Ядролық моменттер

КІРІСПЕ
Негізгі бөлім
1 Ядролардың магнит моменттері
2 Ядроның электрлік квадрупольдік моменті
3 Атом ядроларының изотоптық спині
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Ядроның магнит моменті протондармен нейтрондардың өзіндік магнит моменттерімен және протондардың ядродағы қозғалысынан пайда болатын токтармен түсіндіріледі. Атом ядросын сипаттайтын қатаң теория болмағандықтан, барлық ядролардың магнит моменттерін де есептеп табудың мүмкіндігі де жоқ. Оларды әртүрлі модельдерде есептеуге болады. Массалық саны A тақ болатын ядролардың магнит моменттерін түсіндіру үшін пайдаланылған алғашқы модельдердің бірі - бір бөлшекті модель.

Қазіргі уақытқа дейінгі ядролар жөнінде барлық мәліметтер екі нуклон арасындағы әсерлесуі олардың зарядтарына тәуелсіздігін анықтайды. Осы ядролық физиканың іргелі ережесі ядролық күштердің зарядтарға тәуелсіздігі гипотезасы деп аталады.
1. Атом ядросы теориясының негіздері. 1-бөлім; оқу құралы/ К.А. Жақсысбекова, Н.А.Буркова, М.Ә. Жүсіпов, С.Қ. Сакиев.-Алматы: Қазақ университеті, 2010.-254б.
2. Ракобольская И.В. Ядерная физика. М.: Издательство Московского университета, 1971ж., 293 б.
3. Айзенберг И.В., Грайнер В. Микроскопические теории ядра. М.: Атомиздат. 1976 ж., 487б.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ  ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.И. Сәтбаев ... ... ... ... ... және ... ... кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: _______________________________________________________

Жұмыстың орындалу сапасы
Баға
диапазоны
Орындалған
%
1
Орындалған жоқ, сабақта себепсіз болмауы
0%
2
Жұмыстың орындалуы және оқушының белсенділігі
0-40%
3
Жұмысты рәсімдеу
0-20%
4
Анықтамалар мен техникалық әдістемелерді, пәннің оқу- ... ... ... ... ... ... құралдарды пайдалана білу
0-5%
6
Жұмысты қорғау
0-30%
Қорытынды:
0-100%
Оқытушы:
Студент: ... ... - Тех. ... ... ... ... ... моменті протондармен нейтрондардың өзіндік магнит моменттерімен және протондардың ... ... ... ... ... ... Атом ... сипаттайтын қатаң теория болмағандықтан, барлық ядролардың магнит моменттерін де есептеп ... ... де жоқ. ... әртүрлі модельдерде есептеуге болады. Массалық саны A тақ болатын ядролардың магнит моменттерін түсіндіру үшін пайдаланылған алғашқы модельдердің бірі - бір ... ... ... ... дейінгі ядролар жөнінде барлық мәліметтер екі нуклон арасындағы әсерлесуі олардың зарядтарына тәуелсіздігін анықтайды. Осы ... ... ... ... ядролық күштердің зарядтарға тәуелсіздігі гипотезасы деп аталады.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
Негізгі бөлім
1 Ядролардың магнит моменттері
2 Ядроның ... ... ... Атом ... изотоптық спині
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1 Ядролардың магнит моменттері
Атомдардың оптикалық спектрлерінің өте жұқа құрылымның ... - ... ... ... бар ... ... ... жалғыз, яғни I толық моменті ерекшеленеді. Демек, оның орташа магнит моменті де ... ... ... қажет. Магнит моменті мен қозғалыс моментін байланыстырып тұрған g коэфициентін тиромагниттік қатынас деп атайды:
μ =gI ... ... ... μ ... өріс ... ... ... келтіріледі, яғни:
μ =gI (1.2) ... ... μ - ді μ0 ... ... ... өлшейді:
μ0 = eℏ/ 2mp c = 5,05 · 10-24 эрг/ ... ... ... ... ... ... ... бірлігі μА Бор магнетон деп аталады) mp / me = 1836 есе кіші болады
μА = eℏ/ 2me c = ... эрг/ ... және (1.2) ... шығатын қорытынды:
μ = μII ... ... ... бір Бор магнетонына тең. Сол сияқты, протонның магнит ... бір ... ... ал ... магнит моментін нольге тең деп қабылдауға болар еді. Шындығында протон да, нейтрон да "аномальдық" магнит моменттеріне ие:
μp = 2,79 μ0 ... = -1,91 μ0 ... факт ... күрделі құрылымының айғағы болып табылады: нуклонды мезондық ... ... ... ... тәрізді сипаттауға да болар еді.
Осы жорамалға сәйкес зарядсыз нейтронның нольдік емес магнит моментін де түсіндіруге болады. Расында электрлік бейтараптылық ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Мысалы, жалпы бейтарап жүйені - орталығында оң зарядты, ал ... тең ... ... сфера қоршап тұр деп қабылдауға да болар еді. Осындай жүйе айнала бастаса, онда теріс таңбалы ... ... ... ... ... сипаттайтын қатаң теория болмағандықтан, барлық ядролардың магнит моменттерін де есептеп табудың мүмкіндігі де жоқ. ... ... ... ... ... ... саны A тақ болатын ядролардың магнит моменттерін ... үшін ... ... ... бірі - бір ... модель. Бұл - модель jj- байланыстың жеңілдетілген дербес жағдайы болатын.
Тәжірибеден белгілі жұп-жұп ядроларының негізгі күйінің механикалық және ... ... ... тең. ... ... және тақ-жұп ядролар үшін мынадай болжам қабылданады: кванттық сандары нольге тең "аралдың" (яғни жұп-жұп және тақ-тақ нуклондардан құралған) сыртында ... ... Осы ... ... I толық спині жеке нуклонның j толық моментіне, ал ядроның толық магнит моменті - осы нуклонның ... ... тең ... ... үшін:
I = j және μ = μ j ... ... ... ... ... ... j = g j ... ... ... ... және ... моменттерінің қосындысына тең болғандықтан:
j = l + s ... ... үшін ... j = μ l + μ s ... μ l және μ s - ... және ... магнит моменттері:
μ l = g l l , μ s= g s s ... l және g s - ... ... ... ... ... ... көпшілігінде ядроның құрамындағы нуклондар мен еркін нуклондардың магнит ... тең деп ... Осы ... ... ... ... ...
g l =0, g s= -3,82 нейтрон үшін, ... l =1, g s= 5,58 ... ... ... - (5.10) ... ... отырып, тақ ядролардың, яғни не протонды, не ... тақ ... ... қарастырып, дербес жағдайлар үшін магнит моменттерін табалық. Операторлық қатынасын табамыз:
μ j = gj j = gl l + gs s =1/2 (gl + gs) l + s + 1/2 (gl - gs) l- s. ... ... j ... ...
μ j = gj j2 = 1/2 (gl + gs) j2 + 1/2 (gl - gs) ( l2 -s2) ... теңдеуді нақты моменті j болатын күйлер бойынша орталау үшін момент операторларының өзіндік мәндерін табамыз:
g j j ( j+1) = 1/2 (g l + g s) j ( j+1)+ 1/2(g l - g s) [ l (l+1) - s (s+1)] ... j = 1/2 (g l + g s) + 1/2 (g l - g s) l l+1- s ... ... ... ... j тек j= l +- 1/2 ... ғана қабылдай алатынын ескерлік. Онда:
а) j= l + ... = 1/2 (g l + g s) + 1/2 (g l - g s) ... = 1/2·[ ... = = = gll+1/2 ... j= l - ... = 1/2 (g l + g s) + 1/2 (g l - g s) ... = 1/2·[ ... ... =
= (l+1)gl- 1/2 gsl+1/2 ... бір бөлшекте модельде тақ ядроның магнит моменті үшін келесі теңдеуді аламыз:
μ j = gj j =1gl +1/2gs , j=l+1/2 ... ... j=l-1/2 ... ... ... мен ... ... қатынастарын салып, тақ ядро (не нейтроны, не протоны) үшін магнит моменттінің теңдігін аламыз. Тақ ядролардың магнит моменттерінің мәндерінен құралған ... - ... ... деп ... ... ... ... магнит моменттері Шмидт қисықтарының бойында жатпайды. Алайда 1H3, 2He3, 7N15 және 6С13 ядроларының магнит моменттерінен басқалары қисықтардың арасынан ... ... ... ... сызықтар - Шмидт қисықтары, ал пунктир - ... ... ... және l=j+1/2 ... ... ... ... болғандықтан, көртеген жағдайларда магнит моменті Шмидт қисықтарының қайсысына жататынын және оның ... ... ... Ал ... ... магнит моменттері мәндерінің ауытқуларын: біріншіден - толқындық функциялардың жуықтау (бір бөлшекті модельдегі) сипатымен. Екіншіден - еркін нуклондар мен ядро ... ... ... ... ... болуымен түсіндірегу болады. Атом ядроларының магнит магнит моменттері бар және атом ... өте жұқа ... ... ... ... ... магнит моментінің әсеррлесуімен түсіндіріледі. Спині нольге тең ядролардың магнит моменттері де ... тең. ... тең емес ... магнит моменттері ядролық магнетон ретімен қатар, ең көп теріс таңбалы магнит моментіне 2He3 ядросы (-2,13μ0), ал оң ... ... ... - 41Nb93 (+6,17 μ0) ие ... Ядроның электрлік квадрупольдік моменті
Атом ядролары электрлік моменттерге ие бола алады. Тәжірибе нәтижелеріне сәйкес ядролар негізгі күйлерінің электрлік дипольдық ... ... тең. Бұл ... ... ... ... орталығы ядроның толық масса орталығымен сәйкес келетінін білдір еді. Зарядтардың таралуы сфералық симметриядан ауытқуы ... ... ... ... ... ... ... болады. Ядродағы зарядтар осьтік (аксиалды) симметриямен сипатталады. Анықтамаға сәйкес квадрупольдік моменттің теңдігін жазалық:
q0 = ρ ( r ) (3z2 ‒ r 2) dV ... ρ(r )- ... ... ... ... Квадрупольдік момент протон зарядының өлшемімен анықталады аудан (барн) бірлігіне ие:
1барн = 10-24 см2 = 102фм2
ρ( r ) = ρ(r) ... ... ... ... ... ... ... тең. Осы жағдай үшін ρ(r) бойынша орташа мәнін жазайық:
x2 = y2 = z2 = 1/3 r2 ... ... ... ... ... және ядро ... сәйкес болатын z осінің бойымен созылған болса, онда квадрупольдік момент (q0 >0) оң болады. Себебі, 3z2 > r2 . Егер де ... яғни 3z2 < r2 ... онда ... ... (q0 ... ... орындалуы қажет:
Ti=Tj, ... Ti және Tj - ... және ... ... ... ... ,
(3.18)
Tj=Tc+Td .
Анология бойынша изоспин проекцияларының сақталуы үшін де жазылады. Тәжірибелерден жеңіл ядролар үшін келесі ереже жақсы орындалатынын байқаймыз:изотоптық ... ең аз ... ... ... ... Вектор өзінің проекциясынан кем болмайтындығынан:
Tmin = |T3| ... ... ... ... ... ... мына теңдікпен анықталады:
T = |T-N|2 . ... ... ... ... ... бар және атом спектірінің өте жұқа құрылымын атомның электрондық қабықшаларымен ядроның ... ... ... ... ... ... тең ядролардың магнит моменттері де нольге тең.
Ядродағы электрлік заряды ... ... ... ауытқуы дәрежесі оның квадрупоьді мпментімен сипатталады. Ядроның квадрупольді моменті сыртқы электр өрісімен әсерлесуімен сипаттайды. Мысалы, ядроның квадрупольді моменті мен электрондардың ... ... ... ... өте жұқа ... ... ... үшін қолданылатын интервалдар ережесі орындалмайды.
Нуклондардың күйлерін бес ... ... ... r ... - вектордың үш компоненттері, sz спинің және t3 ... ... ... ... күйлеріндегі тек қана күшті әсерлесулері Т изоспинің шамасымен анықталады. ... мен ... ... ... ... ... - олар ... болады. Тек электромагниттік әсерлесу ғана нуклондардың зарядтық күйлері ... ... осі ... - ... ... өрісінің бағыты) пайда болады. Осы жерде аналогия келтіре кетелік: сыртқы магнит өрісінде электрондардың әртүрлі күйлерін, яғни спиндерінің проекцияларын sz= +l/2 және sz=- l/2 ... ... ... ядролар үшін изотоптық спин жоғары дәлдікпен кванттық сан ... спин мен ... ... ... ... ... ... Т толық спиннің кванттық санымен сипатталады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ...
1. Атом ... ... ... ... оқу ... К.А. ... Н.А.Буркова, М.Ә. Жүсіпов, С.Қ. Сакиев.-Алматы: Қазақ университеті, 2010.-254б.
2. Ракобольская И.В. ... ... М.: ... ... ... 1971ж., 293 б.
3. Айзенберг И.В., Грайнер В. Микроскопические теории ядра. М.: Атомиздат. 1976 ж., 487б.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Сегнетоэлектриктер және пьезоэлектриктер туралы негізгі мағлұматтар."4 бет
Автомобильді газ турбиналы қозғалтқыштар44 бет
Біліктерді есептеу6 бет
Магнетиктер9 бет
Механикалық приводты жобалау53 бет
Пісіру роботтарының технологиялық процесінің жазбасы79 бет
Таспалы конвейердің жетегін жобалау20 бет
Физика – техниканың іргетасын қалаушы білімнің бірі103 бет
Мобилді құрылғыларға арналған «google android» опрециялық жүйесі24 бет
Қатты денелердің магниттік қасиеттері50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь