Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің дамуы

Кіріспе
I Ипотекалық несиенің теориялық негізі.
1.1 Несиенің экономикалық мазмұны, мәні және негізгі қағидалары.
1.2 Ипотекалық несие жүйесі, оның несиелеу механизмі.
1.3 Ипотекалық несиенің шетел тәжірибесі.
ІІ. ҚР.ғы ипотекалық несие нарығын талдау. 2.1 Коммерциялық банктердің ипотекалық несие нарығындағы қызметтерін талдау.
2.2 “Банк ЦентрКредиттің” ипотекалық несиелеу тәжірибесінің тиімділігін бағалау.
2.3 Ипотекалық несиені кепілдендіру жүйесінің
(ҚИК) қызметін талдау.
III. Ипотекалық несиенің жетілдіру жолдары мен даму болашағы.
3.1 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру тәртібі.
3.2 “ Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің ”қызметін жетілдіру.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
“Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің дамуы ” атты дипломдық жұмыстың өзектілігі - соңғы жылдары банктің несиелік операцияларының ішіндегі маңызды орынды ипотекалық несиелер алуда, сондықтан банктің ипотекалық несиенің мәнін түсіну және шетел тәжірибесін өзімізге қолдану, пайда болатын теріс жағдайларға төтеп беретін әр түрлі жетілдіру жолдарын ұсыну, Қазақстан Ипотекалық Компаниясының қызметін жақсарту жолдарын ұсыну болып табылады.
Дипломдық зерттеу жұмысының мақсаты - экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз ететін ипотекалық несиелеу жүйесін қалыптастыру және жетілдіру жөнінде әзірленген ұсыныстарды теориялық және методологиялық тұрғыда негіздей болып табылады.
Қойылып отырған мақсат дипломдық жұмыстың мазмұнын анықтайды және мынадай міндеттерді тұжырымдауға мүмкіндік береді:
- Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу жүйесінің қалыптасуына байланысты проблемаларды банк жүйесі және тұрғын үй құрылыс бағдарламасына мемлекеттік қолдау көрсету шеңберінде ашу;
- Қазақстан экономикасы жағдайында қолданыстағы әлемдік практикалық тәжірибені пайдалану арқылы оның қызмет етуінің негізгі үрдістерін зерттеу;
- тұрғын үй және ипотека нарығының даму жағдайы мен үрдістерін бағалаудың методикалық аспектілерін қолдану негізінде халықтың қаржылық жағдайын негіздеу;
- қолданылып жүрген заңдардың негізінде мемлекеттің тұрғын үй құрылысы саясатын талдау және осының негізінде оны ұзақ мерзімді қаржыландыру жөнінде ұсыныстар әзірлеу.
Дипломдық жұмыстың өзіндік ерекшелігі – “ Қазақстан Ипотекалық Компаниясының ” қызметін ұйымдастыру, реттеу және бағалау , өтімділігін басқару, “Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің ” қызметін жетілдіру жайлы нақты Қазақстан Республикасының тәжірибесіне сүйене отырып жазылғандығымен сипатталады.
Дипломдық жұмыс “Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің дамуын ” тек теориялық бағытта қарастырып қоймай сондай – ақ олардың практикалық жақтарын да қамтиды.
Зерттеу объектісі: банк пен клиент арасындағы қарым қатынастар, яғни банктік емес секторлар ( шаруашылық субъектілер) арасындағы банктер арқылы ипотекалық несие беруді айтамыз.
Практикалық маңызы ғылыми зерттеу нәтижесінде алынған іс – шаралар мен ұсыныстар тұрғын үй құрылысы мен сатып алу нарығын жеке тұлғалардың жандандыруына және бос қаржы ресурстарының
1) ҚР “ Жылжымайтын мүлік ипотекасы” туралы заңы., Алматы 2002 ж.
2) ҚА “ Тұрғын үй қатынастары туралы” заңы., Алматы 2004 ж.
3) Лаврушина О.И. “ Банковское дело ”, Москва 1998г.
4) Сейткасымов Г.С. “Банковское дело”., Алматы “ Қаржы - Қаражат” 1998г.
5) Мақыш С.Б. “Ақша айналысы және несие”., ИздатМаркет
Алматы 2004ж.
6) Майдан - Әли Байгісиев. “ Жылжымайтын мүлік экономикасы ”.,
Алматы “ Қазақ Университеті” 2003ж.
7) КизатовО., Жумагулов А. “ Система ипотечного кредитования в
Казахстане: предпосылки и перспективы развития”.Алматы 1999г.
8) Смирнов В.В., Лукина З.П. “ Ипотечное жилищное кредитование”
М.: Аудитор 1999г.
9) Ризун Н.И. “ Становление и перспективы развития ипотеки в
России”-М.БУКВИЦА, 2001г.
10) Краткий статистический сборник Казахстана – 2003. Алматы
2003г.
11) Краткий статистический сборник Казахстана – 2004. Алматы
2004г.
12) Балуанов Ж., Ишангали К. “ Казахстанская ипотека набирает
обороты” // National Business, 2003. №2 ноябрь.ст. 24-29.
13) www.nationalbank. kz.
14) Л.В. Аникеева “ Теория ипотеки ”//Вестник КазНу.№2(36),2003г.
ст.90-94
15) М.Ж. Махамбетова. “ Механизм жилищного кредитования в
Казахстане”. //Вестник КазНу.№3 (37), 2003г.ст.37-39.
16) А.В. Эскина. “ Основные участники системы ипотечного
кредитования в РК”// Вестник КазНу №2(42),2004г.ст.90-94.
17) Н.С. Шыныбеков. “ Қазақстандағы тұрғын үйді ипотекалық
несиелеу жүйесі”.//ҚазҰУ хабаршысы. №5 (45),2004ж.56-58б.
18) Дюсембаев Н.М. “ Перспективы развития ипотечного
кредитования в Казахстане”.// Банки Казахстана.№1–2004г.ст.42-45
19) Валеев Ш. “ Об актуальных аспектах гарантирования ипотечных
кредитов”. // Банки Казахстан. №10-2004г.ст.6-9.
20) Наурызбаева Н.С. “ Жилстройсбербанк Казахстана” как форма
реализации механизма жилищных строительных сбережений.
// Банки Казахстана. №10-2003г.ст.50-51.
21) Донцов С.С. “ Современные перспективы развития жилищного
кредитования в Казахстане”. //Банки Казахстана.№6–2004гст.31-43.
22) Чекулаев М. “ Большой спрос при малом предложений:

перспективы ипотечного рынка пока туманы” .//Банки Казахстана.
№6-2003г.ст.35-40.
23) Досымов Б.С. “Современные проблемы ипотеки”.// Банки
Казахстана.№8-2001гст.19-21.
24) Сагиндыкова М.О. “ Ипотечные облигации Казахстанской
Ипотечный Компании –как основной инструмент финансирования
ипотеки в Казахстане”.//Банки Казахстана. №10-2003г.ст.42-45.
25) Салихова А.Р. “ Система жилищного кредитования современное
состояние и перспективы развития”.// Банки Казахстана.
№8-2004г. ст.25-30.
26) ҚР Президентінің жолдауы: “ Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін,
бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық
үшін”.// Атамекен №20(5169) 10 сәуір-2004ж. 3-6б.
27) 2005-2007 ж. арналған “Тұрғын үй құрылысы туралы” мемлекеттік
бағдарлама.// Жетісу. №63. 3 маусым –2004ж 2б.
28) Майко Сагындыкова. “Ипотека”//Түркістан.№12 ақпан -2004ж. 2 б.
29) Майко Сағындықова. “ Ипотека игіліктері”.// Егемен Қазақстан.
№23 қаңтар -2004ж. 4б.
30) Қуат Барали. “ Ипотека аңыз бен ақиқат”.// Егемен Қазақстан.
№10 қаңтар-2004ж. 3б.
31) Ирак Елекеев. “ Баспаналы болудың өркениетті жолы”.// Егемен Қазақстан №2 сәуір -2004ж. 2б.
32) Нұрбибі Наурызбаева. “ Тұрғын үй проблемасын шешудің оңтайлы жолы”// Егемен Қазақстан .№2 сәуір-2004ж .2б.
33) Н.С. Наурызбаева. “Баспана - бақыт”. // Егемен Қазақстан.
№13 қараша – 2004ж. 3б.
34) Новый дом и все о нем. №3.2005г.
35) “Банк ЦентрКредиттің” жылдық есебі. 2003 ж.
36) Новый дом и все о нем.№2.2004г.
37) Ұлттық Банктің статистикалық бюллетені. №12(109)
желтоқсан 2003ж.
38) Ұлттық Банктің статистикалық бюллетені. №1(110) қаңтар –2004ж.
        
        Қысқартылған  сөздердің  толық  атауы.
ҚР – Қазақстан Республикасы.
ҚИК – ... ... ...... деңейдегі банктер.
ЭҚК - Эмиссиялық – Қаржы Компаниясы.
АҚ – Акционерлік ... ... ... несиелеудің дамуы ” атты
дипломдық ... ... - ... жылдары банктің несиелік
операцияларының ішіндегі маңызды орынды ... ... ... ... ... ... мәнін түсіну және шетел
тәжірибесін өзімізге ... ... ... теріс жағдайларға төтеп
беретін әр түрлі жетілдіру ... ... ... ... ... ... жолдарын ұсыну болып табылады.
Дипломдық зерттеу жұмысының мақсаты - ... ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыру
және жетілдіру ... ... ... теориялық және
методологиялық тұрғыда негіздей ... ... ... ... ... ... ... анықтайды
және мынадай міндеттерді тұжырымдауға мүмкіндік береді:
- ... ... ... несиелеу жүйесінің
қалыптасуына байланысты проблемаларды банк ... және ... ... бағдарламасына мемлекеттік қолдау көрсету шеңберінде
ашу;
- Қазақстан экономикасы жағдайында қолданыстағы ... ... ... ... оның ... етуінің негізгі
үрдістерін ... ... үй және ... нарығының даму жағдайы мен ... ... ... ... ... ... ... негіздеу;
- қолданылып жүрген заңдардың негізінде мемлекеттің ... ... ... ... және осының негізінде оны ұзақ
мерзімді қаржыландыру ... ... ... жұмыстың өзіндік ерекшелігі – “ ... ...... ... ... және ... ... басқару, “Қазақстанның тұрғын үй құрылыс ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
тәжірибесіне сүйене отырып ... ... ... ... ... ... ... ” тек теориялық бағытта қарастырып қоймай сондай – ... ... ... да ... ... банк пен ... арасындағы қарым қатынастар,
яғни банктік емес секторлар ( ... ... ... ... ипотекалық несие беруді ... ... ... ... ... ... іс ... мен ұсыныстар тұрғын үй құрылысы мен сатып алу ... ... ... және бос ... ресурстарының
территория арасында теңсізқозғалысын төмендетуге ... ... мен ... ... әдістері ипотекалық несиелеу
жүйесінің барлық қатысушылары мүдделерінің үйлесуін ... ... ... ... ... ... осы ... маңызды рөл
атқарады.
Жұмыстың теориялық және әдістемелік негізі шетелдік ... под. ред. ... О.И. “ ... дело ”, ... ... В.В., Лукина З.П. “ Ипотечное жилищное кредитование ”-
М.:Аудитор, 1999г., Балуанов Ж., ... К. “ ... ... ... ” // National ... отандық ... Г.С. “ ... дело ”, ... “ Қаржы – Қаражат
”,1998г., Мақыш С.Б. “ Ақша ... және ... ” , ... 2004ж., Кизатов О. , Жумагулов А. “ ... ... в ... : ... и перспективы развития ”.
Алматы, 1999г., Қазақстан Республикасының сондай – ақ ... ... ... ... ережелерін, нұсқаулықтарын,
заңдарын; Ұлттық Банк және “ Банк ...... ... ... ... ... және ... басылымдарын
пайдаландым.
Дипломдық жұмыстың құрылымы : үш ... ... ... ... ипотекалық несиенің теориялық ... Онда ... ... ... ... мәні
және несиелеу жүйесі мен ... ... ... ... ... бөлімі Қазақстан ... ... ... ... Онда ... ... ... несие
нарығындағы қызметтері, ипотекалық несиенің кепілдендіру ... ... “ Банк ...... ... ... ... деген сұрақтар қарастырылады.
Үшінші бөлімі ипотекалық несиенің жетілдіру жолдары мен ... ... Онда ... ... ... ... ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру тәртібі, “
Қазақстан ... үй ... ... ...... ... ... несиенің теориялық негізі.
1.1 Несиенің экономикалық мазмұны, мәні
және ... ...... ... тірегі ретінде экономикалық
дамудың ... ... ... Несие терминін латын тілінен
аударатын болсақ “сенім” деген ... ... ... мен ... бір ұғым деп ... ... ... ақшалай
қаражаттың екі жақты қозғалысын, яғни қаражаттың уақытша ... ... ... соң ... ... ал қаржы – ... бір ... ... ... яғни ... дотация,
субвенция, субсидия түрінде берілсе, олар ... ... ... ...... және ... төлеу шартымен уақытша
пайдалануға берілетін қарыз капиталының қозғалысын білдіреді.
Несие ... ... ... ... ... қамтамасыз
ете отырып , несие берушілер мен ... ... ... ... ... Несиенің көмегңмен ... және ... ... бос ... мен ... ... ... жинақтала отырып, уақытша және ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы айырмашылық. Несие - бұл банктің
қаражатын құрайтын көзі ... ... ... ... әр ... ... болуын және сондай – ақ
олардың жұмсалымдарының бір ... ... кең ... ... – бұл ... шот ... байланысты қалыптасатын
несиелік қатынастарды ұйымдастырудың бір ғана ... ... ... ретінде, несие – кәсіпорындар, ұйымдар
және халық арасындағы ... ... ... ... –ақ ... ... белгілі бір мерзімге уақытша пайдалануға беру негізінде
қалыптасатын ... ... ... ... бір – ... ... ... элементтерден
тұрады. Мұндай элементтерге ең ... ... ... жатады. Несиелік ... ... ... ... ... беруші және қарыз алушы жатады.
Қарыз беруші – бұл уақытша пайдалануға қарыз ... ... ... ... берушілерге: банктер, банктік емес мекемелер ,
мемлекет, шаруашылық субъектілері және ... ... ... – кез ... ... ... қызметімен
айналысатын немесе тұтыну мақсатына өтініш жасайтын уақытша ақшалай
ресурсқа ... ... бар ... және жеке ... ... және қарыз алушымен қатар несиенің құрылымының
элементіне берілетін ... де ... яғни ... ... ... ... категория ретіндегі мәні оның атқаратын
келесідей қызметтері ... ... ... ... ... үнемдеу ;
♦ айналыстағы нақты ақшалардың орнын уақытша алмастыру ;
♦ капиталдың ... ... ... ... – техникалық прогресті жеделдету .
Қайта бөлу қызметі ... ... мен ... ақ ... ... ... бос ақшалай қаражаттары ... ... ... осы қаражатқа ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Несиенің айналыс шығындарын үнемдеу ... ... ... ... ... мен жұмсалуы арасындағы
уақытша болатын қажеттілікті туындатады.
Несиенің айналыстағы нақты ... ... ... ... ... ақша ... жылдамдығымен қатар, айналыстағы
ақша массасына және төлем ... да ... ... Несиенің бұл
қызметі несиелік ақшалар: чектер, ... ... ... ... ... шоғырлану процесі қызметі экономиканың ... ... ... үшін ... ... табылады.
Несиенің ғылыми - техникалық прогресті жеделдету қызметі ... ... ... ... қаржыландырумен сипатталады.
Несие негізінен екі формада ... ... ... ... ... және ... - ақша ... берілетін
несие.Коммецимялық несиенің басты мақсаты - ... өту ... ... одан ... ... ... несиенің негізгі
құралы вексель болып ... ... ... ... ... ... немесе қызметті сатумен айналысатын кез келген
заңды тұлға ;
♦ коммерциялық ... тек қана ... ... ... капиталы өнеркәсіптік немесе сауда капиталымен
байланысты;
♦ қарыз беруші мен ... ... ... ... ... ... рәсімделуі барысында , ... ... ақы ... ... ... ... ... – бұл банктік мекемелерден қарыз алушыларға ... ... ... ... ... ... - бұл
экономикадағы кеңінен ... ... ... ... ... ... ... бойынша несиелік қатынастың құралына
несиелік шарт ... ... ... ... ... несиеде
несие беруші: банк және арнайы қаржы мекемелері болса, ал ... ... ... ... ... шұғылданатын қаржы
ресурстарына ... ... бар кез ... ... ұйым ... ... ... берушінің басты мақсаты – бұл пайыз ... алу. ... ... ... мен қалыптасу кезеңдерін 1
суреттен көруге ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Ақша ... ... және - құн өлшемі; - ақша ... ... - ... ... қорларды құру;
бөлу және қайта - төлем құралы; - ақша ... ... - ... және ... пайдалану
айналыс шығынын ... ... ... ... - ... ... ... формалары мен түрлерінің ... ... ... ... ... келген. Оған төмендегідей белгілер тән болған:
ұсақ өндірушілер, құлиеленушілер және ... ... ... ... ... ал ... беруші - көпестер, салық
борыштарын қайта ... ... ... үйі мен ... ... ... қатынас қолөнершілер мен шаруалардың артық
өнімдерін сатушы ұсақ ... ... ... ... ... аса ... ... банктер өздерінің клиенттеріне әр ... ... Олар ... ... байланысты жіктеледі:
I. Қарыз алушылар ... ... ... ... ... несиелер:
● мақсатты қорларға;
● банктерге;
● қаржы – несиелік мекемелеріне.
2. Қаржылық емес ... ... ... ... ауыл шаруашылығына, саудаға, дайындау
ұйымдарына, жабдықтау – сату ұйымдарына , ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді ( 1 жылға дейін);
● орта мерзімді( 1ж 3 – 5 ж дейін);
● ұзақ мерзімді ( 5 ж ... және ... ... ... ету ... ... етілген: кепілхатпен, кепілдемемен, кепілдікпен.
Сақтандырылған.
Қамтамасыз етілмеген: сенім ( бланктік) несиесі.
V. Қайтарылу дәрежесіне ... ... ...... уақыты жетпеген, бірақ қайтуында
ешқандай күмән жоқ несиелер;
2) Күмәнді ...... ... ... ... ... Күмәнді несиелер ішінара бөлінеді: 1 –
санатты күмәнді, 2 – санатты ... 3 – ... ... 4 ... ... 5 – ... күмәнді.
3) Үмітсіз несиелер – қайтару уақыты кешіктірілген, мерзімі өткен
ссудалар ... ... ... Валютамен берілуіне қарай:
● ұлттық валютамен;
● шетел ... ... ... ... - бұл жеке ... тұтыну тауараларын сатып
алу үшін және тұрмыстық қызметтерді ... ... ... ... – бұл ... ... ( тұрғын үйді ... ... , ... және ... ... ала ... ұзақ
мерзімге берілетін несие.
Овердравт несиесі – ... ... ... ... ... бойынша берілетін қысқа мерзімді несиенің формасы.
Овернайт несиесі - ... ... ... бір ... ... ... түрі.
Онкольдық несие – кредитордың алғашқы талабы бойынша ... ... ... ...... бір – ... ... несиесі.
Ломбардтық несие - тез іске ... ... ... ... ... кепілге алып, берілетін несие.
Лизингтік несие – құрал – жабдықтарды жалға ... ... ... ...... сеніміне кірген, төлем ... ... ... несие.
Маусымдық несие – жабдықтаушының қаржыландыру уақыты мен ... ... ... ... бойынша алшақтықты жабуға арналған
несие.
Рамбурстық ... – шикі ... ішке алып кіру және ... пен ... ... ... ... тәжірибесінде
пайдаланылатын несие.
VIII.Несиелеу объектісіне қарай:
● меншікті айналым қаражаттарын ... ... ... ... мен ... ... ломбардтық, кепілдік және ссудалық операцияларға;
● театрлар және ... ... ... мен ... ... ... ... экономикалық қызметке байланысты тауарларды экспорттау
мен импорттауға;
● азаматтардың жеке қызметтері үшін ... ... және ... да мүліктер алуына.
Банктің несиелік жұмысын ұйымдастыру ... және ... ... ... ... ... ... несиелік саясат
дейміз. Тар мағынасында, несиелік ... – бұл ... ... ... ... стратегиясы мен тактикасын сипаттайды.
Несиелік саясат несиелік ... ... ... ... ... ... ... бар: несиелік ... , ... ... ... ... бақылау жасау,
құзіретті бөлу принциптері, несиелеудің жекелеген бағыттары ... ... ... ... ... ... бойынша зиян шегу жағдайларына резерв жасау.
Несиелік саясат мынадай қызметтерді ... ... ... ... ... бақылау жасауға
негіз ретінде болу;
2. Несиелеуді жүзеге асыратын бөлімдердің қызметкерлері үшін
анықтама ... және ... ... ... ... жетекшілері үшін ... ... ... ... ... ... ... талдау және аудит бөлімі жұмыскерлерінің тексеруді
жүзеге асыруына негіз болатын ... ... ... ... ... ... ... қарызын немесе оған
есептелінген сыйақысын өз уақытында ... ... ... зиян ... сипаттауын несиелік тәуекел дейміз.
Қазіргі кезде ... ... ... жеке ... несиелеріне тұтыну және ипотекалық несиелер ... ... ... – бұл жеке ... ... ... алу үшін және ... қызметтерді өтеуге
берілетін несие.
Тұтыну несиесінің ... ... ... ... ... ұзақ ... пайдаланылатын тауарлар сатып алуға берілетін
несие;
- тұрғын үйді ... ... ... несие;
- кейінге қалдырылмайтын қажеттіліктерге ( оқу, ... ... ... берілетін несие.
Мұнда автомобильдік несие бойынша жаңа және ... банк ... ... ... болады.
Ұзақ мерзімде пайдаланылатын тауарларға ... ... ... аудио – видео және тұрмыстық ... ... ... ... да ... тауарлары.
Тұрғын үйді жөндеу жұмыстарына: ... ... және ... және ... да ... ... ... жатады.
Ипотека деген термин ең алғаш рет біздің эрамызға дейінгі I – II
ғасырларда Рим ... ... ... болған. Ежелгі Грецияда
біздің эрамызға дейінгі ‍IV ... ... ... ... ... Францияда XVI ғасырдың соңында пайда болған. Ипотека ...... , ... ... ... салу деген мағынаны
білдіреді.
Ипотекалық несие дегеніміз – бұл ... ... ... ... ... жерді және т.с.с. ) кепілге
алып, ұзақ мерзімге ... ... ... несие жеке
тұлғаларды несиелеудің бір түрі ... ... ... ... ... ... - бұл банктен немесе ... да ... ... алу мақсатымен жылжымайтын мүлік ... ... ... табылады. Қарапайым тілмен айтатын болсақ ипотека
дегеніміз – бұл ... ... үй ... алу. 2002 жылғы 1 қыркүйектегі “
Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы ” ... ... ... ... ... ... – кепілге берілген жылжымайтын
мүлік немесе ... ... ... ... немесе үшінші тұлғаның
иелігі мен пайдалануында ... ... ... ... ... -
жер учаскелері, сондай – ақ үйлер , ғимараттар және ... ... өзге де ... яғни ауыстырылуы олардың мақсатына
шектен тыс зиян ... ... ... объектілер.
Тұтынушы үшін ипотекалық несие дегеніміз - тұрғын үйге ... пен ... ... ... қайшылықты шешу әдісі.
Қаржы нарығы үшін ... ...... пен ... ... шешу ... ... Дж. М. Кейнстің пікірінше, “жинақтар нарықтық ... ... ... ... ... ... ... деңгейіне байланысты болып келеді.”*
Ипотека термині көбіне АҚШ , ... ... , ... көп ... ... АҚШ – та ... заманда жылына
жалпы сомасы 3 – 4 млрд. ... 5 млн. – нан ... ... ... 1934 жылы ... ... ... үй әкімшілігі
жергілікті халықтың табысы аса ... емес ... үшін ... ... ... ... ... ипотекалық
несиелер көлемі - жылдық жалпы ішкі өнімнің ( ЖІӨ ) 60 ( -ын ... ЖІӨ - нің 50 ( -дан ... ... ... ... ірі нарығы АҚШ болып келеді. 1930 жылдан 1970 ... АҚШ да ... ... ... ... ... барысындағы
заемның негізгі сомасының амартизациясы мен ... ... ... ұзақ ... 30 жыл) ... кең ... ... дамыту негізінде мынадай идеялар ... ... ... ... ... ... олардың
ағымдағы төлем қабілеттілігіне айналдыратын
механизм жасау;
- жылжымайтын мүлікті дамыту мен алуды ... ... ... ... ипотекалық несиелеуге тартылған
инвесторлар
үшін қаражат ... мен ... ... ... ... идеяларды практика жүзінде қолдану үшін келесідей
проблемаларды шешу ... ... ... мен ... ... ... кепіл-
діктер жасау:
- несиелік мекемелер мен инвесторлар үшін қолайлы
механизмдерді ойластыру;
- ... ... үшін де ... ... мен ... анық ... ... ... ... алушылар арасында бәсеке туғызу ... бір – ... ... ... ... ... ерекшеліктерге мыналар
жатады:
- ипотекалық несиелеу мерзімінің ұзақтығы;
- берешекті қайтару мен ... ... ... ... ... мен ... ... қабылданған
кестесіне байланысты ипотекалық несиелер екі базалық ... де ... ... сомасын да бірден толықтай
төлеу;
2)берешекті кезең – ... ... ... несиелеудің осы екі типі ... ... ... түрлерін ажыратуға болады.Олар:
- бір қалыпты төлеу – қарыз алушы ... ... ... ... –біріне тең сомаларды төлеп ... ... ... ...... сома бірдей бөліктермен төленеді
де, оның сомасы азайған ... ... ... де ... ... сомасын ұлғайта қайтару - алғашқы ... ... ... кейінгі төлемдерге қоса есептеледі;
- несие ... ... бір ... ... - ... ... келісілген сомасы қарыз алушының ... ... ... Н. “ ... ... ... ... “ Финансы и
Кредиты”, №1 – февраль, 2004. 21-23с
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... түрлері қолданылады. Ол әр түрлі белгілерге қарай
жіктелінеді – ... ... ... ... ... ... ету әдісіне қарай, ... ... ... қарай және несиелеу субъектісіне қарай.
Ипотекалық несиелердің
белгілеріне қарай ... ... ... ... ... ... ... Бір ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... үй Басқа да
құрылысы кепілдер
Тұрғын үйге ... ... 2. ... ... ... ... қарай ипотекалық несиелер жер учаскелерін
сатып алуға, тұрғын үй ... жер ... ... тұрғын
үйге жатпайтын ғимарат салу үшін берілетін ипотекалық ... ... ... ... ... ... және сақтау қорғанысының қамтамасыз етілу дәрежесіне
байланысты жіктелінеді.
Ипотекалық облигациялар нарығының ... ... ... ... екінші реттік ... ... ... болып
жіктелінеді.
Несиелеу субъектілеріне байланысты тұрғын үй ... ... ... ... ... иесіне немесе
мендігерлерге берілетін болып жіктелінеді.
Ипотекалық ... ... ... ... екі түрі
қолданылады. Олар – ... және ... ... ...... ... берешекті өтеу мен процентті төлеуге
қабілетсіздігі немесе ... ... ... ... ... ... ... орындауға жеткіліксіздігі. Несиелік
тәуекелді басқарудың негізгі тәсілдеріне андеррайтинг ... ... ...... беру ... ... бас тарту
мақсатында қарыз алушының қаржылық жағдайы және ... ... ... ... ... ... тексеру және өңдеу.
Андеррайтинг екі ... ... ... ... ... ... мен ... қайтару мүмкіндігін
көрсететін табыс деңгейін бағалау;
2) ... ... ... ... бағалау.
Қарыз алушының төлем мүмкіндігін тексеру үшін ... ... ... ... үй үшін ... ауыртпалығы коэффициенті - несиені
өтеу мен ... ... ... ... бір ... мөлшеріне қатынасы;
2) ұзақ мерзімді ауыртпалық коэффициенті - ұзақ ... ... ... ... бір айлық табысқа
қатынасы;
3) қарыз алу коэффициенті - ... ... ... ... ... құнына қатынасы.
Ипотекалық несие алудың стандартты ... ... ... ... ... ала ... ( кредитор туралы ақпарат,
кредиторлардың шарттары, несиелік мәмле ... ... ... міндеттер);
2.Кредитордың ипотекалық несиелердың өтелу ықтималдылығын
бағалауы ( ... ... ... ... оның ... ... ... үйді – ипотека нысанасын оның ... ... ... ... ( ... әдістемелер ) мен тұрғын
жайларды бағалау нысандары ;
4.Ипотека ... , ... ... және ... ... – ақ оның ... жағдайында сақтандыру;
5. Заемшылар мен тұрғын үйді ... ... ... сатып
алу -сату шартын және ... мен ... ... несиелік
шартты жасасу заешының ... үйді ... алуы және ... ... ... шарт ... ... заң бойынша кепілге
өтуі. Егер банк тұрғын үйді ... ... ... банк ... ... да ... алу - сату шарты жасалады.
Тұрғын үй құрылысын ұзақ ... ... ... ипотекалық несиелеу мен ... ... ... ... үшін де ... үй ... басым бағыты - ипотекалық
несиелеу мен құрылыс жинақтары. ... үй ... ... ... екі ... ... Біріншісі -
мемлекеттік емес секторда ... ... ... ... ... ... яғни жеке меншік үй ... ... ... ... ... ... ... бағалардың
қайталама нарық бағаларынан 1,5-2,5есе ... ...... үй ... ... Қазақстан
Республикасының заңына сәйкес ... үй ... - ... ... және ... пайдаланылатын, белгіленген техникалық,
санитариялық және басқа да ... ... сай ... ... үй ( жеке дара ... үй, пәтер, жатаханадағы бөлме).*
Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры ... ... жеке ... үй қоры - ... мен ... ... ... ... ... емес меншік нысанына негізделген
тұрғын үйлер;
2) мемлекеттік тұрғын үй қоры - ... ... ... және ... ... органдардың қарамағындағы
(мемлекеттік тұрғын үй қоры) не мемлекеттік кәсіпорын
қарамағындағы ( ... ... ... үй ... үй ... тұрғын үйлердегі тұрғын емес үй – жайлар кірмейді.
Тұрғын үй ... ... ... ... не өзі ... ... ... арқылы, сондай- ақ сенім білдірген
адамдар арқылы жүзеге асырылады. Азамат ... ... ... егер
заң актілерінде өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... тұратынына қарамастан, жеке меншігіне заңды түрде
тұрғын үй ... ала ... үйге ... оның бір ... ... құқығы мынадай
негіздер бойынша пайда болады:
1) үй ( үйдің бір ... ... ... алу – ... ... ... ... өмір бойы күтіп ұстау
шартымен, алып қою ... мен ... ... келмейтін
басқа да азаматтық - құқықтық мәмілелер жасау;
3) тұрғын үйді мұраға ... ... ... түрде ауысуы ретімен
алу;
4) жалға алушының мемлекеттік тұрғын үй қорының үйінде өзі ... үйді ... ... үй - ... ... ... ... алу ) жолымен меншігіне алуы;
5) тұрғын үй (тұрғын үй-құрылысы) кооперативі мүшесінің тұрғын үй-жай үшін
пай жарнасының бүкіл сомасын ... ... үй ... ... ҚР ... Алматы 2004 (3-7 бет).
6) шарттық міндеттеме, соның ішінде азаматтық үй салуға өз ... ... ... ... шарт негізінде тұрғын үй-жайды меншікке
беру;
7) заңды тұлғалардың мемлекеттік емес меншік нысанына негізделген тұрғын
үйді сату не ... беру ... өз ... ... өзге ... ... ... немесе заңды тұлғаның мемлекеттік меншік нысанына
неізделген ... үйді ... ... ... өз ... өзге адамның меншігіне беру;
Тұрғын үйлер мен пәтерлер ипотекасының ... ... ... ...... ... мен ... меншігіндегі бір немесе бірнеше
бөлмеден тұратын ... ... ... ... Егер ... үй иесі ... ... толық жұмыс
қабілеттігі жоқ болса, мәміле олардың асыраушымен жасалады
♦ Азаматтардың ... үй ... ... ... – шарт
өкілдерімен жасалынбайды.
♦ Несие ... ... ... ... үй ... ... алу келісім шартын мемлекеттік тіркеу ... ... ... деп саналады.
2. ♦ Тұрғын үй ипотекасының ерекше ережелері ... жеке және көп ... ... ... ... мемлекет
пен жергілікті меншіктегі пәтерлер;
- тұрақты өмір сүруге ... ... ... ... саяжайлар.
Ипотекалық несиенің қағидалары:
( Меншік құқығын шектеу шартында борышқордың қолында
мүліктің ... ... ... ... ... ... ... сол сияқты мүлікті үстеме ипотекалық ... ... ... ... бойынша несие беру.
Ипотекалық несиелеуді дамытудың ... ... - ... ... оның қаржылық нарықтағы бәсеке қабілеттілігін
қамтамасыз етуге ... ... үй ... ... ... ... оның
басты мақсаты несиелеудің прогрессивті нысандарын дамыту ... ... үйді салу мен ... алу ... көшу ... ... ... табылады.
Қазіргі кезде Қазақстанда ... ... ... екі
бағыты қалыптасқан: халықтың үйді сатып алуды ұзақ ... ... мен ... үй ... ... ... үй
қаржыландырудың негізгі көздері 3 суретте көрсетілген.*
Қаржыландыру көздері
Құрылыс салушы Қаржылық ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік
қаражаттар қаражаттар сақтандыру
қорын құру
Банк Корпоративті ... ... ... ... 3. ... үй ... негізгі көздері.
Тұрғын үй қаржыландырудың негізгі үш көзі бар: құрылыс салушы,
қаржылық оператор, ... ... ... ... ... , ... және банк ... болып үшке бөлінеді. Қаржылық оператор да
өзіндік қаражаттар, заемдық қаражаттар, банк ... ... және ... облигациялар болып бөлінеді Тұрғын ... ... ... көзі ... ол да үшке ... ... ... сақтандыру қорын құру, субсидия
және ... ... ... үй құрылысын қаржыландыру механизмдерін құру, халықтың
тұрғын үй ... ... ... үйге ... ... ... үй ... ынталандыру мақсатында 2000 жылдың 21 тамызында
Қазақстан ... ... ...... ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуы мен ... ... ұзақ ... ... ... ... Н.М. “Перспективы развития ипотечного кредитования в
Казахстане. “Банки Казахстана” № 1 – 2004г , ... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді ипотекалық несие беретін кредиторларды қайта
қаржыландыруды ... ... ... ... ... ... операторын құруды көздеді, яғни Қазақстан ипотекалық компаниясы.
Ипотекалық несие алу үшін ... ... ... ... Үй ... ... алу туралы келісім шарты ( ... ... ... жоспары ( көшірмесі );
♦ Техникалық жоспар ;
♦ Жерге жеке ... ... ... акт ( ... ... тиіс ) ... Пәтерде тіркелген азаматтардың жеке құжаттары;
♦ Үй иесінің жеке ... ( ... Өз ... ( ... ... үй иелерінің меншік ... ... 3 – ... ... );
♦ Еңбек кітапшасы немесе жұмысқа алу ... ... ... ... ... ... несие алу процедурасы бірнеше бөлімнен тұрады:
1. Қарыз алушыны алдын – ала ... ... ... ... ... ... бағалау ( андеррайтинг) ;
3. Ипотека объектісі ретінде тұрғын үйді бағалау;
4. ... ... ... кезеңі ;
- үйді сатушымен есеп айырысуды жүргізу ... ... ... үйді ... кезеңі;
- ипотека келісім – шартын жасау.
Ипотекалық несиелендірудің жақсы жақтары:
- несие берудің, ... ... ... ... өйткені
берілген
қарыз кепілдікте тұрған мүлікпен қамтылған;
- бұл несиелер ұзақ ... ... ... соң , ... жиі ... ... ... несиелендіру банкті үздіксіз клиентурамен
қамтамасыз етеді, кепілдемелер ... ... ... ... да , ... ... ... несие берілгеннен кейін ипотеканы
сату
арқылы мүмкіндік береді.
Сонымен ... ... ... бірқатар кемшіліктері де
бар:
- банк ... ... ... ... қажет, ал ол
қосымша қаражаттардың шығынына ... ... ... ... ... мекемелермен жұмыс өткізу арқылы шешуге
болады, соның өзінде де банк ... ... ... ... берудің ұзақ мерзімдік ... банк ... ... ұзақ ... ... ... ... Бұл жағдайда
банк әдетте кепілде тұрған ... ... ... ... ... ... ... несиелендірудің ұзақ уақытта берілетіндігі банктің
болашақтағы табысына кері ... ... ... ... жыл ... ... мөлшерлемелердің өзгерісіне
болжам жасау өте ... ... ... ... ... ... ... Осы сияқты проблемалар
өзгермелі пайыздың мөлшерлемелерін пайдалану ... ... ... ... ... болады.
Біріншіден, ипотекалық несие - бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдайда жылжымайтын
мүлік сатылады және одан ... ... ... ... ... бағытталады. Бірақ та кейбір жылжымайтын ... ... ... ... ... сату ... ... несиелердің басым бөлігінің ... ... Олар ... ... сол ... өндірістік
ғимараттарды сатып алу, салу ... ... құру және ... игеруді қаржыландыру үшін пайдаланылады.
Ипотекалық несиенің басты артықшылығы , ... ... ... ... ... ... ... Тұтыну несиесімен
салыстырғанда, тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... жүйесі, оның несиелеу механизмі.
Қазақстан Республикасында ипотекалық ... ... екі ... ... Бірінші деңгейінде ипотекалық несие ... ... ... емес ұйымдар түріндегі ... ... ... кредиторлар берген ипотекалық кредиттер бойынша талап ... ... ... ... ... жүзеге асыратын қайта
қаржыландырушы ... ... ... ұйым ... Банк 2001 ... ... құрған “Қазақстан ... ... ... модельдің негізін қалау кезінде АҚШ – тың Fannie ... ... Cagamas Berhad ... белгілі компанияларының
тәжірибесі ескерілген.Қазіргі ... ... үй ... ... ... Чехияда, Венгрияда, ... ... және тағы ... елдерде жақсы ... ... ... ... жасай бастаған тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... 5,5 – 6 пайызды құрайды. ... үй ... ... ... салымына түсетін сыйақының проценттік ставкасы
жылына 2,5 – 3 ... ... ... Соңғы жылдарда ипотекалық несие
жүйесі 3 ... ... ... ... компаниялардың берілген несиелері ... ... ... ... алу;
(Ипотекалық облигациялардың шығарылуы.
Ұзақ мерзімді ... ... беру ... ... ... үшін ... ... міндеттер:
- заңнамалық және нормативтік базаның ... , ... ... қаржыландырудың қосымша көздері мен тұрғын ... ... ... ... ... ... зейнетақы
активтерін орналастырылу тәртібіне өзгерістер енгізілуі;
- ипотекалық несие беру жөніндегі ... ... ... екінші деңгейдегі банктерге қойылатын критерийлердің
бегіленуі;
- екінші ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелер алушы азаматтардың, кредиторлар ... ... ... әрі ... әрі ... ... ... дамытылуы
көзделуі қажет.
Бағдарлама негізінде ипотекалық ... ... ... ... ... деңгейін төмендету жөніндегі шараларды жасау, ол өз
кекезегінде, ипотекалық ... ... ... ... ... ұзақ ... мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... жылы ... айында Қазақстан Ипотекалық Компаниясының
қоры құрылады. Бұл ... ... ...... ... ... өсуі, олардың процент ставкаларының төмендеуі,
несие мөлшерінің ... ... ... ... ең ... “ Альянс банк ” АҚ, “ БТА Ипотека ” АҚ ... ... ” АҚ ... ... ... жылдарда ипотекалық
несиенің көлемі тез өсіп ... 1 - ... ... көре аламыз.
Кесте 1.Банктердің халықты ипотекалық несиелендіру,
соңғы кезең ... |12.01 |12.02 |12.03 |
| ... ... |млн.тг |үлесі,( |млн.тг |үлесі,( |
|Барлық несиелер |2624 |100 |7632 |100 |29508 |100 ... ... |1095 |41,73 |1517 |19,88 |6727 |22,80 ... ... |1530 |58,31 |6114 |80,11 |22782 |77,21 ... ... |156 |5,95 |181 |2,37 |438 |1,48 ... мерзімді |2468 |94,05 |7451 |97,63 |29071 |98,52 ... ... ... ... ... 1 - ... көре аламыз.
1 – сурет . Бактердің халықты ... ... ... ... ... ... ... сомасын 2003 жылды 2002 ... ... 29508 ... ... 2002 ж ... ... 19,88 ( - ды құраған. 2003 ж
ұлттық ... 6727 млн. ... ... 2003 ж ... ... ... ... салыстыратын болсақ ең ... ... ... алады.
* Банки Казахстана №8 (86) 2004ж 26 б
Яғни 2003 ж шетел валютасының сомасы 22782 млн ... ... ... ... ... мен ұзақ мерзімді несиелерді салыстыратын
болсақ ең ... ... ұзақ ... несиелер алады. Яғни 29071
млн. ... ... 2002 ... 2001 жыл ... ... болсақ
ипотекалық несенің көлемі 190,9 пайызға өскен. 2003 жылды 2002 ... ... 287 ... ...... ... ... ипотекалық ... ... және ... ... бойынша. Ұлттық валютасы ... – 41,73 ( , 2002 жылы – 19,88 ( , 2003 жылы 22,80 ( - ды ... 2001 ... ... ... ... Шетел валютасы 2001 жылы
– 58,31 2002 жылы – 80,11( ды, ... – 77,21( - ға ... ... ... ... ... қарағанда үлесі жоғары болып келеді.
Валюта түрі ... ... ... ... өте ... ... ... алу халықтың өз ... ... Әр ... бойынша ипотекалық несиенің ... 2 ... көре ... 2. ... халықты ипотекалық несиелендіру,
2003 жылдың соңына арналған.*
| | млн. тг | ... ( ... |29508 |100 ... ... |13864 |46,98 ... ... |4331 |14,68 ... |2449 |8,30 ... ... ... |1428 |4,84 ... Қазақстан облысы |1085 |3,68 ... |1067 |3,62 ... |1040 |3,52 ... |940 |3,19 ... |922 |3,12 ... ... облысы |819 |2,78 ... |655 |2,22 ... |318 |1,08 ... Қазақстан облысы |296 |1,00 ... |156 |0,53 ... |83 |0,28 ... ... |55 |0,19 ... ... ипотекалық несиелеудің құрылымын төмендегідей 2 –
сутет арқылы көре аламыз.*
2 - ... ... ... ... ... ... және сурет бойынша ең жоғарғы ... яғни ... ... ... ... ... одан ... Астана қаласы ... ... ... ... ... 46,98 ( - ға , Астана қаласы
14,68( қамтиды. Ең ... ... ... ... ... яғни 0,19 (
- ды ... ... ... ... ... ... ... 28000 үй сату - сатып алу ... ... ... 250 – 300 ... ... ... отырған. Астана
қаласының халқы бар – жоғы 5 жыл көлемінде бірден 1,5 ... ... ... жыл сайын 22000 адам қоныстанады екен.*
Тұрғын үймен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... үй саласына халықтың ... және ... ... ... ... қаржы ресурстарын тартуға;
2) тұрғын үй нарығын жандандыруға мүмкіндік ... ... ... беру жүйесі:
1) Қазақстан ... ... және ... ... ... Даму сипатында болуға,
3) Азаматтардың, банктердің, ... ... , ... ... және ... ... ... ... ... Қазақстан 10 қаңтар 2004ж 3 бет.
*Банки Казахстана №8 (86) 2004 ж 28 ... 3. ... ... несие беру, аудандар бойынша.*
млн.тг кезеңнің соңына
| | ... 2004ж |
| ... ... ... ... * ... | | |
| ... |Шетел ... ... |
| ... |валютада |валютада |валютадв |
| ... |31455 |357 |88 |7054 |23957 |
| Оның ... |4768 |181 |2 |737 |3848 ... қаласы | | | | | ... ... |15124 |157 |67 |4323 |10578 ... |166 |- |- |70 |96 ... |2616 |1 |- |156 |2459 ... |51 |1 |0 |21 |30 ... |1166 |1 |5 |138 |1022 ... Қазақстан|1419 |1 |0 |350 |1068 ... |316 |1 |0 |146 |169 ... ... |13 |1 |57 |712 ... |1095 |0 |4 |90 |1000 ... |674 |1 |4 |241 |428 ... |85 |- |0 |31 |54 ... |930 |0 |3 |127 |799 ... |763 |0 |0 |183 |580 ... |300 |0 |- |70 |230 ... | | | | | ... |1199 |- |1 |316 |883 ... | | | | | ... ... ҚР ... ... статистикалық бюллетені № 1 (110)
қаңтар. 2004ж
* 1 жылдан аса
Аудан бойынша халыққа ... ... ... , 2003 ... ... салыстырайық. Кестеден көріп отырғандай 2003 ... ... ... 13864 ... 2004 жылы 15124 млн. теңгеге
өскен. Яғни 2003 ... 2004 ... ... ... ... ... ... беру көлемі өскен. Қысқа мерзімді ұлттық
валюта бойынша ... ... 157 млн. ... ... ... ... көлемі үлкен.Қысқа мерзімді шетел ... ... ... ... ... ... шетел валютасы
бойынша халыққа ипотекалық несие беру көлемі ... яғни 67 ... ... Батыс Қазақстанның ұлттық валютасы ... ... ... беру ... ... , яғни 13 ... құрайды. Ал шетел ... ... ... ... ... көлемі 1 млн. теңгені құрайды. Ұзақ мерзімді ұлттық ... ... ... ... ипотекалық несие беру көлемі 4323
млн. теңгені ... ... ... ... ... ... көлемі 10578 млн. теңгені құрайды.
Ипотекалық несие жүйесі.
6
Банк - Партнер
Қарыз алушы
3
4 5
7 1 2 ... ... ... ... )
3 – ... ... ... жүйесі .* [24]
1 – сатып алу ... 2 – ... алу ... ... ; 3 – ... ; 4 – ... құны ; 5 – ... алу- сату келісімі ; 6 – ... ; 7- ... ... ; 8 - ақша ... ; 9- ... ; 10 – ақша ... Яғни ... Банк - Партнер
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... береді. Қазақстан Ипотекалық Компаниясына Банк ... ... алу ... ... ... Банк – Партнер қарыз
алушыға яғни жылжымайтын мүлікті ... ... ... ... ... ... үй ... мүлік құнын береді.Яғни сатып ... ... ... береді. Үй иесі қарыз алушыға сатып алу –
сату ... ... ... ... алушы Банк –Партнерге ипотекалық
келісімін береді. ... ... ... Банк ... несие және ақша қаражаттарын береді. Қазақстан Ипотекалық
Компаниясы институтционалдық ... ... ... қорларына, сақтандыру ұйымдарына) ипотекалық облигация
береді.
Сауда - саттық ... , ... ... ... және ... ... басқа да төлемдерді енгізгеннен кейін сенім ... оған ...... жылжымайтын мүлікті сатып алғаны
туралы ... ... онда ... мәліметтер болуға тиіс: *
1) сауда – саттықты өткізудің ... оны ... орны мен ... сауда – саттықта сатып алынған мүліктің атауы мен сипаттамасы,
оның орналасқан ... ... ... - ... ... иесінің аты – жөні және мекен
жайы;
5) сатып алушының аты – жөні және ... ... ... ... ... ... алу бағасы;
7)сауда – саттықты өткізген ... ... ... аты – ... ... ... – саттықта жылжымайтын мүліктің сатып алынғаны туралы ... ... ... ... ... бекітіледі.
Егер сенім білдірілген тұлға заңды тұлға болып табылса, оның
өкілінің ... қолы осы ... ... мөрімен расталады; егер
сенім білдірілген жеке тұлға болса, оның ... қолы ... ... ... ... жүйесінің элементтері.*
1) Мамандандырылған ипотекалық банктер.
2) Басқадай коммерциялық банктер.
3) Банкіге жатпайтын ... ... ... тыс ... Сақтандыру компаниялар.
6) Ссудалар.
7) Жылжымайтын баға бойынша мамандандырылған мекемелер.
Қазақстан Республикасының ипотекалық несие ... ... ... 84 205 615 доллар шамасында) 4- суреттен көре ... 4. ... ... ... нарығының құрылымы.
Яғни бұл сурет ... ... ... Казкоммерцбанк 38 пайызды
құрайды, екіншіден халық банкі 12 пайызды құрайды, ... ... ... 11 ... ... ... ... Астана - Финанс
және Қазақстан ... ... 10 ... ... ... АТФ банкі 9 пайызды құрайды, алтыншы ... Банк ... 8 ... ... ... орынды Лариба банкі ... ... ... ... Қазақстан ипотекалық ... ... ... ... ... беру шарттары мынадай.
Несие мөлшері: ... ... ... ... ... жарна: ... ... ... ... үшін төлем: ... 1,3( ( ... ... ... АҚШ ... ... ... 10 ... ... ету ... ... ... ... ... үйді сатып алу үшін сонымен қатар ... үйді ... ... жасау үшін, ... құру үшін ... ... дәуіріндегі тұрғын үйді қаржыландыру жүйесі тұрғын үй
саясатына ... ... ... және мемлекеттік ... ... ... үшін бюджет қаражаттарын орталықтан бөлу орын
алады. ... ... ... үй жағдайын жақсартуды қалайтын
не ... үй алу ... ... ... үй ... ... ... үкіметінің құлдырауы және тұрғын үй саласында
нарықтық ... ... алуы ... үй ... ... ... Бұл реформаның алғашқы қадамдары 1993ж. “ Жаңа тұрғын үй
саясаты ... ... және оның іске ...... ҚР ... ... жүзеге асты. Тұрғын
үйді ипотекалық несиелеу ... үш ... ... атқарады:
1) тұрғын үй несиелерін қаржыландыруға қажетті
қаражаттармен қамтамасыз ету;
2) тұрғын үй ... ... ... ... ... қызметін атқару.
*Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы ҚР заңы Алматы 2002
“ Банковское дело ” Сейткасымов Г.С. Алматы ...... ... несиенің екі деңгейлі жүйесін 5 ... ... ... Сот ... ... нарығы
11 12 13 1 ... ... 4 ... ... ... ... ұйымдар) алушы
3
5 6 ... 10 ... ... ... инвесторлар
7
5-сурет. Ипотекалық несиенің екі деңгейлі жүйесі.
Бірінші реттегі нарық.
1 - тұрғын үйге ... ... ... ... үйге ... құқығын табыстау ;
3- ипотекалық несие ... ... үйге ... ( ... ... алушының өмірін және кепілге ... ... ... ... жағдайы туындағанда сақтандыру өтемін тқлеу;
11- ... ... ... ... ... ... тіркеу және жылжымайтын мүліктің ... ... ... ... өздерінің міндеттерін орындамаған жағдайда
кепілге қойылған мүлікке қолданылатын ... ... алу ... ... ... ... ... бойынша талап ету құқығынан шегіну;
6- ипотекалық ... ... ... ипотекалық облигацияларды орналастыру;
8- ипотекалық облигацияның ақшалай қаражаты.
Ұзақ ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелердің бірінші реттегі және екінші
реттегі ... ... іс – ... ... жасалған сызбасы
мынадай болады.
Ипотекалық несиенің ... ... ... ... ... ... несие береді. Бірінші реттегі нарықта ... және ... ... ... бір – ... ... ... түседі. Мысалы, коммерциялық немесе ипотекалық ... ... ... ... ... ... актінің бірінші
реттегі нарығының қатысушыларына, бір жағынан бұл ... ... ... ...... мүлікті кепілге ... ... ... ... ... немесе ипотекалық
банктер және басқадай мекемелер болып ... ... ... ... ... бойынша берілген ... ... ... ... яғни жылжымайтын мүлікті кепілге ала
отырып , ... ... банк ... ... ... мүлік
актісімен қамтамасыз етілген бағалы қағаздарды шығарады да, ... ... ... ... ... инвестициялардың қолданылып
жүрген нысаны зейнетақы ... ... ... ... ... және ... ... болып табылады.Тәуекел
құрамына ақша қаражаттары мен ... ... кіре ... ... ... ... бұлардың ақша қаражаттары
айрықша кепіл хаттарды сатып ... ... ... Осы ... артықшылығы аймақта кепілхаттар ... ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру жүйесін ... ... ... ... ... үйге ... ... белсенді түрде тарту ... ... ... қаржыландырудың
тетігі мынадай сипатта көрініс табады.
1. Несие беруші ипотекалық ... ... . ... және онымен жасалған ... ... ... ... ... ... қорлардың құрылтайшылары ақша
қаражаттарын енгізеді.
3. Арнаулы қордың сенімгерлік ... ... ... ... ақша ... ... ұйымдардан кепілхаттар сатып алады.
кепілхаттар бойынша құқықтардың өтуі ... ... ... ... ... бойынша
құқықтардың да өтуін білдіреді.
*Дюсенбаев Н. М. “ Ипотечное ... ... ... 2004. – ... 4. ... ... ... тұрғын үй
құрылысының инвестициясы.*
| | ... ... |
| | ... |
| | | ... халық |
| | ... | |
| | ... | ... ... |22435 ... |8,91% |6644 |29,61 ... | | | | | | |
| |27310 ... |16,06% |8017 |29,36 ... | | | | | | |
| |36158 ... |18,98% |9141 |25,28 ... | | | | | | |
| |57390 ... |27,01% |13151 |22,92 ... | | | | | | ... |284 |1,27% |150 |52,82% |128 |45,07 ... | | | | | | |
| |120 |0,44% |5 |4,17% |112 |93,33 ... | | | | | | |
| |140 |0,39% |- |- |122 |87,14 ... | | | | | | |
| |291 |0,51% |1 |0,34% |209 |71,82 ... | | | | | | ... |668 |2,98% |3 |0,45% |598 |89,52 ... | | | | | | |
| |886 |3,24% |64 |7,22% |695 |78,44 ... | | | | | | |
| |1029 |2,85% |133 |12,93% |508 |49,37 ... | | | | | | |
| |1354 |2,36% |120 |8,86% |665 |49,11 ... | | | | | | ... |2232 |9,95% |- |- |2118 |94,89 ... | | | | | | |
| |2306 |8,44% |537 |23,29% |1703 |73,85 ... | | | | | | |
| |1823 |5,04% |- |- |1643 |90,13 ... | | | | | | |
| |3640 |6,34% |272 |7,47% |1809 |49,70 ... | | | | | | ... |2803 |12,49% |- |- |331 |11,81 ... | | | | | | |
| |3536 |12,95% |172 |4,86% |441 |12,47 ... | | | | | | |
| |4460 |12,33% |1739 |38,99% |692 |15,52 ... | | | | | | |
| |3227 |5,62% |754 |23,37% |827 |25,63 ... | | | | | | ... |322 |1,44% |20 |6,21% |270 |83,85 ... | | | | | | |
| |374 |1,37% |4 |1,07% |323 |86,36 ... | | | | | | |
| |467 |1,29% |16 |3,43% |260 |55,67 ... | | | | | | |
| |9564 |16,66% |9044 |94,56% |314 |3,28 ... | | | | | | ... ... |543 |2,42% |56 |10,31% |270 |49,72 ... | | | | | | |
| |989 |3,62% |481 |48,63% |416 |42,06 ... | | | | | | |
| |1038 |2,87% |41 |3,95% |535 |51,54 ... | | | | | | |
| |1247 |2,17% |173 |13,87% |759 |60,87 ... | | | | | | ... 2000 |628 |2,80% |- |- |143 |22,77 |
| 2001 |1101 |4,03% |306 |27,79% |391 |35,51 ... |1981 |5,48% |348 |17,57% |747 |37,71 ... |2196 |3,83% |168 |7,65% |1868 |85,06 |
| ... ... |1076 |4,80% |318 |29,55% |758 |70,45 ... | | | | | | ... |1602 |5,87% |71 |4,81% |1426 |89,01 ... |978 |2,70% |19 |1,94% |925 |94,58 ... |1859 |3,24% |159 |8,55% |1699 |91,39 ... ... 2000 |10179 |45,37% |1132 |11,12% |1067 |10,48 ... |10697 |39,17% |2547 |23,81% |1273 |11,90 ... |13901 |38,45% |4190 |30,14% |1727 |12,42 ... |19390 |33,79% |4104 |21,17% |2281 |11,76 ... ... 2000 |2705 |12,06% |117 |4,33% |302 |11,16 ... |4592 |16,81% |68 |1,48% |542 |11,80 ... |9084 |25,12% |287 |3,16% |942 |10,37 ... |12121 |21,12% |322 |2,66% |961 |7,93 ... ... аудандарындағы тұрғын үй ... ... ... Астана, Атырау , Алматы ... ... ... ... ... тұр. ... кәсіпорындары және
халықтары бойыншада.
Мүлік ... ... ... ... жүзеге
асыратын арнаулы ... құру ... Осы ... жылжымайтын
мүліктерді немесе кепілге ... ... ... ... ... басқарады. Мұндай қорлар жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... түрінде инвесторлардың ауқымды
тобының ақша қаражаттарын ... ... ... Қор ... ... ... ... орай дивидендтер немесе өз
акцияларының өсімі ... ... ... және ... әдіс – ... және несиелеу
процесін, ... – ақ ... ... ... қамтитын
несиелік механизмнің құрамдас бөлігін ... ... ... ... - бұл ... ғылыми тұрғыда тану механизмін
сипаттайды. ... ... ... мәні ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
□ несиеге деген өтінішті қарау;
□ несиелік ... ... ... ... шарт ... несие беру;
□ несиелік мәміленің орындалуына бақылау жасау.
I кезең. Банкке келіп түскен ... ... ... ... келген несиелік операциялар осыдан басталады. ... ... ... мен ... ... ... ... мақсаты, мөлшері, түрі, мерзімі, ... ету ... ... әр ... ... үшін әр ... ... әзірленуі мүмкін. Мысал ретінде құжаттар пакетінің
құрамына жататындар:
1. құрылтайшылық ... ... ... алу ... ,
тіркелген куәліктерінің немесе патенттерінің ; нотариалды
түрде ... ... ... ... ... ... төл құжаттары және
клиенттің ... ... ... растайтын басқа ... ... ... екі ... ... ... ... несиеленетін мәмілелерді ... ... ... ... ... несиелер туралы мәліметтер ( шоттар
бойынша ... ... ... ... ... ... қызметін жаңадан бастаған, яғни ... ... ... да ... жоқ ... ... жоспары.
II кезең. Қарыз алушының несиелік қабілетін талдау кезеңі.
Қарыз алушының ... ... - ... ... ... ... ... уақытылы және толық көлемде қайтару ... ... ... ... ... ... ... барысында
мынадай факторлар есепке алынады.
- несиеге қатысты қабілеттігі;
- ... ... ... ... ... алу ... кезең. Несиелік және кепіл туралы ... шарт ... ... екі ... ... ... ... анықтайды.
- несиелеу мақсаты және объектісі;
- несиенің мөлшері;
- несиені беру ... және ... ... ... ... ету ... ... үшін төленетін сыйақы мөлшерлемесі;
- несиелеу процесіндегі банктің бақылау ... ... ... беру ... ... ағымдық шот ашу, несиені беруді құжаттау тәртібін,
несиені беру ... ... ... ... және
техникалық шарттарын қамтиды.
V кезең. Несиені қайтару және оған ... ... ... - ... ... маңызды кезеңі. Іс жүзінде несиені
қайтарудың төмендегідей көптеген ... ... ... ... ... эпизодтық қайтару;
2. меншікті қаражаттардың жинақталуының және ... ... ... ... ... азаю ... қарай
қайтару;
3. алдын ала белгіленген сома ... ... ... ... ... ... ... қарызды жабуға есептеу;
5. несиенің қайтарылу мерзімін созу;
Несиелік қарызды қайтарудың ... ... ... ... ... ... ... қайтару;
Қайтару жиілігіне қарай:
- несиені бірден қайтару;
- несиені бөліп ... ... ... ... қайтару:
- несиені жүйелі түрде қайтару;
- несиені эпизодтық ... ... ... ... ... қайтару;
- несиенің уақытын созып ... ... ... ... ... қайтару;
- несиені мерзімінен бұрын ... ... ... ... ... ... жаңа несиені пайдалану;
- кепіл берушінің шотынан шегеру;
- бюджеттік ... және ... ... оны ... ... және ... сондай – ақ
оларды ... ... ... келісім шартта анықталады.
Сыйақы ай сайын , ... ... және т.б. ... және ... ... ... мүмкін. Пайызды ... ... ... ... ... саны – 30 , ал ... 360 ... ... ... ипотекалық несиелеу механизмін
6 суреттен көре ... ... ... ... ... Салынған мүлік туралы
компаниялары актілер тобы
Облигациялар
Инвестор ... ... - ... ... Қазақстан экономикасына қолайлы ипотекалық
несиелеу механизмі.
* Регионы Казахстана 2004. Алматы: Агентство Республики Казахстана по
статистике.
2004. 353-360с.
Бұл ... ... ... қатынасушылардың мынадай түрдегі
өзара қарым – қатынасын ... ... ... ... ... ... ... Бұл банк
бірінші реттегі салынған мүлік актісі нарығын ... ... банк ... салынған мүлік туралы актісін
өзінің меншікті ... ... ... ... ... оларды
басқа да инвесторларға сатуы мүмкін. Бұл инвесторлар екінші ... ... ... актісі нарығын құрайды.
3. Салынған мүлік туралы актісін сатып ала ... ... ... жаңадан несиелер беруге арналған ... ... ... Эмиссиялық - Қаржы компаниясы ( рейнвестор, ЭҚК) салынған ... ... ... меншікті портфелінде сақтай ... ... ... ... ... ... ... сатып алушылардың жылжымайтын ... ... ... ... ... ЭҚК-ң шығарған бағалы қағаздарын ұстаушылары
бойынша уақытылы ай ... ... ... ... ... кепілдік
береді.
5.Әрі қарай ипотекалық банк ... ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлікті ... жаңа ... ... ... бұл цикл ... ... ... нарықтағы несие ... ... ... ... ... алу ... оларды жаңа
несиелер беруге арналған ... ... ... ... ... бөлінбейтін салынған мүлік туралы акті құнымен
қамтамасыз ... ... ... шығара отырып салынған ... ... ашу үшін ... ... ... ... ... арасындағы қатынас негізгі
құрал - салынған мүлік ... акті ... ... ... ... ... ... түрлері және типтері ... ... ... ... ... төмендегідей сызба
қолданылады.
Қарыз ... ... ... ... ... ... беру, ипотекалық банктің
мүлікті баға- ... ... ... ... ... ... ... құжаттау актіге қызмет
көрсетуі
7-сурет. Бірінші нарықтағы ... ... ... ... ... ... В.А. ... Е.В. Кудрявцева. “ Основы организации ... ”. ...... ...... ... ... кепіл ретінде беретін жылжымайтын ... ... ... ... білдіреді. ... ... ... ... ... ... бөлігі
болып табылады. Оған насие берушілер ... ... ... ... кем ... ... Несие алушы бағалаудың
туралығына жауап ... Оның рөлі ... ... ... ... ескере отырып, толық
және тура ... ... ( ... жері, тозу дәрежесі
және т.б.);
- оның ... ... ... ... ... ... ... болатыны туралы шешім шығару.
Жылжымайтын мүліктің құнынын ... ... ... ... ... ... ... кепілдік қүны;
- жойылу құны;
- баланстық құны;
- ... ... ... ... ... ... тартуда
мәселесін ірі облигациялық тұрғын үй займбарын ... ... ... ... бұл ... шешу ... ... қаражаттарын тартуда тұрғын үй ... үй ...... құны ... ерекше бір түрі. Бұл сертификат оны иеленушіге мынадай
құқықтар береді.
-тұрғын үй ... ... алу ... ... ... ... эмитенттен бірінші талап етуі бойынша номиналдық ... үй ... ... ... үй ... эмитенті ретінде банктер несиелік
мекемелер, тауар және қор ... бола ... ... ... ... екінші нарығы - ... ... ... ... қамтамасыз етілген, бағалы қағаз
түрінде шығарылып және ... ... ... ... ... ... ... әкелетін бағалы қағаздардың есебінен
ипотекалық ... ... ... ... ... несие – қаржы
нарығының жалпы ... ... ... ... ... екінші нарығының басты
субъектілеріне :
1) ... ... ... ... ... және ... қаржы – несие мекемелері:
2) банктерден алғашқы салынған мүлік туралы ... ... ... ... әр түрлі ... ... ... –Қаржы компаниясы :
ЭҚК бағалы қағаздарын нақты ақшаға ... ... ... зейнетақы қорлары, сақтандыру компаниялары, ... т.б. ... ... ... мүлік
банк туралы акті
Эмиссиялық-Қаржы
компаниясы
Инвесторлар
Облигация
8-сурет. Жылжымайтын мүліктің екінші нарығының субъектілері
және ... банк ... ... ... шыға ... ... бар салынған мүлік туралы актілерді нақты ақшаға ... ... ... ... ... мақсаты белгілейді.
ЭҚК –ның мүддесі бірінші реттегі салынған мүлік актілерін ... , ... ... ... ... айырбастау болып
табылады.
ЭҚК –ның ... ... ... ... ... ... бар, ол – пайда табу.
Инвесторлардың мүддесі бағалы қағаздар ... ... ... салыстырғанда оларды
Инвесторлардың мүддесі бағалы қағаздар бойынша ... ... ... олардың ипотекалық бағалы
қағаздардан басқа да, ... ... ... ... , ... ынталандыру болып табылады.
1.3 Ипотекалық несиенің шетел тәжірибесі.
Ипотекалық несиелеуді ... ... ... әрекет етіп отырған негізгі ... бар. ... ... ... ... ашық үлгі ” яғни бұл үлгінің
бастапқы принциптік ... ... ... ... деген
барлық клиенттердің жалпы өтініші банктің меншікті және ... ... ... ... ... қаражаттары;
банк аралық несиелер және тағы сол ... ... ... ашық ... екінші бір принциптік сипаты ... ... ... ... ... ... ... – қаржы
нарығындағы жалпы жағдайға тікелей ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеуге байланысты олардың
активтеріне және ... әсер ... Бұл үлгі іс ... ... ... ашық үлгіден ” ажыратылатын келесі үлгі “ ... үлгі ” деп ... Бұл үлгі ... жылжымайтын мүліктермен
қамтамасыз етілген екінші реттегі бағалы қағаздар ... ... ... Бұл үлгі іс ... тұрақты экономикасы бар
елдерде ... ... үлгі ... ... ... Бұл үлгіні
көбіне “ ипотекалық американдық ... ” деп ... ... ... ... ... ... нарығын құрушы
ірі ұйымның біріне 1938 ж ... ... ... ...... Мэй ” ... Ол негізінен екінші реттік
ипотекалық ... ... құру мен ... ... яғни
алғашқы ипотекалық несие берушілерден ... ... алу ... ... нарығында тұрақтылықты ұстап отыру. 1968ж АҚШ ... ...... ... ... ... ... Оның құрамынан “
Джинни Мэй” – Мемлекеттік ұлттық ипотекалық ... ... ... ... үй ... мен қалалық даму Министрлігінің үкіметтік
агенттігі болып табылады. *
Қозғалмайтын ... ... үй салу мен ... алуға
несиелерді негізінен несие жинақ ассоциациялар мен ... ... ... ... ... ... ... мен
қызмет етудің барлық түрін көрсетіп отырады, сонымен ... ... ... ұзақ ... ... ... өздеріне
тәуекелдерді алатын. Сол кезде ипотекалық несиелерді сату процесі ... ... ... ... сатып алушылары осы мақсатта
арнайы құрылған институттар ( агенттіктер) бар.Олар – ... ... ... ( ФТӘ), Федералдық Ұлттық ипотекалық ассоциациясы (ФҰИА)
– “ ... ... Mae - FNMA), ... ... ... ассоциациясы (ИНМҰА) – “Джинни Мэй”(Ginnie Mae - ... ... ... ... және ... үй ... дамуына ықпал ететін басқа да ұйымдар – ... ... - ... В.В., Лукина З.П. Ипотечное ... ... ... ... -да 30 – шы жылдары ипотекалық ... ... ... ... ... 1933 жылы ... ... үй
әкімшілігі ( Federal Housing Administration) құрылды. Оның ... ... ... ... ипотекалық несиелерді
сақтандыру болып табылады. Фэнни мэй, ... Мак ... ... ... және ... да ... ұйымдары екінші ретік
нарықтағы инвесторлар болып ... ... ... ... ... ... негізінде ипотекалық несие
береді. Фэнни Мэй, ... Мэй мен ... Мак АҚШ – ның ... ... нарығында кепілгер мен инвестор болып табылады. ... ... ... бермейді. Ипотека бірінші реттік нарықта
коммерциялық банктер, ипотекалық ... ... ... ... да ... үйді қаржыландыратын жергілікті мекемелер ... ... ... Бірінші реттік кредиторлар
ипотеканы ... ... ... ... сатып, алған
қаражатты жаңа ... үй ... беру үшін ... ... ... Фредди Мак тек екінші реттік нарықта қызмет көрсетуде ... мың АҚШ ... ... ... үй ... ... Ал Джинни Мэй ... ... ... де,
ипотекалық облигацияларды шығармайды да, оның ... ... ... ... ... ... ... американдық үлгісінің жағымды жақтары,
тұтастай алғанда ипотекалық ... беру ... ... ... беру ... ... ... қызмет
істеуі есебінен бірінші реттік және екінші реттік ... ... ... ... деңгейдегі дамуы болып табылады. ... ... ... 1- суреттен көре аламыз.
Р1 ... үшін ... ... ... ... ... ... ( 25-30%)
1
0
15-30жыл
1-сурет. Ипотекалық несиелеудің американдық үлгісі.
Р- нарықтан тұрғын үйді сатып алу бағасы;
Р1-несиені ... ... ... ... ... ... ... қағидасы бойынша әр жылда белгілі ... бар адам ... ... ... ... ... ақшамен, ал
қалған бөлігін клиенттің иелігінде бар ... ... ... ... ... ... ала отырып, берген арнайы ипотекалық
банктің ссудасы ... ... ... ... үй ала алады. Мұндай
несиенің ... ... ... және ... ... ... ... байланысты 15 – 30 жылдың ішінде ... ... ... үйді ... ... ... дамуы берілген
ипотекалық салынған мүлік актілерін сатуға мүмкін ... ... ... ... үй ... нарығы тұрақтылығын сақтандыруды
қамтамасыз етуге ... Мэй де ... ол ... ... ... ... қағаздар бойынша кепілдіктер береді.
Джинни Мэй “ ... ...... атқарады. Джинни Мэй ипотекалық
бағалы қағаздарды ... ... ... және оларды шығармайды,
сондай – ақ ипотекаларды бастапқы заем ... ... ... ... ... ... ... 1 – кестеден көре аламыз. ... 1. ... ... ... ... негізгі
экономикалық көрсеткіштері.
| Банктер | ... ... ... |
| ... ... ... |
|А |1 |2 |3 ... |80-90% |15-20 жыл |3-4% ... |50-70% |15-20 жыл |8% ... |- |3-20 жыл |- ... |- |15 ж ... |- ... несиелеудің келесі бір үлгісі - бұл “ ... үлгі ” . Бұл ... ең ... ... оның ... ссуда принциніне негізделуінен көрінеді. Бұл үлгі ... ... ... ала ... ... бос ... сұрайтын несиенің
жартылай сомасы мөлшерінде ... ... ғана ... ... Бұл ... өзіндік артықшылығы бар, яғни бұл үлгі ... ... ... жалпы қаржы-несие нарығының жағдайына
тәуелсіз болып ... ... ... ... ... ... ... барады.
Қазіргі кезде Германияда бұл үлгі іс ... ... ... ... ... ... азаматтарды несиелеу
механизмі, ... үй ... ... ... ... байланысты мемлекеттік механизмдердегі сәйкесттіктерді
ескеретін, ... елді ...... ... жүйесі ”
құрылған.
Тұрғын үй алғысы келген азамат, тұрғын үйді ... ... ... яғни 2-10 жыл ... арнайы қаржы-несие жүйесімен өзара
қатынасқа түседі. Өзінің ... ... ... ... ... ... ( ... Schwabisch Hall және ... ... ) ... ... ... ... 45% жинақтайды.
Содан кейін барып, ол ... ... ... ( ... ... 10
% ... және қалған төлейтін бөлігінің шамасында банктен
жеңілдікпен 10-15 ... ... ... ... ... ... ... көруге болады.*
2- сурет.
Р1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4 ... үшін ... ... 5 -9% 4 жылдық)
Р . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... (45- ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . ... ... ... 2-10 жыл ... үй ... 7-8 жыл
алу ... ... ... қаражаттарын жинақтау үлгісі
Р- нарықтан тұрғын үйді сатып алу бағасы;
Р1- несиені есепке алғандағы тұрғын үйдің нақты құны.
Бірінші ... ... ... ... ... ... банк бұл осы жүйемен ... ... ... ... ... яғни ... ... отырған клиенттер үшін пайдаланады.
Басқаша айтқанда, ... ... ... ... үлгісі
жылжымайтын мүліктердің салынған мүлік туралы ... ... ... ... ... ... нарығымен байланыспайды
және оған тәуелді емес. ... үй ... ... ... тұрғын
үйді сатып алатын уақыттан бұрын яғни, 2 – 10 жыл ... ...... жүйесімен өзара қатынасқа түседі. ... ... ... ... немесе жинақ кассаларына (Bausparkasse,
Schwabisch Hall және тағы ... да ... ... ... ... үйдің 45% - ін ... ... ... барып , ол
мемлекеттік дотация алуға ( үйдің құнының 10% -і ... ) ... ... ... ... банктен жеңілдікпен 10-15 жылға
несие алуға құқылы ... ... ... қаражаттары жүйесінің ең басты бір артықшылығы (
оның шегінде пайдаланылатын мақсаты ... ... , ... байланысты есептелетін пайыз мөлшері автономиялық болғандықтан да ,
несие ( қаржы нарығының жалпы жағдайына ... ... ... Құрылыс
қаражаттарын жинақтау жүйесіне мемлекет тарапынан ... ... өз ... тұрғын үй құрылысына дотация беру арқылы
немесе салықтық жеңілдіктер ... ... ... ... отырады.Қазақстандағы жаңадан құрылған Тұрғын үй құрылыс
банкі тәжірибесінде Германияның үлгісін ... ... 2. ... ... ... ұйымдар мен ипотекалық
банктерге ( Германия) ресурсты ... ... ... ... ... Үлгілер | ... | АҚШ |
| ... ... банк ... компаниялар |
|институты-эмитент | ... ... ... ... ... ... |(МВS) ... ипоте |
| ... ( МВ) ... ... ... ... ... |
|типі ... ... ... ... |
| |лық ... ... ... алынып таста |
| | ... |
| ... ... |
|- ... ... ... |Инвестор |
| ... ... | ... мерзімді өтеу |Ипотекалық ... ... ... - ... | |
|- ... ... ... ... ... ... |Инвестордың эмитент |Несие институтының ... ... ... ... ... ұшырауы ... тық ... ... бар. | ... |Ипотекалық банк – ... ... ... |
| ... ... |( ... Мэй) ... сапасы ... ... ... ... |
| |(LTV –60%) ... емес |
|Негізгі борышты ... ... ... ... ... және |
| | ... бұрын өтеу. |
|Процент төлеу ... жыл ... ... сайын ... ... ... ... ... ... ең ... жіктеу керек. Жіктеудің мақсаты әр ... ... ... сипаттамалары мен ... ... ... тартымдылығын салыстырмалы түрде ... ... ... негізініен мынадай белгілерден тұрады:
- функционалдық қызметі ( тұрғын үй , офис, өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... ... нарық, оффшорлық аймақ
т.с.с )
- әр түрлі ... ... ... ( ... , ... ... сарайлар т.б)
Сонымен қатар жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... көре аламыз.
- сатып алу шарттары;
- иемдену шарттары;
- пайдалану шарттары;
- бағалық ситуацияны сипаттау.
Шетелдік тұрғын ... ... ... ... шет ел ... ... ... төмендегі кестеде
көрсетілген.
3-кесте.
Шетелдік тұрғын жылжымайтын мүліктің ... ... ... |Орташа |Бір бөлмелі |Екі ... |
| | ... 1 м² ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... $ |20 000 $ |100 000 $ |
|2 ... | |95 000-500 000 |200 000- 1000 ... ... - ... | ... 000 |70 000-150 000 ... - * ... құрастырған [6] материал бойынша. ... ... ... ... үлкен қалаларда ( Мадрид, Барселона) 1м²
жалпы алаңы 1000-1500 долл. аралығында , ... ... – 15% - ға ... ... ... салыстырғанда Сан – Себастьян ... ... ... құны ... ... келеді. Себебі бұл қала
Францияға жақын және мұхит жағасында ... ... ... ... ... бағасы арзандау болып келеді: ... ... ... , ... ... және ас үйі 20 000 ... 2-3 жататын
бөлмелерімен 100 000 долл. ... ... ... ... үй ... 1 ... ... 95-500 мың; 2
жататын бөлмесі 200-1000 мың. ... ... ... ... ... мүлікке салық – жылына құнының 1-1,5% -ын құрайды.
Түйіні.
Несие дегеніміз – ... және ... ... ... ... ... ... капиталының қозғалысын ... ... ... тілінен аударатын болсақ ... ... ... ... ... несие – кәсіпорындар, ұйымдар
және халық арасындағы несие қорын құру, ... –ақ ... ... ... бір мерзімге уақытша пайдалануға беру ... ... ... жиынтығы.
Қазіргі кезде ... ... ... жеке ... ... ... және ... несиелер жатады.
Тұтыну несиесі - бұл жеке тұлғаларға тұтыну ... ... үшін және ... ... өтеуге берілетін несие.
Ипотекалық несие – бұл қозғалмайтын мүліктерді ( ... үйді ... ... , ... және ... ... ала ... ұзақ
мерзімге берілетін несие.
Ипотекалық несиенің экономикалық мағынасы жағынан - бұл ... ... да ... ... ... алу мақсатымен жылжымайтын
мүлік кепілінің алуан түрлілігі болып ... ... ... ... жүйесі екі деңгейлі болып
келеді. Бірінші деңгейінде ипотекалық несие ... ... ... емес ... ... ... кредиторлар, екіншісі осы
кредиторлар ... ... ... ... ... құқықтары мен
кепілдік құқықтарын ... ... ... ... қайта қаржыландырушы
ұйым. Еліміздегі мұндай ұйым ... Банк 2001 жылы ... ... ... ... ... АҚ. Қазақстандық модельдің
негізін қалау кезінде АҚШ – тың Fannie Mae және ... ... ... ... ... ... ... түрлерінен, несиелеу принциптерінен, несиелеу әдістері мен
тәсілдерінен және несиелік ... ... ... ... ... бөлігін несиелік ... ... ... ... мәні жағынан несиелік процесс ... ... ... ... ... несиеге деген өтінішті қарау;
- несиелік қабілетін талдау;
- несиелік ... шарт ... ... ... ... мәміленің орындалуына бақылау жасау.
I кезең. Банкке келіп ... ... ... ... ... келген несиелік ... ... ... ... қарыз алушы мен сұралатын несие ... ... ... ... ... мерзімі, қамтамасыз ету мүлкі
көрсетіледі. Клиенттердің әр ... ... үшін әр ... ... әзірленуі мүмкін.
II кезең. Қарыз ... ... ... ... ... ... ... қабілеті - қарыз алушының алған несиесі
бойынша қарызды ... және ... ... ... ... ... ... несиелік қабілетіне талдау ... ... ... ... алынады: несиеге қатысты қабілеттігі, қарыз
алушының іскерлік беделі, табыс алу ... ... ... және ... ... ... шарт ... келісімшарт екі жақтың өзара міндеттемелерін және
жауапкершіліктерін ... ... ... және ... несиенің мөлшері;
- несиені беру мерзімі және қайтару шарттары;
- ... ... ету ... несие үшін төленетін сыйақы мөлшерлемесі;
- несиелеу процесіндегі банктің бақылау қызметі;
IV кезең. Несие беру ... ... ... шот ашу, ... беруді құжаттау тәртібін,
несиені беру тәсілін анықтайтын ... ... ... ... ... ... Несиені қайтару және оған ... ... ... - ... ... ... ... Іс жүзінде несиені
қайтарудың төмендегідей көптеген варианттары ... ... ... ... ... қайтару;
2. меншікті қаражаттардың жинақталуының және несиеге деген
есеп ... ... ... азаю ... ... ... ала ... сома негізінде жүйелі ... ... ... ... ... ... ... есептеу;
5. несиенің қайтарылу мерзімін созу;
Ипотекалық ... ... ... ... ... етіп ... негізгі үлгілері бар.
1. Қарапайым ашық үлгі.
2. Кеңейтілген ашық ... ... ... ... үлгі.
Ипотекалық несиелерді сатып алушылары осы ... ... ... ( ... ...... ... үй
Әкімшілігі ( ФТӘ), Федералдық Ұлттық ипотекалық ассоциациясы (ФҰИА) – ... ... Mae - FNMA), ... ... ... ұлттық
ассоциациясы (ИНМҰА) – “Джинни ... Mae - GNMA), ... ... ... және ... үй ... нарық
дамуына ықпал ететін ... да ...... ... Mac ... ... мэй, Фредди Мак ... ... ... және ... да ... ... екінші ретік нарықтағы
инвесторлар болып табылады.
ІІ. ҚР-ғы ипотекалық ... ... ... ... ... ипотекалық несие нарығындағы
қызметтерін талдау.
Банктердің ссудалық капитал нарығында бөлу ... 4 ... ... ... 1. ... ... ... құрылымы.
Ақша нарығы - айналым қаражаттарының ... ... ... ... несие операцияларының жиынтығы.
Капиталдар нарығы - негізгі қаражаттарының ... ... орта және ұзақ ... ... ... ... – бағалы қағаздар нарығына қызмет ... ... ... ... – жылжымайтын мүлік нарығына қызмет ... ... ... ... ... ссудалық капиталдың ипотекалық
нарығының пәні ретінде ... ... ... ( 2 ... ... ... компаниялары және т.б. несие – қаржы
институттары ұсына алады.
Мамандандырылған банктер
Инвестициялық ... ... ... ... ... және талдамаларды инно лікті кепілге алу
андеррайтинг эмис вациялық ... ... ұзақ ... ... ... және ді ... несие беру
Сурет 2. Мамандандырылған банктердің жекелеген түрлері. *
Ипотекалық несие - ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Банктің
активті операциялар жүйесінде ипотекалық ... ... ... ... ... құрылымын қарастырамыз.
Екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ... Пластикалық карточка-н ... ... ... ... ... несиесі Коммерциялық ... ... ... Орта ... ... ... ... (1-3 жыл) ... ... ... ... 3. ... ЕДБ ... ... ... орны.
* Ризун Н.И. Становление и перспективы развития ипотеки в ... ... ... В.В. – М. ... 2001г., 190 ... 1. Екінші деңгейдегі банктердің несиелері. *
Млн.тг.
кезеңнің соңына
| |12.00 |12.01 |12.02 |12.03* ... ... |276 218 |489 817 |672 407 |978 125 ... емес | | | | ... тұлғаларға |261 570 |459 002 |613 793 |856 345 ... ... |14 647 |30 815 |58 614 |121 780 ... ... : |135 317 |141 284 |211 862 |435 436 ... емес | | | | ... ... |126 709 |129 818 |190 173 |388 320 ... ... |8 608 |11 466 |21 689 |47 116 |
| ... авлютасында : |140 901 |348 533 |460 545 |542 688 ... емес | | | | ... ... |134 861 |329 184 |423 620 |468 025 ... ... |6 040 |19 349 |36 925 |74 664 ... ... сомасы | | | | ... | | | | ... ... |143 195 |241 135 |289 014 |369 775 ... ... ** |133 023 |248 682 |383 393 |608 350 ... ... несиелер |135 317 |141 284 |211 862 |435 436 ... ... |69 942 |77 752 |113 949 |192 148 ... емес | | | | ... ... |66 051 |70 215 |100 815 |176 185 ... тұлғаларға |3 891 |7 537 |13 133 |15 963 ... ... ** |65 374 |63 532 |97 913 |243 289 ... емес | | | | ... ... |60658 |59 603 |89 358 |212 136 ... ... |4 717 |3 929 |8 555 |31 153 ... ... ... |140 901 |348 533 |460 545 |542 688 ... ... |73 253 |163 383 |175 065 |177 627 ... емес | | | | ... ... |70 024 |155 633 |166 381 |169 056 ... ... |3 229 |7 750 |8 684 |8 571 ... ... ** |67 648 |185 149 |285 479 |365 062 ... емес | | | | ... ... |64 838 |173 551 |257 239 |298 969 ... ... |2 811 |11 598 |28 241 |66 093 |
* ... ... ... ... ... 1 ... ... ң 2000 жылғы желтоқсан айындағы несиесі 276 218 млн ... 2001 ... ... ... ... ... 489 817 млн.тг.
* Ұлттық Банктің статистикалық бюллетені № 12 ( 109) желтоқсан 2003
өскен. 2000 ... ... ... 2001 ... ... ... ЕДБ – ң несиесінің көлемі 213 599 млн. тг. ... ... ... ... ЕДБ ... көлемі 672 407 млн. ... 2003 ... ... ... ЕДБ-ң несиесінің ... ... млн. тг. ... 2002 ... желтоқсан айынан 2003 жылдың желтоқсан
айы аралығында несиенің көлемі 305 718 ... ... Яғни жыл ... ... ... бойынша 2000 жылғы желтоөсан айы бойынша
несиенің көлемі 261570 млн. тг ... 2001 жылы ... ... млн. тг. ... Яғни 197 432 млн. тг. ... ... тұлғалар
бойынша да несиенің ... жыл ... өсіп ... 2003 жылы 242 ... ... ... ... несиенің көлемі заңды тұлғаларға
қарағанда төмен ... ... ... 2000 ... ... айы
бойынша жеке тұлғалардың несиесінің ... 14 647 ... ал ... ... ... көлемі 261 570 млн. тг. ... ... ... ... ... ... тұлғалардан 246923 млн.тг. төмен
болып келеді.
Екінші деңгейдегі банктердің ұлттық және ... ... 4 ... көре аламыз. *
Сурет 4. ... ... ... ... ... ... ... бойынша ұлттық валютаға қарағанда ... ... ... ... ... Ұлттық валюта да шетел
валютасыда да жыл ... өсіп ... ... құрастырған: [ 38] материалдары бойынша.
Кесте 2. Банктердің ... және ... үй ... ... ипотекалық несиелеу) берген неселері және
олардың сиақы
ставкалары.*
кезеңде
| |12.03** |01.04 |
| |Млн. KZT |% ... |% ... ... |4 345 |14,7 |3472 |14,0 ... ... : |1591 |13,9 |1364 |13,3 |
| ... мерзімді |80 |18,4 |32 |14,7 |
| ұзақ ... *** |1511 |13,7 |1332 |13,3 ... ... |2754 |15,2 |2108 |14,4 |
| ... ... |6 |19,6 |6 |15,7 |
| ұзақ ... |2748 |15,2 |2103 |14,4 ... ... ... [39] материалдары бойынша.
* орташа алынды
** қорытынды айналымдар есепке алынған ... 1 ... ... ... және ... үй ... алуға 2003 жылдың
желтоқсан айы ... ... ... 4 345 млн. тг. ... ... ... ... 3472 млн.тг. төмендеген. 2003 жылдың желтоқсан
айы мен 2004 ... ... айы ... ... ... тұрғын үй сатып алуға берген ... ... 873 ... ... ... желтоқсан айындағы ұлттық валюта бойынша берген
несиелерінің көлемі 1591 млн. ... ... 2004 ... ... ... ... ... көлемі 1364 млн.тг. төмендеген. Яғни 227
млн. теңгеге ... ... ... ... шетел валютасы бойынша берген
несиелерінің көлемі 2754 ... ... 2004 ... ... ... ... несиелерінің көлемі 2108 млн. ... ... 646 млн. ... ... ... шетел валютасын салыстыратын болсақ онда
ұлттық валютаға қарағанда ... ... ... ... ... ... болып келеді. Яғни шетел валютаның ұлттық валютадан
1163 млн. тг. ... ... ... , 2003 ... ... ... бойынша.
2003 жылғы Қазақстан Ипотекалық Компаниясының бағдарламасы
бойынша несиелендірудің қатысушылары АҚ “ БТА – ... АҚ “ ... ”, АҚ “ ...... , АҚ “ ... - Банк ” ... 3)
Кесте 3. 2003 жылғы маржа деңгейі және ипотекалық несие
бойынша ... ... ... | Банк ... ... ... Финанс|
| |яция |КИК |Став ... | | | |
| | | ... | | | | |
| ... ... банктердің ... ... ... ... ... ставкасы 13,5 –14% , ал несиелендіру
мерзімі бойынша 5 – 20 ... ... ... ... ... ... ... үйлерді сатып алу кезінде 13,5% несие
ставкасы ... ... ... ... ... ... 15 тен 30% көлемінде 7 жылға береді.
Банк Туран Алем де 7 ... ... ... та ... мөлшері
13,0 % ды құрайды.
Алянс Банктің ... ... ... ... бойынша 20
жылға дейін, расталмаған ... ... 7 ... ... ... ... алу үшін беріледі. Алғашқы төлемі сатып ... ... ... ... ... 30%.
2.2 “Банк ЦентрКредиттің” ипотекалық несиелеу ... ... Банк ... ” АҚ банк ... ... мен қызмет
түрлерінің толық ... ... ... банк ... ... ... ... айында СССР – дегі кооперативтік банктердің
алғашқыларының бірі - Алматы ... ... ... ... 1991 ... ... ... Банк Қазақ Орталық ...... ... ... қайта тіркелді. 1993 жылдың қараша ... ... ... ... ... ... 1996 жылы «Банк
ЦентрКредит» ААҚ болып ... ... 1998 ... ... ... ... ... акционерлік қоғамымен қосылу арқылы «Банк ЦентрКредит»
Ашық акционерлік қоғамының қайта құрылуы аяқталды.
Әмбебап банк болып табылатын ... ... ... және ... ... қызмет түрлерін көрсетеді:
1. Есеп айырысу – касса қызметі;
2. Заңды және жеке тұлғалардың депозиттерін ... ... мен ... емес ... ... ...
шоттарын ашу және жүргізу;
4. Касса операциялары: ... ... мен ... ... ... ұсақтау, айырбастау; орап – байлау және сақтау;
5. Қағаз ... тиын және ... ... инкассациялау және жөнелту;
6. Клиринг операциялары;
7. Аударым операциялары;
8. Шетелдік валютамен ... ... Есеп ... ақшалай қаражаттарды аудару бойынша жеке және
заңды тұлғалардың борыштық қолхаттарын есепке алу;
10. ... ... ... ... ... беру;
11. Ипотекалық несие беру;
12. Сенім (траст) операциялары;
13. Факторинг операциялары;
14. Форфейтинг ... Сейф ... ... ... заттары мен құжаттарын,
құнды қағаздарын сақтау бойынша қызмет ету, оған сейф жәшіктерін,
шкафтар мен бөлмелерді жалға ... ... ... ... ... ... қабылдау, төлеу мен растау,
18. Төлем қарточкаларын шығару;
19. Кепілдік операциялары: кепілдік, кепіл беру;
20. Аккредитивтер: ашу;
21. Жеке меншік ... ... ... ... облигациялар,
депозит куәліктері);
22. Қымбат металдар операциялары;
23. Клиентке металл – шотын ашу мен жүргізу;
24. Вестерн ...... ... Жол чектері.
Банк ЦентрКредит мынадай қызметтер жүргізеді:
- Несиелеу мәселесі бойынша ... ...... ... жағдайын талдау.
- Несие, кепіл ( аккредитив) беру мүмкіндігіне сараптық бағалау.
- Кепілге қойылған ... ... және ... ... ... ... кепілдемелік хаттың ( қаржы жағдайы,
несие тарихы) бар/жоғы туралы ... ... ... ... ... Сауда операцияларын қаржыландыру.
- ... ... ... ... ... ... Шығыны тез жабылатын инвестициялық жобалар, олардың ... мен ... ... ... ... ЦентрКредиттің негізгі қаржылық көрсеткіштеріне назар аударайық
(2002 ... және 2003 ... 1 ... айы ... ... салыстырмалы
түрде төменгі № 1 кестеде қарастырылған).
Кесте 1. Банктің табысы мен шығыны туралы
консолидирленген ... |2002 |2003 ... ... ... ... |
|Пайыздық шығын ... ... ... бойынша мүмкін болатын шығынға құрылатын |1,232,387 |2,579,770 |
|резервке дейінгі таза ... ... | | ... ... мүмкін болатын шығынға құрылған |351,670 ... ... | | ... ... ... |880,717 ... ... ... операциясы бойынша таза пайда |183,387 |87,037 ... ... ... ... ... |240,193 |250,630 ... пайда | | ... ... және ... қызмет бойынша|1,048,508 |1,450,431 |
|түскен табыс | | ... ... және ... ... |165,571 |166,240 ... ... | | ... да табыстар |30,518 |33,611 ... ... емес ... ... ... ... табыс ... ... ... шығын ... ... ... да ... ... ... пайда |213,647 |813,884 ... да ... ... мүмкін болатын |32,348 |144,879 ... ... ... | | ... ... ... пайда |190,438 |2,537 ... ... ... ... ... |- |20,735 ... ... |190,384 |645,831 |
* ... ... ... ... 2003 ... келтірілген кестеде банктің пайыздық табысы 2002 жылға
қарағанда 2003 жылы ... мың ... ... ал пайыздық шығын да
пайыздық табыстың өсуіне ... 689,755 мың ... ... Таза ... 2003 жылы 661,212 мың теңгеге өскен. ... ... ... ... таза ... 2003 жылы 10437 мың ... ... Алынған
комиссия және көрсетілген қызмет бойынша түскен ... 2002 ... ... жылы 401,923 мың ... ал ... ... және көрсетілген қызмет
бойынша шығын 669 мың теңгеге өскен. Салық салғанға дейінгі пайда 2003 жылы
476,030 мың теңгеге, ал таза ... 455,447 мың ... ... ... ... ... пайдалы екенгін қарастырып отырған кестеден
байқауға болады, коммерциялық ұйымдардың ... ... ... ... бұл банк өз мақсатына жетуде. Енді Банк ... ... ... ... 2. Банк ... ... беру шарттары.
*
|Несие беру шарты ... ... |
| ... ... байланысты тұрғын үйдің |
|Қарыз сомасы ... ... 85% ... ... ... ... |13,53 % ... ... ... |15% - тен ... ... |20 жылға дейін ... |Ай ... ... ету ... ... ... алу ... бұрын өтеу|Мерзімнен бұрын өтелетін соманың |
| |1 % ... ... ... ... |АҚ “ ... ... тарифі |Азаматтық – құқықтық жауапкершілікті қарыз шарты |
| ... ... 0,6 % ... ... ... |
| ... ... | ... қара ғаны ... ... | ... ... |Кем ... 14 000 тг. ... сомаснан 1 % |
|Бағалағаны үшін |3000 тг. ... үйді ... алу үшін және салу үшін ... ... ... ... ... түрінде беріледі. ... ... үшін ... ... 5 ... ... беріледі. Мысалы, келісім бойынша
пәтер, тұрғын үй, коммерциялық ... ... ... ... ... несиені 20 жылға теңге түрінде аламыз.
Сиақы мөлшерлемесі 13,53% ... ... ... сатып алған тұрғын
үйдің құны бойынша кем ... 15 % ... ... ... төлеуі
тиіс ( Банктің жұмысшыларына сатып ... ... ... құны бойынша
алғашқы жарна 10% ... ... ... тарифі азаматтық –
құқықтық жауапкершілікті қарыз ... ... ... 0,6 % ... ... ... ... жылжымайтын мүлікті яғни 1 комнаталы
пәтерді ипотекалық несие бойынша ... ... ол ... ... бағалайды.
* http: // mail.cbank.kz:
Табыс деңгейіне байланысты несие ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі |13,53 ... ... ... |3500 ... ... адам бар |3 ... ... құны |15 000 00 ... ... ... |457000 ... ... ... |1043000 |
|Несие ... ( ай ... |120 ... ... ... сомасы |715240 ... ... ... |12250 ... үйді сатып алуда әр түрлі жағдайлар ... ... үйді ... ... ... қамтамасыз ету сатып ... ... онда ... ... ... ... үйден 15% көлемінде
алғашқы төлемді сату ... алу ... ... ... ... беру ... ... түрде жүргізілуі мүмкін:
- қосымша өтімді ( жылжымайтын мүлік) қамтамасыз ... ... ... құны ... ... тұрғын үйдің 30 % кем
болмаса;
- ... ... ... ... ... ... кепілге алатын
мүліктің нарықтық құнынан 85% аспаса.
2. Төлем қабілетін талдамай ... ... ... алушы тұрғын үйдің нарықтық құнынан 40% жоғары ... ... ... ... ... қойылса, яғни кепілге ... ... ... құнынан 60% қарыз сомасы аспаса;
- ... ... ... етуді ( жылжымайтын мүлік) кепілге
алса, қамтамасыз етудің ... құны ( ... ... 60% ... ... ... мөлшерлемесін Бас офистегі уәкілетті орган
белгілейді.
Max-ды ... яғни ... үйді ... алудағы ипотекалық
қарыздың максималды сомасы – сатып алынатын ... ... ... 85 % , ... төлем орнына қосымша қамтамасыз етуді алса
немесе басқа ... ... алса ...... ... міндетті қосымша сақтандырса банктік қарыз келісім
бойынша ... ... ... ... ... компаниясында
көрсетілетін тұрғын үйдің нарықтық құнынан 15% кем емес ... ... ... ... ... ... ... мүлікке т.б. беріледі. Максималды соманы қамтамасыз
етуді кепілге ... ... ... ... 50 % ... ... ... 6 млн.тг. аспауы тиіс.
Құрылысты несиелендірудің максималды сомасы - ... үйді ... ала ... ... ... ... 85% аспайтын
жағдайда. Мұнда төлем қабілеттілігіне талдау ... ... ... үйді ... ала отырып соның нарықтық ... ... 60% ... ... шарт – ... ... келісімі
бойынша Азаматтық құқықтық жауапкершілік міндетті түрдесақтандыруы
б.т.
Алматы қаласына ... 1 ... ... үшін ... ... тарифін 3 кестеден көре аламыз.
Кесте 3. Алматы ... ... 1 ... ... ... бағалау құнының тарифі.
|№ |Бағалау объектінің атауы ... құны ... |
| | ... . |
|1 |2 |3 |
|1 ... ... ... |3000 |
|2 ... 45 кв.м. – ... |3000 |
|3 ... 75 кв.м. – ... |3500 |
|4 ... 100 кв.м. – ... |4000 |
|5 ... 150 кв.м. – дейін. |4500 |
|6 ... 150 кв.м. ... |5000 |
|7 ... үй 80 ... |3500 |
|8 ... үй 150 кв.м. – ... |4000 |
|9 ... үй 250 кв.м. – дейін. |5000 ... ... үй 250 кв.м. ... |6000 ... ... жылжымайтын мүлік |6000 ... ... |
| ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік ... ... ... |
| |200 кв.м. – ... ... бойынша. ... ... ... ... |10 000 тг. ... неме |
| |500 кв.м. – ... |се шарт ... ... ... ... мүлік ... әр 100 кв.м. |
| |( 1000 кв.м. - ... ... 500 кв.м. ... ... ... ... мүлік ... әр 100 кв.м. |
| |( 2000 кв.м. - ... ... 1000 кв.м. ... ... ... ... ... әр ... |
| |( 2000 кв.м. ден ... ... 2000 кв.м. бастап. |
|17 |Қаланың ішіндегі тұрғын үй жері |5000 ... шарт ... |
| |0,15 га ... | ... ... ішіндегі тұрғын үй жері |8000 ... шарт ... |
| |0,5 га ... | ... ... ... ... үй жері |12000 ... шарт ... |1,0 га ... | ... ... ... ... үй жері |15000 ... шарт |
| |1,0 га ... ... ... |Қаладан тыс жерде тұрғын үй жері |3000 ... ... ... ... ... Алматы қаласындағы
1 ... ... үшін ... ... құнының тарифі келісім
бойынша ... ... ... құны 3000 тг. ... 75 ... ... құны 3500 тг. Коммерциялық ... ... ... құны 6000 тг. ... ... шарт ... Қазақстан Ипотекалық Компаниясы бойынша ... беру ... ... ... ... ... Сиақы мөлшерлемесі 13,53 % ( жылдық).
- Несие мерзімі 3 тен 20 ... ... ... үйді ... алу үшін ... минималды сомасы 600 000
тг.
- Тұрғын үйді сатып алу үшін несиенің максималды ... 50000 000 ... ... үйді ... үшін ... ... ... 600 000 тг.
- Тұрғын үйді жөндеу үшін несиенің максималды сомасы 6 000 000 ... ... ... өтеудің минималды сомасы 100 ... ... ... ... жастағыларға дейін шектеледі.
- Мерзімнен бұрын өтеу ... ... ... 1% ... ... ... ... қарағаны үшін |3000 тг. ... ... ... |11 000 тг. ... | ... ... үшін |3000 тг. ... және өмірді сақтандыру |Несие сомасынан 0,6 % ... ... ... ... | ... алу - сату ... ... ... жөндегенен кейінгі |3000тг ... ... ... | ... | ... –де ... ... тіркеу |6100тг ... –де ... ... ... ... үйді ... ... ... бұл ... үй
құрылысының дамуын ... ... ... үйді ... ... ... ... жиынтығын білдіреді.
Тұрғын үйді ипотекалық ... ... ... ... ... ... тұрғын үй несиелерін қаржыландыруға ... ... ... ... үй несиелерін беру және ... ... ... инвестордың қызметін атқару.
Тұрғын үйді ... ... ... өзге ... сияқты, өзіне тән ішкі құрылымдық ... ... үйді ... ... жүйесінің құрылымдық
элементтеріне мыналарды жатқызуға ... ... үйді ... ... тұрғын үйді ипотекалық несиелеу субъектілері;
тұрғын үйді ... ... ... тұрғын үйді ипотекалық
несиелендіру принциптері; тұрғын үйді ипотекалық несиелеу ... үйді ... ... ...... немесе несиелеу технологиясы.
Тұрғын үй ипотекалық несиелеу жүйесінің ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады:
- қарыз алушылар;
- несие берушілер;
- сақтандыру компаниялары;
- инвесторлар;
- үкімет.
Бұл ... ... ... үйді ... ... қатысушылары болып ... ... ... ... 5 – ... ... көріп отырғанымыздай тұрғын үйді ипотекалық несиелеу
нарығында көптеген қатысушылар ... ... ... ... ... үйді ... несиелеудің өзіндік ерекшеліктерін
сипаттайды.
Отандық тәжірибеде ... үй ... ... ... және ... ... ... компаниялар жатады.
Мұндағы маманданған банкке - Тұрғын үй ... ... ... ... ... ірі ... ... ашылып жұмыс жасап ... ... ... ... үйді ... ... ... тұрғын үй несиесін
үш ... ... ... ... үй құрылысына арналған жерді сатып алуға ... ... үй ... және ... ... ... тұрғын үйді сатып алуға берілетін несиелер.
Тұрғын үйді ... ... ... ... бір
элементіне оның ... ... ... үйді ... ... ... ... тұрғын үй құрылысына арналған жер
телімшесі; ... үй ... және ... құру; тұрғын үйді сатып
алу.
Тұрғын үйді ... ... ... ... элементіне
ипотекалық несиенің мәнін және ... ... – ақ ... ... ... ... ... заңдардың
талаптарын бейнелейтін тұрғын үй ипотекалық ... ... ... ... мақсаттылығы; несиенің дифференциялдығы;
несиенің мерзімділігі; ... ... ... ... ... ... –5. Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу субъектілері:
мақсаты мен қызметтері.*
|Субъектілері ... және ... ... ... ... ... ... үй сатып алу, |
| ... ... ... бойынша ай сайынғы |
| ... ... әзір ... ... ... ( ЕДБ ... алушының төлем қабілетсіздігіне |
|өзге де ...... ... ... ... арқылы |
|институттары) ... ... ... ... ... ... ... сату |
|( жеке ... | ... ... ... бір ... ... ... оның|
| ... үйді ... ... ... одан |
| ... ... ... ... алу. ... ... |ҚР аумағында жылжымайтын ... ... ... орталық |меншік құқығы туралы ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|Тәуелсіз бағалаушылар |Ипотекалық несиелеуде кепіл заты ... |
| ... ... үйді ... және оның |
| ... ... ... ...... ... ... ... ... |
| ... ... және ... ... ... ... ... салып пайда |
| |алу. ... ... ... ... ... ... ... |
| |мен ... ... ... ... ... ... ... және |
| ... ... ... ... ету; банк |
| ... мүдделерін қорғау мақсатында |
| ... ... ... ... |
| ... ... және ... ... |
| ... ... отбасылардың тұрғын үй сатып |
| ... ... ... ... ең ... ... ... ... өз ... ... кепілдік болып табылады. Мұндай несиенің
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... тұрақты табысы; қаншалықты ... ... алу не ... ... байланысты тәуекелді
болатындықтан;
- екінші ... ... ... алынатын тұрғын үй;
Тұрғын үйді ... ... ... ету заты ... ... ... затыболғанымен ол несие ... ... ... ... алушының иелігінде қалады. Бұл оның
басты ерекшелігіне ... ... үй ... несиесін қамтамасыз етуде, ... ... ... өзге де ... ... – хат, ... ... міндеттемелерінде пайдалануы мүмкін.
3. Ипотекалық несиені кепілдендіру жүйесінің ( ҚИК)
қызметін талдау.
Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... № 469 ... ... 20 ... - “ ... ... Компаниясы ” АҚ
құрылды. “ Қазақстан Ипотекалық Компаниясының” негізгі мақсаты - ...... алу ” ... ... ... берген екінші
деңгейдегі банктердің ... ... ... ... ... және ... арқылы ипотекалық рынокқа инвестиция
тартуды жүзеге асырады.
“Қазақстан ... ... ... ... 2001 ... ... ... жүзеге асыра бастады. “Қазақстан Ипотекалық
Компаниясының ” ... ... ... нарығында екінші
деңгейдегі банктер мен несие ... ... бар ... жүйеге біріктіруге мүмкіншілік береді.
АҚ “ҚИК-ның” қызметінің негізгі түрлері болып ... ... ... ... ... ... ... үй несиесі бойынша талап ету ...... ... алу және осы ... ету ... ... ... сондай – ақ бағалы ... ... ... нарығында Компания арзан қаражат көзі ... және ... ... ... ... көзі ... рөлі - ... деңгейлі банктер мен бірдей деңгейде
ипотекалық несие беру емес, ... ... ... ... және ... ... ... бойынша талап ... беру ... банк ... ипотекалық куәлік бойынша ... және ... ... кері өтеп алу ... ... ... міндеттенеді.
Ипотека куәлігі бір данада жасалады және ... ... ... ... мыналар көрсетілуге тиіс:
1) құжаттың ... ...... ... сөздері;
2) кепіл берушінің аты – жөні және ... ( ... ... ... ... аты – жөні және тұрағы;
4) егер ... ... ... ... ... беруші болмаса,
борышқордың аты – жөні және тұрағы;
5) ипотека ... ... күн мен ... егер олар ... тиіс ... негізгі міндеттеменің сомасы
мен проценттінің мөлшерін көрсету;
7) егер олар ... тиіс ... ... міндеттеменің сомасы мен
процентін төлеу мерзімін көрсеу, ал егер бұл сома ... ... ... ... тиіс болса, тиісті төлемдердің
мерзімі мен ... және ... ... ... ... мүмкіндік беретін шарттарды көрсету;
8) кепілге берілген жылжымайтын мүліктің тізбесі мен ...... ... мәні ... ... мүліктің кепіл берушінің меншігі
болып табылатынын айқындайтын ... ... ... берушінің қойған қолы;
11) ипотека ... ... ... ... айналған банктер компания жасаған несие
алушының андеррайтингінің ... ... ... ... ... ... байланысты несие стандарттарын қабылдайды.
Несиені ...... ... алу ... ... ...... мерзімін жеделдетуге мүмкіншілік берді, серіктес –
банктердің арасындағы бәсекелестік ... ... үй ... ... ... ... ... бойынша сыйақы ставкасының төмендеуінің
алғышарты болды және тұрғындар үшін оның ... ... ... ... негізгі жетістіктерінің бірі және тұрғын үй
ипотекалық несие ... ... ... ... қағида –
несиенің берілуі мен оның кері ... ... ... , ... ... қатыссыз, тек қана теңгемен ... ... – ақ ... ... ... берілетін
несие сыйақысының нарықтағы көрсеткішінің ең ... ... ... мерзімінің ұзақтығымен ерекшеленеді. 2003 ... ... ... 2002 ... ... ... тұрғын үй
кредиттерін 8 есеге жуық сатып алды (7938 млн. ... 2004 жылы ... 5488 ... ... несие берешегінің қалдығы ... млн ... ... 8116 млн. теңге болды.
Қазіргі уақытта “Қазақстан Ипотекалық ... банк ... ... ... жылдарға арналған Қазақстан
Республикасында тұрғын үй ... ... ... шеңберінде тұрғын үйге қол ... ... ... “ Қазақстан Ипотекалық ... АҚ – ның ... ... ипотекалық несие, тұрғын үйді ... ... ... ... ... 1 ... ... 350 АҚШ долларына тиесілі
келетін сомадан ... және “ ... АҚ- ның ... ... үй
несиелерінің негізгі талаптарына сәйкес беріледі. Мемлекеттік ... ... ... ипотекалық несие ... ... ... ... Қазақстанның барлық аймақтарында
осындай тұрғын үйлер ... ... ... ...... алғашқы жарна тұрғын үй құнының 10 % кем емес;
- несие беру мерзімі 20 ... ... ... ... ... ... өтеу 3 жыл ... тұрғын үй бағдарламасының құрылысы, сыйақы ставкасын
төмендету есебінен төлем ақы ... ... ... жасау, алғашқы жарнаны төмендету және несие беру ... ... ... ... үйді сату ... ... бекітілген Қаулысымен жергілікті атқару органдары арқылы
сатуға қол ... ... ... ... ... үйге қол ... ... Қазақстан Республикасының
азаматтары Ережеге сәйкес Уәкілетті ... ... ... ену үшін қажетті қтініш білдіреді. Осы ... ... ... және тұрғын үй туралы ақпарат 3 жұмыс ...... ... ... ... Тізімді алғаннан
кейін, “ Қазақстан Ипотекалық Компаниясының” серіктес ... ... ... ... ... ... азаматтарының төлем ақы
төлеу қабілетін ... және екі ... ... ішінде төлем ақы
төлеу қабілетін ... ... ... ... ... ... ... беру жоспарланып отырған азаматтың аты –
жөнін ... ... ... ... ақы ... ... бекітілген
несие берушіге 3 жұмыс күнінің ... ... ... үй ... қабылдайды.
Тұрғын үй сатып алудағы басым құқықтың берілуі:
- ... бар жас ... ... ... қаражаты есебінде тұрған мемлекеттік
органдар жіне мекемелердегі қызметкерлеріне;
- ... ... ... ... үйді сатып алу туралы шешім қабылданғаннан кейін, ... және ... ... ... екі ... ... ... заң тәртібімен белгіленген сатып алу – сату ... ... соң ... мен ... банк арасында банктік несие
шарты жасалады.
Компания бағдарламасы бойынша ... ... ... - ... ... үй ... ... беру. Теңгемен
ипотекалық несие беру ... ... бір жолы ... ... ... тұрғын үй ... ... ... бағдарламасы болып табылады.
Тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік
бағдарламасы. Бұл ... ... ... ... үй ... пен ... теңестіру екенін, соған сәйкес осы бағытта жүзеге
асырылатын нақты шараларды ... ... ... ... ... ... екінші, тұрғын үй құрылыс жинақтамалары жүйесін
жетілдіру; ... ... жаңа ... үй ... үшін ... ... ... төртінші, коммуналдың тұрғын үй құрылысы;
бесінші, құрылыс материалдары тиімді ... ... ... ... ... ... ... ретте атап көрсетілген, яғни тұрғын үй саласына инвестиция
тартуда ипотекалық несиелеу ең тиімді жолдардың бірі ... ... ... аталған қызмет түрі қазіргі уақытта еліміздің аз ғана ... ... ... ... ... оның ... ... тұрғындарда
алғашқы жарна қаражатының ... ... атап ... ... ствака 9-10 пайызға дейін азайтылып, ипотекалық несиелер үшін
қайтару мерзімі бүгінгі 10 жылдан 20 ... ... ... ал ... ... ... 10 ... дейін төмендетілмек.
Екінші. Тұрғын үй құрылысы жинақтамалары жүйесін жетілдіру.
Бұл жүйе ... ... ... келеді. Үкімет басшысы
осыған орай салымшыларды молынан ... үшін ... ... ақы ... 50 – ден 25 ... ... төмендету, несиені
қайтару мерзімін қалған сома ... 15- тен 25 ... ... ... барысында қарастырылған.
Үшінші. Жаңа қолжетімді тұрғын үй құрылысы үшін ... ... ... Бұл ... ең ... ... деп атап
көрсетті Премьер – Министр Даниал Ахметов осы жүйе ... ... ... ... ... ... ... сатылуына жол
бермеу. Сондықтан да Үкімет тұрғын үйді ... ... ... ... Сонымен қатар , жеке сектор да мемлекет құрған
ипотекалық ... мен ... үй ... ... ... ... ... төлемге қабілетті сұранысқа
қызығушылық танытып, арзан әрі ... ... үй ... ... ... тұрғын үй салу, яғни мемлекет тұрғын
үй проблемасын шешу ... ... бір ... ... азаматтар категориясын баспанамен қамтамасыз ету жергілікті
атқарушы органдардың құзыры ... ... Осы ... ... жыл ... кем ... 100 ... үй салу көзделген. Үш
жылдағы жалпы қаржылық шығын 18,9 ... ... ... ... ... ... ... мен
технологиялар өндірісін дамыту , яғни ... ... , шыны ... ... алюминий құймаларынан , композиттік және ... ... ... ... ... ... екен. Соған орай, ... ... ... отандық өндірісін дамыту ... ... ... үй ... ... ... ... кететін шығындар екенін ескерсек, инженерлік
инфрақұрылымды ... ... ... ... ... іске ... күтілетін нәтижелер 2005-2007 жылдары
іске қосылатын тұрғын үй 12 ... ... метр ... 45 мыңнан
астам адам үшін жаңа жұмыс ... ... ... үй қорының
қолайлылығы және қалалар мен басқа елді мекендердің ... ... және ... ... ... ҚР ... үй ... дамуының
мемлекеттік бағдарламаны жүзгег асыру үшін ... ... мен ... ... етіледі: 3 жылға 150,0 млрд. теңге
мемлекеттік ресурстар, соның ... 2005 жылы – 60,5 ... ... жылы - 63,7 ... ... 2007 жылы – 25,8 ... теңге Сонымен
қатар, 2005 жылы несиеге берілген 42 ... ... 2007 жылы ... келесі бағыттар бойынша жүзгег асырылады:
I. Тұрғын үй ... ... ... :
1. Жалпы сипаттағы жүйелік шаралар:
- тұрғын үй бір ... метр ... ... ... жеке ... үй құрылысын дамыту;
- жеке капитал ... ... ... ... үй ... жаңа ... еңгізу мен тиімді, экологиялық таза ... ... ... ... әлеуметтік қорғалатын орта ... үшін ... ... тұрғын үй құрылысмы;
- мемлекеттік қаражат есебінен ... үй ... ... қабілеттілігі бар сұранысты ынталандыру:
- ипотекалық ... ... ... ... ... жүйесін дамыту.
Бағдарламаның шеңберінде ... үй ... ... оның
шаршы метрі 350 АҚШ долларынан ... ... ... ... ... ... ... үй ипотекалық ... ... ... оның ... ... бір жылға
шағып есептегендегі құнсыздану индексіне байланысты ... ... ... ... ... ... қайта қарау мерзімі
басталғанға дейінгі қайтару мерзімі - ... ... ... ... ... алушыны айтарлықтай зиян ... ... ... үшін ... ... шегі ... әрбір екінші белгіленіп қойылған ... ... ... ... ... ... - ... 1 ... 3 2 9 ... ... ... ... ... АҚ “ҚИК” бағдарламасы шеңберінде ипотекалық несие
бойынша талап ету құқығын беру және ... ... ... ... 2- ... алу туралы шешім қабылдау;3- ипотека
лық несие; 4- тұрғын үйдің ... 5- ... алу – сату ... 6- ипотека
шарты; 7- ипотекалық несие; 8- ... ... 9 ... ... 10- ақша қаражаттары.
Банк ипотекалық тұрғын үй несиесі бойынша ... ету ... өтеп ... ... ... бойынша.
□ Компанияның талаптарына ... ... үй ... ... Ипотекалық немесе несиелік шарт бойынша қарыз ... ... ... орындауға жатпаса;
□ өзгеде талаптарды орындамаса;
□ талдамалы ипотекалық куәлікті ... ... ... ... ең маңызды фактор болып
табылады.
Несиелік қоржынды басқару ( бұл банк ... ... ... ... ... ... айқындауды және олардың ең жоғарғы жететін
деңгейін анықтауды ... ... ... ... қызметі болып
табылады.Ипотекалық компаниялардың ... ... 1 ... ... 1. Ипотекалық компаниялардың несие қоржыны.
Мың теңге
кезеңнің соңына
| | 12.03| | |
| | |01.04 | |
| ... ... ... ... ... ... | |
| | |ған ... ... | |
| | ... | ... лар | |
| | ... |Көлемі |Үлесі% |Көлемі ... |
| ... | | | | |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... | | | 0| | | ... ... | | | | | | |
|- ... | | | | | | ... | | | | | | |
|- ... | | | | | | ... және | | |5 | | | ... ... | | | | | | ... ; | | | | | | |
|- ... | | | | | | ... | | |10 | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | |20 | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | |25 | | | ... ... ... | |50 | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | |
|- 5 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
| | | |100 | | | ... ... Компаниясының жүзеге асуына себепші
болған келесідей факторлар ... ... ... үйді ... несиелеудің жүйесін құру
қажеттігі. Оралмандардың ... ... ... ... жолы осы ипотекалық несие беруге байланысты.
( ... ... үйді ... ... ... ...... деңгейдегі банктермен несие операцияларын жасауға
лицензиясы бар ... ... ... мүлікпен жұмыс істеудің
мемлекеттік тіркелімге ... ... ... Қазақстанда ипотекалық несие жүйесін құрар кезге дейін, ... ... өз ... ... ... ... ... жасалған еді.
Бүгінгі таңда Компания сатып алынатын ... үй ... 70 ... ... ... ... ипотекалық несие береді, сондай – ақ
азаматтық - ... ... ... ... 85 ... ... алу мүмкіндігі бар. Ипотека қазір 13-18 пайызбен ,
кейбір банктерде 12 ... ... 5-10-15 ... беріліп жүр.
* “ Банк ісі”. С.Б. Мақыш, А.Ә.Ілияс. Алматы “ Қазақ Университеті” 2004ж ... ... ... ... тең ... ... ... және жақын туысқандары, атап ... ... ұлы, ... ... ... мен әпке – ... табылады. Тең борышқор
тарап ... ... ... ... ... шарты бойынша
борышқордың барлық міндеттерін және ... ... ... ҚИК ” АҚ ... бағдарламаның шеңберінде 146 100 млн. ... жылы – 34,9 ... ... ... жылдарда – 111,2 млрд. теңге
шамасында сомаға ... ... ... және ... ... ... АҚ облигациялары институциялық
инвесторлардың жоғарғы ликвитті ... ... ... Ішкі қор
нарығындағы оларға деген жоғарғы сұраныстың ... ... ... бар ... ... бар. ... артықшылықтардың
бірі болып инвестициялық тәуекел болып ... ... қоса , ... АҚ ... агенттігі болып табылады, оның ... ... ... табыс салығы алынбайды. 2003 ... ... ... ... ... 7173 млн ... ... жылдың басындағы жағдай бойынша “ ... АҚ – ның ... ... ... ... 91 % - ды ... Нарықтың 8
% - ы “ БТА – Ипотека ” АҚ, “ Банк ... ... ” АҚ, ......
АҚ тәрізді қаржы ... ... ... ... ... үлес “ҚИҚ” АҚ – ның ... және ... ... куәлайды.
АҚ “ ҚИК” – ның бағалы ... ... ... ... ұсынылған. 2003ж Компанияның бағалы қағаздарындағы
инвестициялық ... 929 млн ... ... ... 97% - ға ... 3. АҚ “ ҚИК” – ң ... ... ... ... ... |01.01.02. |01.01.03. ... |
| ... ... ... |Үлесі %|Сомасы ,|Үлесі %|
| |мың тг | |мың тг | |мың тг | ... ... |800 757 |85,08% |640 602 |67,05% |494 193 |26,22% ... | | | | | | ... Банктің |140 453 |14,92% |314 740 |32,95% |1 390 |73,78% ... | | | | |507 | ... |941 210 ... 342 ... 884 |100,00%|
| | | | | |700 | ...... ... қағаздар қоржыны 2002 жылы қаңтар ... ... ... ... 800 757 мың ... 2003 ... қаңтар айындағы қаржы ... ... 640 602 мың ... төмендеген. Яғни 160 155 мың
теңгеге төменедеген.
* “Новый Дом и все о нем”. № 3 2005г ст. 9
* АО “ ... ... ... ... , 2003г. с. 23.
2004 жылы қаңтар айында ... ... ... ... ... мың ... ... 2003 жылдың қаңтар ... ... ... ... 640 602 мың теңгеге төмендеген.
Яғни 160 155 мың теңгеге төменедеген. 2004 жылы ... ... ... облигациялар көлемі 494193 мың тг төмендеген. Яғни ... ... айы мен 2004 ... ... айы ... 146409 мың ... ... министрлігінің облигациялары жыл сайын ... 2002 жылы ... ... Ұлттық Банктің ноталарының көлемі
140453 мың теңгені құраған. 2003 ж ... ... ... ... ... 314740 мың ... Яғни 2002ж ... айы мен 2003
жылдың қаңтар айы аралығындағы Ұлттық ... ... ... 287 мың ... өскен. 2004 ж қаңтар айында ... ... ... 1 390 507 мың ... ... Яғни 1 075 767 ... ... иелігінде кепілдік түріндегі ипотекалық несие
бойынша ... ... ... ... ете алуы ... ... қаржылық құралдардан негізгі айырмашылығы ... ... ... ҚР ... ... ... ... органдардың бағасы төмен тұрғын үйді өткізуінің
ережесіне” сәйкес жүзеге ... оған “ ... АҚ – ның ... ... ... “ Банк Центр Кредит” АҚ, “ Казкоммерцбанк”
АҚ, “ Альянсбанк” АҚ, “ Банк Каспийский” АҚ, “ АТФ ... АҚ, ...... ” АҚ, “ Темірбанк ” АҚ, “ Қазақстан Халық Банкі” ... АҚ, ... - ... АҚ, “ БТА ... ... 4. Банктік емес қаржы ұйымдарының негізгі көрсеткіштері.*
Кезеңнің соңына, млн. теңге
|Ипотекалық компаниялар бойынша |06.03 |10.03 |11.03 |12.03 |01.04 ... ... ... |1540 |2540 |2540 |2540 |2540 ... ... ... |1540 |2540 |2540 |2540 |2540 ... капитал |1902 |2985 |3015 |3020 |3099 ... |3596 |7073 |8354 |11728 |12987 ... ... ... |2536 |3694 |3766 |3973 |3918 ... ... |5499 |10058 |11369 |14748 |16086 ... шот-ғы қалдықтар |101 |145 |191 |196 |275 |
|- ... – қол ақша |1 |1 |2 |0 |1 |
|- ... ... |477 |608 |606 |1827 |2401 |
|- ... заемдар (1) |4747 |9092 |10344 |12492 |13142 |
|- ... ... мен ... |64 |80 |81 |83 |83 ... ... амартизация | | | | | ... | | | | | ... - * ... ... . [39] ... бойынша.
(1) – құрылған провизиялар есепке ... емес ... ... негізгі көрсеткіштеріндегі
ипотекалық компаниялар бойынша 2003 жылғы маусым ... ... ... ... 1540 млн. ... құрайды. 2003 жылғы
қазан айы бойынша тіркелген жарғылық ... ... 2540 ... ... Яғни 2003 ... ... айы мен қазан айы аралығындағы
тіркелген жарғылық ... ... 1000 млн. ... ... 2003
жылдың қазан айынан 2004 жылдың қаңтар айы аралығындағы ... ... ... бір ... ... яғни 2540 млн. теңге
көлемінде ... 2003 ... ... ... төленген жарғылық
капиталының көлемі 1540 млн. теңгені құрайды. 2003 ... ... ... ... жарғылық капиталының көлемі 2540 млн. ... ... 2003 ... маусым айы мен қазан айы ... ... ... ... 1000 млн. теңгеге өскен. Банктік ... ... ... ... ипотекалық компаниялар
бойынша төленген ... ... ... мен ... жарғылық
капиталының көлемі бірдей. 2003 жылғы маусым ... ... ... 1902 млн. ... ... 2003 ... ... айы
бойынша меншікті капиталының ... 2985 млн. ... ... ... ... ... айы мен ... айы аралығындағы меншікті
капиталының ... 1083 млн. ... ... 2004 ... ... ... ... көлемі 3099 млн. теңгеге өскен. Яғни
2003 жылдың қазан ... 2004 ... ... айы аралығында меншікті
капиталдың ... 114 млн. ... ... ... емес қаржы
ұйымдарының ... ... ... ... ... ... ... төленген жарғылық капиталын және
меншікті ... 2 ... көре ... ... ... айы ... корреспонденттік шоттардағы
қалдықтарының көлемі 101 млн. тг. ... 2003 ... ... ... ... ... ... көлемі 145 млн. тг.
өскен. Яғни 2003 ... ... айы мен ... айы аралығындағы
корреспонденттік шоттардағы қалдықтардың көлемі 44 млн. тг. ... ... ... айы ... ... шоттардағы
қалдықтардың көлемі 275 млн. тг. өскен. Яғни 2003 ... ... 2004 ... ... айы ... ... ... көлемі 130 млн. теңгеге өскен.
Кесте 5. АҚ “ ... – ғы ... ... көрсеткіштері.
|Көрсеткіштердің атауы |01.01.02 |01.01.0|01.01.0|Есеп айырысу әдістемесі|
| | |3 |4 | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
| | | | ... ... ... ... ... ... |ағымдағы ... | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... өтімділік коэфф-і |1919,70% |243,90%|987% |активтердің |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... қаражаттарымен |
|Абсалюттік өтімділік |5783,30% |2,70% |0,10% |қысқа мерзімді ... | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... ... ... ... |184 755 |131 227|1391418|ағымдағы пассивтер |
| | | | ... ...... – ғы ... ... ... ... коэффициенті, тез өтімділік ... ... ... және таза ... капиталы жатады. 5-кесте
бойынша 2002 ... ... ... АҚ “ ... – ғы ... ... ... өтімділік коэффициентінің көлемі
7693,70% құрайды. 2003 жылғы ... ... ... ... 713,20% төмендеген. Яғни 2002 жылдың қаңтар айы мен 2003
жылдың қаңтар айы ... ... ... ... төмендеген. Ал 2004 жылдың қаңтар айындағы ағымдағы ... 1067% ... 2003 ... ... айы мен 2004 ... ... аралығындағы ағымдағы өтімділік коэффициенті 353,8% өскен. ... ... ... тез ... ... көлемі 1919,70%
құрайды. 2003 жылдың қаңтар айындағы тез ... ... 243,90 % ... 2002 ... ... айы ... 2003
жылдың қаңтар айы аралығындағы тез ... ... 1675,8 ... 2004 жылдың қаңтар ... тез ... ... 987% ... ... өтімділік
коэффициентінің ... 2002 ... ... айы ... ... 2003 ... ... айындағы абсалюттік ... ... 2,70% ... Яғни 2002 ж ... айы ... ... қаңтар айы аралығындағы абсалюттік ... ... 5780,6 % ... Ал 2004 ... қаңтар
айында 0,10 % төмендеген. Таза айналым капиталы 2002 ж 184755 мың ... 2003 ж 131227 ... 2004 ... ... айы бойынша таза
айналым капиталы 1391418 мың ... ... ... ... нарығында бөлу бағыты 4 ... ... ... - ... ... ... ... қысқа мерзімді несие операцияларының жиынтығы.
Капиталдар нарығы - негізгі қаражаттарының ... ... орта және ұзақ ... ... ... ...... қағаздар нарығына қызмет көрсететін несие
операцияларының жиынтығы.
Ипотекалық нарық – жылжымайтын ... ... ... ... ... жиынтығы.
Екінші деңгейдегі банктердің меншікті бағдарламасы ... ... ... ... ... ... несиелендіру;
2) Жеке кәсіпкерлік қызметінің нақты табысын ... жоқ ... ... үйді ... Жеке ... ... ... кәсіпкерлікпен
айналысатын тұлғаларды орта мерзімді несиелендіру.
2003 жылғы Қазақстан ... ... ... несиелендірудің қатысушылары АҚ “ БТА – Ипотека”, АҚ “ ... ”, АҚ “ ...... , АҚ “ ... - Банк ” ... Банк ... ” АҚ банк ... ... мен ... ... кешенін ұсынушы әмбебап банк болып табылады.
1988 жылдың қыркүйек ... СССР – дегі ... ... бірі - ... ... ... ... құрылған
болатын. 1991 жылдың тамыз ... Банк ... ... ...... ... ... қайта тіркелді. 1993 жылдың ... ... ... ... ... ... болады. 1996 жылы «Банк
ЦентрКредит» ААҚ болып қайта ... 1998 ... ... ... ... Жабық акционерлік қоғамымен қосылу арқылы «Банк ЦентрКредит»
Ашық акционерлік ... ... ... ... үйді ... ... әр түрлі жағдайлар ... ... үйді ... аларда несиені қамтамасыз ету сатып алынатын
үй қойылса онда қарыз ... ... ... ... 15% ... төлемді сату –сатып алу төлемін жасауы керек.
3. Қарыз беру алғашқы ... ... ... мүмкін:
- қосымша өтімді ( жылжымайтын мүлік) қамтамасыз етсе, ... ... құны ... ... ... ... 30 % кем
болмаса;
- кепілге басқа ... ... ... ... кепілге алатын
мүліктің нарықтық құнынан 85% аспаса.
4. Төлем қабілетін талдамай ... ... ... ... ... ... нарықтық құнынан 40% жоғары алғашқы
төлем жасаса;
- кепілге басқа ... ... яғни ... алынатын қамтамасыз
етудің нарықтық құнынан 60% қарыз сомасы ... ... ... ... ( ... мүлік) кепілге
алса, қамтамасыз етудің нарықтық құны ( ... ... ... аспауы тиіс.
Тұрғын үй ипотекалық несиелеу жүйесінің негізгі ... ... ... ... ... жатқызуға болады:
- қарыз алушылар;
- несие берушілер;
- сақтандыру компаниялары;
- инвесторлар;
- ... ... ... ... үйді ... ... қатысушылары болып табылады.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының № 469 ... ... 20 ... - “ Қазақстан Ипотекалық ......... Ипотекалық Компаниясының” негізгі мақсаты - ...... алу ” ... ипотекалық несие берген екінші
деңгейдегі банктердің қайта ... ... ... ... және ... ... ипотекалық рынокқа инвестиция
тартуды жүзеге асырады.
“Қазақстан Ипотекалық Компания” ... ... 2001 ... ... ... ... асыра бастады. “Қазақстан ...... ... ... ... ... банктер мен несие беруге ... бар ... ... біріктіруге мүмкіншілік береді.
АҚ “ҚИК-ның” қызметінің негізгі түрлері болып мыналар ... ... ... ... ... ... үй несиесі бойынша ... ету ... банк ... ... алу және осы ... ету ... ... ... ... – ақ бағалы қағаздарды шығару.
Тұрғын үй құрылысын дамытудың ... ... ... ... Бұл бағдарламаның негізгі міндеті ... үй ... пен ... ... екенін, соған сәйкес осы бағытта ... ... ... ... көрсетті. Олар: бірінші, ипотеканың
несиелеуді дамыту; екінші, ... үй ... ... ... үшінші, қолжетімді жаңа тұрғын үй құрылыс үшін жергілікті
атқарушы органдарды несиелеу; ... ... ... үй құрылысы;
бесінші, құрылыс материалдары тиімді конструкциялармен технологиялар
өндірістерін дамыту; ... ... ... өркендету.
III. Ипотекалық несиенің жетілдіру жолдары
мен
даму болашағы.
3.1 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық
несиелеуді ұйымдастыру ... ... даму ... тоқталайық. ҚИК – ... жылы ... ... үй ... ... халқының
неғұрлым көбірек тартылуына және банк ... ... ... ... ... ... ... бастап ипотекалық
несие беру еліміздегі тұрғын үйге деген қажеттілігі ... ... ... ... ... ҚИК бағдарламасы бойынша несие жекеменшік ... да, ... – ақ ... салынатын көп пәтерлі үйлердің
құрылысын қаржыландыруға қатысушы ... ... да ... өсіп - өркендеуіне , ипотекалық несиенің тұрғындар арасында
кеңінең ... ... ... ... ... қызметініңде
себепші болып келе жатқанын айтуымыз керек. Олар - әр ... ... ... ... ... , жер ... ,
сақтандыру компаниялары.
“ Қазақстан Ипотекалық компаниясының ” ... ... ... ... ... ... байланысты 2004 жылғы қазанның 1-не
арналған инфляция 7,7 %-ды құрайды, банктің спрэд ... ... ... 6,3 ( - ды құрайды және сыйақы ... – 14 ( ... . ... ... ... ... ... қолайлы жағдайларына
төмендеуі тұрады, мысалы 2000 жылы ол 9,8 ( ... 2005 жылы 4,0 ... ... ҚИК ... ... ... сыйақы 2001 жылы
жылына 18-19 %-ды құраған ... ал ... ... ... ... ... ... беру рыногын дамытудың келесі жолы 2005-
2007 ... ... ҚР – да ... үй ... ... арнаулы
Мемлекеттік бағдарламасы болып табылады. Осы Бағдарламаның шеңберінде
тұрғын үй құрылысы ... оның ... ... 350 АҚШ ... ... , ал несие бойынша сыйақы ставкасы 20 жылға дейінгі
несиенің барлық ... ... ... 10 %- дық ... ... ... Қазақстан Ипотекалық Компаниясы шығарған облигациялар көлемі
мен ... ... ... бойынша несиелендіру көлемінің
өсу темпі 2004 ... ... ... ... 100 ... өскен.
Ипотеканың болашақта өсуі негізінен ... ... ... бойынша мөлшерлемемен жаңа және екінші ретті
тұрғын үй ... ... ... ... жағдайы мен болашағын 1 кестен қарастырайық.
Кесте 1. Ипотекалық ... ... ... ... | | ... |
| | | | |
| |01.04 |07.04 | |
| | | |12.04 |12.05 |12.06 |12.07 ... ... |29,5 |54,8 |75,0 |125,0 |175,0 |225,0 |
|“ҚИК” ... |8,1 |14,5 |24,5 |59,4 |108,6 |170,7 ... |37,6 |69,3 |99,5 |184,4 |283,6 |395,7 ... ... ... ... ... бойынша ипотекалық
несиенің көлемі 29,5 ... ... ... 2004 ... ... ... бағдарлама бойынша ипотекалық несиенің жағдайы
54,8 млрд. теңгеге өскен, Яғни 2004 ... ... 2004 ... айы ... ... бағдарлама бойынша ипотекалық
несиенің көлемі 25,3 ... ... ... ... ... яғни
ипотекалық несиенің болашағы ... ... ... 2006 жылы
175,0млрд. теңгеге өседі 2007 жылдың аяғына ... 225,0 ... ... деп ... ... –ның бағдарламасы бойынша ипотекалық ... ... ... ... ... 2004 ... ... 2004 жылдың 1 шілде
айында ипотекалық несиенің көлемі АҚ “ҚИК” ... ... ... ... ... ... Яғни 2004 ... қаңтар айынан 2004 жылдың
шілде айы аралығындағы несиенің ... 6,4 ... ... ... ... аяғына дейін АҚ “ ҚИК”-ң бағдарламасы бойынша ипотекалық
несиенің көлемі 170,7 млрд. ... ... деп ... ... ... дамуы экономикалық дағдарысты
жоюға екі ... ... етуі ... ... ... ... ... экономиканың нақты
секторында тереңдей байқалып ... ... ... ... ... тоқтатуға мүмкіндік
береді. Ипотекалық несиені пйдаланбай салынған ... ... сату ... ... сол ... ... ... бұзылады. Құрылыстың өсуі құрылыс
материалдарының және ... ... және ... ... ... ағаш өңдеу және жиһаз
электр ... ... ... және т.б. өндіруді
жандандырады.
2) Ипотекалық несиелеудің дамуы ... ... ... ... ... ... етеді.
Бір жағынан ипотекалық несиелеудің ... ... ... бола ... ... ... қосымша
жергілікті еңбек ресурстарын тартады. Сондай – ақ жылжымайтын мүлікті
кепілге ала ... ... ... ресурстарының қажеттігін
туындатады.
Екінші жағынан әлеуметтік тұрақтылыққа қол ... ... алғы ... ... ... үйге ... ... болып табылады. Жақсы тұрғын үй, ... ... ... ... ... арттыра түсіп,
өмірін ұзартады, сонығ нәтижесінде , ... ... ... ... бәрі елбасымыздың қабылдаған “ стратегия 2030 ”
бағдарламасына сай ... ... ... экономикалық дамуында көрініс
табуымен қатар қазіргі Қазақстанның ... ... ... тұрақты ынталандырушы ретінде ипотекалық ... ... ... несиелеудің ұзақ мерзімді жүйесінің ... ... үшін ... ... ... жан – жақты қарастырып,
шешу қажеттігі туындайды:
- ... және ... ... ... ... орналастыру іс ... ... ... ... қосымша қаржыларды ... ... ... ... ... беру қызметіне мүдделі екінші деңгейлі
банктерді ынталандыруға қажетті ... ... ... ... ... ... ... сатып алу ережесін талдап жасау;
- екінші деңгейлі ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелер алатын азаматтарды, ... ... ... ... алушыларды әлеуметтік қорғау механизмдерін талдап жасау;
- жеке және мүліктік ... ... ... ... мерзімді несиелік ресурстарды ... ... ... негізгі түрлері мыналар:
- кредиторлар ипотекалық облигациялар шығарып, ... ... ... ( ... қарыз берушілер ұжымдық инвестициялар жүйесі ... ... ... берушілер ипотекалық несиелердің қайталама нарықтары
операторлары ... ... ...... ... үй ... жинақ ... ... үй ... ... ... ... ... сондай-ақ, тұрғын үй құрылысы ... ... ... нысаны қолданыла бастады. 2000 жылғы
7 желтоқсанда ...... ... ... ... ... ... туралы ” Қазақстан Республикасының заңы ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттеуге ... ... ... ... ... көзделгендей, ел Үкіметінің 2003 жылғы
16 сәуірдегі №364 ... ... ... ... ... ... капиталы 1 млрд. 500 млн. теңге “ Қазақстанның
тұрғын үй ... ... ...... ... құрылды. *
Қақақстанның Тұрғын үй Құрылыс ... ... – бұл ... үй
құрылысын коммерциялық құрылысшылар арқылы ... ... ... үй жинақ шоттарын қалыптастыруға, ... ... ... ... ... банк.
Қазақстанның Тұрғын үй Құрылыс Жинақ ... ең ... ... тұрғын үйін ... үшін ... ... беру болып табылады. Яғни ... 15 ... ... 3,5 ... 6,5 пайызға дейінгі ... ... ... алады. Ондай несие клиентке өзі ... ... ... ... шотында ақшалай қаражатты алдын - ала ... ... ... ... ... үй ... ... салынған сол мақсатты ақшалай салымдары ... ... ... ... ... сәйкес тұрғын үй заемын жеңілдік
белгіленген ... ... ... алу үшін ... ... жайын жақсартуға қажетті соманың жартысын жинақтауы тиіс.
*Банки ... № 10 (76) 2003г ( ... ... сома ... ... жинақтаған салымынан, банктің
сыйақысынан және ... ... ... Бұл ... сыйақысы мен ... ... ... ... мөлшерін көбейтіп, ... ... ... ... ... ... ... Қолданылып жүрген заңдарға сәйкес
мемлекеттік ... жыл ... ... ... 20 ... есептеледі. Ондай жағдайда сыйақы төленетін салым мөлшері
60 айлық ... ... ... Демек бүгінгі күні айлық
есептік көрсеткіш 919 теңгеге тең ... ... ... ... жыл сайынғы сыйақысы 11028 ... ... ... қолма-қол өтелетін ақшамен де, ... ... да ... ... ... үй құрылысына жинақтайтын
ақшаны салу мерзімі ең кем ... үш жыл ... ... ең көп ... ... ... Яғни, несие беруге
негіз боларлық ақша ... ( ... ... жалпы қажетті
соманың 50 пайызы) тездеткен күнде 3 жыл ... ... ... ... жылдан артық мерзімге жинақтауға тура келген жағдайда ... ... ... десе де ... өз ... Қазақстанның
Тұрғын үй Құрылыс Жинақ Банкі көрсететін қызметтің түрі, әр ... ... ... сай ... болу ... ... Тұрғын үйді сатып алу, салу, жөндеу, ... тағы ... ... ... да ... ... ... Құрылыс материалдарын, сатып алу ,түрлі мердігерлік жұмыстар да
сондай шараларға қосылады.
Тұрғын үй ... ... ... ... шараларының үлкен
тізбесі белгіленген. Банк клиенттері ақшасын солардың қай түріне ... , ... ... десе де ... ... ... қызметін үйлестіріп ,
дамыту жолында атқарылмақ осындай ... бәрі де ... ... ... ... табыс мөлшерін есептей ... ... ... Қазақстанның Тұрғын үй Құрылыс Жинақ Банкі ... орта және ... ... ... бар ... өте ... ... деп санаймын. Басты мақсат-халықтың тұрғын үй жайын жақсартуды
түбегйлі шешу. Сондай – ақ, ... бола тұра ұй ... ... жағдайы,
қаражаты жетпейтін, мүмкіндігі мүлде жоқ азаматтарға пәрменді де жоспарлы
түрде көмектесу. Айталық, біздің ... ... ... барлық
азаматтары үшін тұрғын үй жағдайын жақсарту мүмкіндігі туып отыр деп ... ... ... 10 000 теңге шегінде орташа жалақы алатын
тұрғындардың бәрі де сол ... ... ... ... Банк тұрғын
үй құрылысы ... ... ... ... ... үшін ... ... соған сәйкес клиент салым бойынша пайыздық
ставканы ... ... ... үй ... ... ... ставка
мөлшерін де реттейді. Мысалы, жинақтау мерзімі 3 жыл деп ... ... ... ... ... 2,5 ... 3 ... дейін
мөлшердегі пайыздық ставканы таңдауға құқылы. Егер клиент салым ... 2,5 ... ... ... ... таңдаса, онда заем
бойынша пайыздық ... ... 5,5 ... өлшемде болады. Яғни,
салым бойынша пайыздық ставка мен заем ... ... ... ... 3 пайыздан аспайды. Басқа ... ... 3 ... ... ... ... бұл ... клиенттің
таңдаған жинақтау мерзіміне ... 2,8 ... 2 ... ... ... ... пайыздық ставкалардың диапазоны ... ... ... 4,5 пайызға дейін, тиісінше ... ... ... 6,5 ... ... ... Сондай ақ клиент Қазақстанның
тұрғын үй ... ... ... жасалған шартты қандай да ... ... ... ... ... ... құқылы.*
*Егемен Қазақстан 2004 жыл 2 сәуір (2 бет)
Тұрғын үй ... ... ... ... шарт ... үшін ... ... басын куәландыратын ... және ... ... шарт ... ... ... ... тууы
туралы куәлігі/ жеке куәлігі, үшінші тұлғаларға шарт жасау ... ... ... ... ... Осы ... дейін
Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкінде тұрғын үй ... ... ... 700 шарт ... үй ... ... кем дегенде 3 жыл ... ... ... 50 ... ай ... ... ... Тағы бір ескеретін жәй, сіз банкке салуға тиісті ... ... 3 ... ертерек жинап, өткізіп ... да ... бәрі бір ... ала ... ... ... кем дегенде 3
жылдан кейін аласыз. Жаңа жүйе ... ... ... болып
табылады. Мысалы, сізге 10 000 АҚШ ... ... ... Елу ... төлемді төлеуде сіз өз шамаңызды есептей отырып ай ... ... ... ... ... жасастыңыз. Яғни 10 000 долларлық
несиеңізді 22 жылдан кейін ала алатын ... Ал 50 ... 3 ... ... ... онда әр ай ... 38000 теңгеңізді
салып отырыңыз. Енді жинақтаманың тиімді тұстарына ... ... ... ... ай ... 10 000 ... ... тұрдыңыз делік.
Бес жылдан ... сіз 600 000 ... ... Оған енді ... қосылатын 3 пайыздық үстеме ... ... ... ... ... ... 20 пайыздық мемлекеттік
сыйақыны тағы еселеңіз. Нәтижесінде 900 000 ... ... Сіз ... ... 50 ... ... ... 1 800 000 теңгеге, яғни
қазіргі бағам бойынша 12000 АҚШ ... ... ... ... *
*Егемен Қазақстан 2004 жыл 10 қаңтар ( 3 ... үй ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... бағдарлама |
|Бағдарламаның варианттар |1 ... |2 ... |3 ... ... үй ... ... |3 ... |3-5 жыл |5-10 жыл |10 ... ... ... ... ... | | | ... үй ... жинағындағы |2,5 тен 3% | 2,5-3,5% жылына| 2-4% жылына | 1,5-4,5% ... ... ... ... ... |дейін жылына| | | ... ... ... ... | 5,5 тен 6% | 2,3-6,3% | 4,5-6,5% | 3,5-6,5% ... |
| ... ... ... | ... ... ... |10 жыл |15 жыл |15 жыл ... өтеу және ... |Ай ... |Ай ... |Ай ... ... | | | ... алым | ... ... 0,24% ... соммадан |Келісілген соммадан |
| | |0,24% |0,24% ... ... ... ... ... атты
курстық жұмысын қорытындыласақ. Бірінші бөлімнің бірінші сұрағында
несиенің экономикалық ... ... ... ...... ... төлеу шартымен уақытша пайдалануға берілетін қарыз
капиталының ... ... ... ... ... – кәсіпорындар, ұйымдар және ... ... ... ... ... –ақ ... төлеу шартында белгілі бір мерзімге ... беру ... ... ... ... ... ипотекалық несие ... мен ... ... Ипотекалық несие дегеніміз – ... ... ... ... өндіріс ғимараттарын, ... ... ) ... ... ұзақ ... ... ... Ипотекалық
несие жеке тұлғаларды ... бір түрі ... ... ... ... мағынасы жағынан - бұл банктен
немесе басқа да ... ... ... алу ... ... ... алуан түрлілігі ... ... ... ипотекалық несие жүйесі екі деңгейлі болып ... ... ... ... ... банктер мен банкілік
емес ... ... ... кредиторлар, ... ... ... ипотекалық кредиттер бойынша талап ... ... ... ... ... ... асыратын қайта қаржыландырушы
ұйым. Несиенің берілу және ... әдіс – ... және ... сондай – ақ несиенің ... ... ... ... құрамдас бөлігін несиелеу механизмі дейміз.
Үшінші сұрағында ипотекаық ... ... ... шетел тәжірибесін Американдық үлгі және Германиялық
үлгі бойынша қарастырамыз. ... ... ... бұл үлгі ... ... ... бөлімде ҚР-ғы ипотекалық несие нарығын талдау бойынша
мынадай ... ... Яғни ... ... ... ... қызметтері, Банк ... ... ... ... ... ипотекалық
несиені кепілдендіру жүйесінің қызтетіне талдаужүргіздік.
Банктердің ссудалық капитал нарығында бөлу ... 4 ... ... ... - ... ... қозғалысына қызмет
көрсететін қысқа мерзімді несие операцияларының ... ... - ... ... ... ... орта және ұзақ ... операцияларының жиынтығы.
Ипотекалық нарық – жылжымайтын ... ... ... ... операцияларының жиынтығы.
Ипотекалық несие - несие ... ... ... банктердің активтік операциясы болып табылады. Банктің
активті операциялар жүйесінде ... ... ... ... ... операциялар құрылымын қарастырамыз.
“ Банк ЦентрКредит ” АҚ банк ... ... мен ... ... ... ... ... банк болып табылады.
1988 жылдың қыркүйек айында СССР – дегі ... ... бірі - ... Орталық кооперативтік банкі ... 1991 ... ... ... Банк ... ... Акционерлік
Банк “ Центр Банк” болып ... ... 1993 ... қараша айында
Банк ... ... ... ... ... 1996 жылы ... ААҚ ... қайта құрылды. 1998 жылдың ... ... ... ... ... ... қосылу арқылы «Банк ЦентрКредит»
Ашық акционерлік қоғамының қайта құрылуы аяқталды.
Банк ЦентрКредит мынадай қызметтер ... ... ... ... ... Бизнес – жоспардың қаржылық жағдайын талдау.
- Несие, кепіл ( аккредитив) беру ... ... ... ... ... ... ... және бағалау.
- Несиелік қарызы, ... ... ... ( ... ... тарихы) бар/жоғы туралы анықтама ... ... ... ... Сауда операцияларын қаржыландыру.
- Жүріп жатқан бизнестің ... ... ... ... тез ... ... жобалар, олардың мониторингін
сараптау мен жөндеу бойынша консалтинг жүргізеді.
Қазақстан ... ... ... ... № 469 ... ... 20 желтоқсанда - “ Қазақстан Ипотекалық ......... Ипотекалық Компаниясының” негізгі мақсаты - қаржы
рыногында “ ... алу ” ... ... ... берген екінші
деңгейдегі банктердің ... ... ... ипотекалық
облигациялар шығару және тарату арқылы ... ... ... ... асырады. Қазіргі уақытта ... ... ... банк ... табылады.
Үшінші бөлімде ипотекалық несиенің жетілдіру жолдары ... ... ... даму ... :ҚИК – сы ... жылы
ипотекалық тұрғын үй несиесіне республика халқының неғұрлым ... және банк ... ... ... ... бірқатар
шараларды жүзеге асырмау.Биылдан бастап ипотекалық несие беру ... үйге ... ... артып отырған барлық қалада жүзеге асырылмақ.
ҚИК бағдарламасы бойынша несие жекеменшік үй ... да, ...... ... көп пәтерлі үйлердің құрылысын қаржыландыруға қатысушы
жекелеген адамдарға да ... ... өсіп - ... ... ... ... ... кеңінең мәлім болуына бірлесе
жұмысістейтін субъектілер қызметініңде себепші болып келе жатқанын айтуымыз
керек. Олар - әр ... ... ... жылжымайтын мүлік
орталықтары , жер комитеттері , сақтандыру компаниялары.
ҚИК беретін несиелер бойынша сыйақы 2001 жылы ... 18-19 ... ... ал ... күнде жылына 14%-ды құрайды.Теңгемен ипотекалық
несие беру рыногын дамытудың келесі жолы 2005-2007 жылдарға арналған ... да ... үй ... ... ... ... бағдарламасы болып
табылады. Осы Бағдарламаның ... ... үй ... ... ... ... 350 АҚШ ... аспайтын болуы , ал несие бойынша
сыйақы ставкасы 20 ... ... ... ... ... ... 10 %- дық ... тіркелмек .
Қазақстанның Тұрғын үй Құрылыс Жинақ Банкі – бұл ... ... ... ... ... несиелеуге, халық үшін
тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... құрылған банк.
Қазақстанның Тұрғын үй Құрылыс Жинақ Банкінің ең ... ... ... үйін ... үшін ... ... беру болып табылады. Яғни ... 15 ... ... 3,5 ... 6,5 ... ... пайыздық ставкамен несие
бере алады. Ондай ... ... өзі ... ... ішінде
банктегі жинақтау шотында ақшалай қаражатты алдын - ала ... ... ... ... тұрғын үй құрылыс жинақ
банкіне салынған сол ... ... ... ... ... ... үй ... жинақ ақшасы туралы шарт жасау үшін ... ... ... және СТТН ... Осы күнге дейін
Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ ... ... үй ... ... ... 700 шарт ... үй ... банкіне” кем дегенде 3 жыл ... ... ... 50 ... ай ... құйып отыруыңыз
керек. Тағы бір ... жәй, сіз ... ... ... несиенің
50 пайызын 3 жылдан ертерек жинап, ... ... да ... бәрі бір ... ала ... ... ... кем дегенде 3
жылдан кейін аласыз. Жаңа жүйе ... ... ... ... ... ... ... жіктелуі
Несиелеу ... ... ... ... ... Сақтан Бір ... ... ... ... Сақтан ... ... ... ... ... ... үй Басқа да
құрылысы ... үйге ... ... 1. ... ... жіктелуі.
Қосымша 2.
Халыққа ипотекалық несие беру, аудандар бойынша.
млн.тг кезеңнің соңына
| | ... 2004ж |
| ... ... ... ... * ... | | |
| ... |Шетел |Ұлттық ... |
| ... ... ... ... |
| ... |31455 |357 |88 |7054 |23957 |
| Оның ... | | | | | ... ... |4768 |181 |2 |737 |3848 ... қаласы |15124 |157 |67 |4323 |10578 ... |166 |- |- |70 |96 ... |2616 |1 |- |156 |2459 ... |51 |1 |0 |21 |30 ... |1166 |1 |5 |138 |1022 ... ... | | | | |
| |1419 |1 |0 |350 |1068 ... |316 |1 |0 |146 |169 ... ... | | | | |
| |782 |13 |1 |57 |712 ... |1095 |0 |4 |90 |1000 ... |674 |1 |4 |241 |428 ... |85 |- |0 |31 |54 ... |930 |0 |3 |127 |799 ... |763 |0 |0 |183 |580 ... | | | | | ... |300 |0 |- |70 |230 ... | | | | | ... |1199 |- |1 |316 |883 ... көзі: ҚР Ұлттық банкінің статистикалық бюллетені № 1 ... ... ... ... ... ... үй ... инвестициясы
| | ... ... |
| | ... |
| | | ... ... |
| | ... | |
| | ... | ... ... |22435 ... |8,91% |6644 |29,61 |
|2000 | | | | | | |
| |27310 ... |16,06% |8017 |29,36 ... | | | | | | |
| |36158 ... |18,98% |9141 |25,28 ... | | | | | | |
| |57390 ... |27,01% |13151 |22,92 |
|2003 | | | | | | ... |284 |1,27% |150 |52,82% |128 |45,07 ... | | | | | | |
| |120 |0,44% |5 |4,17% |112 |93,33 ... | | | | | | |
| |140 |0,39% |- |- |122 |87,14 ... | | | | | | |
| |291 |0,51% |1 |0,34% |209 |71,82 ... | | | | | | ... |668 |2,98% |3 |0,45% |598 |89,52 ... | | | | | | |
| |886 |3,24% |64 |7,22% |695 |78,44 ... | | | | | | |
| |1029 |2,85% |133 |12,93% |508 |49,37 ... | | | | | | |
| |1354 |2,36% |120 |8,86% |665 |49,11 ... | | | | | | ... |2232 |9,95% |- |- |2118 |94,89 ... | | | | | | |
| |2306 |8,44% |537 |23,29% |1703 |73,85 ... | | | | | | |
| |1823 |5,04% |- |- |1643 |90,13 ... | | | | | | |
| |3640 |6,34% |272 |7,47% |1809 |49,70 ... | | | | | | ... |2803 |12,49% |- |- |331 |11,81 ... | | | | | | |
| |3536 |12,95% |172 |4,86% |441 |12,47 ... | | | | | | |
| |4460 |12,33% |1739 |38,99% |692 |15,52 ... | | | | | | |
| |3227 |5,62% |754 |23,37% |827 |25,63 ... | | | | | | ... |322 |1,44% |20 |6,21% |270 |83,85 ... | | | | | | |
| |374 |1,37% |4 |1,07% |323 |86,36 ... | | | | | | |
| |467 |1,29% |16 |3,43% |260 |55,67 ... | | | | | | |
| |9564 |16,66% |9044 |94,56% |314 |3,28 ... | | | | | | ... ... |543 |2,42% |56 |10,31% |270 |49,72 ... | | | | | | |
| |989 |3,62% |481 |48,63% |416 |42,06 ... | | | | | | |
| |1038 |2,87% |41 |3,95% |535 |51,54 ... | | | | | | |
| |1247 |2,17% |173 |13,87% |759 |60,87 ... | | | | | | ... 2000 |628 |2,80% |- |- |143 |22,77 |
| 2001 |1101 |4,03% |306 |27,79% |391 |35,51 ... |1981 |5,48% |348 |17,57% |747 |37,71 ... |2196 |3,83% |168 |7,65% |1868 |85,06 |
| ... Қазақстан |1076 |4,80% |318 |29,55% |758 |70,45 ... | | | | | | ... |1602 |5,87% |71 |4,81% |1426 |89,01 ... |978 |2,70% |19 |1,94% |925 |94,58 ... |1859 |3,24% |159 |8,55% |1699 |91,39 ... ... 2000 |10179 |45,37% |1132 |11,12% |1067 |10,48 ... |10697 |39,17% |2547 |23,81% |1273 |11,90 ... |13901 |38,45% |4190 |30,14% |1727 |12,42 ... |19390 |33,79% |4104 |21,17% |2281 |11,76 ... ... 2000 |2705 |12,06% |117 |4,33% |302 |11,16 ... |4592 |16,81% |68 |1,48% |542 |11,80 ... |9084 |25,12% |287 |3,16% |942 |10,37 ... |12121 |21,12% |322 |2,66% |961 |7,93 ... ... ... ... емес
қаржы ұйымдарының негізгі көрсеткіштері.
Кезеңнің соңына, млн. теңге
|Ипотекалық компаниялар бойынша |06.03 |10.03 |11.03 |12.03 |01.04 ... ... ... |1540 |2540 |2540 |2540 |2540 ... ... ... |1540 |2540 |2540 |2540 |2540 ... капитал |1902 |2985 |3015 |3020 |3099 ... |3596 |7073 |8354 |11728 |12987 ... ... ... |2536 |3694 |3766 |3973 |3918 ... ... |5499 |10058 |11369 |14748 |16086 ... ... ... |101 |145 |191 |196 |275 |
|- ... – қол ақша |1 |1 |2 |0 |1 |
|- ... ... |477 |608 |606 |1827 |2401 |
|- ... ... |4747 |9092 |10344 |12492 |13142 |
|- ... қаржылар мен беймат ериалдық |64 |80 |81 |83 |83 ... ... ... | | | | | ... ... ... .
1) ҚР “ Жылжымайтын мүлік ипотекасы” туралы заңы., Алматы 2002
ж.
2) ҚА “ ... үй ... ... заңы., Алматы 2004 ж.
3) Лаврушина О.И. “ Банковское дело ”, Москва 1998г.
4) Сейткасымов Г.С. ... ... ...... - ... Мақыш С.Б. “Ақша айналысы және несие”., ИздатМаркет
Алматы 2004ж.
6) Майдан - Әли Байгісиев. “ Жылжымайтын мүлік ... ...... ... ... ... ... А. “ Система ипотечного кредитования в
Казахстане: предпосылки и перспективы развития”.Алматы 1999г.
8) Смирнов В.В., Лукина З.П. “ ... ... ... ... ... Ризун Н.И. “ Становление и перспективы развития ипотеки в
России”-М.БУКВИЦА, 2001г.
10) Краткий ... ... ... – 2003. ... ... статистический сборник Казахстана – 2004.
Алматы
2004г.
12) Балуанов Ж., Ишангали К. “ ... ... // National ... 2003. №2 ... ... ... ... Л.В. Аникеева “ Теория ипотеки ... М.Ж. ...... ... ... ... //Вестник КазНу.№3 (37), 2003г.ст.37-39.
16) А.В. Эскина. “ Основные участники ... ... в ... ... ... №2(42),2004г.ст.90-94.
17) Н.С. Шыныбеков. “ Қазақстандағы ... ... ... ... №5 ... Дюсембаев Н.М. “ Перспективы развития ипотечного
кредитования в ... ... ... Ш. “ Об ... ... гарантирования
ипотечных
кредитов”. // Банки Казахстан. №10-2004г.ст.6-9.
20) Наурызбаева Н.С. “ Жилстройсбербанк ... ... ... ... строительных
сбережений.
// Банки Казахстана. №10-2003г.ст.50-51.
21) Донцов С.С. “ Современные перспективы развития жилищного
кредитования в ... ... ... М. “ Большой спрос при малом предложений:
перспективы ипотечного рынка пока ... ... ... Б.С. ... ... ... Банки
Казахстана.№8-2001гст.19-21.
24) Сагиндыкова М.О. “ Ипотечные облигации Казахстанской
Ипотечный Компании –как ... ... в ... ... ... ... А.Р. “ ... жилищного кредитования
современное
состояние и перспективы ... ... ... ... ҚР Президентінің жолдауы: “ Бәсекеге қабілетті Қазақстан
үшін,
бәсекеге ... ... ... ... ... ... №20(5169) 10 сәуір-2004ж. 3-6б.
27) 2005-2007 ж. арналған “Тұрғын үй ... ... ... №63. 3 ... ... ... Майко Сагындыкова. “Ипотека”//Түркістан.№12 ақпан -2004ж. 2
б.
29) Майко Сағындықова. “ Ипотека ... ... ... -2004ж. ... Қуат ...... аңыз бен ... Егемен
Қазақстан.
№10 қаңтар-2004ж. 3б.
31) Ирак Елекеев. “ Баспаналы ... ... ... ... №2 ... -2004ж. ... Нұрбибі Наурызбаева. “ Тұрғын үй проблемасын шешудің
оңтайлы ... ... ... .№2 ... .2б.
33) Н.С. Наурызбаева. “Баспана - бақыт”. // Егемен Қазақстан.
№13 қараша – 2004ж. ... ... дом и все о нем. ... ... ... жылдық есебі. 2003 ж.
36) Новый дом и все о нем.№2.2004г.
37) Ұлттық Банктің статистикалық ... ... ... Ұлттық Банктің статистикалық бюллетені. №1(110) қаңтар –2004ж.
39) http://mail.cbank.kz:
-----------------------

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 82 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу85 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасы18 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Ипотека-кепілдің бір түрі ретінде65 бет
Ипотекалық банктердің құрылуы19 бет
Ипотекалық және тұрғын үй несиесі нарығының қазіргі кездегі жағдайы49 бет
Ипотекалық компания ТОО «нур-риэлти эстейт»38 бет
Ипотекалық компанияның несиелік қызметтерін басқару74 бет
Ипотекалық кредиттің экономикалық мәні мен мағынасы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь