Газ разрядты санауыштар көмегімен ғарыштық сәуле интенсивтілігін анықтау

Қазіргі кезде иондаушы бөлшектердің бақылау және тіркеу үшін өте нәзік тәсілдер мен құралдар қолданылады. Иондаушы сәулелер деп электрон, протон, нейтрон, альфа-бөлшек, мезон, фотон және т.б. сол сияқты қарапайым бөлшектер ағынын айтамыз. Бөлшектердің заттың атомындағы электрон немесе ядромен өзара әсерлесу кулондық , электромагниттік , ядролық күштер арқылы жүзеге асады . Бұл әсерлесулер нәтижесінде болатын серпімді және серпімсіз соқтығысулар нәтижесінде өте көп құбылыстар туындайды. Сол құбылыстарды иондаушы бөлшектерді тіркеу үшін пайдалануға болады . Ортада жұтылған энергияның әсерінен туындайтын құбылыстар заттың агрегаттық күйіне байланысты болады. Мысалы, газдарға түскен иондаушы бөлшектердің әсерінен еркін электрондар мен иондар туындайды . Сыртқы электр өрісінің әсерінен олар тізбекте бағытталған қозғалыста болып , қысқа мерзімді электр тогын яғни импульсын тудырады. Осы импульстарды тіркеу арқылы иондаушы бөлшектерді бақылауға болады.
Зерттеу обьектісі екінші реттік ғарыштық сәулелер. Индикатордан шыққан бәсең импульстар алдымен төмен жиіліктегі күшейткішке келіп түседі, сонда күшейтіліп, қайта есептегіш құрылғыға беріледі. Күшейткіштің шығысына қосылған жартылай өткізгіш диод ток импультарын С конденсаторға қарай өткізеді де, күшейткіштің шығыс трансформаторының обмоткасы арқылы конденсатордың разрядталуына мүмкіндік бермейді, өйткені кері бағытта ток өткізбейді. Келіп түскен ток импульстарының әсерінен С конденсатор ондағы кернеу неон лампының жағылу потенциалымен теңелгенге дейін бірте-бірте зарядталады. Конденсатор неон лампы сөнетін кернеуге дейін неон лампы мен динамик арқылы разрядталады.
Жұмыстың мақсаты иондаушы бөлшектердің әсерінен туындайтын газдағы
разрядтарды тіркеу арқылы ғарыштық сәулелердің құрамын және интенсивтіліктерін анықтау.
Иондаушы бөлшектер индикаторының жұмыс істеу принципі. Лабораториялық индикатордың құрылымы Гейгер санауышы негізінде жасалған . Санауышқа түсірілген кернеу шамасына байланысты индикатордың
жұмыс істеу принципін үш түрлі аймаққа бөлуге болады.
Төменгі кернеулер аймағы. 200-300 В ретті төменгі кернеулерде есептегіш
түтік иондаушы камера ретінде жұмыс істейді. Иондаушы бөлшектің әсерінен
        
        Газ разрядты санауыштар көмегімен ғарыштық сәуле интенсивтілігін анықтау.
Қазіргі кезде иондаушы бөлшектердің бақылау және тіркеу үшін өте ... мен ... ... ... ... деп ... ... альфа-бөлшек, мезон, фотон және т.б. сол сияқты қарапайым
бөлшектер ... ... ... ... ... электрон немесе
ядромен өзара әсерлесу кулондық , электромагниттік , ядролық күштер арқылы
жүзеге ... . Бұл ... ... ... ... және ... ... өте көп құбылыстар туындайды. Сол құбылыстарды
иондаушы бөлшектерді тіркеу үшін ... ... . ... ... ... ... құбылыстар заттың агрегаттық күйіне
байланысты ... ... ... ... иондаушы бөлшектердің әсерінен
еркін электрондар мен иондар туындайды . ... ... ... ... ... бағытталған қозғалыста болып , қысқа мерзімді электр тогын
яғни импульсын тудырады. Осы ... ... ... ... бақылауға болады.
Зерттеу обьектісі екінші реттік ғарыштық сәулелер. Индикатордан шыққан
бәсең импульстар ... ... ... ... ... ... ... қайта есептегіш құрылғыға беріледі. Күшейткіштің ... ... ... диод ток ... С ... ... де, күшейткіштің шығыс трансформаторының ... ... ... мүмкіндік бермейді, өйткені кері бағытта ток
өткізбейді. Келіп түскен ток импульстарының әсерінен С ... ... неон ... ... ... ... дейін бірте-бірте
зарядталады. Конденсатор неон лампы сөнетін кернеуге ... неон ... ... ... ... ... ... бөлшектердің әсерінен туындайтын газдағы
разрядтарды тіркеу ... ... ... ... ... анықтау.
Иондаушы бөлшектер индикаторының жұмыс істеу принципі. Лабораториялық
индикатордың құрылымы Гейгер санауышы негізінде ... . ... ... шамасына байланысты индикатордың
жұмыс істеу принципін үш түрлі аймаққа бөлуге ... ... ... 200-300 В ... төменгі кернеулерде есептегіш
түтік иондаушы камера ретінде жұмыс істейді. Иондаушы ... ... ... болатын алғашқы иондар электродтарға қарай ... ... ... ... ... ... да ... өте әлсіз импульстарын жасайды.
Пропорционал аймақ. Индикатордағы кернеуді өте жайлап, ... ... ... ... ... ... арттырады. Бұл жағдайда
түтік ішінде жіптің айналасындағы электр өрісінің ... ... ... ... болады, осының нәтижесінде түтіктегі ... ... ... ... саны күрт ... да күшейткен соң, ток импульстарын
дыбыс зорайтқыш қаттылығына ... ... және ... тырсыл түрінде тіркеп
отырады. Осы кернеуде ... ... ... иондау кезінде пайда
болатын иондар санына пропорционал болады және бірдей емес ... ... ... оңай ... ... Кернеуді әрі қарай арттырғанда импульстардың жиілігі мен
қаттылығы едәуір артады және импульс шамасы мен алғашқы иондау арасындағы
пропорционалдық ... ... ... ... ... ... бөлшектер индикаторының құрылысы мен қызметі.
Қондырғы 1-сурет бойынша құрастырылады. Төмен жиілікті күшейткіштің
кірісіне демонстрациялық ... ... ... ... ... және де ... 0-ден 450 В-қа ... реттелетін тұрақты кернеу ( қысқыштарын тізбектеп қосып, оларда
350 В-қа тең тұрақты кернеумен реттелетін 0 100 В ... ... ал ... тұрақты 250 В кернеу мен айнымалысы 6,3 В кернеу
беріледі.
Есептегіш түтік екі электроды бар цилиндр формалы ... ... ... ... тұрады. Катод қызметін не металл баллон, не шыны баллонның ішкі
бетіне жағылған өткізгіш ... ... Анод ... ... осін бойлай
керілген жіңішке металл сым атқарады. Төмен қысымдағы баллонның ішкі арнайы
газ ... ... ... және ... ... Есептегіш
түтіктің электродтарындағы кернеуді әртектес күшті өрісте ... ... ... газ ... ... ... ... ионданушы бөлшек келіп түскенде газдың алғашқы иондалуы болады.
Соққы әсерінен әрі қарай иондалу нәтижесінде түтіктегі ток ... ... ... ... ... ... арналған
кондырғы және оның схемасы.
2-сурет. Гейгер-Мюллердің есептегіш түтігі ... түрі ...... қылсым; 2— шыны тутіктің ішіне жалатылған металл қабат; 3 және
4— изоляцияланған қылсым ұштары; 5— контактілер; 6— ... ток ... ... ... ... резисторда кернеудің едәуір
импульстарын тудырады, бұлар болса таратқын конденсатор ... ... ... ... ... Онда ... де, олар дыбыс
зорайтқыш арқылы қатты тырсыл түрінде қайта шығарылады. ... ... өте ... ... ішінде (10-3-10-4 с ... ... да, ... жаңа ... ... дайын болып шығады.
Ғарыштық сәуленің жұмсақ компонентасының интенсивтілігін анықтау (
эксперимент).
1-тәжірибе. ... ... ... және жұмсақ компоненталарының
интенсивтілігін анықтау.
Қажетті құрал-жабдықтар: 1) СТС-6 немесе СТС-81 ... ... ... ... бөлшектердің индикаторы, 2) иондаушы бөлшектердің
лабораториялық индикаторы, 3) радиотехникалық жиынтықтан төменгі жиіліктегі
күшейткіш, 4) тағанға орнатылған электродинамикалық дыбыс ... 5) ... ... 6) ... сәуле шығару көзі, 7) ұштығы бар
жалғағыш ... ... ... индикаторын 1-суреттегідей етіп құрастырамыз.
-Иондаушы бөлшек индикаторын кернеуі 4,5 В–ті ток көзіне (батареяға)
қосамыз.
- ... ... ... 5 – 10 с ... ... Индикатор санауышынан өткен әрдір иондаушы бөлшек дыбыс зорайтқышта қатты
тырсыл тудырады. Сол дыбыстарды 5 ... ... ... ... ... ... тыңдап, келіп түскен бөлшектерді 5-10 рет қайталап ... ... ... табамыз. Дыбыстар саны радиациялық сәулелердің жалпы
интенсивтілігі I - ді сипаттайды.
- Индикаторды қалыңдығы 10 см ... ... ... ... ... ... ... шығамыз. Бұл жағдайда санауыш
радиациялық сәулелердің интенсивтілігі оның қатты ... Iқ - ны ... ... ... ... ... ... компанентасын
анықтаймыз:
Iж = I - Iқ .
- Өлшеу нәтижелері 1 – ... ... ... ... сәулелер интенсивтілігін өлшеу нәтижелері
|№ |It |t, cek |I=It/t |∆I ... |
| | | ... | | |
|1 |26 |60 |0,43 |0,01 ... |
|2 |25 |60 |0,42 |0,02 | |
|3 |27 |60 |0,45 |0,01 | |
|4 |25 |60 |0,42 |0,02 | |
|5 |26 |60 |0,43 |0,01 | |
|6 |28 |60 |0,46 |0,02 | |
|7 |26 |60 |0,43 |0,01 | |
|8 |27 |60 |0,45 |0,01 | |
|9 |25 |60 |0,42 |0,02 | ... |27 |60 |0,45 |0,01 | ... | | | 0,44 | 0,014 | ... ... сәулелердің қатты құраушыларының интенсивтілігін өлшеу
нәтижелері
|№ |I қ,t |t, cek |I қ=I қ,t/t |∆I қ |I қ=I ... |
| | | ... | |қ,opt |
|1 |12 |60 |0,2 |0,02 ... |
|2 |11 |60 |0,18 |0 | |
|3 |11 |60 |0,18 |0 | |
|4 |12 |60 |0,2 |0,02 | |
|5 |10 |60 |0,16 |0,02 | |
|6 |10 |60 |0,16 |0,02 | |
|7 |11 |60 |0,18 |0 | |
|8 |11 |60 |0,18 |0 | |
|9 |10 |60 |0,16 |0,02 | ... |11 |60 |0,18 |0 | ... | | |0,18 |0,01 | ... ; ... имп/сек
Иондаушы бөлшектерді тіркеу, олардың зат арқылы өткен кезде туындайтын
әртүрлі құбылыстарды зерттеу нәтижесінде аламыз. ... ... ... арнаулы құрылғылардағы ( көпіршікті камера, т.б) іздер,
Вавилов-Черенков сәуле шығаруы, арнайы орталарда пайда болатын разрядтар,
т.б. ... ... ... ... ... ... иондаушы
бөлшектерді есепке алатын құрал Гейгер- ... ... . ... ... ... ... элементі иондаушы бөлшек индикаторы.
Индикатордың типіне байланысты гамма кванттарды ( СТС-8) немесе ... ... ... ... болады .
Табиғи иондаушы бөлшектер көзі ретінде ... ... ... ... ... ... ... екінші реттік ғарыштық сәулелерді екі топқа
бөлуге болады. Олар: жұмсақ және қатты компоненталар. Ғарыштық ... мен ... Жер ... әр ... ... әр ... ... ғарыштық сәулелердің интенсивтілігін өлшеу нәтижесі
негізінде төмендегідей қорытынды ... ... ... ... интенсивтілігінің орташа мәні 0,44
импульс/секундқа тең;
2) ғарыштық сәулелердің қатты компонентасының орташа интенсивтілігі ... ... ... сәулелердің жұмсақ компонентасының интенсивтілігі Iж=0,26
импульс/ секундқа тең ... ... ... ... ... пайдалана отырып, ( яғни Гейгер-
Мюллер санауышының арқасында ) иондаушы сәулелердің ... және ... ... ... ... .

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Газ разрядты санауыштар және олардың көмегімен радиациялық сәулелерді тіркеу41 бет
Иондаушы сәулелердің бағыттарын анықтау тәсілі27 бет
3D studio MAX көмегімен объектілерді модельдеу21 бет
DreamWeaver, MySQL бағдарламаларының көмегімен Евросеть деректер қорының бағдарламасын құру18 бет
HTML тілі көмегімен Web-парақтарды жасау технологиялары21 бет
HTML-тілінің көмегімен Web-бетті қалыптастыру12 бет
Microsoft Word мәтіндік процессорының көмегімен мәтіндік құжаттарды даярлау5 бет
Uster приборының көмегімен иіру процесін ұйымдастыру7 бет
Web-технологиялар көмегімен html пәні бойынша электронды оқулық68 бет
Алматы қаласы мемлекеттік сәулет-құрылысы80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь