Геморрагиялық қызбалар


Син.: Геморрагиялық қызба (қазақша), геморрагические лихорадки (орысша), febris haemorrhagical (лат).
Геморрагиялық қызбалар – бір топ жедел өтетін вирусты зооноэ аурулары. Жұғу жолдары әртүрлі жүретін, кенет көтерілген қызу мен интоксикацияның үстіне барлық денеге тараған капилляротоксиноз бен геморрагиялық синдромның дамуымен сипатталады.
Қазіргі уақытта адамдарда 13 геморрагиялық қызбалары болатыны белгілі, олардың көбі тропикалық аймақтар үшін эндемиялық аурулар. Қазақстанда, Конго-Қырым, Омбы және бүйрек синдромды геморрагиялық қызбалары бар. Геморрагиялық қызбалар қоздырушылары арбовирустардың экологиялық тобына ареновирус және филовирустарға жатады. Геморрагиялық қазбалар - табиғи – ошақтық жұқпалы аурулар. Қоздырушылардың негізгі көздері – приматтар, кемірушілер мен ірі қара және ұсақ малдар, кенелер т. б. Бұлардың организмінде үнемі жүретін латентті инфекция ошақта қоршаған ортаның жеткілікті ластануын қамтамасыз етеді. Кейбір жағдайда инфеция антропонозды болып өтуі де мүмкін.
Геморрагиялық қызбаның жұғу механизмі де әртүрлі: арбовирусты геморрагиялық қызбаларда трансмиссивті: ареновирустық геморрагиялық қызбаларда – аэрогенді, алиментарлық, қарым-қатынас жолдарымен, геморрагиялық қызбалардың қоздырушысы кейбірде параэнтералды жолменде жұғуы мүмкін. Адамдардың геморрагиялық қызбалармен ауруға бейімділігі өте жоғары. Өзінің атқаратын жұмысына қарай, жануарлар мен жабайы табиғат құрылыстарына ағаш дайындағанда, геологтардың, ауыл шаруашылық жұмысшылары және т. б. тығыз байланысты адамдардың ауыру қаупі өте жоғары. Аурудың ауыр түрі инфекция ошағына бірінші рет болған адамдарда жүреді. Тұрғылықты халықта жеңіл және субклиникалық геморрагиялық қызба түрі көп

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




ГЕМОРРАГИЯЛЫҚ ҚЫЗБАЛАР

Син.: Геморрагиялық қызба (қазақша), геморрагические лихорадки (орысша),
febris haemorrhagical (лат).
Геморрагиялық қызбалар – бір топ жедел өтетін вирусты зооноэ аурулары.
Жұғу жолдары әртүрлі жүретін, кенет көтерілген қызу мен интоксикацияның
үстіне барлық денеге тараған капилляротоксиноз бен геморрагиялық
синдромның дамуымен сипатталады.
Қазіргі уақытта адамдарда 13 геморрагиялық қызбалары болатыны
белгілі, олардың көбі тропикалық аймақтар үшін эндемиялық аурулар.
Қазақстанда, Конго-Қырым, Омбы және бүйрек синдромды геморрагиялық
қызбалары бар. Геморрагиялық қызбалар қоздырушылары арбовирустардың
экологиялық тобына ареновирус және филовирустарға жатады. Геморрагиялық
қазбалар - табиғи – ошақтық жұқпалы аурулар. Қоздырушылардың негізгі
көздері – приматтар, кемірушілер мен ірі қара және ұсақ малдар, кенелер
т. б. Бұлардың организмінде үнемі жүретін латентті инфекция ошақта
қоршаған ортаның жеткілікті ластануын қамтамасыз етеді. Кейбір жағдайда
инфеция антропонозды болып өтуі де мүмкін.
Геморрагиялық қызбаның жұғу механизмі де әртүрлі: арбовирусты
геморрагиялық қызбаларда трансмиссивті: ареновирустық геморрагиялық
қызбаларда – аэрогенді, алиментарлық, қарым-қатынас жолдарымен,
геморрагиялық қызбалардың қоздырушысы кейбірде параэнтералды жолменде
жұғуы мүмкін. Адамдардың геморрагиялық қызбалармен ауруға бейімділігі
өте жоғары. Өзінің атқаратын жұмысына қарай, жануарлар мен жабайы
табиғат құрылыстарына ағаш дайындағанда, геологтардың, ауыл шаруашылық
жұмысшылары және т. б. тығыз байланысты адамдардың ауыру қаупі өте
жоғары. Аурудың ауыр түрі инфекция ошағына бірінші рет болған
адамдарда жүреді. Тұрғылықты халықта жеңіл және субклиникалық
геморрагиялық қызба түрі көп кездеседі. Геморрагиялық қызбамен
ауырғандардың өлімі 1-5 тен 50-70 пайызға дейін жетеді.

БҮЙРЕКТІК СИНДРОМДЫ ГЕМОРРАГИЯЛЫҚ ҚЫЗБА

Бүйректік синдромды геморрагиялық қызба (ҒЛПС, БСГҚ) жоғарғы дене
қызуымен, жалпы интоксикациямен, геморрагиялық синдроммен өтетін және
бүйректі нефроза – нефрит түрінде зақымдайтын жедел вирусты табиғи
– ошақты ауру.
Тарихи деректер: 1913 жылдан бастап Қиыр Шығыс аудандарында бұл
ауру әр түрлі атпенен (Манчжурия гастриті, геморрагиялық нефрозо-
нефрит, Конго қызбасы т. б.) тіркеле бастаған; 1940 жылдары
жүргізілген күрделі зерттеулердің нәтижесінде геморрагиялық қызбаның
қоздырушысы вирус ткані, эпидемологиялық заңдылығы мен клиникалық
ағымның негізгі ерекшеліктері анықталды. ГҚБС 1950 жылдары Ярославл,
Калинин, Тула, Ленинград, Москва облыстарында, Оралда, Поволжьеде
бары анықталды. Оған ұқсас аурулар Скандивания, Маньчжурия, Кореяда
кездесті. Америка зерттеушілері Г. Ли мен П. Ли Кореяда 1976 жылы
(Apodemus agrarius) дейтін кемірушілерден, ал 1978 жылы ауру адамнан
вирусты бөліп алды.
ДДҰ-дың ғылыми тобының 1982 жылғы шешімі бойынша аурудың әр
түрлі варианттары біріктірілген “бүйректік синдромды геморрагиялық
қызба” деп аталды.
Этиологиясы. Геморрагиялық қызбаның бүйректік синдромының (ГҚБС)
қоздырушысы – Hantaan (Hantaan, Pumela т.б.) pyuna Bunyaviridae тұқымына,
диаметрі 85-110 нм, сфералық РНК-сы бар вирустарға жатады. 5 серовары бар.
Вирус Ханта сыртқы ортаға тұрақты.
Эпидемиологиясы. СГК – табиғи-ошақты вирус. Қазақстан территориясында
вирус резервуары болып кеміргіштердің 16 түрі, құрт қоректі жануарлардың 4
түрі бар. Бұлардың көбінде латентті инфекция түрі болып, жануарлар өлетін
энзоотиялар әредік кездеседі. Вирустар сыртқы ортаға кеміргіштердің
зәрінен, нәжісінен, кейде сілекейлерінен тарайды. Жануарлар арасында гамаз
кене, бүрге арқылы трансмиссивті жұғу жолымен тарайды. Кеміргіштерден
адамға шынайы немесе лабораториялық жағдайда шаң ауа, алиментарлы және
қатынас жолдармен жұғады. ГКБС ауру адамнан-адамға жұққаны байқалмаған.
Ауру көбінесе бірен-саран адамға, әредік жағдайда топтаған кісілерге
жұғады. Бұл аурудың табиғи ошақтары белгілі кемірушілер, жақсы өмір сүретін
ландшафты-географиялық зоналарда орналасқан, олар: су жағасы аудандарында,
орманды далада, қалң шөпті ылғалды ормандарда. Аурудың өзіне нақты мерзімі
бар: аурудың ең жиі жұғатын уақыты мамырдан бастап, қазан, желтоқсан
айлары. Оның ішінде кеміргіштердіңң саны өсіп көбеюімен, кісілердің орман
аралап, шөп шауып балық аулауына байланысты шілде-қыркүйек айларында
геморрагиялық қызбалар аурулары тым көп кездеседі. Ал, қараша-желтоқсанда
тышқандар жылы үйлерге паналағанда ауру жұқтыруы мүмкін.
Көбінесе ауыл (аңшылар, дала жұмыскерлері, ағаш дайындаушылар)
тұрғындары, оның ішінде 16-50 жастағы ер адамдар ауырады. Қала тұрғындары
дем алыс уақытында (орманға барғанда, дем алыс үйлерінде болғанда)
тышқандармен зерттеу жұмыстарын жүргізгенде ғана ауру жұқтыруы мүмкін.
Ауырғанда тұрақты иммунитет пайда болады. Қайталап ауыру өте сирек
кездеседі.
Патогенез және патологиялық анатомиясы. Зақымдалған тері мен кілегей
қабықша арқылы адам организміне енген вирус МФЖ клеткаларында өткен
репликациясынан соң қанға жайылады. Вирусемия фазалы дамиды, онымен жалпы
интоксикация симптомдары білініп, аурудың бірінші кезеңі басталады. Вирус
вазотроптық әсерімен тікелей қан тамырларының қабырғаларын зақымдайды.
Гиалуронидазаның белсенділігі көтеріліп қан тамырларының қабырғаларының
негізгі заттарының деполяризациясынан және гистамин сияқты заттардың
бөлінуінен каллекреин жүйесінің қозуынан оның өткізушілігін күшейтіп қан
тамырларының зақымдалуын одан әрі күшейтеді. Капиллярротоксикоздың дамуында
иммунды комплекстің де үлкен әсері болады. Микроциркуляцияны зерттейтін
вегетативтік орталықтар зақымдалады.
Қан тамырлар қабырғасының зақымдалуы салдарынан плазмарея дамиды,
айналымдағы қан мөлшері азаяды, қан тұтқырлығы жоғарылағандықтан
микроциркуляция бұзылып, микротромбалар құрылуына әкеп соғады. Капиллярлы
өткізушілігінің үлкеюі қан тамырлары ішіндегі жалпылай қан ұюына қосылып
геморрагиялық бөртпе мен қансырау (қан кету) көріністерімен геморрагиялық
синдром дамиды.
Бүйректегі өзгерістер өте көп. Вирустардың бүйрек тамырларына және
микроциркуляторлық бұзылыстар серозды геморрагиялық ісік дамытады. Ісік
түтікшелерді, жинағыш түтіктерді қысып дескамативті нефроз дамуына әкеп
соғады. Шумақтық фильтрация азаяды, түткішедегі реабсорбция бұзылып
олигурия, көптеген протеинурия, азотемия дамиды және электролиттердің теңбе-
теңдігі бұзылып қышқыл-сілті негізі ацидозға қарай ығысады.
Эпителийлердің жаппай десквамациясы және фибриндердің түтікшелерге тұнып
жабысуы сегменттерде болатын обструктивтік гидронефрозға әкеп соғады. Қан
айналымындағы және базальдық мембранаға жабысқан иммунды комплекстерге
және аутоантигендердің қасиетіне ие болған белоктарға қарсы пайда болған
аутоантителалар бүйректі зақымдайды.
Өлгендердің ішкі органдарында дистрофикалық процестер, серозды-
геморрагиялық ісік және қан құйылу байқалад. Аса көп өзгерістер бүйректе:
олардың көлемі үлкейген, былжырап, босаңсыған. Сыртқы қапшылығы тез
сыпырылады, оның астында ұйыған қан. Қыртыстық заты бозарған, кескен жерде
қопсып көтеріледі. Ми қабаты қоңырқай қызыл, пирамидкаларымен
лихорадкаларда көптеген қан құйылған, некрозға ұшыраған жерлері кездеседі.
Микроскоппен зерттегенде зәр жүретін түтікшелер кеңейген, оның іші
цилиндрге толған, жинағыш түтіктер көбінесе жаншылып қалған. Шумақтың
капсулалары кеңейген, кейбір шумақтарда дистрофиялық және некроздық
өзгерістер бар. Түтікшелерде және зәр жиналатын қуықта қан құйылып,
деструктивті өзгерістермен қысылып, іші цилиндрге толуымен оның қуыстары
бітіп қалған. Эпителийлер өзгеріп, қабыршақтанған. Барлық ішкі мүшелерде,
ішкі бездерде (бүйрек үсті, гипофиз) және вегетативтік ганглияларды жалпы
дистрофикалық өзгерістер байқалады.
Иммундық реакциялардың дамуының әсерінен (Jg және Jg G титрлері өсуі,
лимфоциттердің белсенділігінің өзгеруі) процестерінің арқасында бүйректегі
өзгерістерде қайта бастайды. Түтікшелердің реабсорбциялық қабілетінің
төмендеуінен және азотемияның азаюынан полиурия пайда болады. Бүйректің
функциясы біртіндеп 1-4 жыл ішінде қалпына келеді.
Клиникалық көрінісі. БСГ-дың симптомдары: жоғары қызу, гиперемия және
беттің торсиусы аурудың 3-4-ші күні геморрагиялық синдром пайда болады, ал
бүйректің қызметі нашарлайды, сондықтан блигоурия, массивті протеинурия мен
азотемия байқалады, ақырында полинурияға әкеледі.
Ауру кезеңдік және әралуандық клиникалық варианттармен сипатталады, яғни
абортивті лихорадкалық формаларының массивті геморрагиялық синдром мен
жедел бүйрек жетіспеушілігі түріндегі ауыр ағыммен жүреді.
Жасырын кезеңі 4-тен 49 күнді, ал көбінесе 2-3 аптаны құрайды. Ауру
ағымында тағы 4 кезең болады: 1) қызбалық (аурудың 1-4 күні), 2)
олигуриялық (4-12-ші күн), 3) полиуриялық (8-12 ден 20-24 күн), 4)
реконвалесценция
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Геморрагиялық Қырым-Конго қызбасы вирусы
Геморрагиялық синдромы кездесетін ауруларда және тромбоэмболиялық асқынулар
Қызба ауруы
Қазақстан Республикасы халқының арасындағы инфекциялық, паразиттік аурулар жағдайларын тіркеу, есепке алу, сондай-ақ олар бойынша есептілікті жүргізу ережесі
Жұқпалы аурулар туралы түсінік және алдын алу шаралары дезинсекция және дератизация жүргізу түрлері мен әдістері. Халықтың карантин және обсервация кезіндегі жүріс-тұрыс тәртібі. Халықтың табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар кезіндегі іс – әрекеттері
Эпидемиологиялық диагноз қоюдағы қателерді талдау
Қызба патогенезі және қызба сатылары
Вирустар. Вирустардың морфологиясы және биохимиясы
Балалардың бас ми инсульті кезіндегі гемостаздың бұзылысы және оның үстемелі емі
Шошқа тілмесін зерттеу
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь