Ислам діні туралы ақпарат

1. Исламның жалпы сипаттамасы
2. Қазақстандағы Ислам
3. Исламның негізін салушы
4. Исламның негізгі дереккөздері
5. Тақуа халифтер
6. Негізгі ағымдар
7. Құқықтық мектептер
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Ислам – үш әлемдік діндердің ішінде ең жас дін болып саналады. Қазіргі уақытта мұсылмандар әлемнің 120 елдерінде өмір сүреді, мұсылман қауымдастығы 1,5 млрд. жуық, яғни бүкіл адамзаттың 20 %-ын құрайды.
Бұл дін Мысыр, Иордания, Тунис, Катар, Біріккен Араб эмираттары, Ирак, Иран, Кувейт, Марокко, Сауд Арабиясы және т.б. сияқты елдердің конституцисында өз көрінісін тауып, 28 мемлекетте мемлекеттік немесе ресми дін болып саналады. Мұсылмандардың шамамен ¾ 35 елдерде қоныстанған, бұл елдерде олар бүкіл халықтың 95%-дан 100%-ға дейін бөлікті құрайды, олар келесі елдер: Алжир, Ауғанстан, Бахрейн, Гамбия, Батыс Сахара, Индонезия, Иордания, Йемен, Катар, Коморы, Ливия, Мавритания, Мальдивы, Нигер, БАЭ, Оман, Сомали, Тунис, Түркия және т.б.
Ислам иудаизм мен христиандық діндер сияқты әлеуметтік-діни және тілдік ортада қалыптасқандықтан, қазіргі заманғы дінтану ғылымы оны аврааматикалық (иудеохристиандық) дәстүрге типологиялық туыстас болып қарастырады.
Оның негізгі ерекшелігі - ол дін мен құқық арасында, зайырлы және діни өмір арасында, сенім мен өмір сүру салты арасында нақты айырмашылықтардың болмауы.
Ислам сөзі араб тілінен аударғанда бағыныштылық деген сөзді, ал муслим немесе мұсылман атауы өзін Аллаға берілген, яғни мұндай бағыныштықты өмір сүру салты ретінде қабылдаған деген мағынаны білдіреді. Бұл дінге табынатын адамның өмірін шектеу әрекеті осымен түсіндіріледі.
Ислам VII ғ. Аравия түбегінде пайда болды. Бұл уақытқа қарай мұнда ежелгі таптық мемлекеттердің құлауы, транзиттік сауданың, дәстүрлі қоғамдық байланыстардың құлдырауы, көшпенділер мен отырықшы тайпалар арасында шиеленістің артуы сияқты объективті алғышарттар өрістей бастады. Осы барлық жағдай ортағасырлық араб халқының әлеуметтік және рухани ізденістерінде өз көрінісін тапты, оның нәтижесінде жаңа саяси құрылыстың – Халифаттың, жаңа этноконфессиялық қауымның – мұсылман қауымның (умма) қалыптасуына әсер етті. Исламға дейін араб халқында бір дін болмады, көп құдайларға сену болды, көпқұдайлылық уағыздалды. Бірақ біртіндеп жергілікті діндер арасында жалпыаравиялық құдайлар бөліне бастады. VII ғ. Аравияда курайшиттер тайпасы жоғарғы билікке жетеді, осыдан курашиттердің «илах» немесе «аль-илах» құдайы аз ықпалды және күшті тайпалардың құдайларын ығыстыра алды. Кейінірек, ол исламға жалғыз және нақты«Аллаха» құдайы ретінде енді.
Ислам қатаң монотеизмнің, яғни бірқұдайлылықтың діні болып табылады. Мысалы, бұл дінде Троица мәселесі – үшбірліктің, яғни Құдай-Әке, Құдай-Ұл, Құдай-Қасиетті Рух байланысы сияқты мәселесі кездеспейді. Алланың жалғыз болуы мен тұтас болуы туралы сенімнің әмбебап ұстанымы «Алладан басқа ешқандай құдай жоқ» деген формуламен айқындалады.
1. Кислюк К.В., Кучер О.Н. Дінтану: Жоғарғы оқу орындар оқулығы. – 3-баспа, қос. / Серия «Жоғарғы білім». – Ростов Н/Д: Феникс; Х.: Торсинг, 2004. – 512 б.
2. Лобазова О.Ф. Дінтану. – М.: Баспа-сауда корпорация «Дашков и К», 2005. - 384 б.
3. Құран – араб тілінен – акад. И.Ю. Крачковского, М. СП ИКПА. 1990. – 512 б.
4. Ислам. Атеист сөздігі / Авксентьев А. В., Акимушкин О. Ф., Акиниязов Г. Б. және т.б.; Пиотровский М. Б., Прозоров С. М. – М.: Политиздат, 1988. – 254 б.
5. Тэнк Анри. Әлем діндері. Иллюстрленген энциклопедия /Француз тілінен аударма Е.В. Нетесова – М.: ЖШС «Әлем Кітап Баспасы», 2007. – 384 б.
6. Дін тарихы дәрістері. Оқулық. – «Лань» баспасы, СПб, 1997 – 271б.
7. Майоров Г. Г. Оратғасырлық философияның қалыптасуы, М., 1979, 9 б.
8. Армстронг. Ислам: Қысқаша тарих. Басынан аяғына дейін. / Карен Армстронг:– М.: ЭКСМО, 2011. – 325 б.
9. Васильев Л. С. Шығыс дінінің тарихы. – М., 2000. – 115 б.
10. Дінтану: Оқулық / М. Я. Ленсу, Я. С. Яскевич, В.В. Кудрявцев и др.; М. Я. Ленсу: Жаңа білім, 2004. – 421б. – («Әлеуметтік-гуманитарлық оқулық» сериясы)
        
        Исламның жалпы сипаттамасы
Ислам - үш әлемдік діндердің ішінде ең жас дін болып саналады. Қазіргі ... ... ... 120 ... өмір ... ... ... 1,5 млрд. жуық, яғни бүкіл адамзаттың 20 %-ын құрайды.
Бұл дін ... ... ... ... Біріккен Араб эмираттары, Ирак, Иран, Кувейт, Марокко, Сауд Арабиясы және т.б. сияқты елдердің конституцисында өз көрінісін тауып, 28 ... ... ... ... дін ... ... ... шамамен (3/4) 35 елдерде қоныстанған, бұл елдерде олар бүкіл халықтың 95%-дан 100%-ға дейін бөлікті ... олар ... ... Алжир, Ауғанстан, Бахрейн, Гамбия, Батыс Сахара, Индонезия, Иордания, Йемен, ... ... ... ... ... ... БАЭ, ... Сомали, Тунис, Түркия және т.б.
Ислам иудаизм мен христиандық діндер сияқты әлеуметтік-діни және тілдік ортада қалыптасқандықтан, қазіргі заманғы дінтану ... оны ... ... ... ... туыстас болып қарастырады.
Оның негізгі ерекшелігі - ол дін мен құқық арасында, зайырлы және діни өмір ... ... мен өмір сүру ... ... нақты айырмашылықтардың болмауы.
Ислам сөзі араб тілінен аударғанда бағыныштылық деген ... ал ... ... ... ... өзін Аллаға берілген, яғни мұндай бағыныштықты өмір сүру салты ретінде қабылдаған деген ... ... Бұл ... табынатын адамның өмірін шектеу әрекеті осымен түсіндіріледі.
Ислам VII ғ. Аравия түбегінде пайда болды. Бұл ... ... ... ... ... ... құлауы, транзиттік сауданың, дәстүрлі қоғамдық байланыстардың құлдырауы, көшпенділер мен отырықшы тайпалар арасында ... ... ... объективті алғышарттар өрістей бастады. Осы барлық жағдай ... араб ... ... және ... ізденістерінде өз көрінісін тапты, оның нәтижесінде жаңа саяси құрылыстың - Халифаттың, жаңа ... ... - ... ... ... ... әсер етті. Исламға дейін араб халқында бір дін болмады, көп ... сену ... ... ... Бірақ біртіндеп жергілікті діндер арасында жалпыаравиялық құдайлар бөліне бастады. VII ғ. Аравияда курайшиттер ... ... ... ... ... ... немесе құдайы аз ықпалды және күшті тайпалардың құдайларын ығыстыра ... ... ол ... жалғыз және нақты құдайы ретінде енді.
Ислам қатаң монотеизмнің, яғни бірқұдайлылықтың діні болып табылады. Мысалы, бұл дінде ... ... - ... яғни ... ... Құдай-Қасиетті Рух байланысы сияқты мәселесі кездеспейді. Алланың жалғыз ... мен ... ... ... ... ... ... деген формуламен айқындалады.
Тарихи тұрғыда ислам діні белгілі бір саяси ... жоқ, ... ... ... ... ... бар көшпенді, жартылай көшпенді және отырықшы тайпаларды біріктіріп, оларды ... ... өте ... және ... ... айналдырды. Исламның негізгі догматтардың пайда болуы мен қалыптасуы, оның ... ... ... ... ... ... ... ХІІІ ғ. араб өркениеті әлемнің жартысын қамтыды және өзінің мәдени дамуы бойынша ортағасырлық Батыстан озып түсті.
Қазақстандағы Ислам
Қазақстан жеріне және Орталық азия ... ... ... енуі б.з.д ... анықталады.
Қазіргі Қазақстан аумағында ислам дінінің тарауы бірнеше ғасырға созылған үрдіс. Алғашында жана дін ... ... ... Х ғ. ... ... мен ... ... халықтарының арасында тұрақталды.
Ислам дінінің жергілікті халықтар арасына енуі бейбіт жолмен жүрді және халықты қыспаққа алмады. Исламды түрлі ұлтатар мен ... тап ... өз ... ... ... ХVІІ ғ.б. ... ... шапқыншылығы әсерімен тежелді, бұл шапқыншылық Орта Азия мен Қазақстанға діндік тәстүрлі діндері бар жаңа халық топтарын (түрлі түркі) ... ... ... ... ... ... ... - мәдени орталықтар тоналып, мешіт-медреселер күл-талқан болды.
Алайда, жергілікті мәдени-рухани дәстүрлер кейін қиыншылықтарда жеңіп, уақыт өте келе ... ... ... басқыншылары ислам дінін қабылдап, түркі тіліне көшті.
Берке хан (1255-1266) тұсында ... ... ... ... ... ислам діні нық тұрды. Бұл үрдіс келесі хандармен (Тудеменгу, Өзбек) жалғасын тапты.
Ислам дінінің көшпенді ақсүйектер арасында кең ... ... ... дін ... ... ... ... нық орныққанын білдірмейді. Қарапайым халық ата-бабаларынан қалған діни түсінігін ұзақ сақтады.
Ислам діні XVғ. ... және ... ... ... салған қазақ хандығының ресми діні болды. Қазақ халқының ... ... ... енуі ... билігінің нығаюына және әртүрлі қазақ руларының бір этникалық топқа ... ... ... ... ... ... мазхабтын сүнниттік ислам бағытын ұстанмен қоғамдық және жеке ... ... және ... ... ... араластыра қолданған.
Аймақтағы ислам дінінің нығаюы пұтқа табынушылықты ... Діни ... яғни ... ... мен ... дінінің үйлесімі қалыптасты.
Осылайша, қазақ даласында исламға дейінгі наным-сенім элементтерін қамтыған халықтық ислам кең ... ... ... ... ... ... пайғамбар, дәлме-дәл - Айтулы, Даңқты(570-632) - ... ... ... ... Қасиетті жазуы - Құранды Мұхаммед пайғамбардың ... мен ... ... ... ... жалғыз сенімді дереккөзі ретінде есептейді. Өмірбаяндық сипаттағы алғашқы жазба шығармалар тек VIII ғ. ... ... ... ... ... ... ... Мұхамед пайғамбар Арабия түбегінің ең үлкен саудалық және діни ... ... ... ... ... еткен курайш сияқты семит тайпасының Хашим деген атақты бай, бірақ одан кейін кедейленген рудан пайда болды делінген. Мұхаммед өте ерте ... ... ... ... оның дүниеге келуіне дейін қайтыс болды, ал шешесі (Амина) Мұхамедке 6 жас ... ... ... Ол ... ... және ... тайпалардың 360 құдайлары сақталынған Кааба ғибадатхананың сақтаушысы болған өзінің атасында 8 жасқа дейін тәрбиеленді, атасы қайтыс ... соң оны ... ... ... ... ... ол Мұхамедті түйекеш және керуенші өнеріне үйретеді. Біраз уақыттан кейін оған немере қарындас болған және ... ... ... ... бай ... ... қызметке барады. Біраздан кейін Мұхамед оның іс ... ... ... ал одан ... 595 ж. оған 25 жас, ал ... 40 жас ... олар ... Оларда 6 немесе 7 бала туыпты, бірақ олардың ішінен тек 4 тірі ... ... ... ... барлығы Мұхамед пайғамбар өмірінің күрделі рухани ізденістермен қосталынған тек сыртқы арқауы болып ... ... ... ... ... ... ... иудей де, христианин де болмай тұра, ханиф (бір Құдайды ізденумен байланысты болатын ... ... ... ... келе ... құдайды ізденуші формасы) болды екен, яғни монотеисттік ... ... 610 ж. ... ... әртүрлі елестеулер келе бастайды, елшісі рамазан айының 27 күнінде болатын Мұхамедке оның әулиелік міндетін ... ... ... ... Дәстүрге сәйкес елші ретінде Гавриил періштесі (Джибрил - мұсылмандық мифологияда ... ... ... Исрафил, Микал сияқты төрт періштенің бірі, оның міндетіне пайғамбарларға ... ... ... және ... ашу ... ... ... уақытта Мұхамед нағыз туыстары мен достарының ортасында құпия түрінде өз өсиетін таратты. Ол бірнеше он ... ... ... ... ... ... құрай алды, одан кейін Мұхамед өз дінінің өсиетін көпшілік алдында таратуға кірісті. Әбу ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... қала ... жағынан қуалаудан қорғады. Бірақ қорғаушысы қайтыс болғаннан кейін Мұхамед рудан қуғындалып, ол Йасриб деген алқапқа ... - ... деп ... өзінің көптеген ізбасарларымен құпия түрде қоныс аударды. Медина Меккадан солтүстікке қарай 350 ... ... ... ... ... бұл ... аудару - Хиджра - 622 ж. 15 ... 16 ... ... яғни ... араб ... бойынша Жаңа жыл басталған күні. 16 жылдан кейін бұл күн жаңа жыл басы деп ... ... ... аударудың - хиджраның бірінші күннен бастап мұсылмандар өз жыл санауын ... ... ... ... ... пайғамбардың еркін жіберілгендерінің бірі болған ол күшті дауыспен күнделікті істермен және жұмыстармен бас көтере алмаған мұсылмандарды намазға шақыртты. Дәл сол ... ... ... ... да ... ... ал ... насихаттарында қауымдастық өмірінің, оның мүшелерінің ережелері - мұрагерліктің, мүлікті бөлудің, неке ... ... ... айтыла бастайды.
Мединалық кезең көптеген соғыстармен және әскери операциялармен белгіленген болатын. 624 ж. Мединаға жақын Бадр құдықтары ... ... ... атап өту ... Бұл шайқаста мұсылман халқы тайпалық және туысқандық мүдделеріне қарамастан мұсылмандық бірлікті ... рет ... ... Өз жауынан сан жағынан әлсірек болуына қарамастан, мекке тұрғындарын ... ... ... сөзсіз жеңіске жетті. Одан кейін басталған соғыс Мекканың ... ... ... ... ал 630 ж. ... ... Кааба қаласын жаулап алып, онда барлық пұтқа табынушылық құдайларды жойып ... оны жаңа ... ... айналдырды. Алайда, Мұхамед Медина қаласында тұра берді, тек 632 ж. соңғы қоштасу қажылығын жасап, туған қаласына барып келеді.
Исламның негізін қалаушы ... ... 632 ж. 8 ... ... ... ... қайтыс болған күні ислам діні Аравия түбегінде толығымен орнықты.
Исламның негізгі дереккөздері
Ислам дінінің негізі ретінде ... ... ... ... бұл ... ... қағидалары, ережелері көрсетілген. Мұсылман аңызы бойынша Құран қасиетті жазуы Мұхамед ... ... ... ... және Алла ... ... ... сақталынған деп айтылады.
Тарихи мәліметтерге сәйкес Құран Пайғамбардың өлімінен кейін ... ... ... ... және өз ... екі ... ... туралы делінеді. Сол редакциялардың біріншісі - ол Мұхамедтің жеке хатшысымен және оған барлық жақын ... ... ... ... жыл бойы ... және ... ... Омар халифпен құрастырылды. Екінші редакциясы, ең соңғы ... 644 ... 656 ... ... ... ... ... кезінде, яғни барлық тізімідері мен нұсқалары жинақталып, ... ... ... ... әр түрлі нұсқаларды мақұлдап немесе қабылданбай, құрастырушылар барлық түпнұсқаларды ... ... ... Одан ... ... ... Құранның төрт дұрыс нұсқалары жасалынды, олар әлемнің төрт жағына: ... - ... ... ... ... - ... ... - Сирияға, Ливан еліне, Иорданияға, Оңтүстікке - Йеменге жіберілді. Құранның алғашқы рәсімделген жазулары VII-VIII ғғ. ... ... ... гөрі Құран редакциялық-әдеби өңдеуге ұшырамады.
Құрандық мәтін рифмалық прозамен жазылған және 114 сүреден (тараудан) ... ... ... сәйкес Құранды аудару мүмкін емес, оны тек ... ... ... ... түсіндірмелер (тақсыр Әл-Құран) әдебиетінің көп санының пайда болуын түсіндіруге болады. Алайда осы діннің ... ... ... ... ... құрылыстан таптық құрылысқа дейін екі тарихи кезеңнің межелігінде пайда болуына байланысты ежелгі Аравияның ... ... ... ... ... ... үшін әрқашан жоқ болуына әсер еткенін атап өту қажет. Тіпті арабтардың кейбір ұрпақтары идеологиялық тілде өз арғы ... ... ... ал ортағасырларда Құранды түсіндірулерсіз мүлдем оқи алмайды. Сондықтан Құранның ... ... рет ... ұмтылатын адам нақты композициялық жолы бар біртұтас әдеби шығарманы іздемеу керек, яғни Құран ешбір жоспарсыз стихиялық түрде (ашулардың сәттері ... ... ... жазылған болатын. Ол 610-632 жж. аралығындағы жиырма жыл ішінде пайғамбармен айтылған ... ... ... ... , ... дуалардан, этикалық-құқықтық және рәсімдік ұйғарымдардан тұрады.
Сурелер өлең шумақтарына бөлінеді (айа - , , ; ... деп ... ... ... 6232-ге айат бар. Сүре мен айаттардың реттілігі де ережелерге бағынады, сүрелер ұзындығы бойынша: ең ұзын - ... ең ... - ... ... ... ... меккелік, яғни хиджраға (араб тілінде - ... ... кету - ... Меккадан Мединаға көшуі) дейін Меккеде пайғамбармен алынған ашулар ... және ... ... ... ... Редакцияға дейін Құран ауызша түрде ойда сақталынып беріліп отырды. Құранды жатқа білген адамдар хафиз деген атаққа ие ... ... мен ... қарамастан барлық сүрелер - деген бұлжымас рәсімдік ... ... ... ... ... үшін ... сүреде өзінің бірінші сөзіне байланысты өз атауы болады, бірақ әдетте бұл атаулар сол тарауда мазмұндалған мәселеге ешбір байланысы ... ... ... ... ... Бұл сүре ... кіріспе ретінде болып табылады, өйткені оның мазмұнында исламның негізгі идеялары қысқаша түрде айтылған. ... ... мен ... христиандықта сияқты онша маңызды еместігін атап өту ... ... үшін тек ... бір діни ... ... ұстанбау ғана емес, сонымен қатар адамдар нақты бір өмір салтпен өмір сүру ... ... ... табылады. Исламда ортодоксиядан гөрі (дұрыс дін), ортопраксияны (дұрыс әрекет) ұстанады. Осымен әр ... ... ... ... ... ... керек. Өзгеріп жатқан дүниеге қарамастан, мұсылмандар Мұхамед үлгісіне бет ұстау қажет және ол ... ... ... ... ... байланысты Құраннан кейінгі келесі дереккөз ретінде Сунна болады. ... ... ... - жол, үлгі, мысал) барлық өмірлік мәселелерді шешуде әрекет етудің үлгісі ... ... және оның ... ... ... мен ... (фи'л) туралы куәлік қағаз ретінде болып табылады. Ол ІХ ғ. мұсылмандық дін мамандарымен құрастырылған болатын. Сунна ... ... және ... ... араб ... - шиттік имамдарға берілген хат, әңгіме) түрінде жазылған.
Композиялқ тұрғыдан, ... ... ... ... ... және оны таратушылардың тізбегін көрсететін сілтемеден (иснад) тұрады. Мұхамедтің ең жақын ортасынан келетін хадистер күшті иснады бар хадистер деп ... ал ... ... ... ... бар ... ... Жалпы айтқанда, Суннаны білмейтін білімді мұсылман, дін ... ... ( араб ... - ... ... ... заңгері, фикха мәслелері бойынша маман) ретінде болу мүмкін емес.
Тақуа халифтер
Пайғамбардың өлімінен кейін оның ... ... ... аға ... ... және оның қызы ... күйеуі болған Алимен басқарылған қандас туыстары хашимиттері де, Әбу Суфьянмен және Дамаск қаласында омейядтік халифаттың ... ... оның ұлы ... ... Әбу ... (Әбу Бекр), Омар, Осман, сонымен қатар Омейя руы сияқты оның ізбасаралары ансарлар (араб ... - ... ары - ... ... үшін ... күреске қарамастан бірінші халиф ретінде Әбу Бакр тағайындалды, ол ас-Сиддик (Әділетшіл) ... ... ... ие ... Ол ... ... ең ... ізбасарларының бірі болды. 631 ж. Мединадан Меккаға мұсылмандардың алғашқы қажылығын басқарды, намазды оқи алмаған ... ... ... ... мединалық мешітте өзіне осы міндеттерді алған болатын.
Әбу бакрдің билік ету кезеңі 632-634 жж. ... ... ... та осы қысқа уақытта ол жекелеген араб тайпаларын біріктіре ... оның ... ... ... ... ... және мұсылман дінінің Сирия мен Ирак территориясында кең таралды.
634 жылдан бастап 644 жылға ... ... ... ... ... шектерінен тыс исламның бекітілуі бойынша саясатты жалғастырған Омар(Умар ибн ал-Хаттаб, 591 ж. ... 581-664 жж.) ... Оның ... ету жылдары Халифаттың шекаралары кеңейді және мұсылмандық мемлекеттің құрамына византиялық Палестина, Сирия және ... ... ... сасанидтік Иран мен Ирак елдері енді. Омардың халиф атағына амир аль-муминин (сенімді адамдардың патшасы) деген қосымша атағын беру әрекеті ... ... ... елге тез ... айқын белгісі ретінде болып табылады.
Осман ибн аль-Аффан ( - 656 ж.) 644 ... ... 656 ... ... ... ... Мұхамед пайғамбардың асхабтарының (араб тілінде - серіктес, жолдас) бірі. Араб-мұсылман дәстүрге сәйкес Османның тарихи мәні ол ... ... ... ... ибн Аби Талиб ( - 661 жж.) - ... діни ... ... ... ... ... ... атады) халиф. Жоғарыда айтылғандай, Мұхамед пайғамбарға қандай туыстықтан басқа Әлі ... ... ... ... ... Әлині халиф ретінде тағайындауға Сирияның наменгері, өлтірілген Осман халифтің туысы Муавий ... ... 656 ж. ... Басра қаласы қасында Әли мен Муавия әскерлері арасында шайқас болды (тарихта ... ... ... осы ... Әли жеңіске жетті. Келесі жылы ол қайтадан муавийге қарсы шықты, бірақ сириялықтар ... ... ... ... ... беттерін қадап, Алидің өзіне қарсы айналған аралық сотты өткізуді ... ... 658 ж. ... ... жаңа халиф ретінде муавийді тағайындады. Саяси жағдай өте қатты күрделене түсті: екі халифі бар ... ... екі ... ... Али ... ... ... болды, оның жақтаушылар қатарынан хариджиттер (араб тілінде - қарсы шығу) деген діни-саяси топ ... бұл топ ... ... ... ... болып, Омейядтерге де қарсы, Алиге де (шиттерге) қарсы күрес жүргізе бастайды. Мұсылмандардың көп бөлігі жаңа халифті қабылдады, ал Али 661 ж. ... ... ... билік туралы мәселе исламда екі негізгі бағыттың - суннизм мен шиизмнің пайда болуына әкелді.
Негізгі ағымдар
Сүннеттер (толық атауы - әхл ... ... - ... ... мен ... ... - бұл Х-ХІ ғғ. ағым сияқты құрылған ортодоксалды ... ... ... ... ... ... ... да, шиизмге қарағанда термині нақты мазмұнды береді, сонымен ... ... ... ... ... жоқ. Бірақ нақты сүннеттер Алидің ерекше табиғаты ... ... және оның ... ... құқықлы екендігі қарсы көзқараста, олар тек қана өздері (Сүннеттер) нақты Құранға сай деп санайды, сонымен қатар Мұхаммед және оның ... ... яғни ... сай деп ... ... ... Суннаны құқық пен сенімге үйрену көздері Құранмен бірге тең құқылы деп есептейді. Сүннеттердің көз қарасына ... ... ... ғана ... сонымен қатар өздерінің қабілеттеріне байланысты пайғамбарға жақын таңдаулы адамдарынан немесе оның оқушыларынан сайланады. Осыдан басқа шииттермен иноверцтерге ... ... бар, ... ... ... ... қабылдаулар принципі, азаматтық құқық жатады. Қазіргі әлемде сүннеттер мұсылман әлемінің көп бөлігін алады (85% ... ... ... шиа - ... ... партиялар) - Алиді қолдағандар және оны ... ... ... ... ... деп ... яғни ... басшысы - имам - Мұхаммедтің ... ... бола ... Али ... ... ... мұрагердің келуі шииттердің нұсқасы бойынша пайғамбардың немерелері Хасан мен ... ... ... Бірақ олар әкелері сияқты басшылық үшін шайқасқа қаза ... ... осы үш имам шиит ... ... бас ... Шиит ... Мұхаммед Пайғамбардан алған иеленген. Али Имам пайғамбармен қанды туыстықта болғандықтан оны Алладан берілгені, сондықтан Суннаны қабылдамайды, және Али имамның ... ... ... бағынып хабар немесе ахбар деген өздерінің тарихына ғана сенеді. Шииттер саясаттық басшылыққа ие болмағандығын айта кету керек, ... ... осы ... ... ... болған. Жоғарғы діни басшылық - шиизде имамат деп аталатын үш имам ... ... ... ... Ең соңғы он екінші имам Мұхаммед ес - түссіз жоғалып кетті, осылай туралы оқыту ... ... ... ... - әл-имам әл ғаиб). Шииттердің нұсқасына сәйкес имам тірі деп саналады, бірақ адамдарға көрінбейді, Аллах оны ... ... ... ... ... ... ... керек уақытында жерге қайта келеді. сену осы бағыттың басты парыздарының бірі, шииттердің бойында сенімді және бейбіт өмір ... оның ... ... ... діни ... ... үмітін сақтайды. Қазіргі деңгейде шииттер мұсылман әлемінің біраз ... ... ... ... ... (1/4) ... және ... Иракта, Ливанда, Йеменде және Бахрейнде таратылды.
Құқықтық мектептер
Исламда мазхабтар (араб тілінен - жол, бағыт, ... ... деп ... ... мектептер пайда болды. Мұсылмандық діни ғылымды негізінен фикхедегі мамандар заңгерлер дамытты. Әр мазхабқа үйрену осы мектеп ... ... және ірі ... жазылған жұмыстармен жүргізілді. Көбінесе бірдей сұрақтарда мазхабтар өқілдерінің пікірлері түрлі болып келеді, яғни бұл ... ... ... пайдаланбайды. Қазіргі кезде бес мазхаб бар: төрт мектеп сүннеттік және бір мектеп шииттік бағыт. ... ... ... атап ... ескі ... - ... ... - Әбу Ханиф (699-763жж.) жалғастырушылары, Куфа қаласында ... ... ... және ғалым. Деректерде түрік деп аталған, мұсылман әлемінде имам әл-Ағзам (ұлы имам) деген атпен әйгілі ... Бұл ... ... ғғ. салынды. Ислам әлемінің әйгілі мамандарынан мұсылмандық құқық бойынша сабақ алып, Әбу Ханиф өзінің оқу әдісін ойлап ... грек ... ... ұқсас келеді. Әдістің мақсаты дәріс оқу емес, қойылған сұраққа ... ... ... ... ... табу ... табылады. Осылай Әбу Ханиф осы мектептің шығармашылық мінездемесіне, еркін ойлануына, критикасына, парызсыз қабылдауларына, шыдамдылығына интеллектуалды дәстүр негізін салды.
Осы мазхабта ... ... ... ... тілінен - терең түсіну, білім) үшін құқықтық принциптері мен прецеденттеріне басты көздері болып саналды. Аналогия әдісіне әкеп ... ... емес ... ... ... ... мүмкін, яғни, егер Құран және сунна сияқты ақпарат көздері дұрыс жауап ... онда ... ... ... - ... ... ... да бір сұраққа заң құраушылардың пікірімен дұрысталып қолданылады, бұл осы ... ... ... ... қатынастарда өзгеруге, түрлі дәстүрлерге шыдамды болуға үйретеді. Саны бойынша ханафиттік ... ... ... ... ... ... ... 50% жуық) және Түркия, Ауғаныстан, Индостан, Индонезия, Балқан, және Кавказда ... ... ... ... ... ... бұрынға кеңес республикасында көптеген мұсылман қауым ханафиттер болып ... ... ... діни ... ... ... фетваларында (фавта, араб тілінен - заңды шешім) хнафитті мазхаб қорытындыларымен негізделеді.
Маликиттер (маликийа) - ... ... ... ең ескісі (мұсылмандардың арасында 24%), Малика ибн Анас (713-795жж.), VІІІ ғ. саудагер және ... ... ... нормаларын ұстанады, Мұхаммед пайғамбардың өмір сүру кезінде пайда болғандарды қалайды. Сондықтан фикханың негізгі көзін Құран мен Сүннеде көрген. Бұл ... ... ... ... ... Батыс Африка, Кувейт, Бахрейн елдерінде дамыды және мұсылман Испанияда ... ... көп ... ... Египетте және Суданда өмір сүрді.
Шафииттер (шафийа) - осы ... ... ... ... ибн ... ... (767-820жж.) атына сәйкес аталған, Аш-Шафий ханафиттік мазхабпен жасалған истихсан принципін қолдамады және әйгілі ... ... ... ... ... етті, оның мақсаты келесіде: . Шафий мектебі Сирия, Ливан, Палестин, Иордания, Йемен, Иран, біраз бөлігі Ирак, Шығыс Африка, Пәкістан, Индия, ... ... ... ... ... Мазхабтың негізін қалаушы Ахмад ибн Ханбал (780-855 жж.) ... ... ... ... ... Исламды суннада көрсетілген Құранға жазылған түсіндірме арқылы жоюға тырысты. Ибн ... ... ... ... ... ... ... қолдамаған, оның сенімін (иман) деген сұрақсыз қабылдау мүмкін еместігін ... ... ... ... ... Сауд Аравиясында, Ислам әлемінің түпкір-түпкірінде мұсылмандық фундаменталисттер арасында тараған.
Барлық төрт мазхаб - ... ... 4 ... ... ХІғ. , яғни ... ... ... және қоғамдық тіреулерде Исламның негізгі принциптер жұмысы аяқталды. Джафариттік мазхаб осы сұрақтарға басқаша қарайды.
Джафариттер (джафарийа) - Джафара ас-Садық ... ... ... ... ... ... ... діни ғылым маманы. Махзаб Джафардың өлімінен кейін көп ... ... ... ... рационалисттік-усулиттердің көз қарасын білдіреді, төрт тамырлы құқығы бар: Құран, ахбар (), иджма және кал ... ... ... ... және ... ... басқа да облыстарда дамыды (Ирак, Ливан, Кувейт, Бахрейн, Сауд Аравия, ... ... және ... әдебиеттер тізімі
1. Кислюк К.В., Кучер О.Н. Дінтану: Жоғарғы оқу орындар оқулығы. - 3-баспа, қос. / ... . - ... Н/Д: ... Х.: Торсинг, 2004. - 512 б.
2. ... О.Ф. ... - М.: ... ... , 2005. - 384 б.
3. Құран - араб тілінен - ... И.Ю. ... М. СП ... 1990. - 512 ... ... ... ... / Авксентьев А. В., Акимушкин О. Ф., Акиниязов Г. Б. және т.б.; ... М. Б., ... С. М. - М.: ... 1988. - 254 ... Тэнк ... Әлем ... Иллюстрленген энциклопедия /Француз тілінен аударма Е.В. Нетесова - М.: ЖШС , 2007. - 384 б.
6. Дін ... ... ... - ... СПб, 1997 - ... ... Г. Г. ... философияның қалыптасуы, М., 1979, 9 б.
8. Армстронг. Ислам: Қысқаша тарих. Басынан аяғына дейін. / Карен Армстронг: - М.: ... 2011. - 325 ... ... Л. С. ... ... ... - М., 2000. - 115 ... Дінтану: Оқулық / М. Я. Ленсу, Я. С. Яскевич, В.В. ... и др.; М. Я. ... Жаңа ... 2004. - 421б. - ( ... ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Хизб- ут-Тахри Аль-Ислами» -діни экстремистік ұйым болып қалыптасуы42 бет
Бүгінгі тәуелсіз Қазақстан Республикасындағы діни ахуал: қатынастар мен үрдістер. Ислам діні62 бет
Заманауи тұлғалардың ислам дIнIн қабылдау себептерI5 бет
Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар12 бет
Ислам дIнIндегI хошкөрушIлIк7 бет
Ислам діні16 бет
Ислам діні жайлы61 бет
Ислам діні жайлы ақпарат4 бет
Ислам діні және мұсылман құқығы80 бет
Ислам діні және Қазақстан мәдениеті52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь