Шикізат, өнімдер мен материалдар

Кіріспе
1. Шикізат, өнімдер мен материалдардың қысқаша сипаттамасы
2. Процестің теориялық негіздері
3. Зерттеу сызбасын және өту параметрлерін таңдау және негіздеу. Сызба сипаттамасы
3.1. Лампалық әдіспен күкірт құрамын анықтау
3.2. Потенциометриялық әдіспен күкіртті қосылыстарды анықтау
4. Зерттеуге қажетті жабдықтарды таңдау және негіздеу
5. Қондырғыдағы қауіпсіздік шаралары және еңбекті қорғау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Мұнай - көмірсутектер қоспасы болатын, жанатын майлы сұйықтық; қызыл-қоңыр, кейде қара түске жақын, немесе әлсіз жасыл-сары, тіпті түссіз түрі де кездеседі; өзіндік иісі бар; жерде тұнбалық қабатында орналасады; пайдалы қазбалардың ең маңызды түрі.
Негізінен алғанда көмірсутектерінен (85 % -ға дейін) тұратын бұл заттар дербес үйірімдер шоғыры түрінде жекеленеді: метанды, нафтенді және ароматты (хош иісті) тізбектер. Оның құрамында оттегі, азот, күкірт, асфальтты шайыр қосындылары да кездеседі.
Мұнайдың түсі қызғылт, қоңыр қошқыл, кейде ол ашық сарғыш түсті, ақшыл болып та келеді. Мысалы, Әзірбайжанның Сурахана алқабында ақшыл түсті мұнай өндіріледі. Мұнай судан жеңіл, оның меншікті салмағы 0,65-0,95 г/см3. Мұнай өз бойынан электр тоғын өткізбейді. Сондықтан ол электроникада изолятор (айырушы) ретінде қолданылады. Осы кезеңде мұнай құрамынан екі мыңнан астам халық шаруашылығына керекті заттар алынып отыр: бензин, керосин, лигроин, парафин, көптеген иіссу түрлері, кремдер, парфюмериялық жұмсақ майлар, дәрі-дәрмектер, пластмасса, машина дөңгелектері тағы басқа. Ол қуатты әрі арзан отын — бір тонна мұнай үш тонна көмірдің, 1,3 тонна антрациттың, 3,3 тонна шымтезектің қызуына тең.
Көмірсутектермен қатар мұнай құрамында тағы басқа заттар да бар. Мырышы бар - H2S, меркаптандар, моно- және дисульфидтер, тиофендер мен тиофандар полициклдіктермен бірге т.б. (70-90% қалдық өнімдерде шоғырланады); азотты заттар – негізінен пиридин, хинолин, индол, карбазол, пиррол және порфириндер (үлкен бөлігі ауыр фракциялар мен қалдықтарда шоғырланады) гомологтары; қышқылды заттар – нафтен қышқылы, фенолдар, смолалы-асфальтты т.б. заттар (әдетте жоғары қайнайтын фракциларында кездесетін). Элементтік құрамы (%): С – 82-87, Н – 11-14,5, S – 0,01-6 (сирек – 8-ге дейін), N - 0,001—1,8, O — 0,005—0,35 (сирек – 1,2-ге дейін) және т.б. Барлығы мұнай құрамында 50-ден аса элементтер табылған. Мысалы, жоғарыдағылармен қоса V(10-5 — 10-2%), Ni(10-4-10-3%), Cl (іздерінен бастап 2•10-2%-ға дейін) т.с.с. Әр зат әр кен орнында әр мөлшерде кездесетіндіктен орташа химиялық қасиетттер жайлы тек шартты түрде ған аайтуға болады.
Мұнай дүние жүзілік жанар-жағар май-энергетикалық балансында орасан зор үлеске ие: оның адамзат пайдаланатын қуат көздері ішінде 48% алады. Болашақта бұл көрсеткіш мұнай өндірудің қиындай беруінен, және атом және басқа қуат көздерін пайдалануының өсуінен кеми береді.
Химия мен мұнай-химия өнеркәсіптерінің қарқынды дамуына байланысты мұнайға деген сұраныс жанар-жағар майлар үшін ғана емес, синтетикалық каучук, синтетикалық талшықтар, пластмасс, жуу құралдарын, пластификатор, бояғыштар т.б. (әлемдік өндірістің 8%-нан астамы) өндіру шикізат көздері үшін өсуде. Осыларды шығаруға бастапқы заттар ретінде көп қолданылатындар: парафиндік көміртектер – метан, этан, пропан, бутан, пентан, гексан, және жоғарымолекулярлықтар (10-20 атомды молекулалы
1. Интернеттік деректер
2. Эрих В.Н., Расина М.Г., Рудин М.Г.. Химия и технология нефти и газа. – Л.: Химия, 1985
3. Дияров И.Н., Батуева И.Ю., Садыков А.Н., Солодова Н.Л.. Химия нефти. Руководство к лабораторным занятиям. – Л.: Химия, 1990
4. Шувалов Г.В. Прибор для определения соединений серы в нефтепродуктах // Материалы 6-й Международной конф. “Актуальные проблемы электронного приборостроения АПЭП –2002”: Сб. тр. – Т. 3. – Новосибирск, 2002.
        
        Мазмұны
Кіріспе
* Шикізат, өнімдер мен материалдардың қысқаша сипаттамасы
* Процестің теориялық негіздері
* Зерттеу сызбасын және өту ... ... және ... ... ... ... ... күкірт құрамын анықтау
+ Потенциометриялық әдіспен күкіртті қосылыстарды анықтау
* Зерттеуге қажетті жабдықтарды таңдау және негіздеу
* Қондырғыдағы қауіпсіздік шаралары және ... ... ... ... - көмірсутектер қоспасы болатын, жанатын майлы сұйықтық; қызыл-қоңыр, кейде қара түске жақын, немесе әлсіз жасыл-сары, тіпті түссіз түрі де ... ... иісі бар; ... ... ... ... ... қазбалардың ең маңызды түрі.
Негізінен алғанда көмірсутектерінен (85 % -ға дейін) тұратын бұл заттар дербес ... ... ... ... ... ... және ароматты (хош иісті) тізбектер. Оның құрамында оттегі, азот, күкірт, асфальтты шайыр қосындылары да кездеседі.
Мұнайдың түсі қызғылт, қоңыр қошқыл, кейде ол ашық ... ... ... ... та ... ... Әзірбайжанның Сурахана алқабында ақшыл түсті мұнай өндіріледі. Мұнай судан жеңіл, оның меншікті салмағы 0,65-0,95 г/см3. Мұнай өз бойынан электр тоғын ... ... ол ... ... (айырушы) ретінде қолданылады. Осы кезеңде мұнай құрамынан екі ... ... ... ... ... заттар алынып отыр: бензин, керосин, лигроин, парафин, көптеген иіссу түрлері, кремдер, парфюмериялық жұмсақ майлар, дәрі-дәрмектер, ... ... ... тағы басқа. Ол қуатты әрі арзан отын -- бір тонна мұнай үш тонна көмірдің, 1,3 тонна ... 3,3 ... ... қызуына тең.
Көмірсутектермен қатар мұнай құрамында тағы басқа заттар да бар. Мырышы бар - H2S, ... ... және ... ... мен ... ... бірге т.б. (70-90% қалдық өнімдерде шоғырланады); азотты заттар - ... ... ... индол, карбазол, пиррол және порфириндер (үлкен бөлігі ауыр фракциялар мен қалдықтарда шоғырланады) гомологтары; ... ... - ... ... ... ... т.б. заттар (әдетте жоғары қайнайтын фракциларында кездесетін). Элементтік құрамы (%): С - 82-87, Н - 11-14,5, S - 0,01-6 ... - 8-ге ... N - 0,001 -- 1,8, O -- 0,005 -- 0,35 ... - 1,2-ге ... және т.б. ... мұнай құрамында 50-ден аса элементтер табылған. Мысалы, жоғарыдағылармен қоса V(10-5 -- 10-2%), ... Cl ... ... ... дейін) т.с.с. Әр зат әр кен орнында әр мөлшерде кездесетіндіктен орташа химиялық қасиетттер жайлы тек шартты түрде ған ... ... ... ... ... ... ... орасан зор үлеске ие: оның адамзат пайдаланатын қуат көздері ... 48% ... ... бұл көрсеткіш мұнай өндірудің қиындай беруінен, және атом және ... қуат ... ... ... кеми ... мен ... ... қарқынды дамуына байланысты мұнайға деген сұраныс жанар-жағар майлар үшін ғана емес, синтетикалық каучук, синтетикалық талшықтар, пластмасс, жуу құралдарын, пластификатор, бояғыштар т.б. ... ... ... ... ... шикізат көздері үшін өсуде. Осыларды шығаруға бастапқы заттар ... көп ... ... ... - ... ... пропан, бутан, пентан, гексан, және жоғарымолекулярлықтар (10-20 атомды молекулалы көміртектер), ... ... ... - ... ... ... ацетилен.
Мұнай өнімдері - көмірсутектер мен олардың туындыларының қоспасы; ... мен ... ... ... жеке химиялық қосылыстар. Мұнай өнімдері отын, майлар, битумдар, ауыр көмірсутектер және әр түрлі мұнай өнімдері сияқты негізгі ... ... Отын ... ... өнімдеріне көмірсутекті газдар мен бензин, лигроин, керосин, дизель отыны, мазут, т.б. ... ... ... ... ... ... жөнінен табиғи газдарға жатады. Мұнайға серік газдар химиялық өңдеуге арналған және жеке көмірсутектер - ... ... ... т.б. бөлініп алынады. Ал олардын қанықпаған көмірсутектер алады. Мұнай - молекулалық массалары әр түрлі, қайнау ... да ... емес ... ... ... ... арқылы оны жеке фракцияларға(дистиляттарға бөледі, мұнайдың құрамында С5 - Сn көмірсутектері бар және ... ... ... ... ... С8 -С14 көмірсутектері болатын 150-200°С аралығында қайнайтын лигроин, құрамында С12-С18 көмірсутектері болатын және ... ... ... ... алады, бұлардан кейін газойль алынады. Бұның бәрі - ашық түсті мұнай ... ... ұшақ пен ... ... ... үшін жанармай ретінде қолданылады. Лигроин трактор үшін жанармай болады. Керосин - трактор, реактивті ұшақтар мен зымырандардың ... Ал ... ... ... ... Мұнайдан ашық түсті өнімдерді бөліп алғаннан кейін қара түсті тұтқыр да қоймалжың сұйықтық қалады, ол - ... ... ... ... мазуттан автотрактор майы, авиация майы, дизель майы, т.б. ... ... ... өңдеп жағрмай алумен қатар оны химиялық әдіспен өңдеу арқылы бензинге айналдыруға болады, бу ... ... ... отын ... пайдаланылады. Мұнайдың кейбір сорттарынан қатты көмірсутектер қоспасы - парафиндер алынады; Қатты және ... ... ... вазелин алады. Табиғи газ - жер қойнауында анаэробты органикалық заттарндың ыдырауынан пайда болған газдар қоспасы.
Әр түрлі мұнай ... ... ... күйе, мұнай пиролизінің әр алуан өнімдері (бензол, толуол, ксилол, т.б.), асидолдар, деэмульгаторлар, хлорпарафиндер, т.б. ... ... ... ... ... және ... ... байланысты бағаланады.
Курстық жұмыстың мақсаты, мұнай және мұнай өнімдерінің ... ... ... ... ... ... анықтау. Мұнай және мұнай өнімдеріндегі күкіртті қосылыстарды анықтау әдісін жобалау.
* ... ... мен ...
қысқаша сипаттамасы
Барлық мұнайлар құрамдарында күкiрт болады. Абсолютті күкіртсіз мұнайлар жоқ. Негiзiнде мұнайлардағы жалпы күкiрттiң мөлшері жүздік үлестен 8%-ға және 14%-ға ... жете ... ... ... ол мынаны құрайды, %: манғышлак - 0,2, шаим - 0,5, ромашкинск - 1,8, ... - 8,0. ... ... ... бір ... ... - ... күкірттің жоғары мөлшері 2,8-5,4%. деген ұғым ... ... ... ... яғни бос, ... ... сульфидті, дисульфидті, тиофенді және қалдық мұнай қосылыстарындағы күкірттердің мөлшерін білдіреді.
Кесте1
Әртүрлі мұнайлардағы күкіртті органикалық қосылыстардың топтық құрамы
Кен орны
Жалпы күкірт ... ... ... ... ... ... ... (АҚШ)
Усинск
Тереклинск
Оренбург
Батыс-Сургут
Арлан
Гейдельберг (АҚШ)
Санта-Мария (АҚШ)
0,58
0,96
1,02
1,11
1,45
1,85
2,07
2,27
2,33
3,00
3,05
3,75
4,99
28,6
11,4
70,0
100
89,0
52,5
100
81,8
84,5
68,5
76,17
80,3
58,2
3,0
15,0
30,0
Ізі
11,0
24,6
Ізі
8,8
7,2
31,5
23,6
19,5
41,6
45,9
73,6
0
0
0
15,3
0
9,07
8,3
0
0,23
0
0,20
22,5
0
0
0
0
7,4
0
0
0
0
0
0,2
0
Күкіртке элементтік талдау SO2 және SO3 дейінгі күкірттен тұратын қосылыстарды тотықтыруға негізделген.
Қазіргі физика-химиялық әдістердің зерттеулері 500°C-қа дейінгі ... ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді. Осы уақытта мұнай құрамында күкіртсутегі мен бос күкіртті қоса 250-ден жоғары күкіртті қосылыстар анықталған. Күкіртсутегі ... ... ... болады және жоғары күкіртті мұнайларда оның массалық үлесі 0,02% құрайды. Күкіртсутегі - лабораториялық және өндірістік шарттарда жұмыс кезінде ... ... ... ... талап ететін күшті у.
Мұнайда бос күкірт еріген немесе коллоидты күйде болады. Әдетте оның мұнайдағы ... ... ... ... ... ... құрамында бос күкірт мөлшері көп мұнайлар да кездеседі. Мысалы, Этсель (Германия) кен орнының мұнайында оның массалық ... 0,48%, ... (АҚШ) кен ... ... 1,31% ... Бос ... таза ... улы емес.
Соңғы жылдары масс-спектроскопияны қолдану нәтижесінде орташа және ... ... ... ... батыс-сургут, самотлор, оңтүстік-өзбек, хаудаг, оренбург, усин, ярег және басқа мұнай фракциялары құрамыда сульфидтер мен тиофендер теңестірілген. Сульфидтер келесі қосылыстар ретінде ... ... ... ... ... ... ... тиаиндандар, фенилсульфидтер, дибензотиофандар және т.б. тиофенді структуралар - алкилтиофендер, циклоалканотиофендер, ... ... ... ... тиенофенантрендер.
Жоғары күкіртті мұнайларды, газконденсаттарды және табиғи битумдарды қыздыру кезінде тұрақсыз күкіртті қосылыстар таралу нәтижесінде күкіртсутегі, ... және ... ... және ... ... ... минималды температура мұнайдың термотұрақтылығының алдыңғы белгісі болып табылады. 100 г мұнайды 300°C температурада 1 ... ... ... ... ... бөлінген күкіртсутегі мен тиолды күкірттің мөлшерін мұнайдың күкіртсутегі саны деп атайды.
Күкіртті қосылыстар - ... ... ... Олар ... ... ... және ... процестеріне теріс әсер етеді және мұнай өнімдеріне түсе отырып, олардың эксплуатациялық қасиеттерін нашарлатады (қондырғыда коррозияны тудырады, қоршаған ... ... және ... ... ... қолданылуының мүмкіндігін төмендетеді. Жыл сайын мұнай өнімдерін (мазут, мотор отыны) жаққанда SO2-нің атмосфераны ластауы бойынша дүниежүзілік шығысы 8000 ·104 т ... ... ... ... ... мөлшері қатаң бақыланады. Автомобиль бензиндерінде жалпы күкірттің ... ... ... ал ... ... 0,05% ... болмауы тиіс. Осы кезде бензин құрамында тиолды күкірттің мөлшері 0,01% өспеуі тиіс. Бензиндердің құрамында күкіртсутегі мөлшері ... ал бос ... ... ... ... болса, олардың коррозиялық активтілігі байқалмайды. Бұл жағдайда бензин үлгісі сымды пластинкада теріс нәтиже береді. Бензинде ... ... көп ... сайын двигательде күйе мөлшері артады:
Күкірттің массалық үлесі, % 0,046 0,100 0,200 ... ... г 1,90 2,93 4,26 ... ... ... жалпы күкірт мөлшері 0,05-0,25% шектеледі.
Дизельдік отындарда күкірттің жалпы массалық үлесі 0,5%-дан аспауы тиіс, осы кезде тиолды ... ... 0,01% ... ... ... ... ... себебінен дизельдік отынның тозуға қарсы қасиеттерін нашарлатады. Тиолдардың коррозиялық активтілігін сульфоқышқылға дейін тотығумен ... ... ... ... ароматты тиолдарда байқалады, ал төмені - алифатты тиолдарда.
Дегенмен, ірі өнеркәсіп ... ... ... 100 жыл бойы ... ... бері ... ... селективті жою процестері анықталмады. Мұнайды өңдеу процестерінде күкіртті қосылыстар көмірсутегі ... ... ... сапа мен ... ... ... Осы ... күкірттің көп мөлшері қалдық фракцияларда концентрленеді. Қазіргі кезде көмірсутекті фракцияларды күкіртті қосылыстардан тазалау үшін мұнай ... ... ... ... ... ... мен таза дистилляттарды күкіртсутегіден және тиолдардан негіздік ... ... ... ... ... мен ... аминді тазарту;
* бос күкірт ала отырып, қышқыл газдарды (Н2S+СО2) өңдеу үшін ... ... ... ... тазарту,
* май фракцияларын еріткіштермен селективті тазарту;
* дистиллятты фракцияларды (бензин, керосин, реактивті және дизельдік отын, вакуумды газойль) гидротазалау;
* майлар мен парафиндерді ... ... ... мен ... тазарту процестері өнеркәсіптік масштабтарда тек қана күкіртті, күкіртсутегіні және ... жою үшін ... ... ... ... және ... ... күкіртті қосылыстарды әртүрлі сандық және сапалық талдау тәсілдері өнделген және қолданылады. Сапалық талдау әдісі ең алдымен күкірсутегі, тиол және бос ... ... ... ... ... ... Лабораториялық практикада сапалық әдістердің ішінен белсенді күкіртті қосылыстарды анықтауда сымды пластинкадағы үлгі, яғни дәрігерлік деп аталатын үлгі кең қолданыс ... ... үлгі ... ... ... және тиолдарды анықтауға, көбінесе бензиндер үшін қолданылады.
Дәрігерлік үлгіге талдау мұнай өнімін ... ... және ... ... ... ... араластыруға негізделеді. Осыдан егер анализге түсетін мұнай күкіртсутегіден ... ... онда қара ... ... ... сульфиді түзіледі:
Nа2РbО2 +Н2S = РbS + 2 NаОН.
Дәрігерлік үлгі өте сезімтал және күкіртті 0,0006% мөлшерде де анықтай алады.
Тиолдар натрий ... ... ... ... әрекеттеседі:
Nа2РbО2 +2RSН = (RS)2Рb + 2 NаОН.
Осыдан анализге қатысатын ... ... ... ... ... қара ... боялады.
Күкіртсутегі мен бос күкіртті анықтау үшін мысты пластинка үлгісін қолданады. Күкіртті коррозия нәтижесінде мұнай және мұнай ... ... ... реактивті отын, дизельдік отын, май) сымды пластинка температура жоғарылағанда белгілі бір уақыт аралығында ашық-күлгіннен қара түске ... ... ... ... 100°C ... ... ... пластинкада ашық сары-қызғылт түстің пайда болуы мұнай өнімінде ... мен ... бар ... ... ескерген жөн.
Мұнай өнімдерінде бос күкірттің болуын металл сынап, кетоспирттер, талданатын үлгідегі пиридин ерітіндісіне негіз әсерімен анықтаға болады.
Күкіртті ... ... және ... ... ... ... ... газсұйықтық пен сұйық-сұйық хроматография, полярография, потенциометрлік пен амперметрлік титрлеу, УФ-, ИҚ- мен ЯМР-спектроскопия, масс-спектроскопия әдістері жатады.
Полярографиялық талдау әдісі көмегімен мұнай және ... ... бос, ... ... ... және ... күкіртті анықтауға болады.
Мотор отындарындағы күкіртсутегі және тиолды күкіртті ГОСТ 17323-71 бойынша диаминкүміс нитратымен ... ... ... ... ... ... ... отындағы бос күкірттің мөлшерін сапалы анықтауға болады.
Жалпы күкіртті талдау әдісін екі класқа бөледі: химиялық және физикалық.
Физикалық талдау әдістерінен ... ... ... (РФА) және ... (РРМ) ... атап өткен жөн. НАА нейтрондардың сәуле түсірілетін сынақтар ядросымен өзара әрекеттесуіне негізделген. Бұл әдіспен күкіртті анықтау шегі 5·10-2% тең. РРМ ... жұту ... ... ... концентрациясына белгілі тәуелділігінде рентген сәулелерін жұту мөлшері жатады. РРМ әдісін массалық үлесі 0,25% мұнай және мұнай өнімдерін талдау үшін қолдануға ... ... ... аз ... ... әдіс қалыпты қателіктер (жоғары нәтиже алынады) жібереді. Талданатын мұнай өнімінде 0,5-2,0% күкірт болған ... ... дәл ... ... ... ... ... шегі 1·10-2% тең. НАА мен РРМ әдістерінің кемшілігі лабораториялық бөлменің арнайы қондырғыларын қажет ететін радиациялық ... ... - ... ... флюоресценттік нұсқасы. РФА кезінде рентгенді флюоресценция кванты ағынын ... НАА мен РРМ ... ... РФА ... артықшылығы салыстырмалы қарапайым және төменгабаритті аппаратура болып табылады. РФА әдісі қатты үлгі сияқты сұйық үлгілерді де ... ... ... шегі 5·10-3% тең. ... ... жүру ұзақтығы 1 мин, үлгіні дайындау уақытымен 20-25 мин болады. РФА кемшілігі - ... ... ... ... ... ... ең көп ... тотықтыру әдістері. Бұл олардың салыстырмалы қарапайымдылығымен, мүмкіншіліктерімен және жоғары дәлдігімен ерекшеленеді. Тотықтыру әдістерінде мұнай және ... ... ... ... ... конструкциялы құрылғыларда (лампада, калориметриялық бомбада, кварцті құбырда, тиглде, диоксанды ... ... жағу ... ... Тотықтырғыш ретінде ауа, оттегі, марганец диоксиді қолданылады. Жағу әдісі ... ... ... барлық күкіртті қосылыстарын жағу реакциясы жатады.
Курстық жұмыста күкіртті анықтаудың ... ... ... мен ... әдіс ... ең ... яғни ... талдау әдісі таңдалды. Бұл таңдалған әдіс дәлдігі жоғары көп қолданыстағы әдіс болып табылады.
* ... ... ... мұнайда және мұнай өнімдерінде кең таралған гетероэлемент болып табылады. Оның мұнай құрамындағы мөлшері 5-6%-ке дейін, 14%-ға ... ... ... мен газ ... ... ... ... меркаптандардан, сульфидтерден және ашық тізбекті дисульфидтерден, күкірттен, күкіртсутектен, циклді және гетероциклді қосылыстар мен олардың гомологтарынан тұратын күрделі қоспа.
342902156460Күкірт. Күкірт ... Sulfur), S - ... ... ...... ... ... атомдық номері - 16, атомдық массасы - 32,06. ... 4 ... бар. ... ... ... ... 6 изотопы белгілі.
Күкірттің жер қыртысындағы салмақ мөлшері 0,05%, теңіз суында 0,08 - 0,09%. ... ... ... 2000 жыл ... ... болған.
Қалыпты жағдайда күкірт сары түсті, бейметалл. Табиғатта бос күйінде және сульфидті (мыс, пирит, галенит, антимонит, т.б.), сульфатты ... ... ... ... т.б.), т.б. ... ... ... Бос күйіндегі күкіртті тау жыныстарынан балқыту арқылы алады.
Сульфид минералдардың тотығуынан пайда болатын ... ... ... ... ... ... қабатында болады. Бұл жағдайда күкірттің пайда болатын реакциясын келесідей болады:
RS + Fe2(SО4) 3 = 2FeS0 4 + RS04 + S.
Күкірттің ... ... ... белгілі, оның ішіндегі орнықтылары ромбылық α-күкірт және моноклинді β-күкірт. Күкірттің ... 2,07 г/см3 ... және 1,96 г/см3 ... ... ... ... ... температурасы 444,6°С, жылу өткізгіштігі 0,208 Вт/(м·град). ... суда ... ... жақсы ериді, қыздырғанда молекуласындағы атом саны бірте-бірте кемиді: S8--> S6--> S4--> S2 соңында 2000°С-тан жоғары қыздырғанда күкірт буында жеке атомдар ... ... ... осы процесс кері айналып полимерлену құбылысы жүреді. Күкірт II, IV, VI - валентті бола алады, ал ... ... -2,0, +4, +6 ... ... Азот, йод, алтын, платина және инертті газдардан басқа элементтердің бәрімен әрекеттеседі. Күкірт металдармен реакцияда болғанда өте көп жылу ... ... ... ... ... ... Күкірт полиметалдық кендер, газ және мұнайды тазалау кезінде ... ... өнім ... ...
Балқаш, Шығыс Қазакстан облысында сульфидтер (ZnS, PbS, FeS2, т.б.) күйінде ... ... (CaS04 · 2Н20 - ... ... Na2S04 ·10Н20 - ... FeS04 · 7Н20 - темір купоросы) т. б. ... ... ... ... және тас ... де кездеседі. Күкірт жай зат ретінде мұнайда еріген күйде болады. Мұнайды қыздырғанда (айдау процесінде) күкірт біртіндеп көмірсутектермен әрекеттеседі (әсіресе ароматты ...
2RH + 2S--> ... + ... ... химия өнеркәсібінде күкірт қышқылын алу үшін пайдаланылады, ... ... ... ... ... ... өнеркәсібінде мата ағартуға, дәрі-дәрмек, косметикалық препараттар дайындауда, пластмасса, қопарғыш заттар, тыңайтқыш, улы химикаттар алуда кеңінен қолданылады.
Күкіртті сутек, сульфидтер. ... ... - ... тән жағымсыз иісті (шіріген жұмыртка иісіндей), түссіз, улы газ.
Күкіртті сутек суда нашар ериді. Нәтижесінде екі негізді, әлсіз күкіртті сутек қышқылы ... пен ... ... ... Оның ... сульфидтер деп аталады.
Күкіртті сутек қышқылы сатылы диссоциацияға түседі.Сілтілік және сілтілік жер металдары суда ... ... Ауыр ... сульфидтері суда аз ериді немесе ерімейді.
Күкірттің сутекті қосылысы күкіртті сутек, ол көбінесе вулкан ... ... ... ... ... ... ... Арасан) және органикалық заттар шірігенде бөлінеді.
Күкіртті сутек қышқылы қышқылдарға тән барлық қасиеттерді көрсетеді:1) активтік қатарында сутекке ... ... ... ... ... бөледі:
H2S +Mg = MgS + Н2↑
2) негіздік оксидтермен тұз және су түзеді:
H2S + ҒеО = FeS↓ + ... ... ... тұз және су ... + 2NaOH = Na2S + 2Н20
4) тұзбен әрекеттескенде суда ерімейтін жаңа тұз және жаңа ... ... + Pb(N03)2 = PbSl + ... ... жүру ... PbS ... зат ... көбінесе әлсіз қышқыл (H2S) күшті қышқылды (HN03) оның тұзынан ығыстыра алмайды.
2Н+ + S2- + Pb2+ + 2N03 = PbS↓ + 2Н+ + ... ... ... ... ... сутек пен оның тұздарын анықтау үшін суда да, қышқылда да ерімейтін қара түсті PbS ... ... ... Pb2+ + S2 -> PbS↓ ... ... ... Басқа сульфидтерінің де түстері бар. Мысалы, ZnS - ақ, MnS - ... ... ... ... ... және оның ... тек ... болады. Оның себебі кұрамындағы күкірт ең төмен тотығу дәрежесінде болады.
Қолданылуы H2S - ... ... бар, буын ... емдеуде күкіртті сутек ванналарында пайдаланылады
Күкірт оксидтері. Күкірт екі түрлі оксид түзеді: S (IV) оксиді - SO2 (күкіртті газ ... ... ... бұл түссіз, тұншықтырғыш өткір иісті газ. Күкірт (VI) оксиді, күкірт ангидриді - SО3, ұшқыш, түссіз сұйықтық. SО3 +17°С температурада қатты зат. Олар суда ... ... ... ... ... H2SО3 және ... ... H2SО4 түзіледі, олай болса, бұлар қышқылдық оксидтер болып табылады.
SO2+H2О=H2SО3
SO3+H2О=H2SО4
Зертханада күкіртті ауада ... ... (IV) ... (ауа тартқыш шкафта) алуға болады. Сол сияқты бұл оксидті натрий сульфитінің кристалына, қышқыл ерітіндісін қосып та алады:
984252303145S+O2=SO2
Na2SO3+HCl=2NaCl+H2O+SO2↑
Өндірісте сульфидтерді жандыру ... ... ... әрекеттесіп тұз түзеді:
SO2+Na2O=Na2SO3
SO3+Na2O=Na2SO4
2) негізбен әрекеттескенде тұз және су түзіледі:
SO2+2NaOH=Na2SO3+H2O
Күкірттің жануы
SO3+2NaOH=Na2SO4+H2O
Күкірт (IV) оксиді тотығу-тотықсыздану реакцияларында әрі тотықтырғыш, әрі тотықсыздандырғыш; ... ... ... ... ... мәнде (+4) болады.
SO2 ағартқыш ретінде және зиянды микроағзалардан көкөніс қоймаларын тазартады.
Тиолдар (меркаптандар) - құрылысы RSH, ... R - ... ... ... ... ... ... (алкандардың, цикландардың, арендердің, гибридті) орынбасары. Олардың өте жағымсыз иісі бар. Олардың осы ... ... мен ... газбен қамтамасыз етуде газ құбырының дұрыс жұмыс істемей тұрғандығын ескерту үшін қолданылады. Тұрмыстық газ одоранты ретінде этилмеркаптан қолданылады. Мұнайдағы меркаптанды ... ... оның ... ... 0,1-15% ... ... ... фракциясындағы меркаптандар басқа күкіртті қоспаларға қарағанда көп болады. Фракцияның қайнау температурасы ... ... ... ... ... қасиеттері бойынша меркаптандар спирттерге ұқсас, бірақ - SH тобындағы сутек атомы қозғалғыш, сондықтан ... ... ... ... ... ... оның ішінде сынап оксидімен әрекеттеседі:
2R−SH + HgO --> (RS)2Hg + H2О.
Осыған байланысты олардың меркаптандар аталуы.
Меркатандар негізінен бензин және ... ... ... ... ... мөлшері көп емес. Барлығына дерлік күкіртті қосылыстар (күкірттің жалпы құрамы 0,89%) меркаптандар ... ... және ... ... ... (метантиол) - қайнау температурасы 5,9°C болатын газ. Этилмеркаптан және өте жоғары молекулалы ... - суда ... ... С2-С6 ... қайнау температурасы 35-140°C. Меркаптандар жағымсыз иісті болып келеді. Төмен молекулалы көрсеткіштерінде де бұл жағымсыз иіс интенсивті, яғни өте кіші ... ... ... / 2·10-6 %) ... Олардың бұл қасиеті қаланы газбен жабдықтау практикасында газ жолының қателігі туралы ... ... Олар ... газ ... ... тартпа ретінде қосылады.
Мұнай құрамындағы меркаптандар жақсы зерттелген. Мұнай құрамынан көптеген осы кластағы жеке қосылыстар, яғни ... С8-ге ... ... ... ... ... ... екіншілік, үшіншілік және моноциклді меркаптандар анықталған. Мысалы:
431806339840Тиофен - ... ... ... ... - 38,3°С, қайнау температурасы 84,1°С, тығыздығы 1,06 г/см3 (20°С-та), суда ... ... ... ... ... ... ... жағынан ароматты көмірсутектерге ұқсас. Тиофенді алғаш 1882 ж. неміс ... ... (1848 - 1897) тас ... қара ... ... ... физикалық-химиялық қасиеттерінінің бензолға өте ұқсас екендігін анықтаған. Техникалық бензолдың құрамында ... ... ... ... ... бензол иісті, түссіз сұйықтық; нитрлеу, сульфирлеу және ... орын басу ... ... ... ... ... Өнеркәсіпте тиофенді бутанды күкіртпен 600°С температурада әрекеттестіру арқылы алады. Тиофен туындылары: нитротиофен коррозия ингибиторлары (тежегіштер) ретінде, сульфотиофен медицинада, полимерлері ... ... ... ... ...
Тиофен және оның туындылары орташа және жоғары қайнайтын мұнай фракцияларында кездеседі. Олар барлық күкіртті қосылыстардың 45-84% құрайды. Қазіргі ... ... ... ... олар 2-, ... 2-, 3-этил және көбінесе 2н- мен 2-изопропилтиофендер болып табылады. диорынбасқандардан 2,3-, 2,4-, 2,5- және 3,4-диметилтифендерді атауға болады. Три- және тетраорынбасқан ... ... ... болып табылады. Елеулі көп кезедесетіні - циклоалкилтиофендер.
* Зерттеу сызбасын және өту параметрлерін таңдау және ... ... ... ... ... ... көмірсутегіден басқа көп немесе аз мөлшерде мұнай ... ... ... ... ... емес ... - күкірт-, оттегі- және азоттан тұратын қосылыстар кездеседі. Ережеге сай көмірсутекті емес ... ... ... ... ... ... қатар өседі.
Мұнай фракцияларында көп мөлшерде күкіртті қосылыстар болады. Көбінесе мұнай өнімдерінде күкірттің жалпы ... ал ... ... ... ... ... ... да анықтайды.
Күкірт мөлшерін анықтау барлық өнімдер үшін міндетті болып келеді. Мұнай және мұнай өнімдерінде күкірт кең ... ... ... 20-30% ... ... кең ... күкірт мөлшерін анықтау үшін әртүрлі стандартты әдістер қолданылады. ... ... ... ... бар: ... жағу мен хроматты ұзақ және төмен нәтиже береді; ... мен ... ... жағу 1,5 ... ... және ... әдіспен күкіртті анықтау масса бойынша 0,01-0,4% концентрациядағы сұйық мұнай өнімдерінің ... ... ... ... тиімді әдіс. Ол көбінесе фитильді лампада толығымен жанатын ... ... ... және ... ... үшін қолданылады. Әдетте мұнай құрамында болатын фосфор қосылыстары анализ ... әсер ... ... ... бар ... өніміндегі (бензиндегі) антидетонациялық сұйықтарды жағу кезінде түзілетін оттегінің аз ... ... ... ... ... ... және негіздер түзетін концентрациясы елеулі басқа қоспалар титрлеу процесіне әсерін ... ... ... ... ... ...
Реактивтер:
Титирленген 0,05 н ерітінді - тұз қышқылы
Натрий карбонатының 3%-ті сулы ... ... сулы ... ... ... ... Қондырғы 1-суретте көрсетілгендей жиналады.
Шам 2 - ... ... ... ... 1 ... ... ... түтікке арналған саңылауы бар қабықпен немесе әйнек тығынмен жабылған жұқа әйнекті жазық түпті колба. Қондырғыны жинамас ... оның ... ... сумен, ал фитиль мен шам - петролейн эфирімен мұқият шайылады. Шайылғаннан кейін фитиль мен шам әбден ... ... ... 4 үлкен түтікшелерінің 2/3 бөлігіне дистилденген сумен шайылған әйнек таяқшалар немесе моншақтар толтырылады және абсорберге бюреткадан 10 мл ... ... ... мен 10 мл ... су ... Лампалық әдіспен күкірт мөлшерін анықтау қондырғысы:
1 - фитиль; 2 - шам; 3 - ... ... 4 - ... 5 - ... 6 - тамшыұстағыш.
Анализді жүргізу. Жиналған қондырғының шамын зерттелетін мұнай өнімімен ... ... ... ... ... мұнай өнімдерін алдын ала өлшенбеген таза құрғақ колбаға күкірт мөлшері бойынша 4-5 мл аз ... ... ... ... ... (0,05%-ке дейін күкірті бар) және 1,5-3 мл ... ... ... ... өнімдерді (0,05%-тен жоғары күкірті бар) құйып фитилі бар тығынмен жабады. Фитильдің төменгі бөлігін шамның түбі бойынша ... ... ... өніммен қаныққаннан кейін, оның сыртқы соңын фитиль түтігінің жоғары шетімен қияды, шамды жағып, жалын ... 5-6 мм етіп ... ... соң жалынды өшіріп, шамды буланып шығындалуды ескеру үшін және 0,0004 г дәлдәкпен аналитикалық таразыда өлшейді.
Дәл осылай екінші ... ... ... ... ал ... этил ... ... толтырады.
Жанғанда таза күйінде күшті күйе (құрамында ароматты және шексіз көмірсутектердің жоғары мөлшері, сонымен қатар жоғары температурада қайнайтын өнімдері бар) түзілетін ... ... 1-2 мл ... ... және ... ... таза және құрғақ шамға құяды және тағы 0,0004 г дәлдікпен өлшейді. Шамды өлшегеннен кейін күкіртсіз бензинге (күкірттің мөлшері 0,005%-тен жоғары ... ... 1:1, 1:2, 1:3 ... ... қатынасында қосады. Ол қоспа шамда айдаусыз жануы үшін ... ... ... ... 4-5 мл ... ... ... шамды толтырады, ал күкіртсіз бензин (өлшемей) қосады.
Кейін Бунзен колбасын вакуум түтік көмегімен су ... ... ... және колбаның мойнына резина түтік арқылы үш жақты әйнек паук өскінін қояды. Паук ... ... ... ... 6 ... ... соңғыларын ағаш тіреуішке қондырылған 4 абсорбермен қосады. Абсорберді 3 шамды әйнекке қосады. Бунзен колбасы мен сорап арасындағы және тамшы ұстағыш пен паук ... ... ... ... қысқыш кигізеді. Қондырғыны жинап алып вакуум-сорапты қосады, фитильді күкірттен бос (сіріңке қолдануға тыйым салынады!) ... ... ... ... ... ... үшін және барлық күкіртті газ натрий карбонатының ерітіндісімен сіңіріліп үлгеруі үшін фитиль ұзындығын, жалын ... және ... сору ... реттеу қажет. Шамдар шамды әйнек астында орналасуы керек. Себебі фитиль түтігінің шеті шамды әйнектің төменгі шетінен 8 мм ... ... ... ... ... таза ... ... міндетті. Жалын биіктігі 6-8 мм болу керек. Зерттеу зерттелетін өнімнің барлығы жанып кеткенде аяқталды деп ... ... ... ... ... соң ... толығымен жандырылатын 1-2 мл күкіртсіз бензин құйылады. Содан соң шамды қақпақпен жауып өшіреді және 3-5 минуттан кейін насосты сөндіреді. ... ... ... ... ... және адсорбердің жоғары бөлігін сәйкес абсорберге шаюшы суды ... ... ... дистилденген су ағынымен мұқият шаяды.
Әрбір аппаратты шаюға 50-70 мл дистилденген су жұмсалады. ... ... 1-2 ... ... ... ... түспеген натрий карбонатын 0,05н НСl ерітіндісімен титрленеді.
Бірінші бақылау тәжірибесіндегі абсорбер ерітіндісін ... ... соң ... ... жаққаннан кейінгі абсорбердегі ерітіндіні титрлейді. Титрленуші ерітінді қызыл түске боялғанда титрлеу аяқталады.
Бақылау ерітіндісін жаққанға дейінгі және кейінгі этил ... ... ... ... ... ... ... арасындағы айырмашылық 0,05 мл жоғары болмау керек. Жоғары болған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... болады.
Жанған араласпаған мұнай өнімінің өлшендісін шамның өнімді жаққанға дейінгі және кейінгі мөлшерінің айырмасымен анықталады. ... ... ... өлшенді массасын өнім бар шам массасы мен тәжірибе алдындағытаза, құрғақ шамның массасының арасындағы айырмашылығымен ... ... ... S ... массалық үлесі (%) мына формуламен есептелінеді:
S=V-V1·K·0,0008·100/А
мұндағы V - ... ... ... ... НСl ерітіндісінің мөлшері; V1 - зерттелетін өнімнің жану өнімдерін сіңіруден кейінгі ерітіндіні титрлеуге кеткен НСl ерітіндісінің ... К - 0,05н тұз ... ... түзету коэффициенті; 0,0008 - 1 мл 0,05н тұз ... ... ... массасына күкірт массасы, г/мл; А - зерттелетін мұнай өнімінің жанған бөлігінің ... ... ... ... ... 5% жоғары болмайтын екі параллель анықтаулардың орташа арифметикалылығы арқылы анықталады.
+ Потенциометриялық әдіспен
күкіртті қосылыстарды анықтау ... ... және ... ... ... бос ... торда сульфид күміс индикатор және қаныққан каломельді электродпен потенциометриялық ... ... ... ... ... ... бос күкірт пен күкіртсутегіні соңғы жояды
Реактивтер, аспаптар, материалдар:
ЛП-5, ЛП-57. ЛП-58 потанциометр
Сульфидкүмісті және ... ... ... ... бар ... ... арналған аспаптар
Сыйымдылығы 2 мл микробюретка
Сыйымдылығы 50 мл стакан (4 шт)
Азотты өткізетін әйнек капиллярлар
Резина камера - азот сыйымдылығы
50 мл ... ... ... ... редуктор
Азот баллоны
Күміс нитраты
Натрий ацетаты СН3СООNа·3Н2О
Мұздай сірке қышқылы
Натрий сульфиді
Этил спирті (ректификат)
Криоскопиялық бензол
Аммиактың 25%-ті сулы ерітіндісі
Өндейтін жұқа ұнтақ
Азот
Калий йодиді
Кадмий ... ... ... Титр ... - 0,01н. диамминкүміс нитраты ерітіндісі дайындалады. Ол үшін сағаттық әйнекке 1,70 г күміс ... ... ... 1 л ... ... ... сумен шаяды. 25 мл аммиак ерітіндісін қосады және белгіге дейін (20°C) дистилденген сумен толтырады. Содан соң оны ... ... ... қарақоңыр шыны сауытқа құяды, шыны сауытты қара жарықөткізбейтін қағазбен қаптап қараңғы жерде сақтайды. Ерітінді опаленценцияға түспеу керек.
Сағаттық әйнекте аналитикалық ... 0,166 г ... ... ... 100 мл ... ... абайлап салады. Сағаттық әйнекті 50 мл дистилденген ... ... ... ... ... ... ... дейін жеткізеді, оның титрін есептеп қараңғы жерде сақтайды.
Микробюреткадан сыйымдылығы 50 мл бес кең стаканға жай ... 50 мл ... ... ... ... ... Дайындалған ерітіндіні сульфидкүмісті және каломельді электродтармен диамминкүміс нитратымен титрлейді.
Эквиваленттік нүктесін 0,02 мл ... үшін 100-150 мВ тең ... ... ... ... аммикаты сулы ерітіндісі титрі бір-бірінен 0,02-0,03 мл айырмашылығы бар ... ... ... ... ... ... нормальдылығын есептейді және К қателігін анықтайды.
0,1 мен 0,01 н. сулы ерітінділер ... Ол үшін АgNO3 ... ... 100 мл суда ... ... 1 л ... ... жеткізіп құяды. Ерітінділердің титрін қабылдамайды.
1100 мл этил спиртіне 5 г NаOН қосып бір ... ... ... ... декантирлеп дефлегматормен айдайды.
10 г СН3СООNа·3Н2О 600 мл этил спиртінде ерітіледі және оның үстіне 400 мл криоскопиялық бензол құйылады ... ... ... ерімейді).
Спирттің (жоғарыда өнделген) 3 бөлігінен және бензолдың 1 бөлігінен (көлем бойынша) тұратын қоспа құрады. Қоспаны күкірт ... ... ... ... кезде қолданады.
Дайын сульфидкүмісті индикатор электрод болмаған жағдайда оны келесідей дайындап алуға болады. Диаметрі 0,8-1,0 мм және ... 30 мм кем емес ... ... ұзындығы 50 мм мыс бір тарамды жекеленген өткізгішпен пісіреді. Мыс өткізгіштің бос ұшын штекерге дәнекерлейді. Ол ... ... ... және деп ... ... ... ... 12-20 мм резина тығынға тығыз кигізілген ұзындығы 120-140 мм жіңішке әйнек түтіктен өткізіледі. Мысты жекеленген өткізгіш ... ... ... ... немесе желіммен бекітіледі және тығыннан 2-3 мм жоғары орналасады. Кері жағынан баяу балқитын парафин құйылады немесе түтікті түтік ортасына жеткізбей ... ... ... ... өткізгішті жұқа абразивті ұнтақпен жалтырлағанша тегістейді де, 90 мл этил спиртіндегі 10 мл 1%-ті Nа2S ... ... ... ... 10-15 ... ... ... 10 мл 0,1 н. күміс нитраты ерітіндісін тамшылатып қосады. Сосын электродты сульфид артығынан арылту мақсатында 5 ... бойы 0,01 н. ... ... ... малып, сумен шаяды және жұқа абразивті ұнтақпен шамалы тегістейді. Электродты дистилденген суы бар стакан түбіне жүктеп сақтайды.
Қанқыққан каломельді электрод ... ... ... ... ... Электродты қаныққан калий хлориді ерітіндісінде сақтайды.
2-сурет. Күкірт сульфидін потенциометриялық анықтау үшін тор:
1 - ... ... ... 2 - КСl ... ... бар тұзды мостик; 3 - ... ... ... 4 - бюретка; 5 - магнитті араластырғыш; 6 - ... ... 7 - ... ... ... ... ... шамды потенциометрі бар электродқа қосады. Электрод астында зерттелетін отынның өлшендісімен ... үшін ... ... ... отынның өлшенділерінің келесі массалары аналитикалық таразыдан граммен алады:
Бірінші анықтауда 0,7-0,82 (1 мл ... ... ... ... ... ... ... мөлшеріне тәуелсіз күкіртсутегі мен бос күкірт болғанда өлшенді 2-2,5 г.
Активті күкірттің ингредиенттерінің сапалы құрамын бастапқы потенциал мен ... ... ... ... ... ... ала ... анықтайды.
Егер активті күкірт тек қана тиолдар ... онда ... ... мәні ... мен керосин үшін -250-ден -450 мВ дейін; дизельдік отындар үшін -5-тен -250 мВ дейін; егер ... мен бос ... ... ... мен ... үшін -400-ден -550 мВ дейін; дизельдік отындар үшін -250-тен -500 мВ дейін; ал егер күкіртсутегі, бос күкірт және тиолдар болса ... -650 мВ ... ... азот ... ... стаканға резина камералы каучукті түтік арқылы қосылған капилляр ... және ... ... ұзақтығында азот үрлейді. Азот ағынын төмендетіп, абайлап 25-35 мл еріткіш (спирт-бензолды немесе тиолдар мен күкіртсутегіні титрлеуде негіздер немесе бос ... ... ... ... да, оған 5 мм ... электрод жүктеп (салып) араластырғышты қосады. Потенциометрді қосып, реохорд көмегімен нуль-гальванометр стрелкасын ноль ... ... ... соң 5 ... ... ... бастапқы потенциал мәні орнағанша стрелканың жағдайын бақылайды.
ұзақтығы тиолдардың табиғаты мен құрамына тәуелді және ... 10 - 20 ... ... ... ... ноль ... ... менискін қабылдап, титрлеу үшін стаканды жақындатып, бастапқы потенциал мәнін жазып алып 0,02 мл ... қоса ... оны ... Титранды құйған сайын реохордпен нуль-гальванометр стрелкасын нольдік белгіге қайтарып, жаңа ... ... ... ... Титрлеуді 0,1-0,2 мл титранды жіберіп соңғы потенциалды жазып алып аяқтайды.
Тиолдарды дизельдік отындарда титрлеу кезінде кейде күмістің ... анық ... ... ... ... ... Осыдан күміс тиогидриді гелімен жабылған электрод бетінің ... ... Егер ... ... ... ... улануы орын алып, ал тиолдар сапалық үлгіде анықталса, онда электрод жоғарыда айтылғандай қайта дайындалып оның ... рет кіші ... ... ... ... ... потенциометриялық титрлеу жазбалары мысалы:
Титран көлемі, мл 0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,1 0,12 0,14 ... ... мВ -120 -108 -100 -90 +55 +70 +75 +80 ... немесе тиолдың массалық үлесін, %, келесі формуламен анықтайды:
SRSHнемесе SS°=0,032KV/P; ... K - 0,01н. ... ... ерітіндісі титріне түзету; V - титрлеуге жұмсалған титран көлемі, мл; Р - мұнай өнімі өлшендісі массасы, г; 0,032 - 1 мл ... ... ... ... ... ... ... г/мл.
Күкіртсутегі, бос күкірті жоқ үлгіні титрлеу кезінде титрленетін ерітінді мөлшерін (V, мл) интерполяция потенциалын белгілеу ... ... және бос ... ... ... кезде бос күкірттің құрамын бірінші потенциал белгілеуімен, ал тиолды күкірттің ... ... ... жалпы шығынымен есептейді. RSH пен H2S анықтауда бірінші потенциал белгісі H2S реакциясына ... ... ... ... ал екіншісі - RSH пен H2S реакцияларының шығынына. Тиолдарды титрлеуге жұмсалған титрлеуші ерітінідінің эквивалентті мөлшері V-V1 айырмасымен анықталады. Бұл ... ... ... ... ... %, ... ... есептейді:
SRSHнемесе SS°=0,032KV1-V/P.
Тиолды, күкіртсутекті және бос күкірттің құрамын екі параллель анықтамалардың орташа мәні ретінде анықтайды. Отынға есептеуден екі параллель анықтамалардың айырмашылығы 0,0004% ... ... ... ... ... ... ... анықтау әдістері кең қолданыстағы әдістер болып табылады. Мұнай фракцияларының құрамында көп мөлшерде күкіртті қосылыстар кездеседі. Сондықтан ... ... ... ... ... жалпы мөлшерін анықтайды. Ал толық зерттеулер кезінде күкіртті қосылыстардың топтық құрамы анықталады. Дегенмен, лампалық әдіспен жағу ... ... ... және ... да ... ... жағу үшін қолданылады. Сонымен қатар мұнай өнімі құрамындағы күкіртті қосылыстарды анықтау кезінде құрамындағы фосфор мөлшері анализ нәтижесіне әсер етпейді. Жанғанда ... ... бар ... ... ... ... мөлшері болуына байланысты арнайы түзетулер жүргізеді. Ал потенциометриялық титрлеу әдісінде ... ... ... ... ... әсер етуі ... оған түзету жүргізілмейді.
Қорытындылай келе, зерттеу, салыстыру нәтижесінде лампалық әдіс ең қарапайым, лабораториялық тәжірибелерде қолдануға ... ... әдіс ... ... ... ... ...
таңдау және негіздеу
Лампалық әдіспен күкіртті анықтау қондырғысы МЕСТ 19121 бойынша мұнай өнімін шамда ... ... ... ... негізделген. Бұл қондырғы келесі элементтерден тұрады:
- абсорберден;
- ... ... ... ... және қақпақты шамнан.
Қондырғы бөлшектерін МЕСТ 8682-93 бойынша өзара байланысқан конусты шлифпен қосады.
Лампалық ... ... ... бөлім квалификациясы химиялық заттарынан қолданған жөн. Егер анықтау дәлдігін төмендетпесе ... ... ... қолдануға болады.
Көміртек диоксиді (СО2) мен оттегі (О2) тазалығы 99,5 % кем ... ... ... еріткіш құрамында 0,001% кем емес күкірт болып, толық араластырылған кезде зерттелетін өнімнің түтін ... жай ... ... ... ету ... ... ретінде н-гептан, изооктан және этил спирті қолданылады.
100 г/дм3 концентрлі ... ... ... алу үшін 100 г натрий гидроксидін 1 дм3 суда ерітеді.
2,8 см3 ... ... ... ... 1 дм3 ... езеді. Натрий гидрототығының қаныққан ерітіндісі түссіз және ұзақ уақыт бойы кез ... ... ... кейін жинақты болу керек. Алынған ерітінді титрі индикатор қолданып қышқылды титрлеу ... ... ... ... көміртек диоксидімен ластануының алдын алу мақсатында әйнек шыныда сақтайды. Сосудтарды қосу үшін таза резина ... ... - ... ... натрий гидроксиді ерітіндісі молярлығын (0,0624 +- 0,0001) моль/дм3 дейін жеткізіп ықшамдайды. Онда 1 см3 ... ... ... 0,001 г ... ... ... Қондырғыдағы қауіпсіздік шаралары және еңбекті қорғау
Лампалық әдіс қондырғысы зерттелетін өнімі мұнай өнімдері, бензиндер қауіптілігі төмен өнім және ... әсер ету ... ... МЕСТ ... қауіптіліктің төртінші класына жатады. Бензиндер наркотикалық әсерге ие, адамның жоғарғы демалу жолдарын, көздің шырышты қабығын, теріні ... ... ... ... өткір қабынулар және созылмалы экзема тудырады. Бензин күкіртті қосылыстарының өндіріс орнының ауасында шекті мүмкін ... МЕСТ ... ... 100 ... ... ... ... лампалық әдіс қондырғысымен және басқа да аспаптармен анықталады. Ауыз ... ... ... ... ... етілмейді.
Мұнай және мұнай өнімдері өндірістің өртке қауіпті және жарылғыш дәрежесіне жатады. ... өзі МЕСТ 12.1.044 ... ... ... температурасы 255-370°С оңай тұтанатын сұйықтық болып табылады.
Тұтанудың температуралық ... ... -27 - 39°С, ... - 8 -27°С. ... ... ... ... төменгісі - 1,0%, жоғарғысы - 6% (көлем ... ... ... ... өртсөндіргіш заттарды пайдаланады: шаңды су, көпіршік; көлемді сөндіруде - көмірқышқыл газы, булар.
Өндіріс орындарында мұнай және мұнай ... ... мен ... кезінде ашық жалын тыйым салынады; электрқондырғысы, электрлік жүйелер және жасанды жарықтандыру жарылыс қаупi жоқ болуы тиіс.
Мұнай өнімімен жұмыс істегенде ... ... ... ... ... болмайды. Мұнай өнімдері сақталатын сыйымдылықтар мен құбырлар статикалы ... ... ... ... ... ... орын ... буларды интенсивті бөліп отыратын жергілікті сорғыштармен жабдықталуы тиіс.
Қорытынды
Курстық ... ... ... ... және ... өнімдерінің күкіртті қосылыстары және олардың түрлері зерттелді. Мұнай және мұнай өнімдеріндегі күкіртті қосылыстарды анықтау әдісі жобаланды.
Мұнай - көмірсутектер қоспасы ... ... ... ... ... кейде қара түске жақын, немесе әлсіз жасыл-сары, тіпті ... түрі де ... ... иісі бар; ... ... қабатында орналасады; пайдалы қазбалардың ең маңызды түрі. Көмірсутектермен қатар мұнай құрамында тағы ... ... да бар. ... бар - H2S, ... ... және ... ... мен тиофандар полициклдіктермен бірге т.б. (70-90% қалдық өнімдерде шоғырланады); азотты заттар - негізінен пиридин, хинолин, ... ... ... және ... ... ... ауыр ... мен қалдықтарда шоғырланады) гомологтары; қышқылды заттар - нафтен қышқылы, фенолдар, смолалы-асфальтты т.б. заттар (әдетте жоғары қайнайтын фракциларында ... ... ... ... ... ... ... мен потенциометриялық әдіс салыстырылып, ең тиімдісі яғни лампалық талдау әдісі таңдалды. Бұл таңдалған әдіс дәлдігі жоғары көп қолданыстағы әдіс ... ... ... ... ... Эрих В.Н., Расина М.Г., Рудин М.Г.. Химия и технология нефти и газа. - Л.: Химия, 1985
* Дияров И.Н., ... И.Ю., ... А.Н., ... Н.Л.. ... нефти. Руководство к лабораторным занятиям. - Л.: Химия, ... ... Г.В. ... для ... ... серы в ... // ... 6-й Международной конф. "Актуальные проблемы электронного приборостроения АПЭП - 2002": Сб. тр. - Т. 3. - ... 2002.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аяқталмаған өндірісті бағалау,есептеу және шығындардың аналитикалық есебі16 бет
Қоршаған ортаны қорғауды ұйымдастыру және табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану6 бет
Өндірістік қалдықтар46 бет
Өнеркәсіп16 бет
Өнеркәсіп, өндіріс24 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы шикізат материалдарыннан алынатын орташа тығыздығы 950 кг/м3 көбікті бетонның құрамын сұрыптау және көбікті бетон бұйымдарын дайындау технологиясы51 бет
Портландцемент өндіруде жүретін процестер кептіру және қыздыру зонасындағы процестер және қолданатын шикізат материалдар олардын қасиеттері13 бет
Шикізат және қосымша материалдар7 бет
Өнеркәсіптің материалдық және шикізаттық ресурстары және оларды пайдаланудың тиімділігін жоғарылату23 бет
Биоыдырайтын суда еритін полимерлер, заманауи мәселелері және оны шешу жолдары16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь