Фотосинтез

(Фото... және синтез) – жоғары сатыдағы жасыл өсімдіктердің, балдырлардың, фотосинтездеуші хлорофилл және басқа дафотосинтездік пигменттер арқылы күн сәулесі энергиясын сіңіруі нәтижесінде қарапайым қосылыстардан (көмірқышқыл газы, су) өздерінің және басқа организмдердің тіршілігіне қажетті күрделі органикалық заттар түзуі. Фотосинтез нәтижесінде жер жүзіндегі өсімдіктер жыл сайын 100 млрд т-дан астам органикалық заттар түзеді (мұның жартысынан көбін теңіз, мұхит өсімдіктері түзеді) және бұлкезде олар 200 млрд-тай СО2 сіңіреді, оттегін бөледі.
Фотосинтезді алғаш зерттеушілер Швейцария ғалымдары Ж.Сенебье, Н.Соссюр және неміс химигі Ю.Майер болды. 19 ғ-ң 2-жартысында К.А.Тимирязев күн сәулесі энергиясы фотосинтез процесінде хлорофилл арқылы сіңірілетінін анықтады. 20 ғ-ң басында фотосинтездің физиологиясы мен экологиясына арналған маңызды зерттеулер жүргізіледі (В.В.Сапожников, С.П.Костычев, В.Н.Любименко, А.А.Ничипорович т.б.). 20 ғ-ң орта кезінен бастап фотосинтезді зерттеуде жаңа әдістер (газ анализі,радиоизотопты әдіс спектроскопмя. Электрондық микроскоп т.б.) дамыды.
Жоғары сатыдағы жасыл өсімдіктер, балдырлар (көп клеткалы жасыл, қоңыр, қызыл, сондай-ақ бір клеткалы эвглена, динофлагеллят, диатом балдырлар) фотосинтезінде сутек доноры және шығарылатын оттек көзі су, ал сутек атомның негізгі акцепторы және көміртек көзі – көмірқышқыл газ. Фотосинтезге тек СО2 мен Н2О пайдаланылса углевод түзіледі. Фотосинтез процесіне өсімдік углевод түзумен қатар құрамында азоты және күкірті бар аминқышқылдарын, белок, молекуласы құрамында азот болатын хлорофилл де түзеді. Бұл жағдайда көмірқышқыл газбен қатар сутек атомының акцепторы және азот, күкірт көзі нитрат және сульфат болады. Фотосинтездеуші бактериялар молекула оттекті пайдаланбайды, оны бөліп шығармайды (бұлардың көбі анаэробтар). Бұл бактериялар су орнына донор ретінде электрондарды не органикалық емес қосылыстарды (күкіртті сутек, тиосульфат, газ тәрізді сутекті) немесе органикалық заттарды (сүт қышқылы, изопропил спиртін) пайдаланады.
Фотосинтез аппаратының негізі – клетка ішіндегі органелла-хлоропластар (көк жапырақ клеткасында 20-100 болады). Балдырлардың көпшілігінде фотосинтездік аппарат – клетка ішіндегі арнайы органелла-хроматофорлар, ал фотосинтездеуші бактериялар мен көк-жасыл балдырларда тилакоидтер. өсімдік фотосинтез процесінің негізі – тотығу-тотықсыздану. Мұнда квант энергиясы әсерінен 4 электрон мен протон су дәрежесінен (оның тотығуы) углевод дәрежесіне дейін көтеріледі. (СО2-ның тотықсыздануы). Сөйтіп углеводтар фотосинтезі былай өтеді: СО2+Н2О С(Н2О)+О2+120 ккал/моль яғни СО2-ның бір молекуласының углевод дәрежесіне дейін тотықсыздануының бос энергиясы 120 ккал/моль болады. Демек, өсімдік фотосинтезі кезінде кем дегенде 3 квант («қызыл» кванттар энергиясы 40 ккал/моль) сіңірілуі қажет. әр түрлі жағдайда жасалған тәжірибе СО2-ның әр молекуласының тотықсыздануына 8–10 квант қажет екенін көрсетті. Көмірқышқыл газ да, су да, жарықты тікелей сіңірмейді, бұл қосылыстардың квантпен байланысқа түсуін хлоропласт не хроматофор структурасындағы хлорофилл а қамтамасыз етеді. Фотосинтездің биосферадағы маңызы да үлкен. Жер жүзіндеге, мысалы, көміртек, суттек, оттек, сондай-ақ N, S, P, Mg, Ca т.б. элементтер айналымы процесіне қатысы бар. Жер қалыптасқаннан бері фотосинтез нәтижесінде маңызды элементтер мен заттар бірнеше мың рет
        
        ФОТОСИНТЕЗ
(Фото... және синтез) – жоғары сатыдағы ... ... ... ... және басқа дафотосинтездік
пигменттер арқылы күн сәулесі ... ... ... ... ... ... су) өздерінің және басқа организмдердің
тіршілігіне қажетті күрделі органикалық ... ... ... жер ... ... жыл ... 100 млрд т-дан астам
органикалық заттар түзеді ... ... ... теңіз, мұхит өсімдіктері
түзеді) және бұлкезде олар 200 млрд-тай СО2 сіңіреді, оттегін ... ... ... ... ғалымдары Ж.Сенебье,
Н.Соссюр және неміс химигі Ю.Майер болды. 19 ғ-ң 2-жартысында К.А.Тимирязев
күн сәулесі энергиясы ... ... ... ... ... 20 ғ-ң ... фотосинтездің физиологиясы мен экологиясына
арналған ... ... ... ... ... ... т.б.). 20 ғ-ң орта ... бастап
фотосинтезді зерттеуде жаңа әдістер (газ анализі,радиоизотопты әдіс
спектроскопмя. Электрондық микроскоп т.б.) ... ... ... ... ... (көп ... ... қызыл, сондай-ақ бір клеткалы эвглена, динофлагеллят, ... ... ... ... және шығарылатын оттек көзі су, ... ... ... ... және көміртек көзі – көмірқышқыл газ.
Фотосинтезге тек СО2 мен Н2О ... ... ... ... өсімдік углевод түзумен қатар құрамында азоты және күкірті ... ... ... ... азот ... ... ... Бұл жағдайда көмірқышқыл газбен қатар сутек атомының акцепторы және
азот, күкірт көзі нитрат және ... ... ... ... ... ... оны ... шығармайды (бұлардың көбі
анаэробтар). Бұл ... су ... ... ретінде электрондарды не
органикалық емес қосылыстарды (күкіртті сутек, ... газ ... ... ... ... (сүт ... ... спиртін)
пайдаланады.
Фотосинтез аппаратының негізі – клетка ішіндегі органелла-хлоропластар
(көк жапырақ ... 20-100 ... ... ... ...... ішіндегі арнайы органелла-хроматофорлар, ал
фотосинтездеуші бактериялар мен көк-жасыл ... ... ... ... негізі – тотығу-тотықсыздану. Мұнда квант энергиясы
әсерінен 4 ... мен ... су ... ... ... углевод
дәрежесіне дейін көтеріледі. (СО2-ның тотықсыздануы). Сөйтіп углеводтар
фотосинтезі ... ... ... ... ... СО2-ның бір молекуласының углевод дәрежесіне дейін тотықсыздануының
бос энергиясы 120 ккал/моль болады. ... ... ... ... кем
дегенде 3 квант («қызыл» кванттар энергиясы 40 ккал/моль) сіңірілуі қажет.
әр түрлі ... ... ... ... әр молекуласының
тотықсыздануына 8–10 квант ... ... ... ... газ да, су
да, жарықты тікелей сіңірмейді, бұл ... ... ... хлоропласт не хроматофор структурасындағы хлорофилл а ... ... ... ... да үлкен. Жер жүзіндеге, ... ... ... ... N, S, P, Mg, Ca т.б. элементтер айналымы
процесіне қатысы бар. Жер ... бері ... ... ... мен ... бірнеше мың рет толық цикл айналымынан өткен.
Өсімдік өнімін арттырудың бір жолы - өсімдіктің ... ... Бұл үшін ... ... ... жапырақ тіршілігін ұзарту,
егістіктегі өсімдік жиілігін реттеу керек. СО2, ауа, су, ... ... ... ... ... ... аппаратының
активтілігі жапырақтың анатомиялық құрылысына, ... ... ... ... ... ... ... өсімдік
селекциясының, яғни СО2 ... тез ... ... сорттарын
шығарудыңда үлкен маңызы бар.
Афтотрофты және гетеротрофты ... ... ... ... ... ... ... екі топқа бөлінеді. Хлорофилі бар өсімдік жасушаларының ... үшін ... өте зор, ... онда ... тән ... ... ... жатады. Ол әрекеттер фотосинтез деген атпен ғылымға
әйгілі. Фотосинтез дегеніміз күн ... ... ... ... ... ... ... әрекет.
Тынысалу және фотосинтез
Ағзалар тыныс алғанда қоректік заттар толық ыдырау үшін оттегі ... ... ... Тынысалудың ең соңғы өнімі – көміртегі оксиді
су жене бос энергия. Бұл соңғы ...... ... ... ... ... Сондьктан, тынысалу фотосинтез кезiндегi
энергияны жоққа шығарады. Алайда, ... ... ... ... ... ... ... күн энергиясынан аз болатындығын
төменгi тiзбектен көруге болады.
Энергияның ең көбi — күн ... ... ... одан аз, ең ... ... су жене оттегi. Фотосинтез кепсатылы күрделi әрекет.
Мұнда күн сәулесi энергиясын ... ... ... ... ... хлоропластар атқарады. Пластиттердiң үш түрге бөлінетіндігi
белгiлi, олар: лейкопластар, хромопласт жене хлоропласт. Бұл ... ...... деп ... ақуыз. Ал, фотосинтез әрекетi ... ... түс ... бар ... ... ... Ол үшiн
хлоропласт жасушасының құрылысымен танысайык.
Хлоропластың құрылысы. Биологиядағы барлық органоидтар сияқты,
хлоропластың ... оның ... сай ... ... ... көк ... түсті сәулелерді жұтып, жасылды шағылыстырады. Ол сәуле хлоропласт
жасушасын жасыл етіп ... ... ... ... коңыр, кызғылт сары түстi
каротиноидтар болады. Ол ... ... ... ... сәулелердi
шағылыстырып, өз энергиясын хлорофильдерге ... ... ... Каротиноидтар жасыл хлорофилдермен бүркенiп, көрiнбейдi, бiрақ
күзде, хлорофилдер бұзылганнан кейiн, оның жарқыраған түсi ... да ... ... түсi сары жене кызғылт көрiнiс бередi.
Хлоропластағы хлорофилл пигментi ... ... ... үстiне бiрiн жинап қойған күмiс акша сияқты тақташалардан тұрады.
Тақташалар өзара шұрықтармен байланысады да, ал ... ... ... ... емес осы граналарда жүредi.
Кейбiр фотосинтезге ... ... мен ... ... ... ... ... қабықшалардың строма немесе хлоропластың негiзгi заты
қоршайды. Строманың өзi ... жене ... ... бөлетiн
қабықшадан тұрады. Фотосинтез әрекетi кезінде, АДФ-тiң ағзаларда ... зор. АДФ — ... деп ... АТФ ... Н — ... ... ... АТФ. Жасушаның қимылдауына, ондағы жаңа ақуыз
молекулаларының ... мен ... ... ... яғни зат айналысының үздiксiз жүрiп ... осы ... ... Күн ... АТФ ... сақталған химиялық
энергияға айналуы фотосинтездегi қоректiк заттардың калыптасуындағы маңызды
кезең. АТФ тiрi ағзалардың өмiр сүруiндегi ... ... ... ... ... күн ... органикалық заттардың
молекулаларында сақтайды, ал тыныс алғанда қоректiк заттардың молекуласы
ыдырап, ондағы ... ... ... Яғни осы құбылыс АТФ-тiң синтезiне
энергия ... ... ... АТФ ... ... ... екi ... тобы болады. Бұл екi байланыс үзiлгенде басқа кез
келген коваленттi байланыспен ... көп ... ... ... ... тобының шеткi бiр молекуласы үзiлгенде 40 кДж
энергия ... бұл ... ... ... Осы ... ... және ... бейорганикалық фосфат қыскаша Фн ... ... ... Қайтадан АТФ пайда болу үшiн АДФ пен фосфат тобы
қосылу керек. Оған көп ... ... ол ... ... ... және тыныс алудан алынады.
Сонымен АТФ-тiң пайда болуының бiр жолы — ол ... ... ... ... алуы ... ... екен Гликолиз әрекетi
кезiнде көптеген АТФ молекуласы ... ... ... ... ... ... барысы кезiнде пайда болады. АТФ ... осы ... ... ... ... әрекетi деп атаган.
Химио-осмос хлоропластарда фотосинтез кезiнде және митохондрияларда ... ... ... Ол екi ... ... Энергияның жиналуы.
2. Жиналған энергияны АТФ синтезiне пайдалану. Химио-осмос кезінде
пайдаланылатын ... — ол ... ... бар ... - ... ... болатын электрхимиялық энергия қарсы зарядталған
бөлшектер бiрiн-бiрi тартады. Егер осы ... ... ... ... ... ... ... кедергілерді ашса, электрохимиялық энергия жұмыс
істейді.
Химио-осмос жоғарыда көрсетілген сызбанұсқаның ... ... мен ... ... рөлін органоидтар ішіндегі
жарғақшалар атқарады.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Атмосферадағы оттегі эволюциясы және фотосинтез."9 бет
Автоотмосферадағы оттегі эволюциясы және фотосинтез9 бет
Атмосферадағы оттегі эволюциясы және фотосинтез6 бет
Атмосферадағы оттегі эволюциясы және фотосинтез туралы4 бет
Атмосферадағы оттегі эволюциясы және фотосинтез туралы ақпарат7 бет
Атмосферадағы оттегі эволюциясы.фотосинтез9 бет
Биомасса, фотосинтез, энергия ағыны14 бет
Фотосинтез процесі және сатылары18 бет
Фотосинтез туралы жалпы ұғым және оның маңызы5 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь