Металл және оны өңдеу әдістері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1.Металл туралы мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1. Металл тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2. Қара металл өндірісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.3. Түсті металл өндірісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
2. Металды өңдеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.1. Механизмдалған металл өңдеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
2.2. Металды электрофизикалық және электрохимиялық өңдеу әдістері...18
2.3. Бұрандама жасау технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.4. Бұрандама дайындаудың технологиялық картасы ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
Адамзат тарихының дамуы металлдар өндірісінің дамуымен тікелей байланысты. Ертеден бастап, көптеген жылдар бұрын адамдар бағалы металлдарды, одан кейін қола мен темірді тауып оларды өндеу мен қолдануды үйренді. Ерте заманда тек бірнеше металлдар белгілі болды: алтын, күміс, қола, қорғасын, сынап және сурьма. XVIII ғасырдың аяғына қарай жиырма шақты металлдар белгілі болды, ал XIX ғ. аяғына қарай елу шақты. Қазіргі кезде периодтық жүйенің 106 елементердің 92 металлдар болып табылады. Өндірістік жіктелуіне сәйкес металлдар екі топқа бөлінеді қара және түсті. Қара металлдарға темір мен оның қортындылары (қола, ферроқортындылар) сонымен бірге марганец және хром жатады. Қалған металлдардың барлығы түсті металлдарға жатады да жеңіл (алюминий, магний, титан жане т.б.), ауыр (мыс, никель, қорғасын, кобальт, кадмий, вольфрам, сурьма, сынап, висмут), бағалы (алтын, күміс, платина және платиноидтар) және сирек пен радиоактивті металлдар болып жіктеледі.
XIX ғ. аяғында металлургияның жаңа саласы пайда болды- сапалы сталды электрикалық пештерде алу. Домен процессінің дамуы мен сталды табудың жаңа тәсілдерінің түрленіп дамуы Шойын мен болат өндірісінің дамуымен тура жүрді.
Қара металлдармен қатар түсті металлдарда қазіргі өндірісте аса маңызды. Түсті металлдар шаруашылықта кеңінен таралған, әсіресе ұшақ пен әуе, радио және электро, машина техникасында. Түсті металлдардың кең қолданылуы, олардың физико-химиялық және басқа қара металдарда болмайтын ерекше қасиеттерімен байланысты.
Түсті металлдардың арасында кең таралғандары мыс, никель, қорғасын және алюминий. Оларды табу процесстер үнемі түрленеді. Келешекте сапа мен шығарылатын өнімдер асортиментінің кеңеюі мен табу мен өндеу тәсілдерінің жақсаруы, минералды шикізат қолдану бағдарланады. Сонымен қатар титан, магний, асыл металлдарды, вольфрам мен молибден концентраттарын кенінен қолдану жоспарланады.
Зерттеу жұмыстың өзектілігі:Қазіргі ғылым мен техниканың дамуы жаңа материалдар алумен және оларды қолдана білуге байланысты. Бұл материалдардың ішінде ең маңыздылары – металдар мен олардың қорытпалары. Олар өздерінің ерекше қасиеттеріне байланысты халық шаруашылығының барлық салаларында – атом энергетикасында, космостық
техникада, прибор жасауда, ауыл шаруашылығында, т.б. жерлерде қолданылады. Қарқынды дамып келе жатқан техника металл материалдарға күн сайын жаңа талаптар қойып отыр. Көптеген практикалық мақсаттар үшін әр түрлі, айрықша қасиеттері бар жаңа металдар мен қорытпаларды мүмкіндігінше тиімді пайдалану үшін олардың фазалық күйін, құрылысын және қасиеттерін жан-жақты зерттеу керек. Оларды құю, жылумен, қысыммен, т.б. әдістермен өңдеу кезінде жүретін ішкі өзгерістердің табиғатын терең түсіну керек.
Зерттеу мақсаты:Металл өңдеу мен металл өңдеу әдістерін зерттеу.
Зерттеу мiндеттерi: 1. Әдебиетті талқылау.
1. Д.Ұ. Смағұлов «Металлография» Алматы – 2007.
2. Ә. Омаров « Конструкциялық материалдар технологиясы» Астана – 2009.
3. А.Б. Жигитов, С.В. Комиссаров «Салалы материалтанужәне конструкциялық материалдардың технологиясы» пәні бойынша зертханалық жұмыстары оқу құралы.
4. Бұрандалы біріктірулер өзара ауыстырымдылығы, бақылау әдістері мен аспаптары. sheriazdanov.ucoz.kz
5. Уткин Н.И. Производство цветных металлов. 2004.
6. Қазақ энциклопедиясы.
7. Антонов Л. П. и др. Практикум в учебных мастерских. 1976
8. Технология металлов и конструкционные материалы: Учебник для машиностроительных техникумов/Б. А. Кузьмин, Ю. Е. Абраменко, М. А. Кудрявцев и др.1989.
9. Горбунов Б. И. Обработка металлов резанием, металлорежущий инструмент и станки. 1981.
10. Разливка черных металлов. Власов Н.Н., Король В.В., Радя В.С.: Справочное издание. 1987.
11. А.П. Гуляев Металловедение: учеб. для вузов
12. Бочвар А. А.. Металловедение. - М.: Государственное научно- техническое издательство литературы по чёрной и цветной металлургии.1956.
        
        Мазмұны
Кіріспе..................................................................................................................3
1. Металл туралы мәліметтер.............................................................................4
1.1. Металл тарихы............................................................................................4
1.2. Қара металл өндірісі....................................................................................7
1.3. Түсті металл өндірісі..................................................................................10
2. Металды өңдеу әдістері................................................................................15
2.1. Механизмдалған металл өңдеу әдістері...................................................15
2.2. ... ... және ... өңдеу әдістері...18
2.3. Бұрандама жасау технологиясы................................................................22
2.4. Бұрандама дайындаудың технологиялық картасы.................................25
Қорытынды........................................................................................................26
Қолданылған әдебиеттер тізімі........................................................................27
Кіріспе
Адамзат тарихының дамуы металлдар өндірісінің дамуымен тікелей байланысты. Ертеден бастап, ... ... ... ... бағалы металлдарды, одан кейін қола мен темірді тауып оларды өндеу мен қолдануды үйренді. Ерте заманда тек ... ... ... ... ... күміс, қола, қорғасын, сынап және сурьма. XVIII ғасырдың аяғына қарай жиырма ... ... ... ... ал XIX ғ. ... қарай елу шақты. Қазіргі кезде периодтық жүйенің 106 елементердің 92 металлдар болып табылады. Өндірістік жіктелуіне сәйкес металлдар екі ... ... қара және ... Қара ... ... мен оның ... ... ферроқортындылар) сонымен бірге марганец және хром жатады. Қалған металлдардың барлығы түсті металлдарға жатады да ... ... ... титан жане т.б.), ауыр (мыс, никель, қорғасын, кобальт, кадмий, вольфрам, сурьма, сынап, висмут), бағалы (алтын, күміс, ... және ... және ... пен ... ... ... ... ғ. аяғында металлургияның жаңа саласы пайда болды- сапалы сталды электрикалық пештерде алу. Домен процессінің дамуы мен ... ... жаңа ... ... дамуы Шойын мен болат өндірісінің дамуымен тура жүрді.
Қара металлдармен қатар түсті металлдарда қазіргі өндірісте аса маңызды. Түсті металлдар ... ... ... ... ұшақ пен әуе, ... және ... ... техникасында. Түсті металлдардың кең қолданылуы, олардың физико-химиялық және басқа қара ... ... ... ... ... ... ... кең таралғандары мыс, никель, қорғасын және алюминий. Оларды табу процесстер үнемі түрленеді. Келешекте сапа мен ... ... ... ... мен табу мен ... тәсілдерінің жақсаруы, минералды шикізат қолдану бағдарланады. Сонымен қатар титан, магний, асыл металлдарды, вольфрам мен молибден концентраттарын ... ... ... ... ... ... ... мен техниканың дамуы жаңа материалдар алумен және оларды қолдана білуге байланысты. Бұл ... ... ең ... - ... мен ... қорытпалары. Олар өздерінің ерекше қасиеттеріне байланысты халық шаруашылығының барлық салаларында - атом ... ... ... ... ... ауыл ... т.б. жерлерде қолданылады. Қарқынды дамып келе жатқан техника металл ... күн ... жаңа ... ... ... ... ... мақсаттар үшін әр түрлі, айрықша қасиеттері бар жаңа металдар мен қорытпаларды мүмкіндігінше тиімді пайдалану үшін олардың фазалық күйін, құрылысын және ... ... ... керек. Оларды құю, жылумен, қысыммен, т.б. әдістермен өңдеу кезінде жүретін ішкі өзгерістердің табиғатын терең ... ... ... Металл өңдеу мен металл өңдеу әдістерін зерттеу.
Зерттеу мiндеттерi: 1. ... ... ... ... ... Қара ... ... зерттеу.
4. Түсті металл өндірісін зерттеу.
5. Металл өңдеу станогында бұрандама жасау.
Зерттеу субъектісі: Бұрандама жасау процесі.Зерттеу объектісі: ... ... ...
1. ...
2. 2 ... 1. Металл туралы мәліметтер-10 бет
2. Металл өңдеу әдістері-12 бет
3. Қорытынды
4. ... ... ... ... ... ... - Электр тоғы мен жылуды жақсы өткізетін, пластикалық қасиеті жоғары, ... ... ... қасиеттердің болуы металдардың ішкі құрылымымен байланысты.
Металдардың (сынаптан басқа) кристалдық тор көздерінде металл атомдары орналасқан. Олар бір-бірімен металдық байланыспен байланысады. Металдардың ... ... аз ... ... ... ... оңай бөлініп, бүкіл кристалдың бойында еркін қозғала алады. Сондықтан олардың жиынтығын электрон газы деп те атайды. Су ерітінділеріндегі реакциялар үшін ... ... оның ... ... орнына байланысты.
Металдардың қаттылығы, температураға төзімділігі күнделікті тәжірибеде шешуші рөл атқарады. Егер шыны ... ... ал ... адам тырнағымен-ақ кесе алады. Кейбір металдар жұмсақ (күміс, алтын, т.б.) болғандықтан таза металдардың орнына олардың ... ... ... Ең ... ... құймалардың бірі - қола.
Металдар жай заттар ғана емес, олар химиялық элементтер. Осы элементтер тірі және өлі ... аса ... ... ... ... табылады. Жердің беткі қабаты - литосфера: алюминий, темір, кальций, ... ... ... ... ... Бұл ... ... оттек пен кремнийді қоса алғанда Жер массасының 99%-ін құрайды. Теңіздер мен мұхиттардың суында натрий, магний, кальций, ... ... т.б. ... ... бар. ... ... да орасан зор қызмет атқарады. Кальций сүйек ұлпасының негізін құрайды, темір қандағы гемоглобиннің, ал ... ... ... ... ... кіреді. Тірі организмдегі ең маңызды процестер: зат алмасу, оттек тасымалдау, фотосинтез металдардың қатысуымен жүреді.
1.1. Металл тарихы
Металдар адамзат ... ерте ... ... ... ... ... ... және адамдардың металдарды игеруі мен қолданылуына орай, ... ... ... ... аты ... Геология мен металлургияның негізін салған, белгілі металдарды зерттеуші Георгий Агрикола ХVІ ғасырда былай деп ... ... ... ... табылған металдар сом күйдегі тума алтын мен күміс болатын. деген ... өзі ... ... ... ... деген сөзінен шығуы мүмкін. Адамзат қоғамы бертін келе металдарды табиғи ... ... ... ... Мәселен, мыс біздің заманымызға дейінгі ІV мыңжылдықта алынса, келесі ІІІ мыңжылдықта оның орнына мысқа ... ... ... ... бастады. Сөйтіп, мыс дәуірінің орнын қола дәуірі ... ... ... рет таза ... ... ... ... сынығы арқылы танысты. Темірді балқытып бөліп алудың құпиясы біздің заманымызға дейінгі 1500 жылдарда Кіші Азияда ашылды, содан бастап ... ... ... ... ... бас ... небәрі жеті металл белгілі болса, ХVІІІ ғасырда оның оң жетісі ашылды.
Басқа металдарды алу үшін ... мен ... ... ... қажет еді. Бұл процесс күні бүгінге дейін жалғасып келеді. Мәселен, ядролық реакциялардың көмегімен табиғатта кездеспейтін көптеген радиоактивті жасанды элементтер ... ... ... ... үшін ... маңызы орасан зор. Бүгінгі күндері таңғажайып қасиеттері бар синтетикалық заттардың сан ... түрі ... ... ... металдар осы заманғы техникаға қажетті ең маңызды конструкциялық материал болып отыр. Олар автомобильдердің, ... ... ... өте дәл ... және ... техниканың негізі болып саналады. Металдар - құрылыстың, технологиялық конструкциялардың, химиялық реакторлардың, ... ... ... ... және т.б. ... ... Қазіргі кезде техникада 40-тан астам металдар кеңінен қолданылады.
Металлографияның негізін жасаушылар атақты орыс инженер-металлургтері - ... ... ... пен ... ... ... Аносов 1831 жылы Златоустов заводында алғаш рет металдардың құрылысын зерттеуге оптикалық микроскопты ... Ол ... ... қылыш жасаудың теориясы мен технологиясын табумен қатар, болат бұйымдардың бетінде пайда болатын бедер, ... ішкі ... ... ... ... де ... Чернов 1868 жылы алғаш рет болаттың қатты күйінде фазалық өзгерістер жүретінін көрсетті. Болаттың көлемдік өзгерісін зерттей отырып, бұл ... ... ... ... ... кезінде бөлінетін немесе сіңірілетін жылу мөлшерін анықтады. Бұл ... ... ... ... ... кейіннен рентгенқұрылымдық әдістің көмегімен дәлелденді. Д.К. ... ... рет ... ... өзгеріс және балқу температуралары көміртегінің мөлшеріне байланысты болатындығын график ... ... Оның бұл ... Fe-C ... күй диаграммасының ең алғашқы үлгісі болып табылады.
Д.К. Черновтың аллотропиялық өзгерістер туралы еңбегі болатты термиялық өңдеу теориясының негізі ... ... Оның ... межелік нүктелері болатты құю, шынықтыру, қайтару және пластикалық деформациялау температураларын өндірістік жағдайда дұрыс таңдай білуге мүмкіндік береді. Сонымен ... Д.К. ... ... ... мен ... ... қалыптасу процесі кинетикасын зерттеу мен болатты құю теориясының негізін қалады.
1873-1876 жылдары ... ... ... ... ... ... ... отырып, фазалық тепе-теңдік заңдарын, фазалар ережесін түсіндірді. Оның еңбектері 1883 жылдары голланд ғалымдары Ван-дер-Ваальс және ... ... одан ары ... 1893 жылы ван Рейн ван ... ... ... ... минимумы туралы заңына сүйене отырып, фазалық диаграммалардың барлық ... ... ... ... ... 1897 жылы ... ғалымы Робертсаустен өз еңбектерінің және Д.К. Черновтың тәжірибелерінің негізінде алғаш рет Fe-C системасының фазалық күй ... ... ... ... акдемик Н.С. Курнаковтың физико-химиялық талдау әдісін ұсынуына байланысты, металл системаларының фазалық күй диаграммаларын тұрғызу жұмысы ... ... ... ... көтерілді. Физико-химиялық талдауда металл материалдың қасиеттерінің олардың химиялық құрамына байланыстылығы зерттеледі. Зерттеу нәтижесінде металл қорытпаларында бұрын белгісіз көптеген жаңа ... ... ... ... ... және оның ... металл системаларының, фазалық күй диаграммаларын тұрғызу мен фазалық ... ... ... ... ... еңбек етті. Сөйтіп, металлографияның термодинамика және физикалық химиямен бірігуі нәтижесінде металдар системасындағы фазалық тепе-теңдіктер туралы жүйелі ғылым ... ... жылы ... ... ... фон Лауэ ... ... құрылысын анықтау әдісін ашты. Ол, кристалдық заттарда атомдар кеңістікте белгілі бір ... ... әр зат тек ... ғана тән ... тор ... ал ... ... электромагниттік толқындар және олардың толқын ұзындықтары заттың ... ... ... ... ... ... кристалдық торға бағытталған рентген сәулелері дифракциялық бейне берулері керек деген болжам жасады. Қазіргі кезде фазалардың атомдық-кристалдық ... ... ... ... ... ... мен нейтрондар да кеңінен қолданылды.
Металдық фазалардың атомдық-кристалдық құрылыстарын зерттеу атақты совет және ... ... - Н.В. ... Г.С. ... С.Т. ... Г.В. ... ... Тэйлордың, Делингераның, Кестердің, т.б. еңбектерінде кеңінен жүзеге асырылған.
1.2. Қара металл өндірісі
Қара металлургия - өзінің негізгі өнімдерін екінші рет қайта өңдеудің ... ... ... ететін ғаламат сала және, сонымен бірге басқа салалар мен өндірістердің ... ... ... ... ... табылады. Қазақстан үшін қара металлургия - екінші дүние жүзілік соғысынан ... ... ғана ... ... ауыр ... ... ... жас сала. Қазақстанда шойын, болат, бұйымдарды илемдеу және ... ... ... және ... көлемі әрқашан мемлекеттің экономикалық қуатының негізгі көрсеткіштерінің қатарына кіретін. Сондықтан, Қазақстан Республикасы Үкіметімен елімізде ... ... ... және ... ... ... ... кешенінде жоғары тауарлық дайындықтағы өнімді шығару өсімін қамтамасыз ететін, ғылымды қажетсінетін бәсекеге қабылеттілігін құруға бағытталған ... ... ... ... мақсатты ғылыми-техникалық Бағдарламасымен шағын және орта өндірісін құру жолымен ғылыми әзірлемені іске асыру және жоғары тауарлы дайындықтағы ... ... ... ... ... ... ... мақсаты қойылды.
Қара металлургияда басты құрамдас рольді металлургиялық қайта өңдеу ойнайды; шойын-болат-прокат. Өзге ... ... ... ... табылады: руда өндірісі мен байыту (темір, марганец, хром), ... ... ... ... ... өндіріледі), көмекші материалдар өндіру (флюсті әктас, магнезит), ферроқорытпа өндіру, қара металдарды қайта өңдеу, өндірістік бағыттағы металл бұйымдарын шығару ... кен ... ... ... ... ... әртүрлі. Темір мөлшері 50 % асатындар бай кенге, 25-50 % ... ... ... 25 %-н ... ... ... ...
Көмірден алынатын кокс шойын балқытуда отын және темір рудасын ... ... ... ... Кокс домналық процестегі ең көп шығындалатын компонент. Оны металлургиялық және отын өнеркәсібіндегі цехтер береді. ҒТП ... ... ... балқытуға кететін шығынын азайтуға септігін тигізді. Осылайша, 1938 ж. дүние жүзінде 1 т. ... кокс ... 0,66 т. ... кеміді. Темір рудасы сапасының жоғарылауы, шойын балқыту технологиясы мен техникасының жетілдірілуі кокс шығынын 2 есеге дейін ... ... ... 1938 ж. ... ... ... ... бар Батыс Еуропа дүние жүзінде кокс өндірудің лидері болатын (55 %). ІІ Дүниежүзілік соғыстан кейін алдыңғы орын ... бай ... ... ауысты - 1950 ж. 40 %. 1990ж. кокс ... ... Азия ... 43 %, ал 1995 ж. - 55 % ... кешен өндірісі. Шойын балқыту, яғни темір мен көміртегінің ... ... ... металл алудың алғашқы стадиясы. Шойын дегеніміз - Si, Mn, S, P-дан ... ... бар және ... қиын ... ... (Sr, Ni, V т.б.) бар ... мен ... қорытпасы (2-4 %). Оны темір рудасынан домна пештерінде алады. ... ... ... ... ... ... ... - темірдің 2 % көміртегі және басқа да қоспалардан тұратын қорытпасы. Шойын мен ... ... (лом) ... оттекті-конверторлы, электр пештерінде алынады.
Домналық процесс - металлургиялық циклдегі ең материалды көп қажет ететін әдіс. 1 т. шойын балқыту үшін 3 т. ... ... ... ... ... ... 30 м3 дейін су, табиғи газ және ... ... ... ... домна жылына 4-4,5 млн. т. шойын бере алады. 1950-1995 жж. Батыс Еуропа мен ... ... ... балқытудағы үлесі 75-тен 31 % дейін кеміді. Шойын балқыту 60-70-ші жылдары Шығыс Еуропа елдерінің индустрияландыру процесінде, ал 80-90 жж. ... ... Бұл ... үлесі 20-дан 60 % өсті.
Болат өндірісі - металлургиялық циклдің ... ... ... ... ... салаларына кететін прокатқа айналдыруға арналған ... ... ... тұтынушы түрлі болаттың прокат бұйымдарының ... ... ... ... ... кәдімгі, сапалы және жоғары сапалы болып бөлінеді. ... ... ... ... және ... ... мартен пешіндегі 6-8 сағат орнына 30-35 минутта алады. Доғалық электропештерде лом мен ... ... ... 50-70 минутты қажет етеді. Сондықтан ХХ ғ-ң ортасында ... ... кең өріс алуы ... 1997 ж. қарай оның болат өндірісіндегі үлесі 60 % жетті. Оттекті-конверторлы цехтардың салынуы және мартен ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан өнеркәсіптік дамыған елдер реконструкцияларды ширек ғасыр жүргізді. Жапония бұл әдіске өтуді 70-ші жылдардың басында аяқтады, ГФР, Ұлыбритания, ... 80-ші , ал АҚШ тек 90-шы ... ... аяқтады. Конвертерлік әдіс дүние жүзінің жекелеген елдері мен аймақтарында болат құю өнеркәсібінің құрылымын мүлдем ... ... оған ... ... 61 %, Францияда - 64, Жапонияда - 68, ... - 74, ... - 76, ... - 100 % келеді. Электроболат балқытудың дамуына ... ірі ... ... ... ... ... аз ... эксплуатацияға жылдам енуі мен ломды кең көлемде қолдану әсер етеді.
Қара металлургияның ары қарай дамуының аса маңызды міндеті - ... ... ... ... ... үшін жаңа технологиялық процестер мен құрал-жабдықтарды игеру.
Темір екі жағдайда кездеседі. Оның бірі -- ... ... ... ... ... ... ) темір, екіншісі -- аспаннан метеорит түрінде жерге түскен космостық темір.
Болат - өндіру технологиясына байланысты, қорытпа ... ... ... ... ... ... фосфор т.б. қосалқы элементтер болады. Мұндай болатты көміртекті болат деп атайды. Болат сапасын ... ... ... құрамына хром, никель, молибден, ванадий вольфрам, марганец, кремний т.б. элементтер қосылады. Мұндай қорытпа легирленген болат деп ... ... - қара ... ... ... - машина жасау өнеркәсібі мен құрылыста пайдаланылатын негізгі материал. Пайдалану саласына қарай, болатты басты-басты төрт ... ... ... :
Машина жасау болатынан негізінен әр түрлі машина бөлшектері жасалады. Ол үшін термиялық өңдеу мен химиялық-термиялық өңдеуден өтеді.
Аспаптық болат әр ... ... ... ... ... жасауға пайдаланылады.
Пішінін жасау тәсілі бойымен және өлшемдері әр түрлі бойынша оларды : (құрыштан жасалған модалы құю) құйып жасалған, ... ... ... және ... ... беруі қорытылған, (таспа, жапырақ.) езілген болаттар танып біледі.
Шойын темір кендерін домна пештерінде балқыту арқылы алынатын өндеудің бастапқы өнімі; қолданылуы мен ... ... ... шойын қолданбалы, яғни болат қорытуға арналған Шойын, құйма Шойын, арнаулы Шойын болып бөлінеді. Шойын ... ... ... үшін ... ... ... ... түрлендіру және шойынды әр түрлі элементтермен қоспалау қолданылады.
Тағайындау және химиялық құрам бойымен шойындар қақталатын құю, қайта ... ... ... ... шойын -карбид түрінде көміртек құрамына кіретін, ал омырық бетінің түсі күңгірт-ақшыл болатын шойын;құрамында көміртек ... ... ... ... ... болатын шойын. Қаттылық, беріктік, үйкеліске беріктік, морттық қасиеттері жоғары. Ақ ... ... ... одан ... гана ... Ақ ... соқаның тістерін, илем біліктерін, диірменнің шарларын құюға және соғылмалы шойын алу үшін пайдаланады.
Шойын балқыту сияқты ... ... да жаңа ... әсіресе кіші кәсіпорындарды дамыған елдердің дәстүрлі орталықтары мен аудандардан тыс салынуына ықпал етті.
Домна шойыны -- ... ... ... ... ... және марганецті кендерден домна пештерінде балқытып алынатын сұйық шойын. ... ... 80 -- ... ... ... шойын -- құрамына жапалақ түрлес графит кіретін және ақ шойынды босаңдату нәтижесінде алынатын ... ... -- ... ... немесе шойын пеште қорытылған шойын. Сұйық шойын қатайған соң тасымалданып тұтынушыға жеткізіледі.белдігін, күпшектер, картерлер, фитингтер ... ... ... ... қолданылады. Осының нәтижесінде құйма дайындамалардың массасы соғылмалы шойыннан құйылған ... ... ... екі ... кем ... ... түрлес графиттік кірме бар болатын, беріктігі жоғарғы шойын.
Шындалған шойын -- механикалық қасиеттері жағынан сұр шойын мен болат аралығына ... ... ... ... ... ... ... шойын деп те атайды. Шойынның технологиялық қасиеттері бойынша және оның тіпті соғылмайтындыгын ... ... ... ... ... ... екенін ескерген жөн. Тұтқырлығы жоғары, құйма ретінде ақ шойындар қатарына жатады, ақ ... ... ... ... ұзақ ... ... ... арқылы алады.
Сұр шойын -тілімшелі графит түріндегі көміртек едеуір дәрежеде немесе толық бос күйде болатын шойын.
Шар тәрізді графитті ... ... ... -- ... ... ... шойын. Негізінен, шойын құрылымын магний, кальций, және т.б. элементтер қосып түрлендіру арқылы алынады. Әдеттегі сұр ... ... ... ... ... ... ... шартәріздес болғандықтан мұндай шойын беріктігіне қоса иілімді болып ... ... ... ... ... ... - темірден басқа барлық металдардың ... ... ... және ... ... мен жер қыртысында орналасу сипатына қарай түсті металдар темір емес металдар деп те ... ... ... ... ... (алюмини, магний, титан, берилий, литий, т.б.),
* ауыр (мыс, ... ... ... ... мырыш, т.б.),
* баяу балқитын (вольфрам, молибден, ниобий, тантал, хром, цирконий т.б.),
* асыл немесе қымбат ... ... ... платина және платиндық материалдар),
* шашыранды (галий, индий, ... ... жер ... және ... лантаноидтар),
* радиоактивтік (технеций, франций, радий, полоний, актиний, торий, уран және басқа трансуран элементтері) деген топтарға бөлуге болады.
Шектеулі мөлшерде ... ... ... ... ... ... ғана ... бастаған металдар сирек металдар деп аталады. Оларға барлық сирек, сирек жер және ... баяу ... ... көпшілігі мен кейбір жеңіл металдарды жатқызады. Түсті металдар мен олардың қорытпаларын өндіруде кентастық шикізатты ... ... ... өнім ... ... сатысын қамтитын саласын түсті металлургия деп атайды. Оның негізгі тармақтарына алюминийлік, никель-кобальттық, мыс, ... ... ... ... ... ... ... балқыма шпаттық, электродтық, қатты қорытпалық, түсті металдарды өңдеу, арнайы шалаөткізгіштік, екіншілік металлургия ... ... ... элементтердің периодтық жүйесіндегі барлық түсті металдар өндіріледі.
Алюминий - ашудас, Алюминий латынша ... ... алу үшін ... ... ... - боксит. Алюминийді бос күйінде алғаш рет 1825 жылы даниялық физик Ханс Кристиан Эрстед алған. ... - ... ... ақ ... ... және ... тогын жақсы өткізеді, созуға, соғуға икемді. Алюминий - практикалық маңызы зор металл. Ол негізінен жеңіл ... ... үшін ... ... құймалары авиа, авто, кеме, ядролық реактор, химиялық аппараттар ... ... т.б. ... таза ... ... ... ток өткізгіш сымдар, тұрмысқа қажетті бұйымдар дайындау үшін қолданылады. Техникалық қасиеттері жағынан өте бағалы құймасы - ... Оның ... 94% ... 4% мыс және ... ... марганец, темір, кремний болады.
Никель. Күмістей - ақ, иілгіш, созылғыш металл. ... 1751 ж. швед ... ... (1722 - 1765), ал таза ... күйінде 1804 ж. неміс химигі И.Рихтер (1824 - 1898) алған. Негізгі минералдары пентландит, никелин, тағы ... Олар суда ... ... ... ... орта көрсетеді. Азот қышқылымен жылдам әрекеттесіп, концентрліде баяулайды. Көп мөлшері Ғе, Си, Сг, т.б. ... ... ... мен ... ... ... ерекшеленетін құймалар алуға (мыс., хромникель құймасы атом реакторында қолданылады), арнайы химиялық ... ... ... ... процестерде катализатор, қорғағыш материал ретінде қолданылады.
Мыс - пластикалық қызыл түсті металл, кристалл торы қырлары центрленген ... Мыс ... ... қондырғылары мен жылу алмастырғыштардың ток өткізгіш бөлігін жасау үшін пайдаланылады; қорытпалардың (латунь, қола, мыс- никель, т.б.) құраушысы ретінде қолданылады.
Қола - ... ... ... ... ... кремний, кадмий, хром, т.б. элементтер (тек мырыш пен никельден өзге) қосылған қорытпасы.
Қола химиялық ... ... ... ... әрі ... ... болғандықтан көне заманнан бері әшекейлік бұйымдар мен мүсіндер құюға пайдаланылып келеді. ... ... ... ... төмен әрі берік, өте жақсы құймалық қасиеті бар. Ерте заманда негізінен қалайылы қола пайдаланылса, орта ғасырларда күміс қосылған қола кең ... ... ... ... ... ершіктер, тісті доңғалақтар, кремнийлі қоладан әр түрлі аспаптар мен радиоаппаратуралардың жоғары ... (250° ... ... және ... орталарда жұмыс істейтін бөлшектері жасалады. Бериллийлі қола авиацалық құралдардың бөлшектерін жасауға және электрондық техникада пайдаланылады. Қоланың түрлері әріптік-цифрлық ... ... ... ... қалайылы және қалайысыз қолалардың кейбір түрлері (Бр0Ц 4-3, Бр0Ф 6,5-0,15, БрКМц 3-1, БрАМц 9-2) өндіріледі.
Мырыш ерте ... жез ... ... ... таза түрі 16 ... ... Жер қыртысындағы массасы бойынша мөлш. 8,3*10-3%. Мырышты электрлік тұндыру арқылы алынады. Мырыш жез, ... ... тағы ... ... ... болат және шойынды мырыштау үшін (бұл кезде коррозияға қарсы қаптама түзіледі), ұшақтар мен автомобильдердің майда ... ... ток ... электродтарын жасауда, күміс пен алтынды қорғасыннан бөлуде қолданылады
Қорғасын өте ерте ... ... одан ... тиын ақша, медальондар ертедегі Египет қазбаларынан көп табылған. Жер қыртысындағы мөлшері 1.6 07 %, ол жеке ... ... ... ... Оңтүстік және Шығыс Қазақстанда және Қарағанды облысында. Қорғасын бос күйінде көкшіл-сұр түсті жұмсақ және ауыр металл, оңай ... ... ... ... оның рудасын алдымен байытады, одан шыққан концентратта 40-78% қорғасын болады. Концентраттағы қорғасын көбіне полиметаллургия әдісімен алынады. ... пен ... кең ... түсті металл. Ол атмосферада коррозия және қышқылдар әсеріне төзімді болғандықтан, химиялык аппапатуралар (әсіресе, күкірт қышқылы өндірісінде) және кабель, оқ, ... ... ... ... ... ... кең ... - кәдімгі ақ түсті қалайы 14°С-тан төменгі температурада сұр қалайыға ... ... ... ... Мұны ... оба ... деп ... Қалайы біздің заманымыздан 600 ж. бұрын белгілі болған, өте ерте кезден-ақ ... ... ... ... Ол ... жағдайда химиялық әсерге төзімді келеді, дымқыл ауада, суда ... оның ... ... жаңа ... ... қалайыны одан әрі тотығудан қорғайды. Қалайы табиғатта, негізінен, қосылыс күйінде кездеседі. Маңызды өндірістік минералдары: касситерит, ... ... ... ... - қола өнеркәсібі мен техникада және әсемдік заттар жасауда кеңінен қолданылады. Балқыған қалайыға темір қаңылтырды ... ... оған ... ... ... ... ... темір тотықпайды. Сондықтан қалайы кей жағдайларда темір қаңылтырларды қаптауда қолданылады. Ол "ақ ... деп ... ... ... дүние жүзінде өндірілетін барлық қалайының жартысына жуығы ақ қаңылтыр жасауға жұмсалады. Ақ қаңылтырдан консерві қалбырлары жасалады.
Хромды 1797 ж. ... ... Л.Н. ... ... ... құрамынан ашқан. Хром кең тараған элемент. Жер қыртысындағы салмақ мөлшері. 2*10-3%. Өнеркәсіптік маңызды минералы -- ... оның бай ... ... ... ... сыртында, Батыс Қазақстанда кездеседі. Батыс Қазақстандағы кені Ақтөбедегі хром қосылыстары заты мен ферроерітінді затын хроммен қамтамасыз етеді. Хром -- ақ, сұр ... ... ауыр ... ... Хром ... қарай таза күйінде немесе темірмен қорытпасы -- феррохром түрінде (құрамында 60 -- 85% Сг) ... ... ... ... ... мата ... кино ... жасауда қолданады. Хром металдан жасалған бұйымдардың бетін ... үшін ... ... хром бар ... ... ... және үйкеліс пен қызуға төзімді келеді.
Титанды алғаш ТіО2 түрінде ағылшындық әуесқой-минеролог У.Грегор ашқан (1790). 1795 ж. неміс химигі М.Г. Клапрот (1743 - 1817) ... ... ... ... ... ... ... ТіО2 екендігін анықтады, ал таза күйіндегі титанды нидерландық зерттеушілер А. ван ... мен де Бур алды (1925). Бос ... ... тек ... ... болады. Титан кең тараған элемент, жер қыртысындағы салмақ мөлшері 0,57%. ... ... ... ... өте ... ... әр түрлі болып келеді. Титанды өндірісте кентас концентраттарын хлорлап, алынған ТіС14-ті магниймен (кейде натриймен) тотықсыздандырып, титан ... ... ... Оны ... ... пештерде балқытып, кесек металл алынады. Титан авиация, зымыран, кеме, ... ... ... ... ... титан құймаларын (А1, V, Мо, Мп, Сг, 8і, Ғе, 8п, 2г, КЪ, т.б.) ... және ... ... шарап, қағаз, бояу өнеркәсіптеріне қажетті аспаптар мен қондырғылар ... ... ... 1778 жылы К.В. ... (1742 - 1786) ... ... бойынша Жер қыртысындағы мөлшері 10-4%. Негізгі минералдары: молибденит, повеллит және молибдит. ... ашық сары ... ... 80 - 100°С-та тұз қышқылының әсерінен баяу коррозияға ұшырайды. Молибден болатты легирлеуде; авиацада ракеталар мен атомдық техникада ... ... ... ... ... ... ... бөлшектерін және күйдіргіш шамдардың сымын жасауда қолданылады.
Волъфрамды 1781 жылы швед химигі Карл Шееле тапқан, 1783 жылы ... ... ... ангидридін көміртекпен тотықсыздандыру арқылы алғаш рет металл вольфрам алған. Вольфрам ашық сұр түсті, баяу балқитын металл. ... ... ... ... ... молибденге жақын. Қалыпты жағдайда ол химиялық тұрақты, ауада қыздырғанда тотығып, вольфрам ангидридіне айналадыВольфрам электр ... ... ... пештерінде қыздырғыштар, рентген түтіктерде, катодтар, тағыда басқа ... ... ... ... қолданылады.
Цирконийді 1788 жылы неміс ғалымы М.Клапрот циркон минералын талдау нәтижесінде ашқан. Цирконий -- күміс түсті ақ ... ... ... ... қос тотығын кальций немесе кальций гидридімен, Цирконий хлоридін магниймен, фторцирконат калийді натриймен тотықсыздандыру арқылы алады.
Металлургия ауыр ... ... ... ... және ... келе жатқан салаларының бірі. Қара және түсті металдарды алу түрлі кен орындарына байланысты қуатты шикізат базасына сүйенеді.
Қара және ... ... ... ... ... ... ... көп стадиялы: кенді өндіру; 1-ретті металл алу; металды қайта өңдеу; прокат даярлау болып табылады.
2) қара және ... ... ... ... және ... ... ... байланысты туындайтын экологиялық проблемалар;
3) 2-ші реттік металлургияның, яғни қара және түсті металдар ломының (сынықтарының) утилизациясының орны ерекше, бұл 1-ші ... ... ... ... мен ... ... ластаудың кем болуына септігін тигізеді.
2. Металды өңдеу әдістері
2.1 Механизмдалған металл өңдеу ... ... ... ... ... ... жасаудың аяқтайтын кезеңдерінің негізгі бірі болып көрінеді.
Машина жасаудың көкейкесті міндеттерінің бірі -жаңа конструкциялық материалдарды ... ... ... ... жаңа ... ... ... және машина бөлшектерді өңдеудің сапасын жоғарылау одан әрі ... ... ... ... ... ... электр, жарық сәулелік тағы басқа қуатты түрлерді арқылы, өңдеудің әдістері ... ... ... өңдеу - кескіш құралдың көмегімен қажетті геометриялық пішін, өлшемдерді дәлдік, өзара орналастырылуды және бөлшек беттің кедір- бұдырлық алу үшін ... бет ... ... қабаттай жоңқаның түрінде кесуін процесс.
Дайындаманың сыртқы қабатыңкесу үшін кескіш құралға және дайындамаға салыстырмалы қозғалысты беру ... ... және ... ... ... ететін станогына жұмысшы мүшелерде орнатады.
Материалды қабаттай дайындамадан кесуі, немесе дайындама күйдің өзгерісің өңделген бет жасу қамтамасыз ететін қозғалыстары, кесу ... деп ... ... ... ... ... жылдамдықты және жоңқаның бөлуі анықтайды (Дг ).
* Беріліс қозғалы дайындаманың материалына құрал соқтығысып қалу кесу жиек ... ... ... ... ... ... түрі бойымен - айналмалы, ілгерлемелі, қайта ілгерілмелі бола алады.
Беріліс қозғалысы: ұзына бойына, көлденең, тік, ... ... ... процесінде беттерді бөледі (сурет):
* Өңделуші бет
* Өңделген бет
* Кесу бет
Дайындамаларды өңдеудің ... а) - ... ; б) ... ... ... - ... в) - ... кесу - бұйымдардың қажетті пішіндері мен өлшемдерін қалыптастырып, олардың ... ... ... сапаларын қамтамасыздандыру мақсатымен металдан жаңқа алып тастау арқылы өңдеу. Металды кесу металкескіш білдектерде,металкескіш құралдармен немесе қолмен іске ... ... ... ... -- ... жоңқа түсіру арқылы өңдеуге арналған құрал; жұмысшы кесуші белгілі бір геометриялық фигура түрінде болып келген, ал қаттылығы өңделетін материал ... ... ... ... жабдықталған немесе қатты материалдан жасалған қалпақшасы және тұлғасы бар кесуші кұрал, ... ... ... ... ... жіберетін металдарды кесуге арналған құрал.
Кесу бөлігінің белгілі.
Кескіштертүрлері:
:: егеу үшін есік ... - ... ... және ... ... - есік аузындағы және қашау үшін табанды - саңырау және
тесіп өткен саңылаулар;
:: дайындамаларды кесу үшін қиылатын;
:: кесу үшін бұранда - сыртқы және ішкі ... бет ... ... үшін ... ... тесу үшін ойып жасалған;
:: радиус бойымен білік сатылардың арасындағы ауыспалы беттерді егеу үшін.
Бұрғылау - бұрғы жәрдемімен тұтас ... ... ... алу ... ... немесе бітеу цилиндрлік тесік тесу процесі; тау ... бұзу ... ... ... ... кен қазбасын жасау процесі. Құрал ретінде екі кескіш бас кемер бұрғыны бұрғылауда пайдаланады.Бұрғылау үшін бұрғылайтын және ... ... ... ... ... ... қозғалыс) жұмсалатын бөлшек іске асырады, ал (беріліс қозғалы), бұрғы іске ... еді ... ... ... айналмалы қозғалыс. Бұрғыланған саңылауды диаметр үлкенірек диаметрдің бұрғысымен үлкейтуге болады. Мұндай операциялар тесу деп аталады. Бұрғылауда ... және бет ... ... ... биік емес ... ... Жоғарғы дәлдік тесіктерді алу үшін аса және станок үстіңгі бет тазалық бұрғылаудан кейін зенкермен өңдеуді орындайды. Дұрыс геометриялық пішінін беру, ... ... үшін ... ала ... саңылауларды және кедір-бұдырлықты төмендету үшін зенкерлеу, өңдеу пайдаланады. Зенкер кесу кұрал дың ... үш ... ... туралы жэне олардың қаттылығы жоғары.
Фрезерлеу - көп кескішті жоңғыш құрал арқылы жоғары өнімді және кен таралған дайындамалардың беттің ... ... ... ... ... айналуы, ал қосалқы, дайындаманың ілгерлемелі ауысуы. Беріліс қозғалы ... ... ... дайындама айналма қозғалыс немесе айнала (барабан - фрезерлік станоктер) барабан қозғалысы болу мүмкін. Дайындамаға әр ... ... ... ... ... және ... белгілі бұрылу бұрышының ғана шегінделер кесуін жүзеге асырады, ал келесі соқтығысуына ... ... ... ... фрезерлеу процесін ерекшеліктері мерзімділікті және әр жоңғыштың тісімен кесудің процесін үзілмелілік болып көрінеді, ... ... ... ... ... ... ... жазықтықтарды цилиндрлік жоңғыштармен көлденең жоңғылайтын станоктарда және домалақ жоңғыштармен тік- фрезерлік станоктарда фрезерлейді.
Тік жазықтықтарды домалақ жоңғыштармен және домалақ жонғыш бастиектермен ... ... ... ... бет ... көлденең жоңғылайтын станоктерде фрезалардың жиынтығы көмегімен қырады.
Кеңістік - күрделі бет жақтары автомат көшіргі-қырғыға істелінеді. Өңдеу арнаулы шеткі жоңғышты өндіреді. Қыру үш ... ... ... х, у, ... ... Металды электрофизикалық және электрохимиялық өңдеу әдістері.
Электрофизикалық және электрохимиялық әдістері электр қуаты, электролизымен олардың тікелей және ... ... ... ... ... ... ... атауы. Электрофизикалық және электрохимиялық әдістеріне ультра-дыбыс, плазмалы және басқа өңдеудің әдістерді қатарқосады. Механикалық өңдеудің кезіндегі қосалқы ... ... ... ... ... ... асыру) өңдеу электр қуат технологиясында әзірлеумен жасалған принципті жаңа қадамның бұл ... ... ... ... ... ... және электрохимиялық өңдеу әдістері қарапайым кесу әдісіне қарағанда артықшылықтары көп. Ол жоғары механикалық қасиеттерге ие, ... ... ... өте қиын ... құймалар, алмаз, кварц және т.б.) материалдардан жасалған дайындамаларды өңдейді. ... ... бұл әдіс ең қиын ... ... ... ... ... саңылауларды, фасонды профильді саңылауларын алуға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... және анодты-механикалық өңдеулер жатады.
Металдарды электроэрозиялық өңдеудің негізінде электроэрозия процесі жатыр, яғни электродтар ... ... ... ... ... бұзылуы. Өңдеу құралы ретінде мыс, латунь, бронза, алюминий және басқа материалдардан дайындалған электрод пайдаланады. Ол ... ... ... сәйкес форма қабылдайды. Дайындаманы алдымен электр тогын өткізбейтін сұйықтыққа толған ... ... ... ... мен ... электр тогы көзіне қосамыз. Құрал(катода) мен дайындама (анода) бір біріне жақындаған ... ... ... пайда болады. Нәтижесінде өңделетін дайындаманың бетіндегі температура 8000 -- 10 000°С жетіп, балқиды да дайындама бетіндегі микробөлшектерді шығарады. Сұйық ... ... ... бөлшектері ванна түбінде қатаяды. Электрод берілген кезде құралдағы жарқырау разрядтары қайталанып, құрал формасын көрсететін дайындамада қуыс ... ... ... ... ... электроимпульстік) станоктарда жүзеге асырылады. Электроэрозиялық өңдеуді әр түрлі қималарды, саңылауларды, пресс-формаларды, кокильдерді және т.б дайындауда қолданылады. Электрохимиялық өңдеу ... ... ... ... ... ... электр тогы әсерінен бұзылуына негізделген. Бөлшек бетіндегі металл ... ... ... де бөлшек жылтыр болады (электролиттік полирлеу). Металдарды анодты-механикалық өңдеу электроэрозиялық және электрохимиялық процестердің бірігуіне негізделген. Металдарды өңдеудің ... ... ... ... ... ... және ... тұтқыр металдарды кесу кезіңде қолданылады.
Электрхимиялық өңдеу электролизда пайда болатың металдарды анодтық еру заңдарында ... ... ... ... электр тогы дайындаманың бет жағында химиялық реакциялар пайда болады, және металдың шалағай қабаты химия қосылуына айналдырылады. Электролиздың өнімдері ерітіндіге ... ... ... ... жондырылады. Бұл тәсілдің өнімділігі жұмыста алынатын және тоқтың тығыздығы электролиттің электрохимиялық қасиеттеріне байланысты ... ... ... әдістеріне электрондар шоқ және жарық сәулелерімен материалдарды өңдеу жатады.
Электрондық сәулелі өңдеу бағытталған будасының электрондардың кинетикалық энергияның жылу ... ... ... Фокустелген электрондық сәулелердің қуаттың биік тығыздығы дайындаманы қыздыру, балқу жаңқалай және жергілікті бөлімшеден ... ... ... ... ... ... ... вакуумында электрондарының эмиссиясы қыздырылғаннан құралынады. Оның көмегімен электростатикалық және электромагнитті линзалар дайындамада шоғырланады. ... ... ... ... ... жергілікті қыздыруын қамтамасыз ететін импульстік режімде жұмыс істейді.
Электрон сәулелі өңдеу данекерлеу сұлбасы :
1 - электронды ... ... - ... 3 - ... 4 және 5 - магнит жүйесі; 6 - дайндама
Плазмалы өңдеу өңдеудің электрофизикалық әдістеріне ... ... бұл ... ... ... ... ... асатын дәнекерлеу түрі.Ол жоғарыжиілікті және доғалық плазматронмен генерацияланып, ... ... ... ... ... ... ... материалдың формасы,кұрылысы,өлшемі өзгереді.Жалпы плазма деп нейтралды атомдар мен молекулалардан, электрлік зарядталған иондар мен электрондардан ... ... ... ... ... газды айтамыз. Дәнекерлеу кезінде плазма түзетін газ ретінде қарапайым аргонды немесе гелий мен сутек қосылған аргонды пайдаланады.Ток күшіне байланысты ... ... ... ... бар: ... 0,1-25А); орта токтағы (I = 50- 150А); үлкен токтағы (I > 150А). Бұл әдістің көмегіментесіктерді жасайды, жапырақ ... ... ... ... ... дайындамаларындағы қайрауды өндіреді. Тесіктерді өңдеуде және бастың кесіндісіне дайындаманың бет жағына ... ... ... және қайрауды - 40-ші...60 0 бұрышымен орнатады. Плазмалы доғаның металға терең кіру қасиеті металдарды дәнекерлеу үшін пайдаланады. ... ... ... ... (10-15 мм) жуан металл жиектерді арнайы мүшелеусіз пісіруге рұқсат береді. ... ... ... ... ... ерекшеленеді және доғаның жануы салдарынан үлкен тұрақтылық, жақсы сапамен. 0,1 - 40-ші токтарда аз ... ... доға ал (0, 05 мм) жұқа ... ... үшін ... Та, Ті, Мо, ^, А1 ... жылу ... жасауда ыңғайлы.
2.3. Бұрандама жасау технологиясы
Бұрандама (Болт) - сырық тәрізді, бір жақ ұшы басы деп аталатын және ... ... ... бар ... ... ... басының пішініне қарай алты жақты, жартылай дөңгелек басты, қүпия басты және т.б. деп ажыратады. Алты жақты басы бар бұрандамалар үш ... ... ... ... ең көп ... -- алты ... бүрандамалар. Осындай бүрандамалардың басы алты бұрышты дүрыс призма пішінінде жасалып, қиық жиекпен аяқталады. Қиық жиек өткір ұшты бүрыштарын жою және ... оңай ... үшін ... Бұрандалы ұшының ұзындығы оның цилиндр пішінді диаметріне, бұрандаманың ... ... ... ... ... ... байланысты анықталады.
Бұрандамалар пайдалану негізделуіне байланысты жалпы және арнаулы болып бөлінеді.
Жалпы жағдайда қолданылатын бұрандамалар қатарына жатады:
Ø ... ... ... - ... ... бір-бірімен бекітуге қолданылады. Оларға қойылатын басты талап біріктіру беріктігін және ұзақ пайдалану барысында біріктіру тығыздығын қамтамасыз ету;
Ø кинематикалық (трапециялды, тік ... ... ... ... ... және ... аспаптар үстел бұрамаларына қолданады. Оларға қойылатын басты талап дәлдікті қозғалысты, жүріс бірқалыптығын және жоғары жүктемелікті қамтамасыз ету;
Ø ... ... ... және ... - әр ... ... және ... біріктіріп олардың қымталығын қамтамасыз ету.
Метрикалық бұрандамалар негізгі параметрлері
Сыртқы және ішкі ... ... ... ... бір-біріне ортақ. Бұрандамалар негізгі параметрлер қатарна жатады:
Ø бұрандама ішкі диаметрі (d1, D1) - сыртқы бұрандама ойығына немесе ішкі бұрандама ... ... ... ... ... ... ... сыртқы диаметрі (d, D) - сыртқы бұрандама төбесіне немесе ішкі бұрандама ... ... ... ... ... ... бұрандама адымы (Р) - орташа ... ... ... ... ... беттері арасындағы арақашықтық;
Ø бұрандама орташа диаметрі (d2, D2) - ... ... ... ... ... ... және онының құраушы сызығы бұрандаманың адым жартысына (бір иірімді бұрандамалар үшін) немесе номиналды ... жолы ... ... мен ... саны ... (көп ... ... үшін) шамасына тең нүктелері арқылы өткен цилиндр диаметрі;
Ø профиль жұмыс биіктігі (Н1) - бұрандама осіне перпендикулярлы бағытындағы сыртқы және ішкі ... ... ... ... биіктігі;
Ø профиль бұрышы () - профиль бүйір беттері арасындағы бұрыш, метрикалық бұрандамалар үшін ... ... ... анықтайтын негізгі өлшем болып орташа диаметрі есептеледі, себебі бұранда бүйір беттерімен ... ... ... ... ... байланысты, олар өзара ажыратылып қосылуына орташа ... ... ... адымы және профиль қөлбеулік бұрышының жартысы әсер етеді. Сондықтан бұрандамалы біріктірулер өзара ауыстырымдылығын қамтамасыз ету үшін ... ... d2, P және ... ... ... дайындаудың технологиялық картасы
Өнім туралы хабар
Дайындама және құралдар туралы хабар
Материал: Алтықырлы болат, S19.
Құралдар: бұрандама кескіш М12, штангенцеркуль, жоңғыш.

Жұмыстың орындалу реті
Графикалық ... ... ... ... 60мм, диаметрі 11,8 мм болатындай етіп жону
3
1х45° етіп фасканы жону
4
Ұзындығын 30мм етіп М12 резьбасын кесу
5
Дайындаманы кесіп алу
6
Болттың басшығының шетін ... етіп ... ... ... ... өнеркәсіптің даму және модернизация перспективалары айтарлықтай мөлшерде металлургиялық компаниялардың өзіндік қаржы көздерін қалыптастыру мен ... ... ... ... ... Бұл, өз ... ... тарифтік, инновациялық және бюджеттік саясат, сыртқы экономикалық қызмет, салық салу, баға бекіту және өзге де ... ... ... ... ... кезде металлургиялық кәсіпорындардың айтарлықтай бөлігі өзінің рентабельділік шегіне жетті. Егер саналы дамытудың оптимизациясына қатысты түбегейлі ... ... ... металлургиялық өнекәсіпті дамудың негативті сценариі күтіп тұр.
Металл өнімдері ... даму ... мен ... ... ... әсер ... ... металлургия өнеркәсібінің 2015 жылға дейінгі дамуының негізгі бағыттарын ... ... ... ... алдағы уақытта, дамуының басты мақсаты ішкі және сыртқы рынокқа талап ... ... ... мен ... жағынан бәсекеге төзімді өнім жеткізу.
Бұл мақсатқа жетудің негізгі жолы - барлық өндірістік ... ... ... инновацияларды кең көлемде және жылдам ендіру. Инновациялық - инвестициялық іс-әрекетті күшейту Қазақстандық металлургиялық кәсіпорындардың дамуын тежейтін ... ... ... ... ... потенциалдың түбегейлі жаңаруын қамтамасыз етеді, өнімнің дәстүрлі және жаңа ... ... ... ... ... ... тізімі:
* Д.Ұ. Смағұлов Алматы - 2007.
* Ә. Омаров > Астана - ... А.Б. ... С.В. ... пәні ... ... ... оқу құралы.
* Бұрандалы біріктірулер өзара ауыстырымдылығы, бақылау әдістері мен аспаптары. sheriazdanov.ucoz.kz
* Уткин Н.И. ... ... ... 2004.
* Қазақ энциклопедиясы.
* Антонов Л. П. и др. Практикум в учебных мастерских. 1976
* Технология металлов и конструкционные материалы: ... для ... ... А. ... Ю. Е. ... М. А. ... и ...
* Горбунов Б. И. Обработка металлов резанием, ... ... и ... ... ... черных металлов. Власов Н.Н., Король В.В., Радя В.С.: ... ... 1987.
* А.П. ... ... ... для ...
* ... А. А.. Металловедение. - М.: Государственное научно- техническое издательство литературы по чёрной и цветной металлургии.1956.

Пән: Тау-кен ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сүтқышқыл бактериялары51 бет
Металды қысым арқылы өндеу12 бет
Түсті металдардың сынықтары мен қалдықтарын дайындау жəне алдын-ала өңдеу6 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
«алтын адамның» табылуы тарихы3 бет
Алкилароматты көмірсутектерді оксигенирлеу реакциясының полимерметалды комплекспен катализденуі33 бет
Гальваникалық өндіріс қалдықтарынан асыл металдарды алу32 бет
Жабын тақта цехы13 бет
Машина жасау өнеркәсібі кешені11 бет
Отынның механизімі химизімі және кинетикалық негіздері. Кокстың пайда болуының механизмі мен кинетикасы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь