Тайвань мәселесі туралы ақпарат

Кіріспе
I.тарау. 2000ж. Тайваньдағы биліктің ауысуы және жаңа үкіметтің сыртқы саясаттағы алғашқы қадамдары.
ІІ.тарау. ҚКП.ның төртінші ұрпағы және Тайвань мәселесі
III.тарау Вашингтон.Пекин.Тайбэй үштағанындағы қарым.қатынастар
IV.тарау. Тайвань бұғазындағы әскери.саяси ахуалдың жаңа реңі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Бүгінгі таңдағы Вашингтон –Пекин-Тайбэй үштағанының қатынастары ерекше көңіл бөлуді талап етеді, өйткені олар тек қана аймақтаық қана емес, бүкіл дүниежүзілік тұрақтылыққа әсер етеді. 1894-1895ж.ж. жапон-қытай соғысы, Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі азамат соғысы, соғыстан кейінгі әлемнің құрылуы және суық соғыс сияқты оқиғалармен байланысты тамыры американ-қытай қатынастарында жатқан Тайвань мәселесі қазіргі заманғы халықаралық қатынастар жүйесіндегі ең жарылғыш мәселелердің бірі. Бұл мәселені шешу үшін Қытай еш уақытта күш қолданудан бас тартқан емес және айнымайды да, мұндай болған жағдайада бұл мәселе ядролық қаруды қолдануды жоққа шығармайтын әлемдегі ең мықты және халық саны ең көп мемлекеттердің арасында соғыс туғызуы мүмкін.
ХХ ғасырдың басталуы осы үштағандағы биліктің ауысуымен тұспа-тұс келді. Тайваньда Чэнь Шуйбянь бастаған «Тайваньның тәуелсіздігін» ұран еткен оппозициялық партияның елу жыл билеген Гоминьданды ысырып биліке келуі және Қытайдағы Коммунистік Партияның «төртінші ұрпағының» ауысуы да Тайвань шығанағы арасындағы қатынастардың жаңа арнаға бет алғандығын көрсетеді. АҚШ-тағы Буш әкімшілігінің орнығуы да бұл мәселеге жаңа рең беруде. ДПП-ның билікке келгеннен кейінгі саяси сахнадағы алғашқы қадамдарынан-ақ оның «Тайваньның тәуелсіздігі» жолынан оңайлықпен таймайтындығын көруге болады. Қытай басшылығынынң төртінші ұрпағы да өзінің Тайваньға деген ұстанымын қатайтты.
ҚКП-ның айтуынша конституцияны қайта жасау арқылы Тайваньның құқықтық тәуелсіздігіне бағытталған Чэнь Шубяньның жікшілдік қызметін ушықтыру Тайвань бұғазы ауданында елеулі дағдарысқа ұрындыратыны сөзсіз және Азия-Тынық мұхиты аралығында бейбітшілік пен тұрақтылыққа зиянын тигізеді. Демек Тайваньның құқықтық тәуелсіздігіне бағытталған Чэнь Шубяньның қызыметіне қарсы тұру және оны тыю осы кезеңдегі Тайваньға қатысты саясаттың аса маңызды және түбегейлі міндеті.
Чэнь Шуйбянь бастаған сепаратистерге қарсы күрес, бұл Тайвань бұғазы жағалаулары арасындағы бейбітшілікті жақтаған немесе оған қарсы болу таңдауларының арасындағы елеулі ұстасу, бұл жағалауаралық қатынастарының болашағын дамыту немесе күйрету жолындағы таңдаулар арасындағы елеулі ұстасу, бұл Тайвань бұғазының екі жағалауындағы отандастардың түбегейлі мүдделерінің пайдасы немесе залалы үшін әрекет ететін күштер арасында елеулі ұстасу. Чэнь Шуйбянь қасарыса ұсынған Тайванның тәуелсіздігін көздейтін радикалды бағыт Тайвань аралы мен Тайвань бұғазының екі жағалауы арасындағы жанжалды ахуалды туғызды, мұның өзі Тайвань қоғамына қасірет-қайғы ғана төндіреді. Тарихи дамудың барысына 1,3 миллиард қытай халқының еркі мен мақсат-мүддесіне қарсы жүретін адам сөзсіз сәтсіздікке ұшырайды.
1. ҚКП ОК мен ҚХР Мемкеңесінің Тайвань істері жөніндегі кеңсесінің Чэнь Шуйбяньның Ұлттың қосылуын және «Ұлттық бірігу бағдарламасын» іске асыру кеңесінің қызметін тоқтатуына байланысты мәлімдемесі. Қазақстандағы ҚХР елшілігі ұсынған.
2. Л. Гудошников, Э.Батчаев «Президентские выборы 2000 года на Тайване»//Проблемы дальнего востока №5, 2000, 44-51б.
3. А. Давыдов «Китай в современной внешнеполитической стратегии США»// Проблемы дальнего востока №3, 2005, 44-60б.
4. А.Ларин «Почему Гоминьдан проиграл президентские выборы?»// Проблемы дальнего востока №4, 2000, 52-57б.
5. Г. Зиновьев «Отношения в треугольнике Вашингтон-Пекин-Тайбэй: политические аспекты»// Проблемы дальнего востока №2, 2004, 30-45б.
6. Л. Гудошников «Новая ревизия конституции на Тайване»// Проблемы дальнего востока №6, 2000, 49-55б.
7. П. Каменнов «Военная политика КНР и ее тайваньский аспект»// Проблемы дальнего востока №6, 2005, 15-29б.
8. В.Павлов «Если завтра война»//Континент 2004, 7-10б.
9. В. Кашин «Новые нюансы в военно-политической ситуации в Тайваньском проливе»// Проблемы дальнего востока №1, 2005, 13-19б.
10. М. Лаумулин «Крадущийся дракон, парящий орлан»// Континент 16-29 октября, 2002, 34-36б.
11. В. Михеев «Глобализирующийся Китай»//Континент 2004, 2-9б.
12. Г. Зиновьев «Тайваньский вопрос и история формирования нормативной базы американо-китайских отношений»// Проблемы дальнего востока №2, 2003, 6-19б.
13. К. Сыроежкин «Тайваньская дилемма»// Континент 23марта-5 апреля, 2005, 14-17б.
14. А. Ларин «Тайваньский сепаратизм вне закона»// Азия и Африка сегодня №7, 2005, 8-14б.
15. Шин-И Фу «Перспективы развития трехсторонних отношений Европейского союза, КНР и Тайваня» Алматы-Тайбэй 2003.
16. Г. Зиновьев «Четвертое поколение китайского руководства и тайваньский вопрос»// Азия и Африка сегодня.№6, 2005.
17. Карибджанов Е.С, Карибджанова А.С. «Модели экономического развития стран Юго-восточной Азии» Алматы 2000.
18. Малевич И.А. «Внимание Китай» Минск.Москва.Харвест 2001.
19. Борисов А.Б. «Внутренняя и внешняя политика Китая» Москва 1982.
20. Болятко А. «Зона Тайваня в недавном прошлом и наши дни»// Азия и Африка сегодня №4, 2004, 47-51б.
21. А.Ларин. «Почему Гоминьдан проиграл президентские выборы?»// Проблемы дальнего востока №4, 2000, 52-57б.

Электронды баспасөз:
Данные агентства//Официальный сайт «KZ today-2005»
«Жэньминь жи бао»күнделікті баспасөздің интернет беттерінен
«Синьхуа» агенттігінің интернет беттерінен
        
        Кіріспе
Бүгінгі таңдағы Вашингтон –Пекин-Тайбэй үштағанының қатынастары
ерекше көңіл бөлуді талап етеді, ... олар тек қана ... қана ... ... ... әсер ... ... жапон-қытай
соғысы, Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі ... ... ... ... құрылуы және суық соғыс сияқты оқиғалармен байланысты
тамыры американ-қытай ... ... ... ... қазіргі
заманғы халықаралық қатынастар жүйесіндегі ең жарылғыш мәселелердің бірі.
Бұл мәселені шешу үшін Қытай еш уақытта күш ... бас ... ... ... да, ... ... жағдайада бұл мәселе ядролық қаруды
қолдануды жоққа ... ... ең ... және халық саны ең көп
мемлекеттердің арасында ... ... ... ... басталуы осы үштағандағы биліктің ауысуымен тұспа-тұс
келді. ... Чэнь ... ... «Тайваньның тәуелсіздігін» ұран
еткен оппозициялық ... елу жыл ... ... ... ... және Қытайдағы Коммунистік Партияның «төртінші ұрпағының» ауысуы да
Тайвань ... ... ... жаңа арнаға бет алғандығын
көрсетеді. АҚШ-тағы Буш әкімшілігінің орнығуы да бұл ... жаңа ... ... ... келгеннен кейінгі саяси сахнадағы ... оның ... ... ... ... ... ... Қытай басшылығынынң төртінші ұрпағы да өзінің
Тайваньға деген ұстанымын қатайтты.
ҚКП-ның айтуынша конституцияны қайта жасау арқылы Тайваньның құқықтық
тәуелсіздігіне бағытталған Чэнь ... ... ... ушықтыру
Тайвань бұғазы ауданында елеулі дағдарысқа ұрындыратыны ... және ... ... ... ... пен ... ... тигізеді. Демек
Тайваньның құқықтық тәуелсіздігіне бағытталған Чэнь Шубяньның қызыметіне
қарсы тұру және оны тыю осы ... ... ... саясаттың аса
маңызды және түбегейлі міндеті.
Чэнь Шуйбянь бастаған сепаратистерге ... ... бұл ... ... арасындағы бейбітшілікті жақтаған немесе оған қарсы ... ... ... ұстасу, бұл жағалауаралық қатынастарының
болашағын ... ... ... ... ... ... ... бұл Тайвань бұғазының екі жағалауындағы ... ... ... ... ... үшін ... ... күштер арасында
елеулі ұстасу. Чэнь Шуйбянь қасарыса ұсынған Тайванның ... ... ... ... ... мен Тайвань бұғазының екі жағалауы
арасындағы жанжалды ахуалды туғызды, мұның өзі Тайвань қоғамына ... ғана ... ... ... ... 1,3 ... ... халқының
еркі мен мақсат-мүддесіне қарсы жүретін адам сөзсіз сәтсіздікке ұшырайды.
Қытай ... ... ... ... ... және ұлан-ғайыр қайта
өрлеуіне қол ... ... және оның ... тыс жерлерде тұратын
барлық қытайлықтар, соның ішінде ... ... үшін да ... ҚХР кез ... ... Тайваньдағы отандастардың мүдделерін есте
ұстай отырып, өздерін олардың орнына қоюға және де олардың заңды ... ... ... ... ... әзір. Барынша шынайлық таныта
және барынша ... ... ... ҚХР ... отандастарымен бірге
жағалауаралық қатынастарының бейбіт жолмен және ... ... ... ... ... ... ... жолына қосылуына қол жеткізеді.
Солай болса-дағы барлық түрдегі Тайвань тәуелсіздігіне үзілді-кесілді ... ... ... кез ... себептермен немесе кез келген
әдістермен аралды ҚХР-нан бөліп алуына жол ... ... ... оның ... ... үлкен дағдарыс
туғызу мүмкіндігінде. Дағдарыс нобайы өте ... ... ... ... ... ... ... шет ел капиталының кетуі-инфляция, тауарлы-шикізаттық тапшылық-
ВВП-ның төмендеуі-қоғамдық дағдарыс-ҚКП-ның ішкі дағдарысы т.б. Осылайша
Тайвань ... ... ішкі ... ... стратегиясында және ҚКП-
ның партия ретінде өмір сүруінің маңызды астарына айналып отыр.
Қазірдің өзінде Тайвань ... ... ... ... ... Тайваньға қарсы ауыртпалықсыз соғыс жүргізу үшін өзінің жоғарғы
дәлдік қару-жарақта тапшы екенін көріп отырған ... өз ... ... әдістеріне артуда. Негізінде Қытайдың Тайваньның қарулы күштерін
талқандайтын топтаманы құруға мүмкіншілігі бар, ... ... ... ұлы ... айналу жоспарына қайшы келіп ... ... жаңа ... ... ... де Тайваньның тәуелсіздігіне жол
бермейді, әйтпеген жағдайда ол өзінің ... ... ... ... «консерваторлар» қанаты тарапынан қатал сынға ... ... ... ... ... ... ... жеңіске жете алуы
мүмкін болғанымен, ол оның ауыр салдары мен ... ... ... қол ... ... жетістіктерден айырылатынын әбден түсінеді.
Қытай басшылығы үшін берілген жағдайдан шығудың ең тиімді жолы Тайваньның
қазіргі статускво жағдайын ... ұзақ ... ... тұру және оппозициялық
күштерді барынша қолдау, соның ішінде жақындағы 50 жыл ішінде ... уәде ... ... ... Қытайдың Тайваньға қарсы күш қолдануының оның Қытай үшін ұтымсыз
әрекет екенін ескерген күнде де, ... ... болу ... ... ... ХХІ ... ортасына қарай «ұлы державаға» айналуды
көздеп отырған және өзінің ұлттық мүддесін қорғау ... ... ... Ирактағы, Ресейдің Шешенстандағы
әрекеттеріне сүйене отырып «параллелизм» принципі негізінде ... ... ... ... ... Тайвань бұғазы жағалауларындағы бір-біріне бағытталған
зымырандар және Тайвань мен ҚХР-дың өз ... ... ... ... ... отыр.
Қалай болған жағдайда да Қытайдың әлемдік ... ... ... мәселесінің шешілуіне тікелей қатысты екені сөзсіз.
Диплом жұмысының мақсаты ... Чэнь ... ... ... ... ... ... сыртқы саясаттағы бағыттарын
көрсету.
Диплом жұмысының алдына қойып отырған мақсаты: қысқа уақыттың ішінде
Тайвань ... ... ... ... ... ... ... шолу
жасап, осы мәселеге жан-жақты көзқараспен қарау.
Диплом жұмысын жазудағы міндеттер: 2000 жылы Тайваньда билікке ... ... ... сыртқы саясатта жасаған қадамдары, ҚКП-ның төртінші
ұрпағы деп жүрген Ху Цзиньтао бастаған жаңа өкіметтің ұстанған саясаты ... ... ... ... себепші болған АҚШ ... ... ... ... ... баға беру.
Диплом жұмысын жазу барысында негізінен мерзімдік басылымдар пайдаланды:
Л. Гудошников, Э. Батчаев «Президентские выборы 2000 года на ... и ... ... №4, 2000. Бұл ... ... ... сайлаудың барысы, Чэнь Шуйбяньның ... жету жолы ... ... ... кейінгі алғашқы саяси қадамдары ... Г. ... ... ... ... ... и
тайваньский вопрос»// Азия и Африка сегодня.№6, 2005. Мақалада Ху Цзиньтао
бастаған ҚКП-ның жаңа ... ... ... ... ... ... ... Г. Зиновьев «Отношения в треугольнике Вашингтон-
Пекин-Тайбэй: политические аспекты»// Проблемы дальнего востока №2, 2004.
Мақаланың басты ... ... ... қарым–қатынастардың
саяст астары және олардың Тайвань мәселесін шешуде отқаратын рөлі; Шин И-фу
«Перспективы развития трехсторонних отношений Европейского ... КНР ... ... 2003. Бұл ... ... ... ... даму
барысы жайында толық мәлімет ... ... ... ... ... да жазылған; П. Каменнов «Военная политика КНР и ... ... ... дальнего востока №6, 2005. ... ... ... ... және ... ... ... реформалардың
Тайвань мәселесіне қатысы жайлы мағлұмат береді. В Кашин «Новые нюансы ... ... в ... ... Бұл ... Тайвань
бұғазындағы қазіргі кездегі әскери жағдайдың барысы және Тайвань мен
Қытайдың ... жаңа ... ... ... ... ҚКП ... де ... жұмысының ең алғашқы бетінде жоспары қарастырылған. Оның
келесі ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен міндеттері, ... ... ... ... және ... жұмысының құрылымы жазылған. Негізгі бөлім ... ... ... тараудың аталуы «2000ж. Тайваньдағы биліктің
ауысуы және жаңа үкіметтің ... ... ... ... Бұл
тарауда билікке келген жаңа ... ... келу жолы мен ... ... ... шолу ... ... тарау « ҚКП-ның
төртінші ... және ... ... деп аталады. Мұнда ... жаңа ... ... мәселесіне қатысты ұстанған саясатына
талдау жасалған. Үшінші тарау «Вашингтон-Пекин-Тайбэй ... ... деп ... келесі «Тайвань бұғазындағы әскери-саяси
ахуалдың жаңа реңі» деп аталатын төртінші ... ... ... ... ... саяси өзгерістерге байланысты әскери ... ... ие ... ... ... 2000ж. ... ... ауысуы және жаңа үкіметтің сыртқы
саясаттағы алғашқы қадамдары.
2000 жыл Тайвань тарихында ... ... ... ... ... президенттік сайлауда жарты ғасыр билік құрған Гоминьдан
партиясы жеңіліске ... ... 15 жыл ... Демокраялық
Прогресивті Партияның өкілі-Чэнь Шуйбянь билік ... ... осы ... негізгі себептерін айта кетсек. Көңіл бөлетін бір
жайт, осы реткі сайлауда ДПП өзінің электоратын елеулі түрде ұлғайта ... ... ... ... 21% ... оның ... ... 39,3%
дауыс берді (Тайвань заңдарына сәйкес ... ... ... ... сайлаудың екінші кезеңі өткізілмейді), яғни ДПП-ның
жақтастары 18% өсті ... ... ... ... ... Ең бастыларының бірі ретінде халықтың Гоминьданның саясатына
көңілі толмауы болып есептеледі. ... бір ... бірі Чэнь ... алдындағы кампанияны сәтті өткізу болып табылады. Оның ең ұтымды
әрекеттерінің бірі болып, ... ... ... ... ... ... ... көрнекті қызметкері-Люй Сюляньды
(Аннет Лу) ... ... ... ... ол вице-президент болып
тағайындалып, Тайвань мен Қытай тарихындағы еркін дауыс беру жолымен мұндай
жоғарғы саяси ... ие ... ... әйел адам ... ... ... ... Тайбэй әкімі ретіндегі қызметі көптеген жастардың көңілінен
шықты: Тайвань баспасөзінің ... ... ... ... үштен бірі отыз жасқа толмаған жас сайлаушылар болды.
Чэнь Шуйбяньның женіске жетуі оның Тайваньның тәуелсіздігі мен ... ... ... өте ... мәселелерде ұстанған
прагматикалық ұстанымына да байланысты. Сайлау кампаниясы барысында ол ДПП-
ның ең ... ... ... ... ... ... ... қатар, ол сайлауда жеңіске жетсе, достық сапармен Пекинге
барып бейбіт келісімге қол ... ... ... ... Пекин тарапынан
болған ДПП-ның тәуелсіздік жайлы идеясына ... ... ... Чэнь ... ... кеміткен жоқ, қайта керісінше, оның
жақтастарын бірге жұмылдыруына өз ... ... қоса ДПП ... ескі ... ... да ... «қара-алтын саясатта», яғни қылмыстық әлеммен байланысы бар деп
және оның билік құрылымдарының парақорлығын әшкереледі.
Чэньнің ... ... ол ... ... ... барып келіссөз жүргізуге дайын екендігі ... ... ... ... ... ... ... жағдайда Тайваньның тәуелсіздігін
жарияламауға уәде берді. Сайлауалды сұхбатта ол ... ... бес ... принципке негізделу керек деді:
1. Тайвань мен құрлық барлық мәселелерге байланысты, соның ішінде
саяси мәселелерге қатысты келіссөздер жүргізу ... Екі ... ... ... ... ... сенімді
арттыру үшін, барынша тез арада байланыс ... ... ... ... ... үшін ... қарым-қатынастарда,
сонымен қатар әскери мәліметтермен алмасу қатынастарында
барынша ашықтықты ұстану қажет.
4. ... ... ... ... Тайвань белгілі бір
жағдайларда құрлықпен көліктік және сауда қатынастарын
орнатуға шешім ... ... ... ... заң ... заң екі жақтың
өзара құрмет және теңдік бастамаларын сақтап, пайда болған
барлық ... ... ... ... ... ... ашық болуы қажет.[2]
Құрлықпен қарым-қатынастарының даму перпективаларын және ҚХР-дың
ұстанып отырған ымырасыз ... айта ... Чэнь ... ... тек ... ... ... экономикалық даму барлық саяси
көзқарастарды өзгертеді. ... ... ... АҚШ ... ... және екі ... сауда
айналымы 25 млрд. АҚШ долларына жетті. Жыл сайын арал мен ... 100 ... адам ... ... Бұл ... тура ... ... өте қажет және екі жақтың Бүкіләлемдік Сауда
Ұйымына(БСҰ) мүше ... ... ... ... Чэнь ... сайлауалды мақсаттарында ... ... ... ... кіру қаупі бар деп қорқыту тәсілін
қолданғаны үшін ... ... ... ... Чэнь ... ... деп ... демократиялық саяси құрылымымызды және 22млн. тайваньдықтардың
өмірі мен ... ... үшін ... ... мүмкіншіліктерімізді
барынша қолдау керекпіз. Тайвань-бұл арал, ... ... ... ... ... және ... ... Біз жоғарғы технологияларды қолданып, осы жүйелерді дамытып,
олардың өзара ... ... ... ... ... мен ... қарама-қайшылықтар әскери күшті қолданбай, бейбіт ... ... ... ... ... ұсыныстары да көпшілікте
қызығушылық туғызды. Ол өзінің болашақ іс-әрекеттерін ішкі ... ... де ... болатын. 1987ж. «қауіпті ... ... бұл ... ... ... үрдіске ат салысуға мүмкіндік
беретін бірінші қадам дей келе, ол енді ... ... ... ... құру деп ... Чэнь Шуйбянь болашақта бір-
біріне салмақтас болатын және бірін-бірі қадағалап ... ... ... және сот ... анық ... ... билеуді
орнатуға уәде берді. Бұл дегеніміз-бұрынғы суньятсендік билікті беске
бөлу саясаты(оған қосымша ... және ... ... ... ... ... көбінде қабылданған Монтескьенің үш
сатылы билігіне ауысады ... сөз. ... жүйе ... негізгі
ұранының бірі екндігі көпшілікке мәлім еді. Ары қарай өзінің келесі
ұстанымына ... Чэнь ... ... жалпы санын
қысқартып, Ұлттық жиналыс пен Заң ... ... ... ... ... ... Чэнь өзін Тайваньда етек алған
Ұллтық жиналысқа ... ... ... беру ... ... ... парламент жүйесін қолдаушысы екенін
білдірді. ... ... ... ... ... ... және ... әкімшіліктердің міндеттері мен құқықтарын
дұрыс бөлмеу, олардың нәтиже бермеуіне алып келеді. Ол жеке ... ... ... жергілікті әкімшілікке көбірек өзін-өзі
басқару құқын беруді ұсынды. Сондай-ақ Чэнь ... ... ... ... ... ... ... органдарына енуіне кедергі
жасайтын заңдарды қабылдауға уәде берді.
Жеңіске жеткен кандидат өзінің сайлауалды ... ... бір ... топтың ғана партиясы емес, ... ... ... ... атап ... Чэнь ... президент болғаннан кейінгі саясатының
негізгі бағыттарын анықтап ... Ол ... ... алдында берген
уәделерінде тұрды ма?
Сөйтіп, 2000 жылдың 18 наурызында Гоминьдан өзінің елу жылдық
билігін бірінші рет жаңа ... ... ... ... басына ДПП-ның өкілі
Чэнь Шуйбянь келді. Ол өзінің аралдың құрлықтық Қытайға қосылуына
қарсы көзқарастарымен белгілі ... бұл ... өте ... ... ... ... жағдайды одан әрі шиеленістіргісі келмей, сайлаудан бұрын
өзінің ... ... егер ол ... болған жағдайда
«Тайваньның тәуелсіздігін» жарияламауға уәде берген болатын.
2000ж. 20 мамырдағы инаугурациялық ... ... ... «бес ... ... ... ... Оның «бес жоғы»:
«тәуелсіздікті жарияламау; мемлекеттің атын өзгертпеу; екі ... ... ... ... екені туралы
жағдайды конституцияға енгізбеу; тәуелсіздік және ... ... ... ... ... өткізбеу
және мемлекеттің бірігу бағдарламасына кедергі жасамау». ... ... ... сол ... Мемлекеттік кеңестің қатал пайымдаулары
әсер еткен болуы керек. Чжу Жунцзи өзінің Тайваньдағы сайлау алдындағы
сөздерінде : «Қытай ... үшін қан ... ... емес ... ... ... ... керек. Қытай Тайвань үшін қан төгуге
дайын» деп айтқан болатын.[13]
Қалай болғанымен, шындық ... ... ... ала ... ... ... мерзімінде-ақ Чэнь Шуйбянь Пекиннің үлкен
наразылығын туғызған үш жағдай жасаған болатын.
2002 жылдың мамырында ол елде БДҰ мүше болу ... ... ниет ... еді. Бұл 2004ж. ... сайлаумен тұспа-
тұс келді.
2003ж. қыркүйек айында Чэнь Шуйбянь ендігі бір шу ... яғни елде жаңа ... ... ... ... ... ... мақсаттары ретінде ол 2004ж. президенттік және парламентік
сайлауларда жеңіске жету, жаңа конституцияны жасап, оны 2006 ... ... деп ... ... бұл ойлары жүзеге аспаса да, Қытай басшылығының
жаңа ұрпағын әбден мазалады. 2004ж Тайваньдағы жаңа ... екі жақ енді жаңа ... ... Чэнь ... ... бас ... аралдың қауіпсіздік
мәселесіне қатысты референдум өткізуден бас тартқан жоқ; ... ... арал ... ... ... ... біраз
жұмсартқанымен, аралға бағытталған ... алып ... ... ... ... Чэнь ... өзінің «1992 жылғы Гонконг
келісімдерін ... ... ... болмаса да, екі жақтың
көңілінен ... және де ... ... мен ... болатын шешімге келуге дайын екендігін жариялады. Бұл шакыру
Пекинде қыбылданған ұқсайды.
2004ж. президенттік сайлауда Чэнь ... тағы да ... ... ... сайлауда оған дауыс берушілердің саны ... ... ... артты деуге болады(сайлаушылардың қатысуы 80%, соның
ішінде Чэньге дауыс бергендер 50,1%).[13]
Чэнь ... ... ... ... ... және
қоғамдық дамуының нәтижелері шамалы болғанын ескере отырып, оның екі
рет ... ... ... ... ... рационалды түрде бір ғана себеппен-яғни арал
тұрғындары ұрпағының ауысуы үрдісімен түсіндіруге ... Жас ... ... арғы ... қытайлықтармен қандай болса да
туысқандық қатынастардан және отан үшін ... ... ... ... да ... ... әлдеқайда жақсы. Сондықтан
да олар ҚХР-дың юрисдикциясын мойындап, ... ... ... ... ... мейлі уәде етілгендей арал ерекше әкімшілік аудан
дәрежесін ... ... ... ... ие ... күнде де.
Тайваньдық мәліметтер бойынша арал ... 50% ... ... тайваньдықтар деп есептейді». Сараптама бойынша
Тайвань тұрғындары ... ... ... жағдайда болса да,
статус-кво жағдайын қалайды екен. Мысалы 2004ж. Чжэнчжи университеті
телефон арқылы жүргізген сараптама ... ... ... ... ... ... тұрғындардың 82,6% дауыс
берген. Ал тәуелсіздік үшін ... ... ... 22,1%, ал
құрлықпен бірігуге 13,3% дауыс берген.[14]
Тұрғындардың осындай көңіл-күйімен ... Чэнь ... ... ... ... де ... ... бағытынан бірде
бір қадам алшақтамай, Пекиннің наразылығы мен үрейін тудырды. Өзінің
бұрынғы айтылған ... ары ... ... ... ол өз ... ... ... Тайваньды «толық құқылы» мемлекет
қылатын жаңа конституция қабылдауды енгізді.
Бірақ ол жаңа ... ... ... ... мемлекеттік территория, бірігу және тәуелсіздікті
жариялау ... ... уәде ... Оның ... ... ... ... негізгі көңіл Тайваньға қазіргідей үш
тармақтық билік пе әлде бес ... ... ... пе, ... пе әлде ... түрі ... пе.., сияқты мәселелерге
бөлінеді. Алайда Тайвань президентінің мұндай ... ... аса ... ... Чэнь Шуйбяньды оның жүргізіп отырған сепаратистік саясаты
Тайвандағы тұрақсыздықты одан әрі күшейтіп, аралдың даму жағдайларын
нашарлатып, ... ... ... ... екі ... арасындағы
қатынастарға үлкен зиян келтіреді деп айыптады.
Осылайша президент тағына отырғаннан ... Чэнь ... ... ... саясатын жүргізді. Жағдайдың өзіне жағымсыз
бағытта дамуын тоқтату мақсатымен пекин Тайбэйдің әрбір ... ... ... беріп отырып, өзінің қажет болған жағдайда күш
қолдануға дайын екендігін ... ... ... провинциясында
орнатылған және жыл сайын көбейіп отырған 500 тарта зымырандар бұған
нақты дәлел бола алады.
Сондай-ақ Пекин Тайбэйге ... ... ... оның ... ... оқшаулануына жағдай жасап отыр. 2002ж. ... ... ... ... ... ... Тайбэймен дип. қаынастары үзілді.Сол 2003ж. ҚХР ресми ... ... ... қатынастарын үзді.[14]
Сонымен қатар, Пекин Тайваньның бақылаушы ретінде Бүкіләлемдік
денсаулық сақтау ұйымына мүше ... ... ... Бұл ... мүше бола ... ... ... енуі, Пекиннің
айтуынша, Тайвань сепаратизмін мойындау деген сөз.
Пекиннің қатаң бағытының ықпалы Чэнь Шуйбяньға «қызыл сызықтан»
өтуге ерік ... ... оның ... әдіс-әрекеттерінен бас тартуына және
сонымен қатар өзінің ... ... ... түрде айқындауына
мәжбүрлеуге жеткіліксіз болып табылды. Сондықтан ҚХР-да «ұрпақ ... ... ... ... ... ... ... уақытта шынайы сезімін жоғалтып және Тайвань тәуелсіздігін
қандай болмасын формада ... ... ... ... кауіп қатерлер
пайда болды. Осы кезде бұл қадамға белгілі бір ... беру ... ... көзқарасы бойынша, тек заңдылықты байқату үшін референдум туралы Заң
және жаңа ... ... ... қосымша себеп болған «Тайваньда «жер-жер» класы
бойынша үлкен жылдамдық (6 М) пен ұшу ... (24 км) ... ... орта ... ракеталарды сынау өтіп жатыр»[14] деген
пресса мәлеметтері болуы мүмкін. Әуе ... ... үшін ... ... ... ... мысалы, Шанхайға дейін жетуі мүмкін және ... ол ... ... ... ... ... ... ете алатын еді.
«Бұл «қалқан» дайын болған ... ... ... ... ... ... шешуші қадам жасайды» деген болжамдар да айтылды. ... ... Ю ... бұл ... ... ... Ол «Тайвань
Шанхайға жететін ракеталар жасаумен шұғылданбайды, тіпті ... ... ... ... те жоқ» деп ... ... теориялық жоспарда
ол ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін Тайвань бұғазындағы «үрей тепе-
теңдігін» қолдауға шақырды.[14]
Осындай жағдайда ... ... ... ... жаңа қадамдарды жасауға шешім қабылдады. Бірінші кезекте жаңа
конституцияны дайындау мәселесі қойылды, өйткені Тайваньның ... ... оңай ... ... 1947 ... ... ... әрекет
етуші конституцияға сенімсіздік туындады.
2004 жылы мамырда Англияда тұратын қытайлар тобы осында іс ... ... ... Вэнь ... ... ... ... Заңды
қабылдауға ұсыныс білдірді. Вень бұл ұсынысты көңіл қойып қарауға сөз
берді. ... ... ... ... ... ... жалпықытайлық
мәжілісінің Тұрақты комитетінің сессиясында (желтоқсанда) жоба ретінде
қаралды. Ал 2005 ж. ... ... ... ... қарсы әрекет
туралы Заң қабылданды. 2896 депутат «иә» деп дауыс берді, екеуі ... Заң тез ... жеке ... ... басылып шықты.
Заң Тайвань мәселесі бойынша ҚХР ұстанымын айқын көрсетеді және
дамытады, ... ... ... күш көрсету акциясы үшін заңдық және
саяси базасын қалыптастырады.
Заңның 8-бабы ерекше көңіл ... ... Онда ... делінген:
«Егер ыдыратқыш күштер – «Тайвань ... ... ... ... ... кез-келген әдісті қолданып, Тайваньды Қытайдан
шеттетуге қолдары жетсе; немесе Тайваньның бөлінуіне ... ... ... ... ... ... ... бірігу мүмкіндігі толықтай жойылса –
мемлекет ... ... мен ... ... ... үшін ... және басқа да қажетті шаралар қолданады».
9-бапта егер де соңғы аталған шараларды ... ... ... азаматтар мен Тайваньда тұратын басқа да ... ... ... ... да ... ... ... қорғауға және шығын болған ... оны ... ... ... ... ... сөз ... мәтіні өте тыңғылықты, мұқият ойластырылған. Тайваньда және
әлемде жайлы қабылдануын қамтамасыз ету үшін көп ... ... ... ... елшілері түсініктемелік әңгімелер өткізді. Қытай мамандары
былай деп түсіндірді: «бейбіт емес құралдар» міндетті түрде соғыс қимылдары
емес, бұл ... ... ірі ... ... ... ... ... Ыдыраушылыққа қарсы әрекет туралы Заң ешбір
жағдайда соғыс туралы заң, ... ... ... ... ... ... ... жылы майда Ыдырауға қарсы әрекет туралы Заң қабылданғаннан кейін
көп ... ҚХР ... ... Гоминданьның көсемі Лянь Чжаньды шақырып
сенсациялық қадам жасады. Гоминдань - қазіргі уақытта Тайваньның негізгі
оппозициялық партиясы. 1949 ... ... ... ... партиясы болды
және коммунистермен бітіспес ... ... ... ҚХР ... ... Лянь ... кездесуі олардың «бұғаз арқылы» ... ... мен ... ... ... отырып, түпкілікті
шешуге бағытталған ортақ ұмтылыстары болып табылады.
ІІ-тарау. ҚКП-ның төртінші ұрпағы және Тайвань ... ... ... ... ... ... ... күрт
динамикалық өзгеріске тап болды. ҚХРсы 2005 жылы 14 ... ... ... ... ... ... ... зор мәнін және аралға тез әсерін тигізетін «Мемлекеттің бөлінуіне
қарсы әрекет жайлы Заң» қабылданды. ... ... ... біраз жерлерге
әсерін тигізді, ҚХРсына сәуірде және мамыр айында материктің ең үлкен екі
опазициялық партиялары, Тайван председателі ... Лянь ... ... ... ... (ХАП) Сун Чуюя ... ... негізгі саясаткерлердің материктегі символдық және тарихи мәні
бар ресми кездесу ... ... ... ... ... ( КПК ... ... Ху Цзиньтаомен кездесу аралдың басқа ... ... ... ... бұрқ ... себептен Тайван бұғазының екі жағалауындағы ... ... ... ... ... ... ... төртінші пленумында, 2004 жылы қыркүйекте
он алтыншы сайлауында ең үздік ... ... ... ... ... ... әскери посттың, Орталық әскери кеңесінің жетекшісі (ОӘК)
Ху Цзиньтаоны төртінші ұрпақтың басшысы, сонымен ... ҚКП ОК ... ҚХР ... және ОӘК ... ... ... жетекшісі
етіп Цзян Цзэминь өз орнына ... 2005 жылы ... ... ... толығымен бекітіледі. Осындай негізде келесі ұрпаққа билік
беру процессі 2002 жылы күзде ҚКПның он алтыншы съездінде ... ... ... ... әр жаңа көш ... ... Тайванға
байланысты саяси жолдарына жаңа ... ... өз ... ... Мақсатқа сай келтірілген жағдайлар соңғы кезде
қытайлардың ішкі логикаларының өзіндік бір ... ... ... ... азамат соғысынан қалған зардаптардан,
тайвандықтардың сұрақтарын бейбітшілік түрде шешу мүмкін емес деп ... ол арал ... ... келісімде болған себептен елдерді қосуға
асыққан жоқ. 1978 жылдың желтоқсанындағы әйгілі ЦК ҚКП ... ... Дэн ... ... ... ... ... ашылуы
Тайванға қатысты жаңа қатынастың өңделу кезеңіне сай келді және сонымен
қатар АҚШпен қарым қатынас ... ... ... ... Жаңа Қытай
жетекшісі Мао Цзедунның тәжербиесіннен кеткен, қарама ... ... және ... ... шешу ... екенін мойындады. Пекинде
американың әскери қолдауынсыз екі материктің бірігуіне ... ... ... ... Тайбэй бас тартпайтын ұсыныс
құрастыру болып табылды. Мұндай ұсынысты Дэн Сяопинның «Бір ... ... ... 1979 ... 1 ... ... ... орнату күн, БХӨЖ тұрақты комитеті Тайванда бірлестікті сыйлау
және оны ... ... ... ... ... » жаряланды.
Бейбітшілік жолмен бірігу «Бір мемлекет екі ... ... ... ... ... келісе отыра келесі талаптар қойылды:
автономияның жоғары деңгейде ... ... ... ... ... ... сұрақтарына араласпау, социалды экономикалық жүйені
сақтап қалу,өмір сүру үлгісі, барлық тайвандық мүліктік құқықтар.[16]
Тайбэй ҚХР ... ... ... ... Бірақ сонымен қатар адамдар
арасындағы қатынас байланыспады, экономикалық бірлестікті түйіндестіру
басталды. Сол ... ... және ... ... шет ... ... жаңа президенті Ли Дэнхуей аралдағы ... ... 1989 жылы ... мен ... ... ... оқиғадан кейін
ҚХРда ішкі саясаттары ауыр қиыншылықтарға тап болды. Дэн Сяопин ... ... ... ... ... ... қала отырып,
мемлекеттік биліктің бәрін ... ... ... Цзян Цзэминге
қалдырды. Ішкі саясаттың қиын кезеңінде билік ... ... жаңа ... ... сенімділігі болмады, өйткені «бір мемлекет екі жүйе»
Гонконг формуласына жеткен.
Біріншіден Ли Дэнхуэй Пекинмен құпиялы эмиссар ... ... ... өйткені бұғаз жағалауларының ара қатынастары ондаған жылдар дамыды.
1992 жылы тұрақсыз ... ... ... ... ... ... ж. ... » тақырыбы әр уақытта да ... ... ... ... тез ... не ... ... түсіндіру
керек еді. Тайбэемнің «жалғыз Қытаймен» принципін мойындап ҚХР ... ... ... саяси және іс байланыстарын талқылау
керек болды. Жағалауда сол уақытта Тайванның Қытайға ... ... ... ... Қытай бар заңды түрде ҚХП болып есептелетін, ал Тайван Қытайдың
бір бөлігі деген Пекинде айтылып тұжырымдалған ... ... ... болды. Тайбэйдің позициясының қорытындысы бұғаз жағалаулары «жалғыз
Қытай» принциптарын қолдасада, әр қайсысы «жалғыз Қытаймен» деген әр ... ... және ... Халықтарының Республикасы деп санады, ал аралда
«жалғыз Қытаймен» принципі 1912жылы негізі құрылған Қытай Республикасы деп
түсінді, яғни тәуелсіздік бүкіл ... ... ... тек оған
Тайван, Пэнху, Цзиньмэнь және Мацзу оның юрисдикциясына ... ... ... қараша айларында Гонконгтегі келісім кезінде ... ... ... принципін қолдап, бірақ «жалғыз Қытай»
түсінігінің мазмұнын әр ... ... ... ... ... жағы
Гонкогке жауап бермей, ұсынысты қабылдады.
1992 жылы жеткен келісімнің әр түрлі талдаулары бар, ҚХР ... ... 92ж» - ... ... «жалғыз Қытай» принципін
қабылдауды білдіреді. Чэнь Шуйбянь билікке келгенше ... әр жақ ... ... ... Қытай» принципімен келісе берілген
консенсусты талдаған, оппозицияға ... ... ... ... ... Чэнь ... 1992 жылдың әкімшілік позициясы
бұл екі жақ ... ... ... әр ... ... ... ... ешқандай консенсус бұл жағдайда болмайды деп ұйғарды.[16] Не болса
да екі жақтық келісімі 1993 ... ... ... екі жақтың
уәкілдік ұйымдарының арасында тікелей келісімдерге жол ашты.
Бұл жағдай бұғаз жағалауларының ... ... ... ... болды, бірақ содан кейін ұзаққа созылмай олар тез ... ... ... аренадағы өмірлік кеңістігі ұлғайды , бұған Ли
Дэнхуян барынша күшін ... сол ... ҚХР ... білдірді.
Тайванның саяси өміріндегі демократиялық шарттарға байланыс сайлаушы ... ғана емес ... ... ... ... сайлауға
құқық алды, осыны пайдалана Ли Дэнхуэй ... ... ... ... ... да түп ... тайвандық Ли Дэнхуэйдың ішкі арман осы
еді. Ол Гоминьдада конфорлизм ... өз ... ... Қытайдың
жетекшілері Тайван мәселелерін қарастыруға 1993жылы ЦК ... ... ... ... ... 90 шы ... Дэн ... байланысты саяси өмірден кетті, сол себептен ел баслқару
бағытына ... ... ... ... ... ... ... Ситу және БХӨЖ ОК жетекшісі Цяо қарағанда үшінші ұрпақтың бұл көш
басшысының ... ... ... ... «екі ... ... «бір Қытай, бір Тайванға» қарсы
тұруды яғни бір Қытайдың бірізділігіне бағынуды ұсынды, ... ... ... ... ... түрде тоқтатудың теңдей
жетістігі туралы келіссөз жүргізу, экономикалық айырбасты және қытайдыңең
жақсы салт дәстүрлерін күшейту екі жақ ... ... ... ... Ол ... бір бірімен соғыспауын, Қытайлардың іс
әрекеттері өз ішінде шешуін айтып, бұғаз мәселесі жөніне өз ... ... ... ... мен қызығушыларды шақырды.[2]
Дэн Сяопинның «бір мемлекет екі жүйе » теориясы қытайлықтардың көз
қарасын анықтайды, одақтасудың шешімі қандай ... ... ... ... ... «сегіз сатыдан» тұратынын түсіндірді. Тайванның
бірігуі жақын арада іске ... Дэн ... ... ... ... ғана бұл іске ... белгілі болды. Цзянь Цзэминьнің сөзі
экономикалық келісімге жұмсалды. Бұл жаға бұғаздарының арасындағы қарым
қатынастың ... ... ... роль ойнады.
Тайвандықтар жағы бұған ешқандай жауап қайырмады. ... ... ... артық жұмсақшылдық қарауын айыптады.
Ли Дэнхуэйдың 1995жылы маусымындағы АҚШ қа ... ... ... ... 1995-1996 жылдар Тайван аралығындағы ахуалы өте қатты
нашарлап кетті , сол үшінде тез ... ... ... керек еді. Екі
құрлық арасындағы мемлекетаралық ... ... Ли ... ... 1999жылы жағдай тіпті шиеленісті. Бұдан ... ... ... ... ... 2000жылы президенттік сайлауға түскен
Демократиялық прогресивті партияның (ДПП) ... Чэнь ... ... бір ... емес ... ... әлі ... екенін айтқаннан
кейін де, қатынастар жылымады.
2004 жылы 20 наурызындағы сайлауда осы президенттің ... ... ... ... ... деп айту ... ... партиялар мен
Пекин Қытай Республикасы конститутциясындағы өзгерістер аралға тәуелсіз
әкелетінен күдіктенді.
Кейіннен 2004 жылы мамырында ҚХРсының премьер ... Вэнь ... ... ... Қытай басшыларының отанға қосылудың заңын
қабылдауына ойлануда деп атап көрсетті. ... ... жылы ... ... ... ... Парламентте ДПП партия
көсемдерінің көп мөлшерде жоқтығы салдарынан Чэнь ... өзін ... ... оның жолы болмады. Парламент бақылауын оппозиционерлер өз
уысына алғанға қол ... Бүл ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік экономикалық жағдайда қалай болса,
конституцияның өзгерісіндегі ... ... ... пен ДПП ... ... жылы жариалануы,
әскери саяси дағдарысқа немесе тәуелсіздік деп жарияланып отырған ... ... ... әкеп ... ... ... енгізуі билік пен ... ... ... сол үшін ... ... ... депутатының
төртен үш дауысын жинау керек.
Аралды бірден парламенттік сайлаудан соң, Пекиннің дүрыс шешіміне
қарамастан, Қытайда ... жылы ... ... болу ... ... ... бақылаушылар қытай меңгерумелерінің парламент сайлауында
партия билігінің жеңісінен ... ... ... ... ... тиым ... ілгері қадам жасап, және күш көрсетуге дейін дәлелдеп
отыр.
Деректерге сүйенсек, Ху Цзинытао ... ... ... ... әскери
басшылықты, антисепаратистік заңды көздеген.
Бүл жол Тайвань бағытының Ху ... ... ... жетекшылерының
төртыншы ұрпағы екенын дәлелдейды Тайван өзіне қамшы мен пряникты балайды
себебы Пекин қолындағы қамшы қаттырақ ... әрі ... ... ... сезіледі.
2004 жылы мамырында ҚХР ның Тавань ісі жөніндегі Канцеляриясы ... ... ... ... ... ... ҚХР ның АҚШ ... және Чәнь ... ... сенбейтінін, оның сертті
бұзғанын, ... ... ... ... ... ... екі жол бар. Біреуі
тәуелсіздік жолынан артқа ... екі жақ ... ... Қытайға
жататыны және бұғазаралық қатынастық бекінуіне күш салу ... ... ... ... ... ... іс әрекетін сақтауды
жалғастыру, әйтпесе отпен ойнағанды ... ... осы ... бірін таңдауы керек болды. Көнген
Тайваньға түрлі жеңілдіктердің ... ... ... ... ... ... ... танытатындығында әр түрлі
қарым қатынасты нығайтуына, дүниежүзілік ... ... ... ... ... болса, антисепаратистік заң Пекин қолындағы қамшы автор ойының
айтуынша Тайваньды тәуелсіздік жолына қарсы ескерту. Осы заңның ші ... деп ... ... үшін ... сепаратистік күштер Тайваньды
Қытайдан бөліп алудың кез келген ... және ... ... ... ... бір өзгеріс болады, бейбіт жолмен біріктірудің толығымен
жойылуына ... бар, ... өз ... ... ... ұмтылу керек сол үшын Қытай, егер арал ... ... ... заңды түрде өз ойын күшпен іске асырмақшы.[16]
Бұл қандай ауыр қадам еді кейбір тайваньдықтар бұл заңнан әйтсе де
сескенеді.
1979 ... ... ... басшыларының бейбітшілікті біріктіру шақыру
туралы өтініште, саяси құжаттарда, съездердегі ... ... ... ... үшін ... ... ... шарты айтылды.
Қытай комментаторлары заңның негізгі бөлігі жариалауда ... ... ... ... дамыту жағдай туралы. Бұл ... ... ... ... Көптеген мемлекеттер Қытайдың
қауіптілігіне өз күндерін қосты.
Осындай ... ... ... ... ... шақырды. 2005 жылы наурыз айының аяғында Қытай заңына қарсы
демонстрация болып өтті, партия ... ... ... ... ... ... ... жасады. Ол Пекинде жоғары
дәрежеде жылы қарсы алынды. Кейіннен ірі оппозициялық партияның лидері Сун
Чунь екінші рет ... ... ... ... мен ... орындарға қатысты,
отандастарымен кездесті, тікелей эфирде аты шулы ҚХР-ның жоғарғы оқу
орындарында сөйлейді. Қытай ... Ху ... ... үшін
бәрін жасады, кілем төсеп қарсы алды.
Лянь Чжаньның сапары бірінші рет ерекше белгіленді. 2005 ... ... Чэнь ... мен Сун Чуньның кездесуі бірлескен өтінішке қол
қоюмен аяқталды. Бұл құжатта Чэнь Шуйбянь тағы да тәуілсіздікті ... ... ... ... мемлекеттік статусына
бағынатындығын айтты. Лянь Чжаньның сапары жөнінде ... ... ... екі ... ... ... ... тоқтату, бейбітшілік бітімге келу, әскери бөлімде сенімділік
арттыру, экономикалық ... ... т.б. ... ... ... ... ... Бірақ көш басшылар
айтқандарынан өзгеріп Тайвань ... ішкі ... ... ... ... заң ұмыт болғанда ҚХР тайвандардың көз
алдында ... ... алды және ... жеңіске жеткендей болды.
«Қытай қызбасы» Тайваньда да көп созылмады. 2005 жылы 14 мамырындағы
Халықтар ассемблиясының сайлануында оппозициялық партиялар онша ... ... Олар не бәрі 6% ... ... ең ... ... Тайвань
ынтымақтастығының кеңесі орын берді.[16]
Оппозиция көш басшылары Тайваньның ірі ... ... ... қандай мағына береді? Көп уақыттар аралығында қақтығыстар
уақытша болса да, тоқтатылды. Жалпы алғанда Тайвань ... ... бар? ... ... бірі ... ... конституция
өзгерісіндегі жоспар шиеленісте емес екендігін, ал нашар хабар ... мен ... ... ... өз ... ... ... «консенсус-92ж» негізге ала отырып Пекинмен
ортақ тілге келе ... ... ... ... Тайвань
бейбітшілік жолмен ҚХР құрамына ... ... Егер ... ... ... шешуге мүмкіндік туса, онда қандай жүйе
орнататынына кім кепіл. Қазіргі ... Дэнь ... ... ... Мао ... қайраткерлігінен -70% жақсы, ал 30%
қанағаттанарлық.[16]
Дэн ... бір ... ... ... шешімді күшпен емес,
бейбітшілік шешуде серт берді. Дэнь Сяопинның Цзянь Цзэминьге ... ... шын ... 90-шы ... орта ... «бір ... ... концепциясын аңсай бастады.
Ху Цзиньтао ҚХРның тарихында ең оңай ... ... ... ... Ол ... ... мұрагерін жасады. Осы төртінші ... ... ... табу ... не ... ... ... беру керек.
Ху Цзиньтао бұрыннан қалған тайвань сұрағын шешпеуге келісім бере
алмайды. Сонымен бірге оның ең ... ... ... дейінгі басшылардың
шеше алмаған көптеген мәселелерді шешу. Бірақ Тайвань мәселесін шешу өте
қиын.
Қытай басшылары экономикалық және ... ... ... әлемге
шығуына сенімді. Аралға қатысты саясат қаншалықты белсенді ... 2007 және 2008ж ... ... ... және президенттік
сайлаулардың қорытындысынан көруге болады.
Қорытынды ретінде ҚКП ОК мен Мем. кеңесінің ... ... ... Чэнь Шуйбяньның Ұлттың қосылуын және «Ұлттық бірігу
бағдарламасын» іске ... ... ... тоқтатуына байланысты
мәлімдемесінен үзінді келтіруге болады:
2006 жылы 27 ақпанда Тайвань өкімет орындарының басшысы Чэнь ... ... екі ... ... және ... табанды қарсылығына қарамастан Ұлттың қосылуын және «Ұлттық
бірігу бағдарламасын» іске асыру кеңесінің қызыметін тоқтату туралы ... Чэнь ... бұл ... өзінің сөзінде «тарату», «күшін жою» ... ... ... ... ... ал бұл ... астарында «Тайваньнның
тәуелсіздікке» қол жеткізуінің нақты мақсаты жатқан еді.
Осындай қызыл ... ... ... Чэнь ... ... ... ой-пиғылы баршаға мәлім болатын. Ол Ұллтың қосылуын
және «Ұллтық бірігу бағдарламасын» іске асыру ... ... ... ... ... қол ... ... шапшандатуға көрнеу
ұмтылды, алайда «статусквоны өзгертуге тиіспейміз» деп жансақ ... Оның өзі ... ... қыр ... ... Тайвань бұғазының екі
жағалауы арасында шиеленіс өртін жақты, бірақ та құрлықтың ... ... ... ... өзін ... ... Оның өзі ... орын алған
негізін бұзып, жағалаулар арасындағы кеңес алысулар үшін ... ... ... ... ... ... келе отырып, «кеңес алысу мен ұнқатысу
арқылы өзара сенімді қатынастардың ... ... ... ... ... басының мақсаттары үшін 23 миллион Тайвань тұрғындарына мейлінше аз
санды сепаратистердің Тайвань ... ... түс ... ... ... ... өзінің әрекетін Тайвань халқының еркін ерік
білдіруінің ... ... деп ... ... Чэнь ... ... әлдеқашан әшкерелеген болатын, сондықтан да ... ... тек ... зиян ... атап өткен жөн: конституцияны қайта жасау арқылы Тайваньның
құқықтық тәуелсіздігіне ... Чэнь ... ... қызыметін
ушықтыру Тайвань бұғазы ауданында елеулі дағдарысқа ұрындыратыны сөзсіз
және ... ... ... ... пен тұрақтылыққа зиянын
тигізеді. Демек Тайваньның құқықтық ... ... ... ... ... тұру және оны тыю осы ... Тайваньға
қатысты саясаттың аса маңызды және түбегейлі міндеті.
Чэнь Шуйбянь бастаған сепаратистерге қарсы күрес, бұл Тайвань бұғазы
жағалаулары ... ... ... ... оған қарсы болу
таңдауларының арасындағы ... ... бұл ... ... ... ... ... жолындағы таңдаулар арасындағы елеулі
ұстасу, бұл Тайвань бұғазының екі ... ... ... ... ... ... үшін ... ететін күштер арасында
елеулі ұстасу. Чэнь ... ... ... Тайванның тәуелсіздігін
көздейтін радикалды бағыт Тайвань аралы мен Тайвань ... екі ... ... ... ... ... өзі Тайвань қоғамына қасірет-
қайғы ғана төндіреді. Тарихи ... ... 1,3 ... ... ... мен мақсат-мүддесіне қарсы жүретін адам сөзсіз сәтсіздікке ... ... ... ... ... асыру және ұлан-ғайыр қайта
өрлеуіне қол жеткізу Қытайда және оның ... тыс ... ... ... ... ішінде Тайваньньдағы отандастар үшін да сын
болмақ. Тайваньдағы отандастар ... ... ... Біз ... ... отандастарымыздың мүдделерін есте ... ... ... ... ... және де ... ... құқықтары мен
мүдделерін барлық әдістермен ... ... Біз ... ... Тавайнь
бұғазының екі жағалауы арасындағы экономикалық және мәдени қатынастарды
пәрменді етеміз, жағалаулар арасындағы ... ... тез ... ... ... ... таныта және барынша күш-жігер
жұмсай отырып, біз Тайваньдағы ... ... ... ... ... және тұрақты дамуын сақтауға жәрдемдесуге
әзірміз, сөйтіп, біздің Отанымыздың бейбіт ... ... қол ... болса-дағы барлық түрдегі Тайвань тәуелсіздігіне үзілді-кесілді
қарсымыз және Тайвань сепаратистерінің кез келген ... ... ... әдістермен аралды Отанымыздан бөліп алуына жол бермейміз.[1]
III-тарау Вашингтон-Пекин-Тайбэй үштағанындағы қарым-қатынастар
Жаңа ... ... АҚШ, КХР, ... ... өзгеруімен
тұспа-тұс келді. Бұл әрине олардың арасындағы қарым-қатынастарына ... алып ... ... ... ... ... бағыттың өзгеруі
және басқа да жаңа жағдайларға қарамастан, осы ... ... ... әлі де сол ... ... жағдай барлық жақтың көңілінен шығып
отыр деу қиын. ... ... ... АҚШ, ҚХР және ... ... ... статус-квоны жоюға бағыт алғандығын білдіреді.
Әскери соқтығыс ең мүмкін ... ... ... де, ... блуы ... ... ... соңғы уақыттағы жағдайдың дамуы бұл
мүмкіндікті үлкейтпесе кішірейтпейді. Тайвань бұғазындағы соғыс әрине АҚШ
араласуынсыз болмайды, ... ... тек ... ... ғана емес,
бүкіл әлемдегі тұрақтылыққа өзінің ең теріс әсерін тигізетін еді.
Хронологиялық түрде биліктің ауысуы ең ... ... ... ... ... ... ... билік басына Демократиялық Прогрессивті
Партияның өкілі келді. Бұл сайлау алдында Тайваньда бірнеше ... ... еді. 1999ж ... ... сол ... Тайваньның президенті
Ли Дэнхуэй бұғаздың арасындаы қарым-қатынастар «мемлекетаралық қатынастар»
немесе ерекше ... ... ... ... ... кейін
2000ж қаңтарында ҚХР Мемлекетттік кеңесі Тайвань мәселесіне қатысты «Бір
Қытай принципі және тайвань мәселесі» деп ... ... ... ақ кітабын
шығарды.[5] Берілген кітапта ҚХР алғаш рет өзінің ... ... ... ... ... ... де Тайвань ұзақ уақыт бойы
келіссөздер ... екі ... ... бас тартатын болса». Бұл енді
Пекиннің ... ... ... ... ... ... ... тек екі «егерге» негізделген еді-«егер Тайвань басқа атпен Қытайдан
бөлінетін болса және егер ... ... ... ... ... ... бірнеше күн бұрын БХӨЖ сессиясында берген сұхбатында ... ... ... Чжу ... ... Тайвань үшін қан төгуге
дайын екендігі туралы ескерткен болатын. Ол ашық ... ... ... өкінетін істерді жасамауға шақырды.
Көпшіліктің ойынша, Қытай премьерінің айтқан сөзі ... ғана ... ... кері ... әсер ... ... ... келуіне өз сепігін тигізді.
Президенттік сайлаудың нәтижелері күтпегендік нәтиже ... ... ... ең қатты әсер еткен
2000ж. Америка Құрама Штаттарындағы ... ... ... Буш-кенженің билік басына келуі болды.
Сегіз жыл оппозицияда болған республикандықтардың сыртқы саясат
жүйесінде «Эй Би Си»(Anything but ... тек ... ... бағыты
бірінші орында болды. Олар Клинтонның бағытын сынға алып, қайта қарастырды.
Бұл қайта қарастыру Қытайға деген бағытты да қамтыды.Егер ... ... ... диктаторларға» деген жылы саяасатын сынға алса, енді
Бүш-кші Клинтон саясатының ҚХР-ға тым ... ... және ... ... ... ... жолын сынады.
Өзінің президенттік компаниясының бас кезінде 1999ж тамызда Буш-кіші
Қытайды стратегиялық қарсылас ретінде сипатаған ... ... ... ... ... ... осіп келе жатқан экономикалық және әскери
мүмкіндіктеріне байланысты АҚШ-ң ... ... ... көш
басшылығына қауіп төндіреді деген тезисқа ... ... ... десек
болады. Болашақ президенттің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мәселелрдегі
кеңесшісі К. Райс ... ... ... ... ... ... мұқтаждықтарына сәйкес Азиядағы күш балансын өзгерте алатын мемлекет.
Осының өзі оны Клинтон айтқандай «стратегиялық ... ... ... ... көрсетеді». Буштың өзі компания барысында
«стратегиялық» деген сөзді ... және де екі ... ... ... ... Қытайды қарсылас деп бірнеше рет айтқан.
Егер де АҚШ ... ... ... ... ... ... ... қарастырса, онда Тайвань 50-60 жылдардағыдай ҚХР тежейтін
алдынғы қатарлы форпостқа айналуы тиіс.Сайлауалды ... Буш ... ... еш уәде ... ... ... ... үшін барлық жағдай жасайтынын білдірді.[10]
Болашақ президент ... ... ... прогамманы жасау
жөніндегі мәселеге ашық түрде қолдау көрсетті. Стратегиялық бағытта НПРО
және ПРО ТВД ... ... ... ... ... соққы бере алмайтын
тежеуші құрал ретінде қарастырылады, сонымен қатар ... ... ... ... беру ... қаупін де төмендетеді(1995-1996ж.ж. Тайвань
бұғазындағы дағдарыс кезінде ҚҰАА ... ... ... Сюн ... үшін ... ... ... деп айтқан). Сонымен қатар,
Пекинде АҚШ-ң ПРО ТВД жасау жоспары Тайваньды өзінің ... ... ... отыр деп қауіптенеді.
Сөйтіп, сайлаудағы Буш-кішінің жеңіске келуі ... ... енді ... ... ... ... еді. Алғашында жағдайдың тап
осылай болуы ... ... 2001ж. ... мен ... ... жаңа ... пен қытай басшылығының өзара бірін-бірі сынау
уақыты болған еді. Дегенмен, қытай басшылығы барлық АҚШ ... ... ... ... ... ... бұл қатынастардың
маңыздылығын түсініп, ары қарай дамуына жағдай жасайтынына әбден ... те ... ... ... мен Клинтоннның кезінде де болған, олар
басында тіпті ... де ... ... ... ... ... жақсартуға тырысқан жалғыз президент Буш-үлкен ... сол ... ... 1989ж. Тяньаньмэнь алаңындағы оқиғаларға
байланысты екі жақ қатынастарының ең қиын кезі ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік
департаиентіндегі және Қорғаныс министрлігіндегі ең маңызды қызметтерге
Қытай ... ... ... ... да, оған ... ... ... сайланды.
Тоқсаныншы жылдардың барысында американ-қытай қатынастарының ең қиын
кезеңі көктем айларына ... еді. Тура ... БҰҰ ... ... жөніндегі Женевадағы отырысында АҚШ-ң Қытайды сынға алуы, Қытайға
саудада үлкен мүмкіндіктер беру жөніндегі ... ... және ... ... беру ... ... осы айларға түскен еді. Осы
соңғы ... 2001ж. ең ... ... ... ... еді, өйткені жаңа
президент өзінің арал ... ... ... ... жоқ. ... ... Цянь Цичэнь АҚШ-қа сапар шегіп, сапар барысында
әкімшілікті Тайваньға қару-жарақты ... ... бас ... еді. ... ... ... жүйесімен жабдықталған «Эрли Берк»
эсминецтерін сатудың мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... 2001ж. 1 сәуірде Оңтүстік-Қытай теңізінің
әуе кеңістігінде ҰАА-ң ... ВВС ... және ... ... ұшақ ... ... ... болды. Қытайлық ұшақ теңізге құлап, ұшқышы ... ал ... ... ... ... қытайдың Хайнань аралына
қонуына мәжбүр болды.
Пекин американдық ұшақты қытайдың әуе ... ... ... ... барлық салдарын АҚШ-ң мойнына салды. Өз кезегінде АҚШ
апат мемлекетаралық кеңістікте болды деп, ұшақ пен ... ... ... Бірнеше келіссөздердің нәтижесінде АҚШ қытай ... ... ... ... мұны Қытай кешірім сұрау деп қабылдады. Қытай он бір ... ... ... пен ұшақты қайтарып беруге келісті. Оқиға АҚШ пен
Қытайда үлкен ... ... ... АҚШ ... ... ҚХРмен әскери бағытта барлық қатынастарды тоқтатуға шешім
қабылдады.[5]
2001ж. 21 сәуірінде АҚШ-та Тайваньға ... ... ... жарияланды. Оның құрамына сегіз дизельдік су асты қайығы, «Кидд»
класындағы төрт ... су асты ... ... ... Р-3 ... екі ... және де 1992ж. кейін қару-жарақтың ең үлкен көлемі кірді.
АҚШ алғаш рет аралға су қайықтарын ... ... ... Осы ... ... ... әлі күнге дейін белгісіз болып отыр, ... ... су асты ... ... ... ... ... ал басқа мемлекеттер ҚХР-дің қатал ұстанымынан сескеніп, оған сатудан
бас ... ... ... ... ... заманғы «Иджис» жүйесімен қамтылған
эсминецтердің орнына, аралға шахы жиырма жыл бұрын Иран шахы үшін соғылған
әскери кемелер ұсынылған ... Буш егер де ... ... ... орнатуды тоқтатпаса, болашақта аралға «Иджистерді» сатуды да
жоққа шығарған жоқ. Дегенмен, ол 2001ж. Қытаймен ... ары ... ... қадамға бармады.
ҚХР Тайваньға қару-жарақ сатуға ... ... ... ... ... Буш 25 ... «Эй Би Си» телеарнасына берген
сұхбатында АҚШ ҚХР-ң Тайваньға соғыс ашқан ... ... ... ... жариялаған болатын. Бұл Вашингтон балансының Тайбэй жағына өінің
ең көрнекті кезі еді. Американың бұл ... ... ... бірі ... ... анықсыздық» принципі болып
саналады, бұл ... ... 1979ж. ... қатынастар Заңында
салынған болатын. Ол бойынша АҚШ ... мен ҚХР ... ... ... ... ... ... алдынала айтпайды,
осылайша ҚХР АҚШ-ң әскери қимылдарға араласатындығын білмейді, ал Тайвань
АҚШ-ң әскери көмегіне қатты үміттенбейді. Дегенмен, сол күні Буш ... еш ... және де ары ... «бір ... ... ... соң АҚШ ... ҚХР-ға жағымсыз бірнеше қадамдар ... ... ... сол ... ... ... Ли ... АҚШ-қа
сапарынан кейін, 195-95-1996ж.ж. шығанақта дағдарыс туды, тайваньдық
президетке ... ... ... ... ... ... тоқтауға
берілгенмен, бұл сапардың жеке және ... емес ... ... ... ... Буш ... ... шарттар қайта қарастырылып,
қауіпсіздік, комфорт ... ... оның ... ... ... Осы жаңа ... ... тайвань президентінің 2001ж. АҚШ-қа
шеккен сапарында Чэнь ... ... ... ұйымдастырылып,
атқарушы биліктің өкілдері емес ... және де ... ... ... ... Буш Ақ үйде ... ал ... Тайваньның бұрынғы президенті Ли Дэнхуэй сапармен
келіп, бес жыл мерзіміндегіАҚШ визасына ие ... ... ... ... алға ... ... ... Буш
әкімшілігі Конгреске ҚХР-ға тұрақты негіздегі сауда тәртібін беруді ұсынды.
АҚШ Қытайдың ... ... ... ... үшін ... ... ... бермеуге шешім қабылдады. Екі жақ Қытайдың БСҰ-
ға кіруі туралы мәселені де ... ... АҚШ ... ... ... ... ... қатынастар орнатуға
тырысатынын жариялады.[5] Шілдеде мемлекеттік хатшы К.Пауэлл сапармен ҚХР-
да болып қайтты. ... ... ол ... «дос ... екенін аса атап
өтіп, оны «қарсылас» немесе «стратегиялық қарсылас» деп ... ... ... ... ... ... келген біраз мәселелер болды-адам құқығы, сауда мәселелері және
әрине Тайвань ... ... ... ... және ... ... келгенінен кейін аса өткірлікке ие болды. Дегенмен 2001ж. күзіне
таман екі жақтың қатынастары жыл ... ... ... деп ... ... ... ... бүкіл дүне жүзіндегі жағдайды
күрт өзгертті. Әрине ол америка-қытай қатынастарына әсер ... ... ... деп ... ... АҚШ өзінің ең басты жауын
анықтады-терроризм және Бен Ладен бастаған террористік «Аль-Кайда» ... ... ... ҚХР Американың басты серігі болды. Терроризмге қарсы
кампанияның бірінші кезеңінде(Ауғаныстандағы талибтер ... ... ... ... беруші еді, әсіресе барлаушы ... ... ... ... АҚШ Қытайдың осы аумақтағы серігі ... ... еді. Өз ... ... ... ... ... үлкен
мүкіндіктер алды. Күтпеген жерден кампания нәтижесінде АҚШ әскерлері
Қытайдың ... ... ... ... ... ... барысында-Ирактағы
террорға қарсы күресте АҚШ үшін ... ... ... ролі ... ... ... ... болды. Осылайша, Пекин ... ... ... ... күш ... Ирактағы әскери-саяси
мәселелерді шешуге көмектесіп отыр. Қытайдың АҚШ-пен жақсы қарым-қатынастар
орнатып, өзара сенімділікті орнатудың да өз ... ... ... ... ... бас тартуға ниеттелген «сепаратистік»
ұмтылыстарына әсер етуді көздеп отыр.
2001ж. 11 ... ... ... Бушқа жедел хат жолдап өзінің
қайғыға ортақтас екендігін білдірді, келесі күні ... ... ... болған әңгімесінде Қытайдың терроризмге ... ... ... ... ... 21 ... ҚХР сыртқы істер
министрі Тан Цзясюань Вашингтонда Бушпен, К.Райс және К.Пауэлмен ... ... екі жақ ... ... ... ... ... және де БҰҰ ҚК шеңберіндегі өзара қарм-қатынасты күшейту туралы ... қол ... ... Азия ... ... ... америка президенті 2001ж. Шанхайда өткізілетін ... ... ... ... аударарлық бір жайт, жоғарыда айтылып кеткен ... ... ... ... Тан ... ... мәселесін де
атап өтіп, Қытайдың тайвань ... ... ... ... айтып
кетті. Бұл уақытта ҚХР өзінің АҚШ-ң Тайваньға ... ... ... ... әсер ... екі жақ ... ... екендігін түсінді.
Сонымен қатар, Қытай екі жақ қатынастарының жақсаруы үш жақтың қатынастарын
біртіндеп тұрақтандандырып, тіпті баланстың Пекин ... ... ... айында Буш Шанхайдағы АТЭС саммитіне қатысып, 19 күні
Цзянь Цземинмен кездесті. Кездесу ... жақ ... ... ... ... ... ... анықтама табылды.[4] Дегенмен, американдық басшылық арасында ... ... мен көш ... ... ... деп ... ... да бар, әсіресе Қорғаныс министрлігі арасында беделі
жоғары консерваторлар емес арасында. 2001ж. ... осы ... ... ... төрт ... ... ... берілген құжатта
Азияда мықты шикізат негізі бар әскери қарсыластың пайда болуы баяндалған.
Ал 2002ж «Ядролық ... ... ... шығанағындағы дағдарыс АҚШ
өз ядролық қаруын жеілдіруі барысында дайын ... тиіс ... ... ... ... ... көбінде, әсіресе Конгрестің
тапсырмасы бойынша ҚХР-ң әскери күші ... ... ... ... ... ... ... қауіп жайындағы, ең бастысы
Тайвань ... ... ... ... ... ... ... материктің өсіп келе жатқан күшіне қарсы тұру үшін ... ... ... ... жақтасы болып табылады.
АТЭС саммиті америка-қытай қатынасатрының жақсаруына септігін
тигізгенімен, ... ... ... ... тағы бір ... АТЭС ... кездесуілерінің қорытынды пресс-
конференциясында ҚХР премьер-министрі Тан Цзясюань тайвань журналистері мен
экономика ... Линь ... ... ... ... Екі ... ... атынан саммитке қатысушы өкілді жайындағы мәселеде
ақыры келісімге келе алмады. Чэнь ... ... ... премьер-министр
Ли Юаньцзуды жіберуді ұсынған болатын, алайда ҚХР оны қабылдаудан ... ... ... ... ... ... 2001ж. кейінге қалдырылған Америка президентінің
Жапония, Корея Республикасына және Қытайға сапары болып ... Бұл ... ... ... тура 30 жылдан кейін болды.
Қытайға келмей тұрып ... ... ... ... ... ... ... алдындағы міндеттерін ұмытпайтыны жайлы айтқан
болатын. Қытайдағы сапары барысында Буш пен Цзянь ... ... ... ... ... ... Тайваньға қатысыты ұстанымдарын
айтты. Буштың айтуынша ... ... ... ... көп ... ... ... отыр және де ол Тайвань мәселесінің бейбіт жолмен ешқандай
қантөгіссіз ... ... ... күні ... университетінің
студенттері алдында сөйлеген сөзінде Буш Тайваньмен қарым-қатынастар туралы
заңды сөз қылып, соңында бір Қытай саясатын да атап өтті.
Екі жақ ... ... ... ... мен Ху Цзинтао 2002ж. АҚШ-қа
сапар шегеді деп ... ... ... ... үшін маңызды оқиға болуға
тиіс еді-ҚКП-ң 16-шы ... ... ... ... ... ... да ішкі және ... саясаттағы тұрақтылық,
оның ішінде АҚШ-пен қарым қатынас және ... ... ... ... үшін ... маңыздылыққа ие болды.
Ху Цзинтаоның Құрама Штаттарына сапары 2002ж. көктеміне жоспарланған
болатын. Алайда оның сапарының алдында ... ... ... Тан
Яоминнің келуіне байланысты екі жақ арасында тағы бір шиеленіс пайда болды.
Америка жағының Тайваньмен жақындасуы ... ... ... ... және Тайвань шығанағындағы күш балансының ҚХР ... ... ... ... ... ... бағытталған баллистикалық
ракеталарды көптеп орнатуы АҚШ-ң алаңдаушылығын ... ... ... ... ... туралы заңында Тайваньға «НАТО-дан тыс одақтас» деген
дәреже берілді(бұл дәрежеге Жапония, Корея Республикасы, Израиль, Австралия
сияқты ... ... ие). Бұл заң ... ... ... сыртқы саясат және де басқа ведомстволардың қызметшілеріне
басшылық етуіне рұқсат беріледі. Заңға қол қою ... ... ... заңы еш ... ... жоқ, яғни ... түрде арал АҚШ-ң
әскери одақтасы болып саналмайды. Дегенмен, берілегн заң Тайваньға басқа да
одақтастармен ... ... ... ... ... жол ашады.
2002ж. бастап АҚШ өзінің Тайваньға оның қарулану деңгейіне деген
наразылығын білдіре бастады. ... ... ... ... ... ... ... күшін жетілдіруге дұрыс көңіл және жеткілікті қаржы
бөлмейді. Вашингтон Тайбэйге қысым көрсетіп, одан әскери ... ... ... ... алу үшін қаржы бөлуін талап етіп отыр.
Американ-тайвань әскери серіктестігі ... үшін ... ... ... ... тым ... ... қару-жарақты сатумен ғана шектеліп
қоймай, әскери күштердің интеграциясына алып келуі мүмкін деп алаңдап отыр.
Тан Яоминнің сапарына ... ... ... ... Министрлігі үлкен
қарсылық көрсетіп, АҚШ-тан үш коммюникедегі барлық міндеттерді сақтауды
талап етті. Бірнеше уақытқа американ ... ... ... ... ... ... Ху Цзиньтаоның жоспарланған сапары кейінге қалдырылады
немесе тіпті болмайды деген тұжырымдар пайда бола бастады, ... ... 2002ж. ... ... ... өтті деп ... болады.
Цзянь Цземиньнің болашақ ізбасары ретінде Ху ... ... ... кері ... ... еш бір қателік жібермеуге тиіс еді.[11]
Ху Цзиньтао мен Буштың әңгімесі барысында американ президенті АҚШ-ң
«бір Қытай» саясатын және үш ... ... ... қана ... ... Тайваньның тәуелсіздігіне қоштамайды және ол үшін еш ... деп аса ... ... 2002ж. ... қарай Ақ үйде АҚШ-ң
Тайвань тәуелсіздігін қолдамайтыны, кейде тіпті қарсы екендігі жайлы сөздер
көбейіп кетті. Осыған ... ... ... ... егер ... ... және ... жолмен шешілсе барлық шешімді қолдайтынына негізделген
болатын.[5] Осылайша АҚШ ... мен ... оның арал ... жайлы
алаңдаушылығы аралдың тәуелсіздігін жариялау үшін әскери қолдау көрсетеді
деген сөз емес деп ... 3 ... ... ... ... кезекті жиналысында(бұл федерация арал тәуелсіздігін
жақтаушыларын ... Чэнь ... ... әр ... бір мемлекет
деп жариялады. Ары қарай ол: «Тайваньның болашақ тағдыры және статус квоны
өзгерту құқығы тек қана жиырма үш ... ... ... ... ... біз қандай жолмен шешімге келеміз? Референдум жолымен-бұл
біз бәріміз ұзақ ... бойы ... келе ... мақсатымыз» деп айтты.[5]
Президент баршылықты реферундум туралы заңды қабылдаудың маңыздылығы және
қажеттілігі жайында ойлануға шақырды. Әр ... жеке ... ... ... күн ... Сяопиннің «бір мемлекет-екі ... ... ... ол «бір жағалау-бір ... ... 21 күні ... кезекті съезінде Чэнь Шуйбянь партия төрағасы
болып сайланды. Дәл сол күні ҚХР-ң ... ... ... жайлы
белгілі болды-ҚХР Тайваньның халықаралық аренадағы санаулы дипломатиялық
серігінің біреуімен-Наурумен дипломатиялық қатынастар орнатқаны жариялады.
Съезд барысында Чэнь ... ... ... ... егер де ... бейбіт ниетіне жауап қайтармаса, онда ... «өз ... ... шынымен де ойланатыны жайлы айтты.[5]
Осы жолы Чэнь Шуйбянь тек қана ... ғана ... ғана ... ... ... да ... ... АҚШ ресми түрде наразылық
білдірмегенімен, өзінің «бір Қытай» принципін ұстанатынын және Тайваньның
тәуелсіздігін ... ... Енді ... ... ... үшін құрлықтық Қытайға қатысыты Комитеттің төрағасы Цай Инвэй Құрама
Штаттарға ... ... «бес жоқ» ... ... ... ... соңында АҚШ-ң мем. хатшысының бірінші орынбасары
Р.Армитэдж Пекинге ... ... «Бір ... ... ... ... көзқарасына туралы сұраққа жауап бере отырып
американдық дипломат АҚШ-ң ... ... ... екі ... айтты. Сонымен қатар ол АҚШ-ң неге «қарсы шығады» ... ... ... ... ... ... ... сөзіне
қарағанда, егер екі жақ өзара тиімді шешімге келетін болса, ол ... ... оған ... ... ... ... ... американ-қытай саммиті болып өтті.
Президент ранчосына шақыруға тек оның жақын шет ... ... ие ... бұл ... ... кетіп бара жатқан Қытай көшбасшысына деген құрмет
көрсету болды. Екі жақ ... аса ... Ирак пен ... ... ... келмесе де, жалпы кездесу сәтті өтті деп бағаланды.
Кездесуден кейін көпшілікке Кроуфордтағы кездесуде Цзянь ... ... ... ... қару-жарақтың көлеімн шектейтін болса, ҚХР-ң аралға
бағытталған ракеталарды алып тастауға дайын екендігін мәлімдегені ... Бұл ... ... ... болғанымен (ракеталарды
оңайлықпен қайтадан жеткізуге болады, ал ... ... ... ... іске ... ... ... алғаш рет осы тақырыпты
талқылауға дайын екендігін көрсетіп, диалогтың әрі қарай ... ... ... ... ... өткен ҚКП-ң 16 съезінде Цзянь Цземинь
бастаған ... ... енді ... Ху Цзинтао бастаған келесі ұрпаққа
тапсырды.
Билікті тапсыру ... ... ... 2003ж. наурызына таман
аяқталды. БХӨЖ-ң оныншы сессиясында ҚХР-ң төрағасы мен орынбасары ... ... мен Цзэн ... және де Вэнь Цзябао бастаған әкімшіліктің
құрамы сайланды.
Тайвань мәселесін шешу жаңа ... ... ... ең ... ... ... ... біріктіру-ХХІ ғасырдың ортасына таман
шешілетін үш негізгі мәселенің біріне ... ... ... үшін ... ... емес сценарий болып қалып отыр. Қытайда
оқиғаның бұл бағытта дамуы ... ... да ... біріншіден аз
ұлттар қоныстанған аймақтарда «домино әсерін» туғызуы мүмкін деп ... ... ... ... ... ... деп ... отыр.
Жағалаулар арасындағы қатынастарға 2003ж көктемі мен жазында Қытайдан
таралған құс тымауы да әсе етті. 2003ж Женевада ... ... ... ... ретінде қатысуына Қытай басшылығы қарсы шықты. Бұл дәл
аралда тымаудың таралуының ең қиын ... ... ... ... ... ... ... қарсылық көрсетуінің нәтижесінде Тайвань
БДҰ-нан дер кезінде көмек ала алмады.Чэнь Шуйбянь осы кезді пайдаланып, БДҰ-
ға ... ... ... ... сайлаумен қатар өткізетінін
жариялады.[16] Осы сәттен бастап референдум мәселесі Тайваньдағы ... ... ... ... Тайвань президентіне билікті сақтап
қалуға көмегін ... ... бұл ... ... ... ... ХП ... қалған ұқсайды, бірақ кейіннен сайлауалды мәселені ескере
отырып референдумдар идеясына ... және Чэнь ... ... ... соның ішінде оның «бір жағалау-бір мемлекет» концепцпиясына
да қарсылығынан бас тартуға мәжбүр ... мұны өте ... ... ... ... ішкі істірге
байланысты референдум өткізуге қарсы болмады. Ал мемлекеттің ... ... ... ... ... мүше болу ... ... алып тасталуы тиіс екенін блдірді.
2003ж маусымында Францияның Эвиана қаласында Буш пен Ху Цзинтаоның
кездесуі болды. Америка президенті ... ... ... ... ... қатысты ұстанымын тағы да қайталады. Кездесудің ннәтижелері
туралы қытайлық баяндамада Буш Тайваньның тәуелсіздігіне ... деп ... ... АҚШ ... ... қолдамайды» делінген.
АҚШ-ң ресми өкілдері БДҰ-ға мүше болу туралы ... ... ... ... күмәндігін бірнеше рет білдірген, олардың
айтуынша нәтиже қазірден-ақ белгілі жэәне де ... бұл ... ... еш әсер ... ... Чэнь ... өзінің
инаугурациялық сөзінде айтқан «бес жоқ» ... ... ... ... АҚШ пен ҚХР ... ... саяси, экономикалық
және әскери салаларда дамыды. Қытай Корей түбегіндегі мәселелерді шешуге ат
салыса бастады. Жазға қарай Буштың билік басында ... ... ... ... қалып, екі жақ өзара қатынастардың соңғы он ... ... ... ... ... ... келді. Шынына келгенде мұндай
тұжырым белгілі күмәндар туғызады. Екі жақтың қатынастары ... ... ... ... ... ... ... көптеген мәселелер
жиналып қалды. Олардың ең көрнектісі-АҚШ-ң үлкен сауа дефициті, американ
мәліметтеріне сәйкес ол жылына 100 ... АҚШ ... асып ... ... жақ ... бірнеше қоздырғыштар да бар-адам құқығы ... ... ең ... ... ... Чэнь ... тағы да бір шу тудырған жаңа конституцияны
қабылдау мәселесін ... Ол ... ең ... ... ... және президенттік сайлауда жеңіске жету, жаңа ... оны 2006 ... ... ... ... ... жаңа конституцияны қабылдаудағы басты мақсат- Чэнь Шуйбянь мен ДПП
уәде еткендей тәуелсіздік мәселесін қарастырмайтын ... ... 2008ж. ... ... жариялау деп күмәнданып отыр. Пекин
жаңа конституцяиға қарсы Вашингтон да ... ... да ... ... ... ... сондықтан ҚХР тарапынан 2003ж. қарашасында болған
Тайвань президентінің АҚШ-тағы транзиттік ... өту ... аса ... ... Алайда ҚХР-ң өкінішіне орай Чэнь Шуйбяньды онда ... ... ... ... ол мемлекеттік емес ұйым «Халықаралық адам
құқығы лигасының» сыйлығына ие болды. Осы себепке ... ... ... ол 20 жуық ... ... ... алдында жаңа
конситуцияны қабылдаудың маңыздылығы жайында сөз сөйледі.
7 қазанда Қытайды тағы бір жағымсыз ... ... ... ... ... қатынастар орнатты. ҚХР-ң шет елдердегі
үш ғарыш станциясының бірі дәл осы мемелекетте орналасқан еді. Кирибати
Чэнь ... ... ... ... кейінгі дипломатиялық қатынастар
орнатқан алғаш мемлекет болды.
Ақыры жыл соңына қарай ... ... да ... ... суверинитет мәселесін қозғайтын референдум қабылдау ... ... Бұл ... ... ... ең ... ... еді-ол
Тайваньға қарсы қатты сындар айта бастады.
27 қарашада Тайвань парламентінде ... заң ... ... болып өтті. ҚХР-ң сақтанған жаман ... ... ... ... ... Гоминьдан мен ХП ҚХР-ң мүддесінен шығатын өз
жобасын ұсынды. Дегенмен, ... ... да ... ... ... ... ... президентке «қорғаныс» референдумын өткізуге
рұқсат берілді. Осы заңды жариялағаннан кейін көп кешікпей Чэнь Шуйбянь осы
құқықты ... 2004ж. 4 ... ... ... ... жариялады. Ол 500 баллистикалық ракетаны аралға бағыттаған
Қытай тарапынан болуы мүмкін ... ... ... ... шиеленіскенін байқаған АҚШ екі жақты да күш қолданбауға
шақырды. Референдум өткізу және конституцияны ... ... ... ... ... Азия мен ... мұхит істері мем. хатшысының
орынбасары ... ... деп ... «АҚШ ... ... ... қатар Қытайдың ішкі ... ... ... ... ... жатқан қадамдары тәуелсіздікке бағытталған
болса, онда АҚШ оны қолдамайды. ... ... ... ... ... ... ... «қорғаныс» референдумын өткізуге
қарсы екенін мәлімдеді. ... ... ... Азия істері жөніндегі
Мемлекеттік қауіпсіздік кеңесінің ... ... ... ... Тайваньға
келіп, АҚШ президентінің Чэнь Шуйбяньды жағдайды шиеленістірмеуге ... ... ... ... ... ... Тайвань президентінің айтуына
қарағанда оның ... ... ... ... ... ... ... Қытай тарапынан болатын ракеталық қауіпке көпшіліктің
назарын аудару ниеті. Ол өзінің «бес жоқ» ... ... тағы ... ... ... ... ... кезеңіндегі американ-қытай
қатынастарын қорытындылай келе, бастысы екі жақ ... ... оны ... ... ... алға ... алмастырды деп айтуға
болады. Бұған дәлел ретінде ... ... ... және 2004ж. ... жаңа ... Ху ... ... сондай-ақ АҚШ-ң вице-
президенті Р.Чейнидің ҚХР-ға шеккен сапары және АҚШ ... ... ... ... ... 2004ж. 8-9 ... ... баруы
дәлел бола алады. Дегенмен екі жақтың арасында әлі ... ... ... ... қалды.
Болашақта АҚШ-ң Қытайға қатысты бағыты қандай болғанымен, американ
аналитиктері мен ... Дж. Буш пен оның ... ... ... ... ... принциптерді ұсынды. Олардың ... ... тура ... ... Осы ... байланысты АҚШ:
(міндетті)
• Мемлекетте экономикалық реформалар ... ... ... ... үшін ҚХР-ң ішкі тұрақтылығын сақтауға ат
салысу
• Елде БСҰ және де басқа ұйымдар арқылы нарықтық ... ... ... ... ... ат ... ... жалпыға бірдей қабылданған халықаралық нормалар мен
стандардттарды сақтауды талап ету(адам құқығы т.б)
• АҚШ Қытайды жау ... ... және ... ... мен ішкі ... еш ... ҚХР-ды сендіру.
• Тайваньды Қытайдың айырылмас бөлігі екендігін ... ... ... ұстану. Алайда бұл принципті жүзеге асыру
барысында американ саясаты ... ... ... ... ... ... ... өйткені оларды сақтамаған
жағдайда оның Тайваньмен ғана емес, жоғарыдағы төрт принципке
негізделген саясатты жүргізуін қиындатады.
IV-тарау. ... ... ... ... жаңа ... ... ... күштің құрылуы 2000жылғы Чэнь
Шуйбяньның билік басына ... ... ... бұғазындағы туған
өзгерістерге негізделді. Американ-тайвань қатынастарында бірінші ... ... ... құны 18,2 млрд. доллар қару-жарақ сатудың ... ... ... ... ... ... ... алуды себебі ретінде ҚХР-
дың жақын ... ... ... ашу ... ... Осы ... отырып, Тайвань өзінің ... ... ... ... ... ... ... қаруын жасап шығаруды жоспарлап отыр.
Соңғы кезде Тайваньның мемлекеттік қызметкерлері өз сөздерінде ҚҰАА-ң
әскери мүмкіншіліктерінің өсуіне байланысты ҚХР ... ... ... ... ... ... ... бұл тұжырым әскери
шығындардың өсуі мен ... ... ... ... ... көрнектісі қорғаныс министрінің 2004ж. 9 шілдеде парламент алдында
сөйлеген сөзі болып табылады. Сөз барысында ол 2006-2008ж.ж. ... ... кең ... ... ... операция жүргізілуі мүмкін,
өйткені осы уақытқа орай Қытай әскері әуеде де, теңізде де ... ... ... Берілген болжау американдық қару-жарақ сатып алу үшін(2005-
2020жж. аралығында) 610 млрд. жаңа тайвань долларын(18,2 млрд. АҚШ ... ... ... ... өсіп келе ... қауіпті Тайваньның премьер-министрі Ю
Сикун да сөз ... ... ... ... ... ... Лос-
Анджелесте тоқтап, бірнеше американдық конгресмендермен болған кезесуде ол
ҚХР Тайваньның жоғарғы басшылығына ... ... ... мемлекеттік
мүшелер мен аралдың ... ... ... ... отыр ... ... ... тізбегін Чэнь Шуйбяньның Қарулы күштер
құрметіне сөйлеген сөзі ... ... ... ... ... үшін ... дайындықты жоғары дәрежеде ұстау керек,
сонымен қатар ол «әскери басқыншылық ... және ... ... ... ... біздің жауларымыз болып есептеледі» деп атап
өтті.[9]
Соңғы айларда Тайвань БАҚ-да ... ... беру үшін ... ... ... қару-жарақты жасап шығарудың қажеттігі ... ... ... Taipei Times ... 2004ж. 13 ... ... ... ядролық қару қажет» деп аталған мақалада
аралға қауіпсіздікті ... үшін ... ... иелену керек, әйтпеген
жағдайда Тайваньның қауіпсіздігіне кепілдік беру мүмкін емес деп ... ... ... ... ... ... ... шыққан АҚШ
мұнымен тек өзінің жағдайын қиындатты, өйткені егер Пекин Тайваньға соғыс
ашса, бұл Вашингтонның ... ... ... ... ... ... ... тойтарыс беру мақсатында ... ... ... ... ат салысуда. Дуньин аралындағы құрлықтан 16
км. қашықтықта екі РЛС, ... ... ... ... ... және ... ... ракеталық жүйенің «Сюн Фэн-2»
батареясы орнатылған.
2003 жылдың соңынан бастап Тайваньда ... ... ... жоя ... ... сатып алу жөнінде талқылуалар көбейіп
кетті.Орташа қашықтықтағы ракеталарды сатып алудың ... ... деп ... ... шығанақтың екі жағалауы арасында «бірін-
бірі қорқыту әсері» жүреді де мемлекеттің қауіпсіздігіне кепілдік беріледі.
Егер сіз маған 100 ракета бағыттасаңыз, мен ... ... ... 50 ... шамада болуым керек. Егер сіз Гаосюньға от ... ... от ... ... ... керек».[6] Ю. Сикунның сөзі құрлықта қатты
сынға алынғаннан кейін, ол Шанхайға бағыттап от ашу мүмкіншілігі бұл ... деп ... ... ... ... ие болатын екі ракетаны жасап
шығару жұмыстары жүргізілуде. Бұл ... Ма» ... ... және
«Сюн-Фэн-3» кемеге қарсы арналған ракетасы және де «Сюн-Фэн-2Е» қанатты
ракеталары.
Тайвань өзінің баллистиклық ракеталарды жасау ... ... ... ... ... Сунь Ятсен атындағы институт
ғалымдарының ең ... қол ... ... ... «Ланс» ракетасыынң
жобасына сәйкес «Цин Фэн» баллистикалық ракетасын жасап шығаруы есептелді.
Ракетаны жасап шығарудың ... ... 1980ж. ... ... ... бұл ... Тайваньның қарулы күштерінде әлі күнге дейін
сақталып келуде.
Қашықтығынының үлкен ... ... ... Тайваньның өзінде
орнатуға келмейді, сондықтан да Цзиньминь және Мадзу аралдарында орнатылуы
тиіс. Бірақ соғыс ... ... «Цин Фэн» тек ... ... ... түрде қолданылып, кейіннен ҚҰАА-ның артиллериялық күшімен басылып
тасталады.
«жер-жер» түріндегі Тайвань ракеталарының дамуының келесі кезеңі болып
«Тянь Цзи» ракетасы саналды. Ол аз ... 1996ж. ... ... ... жағалауындағы аралдарда орналастырылды. Бұл ракетаның ең ... өте кіші ... және ... ... жылдамдық. Сондықтан да
ракета шектеулі көлемде және жартылай сынақ ... ғана ... мен ... да ... ... топтамалардың пайда болуы
бұғаздағы жағдайды өте қауіптендіреді.
Қарастырылап отырған кезеңде ... ... ... ... ... мен ... ... Бұл бағыттағы
маңызды қадам болып 2004ж. мамырда АҚШ ... екі ... ... ... туралы ұсынысты, бірнеше ... ... ... ... ПРО және де ең маңыздысы АҚШ-тың ӘК-нің
офицерлері мен қызметшілеріне аралға барып келуіне рұқсат беру ... ... бір ... ... жаңа үлгідегі қару-жарақты сату мәселелері
оңайлықпен дамып ... жоқ. ... ... ... даму
кезеңінің ерекшілігі-енді Тайвань оған қару-жарақты сатуды өтініп отырған
жоқ, Вашингтонның өзі қымбат әскери техниканың жаңа ... ... ... ... ... ... ... аралдың шектеулі қаржы
мүмкіншіліктері Американың ... ... ... ... ... ... сату ... келіссөздер ұзақ әрі қиын
өтеді, бірақ жалпы алғанда, американдықтар ... ... ... ... деп ... ... басшылығы үшін қорғаныс жүйесінің модернизациясына байланысты
шешімдерге ең үлкен әсер ететін мәселе-Тайвань ... ... ... ... ... ... ... ХVI съезіндегі(2002ж. қараша) Тайваньға қатысты айтылған -
«Тайвань мәселесінің шешілуі шексіздікке дейін ... ... және ... ... уәде ... ... ... пайымдауларға қарағанда Тайвань
мәселесін шешу Қытай үшін ең маңызды стратегиялық және жақын ... тиіс ... ... Бұның айқын көрінісі ретінде ... 2005ж. 14 ... ... ... ... ... заңның»
қабылдануы дәлел бола алады. Заңда Қытайдың өзінің территориалдық бүтіндігі
мен суверинитетін сақтау үшін қандай жағдайда бейбіт емес шараларды ... ... 1. ... ... ... ... амалмен Тайваньның Қытайдан бөлінуіне қол ... ... ... ... себеп болатын күрделі оқиғалар туса ... ... ... мүмкіншіліктері өзін өзі әбден тауысып бітсе. Бұл заңдағы
шарттардың ... ... ... емес ... Қытайға оларды өз бетінше
талқылаудың және ... емес ... ... ... ... ... Назар аудараррлық бір жайт, заңның 9 бабында егер
жоғарыда айтылып ... ... ... ... ... ... өмірі, мүліктерін және басқа да заңды құқықтарын ... ... ... ... ... ... аз ... тырысады» делінген.
Пекиннің Тайвань мәселесін «бір мемлекет-екі жүйе» принципі арқылы
шешуге ұмтылысы АҚШ пен Жапонияның мүдделеріне ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде әлемнің экономикалық және саяси
орталығына айналған АТР-дағы ... ... ... ... бұл ... әлемдік ВВП-ның жартысынан көбі өндіріледі. Жапонияның
айтуына қарағанда, Тайваньды өзіне ... алу ... ... ... мұхитынынң
батыс бөлігін бақылауда өз қолына алып мұндағы АҚШ-тың билігіне қауіп
төндіреді, сонымен қатар ол ... ... ... қол астына алып, Оңтүстік-Шығыс Азины ... ... ету ... ... АҚШ пен ... стратегиялық жоспарларына үлкен зиян
келеді.[7] Ал Тайваньның құрлықтан бөлініп шығуы, керісінше Қытайдың АТР-
дағы билікке ие ... ... ... АҚШ ... ... ... ... аймақтарындағы стратегиялық плацдармды сақтап қалуға жағдай
жасайды.
Соңғы жылдары Тайвань мәселесі үлкен өткірлікке ие болды, бұл әсіресе
2000 жылы Чэнь ... ... ... ... Демократиялық
Прогрессивті Партияның өкілі ретінде ол Тайваньның тәуелсізігін ұран қылып
оған АҚШ-тың әскери көмек беруі, Пекинннің ... ... ... ... тұра алып, тойтарыс бере алады деген алаңдаушылығын ... ... Чэнь ... 2004ж. ... ... да ... жетуі
және конституцияны өзгерту туралы жариялауларынан кейін тіпті күшейе түсті.
Қытайдың жақын болашақтағы ҚҰАА-ны модернизациялаудағы басты мақсаты
Тайвань ... ... ... ... ешкімді таң қалдырмас,
сонымен қатар ҚХР АҚШ пен майдандасуды да ... ... ... бұл ... ... ... ... әскери стратегиясының
негізгі көрсеткіші болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... көздейтін және Чэнь
Шуйбяньды «бір Қытай» принципіне негізделген келіссөздер жүргізүге мәжбүр
ететін бейбіт амалдар да бар.
Шынына ... екі жақ та ... ... қарулану жарысын
жүргізуде. Пекин Тайваньға қарсы әскери күшті қолдану ... ... ... Нанкиндік әскери аймақтағы ракеталық топтаманың құрамына
«Дунфэн-11»(CSS-6) және «Дунфэн-15»(CSS-7) ракеталарынан тұратын ... ... ... ... ҚХР-дың ОӘК соңғы уақытта десанттық әскер
құрмын ... ... ... ... ... ... АҚШ-тың көмегінің арқасында ҚҰАА-ның әскери
күшіне қарсы тұру үшін ... ... ... үшін ... ... ... 80-ші жылдары АҚШ-ң қысым көрсетуінің нәтижесінде
тоқтатып тастаған ... ... ... ... ... ... көздеп отыр. Бұл бағдарлама бойынша кезінде ... ... т.б. ... ... ... жете алатын 900км.
қашықтыққа ұша алатын ... ... ... ... Сонымен
қатар, Тайвань АҚШ-тан ең жаңа ... ... ... ... ... ... да ... отыр.
Соғыс болған жағдайда басты рөлді атқаратын Тайваньның әскери әуе күші
өз кезегінде ҚҰҰА-дан әскерді басқарудың нәтижелігімімен, жоғарғы ... ... мол ... және ... ... ... ... түспекші. 80-жылдардың өзінде-ақ Тайваньның әскери күштерінің
қолданысына американдық «әуе-жер» ... ... ... ... AGM-65 зымырандары түскен. Ал ресейдің осы жүйедегі Х-
29 ракеталары Қытайда тек 2000ж. пайда болды. ... ... ... ... қару ... саналатын лазерлік дәлдеуі бар GBU-12E/B және ... ... ... болатын. Қытайдың әскери күштерінде
теледидарлық бақылаумен ... ... ... да ... бірге салыстырмалы түрде кеш пайда болды.
Соңғы екі жылда Қытайдың әскери күштеріндегі жағдай біршама ... көп ... ... ... іске ... ... шығарылатын
«Цзянь-10А» зымырандарының да саны өсуде, ресейлік Ил-76 ... ... ... шығарылып 2003ж. Сианьдағы әуе зауытында сынақтан өтті. Әуе
авиациясының қарулануына Су-30МК2 24 ұшағы қосылды. ... ... С 300 ПМУ 2 ... ... ... үлкен көлемін сатып
алмақшы, бұл әсе ету аймағы 200 км. дейін жететін жүйелер ... ... және де ... ... ... деп жоспарланып
отыр. Алайда бұл әскери техниканы жете меңгеру көп ... ... ... ... ... ... ... ӘТК-дан кем түспейді.
Оның үстіне Тайвань флот күшін модернизациялайтын үлкен бағдарламары жүзеге
асырмақшы, оған американдық ... ... ... ... бойынша
фрегаттар топтамасын жасап шығару, Франциядан «Лафайет» үлгісіндегі ... ... алу, ... «Ноккс» үлгісіндегі 8 фрегатты лизингтеу және
өз ... ... мен ... катерларды жасап шығару жоспарлары
кіріп ... ... ... ... ... 8 су асты ... үлгісіндегі эскадралық миноносецтарды, Р-3 «Орион» ... ал ... ... 4 ЭМ УРО ... ... ... ... алудың есесінен өсе түсуі мүмкін.
Қытай Тайваньға әскери ... ... ... Тайвань бұғазы
аймағында жиі-жиі ҚҰАА-ның кең көлемдегі ... ... ... ... ... ең ... рет ... аралы маңында(Фуцзяь пров.) 2004ж.
шілде ... ... Бұл ... ... ӘӘК-нің және ӘТК-нің
қарулануына түскен ең жаңа техника ... ... ... ... ... ... ... 2004ж. шілде айында ... ... ... ... ... 2000-5» ұшақтары алғаш
рет автомобиль магистралінан әуе көтерілу жаттығуларын жүргізді.
Қытайда Тайвань мәселесінің ... ... бұл іске ... ... деп ... ... ... орынға АҚШ-ң
авиа топтамаларына қарсы тұру жоспары шығып отыр, ал бұл өз ... ... ... ... ... ... ... «КАNWA»
аналитикалық орталықтың мәліметтеріне қарағанда Қытайдың Ресейден сатып
алынатын эскадралық 956ЭМ миноносецтері енді 240 км. қашықтыққа ұша ... ... ал Су-30 ... 70 км. ... Х-31А ... кемеге қарсы зымырандармен жабдықталады.
Американың бағалауынша Тайвань бұғазындағы әскери баланс біртіндеп ҚХР-
дың пайдасына өзгеруде. Бірақ ... ... ... тек қана ... ... күшінің қатынасына ғана емес, ... ... ... ... ішкі ... ... мен олардың АҚШпен қарым-қатынсасына
байланысты.
Қорыта ... ... ... ... жалпы алғанда, ұлттық
стратегияның жақсы жағдайда іске асуына барлық ... ... ... Дэн ... «24 ... ... сүйенсек: «суық қанды
көзқараста болу; ... ... ... бір ... ұстану;
мүмкіншіліктерді жасыру арқылы уақытты ұту; ешқашан да ... ... және ... қойылған нәтижелерге жетуге ұмтылу». Қытай
тұрақсыздық факторларын ... үшін ... ... және ... ... қолданады. Сонымен қатар, бірінші орындағы стратегиялық
мақсат ... ... «бір ... ... ... шешу үшін ... күш ... дейін барады, ал бұл өз кезегінде ... кері ... алып ... ... ... алып ... ... жайт, Пекиннің халықаралық қауіпсіздік жөніндегі өзара
сенімділікке негізделген жаңа концепциясы, Тайвань мәселесіне қатысы жоққа
ұқсайды, өйткені ол Пекиннің ішкі ... ... ... ... ... және ЕО ... Тайвань мәселесін күш қолданбай шешуге
негізделген ұстанымы Қытайды тежейтін аргумент ... ... ... ... ... ... шығармайтын Тайваньға қарсы кең көлемді
соғыс ашу, Қытай үшін саяси және ... ... ... ... ... ... ... АҚШ пен ЕО-тың Қытайға қарсы саяси
оқшаулану және экономикалық санкциялары 1989ж. ... ... ... ... қиын ... қытайдың ұлттық стратегиясының іске асуына ең кері әсерін
тигізуі мүмкін.
Қорытынды
Тайвань мәселесі ... және ... ... ... ... ... ... оқтайлы шешімін таппай отырған түйінді мәселе. Сонымен
қатар, Қытай басшылығының ешқашан да ... ... ... ... ... амалдарды, соның ішінде әскери ... ... ... көрініп отыр.
Пекиннің Тайвань мәселесін «бір мемлекет-екі жүйе» принципі арқылы
шешуге ұмтылысы АҚШ-ның ... ... ... ... ... ол
Тайваньға сүйене отырып қазіргі кезде әлемнің экономикалық және ... ... ... ... ... күшейтпкеші. Жапонияның
айтуына қарағанда, Тайваньды өзіне қосып алу арқылы Қытай Тынық мұхитынынң
батыс бөлігін бақылауда өз ... алып ... ... ... қауіп
төндіреді, сонымен қатар ол Оңтүстік-Корей теңізіндегі коммуникацияларды
өзінің қол астына алып, ... ... ... ықпал ету аймағына
қосады. Осылайша АҚШ-тың ... ... ... зиян ... Ал
Тайваньның құрлықтан бөлініп шығуы, керісінше Қытайдың АТР-дағы билікке ие
болуына қиындықтар туғызып, АҚШ ҚХР-ң экономикалық және ... ... ... ... ... қалуға жағдай жасайды.
Тайваньдағы Чэнь Шуйбянь бастаған әкімшілік «арал тәуелсіздігі»
жолынан оңайлықпен тайынбайтын ұқсайды. ... ... ... ... ... өзінің «жорғалаушы сепаратизм» саясатын жүргізіп келеді.
Жағдайдың өзіне жағымсыз бағытта дамуын тоқтату ... ... ... ... ... қатал жауап беріп отырып, өзінің қажет болған
жағдайда күш ... ... ... ... ... ... мұндай
қатал қорқытулары Чэнь Шуйбяньға «қызыл сызықтан» өтуге ерік ... ... оның ... ... және ... ... өзінің
стратегиялық бағыттарынан бас тартуына жеткіліксіз болып ... ... ... ... күш ... оның ... үшін ұтымсыз
әрекет екенін ескерген күнде де, мұндай жағдайдың болу мүмкіндігін жоққа
шығаруға болмайды.
Тайвань мәселесінің қандай ... ... ... сыны ... ... ҚКП ОК мен ҚХР ... Тайвань істері жөніндегі кеңсесінің Чэнь
Шуйбяньның Ұлттың қосылуын және «Ұлттық бірігу бағдарламасын» іске
асыру кеңесінің қызметін ... ... ... ҚХР ... ... Л. ... ... «Президентские выборы ... на ... ... ... №5, 2000, ... А. ... «Китай в современной внешнеполитической стратегии США»//
Проблемы дальнего востока №3, 2005, ... ... ... ... ... ... выборы?»// Проблемы
дальнего востока №4, 2000, 52-57б.
5. Г. Зиновьев «Отношения в треугольнике Вашингтон-Пекин-Тайбэй:
политические аспекты»// ... ... ... №2, 2004, ... Л. Гудошников «Новая ревизия конституции на Тайване»// Проблемы
дальнего востока №6, 2000, 49-55б.
7. П. Каменнов ... ... КНР и ее ... ... дальнего востока №6, 2005, 15-29б.
8. В.Павлов «Если завтра война»//Континент 2004, 7-10б.
9. В. ... ... ... в ... ситуации в Тайваньском
проливе»// Проблемы дальнего востока №1, 2005, 13-19б.
10. М. ... ... ... ... ... ... 16-29
октября, 2002, 34-36б.
11. В. Михеев «Глобализирующийся ... ... Г. ... ... ... и история формирования нормативной
базы американо-китайских отношений»// Проблемы дальнего востока ... ... К. ... «Тайваньская дилемма»// Континент 23марта-5 апреля,
2005, 14-17б.
14. А. Ларин «Тайваньский сепаратизм вне ... Азия и ... ... 2005, ... Шин-И Фу «Перспективы развития трехсторонних отношений ... КНР и ... ... ... Г. ... ... поколение китайского руководства и
тайваньский вопрос»// Азия и Африка сегодня.№6, 2005.
17. Карибджанов Е.С, ... А.С. ... ... ... ... ... Алматы 2000.
18. Малевич И.А. «Внимание Китай» Минск.Москва.Харвест 2001.
19. Борисов А.Б. «Внутренняя и внешняя политика Китая» Москва
1982.
20. Болятко А. «Зона Тайваня в ... ... и наши ... и ... сегодня №4, 2004, 47-51б.
21. А.Ларин. «Почему Гоминьдан проиграл президентские
выборы?»// ... ... ... №4, 2000, ... ... агентства//Официальный сайт «KZ today-2005»
«Жэньминь жи бао»күнделікті баспасөздің интернет беттерінен
«Синьхуа» агенттігінің интернет беттерінен

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тайвань мәселесі24 бет
Жапонияның ҚХР-мен қарым-қатынастары46 бет
Қытай Халық Республикасы - Тайвань10 бет
Азия елдеріне жалпы шолу4 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру13 бет
Реформа дәуіріндегі Қытай (1976 ж. Кейін)20 бет
Халықаралық қатынастардың жаңа жүйесі33 бет
ХХ ғасырдың 40-90 жылдарындағы АҚШ-Қытай қарым – қатынастары57 бет
Қазіргі кездегі АҚШ – Қытай қатынастары6 бет
Қазақстанның сыртқы саясатындағы Жапония рөлі18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь