта ... ... ... ... де, ... ... да бір ... қаржы жүйесі шеңберінде кездеседі.
Дәл осы жағдайда екі шаруашылық субъектілерінің біреуі артық ... ... ... орнына қарыз міндеттемесін алады. Керісінше,
бұрынғы қарыз міндеттемесінің орнына ... ақша ... де ... Қарыз
міндеттемесін борышқор несие берушіге жазып береді. Ол борышқор несиесін
өтегенше несие берушіде сақталады. Қарыз міндеттемесін ... ... ... құқы ... ... жеке тұлғалар да, мемлекет те және Орталық
(эмиссиялық) банк те шығаруы мүмкін. Қаржы міндеттемелерінің шаруашылық
айналымында қолдануын есептеуді қаржы активтері деп атайды. ... ... оны ... ... ... ... органикалык бірлігін елдің
қаржылық жүйесі дейді. Ұйымдық тұрғыдан қаржы жүйесінің негізін ... және ... ... ... Ақша ... бір жыл ... дейін
шығарылған қарыз міндеттемелерін біріктірсе, капитал нарығы бір жылдан көп
уақытқа шығарылған қарыз міндеттемелерінің жиынтығы, Бүл инвестициялық
қорлардың нарығы.
Өз кезегінде қаржы нарығы алғашқы және ... ... ... ... ... ... ... жаңадан шыққан қаржы міндеттемелері орналасса,
екінші нарықта оның бұрын шыққандары айналымда болады. Демек, алғашқы
нарықта олар ... ал ...... ... ... ... ... бар және тапшылық қаржы жағдайындағы шаруашылық
субъектілері бірімен бірі 3 ... ... ... болуы мүмкін:
тікелей, қаржы делдалдары арқылы және қаржы институттары арқылы.
1.Тікелей қаржыландыру тәсілі - артық қаржысы бар
субъект ... ... ... ... ... берушінің біреу берген қарыз міндеттемелері
бойынша талабы кебейсе, несие алушының ... ... ... ... ... ... ... ретінде брокерлер мен
дилерлер ... Бүл ... ... қор ... ... ... не брокер, не дилер ... ... ... Олар қор ... атынан делдалдық қызмет атқарады.
Қаржы институтары - яғни ... ... ... және
инвестициялық компаниялары, зейнетақы қорлары қаржы жағдайлары қарама-қарсы
субъектілерді қаржыландыруда делдалдық қызмет атқарады. Бұл ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... оларды екінші қаржы жағдайы артық субъектке сатады.
Бұндай жанама түрде қаржыландырудың артықшылығы ... ... ... қызықтыратын қаржы міндеттемелерін
шығаруы. Мысалы, банктік депозиттер (сақтауға берілген бағалы қағаздар),
өмірді сақтандыратын полистер, зейнетке ... ... ... қаржы
туралы зейнетақы жоспарлары. Міне бұл міндеттемелер несие берушіні әрі
сенімділігімен, әрі қайтарымдылығымен, әрі алуға оңай және қолайлылығымен
өзіне тартады. Бірақ бұл жағдайда ... ... ... ... (өтелмеу) қауіпін өздеріне алады.
Қарыз міндеттемесі белгілі-бір мезгілге шығарылады. Ол ... ... ... ... оны ... күн аралығына тең. Қарыз
міндеттемесінің қызмет мезгілі үш кезеңнен ... ... ... ... ... ... алғашқы нарықта сату;
• өтеу мезгілі немесе қолма-қол ... ... ... ... ... ... түсіреді.
Қарыз міндеттемесінің анықтамасы бағалы қағаздар анықтамасымен тығыз
байланыста. Бағалы қағаздар деген екінші нарықта белсенді түрде айналысқа
түсетін қарыз ... ... ... ... ... ... ... нысаны (формасы) болмайды. Олардың көбісі келісім
құжатында 1-2 бап ретінде көрсетіледі. Бағалы қағаздардың көбі арнаулы
тіркеуден өтеді. Тіркеу инвесторларға бағалы қағаздар ... дәл ... ... ... көмектеседі. Сол арқылы инвестор (салым иесі) өз
инвестициясының ... дәл ... ... ... ... бірнеше түрлі болып жікгеледі: біріншіден, түсіретін
кірісіне; екіншіден, эмитенттің сипатына; үшіншіден, ... ... ... жеріне байланысты (№і сурет).
1.Кіріс телеу жөнінен қарызды және үлесті бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... кіріс нақты процентпен төленіп,
ал қарыздың күрделі негізгі бөлігін келешекте белгіленген уақытта өтеу
көзделеді. Үлесті бағалы қағаздар, ... оны ... деп ... оны ... ... ... ... көрсетеді және
иемденушіге шектеусіз уақыт бойы дивиденд түрінде кіріс түсіреді, ал
бағалы қағаздардың басқа түрлері қарызды және ... ... ... ... ... ... жөнінен де жіктеледі. Олардың
эмитенттері мемлекет, жергілікті әкімшілік, корпорациялар, қаржы
институттары және тағы басқа занды ... ... ... ... ... және ... бағалы қағаздар төмендегідей түрге
бөлінеді:
• Қазыналық, немесе үкімет атынан Қаржы ... ... ... Бұл ... ... ... ... бірі. Себебі оның
төлемін (өтелуін) мемлекеттік бюджеттің қаржысы ... ... ... ... көп ... ... ... вексельдер мен
қазыналық облигациялар. Мемелекеттік меншікгегі ... ... ... ... ... ... шығарады.
• Жергілікті әкімшіліктер мен олардың меншігіндегі кәсіпорын бағалы
қағаздары. Олардың төлемін ... ... ... ... ... нақты жобасына үкіметтің берген дотациясы.
• Қаржы институттары мен корпорациялардың, яғни ашық ... ... ... және ... ... ... Оларды өндіріс, құрылыс, сауда, жол қатынасы
кәсіпорындарымен қатар коммерциялық банктер, ... ... ... ... ... ... Банктердің бағалы қағаздары - олар депозиттік сертификаттар (салым
құжаты), чектер және бұданда басқа банктің ... ... ... бағалы қағаздары – олар коммерциялық вексельдер,
фьючерстік шарттар және басқа коммерциялық қағаздар.
3. Бағалы қағаздар қай жерде сатылады ... ... ... ... ... ... жеріне байланысты ақша нарығындағы және капитал
нарығындағы бағалы қағаздар болып екіге бөлінеді.
Ал ақша нарығы қаржы нарығының бір ... онда ... ... бағалы
қағаздар сатылып және сатып алынады. Оның айналу мерзімі 1 күннен 1 жыл
аралығына ... Бұл ... ... ... ... және ... ... қағаздар сатуға түседі. Оларды
шығарушылар әртүрлі жіктелу топтарына жатсада, олардың бәрі қарызды бағалы
қағаздарға жатады.
Капитал нарығына 1 жылдан астам уақытқа ... ... ... Олар ... де, ... да ... ... болуы мүмкін. Олардың
эмитенттері де әртүрлі; мемлекет, жергілікті әкімшілік, корпорациялар,
қаржы институттары және тағы басқалар.
Айта кететін жайт, ... ... ... түрі ... ... яғни ... дейін айналымда болса да капитал нарығында жүреді. Мысалы, опцион.
Акциялар
Акция - ... ... ... ... ... ... ... компанияның капиталының, мүлкінің, кірісінің бір бөлігіне зат
жүзінде меншік құқын береді. Компания қанша уақыт жүмыс істеп тұрса, акция
да ... ... ... ... осы ... ішінде акцияның иесі сан рет
өзгеруі мүмкін. Акционердің акцияны шығарған компанияға ... құқы ... ... ... Акционер оны тек екінші нарықта сатуына
болады.
,
(3)
К –акция курсы, тг.;
Р – нарықтық бағасы, тг.;
N – номиналды бағасы, тг.
Акцияны шығару мына жағдайда ... ... ... яғни акционерлік қоғам құрып,
оның жарғылық ... ... бар ... ... ... ретінде қайта құрғанда;
жарғылық капиталды қосымша молайтқанда.
Атап айтқанда, жарғалық капитал деген шығарылған акциялардың
бастапқы жиынтық құны. Ол, өз ... ... ... (жай
және артықшылықты акциялар) және ... ... ... ... болып бөлінеді. Оларды компания кез-келген уақытта өз
ойынша пайдалана алады.
, (4)
– дивиденд пайызы (%), – De жыл ... ... ... тәуелді руб.;
(K = (К2 – К1) – курс құндылығының өзгеруі ( К2 – ағымдағы курс және ... ... ... ... ... ) ;
N – ... номиналы, тг.
Сонымен қатар пайдалылық нақты мерзім бойынша есептелінеді:
, (5)
Р1 –кезең басындағы ... ... ...... ... ... ... тг.
Пайдалылық алғашқы қадам болып акцияның - таза сатып алу пайдасы:
, (6)
P – ... ... алу ... ... ... ... ... бір жағдайда акционерлік қоғамның өз капиталын ұлғайтуға
және оны инфляциядан қорғау үшін жұмсауға болатын бағалы қағаздардың бірден-
бір түрі. ... ... ... алдындағы қарыз міндеттемесі.
Компанияның өз акциясын қайта сатып алатын құқы бар. Бірақ бірсыпыра
елдердің ... егер ... ... ... жоқ ... онда ... ... сатып алатын құқықтан айырылады деген де ереже бар. Дәл
осы жағдай, егер қайта ... алу ... ... ... болса да қаралған. Заң жүзінде акцияны, бөлуге де болады.
Айналымдағы әрбір акцияны бірнеше бөлікке бөлуге болады.
Акция бірнеше түрге жіктеледі (N сурет). Бір ... бір ... ... беру тәсілі бойынша: атаулы және иесі ұсынушы болып екіге
бөлінсе, екінші жағынан, корпорацияны ... ... ... ... ... және артықшылықты акция деп те екіге бөлінеді. Корпорация тек ... ... ... ғана ... ... ... ... - иесі міндетті түрде корпорацияның реестрінде тіркелуі
тиіс акция. Акционерлер кітабында қанша және қай ... ... ... ... иесі ғана акционер деп есептеледі.
ә) Ұсынушыға арналған акция — ... ... ... ... акция. Кітапта ұсынушыға арнап шығарылған акцияның жалпы саны
ғана көрсетіледі.
Ал басқару жағынан корпорацияларға қолында атаулы акциясы бар акционерлер
қолайлы. Себебі ол ... ... ... және ... қозғалысын және бағалы ... ... ... шоғырлануын, олардың бұл мемлекеттен кеткенін
реттеп және бақылап ... ... ... ... ... ... әсіресе, қысқа мерзімді мүддені көздеген акционерлер
ұсынушыға арналған акцияны қолдайды. Себебі еш жерде тіркелмеген ... ... ... ... ... ... Ал ... акцияны еркін
қолма-қол ақшаға айырбастауға болмайды, сондықтан олардың өтімділігі
акционерге кейбір жағдайда қолбайлау туғызады. Акцияның осы екі ... ... жолы да ... ... сату ... бойынша. Атаулы акцияның иесі ... ... ... ... барлық акция санына бір
толтырылған сертификат алады. Бұл ... ... ... жағында екі жақтың қолы ... ... ... ... ... соң акционерлердің тізіміне өзгеріс енгізу үшін
сертификат корпорацияға жіберіледі. Содан кейін ғана ... жаңа ... жаңа ... ... ... акцияны сатқанда оларды бір иемденуші тікелей, ... ... ... ... ... осы екі ... жаңа ... иемденушілер құқын ... ... ... Бұл ... атаулы акция иесі корпорациядан
хабарландыру хат алса, ал акцияны ұсынушыға бұндай
механизм жүруі мүмкін емес. Ұсынушы акциясыңда
кесіп алатын купоны (талоны) болады. Соны
толтырғаннан ... ... ... ... құқын іске асырады.
• Үшіншіден, ұсынушы акциясының номиналы өте ... ... ... ол
көп тиражбен шығарылады. ал атаулы акцияның номиналы әртүрлі мөлшерде
бола береді.
Корпорацияны басқаруға ... ... ... жай және артықшылықты
акциялар
болып бөлінеді.Жай акцияларды иеленушілердің
корпорацияның тапқан пайдасының мөлшеріне
байланысты дивидендтер алу құқы, жиналыстарда
дауыс беру арқылы корпорацияны басқаруға қатысу
құқы және ... ... ... ... берушілермен есеп айырысқаннан кейін мүліктің бір ... ... бар. ... ... ... сәйкес көлемде жүзеге асырылады.
Әрбір акция өз иесіне бір дауыс үлесін береді. Сонымен ... жай ... ... ... ... ... ... корпорацияның шаруашылық
нәтижесіне байланысты. Дивиденд корпорацияның таза пайдасының бір бөлігі,
басқаша айтқанда, дивиденд төлеу пайданың салық төлегеннен қалған ... ... ... мөлшеріне күшті өзгерістердің әсер етуі
кездейсоқ жәйт емес.
Жай акцияны ... ... ... ... ... ... ... беруге және сол кеңеске өзі
сайлануға құқықты. Директоратқа сайланғанда кейбір корпорацияның ... ... ... ... ... яғни үміткердін қолындағы жай
акцияның ең ... ... ... керсетілуі тиіс.
Директорлар кеңесі корпорация атынан бұқаралық ақпарат құралдарына
хабарлама ... Ол жыл ... ... ... мына ... ... ... жылдық балансты және таза пайданы бөлу жобасын
дайындайды.
Директорлар корпорацияны басқаруды ... ... ... және шығаруға, сыйлық белгілеуге жауап береді. ... ... ... ... ... ... белумен де
шұғылданады. Табысты бөлу - корпорация меншігін оның акционерлері ... ... ... ... ұғым. Бұл туралы директорлар кеңесі
хабарлап тұрады, ол компанияның ... ... ... ... ... өз ... ... қадағалау,
Менеджерлердің міндетіне төмендегілер жатады:
міндетіне бой ұсыну, яғни өзінің өкілдік шеңберінде
қызмет істеу; адал ... ... ... міндеті. Ондай адалдық мүдделерді
таластыруға, директорларға қарыз ... ... өз ... ... және онымен бәсекелесуге жол
бермейді.
2. Дивиденд алу құқығы. Дивңденд мөлшері корпорацияның жылдық айналымына
байланысты анықталады. Оны ... ... ... үш айда бір) ... ... ... түрі ... қолма-қол төленетін дивидендтер. Бұл табысты бөлудің ең ... ... бір жай ... ... ... мүліктік дивидендтер. Табысты бөлудің мүліктік формасы акционердің
қолындағы акция ... ... ... ... бұл типін әдетте өзі жабылу кезінде қолданады;
• акция формасындағы дивидендтер. Бұл қосымша акциялар ... ... ... ... ... пропорционалды
бөлінеді. Дивиденд телеудің бұл түрі компанияның өзін-өзі
қорғап ... ... ... ... дивидендтер баланстын активімен пассивін және қолма-
қол ақша қаражаты қозғалысы ведомостын тексергеннен кейін ғана ... ... ... ... ... корпорация жауап беруге
міндетті. Сонымен бірге, ... ... ... тек бір ... ... бөлігі акция бағасының өзгеруіне байланысты қалыптасады.
3. Жай акция бойынша ... ... ... беру. Өзінің үлестік құын
акционер акциясын ия ... ия ... ... ия ... ... жүзеге
асырады. Акция кепілдікке де, яғни банктен несие алғада да, беріледі.
4. Корпорациядағы ... ... ... ... дауыс беру
құқы. Бұған, мысалы, жаңа бағалы қағаздар шығару, ... бір ... сату ... мәселелер жатады. Активтер болып
корпорацияның барлық қозғалмайтын
және қозғалатын меншігі: жер, құрылыс, мүлік, қолма- қол ... және ... ... қаржылық есебін тексеру құқы, мысалы, акционерлердің
реестерін тексеру. Жылма-жыл корпорация президенті ... ... ... ... ... баланстың активі мен пассивін, салық ведомостысын
бақылауы мүмкін.
6. Шектеулі ... ... ... айтқанда, корпорация банкротқа
ұшырағанда акция сатып алуға шығарған ... ... ... ... бермейді.
7. Корпорация жабылған кезде оның активінің бір ... алу ... ... ... алу ... ... ... өтеу тәртібі
бойынша, ең аддымен корпорация мемлекеттің және адвокаттардың, содан соң
белгілі-бір тәртіппен өзіне ... ... ал ең ... ... және жай акция иелерінің талабын орындайды.
Директорлар кеңесі жоғарыда ... ... ... ... өтетін жиналысында сайланады. Дауыс берудің екі
әдісі болады. Тікелей дауыс беру жай көп дауыс алу деген ... Ол ... ... ... ... тең ... беру. Сонымен қатар, дауыс
беруде сенімхатты да ... ... ... ... ... ... басқа біреу сенімхатпен ... ... ... ... "А" және "Б" сериялы жай акцияларды шығара ... ... оның ... ... ... ... "А" сериялы акция корпорация
құрылтайшыларына, яғни оның ... қол ... ал "Б" ... ... ... "А" ... ... иемденушілердің үлкен құқығы
және көптеген дивиденд алатын мүмкіндігі бар. Бұл мүмкіндік тәуекелдікке
берілген төлем тәрізді. "Б" ... ... ... ... бермейтін акция
(олар акционерлерге дауыс құқын бермейді) және дауыс құқы шектеулі акция
шығару жағдайлары орын алуда.
Көптеген корпорациялар жай ... ... ... ... ... ... ... көрсетіліп, хабарлама сипатында болады. Ол бір акцияға
шаққандағы жарғылық капиталдың мөлшерін ... ... құны ... ... одан әрі ... ... әсер етпейді. Ол акцияны
тек алғашқы орныластырғанда ғана маңызды роль ... ... ... ... акция көпшілікке сатылып кетсе, онда оның бағасын (курсын) сатуға
қатысқан барлық ... ... ... ... ... ... төменгі бағасымен және сатып алушының төлейтін жоғары
бағасы анықтайды. Акцияның нарықтық бағасын ия корпорация, ия ... ... ... жөне ... ... басқа, оның баланстық
бағасы да болады. Ол ... ... ... ... ... ... ... баға деп аталады. Ол активтің таза құнын
(корпорация активінен минус оның пассиві)
орналастырылған акция ... ... ... бір ... ... ... ... көлеміне тең.
Корпорация жай акцияның номиналын көрсетпей де шығаруға құқығы бар. ... ... ... ... ... Бұл ... акцияның
сертификатында компанияның капиталы бірнеше үлеске бөлінгені көрсетіледі.
Корпорация жабылғанда бұл акциялар акционерлерге ... ... ... ... ... алуға кепілдік береді.
Артықшылықты акцилар ... ...... туралы ерекше
сертификат. Олар корпарация пайдасының деңгейіне қарамастан белгіленген
мөлшерде неғұрлым нақты
дивиденд төленуін ... ... ... акция дауыс құқын
бермейді. Ол дауыссыз бағалы қағаз. Оған байланысты артықшылық дауыс құқы
жоқтығының орнына төлеу ретінде жүреді.
Артықшылықты ... ... ... үшін ... осы түрі бойынша
дивидендтер әрқашан жай ... ... ... ... ... ... бұл акциялардан гөрі жай акция иемдену қауіптілеу.
Артықшылықты акциялар ... құны ... және ... ... ... Бірінші жағдайда дивиденд акцияның номиналына байланысты
процент түрінде есептеледі. Ал номиналсыз ... ... ... ... ... нақты ақшалы мөлшері көрсетіледі. Акция
номиналының оның нарықтық бағасына әсері жоқ.
Жай акция бойынша төленетін дивидендтер ... ... ... ... ... таза пайдадан төленеді.Артықшылықты акция, әдетте, - атаулы
бағалы қағаз. Корпорация бұл акцияның ... ... ... ... сериясы әртүрлі көлемдегі артықшылығы бар. Олар әр ... ... ... корпорация артықшылықты акциялардың бір емес көп сериясын шығаратын
болса, онда оның, біреуін бірінші артықшылықты деп, ал ... ... деп ... ... ... осы ... тек бір
сериясының ғана басқа серияларынан гөрі артықшылығы мол болады. ... ... ... ... ... дивиденд алғанда,
активтерді бөлгенде ... осы екі ... қоса ... ... өзі, ... түр тармағына бөлінеді. Оларды
былай топтастыруға болады — ... және ... ... және
камулятивтікемес, конвертабелді және конвертабелді емес. ... ... ... ... ... ... ... Акциялардың бұлай бөлінуінің себебі акция иемденушілердің
артықшьшықтарды пайдалануына байланысты. Олар:
• Үстеме пайданы ... ... ... ... ... ... алу ... келешекте
қатысу;
• Акцияны басқа түріне айырбастау мүмкіндігі. Қатысушылар артықшылығы ... ... ... ... ... ... береді Басқаша
айтқанда, корпорация жарғысында жай акция бойынша төленетін
дивидендтің көлемі ... ал ... одан ... ... онда ... ... бойынша төленетін дивидендтің мөлшері жоғарылатады.
Олардың арасындағы ара қатынасы компанияның өзі белгілейді.
Қатысушылар акциясы иесі ешуақытта ... ... ... ... құқы жоқ. Егер ... ... кумулятивтік болса,
онда бұрын хабарланған, бірақ кейбір ... ... ... ... ... жылы ... Ол жай ... бойынша
дивиденд төлеу хабарланбастан бұрын жүзеге асырылады, яғни төленеді.
Кумулятивтік емес акциялар бойынша төленбеген дивидендтерді келесі жылдың
дивидендтіне қосуға болмайды.
Конвертабельді ... ... өз ... ... ... олар ... жарғысында керсетілген болса) осы
корпорацияның жай акцияларының белгілі бір мелшеріне айырбастауына
мүмкіндік береді. Айырбастау жөніндегі талап осы типті акция шығарған кезде
жазбаша түрде ... ... ... ... ... ... Ал ... емес акциялар өз статусын
өзгертуге мүмкіндігі жоқ.
Артықшылықты акциялардың өте сирек кездесетін
түр тармағының бірі — ... ... ... ... ... ... ... ғана арнап шығарылады. Олар бойынша дивиденд
тек жай акциялар бойынша ... ... ең ... ... ... ғана беріледі. Содан қалғаны атаулы акция иелеріне бөлінеді. Егер
компанияның ісі өрлеи тұрса, бұл ... өте ... ... ... оның ... корпорация капиталын
құруға жеке қатысуы керек делінсе, онда — директорлық квоталы ... ... ... ... ... түрі ... ... дамыған елдерде артықшылықты акциялар саны әлбетте
барлық акциялардың 10%-нен аспайды. Демек, корпорация қаржысында ... өте ... ... де, ... ... ... ... маңызы орасан зор. Олар акционерлік қоғамның жиналысында
дауыс беретін жай акция ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, жай акциялар бойынша ... ... ... қызмет істеуіне байланысты болса, ал артықшылыкты акциялар бойынша
корпорацияның шаруашылық қызметі нәтижелі болмағанына қарамастан алдын ... ... ... ... ... дивиденд төленеді. Әрине нақты
төленген дивиденд жылдық жұмыс нәтижесіне байланысты ... ... ... де ... және ... ... ... мөлшерін кемітуі де
мүмкін.
Облигациялар
Облигация деп ... ... бір ... ... яғни ... сомасын қайтаруды және белгіленген сыйақыны (мүддені) төлеуді
міндеттенген жазбаша қарыз құжатын ... Ол ... ... қарсы
қойылады. Облигация арқылы тартылған капитал акционерлік капитал деп
есептелмейді. ... ...... ... ... бір нысаны.
Эмитенттің жалпы шығыны облигацияны шығаруға және оларды орналастыруға
жұмсаған жылдық шығынға тең болады.
Облигация мерзімдік қарыз міндеттемесі болғандықтан онық ... ... ... кепілдігі саналады. Ол кепілдік — эмитенттін банкротқа
ұшырап, өз міндеттемесін орындай алмаған кезінде - корпорация мүлігінің бір
бөлігін ... ... ... ... ... да ... ... инвестициялаудың ең маңызды кезі. Дегенмен бұл екі ... ... ... ... бар. Ол ... ... иемденушісі корпорацияға несие беруші болып табылады. Ал
облигация корпорацияны несиелендіргеннің куәлігі. Өз кезегінде, акционер
корпорацияны меншіктенушінің бірі. Акция сол меншіктенудің ... ... ... иемденушісіне сыйақы (мүдде) төленеді. Оның мөлшері
бекітілген және нақты аныкталған. Бұл бағалы ... ... ... бір ... уақыт аралығында ғана кіріс түсіреді. Облигация
бойынша сыйақы (мүдде) басқа өтелетін ... ... ... ... ... уақытында төлей алмауы оның банкрот деп
танылуына тең. Акционер де дивиденд түрінде төлем алады. Бірақ дивидендтің
мөлшері тіркелмейді және ол ... ... ... Егер ... ... туралы хабарламаса, демек, :Төлегісі келмесе, онда акционер
корпорацияға қарсы ешқандай шара қолдана алмайды.
3. . Басқа несие беруші сияқты, облигация ... ... беру құқы ... ... жиналысына, сонымен қатар, корпорация басқаруға да
қатыспайды. Оған керісінше акция иесінің корпорацияның мүліктік
мүддесін қорғауда шешуші дауыс құқығы бар.
Облигация бойынша ... ... ... шығынына жатады. Ол салық
төлейтінпайдадан төленеді. Ал дивиденд салық төлегеннен қалған
корпорацияның таза пайдасынан ... ... ... ... сыйақы түріндегі пайда купонға
алмастырылады. Купон деп облигациядан ... ... ... ... ... ... мөлшері көрсетілген. Төленген сыйақының орнына
облигациядан купонды жыртып алады. ... ... ... ... ... деп ... ... бірсыпыра элементтер көрсетіледі: номиналы,
купондық мөлшер өтеу ... ... ... ... қамтамасыз
етілуі, рейтингі.
Номиналы деп облигацияның бетінде көрсетілгеі ақша сомасын айтады. Оны
облигация иесі өтелу мерзімі келгенде алады.
Купондық ... - жыл ... ... ... облигацияның номинал құнына
байланысты келісілген сыйақы (мүдде) - төлем. Жыл сайынғы купондық мөлшер
бөлініп төленуі мүмкін, мысалы, ... жылд бір рет ... ... ... ... ... төлеу мына интервалмен орындалады: қаңтар—шілде, ақпан-тамыз,
наурыз—қыркүйек, сәуір—қазан, мамыр-қараша, маусым—желтоқсан. Одан басқа
айды жұлдыздары да айнаға түскен сәуледей қайталанады ... 5 ...... 20 ... —20 ... с.с.
Негізгі мемлекеттік бағалы қағаздар келесідей түрлерге бөлінеді:
Қысқа мерзімді Ұлттық Банк ноталары;
– мемлекеттік қысқа мерзімді қазынашылық ... ... ... орта мерзімді қазынашылық міндеттеме; (МЕОКАМ)
мемлекеттік индекстелген қазынашылық міндеттеме (МЕИКАМ);
1.1 кестеде осы бағалы қағаздардың сипаттамасы көрсетілген.
Облигация бағасы инвестордың сұраныс және ... ... ... ... ... ... ... кездейсоқ емес, ол өзінің ішкі
құнымен анықталады.
1.1 ... ... ... ... ... аты ... (ҰБ) ... ... ... ... |ҚР Қаржы Министрлігі |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... түрі |Атаулы |Атаулы ... ... ... валютасы |теңге ... ... ... ... |100 ... ... |1000 теңге |1000 теңге ... ... |90 ... ... ... ай ... ай |3 ... |
| | | | ... ... ... |– ... 2 ... 1 рет ... 4 рет |
|төленетін | |4 рет | | ... | | | | ... және |ҚҚБ |ҚҚБ |ҚҚБ |ҚҚБ ... | | | | ... күні —компанияның сатып алушыға облигацияның номиналына тең соманы
қайтарып және сыйақы төлеуді ... ... ... ... - ... ... шығар мәмілесі. Ол қарыз алушымен
траст компаниясыны шарты бойынша шығарылады. ... ... ... ... оның ... ... ... ұстаушылардың мүддесін
қорғап эмитенттің өз міндеттемелерін орындауын қадағалай отырады. Траст
компаниясы эмитенттің қаржы ... және оның ... ... ... ... ... ғана өз ... береді. Осыған
байланысты эмиссия шартына траст ... ... ... енгізеді
Олардың ішінде жиі кездесетіндері мыналар:
• Ең аз өтімділік;
• Борыштың ақырғы деңгейі;
• Активтерді сатуға тыйым салу;
... ... ... ... ... ...... шартындағы тармақ. Ол бойынша эмитент
облигацияның номиналдық құны және сыйақы (мүдде) ... ... ... Ол қор ... компаниясының бақылауында болады.
Эмиссия шартында облигацияны уақытынан бұрын сатып алу бабы да ... яғни ... өз ... ... алу ... ... ... облигация шығарылғаннан кейінгі алтыншы жылдан басталады. Уақытынан
бұрын қайта сатып алғанда облигацияның бағасы оның номиналдық ... ... ... ...... ... кепілдікке корпорация
активтері немесе мүлігі салынады. ... ... ... ... етілмеген болып белінеді. Қамтамасыз етілген облигация
корпорацияның негізгі ... ... ... ... ... және сонымен бірге
оның негізгі меншігінің облигацияға салынғанын көрсетеді. Егер ... ... өз ... өтей ... оңда оны ұстаушылар
кепілдікті өз пайдасына ... құқы бар. ... ... ... мүліктер және басқа бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... Қозғалмайтын мүлікке салынған облигациялар. Оларды
қамтамасыз ... жай ... ... ... ... ... өндіріс орны);
• Басқа компаниялардың траст ... ... ... облигацияларымен қамтамасыз етілген осы компанияның
облигациялары;
• Қозғалмалы мүлікпен қамтамасыз етілген облигациялар. ... ... ... ... құқылы.
Қамтамасыз етілмеген облигациялар - жалпы кепілдігі бар басқаша
айтқанда, эмитенттің жақсы атағымен шығарылған қарыз міндеттемесі. Оны
болашақтағы шаруашылық ісінен ... ... ... шығарады.
Корпорация банкротқа ұшыраған кездеол облигацияларды арнаулы түрде өтейді.
Облигация рейтингі – олардың инвестициялық сапасын арнаулы ... ... ... ... ... ... ... тек
екінші нарықққа кең көлемде сұранысқа ие болатындары ғана бағаланады. АҚШ-
та, мысалы Стэндарт энд Пур және ... ... ... екі ... ... шұғылданады. Мудиз компаниясы облигацияны бағалауды
төмендегідей ... ... Ааа - өте ... ... Аа – ... сапа;
• А – ортадан жоғары;
• Ваа – орта ... Ва – алып ... ... бар;
• В – инвестицияға кажет белгілері жоқ;
• Саа – төмен ... Са – ... – бір ... алып ... С – ең ... ... жоғары рейтінгілі облигациялар инвестициялық класты деп аталады.
Төмен рейтінгілі облигациялар алыпсатушылық деп ...... ... ... мерзімдерінің салмақтандырылыған
орташасы. Дюрацияны (D) есептеуге формула келесідей болады:
, (8)
PV(Ct) – t ... ... ... ... құны, тг.;
P0 – облигацияның ағымдағы нарықтық курсы, тг.;
T – облигацияны төлеуге дейінгі уақыт, күн.
Дюрация ... ... ... кезеңімен байланысты, бірақ купонды
төлемдерден тәуелді. Дисконтталған облигациялар бойынша(нөлдік купондық
төлем) дюрация облигацияның айналым кезеңіне тең ... ... ... дюрация айналым кезеңінен аз болады. Тағыда айтатын жәйт дюрация
облигация бойынша табыстылықтан тәуелді болады.
Акция сияқты облигац илялардың да ... және ... ... ... ... ... процентпен лөрсетілген нарықтық
бағасыоблигацияның курсы деп аталады. Егер нарықтық бағасы номиналынан
жоғары болса, онда облигация сыйлықпен сатылды деп атайды.Егер номиналынан
бағасы ... ... онда ... жаңа иесі оны ... ... ... сатып алады. Облигацияның нарықтық бағасы қандай болса
да, сыйақы ( ... ) оның ... ... ... ... бір жағынан, заемды шығару жағдайына,
екінші жағынан, нарықтағы әруақытта әр түрлі ... ... ... ... Егер ... ... ... жоғары жаңа заем пайда
болса, онда ол жағдай айналымдағы облигацияларға екі түрлі әсер етеді.
Біріншіден, егер жаңа ... ... ... өте көп ... ... ... бағамен шығарылған облигациялардың курсы төмендейді.
Басқаша айтқанда, олар дисконтпен сатылады. Себебі бұндай облигациялар тек
номиналы бойынша өтеледі. Ал ... ... жаңа ... ... кіріс түсіреді.
Купонсыз облигация бойынша табысы дисконт болады, яғни ... ... ... ... алу ... мен оның сату ... ... ( төлеу кезінде осы баға облигация номииналына тең ).
Сонымен олардың табыстылығы (төлуеге ... ... ) жай ... ... (9)
Ys – тқлеуге дейінгі табыстылық, %;
N – облигация номиналы, тг.;
P – цена ... ... ... – төлеуге дейнгі күн саны.
Екіншіден, егер жаңа облигациялар аз ... олар ... ... ... ... Ол ... жаңа және ... иелерінің
кірісін теңестіреді.
Инвесторлардың облигациядан алатын пайдасы купондық төлеммен дисконттық
айырмашылықтан түсетін кірістен (егер ондай болса) құралады.
Жай акциялар ... ... да иесі ... және ... болып екіге бөлінед. Иесі ... ... еш ... ол бойынша сыйақы (мүдде) ұсынушы субъектке төленеді. Ондай
облигациялардың әрқашан купондық парағы ... ... ... ... күні ... иесі ... қыйып алып, оны өтеуге тапсырады. ... ... иесі ... ... өтеді. Сыйақы (мүдде)
төлейтін күні корпорация оларға процент алу үшін чек ... ... ... ... корпорация облигациялары:
• Қысқа мерзімді — 1 жылдан 3 жылға;
• Орта мерзімді – 3жылдан 7жылға;
• Ұзақ ... —7 ... да көп ... ... ... үшке ... облигациялары сонымен қатар купондық кірісті төлеу жөнінен де
бөлінеді.
Біріншіден, купондық төлем мөлшері нақты бекітілген облигациялар. ... ... ... ... ... ... ... мөлшері өзгермелі облигациялар. Бұл типті
облигациялардың ерекшелігі оның купоңдық төлем ... ақша ... ... мелшеріне (базовая ставка) байланысты өзгереді. ... ... ... ... ... ... ... мүддесін несие берушілердің ең соңында жүзеге асырады.
Үшіншіден, купоны нөлге тең облигациялар. Бұл ... ... — олар ... ... номиналынан төмен бағамен
(эмиссиялық бағамен), ал өтелгенде — номиналымен сатылады. Басқа сөзбен
айтқанда, ... ... ... ... ... ... мерзім
аяқталғасын алады.
Облигациялар айырбасталады( конвертируемые ) және жай облигациялар болып
та бөлінеді. ... ... ... артықшылықты
акцияларға өте ұқсас.Олар келісімл
сәйкес осы корпорацияның артықшылықты немесе
жай акцияларына алмастырылуына ... бар. ... ... ... қызығушылығын арттырады. Ал жай
облигациялардың бұндай құқығы жоқ.
Облигацияларды сатып алған соң олардың сатып ... ... ... ... ... жинақталған купондық табысты төлеу керек, ол
келесідей болады:
, (10)
A – жинақталған ... ... ... тг.;
C1 –жақын арадағы купон көлемі, тг.;
T – ағымдағы купон кезеңінің ұзақтығы, күндер;
t1 –жақын арадағы купон күндер саны.
Сонымен ... ... ... ... ... ) ... формуласымен есептелінеді:
, (11)
Ye – тиімді табыстылық, %;
N – – ... ... ... – цена ... ... ... –жинақталған купон табыстылығының шамасы, тг.;
C1 – i-ші ... ... ...... ... төлемдерінің саны, дана.;
ti – осы купонды төлеуге дейінгі күндер саны;
t – облигация төлеуге дейінгі уақыт (күн), t = tn ... ... ... ... өз жүмысын акция шығарумен де, сонымен қатар
облигация шығарумен де қаржыландырады. Дегенмен, акциядан ... ... ... қауіпті. Себебі облигациядан пайда түспесе де, жыл
сайын корпорация облигация бойынша төлем ... ... Ал ... ... ... ... міндетті емес. Егер компанияның дивиденд төлеуге
ақшасы болмаса, ол акционердің жеке сәтсіздігі.
Сонымен бірге облигация шығару корпорацияға қауіпті болғанымен, ол ... Ұзақ ... ... ... ... жыл ... төленген сыйақы
(мүдде) сомасынан әлде ... көп ... деп ... (Инвесторлар
көзқарасы бойынша акция шығару қауіптірек, демек облигация — ... ... ... шығын шығарып алған акциялар жоғары ... көзі ... ... сатып алмайды. Сонымен, егер компания бағалы
қағаздардың екі түрін де ... ... онда ... ... ... ... ... төлемнен жоғары болады ... ... ... ... ... құру ... Инвестициялық қоржындардың моделдері
Инвестициялаудың кең мағнасында ақша және басқа да ... ... және ... көбейту мақсатымен кезкелген үрдіс танылады.
Инвестицияға арналған каражаттар инвестициялық капиталды білдіреді.Уақыт
өткенімен осы капитал әртүлі нақты формаларда болады. Сол ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Инвестицциялауға және инвестициялық активтерге берілген
анықтамаларынан көретініміз екі ... ... ... олар: уақыт және құн
болып табылады. Актив құны уақыт ішінде өзгеретіндігі ... ... ... ... ... ... тағы бір ... бар ол
тәуекелдік. Инвестициялық капиталдың қазіргі кездегі құны белгілі, бірақ
келешек құны белгісіз болып отыр. Инвестор үшін осы болашақ құн күтілетін
шама ... ... деп ... бағалы қағаздар жиытығы,
белгілі бір жеке немесе заң тұлға қатыстыболады. Әдетте нарықтықта
Тәуекелділік/ Табыстылық деген қатынасымен инвестициялық сапа ... ... ... басқару үрдісінде осы қатнасты жақсартуға болады.
Қоржын дегеніміз корпоративті акциялардан, әртүрлі қамтамасыздандыру
және тәуекелдік дәресімен облигациялар, сонымен қатар ... ... ... яғни ... ... және ... кірістерді
алмаудың минималды тәуеклдігімен қағаздар жиынтығы болып табылады.
Теориялық қоржын бір ғана ... ... ... қатар өзінің
структурасын бір қағазды басқа қағаздармен алмастыруына болады. Бірақ ... ... жеке ... ... мәнге ие болмайды.
Инвестициялау қоржынының басты мәселесі – инвестициялау жағдайын
жақсарту, бағалы қағаздар жиынтығына сондай инвестициялық сипаттамаларды
беріп қандайын олар тек қана ... ғана ... құру ... ғана ... жаңа ... сипаттамаларға
жетуге болады. Сондықтан, бағалы қағаздар қоржыны инвестрге керекті ... ... ... пайданы әкелетін құрал болып табылады.
Инвесторлар, бағалы әртүрлі қағаздарды ... алу ... ... ... ... олар келесідей болады:
Салымның ликвидтілігі;
Салымның қауіпсіздігі;
Инвестициялық бағалы қағаздар ... ... және ... ... ... ... Қоржын табыстылығы – уақыт арасындағы
мәліметтерімен байланысымен сипатталады. Осы кезеңнің ұзақтығы әртүрлі бола
алады. Тәжірибеде бекітілген табыстылықты ... яғни ... ... ... келтіреді (әдетте жылға).
Қоржын табыстылығын кезең аралығында осы формула арқылы ... ...... ... кезеңіндегі қоржын табыстылығы, %;
W0 – кезең басындағы қоржын құны, ...... ... қоржын құны, тг.
Комерциялық банктің қоржынын басқаруы дегеніміз өтімділігі мен
пайдалылық арасындағы балансын сақтау болып табылады. Банктің бағалы
қағаздар соммасы негізінен оның осы ... ... ... болады.
Бағалы қағаздың өтімділігі агригирленген көрсеткіш арқылы бағалауға
болады:
, (2)
LA – бағалы қағаз өтімділігінің ... ... Nask – ... алу және ... ... ... ... д.;
Pbid, Pask – сатып алу және сатудың орташа бағасы, тг.
Салымның қауіпсіздігі дегеніміз инвестицияның қор ... ... ... табыс алуда тұрақтылық, және өтімділік болып
танылады.
Тәуекелділік – дегеніміз шығынға әкелетін мүмкін болатын жағдайдың
құндылық көрсеткіші. Әлем ... ... ... бар. Ең ... ... ол – жүйелік және жүйелік емес
болып ... ...... ... ... ... ... тәуекелділік диверсифицияланбайды. Жүйелік тәуекелділік анализінің
бағасы дегенде бағалы қағаздар қоржынымен жұмыс ... ... ... емес ... ... қаржы құралымен байланысты болады, осы
тәуекелділікті диверсификация көмегімен минималдауға болады.Егер қоржын 10-
20 әртүрлі қаржылық құралдардан ... ... ... ... онда
жүйелік емес тәуеклділік минимумға келтіруге болады. Жйелік емес
тәуеклділік деңгейі – дегеніміз ... ... ... ... ... ... бойынша бағалы қағаздар түрлері келесідей
орналасады: неғұрлым табыстылық жоғары ... ... ... жоғары
болады, және неғұрлым баағалы қағаздың кепілділігі жоғары болса соғұрлым
тәуекелділік төмен болады ( 1.1 ... және ... ... басты әдіс статистикалық
әдіс болып табылады. Статистикалық анализдің басты құралдары болып -
дисперсия, стандартты ауытқу және вариация коэфициенті табылады. Осы
әдістің мәні ұзақ ... ... ... ... ... жасау.
Хеджирлеу – осы әдіс
фьючерсті немесе опционды
нарықтар қатнасы бойынша жеке
нарықтағы бағалық шығындарынан
сақтандыру болып табылады.
Хеджирлеу механимі деп нарықтағы
ойыншылар ... ... ... ... Оптималды қоржын құрудағы Марковиц моделі
2.1.Марковиц моделі
Марковиц моделі ... ... ... болашақтағы қаржы құралының
табысты статистикалық түрде қарастырады. Табысты кездейсоқ шама ретінде
яғни ... ... ... ... ... ... өзгеруі болып табылады. Онда, егер кездейсоқ ... ... ... ... ... мүмкіндігін анықтаған болғанда, сонда
әрбір альтернативті салым құралының мүмкін болатын табыстың орналысуын
алуға болады. Осы ... ... ... деп аталды. Жеңіл болу үшін
Марковиц моделі бойынша табыстар нормалды орнатылған.
Марковиц моделі ... ... ... және ... сипаттайтын
көрсеткіштер анықталады. Олар арқылы қойылған мақсаттарына байланысты
әртүрлі альтернативті капитал салымдардың ... ... ... комбинациялар үшін баға беруге болады.
Тәжірибеде мүмкін болатын табыстар ішінен ең ықтималды күтілетін
табыс масштабын қарастырады, ол нормалды орналасса яғни математикалық
күтіммен ... ... ... ... (mi) ... математикалық күтілімі келесі түрде
есептелінеді:
Ri – i-ші бағалы қағаздың мүмкін болатын ... ... ... алу ... – бағалы қағаздарының саны.
Тәуекелділік өлшеу ретінде шашырау көрсеткіші қолданылады, мүмкін
болатын табыс шашырауы үлкен болса, онда күтілетін табыс болмайды. Шашырау
өлшемі ... орта ... ... болады:
. (13)
Ықтималдылық моделіне қарағанда ... ... ... ... ... Осы ... параметрлерін өткен жылдардың
статистикалық мәліметтер арқылы бағалауға ... Осы ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Кезкелген бағалы қағаздар қоржыны екі шамамен сипатталады: күтілетін
табыстылық
, (14)
Xi – i- ші бағалы ... ... ... ... ... – i-ші ... қағаздың күтілетін табыстылығы, %;
mp – қоржынның күтілетін табыстылығы, ... ... ... – күтілетін мәнінен табыстылықтың ортаквадраттық
ауытқуы
(15)
(p – қоржынның тәуекелділік мөлшері;
(ij – i-ші және j-ші бағалы қағаздардың табыстылығының ... және Xj – i-ші және j-ші ... ... ... жалпы салымдарының
бөлігі;
n – қоржын ішіндегі бағалы қағаздар саны.
Бағалы ... ... ((ij) ... ... ... ауытқу қосындысының көбейтіндісіне тең:
(16)
(ij – i-ші және j-ші бағалы қағаздарының табыстылық корреляция коэфициенті;
(i, (j – i-ші және j-ші ... ... ... ... ... ... тең i = j .
Шектелген теориялық жағдайды қарастырып отырсақ, яғни ... ... ... санын еңгізуге мүмкін болатындай, дисперсиясы (қоржынның
тәуекелділік мөлшері ) асимптотылық түрде ковариацияға жақындай бастайды.
Осы жағдайдың графикалық ... ... ... 2.1 – ... ... және ... жиынтықты тәуеклділікті екі түрге бөлуге болады: нарықтық
тәуекелділік, оны ... ... және ... бағалы қағаздар осыған
тәуелдіболады, және ... ... одан ... ... ... ... ... барлық обьектілер бойынша құралдар салымының
соммасы жалпы инвестициялық ... ... тең ... ... бөліктердің соммасы жалпы көлемде бірге тең болуы ... үшін ең ... ... ... ... және
облигациялардыңотносителді бөліктерін санды анықтау басты мәселесі ... ... ... ... ... ... болатын қоржындар
көптігінен, яғни шектеулерді қанағаттандыратын, ... ... ... ... ... ... қажетті дейді.
Марковицтің критикалық сызықтар әдісі көмегімен ... ... ... болады. Сонымен тек қана тиімді қоржындар қалады.
Осы әдіспен алынған қоржындарды бір тізімге біріктіреді де, ... ... ... қағаздарының пайызды құрлымын, сонымен қатар қоржын
тәуекелділігі мен табыстылығын көрсетеді.
Осы факты түсіндіретіні, инвесторге берілген қоржын ... ... ... ... ... сай ... ... қарастыру керек:
«Инвестор өз қоржынын қоржындар көптігінен ... ... ... ... ... ... да бір ... деңгейі үшін
және минималды тәуекелділігі үшін кандайда бір ... ... ... Қоржындар жиынтығы осы екі тұжырымды
қанағаттандыратын болса онда ол тиімді көпттік деп ... ... ... болмайтын және тиімді қоржындаркөрсетілген,
сонымен қатартиімді көптілік сызықтары берілген.
2.2 ...... және ... көптіктер
Марнковиц моделі бойынша болатындар деп тек қана стандартты қоржындар
ғана жатады (қысқа позициясыз).Техникалық терминалогины қолданылсақ, ... ... ... ұзақ ... ... деп ... ... Ұзақ
позиция деп – активті сатып алу содан ... оны сату ... ... ... сатып алу операциясы негізінен актив бағасының көтерілуі
сатып алу және сату айырмасының нәтижесінде табыс алу.
Марковиц моделінің ... ... ... ... ... ... қағаздардың бөлігіне теріс еместік шартты қолданылады.
Сондықтан осы моделді ... ... ... ... ... өйткені стандартты қоржындардың табыстылығы оның ішіндегі активтер
табыстылығынан жоғары болмайды.
Талғаусыздық ... ... ... ... ... ... ... Осы қисықтар екі өлшемді графикте көрсетіледі, көлденең өсінде
тәуекл өлшемі болып стандартты ауытқу болады, ((p- деп белгіленеді), ал тік
осі бойында сыйақы, ... ... ... ... ... ... (rp ... белгіленеді).
2.3 суретте гипотезалық инвестордың талғаусыздық қисықтары графигі
берілген. Әрбір қисық сызық инвестордың бір талғаусыздық қисығын және
инвестордың ... ... ... ... қоржынның барлық
комбинацияларын ұсынады. Инвесторлар талғаусыздық қисықтарымен 2.3
суретте бейнеленген А және В қоржындарын ... тең ... деп ... әр ... табыстылық пен стандартты ауытқулары әр түрлі болғанына
қарамастан осы екі ... бір I ... ... ... ... ең ... ... ауытқуы (20 () , А қоржынында (10 () осы
параметр бойынша В қоржыны ... ... ... осы ... ... ... ... табыстылық арқылы жояды, В қоржыны бойынша 12
(, ал А қоржыны 8 (.Осы мысал арқылы ... ... ең ... бірі ол – ... ... бір ... қисығында
орналасқан қоржындар өзара тең болады.
2.3. суретте инвестор А және В ... ... тең ... ... ол С ... ... С ... күтілетін табыстылығы 11(
және стандартты ауытқуы 14( тең болып тұр. С ... I ... ... осы ... I қисығынан жоғары және солға ... С ... А ... қарағанда жоғары күтілетін
табыстылыққа ие, сондықтан ол өзінің жоғары стандарты ауытқуының орнын
толтырады нәтижесінде С ... А ... ... болып табылады. Осы
байланысты С қоржыны В қоржынына қарағанда аз ... ... ... оның төмен күтілу табыстылығының ... ... оны В ... ... деп ... осы ... қисықтарының екінші қасиеті болып табылады.
Қорытындылай келсек, ... ... ... ... ... және ... ауытқулар арқылы талғаусыздық
қисықтарының графигін тұрғыза аламыз. ... әр ... ... ... ... пен ... ауытқуды анықтап оларға
график тұрғызу қажет. Содан соң ... ... ... және ... қарай талғаусыздық қисығында орналасқан бір
қоржынды таңдау керек.
2.3 сурет – Инвесторлардың талғамсыздық ... ... ... ... ... ... және ... қарай
орналасқан қоржынды таңдауы керек. Тиімді көпшілік теоремасы бойынша
инвестор болатын ... ... ... және ... ... ... ... осы оның логикалық тұжырымы болып
табылады. Осыдан шығатыны, оптималды қоржын сол ... ... ... ... ... ... 2.4 суретінде
кезкелген инвестор үшін оптималды қоржын көрсетілген O*.
Сатып алушының талғаусыздық сызығын таңдауы оңай ... ... ... ... бағасы әдісі арқылы жанама немесе жақындатылған
құрлымында алады, және оны ... ... ... ... қабылдайды.Сондықтан Марковиц әдісі бойынша тәжірибелік –
нормативтті методологиясын анықтайды. Осы ... ... ... инвестордың жұмыс істеуін береді. Моделдің қызметі болып,
мақсаттар қалай қойылды және оларды тәжірибеде оның ... ... ... ... ... шығатыны тыс бағалы қағаздардың ... ... емес ... Осы бөлуді сипаттайтын шамаларды табу ... ... ... күтім, орта квадраттық ауытқу және бөлек бағалы
қағаздардың табыстылық арасындағы ковариациясы. Тәжірибеде бағалы ... көп ... үшін ... ... ... мен ... анытауға мүмкін болады. Корреляция коэфициентін ... ... ... ... ... Уильям Шарп бірінші болып АҚШ акция нарығының
регрессионды анализін жүргізді. ... ... ... үшін Шарп ... ... ... ол ... құруда жаңа әдістті тапқан жоқ, ал ... ... ... ... табуды жеңілдетті. Шарп (-факторын
еңгізді, ол қазір уақыттағы қоржын теориясында басты ... ... ...... қағаздар курсының өсу қарқыны мен ... өсу ... ...... ... дисперсиясы.
«Бета» көрсеткіші бағалы қағаздың тәуекелділік дәрежесін сипаттайды
және бағалы қағаздың өзгеруі нарықтың тұтасөзгеруінен неше рет ... ... Егер ( ... ... ... онда осы бағалы қағазды
тәуекелділігі жоғары болатын құралға жатқызады, өйткені оның ... ... ... жылжиды. Егер ( бірден кіші болғанда, онда бағалы
қағаздың ... ... ... болады, себебі ағымдағы есептеулер
жүргізгенде оның бағасы нарыққа қарағанда баяу өзгерген. Егер ( нолден кіші
болған ... осы ... ... ... ... ... – қарсы болады.
Шарптың индекс моделінде бөлек акциялар курсының өзгеру ... ... ... ... ... мәліметтерді бір ғана
базисті фактордың ... ... ... және оны ... ... ... қатнасы болады. Осы фактор негізінде қандай да ... ... ... ... ... ... индекс тәуелділіктен
келесі формуламен есептелінеді:
, (18)
ri – доходность ценной бумаги i –ші кезеңдегі бағалы қағаздың табыстылығы;
rI – I ... ... осы ... ... –жылжу коэффициенті;
( iI – бұрыш коэффициенті;
( iI – кездейсоқ қателік.
Теңдеуден көргендей бағалы қағаздың ( - ... ... ... ... Егер осы ... ... мерзімге дейін тұрақты
болған кезде, онда қағаздың «тарихи бетасын» қарастырылып ... ... ... ... ... ... өтіп ... мліметтер
бойынша бағалауға болатын еді. Бета ... ... алу ... ... жай ... ... немесекіші квадраттар әдісі болып
табылады.
(18) теңдеуінен, кездейсоқ қателіксіз жазылғанда, ол ... ... ( ... ... коэффициенті болады да
осылай есептелінеді:
, (19)
xi – i-ші уақыт кезеңіндегі нарық табыстылығы;
yi – i-ші уақыт ... ... ... ... саны.
Шарп бойынша ( көрсеткіші (оны тағы жылжу деп атайды) нарық
қозғалысынан тәуелсіз бағалы қағаздың құрамын анықтайды.
. ... ... ... ( ... берілген бағалы қағазға дұрыс
баға бермеу шамасы болып табылады. Оң ( ... - ... ... бағалауы жоғары етіп жасалды, ал теріс ( болғанда,онда осы қағазды
нарықтыңбағасы төмен болғанын көрсетеді.
Кездейсоқ ... ( Шарп ... ... ... ққағаздың табыстылығын
нақты түсіндірмейтіндігін көрсетпейді. Белгілі ... ... ... ... жазылады, ол нақты және күтілетін
мәнінің айырмасы болып табылады.
Кездейсоқ қателікті ... ... ... ... ықтималды шашыруының математикалық күтімі нолге тең және
стандартты ... мына ... ... ... қағаздың бета коэффициентінің шын мәні нақты табуға болмайды,
оның бағалауға ғана болады. Ендеше ... шын мәні ... ... кіші ... ... ... ... бағасы уақыт ішінде
өзгеретін болатын еді оның ... ... ... ... уақыт
қателігі үшін. Осындай қателікті ... ... ... бетаның стандартты
қателігі болады:
. (22)
«альфа» үшін нақты мәнінің болжанатын ... ... ... қателігін береді:
. (23)
Бағалы қағаздарды сипаттау үшін басқа да нақты көрсеткіштер қолданылады. R-
squared (R2), немесе детерминация коэффициенті, ... ... ... ... ... ... тең болады. R-squared
нолден ... ... ... және ... пен ... жылжу келісіміннің
дәресін анықтайды.
. (24)
Детерминация коэффициент бағалы қағаздың табыстылығы ... ... ... ... көрсетеді. Басқа сөзбен айтқанда ол
бағалы ... ... ... ... ... ... өзгеруімен байланысты.
Егер осы коэффициент бірге тең болған жағдайда бағалы ... ... ... ал ... тең ... ... ... жылжуы бір бірінен
тәуелсіз болады.
«бета» және «альфа» көрсеткіштерінің қателіктері регрессионндық
моделдің қателігімен анықталады. Біріншіден олар есептеудің нақтылығынан
тәуелді ... ... ... (өсетін, төмендейтін) эффектінің
жақсысына жету үшін келесі коэфицциенттер жиынтығын қолдануға болады:
2.1. кесте – регрессионды анализ коэфициентерінің комбинациясы
| ... ... ... ... ... | | ... ... | | ... нарықтарында (, (, R2 мәндері барлық бағалы қағаздар үшін
және индекстермен ... ... ... ... ... осы ... өзінң бағалы қағаздар қоржынын құра алады. Отандық кәсіпқой
нарықта ... ... (-, (-, ... ... ... ... құру және ... алдымызда бағалы қағаздар қоржынын құру және ... ... ... туындады, осыған байланысты облигация және
акциялар ... ... ... ... ... ... осы ... мәселесі ретінде бағалы қағаздар қоржыны болады, оның ... үшін ... ... ... ... ... әдістерді
қолдануды білдіреді.
Қазіргі уақытта теңгелік қарыз нарығының құралдары ... ... ... ... ... және муниципалды облигациялар
нарығы, векселді нарық, корпаративті нарық. Алайда вексел нарығы ... ... ... ... (банктермен шығарылған векселдер нарыққа
шықпайды және олар әртүрлі сынақ операциялар жасауүшін ғана ... ... көп ... ... ... ... тұрады.
Акциялар нарығын болжау қыйынға соқтырады, себебі оның курстың өзгеруі
үлкен шашырауға жете алады. Сондықтан, акциялармен жұмыс ... ... ... сонымен қатар үлкен табыс әкеледі.Сондықтан ... ... ... ... табыс әкелетін оптималды
қоржын алу негізінен қызықтырады.
Жинақтау қоры табыстылық пен ... ... ... ... ... Алайда мемлекеттік қаржы ... ... ... ... олар ... ликвидті бағалы қағаздар ... ... ... ... ... бола ... егер тиісілі бағалы
қағаздарды алсақ. Жоғарыда айтылған мәселер бойынша, жиынтықты ... ... ... ... мен акциялар таңдалды.
Жиынтық бағалы қағаздар қоржынын құруды бірнеше қадамдан тұрғызамыз.
Бірінші екі қадам мемлекеттік облигациялар және ... ... ... ... ... ... ... Үшінші қадам алдағы
екі қадамның синтезі болады, жалпы қоржынның соңғы құрлымын анықтау болады.
Соңында инвестициялау кезеңі бойынша алынған шешімдерді берілген ... ... ... шешімдердің тиімділігін бағалау болып
табылады.
3.1 Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... оптималды құрлымын құру үшін 2.1.
бөлімде қарастырылған ... ... ... Осы ... ... ... бағалы қағаздар қоржын құрлымын
оптимизациялайды.
Ақпарат жинақтау негізінде 1.10.2004жылдан 29.03.2005 ... ... ... оны 26 кезеңге бөлеміз,ұзақтығы бір апта , яғни ... ... ... әр апта ... бекітіп отырамыз. Қоржынның
оптималды құрлымы 2005 жылдың ... ... ... ... бойынша сатып алу сату операциялары
Қазақстан Республикасының қор биржасында (ҚҚБ) жүреді. ... ... ... құралдар тізімі 01.04.2005 үшін А қосымшада А.1
кестесінде берілген.
Қоржын басты мақсатына байланысты ... ... ... ... МЕККАМ, МЕОКАМ, МЕИКАМ. Осы бағалы қағадарды ... ... ... оптималды құрлымын құру үшін алғашқы ... ... ... ... ... ... ... алынған жоқ:
ақпарат жинау кезеңінен кейін нарыққа шығарылды;
нарықтықта көп уақытта ... ... алу сату ... ... ... болу ... ... қоржынын диверсификациялаумен қамтамасыздандыру үшін,
бағалы қағаздар санын сегізден кем алмаймыз. Облигация ... ... ... ... дейін диверсификациялану керек.Облигаццияларды
таңдаған кезде барлық шарттар орындалды.
Әдістің орындалуының алғашқы мәліметтері ретінде:
(Kit) ақпарат жинау кезіндегі ... ... ... ... және курс негізінде есептелінген облигацияны
төлеуге дейінгі жылдық тиімді табыс.
Алғашқы мәліметтерді ... ... ... ... ... ... нақты есептеулерден алынды және олар А
қосымша деректердің А2 және А3 ... ... ... ... ... ... шешімін
есептеу үшін Марковиц моделі бойынша келесі қадамдары жасалынады:
әр бағалы қағаздың математикалық күтімі мен табыс тиімділік ... әр ... ... ... ... ... табмыз;
тиімді көптіктің орналасу жері мен құрлымын анықтаймыз;
табыстылық пен тәуекелділік қатнасының ... ... ... ... ... бқлігін табамыз.
Бағалы қағаздар қоржынының құрлымын оптимизациялау есебі 2.2 бөлімінде
қарастырылды. Осы ... ... ... бірі ... ... ... тиімді статистикалық бағаны жібереді.
Осы моделдің параметрлерін өткен ... ... ... бағалауға болады.
Әр облигацияның тиімді табыстылықтың математикалық күтімі (ri) келесі
түрде есептелінеді:
. (37)
rit – t ... ... i-ші ... тиімді табыстылығы %, i = 1,…,
4
t – жинақталған ... ... ... ... t = 1, …, 26 ;
T – жинақталған ақпарат кезеңнің ұзақтығы.
i-ші облигацияның ((i) тиімді ... ... ... ... (38)
Әр облигацияның тиімді табыстылықтың математикалық күтімнің және
стандарты ауцытқудың ... 3.1. ... ... және j-ші облигациялардың ((ij) тиімді табыстылықтардың
арасындағы ковариациясы келесідей анықталады:
, (39)
rit және rjt – t ... ... i-ші және j-ші ... ... ... ... и rj ... және j-ші облигацияларының тиімді табыстылықтың математикалық
күтімдері сәйкесінше , %.
3.1 кестесі – Облигациялардың тиімді ... ... мен ... ... ... |
| ... ... % ... ... ... 26001 |16,52 |1,014 ... 27002 |14,28 |0,906 ... 27003 |14,37 |0,885 ... 27004 |14,58 |0,718 ... және j-ші ... ... ... табыстылықтың
ковариациялық матрицасын береді (3.2. кестесі).
Қоржынның ... ... ... келесі қадамы – тиімді
көпшілікті салу ( 3.2 ... Осы ... ... программалау әдісі
арқылы құрастырылды, яғни (14) ... ... ... қоржын
табыстылығының мәліметтері көмегімен, тәуекелділік шамасын минималдау ,
яғни қоржынның стандарты ауытқуы (15) формуласы ... ... ... сурет – Мемлекеттік бағалы қағаздар қоржының тиімді көпшілігі
Тиімді көпшіліктің ішінен қоржынның оптималды нүктесін табу ... ... ... Осыны тәжірибеде жасауға қыйынға
соқтырады, сондықтан осы нүктені жай график арқылы өз тұжырымдар ... ... көп ... ... болғандықтан, олар
жоғары тәуекелділікке бармайды сондықтан іздеген нүктесі сол жақ бөлігінде
орналасқан. Белгілі бір ... ... түрі ... бола ... ... ... қарқыны өсе береді. Сондықтан ... ... ... шешім, берілген инвестор үшін қоржынның
табыстылығы 16% тең болатындай қоржынды таңдаймыз.
Сонымен ... ... ... ... 3.3 кестесінде
көрсетілген.
Қоржынның тәуекелділігі, 3.3 кестесінде берілген (15) формулсы арқылы,
және 3.2 суретте көрсеттілгендей (p = 0,52 тең ... ... ... ... ... ... |0,183 ... |0,018 ... |0,126 ... |0,027 ... |0,030 |
| ЕН-04 |0,044 ... |0,031 ... |0,540 ... қоржын ішінде сегіз түрден тұрады да диверсификациялауға
мүмкіндік береді.
3.2 Акциялар қоржынын ... ... ... ... еңгізді, ол қазір уақыттағы қоржын теориясында ... ... ...... ... курсының өсу қарқыны мен нарықтың өсу ... ...... табыстың дисперсиясы.
«Бета» көрсеткіші бағалы қағаздың тәуекелділік дәрежесін сипаттайды
және бағалы ... ... ... ... неше рет ... ... Егер ( ... үлкен болса, онда осы бағалы қағазды
тәуекелділігі жоғары болатын құралға жатқызады, өйткені оның ... ... ... ... Егер ( ... кіші болғанда, онда бағалы
қағаздың тәуекелділік дәрежесі ... ... ... ... ... оның бағасы нарыққа қарағанда баяу өзгерген. Егер ( нолден кіші
болған кезде осы қағаздың ... ... ... ...... ... ... моделінде бөлек акциялар курсының өзгеру ... ... ... ... ... мәліметтерді бір ғана
базисті фактордың ... ... ... және оны ... ... ... қатнасы болады. Осы фактор негізінде қандай да бір
индекс мәнін алады. Бағалы қағаздың табыстылығының ... ... ... ... 3.1 ... ... табыс тиімділігінің математикалық
күтімі мен стандарты аытқуы
|Облигациялар ... |
| ... ... % ... ... ... нота |16,52 |1,014 ... |14,28 |0,906 ... |14,37 |0,885 ... |14,58 |0,718 ... |14,49 |0,836 ... 04 |14,75 |0,799 ... |14,84 |0,746 ... |15,26 |0,721 ... ... ... ... ( - ... еңкеуі деп
қарстыруға болады. Егер осы коэффициенті мерзімнен мерзімге дейін ... ... онда ... ... ... ... ... қағаз
табысын нарық (индекстің) табысынның қатнасын өтіп кеткен ... ... ... еді. Бета ... ... алу ... үрдіс жай регрессия сызығын немесекіші квадраттар әдісі болып
табылады.
(18) теңдеуінен, кездейсоқ қателіксіз ... ол ... ... ( ... ... ... ... да
осылай есептелінеді
Шарп бойынша ( көрсеткіші (оны тағы жылжу деп атайды) нарық
қозғалысынан тәуелсіз бағалы қағаздың ... ... 3.4 – ... ... ... для ... ... ... ... |
| |(P – ... ... ... |
|"БТА" АҚ |BTASb4 |227 605,01 ... |ATFBb4 |203 570,47 ... ... " |ASFib5 |196 121,68 ... |KZAPb1 |96 896,89 ... |KZTK |73 545,84 ... |AMGZ |63 956,49 ... |CHFMb1 |59 818,43 ... |KKGBb2 |30 339,70 ... |KZMb1 |11 928,16 ... |RDGZp |6 111,41 ... |KZPS |2 945,06 ... ... ... үшін ... да ... ... қолданылады. R-
squared (R2), немесе детерминация коэффициенті, бағалы ... ... ... коэффициентінің квадратына тең болады. R-squared
нолден бірге дейін өзгереді және ... пен ... ... ... ... (24)
Детерминация коэффициент бағалы ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Басқа сөзбен айтқанда ол
бағалы қағаздардың ... ... ... нарықтық индекс
табыстылығының ... ... осы ... ... тең болған жағдайда бағалы қағаз нарықпен
бірге жүреді, ал нолге тең болғанда ... ... ... бір бірінен
тәуелсіз болады.
«бета» және «альфа» ... ... ... ... ... Біріншіден олар есептеудің нақтылығынан
тәуелді болады.
3.3 кестесі – коэффициенттер кестесі
| |Бета |Альфа |R2 |ОКА | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | ... |күтімі, |
| | | | | | | |% ай ... |0,496 |0,0025 |0,148 |0,025 |0,095 |0,0023 |11,6 ... |0,705 |0,0001 |0,022 |0,024 |0,095 |0,0023 |9,1 ... |0,481 |0,0011 |0,151 |0,023 |0,089 |0,0021 |8,5 ... |0,840 |0,0080 |0,065 |0,027 |0,104 |0,0025 |28,1 ... |0,581 |0,0007 |0,070 |0,020 |0,078 |0,0019 |8,8 ... |0,471 |0,0000 |0,079 |0,023 |0,088 |0,0021 |6,0 ... |0,714 |0,0038 |0,087 |0,021 |0,081 |0,0019 |17,2 ... |0,661 |0,0008 |0,060 |0,025 |0,097 |0,0023 |9,9 ... |0,698 |0,0065 |0,041 |0,033 |0,128 |0,0031 |23,0 ... |0,936 ... |0,013 |0,051 |0,0012 |9,4 ... |0,739 |0,0039 |0,147 |0,015 |0,056 |0,0013 |17,7 ... |0,310 |0,0082 |0,007 |0,092 |0,358 |0,0086 |21,9 ... |0,555 |0,0009 |0,202 |0,019 |0,074 |0,0018 |8,9 ... |0,508 |0,0059 |0,039 |0,025 |0,098 |0,0023 |19,4 ... ... ... ... ... капиталдың көптеп
келуіне бірнеше факторлар қолайсыз әсер етуде. Олардың ішінде:
кәсіпорындарға салық салудың дұние жүзіндегі ең үлкен дәрежесі; -бес ... ... ... ... ... ... оның негізгі белгілері
(өндірістің қысқарылуы, жүмыссыздықтың өсуі, инфляцияның деңгейінің
жоғарылығы және т.б.).
Инвестициялык ахуал дегеніміз - инвестордың тиімді ... ... ... ... ... барлық жағдай мен шараларды есепке
алу.
Республикада саятшылар мен экономистердің пікіріншс шетелдік күрделі
қаржыны қатыстыру мен төмендегі проблемаларды ... ... ... ... ... ... арттыру, оны шикізаттық сипатынан
арылту;
елдің сыртқа шығару қызметтерін күшейту және сыртқы рыноктағы өз орнын
табу;
сырттан әкелетін өнімдерді ауыстыратын өндірісті дамыту;
өндірістің ғылыми-техникалық ... жаңа ... мен ... ... ... ... көтеру;
дайын өнімді шығарудың технологиялық бөлігінің қалыптасуын бітіру, аяқтау;
артта қалған және тоқырап ыдыраған ... ... ... ... жаңа жұмыс орынын жасау;
қазіргі заманғы өндірістік және басқару тәжірибелерін, кадр мамандарды
оқыту, дайындау;
қазақстанның экономикалық өз дербестігін қамтамасыз ету.
Қазақстанда шетелдік ... ... ... ... басшылыққа ала
отырып, оның екі негізгі мүмкіншіліктерді еске алу керек:
1)Қазақстанның ... ... ... ... ... ... Азияның түйіскен жеріндсгі сгратегиялық маңызды жерге орналасқан және
Еуропа мен Азияның кең ауқымды рыыногының байланысын жеңілдетуге мүмкіндігі
мол.
2)Қазақстанда ... ... ... және ... ... ... адам ... жақсы білімді және әртүрлі ұлт-
ұлыстық резервінің (қорының) жеткіліктілігі. Бірақ та ... ... өз ... ... бар, оны ... және ... білу
керек:
1) Қазақстан құрлықта орналасқан және ыңғайлы, арзан, көлемді мұхиттын
сауда ... ... ... ;
2) ... ... ... пайдалы қазбаны өндеуге, тазалауға,
бөлшектеуге, тасымалдауға қосымша қажетті шығындарды да есептеу қажет.
Инвестициялық қызметтерде маңызды орынды иивестор алады. Инвестор бұл
өзінің ақша ... ... ... және ой ... құндылықтарды
инвестициялық жобаға және оны мақсатты пайдалануды қамтамасыз ететін заңды
және жеке тұлга. Инвестор болып:
мемлекеттік және белгілі аумақтық ... ... ... ... ие
мекемелер;
азаматтар ,соның ішінде шетелдік тұлғалар;
кәсіпорын, кәсіпкерлік бірлестік және басқа заңды тұлғалар, соның ішінде
шетелдік заңды тұлға, ... және ... ... ... ... ... инвестициялардың тартылуына
белгілі бір деңгейде ықпал ететін кедергілер бар. Бұл:
1) заңды және жеке тұлғалардан алынатын салықтың жоғарылығы;
2) елдегі еркін экономикалық аймақ ... ... ... ... - ... валютасына қол жеткізу қиындығы;
4) үнемі өзгеретін және дәйексіз заңдар;
5) заңдық базаның жалпы тұрақсыздығы.
6)"Кепілдік туралы" ... ... ... ... ... ... ретінде қозғалмайтын мүлікті пайдалануға қатысты бөлім;
7)жекеменшіктің бүкіл институтының негізі болатын жер үшін ... ... ... ... ... ... үшін ... жоқтығы,
кепілдік алу қиындығы;
9) экологиялық нормаларды сақтауда кәсіпорынның жауапкершілігі туралы
мәселеде нақты саясаттың болмауы;
10) ... банк ... ... және өте ... банк жүйесі;
11) Қазақстан мен сыртқы дүние арасындағы әуе желісінің жеткіліксіздігі;
12) сыртқы рынокқа Қазақстаннан ... ... ... ... арналған
жермен тасымалдау жүйесінің икемсіздігі (“Мұнай және газ” құбырын қоса
алғанда).
Өнеркәсіп кешендерін дамытудың артықшылықты иннестициялық жобалар ретінде
мыналарға бағытталған жобалар ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптің базалық
салалары өндірісінің көлемін күрт ұлғайту (түсті металл, болат прокаты, ақ
қаңылтыр, хром кені, ... ... сары ... тыңайтқыш және т.б.);
2) металдан жасалынған өнімдердің тауарлық әзірлігін көтеретің мұнай
құбырлары өндірісін құру;
3) өнімнің жаңа түрлерінің өндірісін ұйымдастыру (ауылшаруашылық
машиналары, тау-кен ... ... ... ... ... ... негізіндегі композициялық материалдар, полиэтилен, және
полипропилен, бастапкы алюмин және т.б.);
4) күрделі ғылыми мәнді өнімдерді және ... ... ... шығаратын
өндірісті құру(телевизор, магнитафон, тоназытқыш, улы газды тоқтатқыш,
сирек металдар негізіндегі бұйымдар және т.б.).
Қарастырылған барлық өзара байланыстар мынадай қорытынды бекітеді,
яғни ... ... ... және ... мен мұнай өндіру
арасындағы арақатынасын өлшеу кезінде “Маңғыстаумұнайгаз” АҚ тәжірибелік
қызметіндегі ағымды инвестициялауға әрдайым бақылау ... ... ... ҰМК ... ... негізгі қорлардың тозуы жайлы
қарастырылған барлық моделдер кең орындарынан көмірсутегі шикізаттарын
бәсекеге қабілетті шығару ... ... ... ... ... ... қолдау үшін қажетті инвестиция тартуды
бағалауға мүмкіндік береді.
Экономиканың нақты секторындағы инвестициялық сфера, әсіресе өндірістің
техникалық дамуы шаруашылық қызметтің қатысушысы ретінде әлі де ... ... ... ... ... жеке ... ... қаржыландырудың көздерін іздестіру мен реттеу арқылы басқа да
аспектілері – ұзақ мерзімді қаражат салымына тұрақты ынталандырушы
механизмді құру, ... ... ... да ... субьектілердің
әрдайым қажеттілігін көрсететін және инвестицияға бейімделген қолайлы
рыноктық ортаны қалыптастыру.
Экономикаға шетел инвестицияларын тартуды белсендіру үшін салық салу
жүйесін жетілдіру және банк ... ... мен ... емес ... ... ... ... ақы және инвестициялық
қорлар, және тағы басқа) байланысын дамыту жолымен кеше банк жүйесіне ... ... ... ... ... көтеру арқылы елдің масштабында ішкі
жинақтаудың нақты бағдарламасын жасау ... ... ... ... ... бойынша бағдарламаны дефициттік бюджеттік қаржыландыру
саясатын жүргізу қажет. ... ... ... тиімділігін тездету мен
көтеру мақсатында әлемдік шаруашылық интеграциясына бағытталған ең алдымен
ірі өндірістік кәсіпорындарды реабилитациялаудың нақты бағдарламасы
жасалынуы ... ... ... ... ... ... ... анықталынуы қажет және осы туралы қоғам, кәсіпорын және шетелдік,
сондай-ақ отандық кәсіпкерлер ацпортпен қамтамасыз ету қажет.
Қолданылған әдебиеттер
Алехин Б. – Ликвидность и ... ... ... ... бумаг
// Рынок ценных бумаг. – 2001. – №20. – ... ... ... – 4-е изд., ... и доп. /под ред.
В.И. Колесникова, Л.П. Кроливецкой. – М.: Финансы и статистика, 1999. – ... А.Н. ... ... бумаг и производных финансовых инструментов:
Учеб. пособие. – М.: Открытое общество, 1998. – 347 с.
Быльцов С.Ф. ... ... ... ... ... ... ... Быльцов. – СПб.: Бизнес-Пресса, 2000. – 506 с.
Ефимова М.Р., Петрова Е.В., ... В.Н. ... ... ... – М.: ИНФРА-М, 1998. – 416 с.
Игнаточкин В. ... ли ... ... для ... ... ... ценных бумаг. – 1998. – №8. – С. 62-65.
Касимов Ю.Ф. ... ... ... ... ... ...... 1998. – 144 с.
Миркин Я.М. Ценные бумаги и фондовый рынок. – М.: Перспектива, 1995. – ... В. ... ... ликвидности акций компании на российском
фондовом рынке // Рынок ценных бумаг. – 2000. – №23. – С. ... В. ... и ... внутреннего рынка государственных
долговых обязательств // Рынок ценных ... – 2001. – №8. – С. ... Д. ... ... ... // ... ценных бумаг. – 2001. –
№17. – С. 31-36.
Рынок ценных бумаг: Учебник / Под ред. В.А. ... А.И. ...... и ... 1999. – 352 с.
Рэй К.И. Рынок облигаций: Торговля и управление ... Пер. с ... ... ... 1999. – 587 ... Б. ... ... инвестирования и их применение в условиях
российского рынка // Рынок ценных бумаг – 1998. – №2. – С. – ... Н. ... ... ... на ... ... ... Опыт Банка
ЗЕНИТ // Рынок ценных ... – 2000. – №22. – С. ... В. Как ... себя ... рисков на российском фондовом
рынке // ... ... ... – 2001. – №21. – С. ... А. ... ... фондовых рынков // Рынок ценных бумаг.
– 2001. – №15. – ... ... ... и практика: Учебник / Под ред.
Е.С. Стояновой. – 5-е изд., ... и доп. – М.: ... 2000. – ... ... ... / Под ред. В.И. ... В.С. ...
2-е изд., перераб. и доп. – М.: Финансы и статистика, 2001. – 448 с.
Ценные бумаги: Учеб. пособие / Н.И. ... М.А. ... ... др. – М.: ВШЭ, 1998. – 253 ... У., ... Г., ... Дж. ... Пер. с англ. – М.: ИНФРА-М,
2001. – 1028 с.
-----------------------
Табыс.
Тәуекеелділ.ік
Тәуекелде
мемлекеттік бағалы қағаздар
келтірілген бағалы қағаздар
Акция
Корпоративті
облигациялар
1.1 сурет
(p
Өзінің тәуекелділігі
Қоржынның ... ... риск ... ... ... облысы
Болмайтын қоржындар
Тиімді қоржын
Болатын бірақ тиімді емес қоржындар
Тиімді көптік
rp
(p
I1
I2
I3
а) ... ... ... ... инвест.
rp
(p
I2
I1
I3
б) Орта дәрежедегі тәуекелділіктен қашатын инвес.
rp
(p
I3
I2
I1
в) Төмен дәрежедегі тәуекел. қашатын инвестор
2.4 сурет – Оптималды ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Ақша-несие саясатының механизмі және оның ерекшелігі9 бет
Инвестиция, инвестициялық қызмет және инвестициялық жоба түсінігі143 бет
Инвестициялар мен инвестициялық шешімдердің жалпы сипаттамасы26 бет
Инвестициялық қорлардың қарекетін жүзеге асыру негіздері5 бет
Инвестициялық қызметтің қаржылық аспектілері. Кәсіпорынның инвестициялық саясаты18 бет
Инвистицияның тиімділігін бағалау және кәсіпкерлік жобаны негіздеу6 бет
Кәсіпорынның инвестициялық саясаты туралы ақпарат22 бет
Қазақстан Республикасындағы инвестициялық саясат туралы26 бет
Қаржылық инвестиция8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь