Өндіріс кәсіпорынының менеджері атқаратын қызметін автоматтандыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1. Автоматтандырылған басқару жүйесін ұйымдастыру (АБЖ) .. 9
1.1 АБЖ өндіріс кәсіпорындағы менеджердің атқаратын жұмыстарының негізгі кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.2 Басқару есептерін шешудің кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2. Өндіріс кәсіпорынның жүйенің хабарламалық маңыздылығы 16
2.1 Ақпаратты қолдануда қоғам деңгейін көтеру ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 16
2.2 Ақпараттың құрамды бірлігі мен оған амалдар қолдану ... ... ... ... ... 18
2.3 Ақпарат жүйесін жүйелік тұрғыда жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
2.4 Ақпаратты жеткізу және жинау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.5 Өндіріс кәсіпорынның жүйенің хабарламаның маңызды тиімділігі 26
2.6 Өндіріс кәсіпорынның жүйесі хабарламасының негізгі принциптері, мақсаты, есебі және функциясы ... ... ... ... ... ... ... ... .. 27
2.7 Өндіріс кәсіпорынның жүйесі хабарламасының қолданылатын техникалық құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28
3. Delphi программалау тілінің классификациясы ... ... ... ... ... ... .. 29
3.1 Аранайы программалық қамтамасыз етудің таңдауын негіздеу ... .. 29
3.2 Delphi программалау ортасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 30
3.3 Программа құрылымы. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 34
3.4 Берілгендерді енгізу және шығару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
3.5 Программаны компиляциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 38
3.6 Компоненттер палитрасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
3.7 Берілгендер базасын құру үшін масштабталған жабдық ... ... ... ... .. 43
4. Бағдарламаны сипаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
4.1 Ақпаратты сақтау құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 48
4.2 Берілгендер базасы құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
4.3 Сұраныс қалыптастыру. Іздеуді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... .. 54
4.4 Іздеуді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 57
4.5 Кестелерді байланыстыру әрекеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 64
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 66
Белгілеулер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 67
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 68
Әлемде айналатын және бізді қоршаған ақпараттар ағымы өте үлкен. Уақыт өте келе онда өсу тенденциясы бар.Сондықтанда кез-келген кіші болсын, үлкен кәсіпорын болсын тиіді жұмысты қамтамассыз ететін берілгендерді басқаруды ұйымдастыру қажеттілігі туады. Кейбір кәсіпорындар бұл мәселені шешу үшін шкаф сөрелерін пайдаланса, бірақта көпшілігі үлкен көлемді берілгендер көлемін жүйелендіретін, құрылымдайтын және тиімді сақтай алатын компьютерлеу тәсілі берелгендер базасын жасайды.
Қәзіргі замандас өндеудің қосымша құралдарын қарастырғанда, олардың дамуы айқын заңдылықтарына және тенденцияларына бағынатының байқауға болады.
Жоғарғы деңгейлі программалау тілдері жарыққа шыға бастағаннан бері көптеген программалау тілдері пайда болды. Қазіргі кезде олар процедуралық, логикалық және объектілі–бағдарлы болып үш түрге бөлінеді. Мысалы, дәстүрлі («классикалық») процедуралық программалау тілдері - Фортран, Бейсик,Паскаль, логикалық тілдер – ЛИСП, Пролог. Есептеуіш техниканың қарқынды дамуы және программалык жабдықтауды тиімді дайындауға қажеттілік нәтижесінде Windows ортасында жарыққа шыққан және объектілі бағдарлы программалау негізінде құрылған программалау тілдерінің бірі - Borland Delphi. Осындай тенденцияларының біріншісі болып модульді бағдарламалау қолданудан жоғары нәтижелікпен кодтың қайта пайдалануының орындалуына мүмкіндік беріп объектілі-бағытталған программалаудың қағидаларын пайдаланады.
Келесі өңдеу құралдары дамуына байланысты келесі маңызды тенденция болатын – жоғары өндірісті компиляторлардың жасауы және компиляторлы кодымен қолдануын байланыстыру. Интерпретатор кодымен орындалу файлды жасайтын, өңдеу құралдарының типтік мысалдары – Centura SQL Windows, Visual FoxPro, Clipper, Visual Basic, Developer-2000.
Процедуралық программалау тілдерінде программаның жұмысы мен операторларды ретімен орындау бойынша, ал логикалык программалау тілдерінде қатаң логикалық ережелерге сәйкес өзгертулер енгізу ретінде қарастырылган болатын. Объектіге бағдарлы оқиғалық программалау тілінде программаның жұмысы негізінен оқиғалар тізбегінен және түрлі объектілерден, осы оқиғалардың жауабынан тұрады.
Қазіргі кездегі программалау тілінің арасында ең көп тараған тілдердің бірі Delphi – универсалды программалау тілі. Delphi тілі негізінде объектіге бағытталған программалау тілі болып табылады. Бірақ оны жүйелік программаларда, транслятор, операторлық жүйелерде жазуда қолдану жақсы жетістіктер берді.
Тіл жүйелік программаларға арналған деп саналғанымен, оның мүмкіндігінің өте үлкен болғандығынан оны кеңінен қолданады, программаларға жазуға да пайдалануға болады. Delphi тілінде жазылған программаның архитектуралары әр түрлі компьютерлердің бірінен-бірін
1. Петр Дарахвалидзе, Евгений Марков. Программирование в Delphi 7, Санкт-Петербург <БХВ-Петербург> 2003.
2. В. В. Фаронов Delphi 6. Учебный курс Москва, 2001.
3. О. Камардинов, X. Жантелі Delphi 5-6, Шымкент, 2002.
4. Андрей Сорокин Delphi. Разработка баз данных, Питер 2005.
5. Никита Культин. Основы программирования в Delphi 7, Санкт-Петербург <БХВ-Петербург> 2006.
6. С. Бобровский Delphi 7, Учебный курс Питер, 2006.
7. Род Стивенс, Delphi. Готовые алгоритмы, Москва 2004.
8. http://rsdn.ru/article/Delphi/Delphi_7_00.xml
9. http://delphi.3dn.ru/
10. Петр Дарахвалидзе, Евгений Марков. Программирование в Delphi 7, Санкт-Петербург <БХВ-Петербург> 2003.
11. Кандзюба С.П., Громов В.Н. Delphi 6. Базы данных и приложения, Москва, DiaSoft, 2001.
12. Никита Культин. Основы программирования в Delphi 7, Санкт-Петербург <БХВ-Петербург> 2006.
13. Роб Баас, МайкФервай, Хайдемария Гюнтер, Delphi 5. Для пользователя, Киев 2000.
14. Компьютер пресс. №2. 1997.
15. Компьютер пресс. №4. 1997.
16. Компьютер пресс. №5. 1998.
17. Computer Week. Москва . №4 (210). 1999 г.
18. Computer Week. Москва . №17 (223). 1996 г.
19. Computer Week. Москва . №18 (224). 1998 г.
20. М.П.Молыхина. База данных: основы, проектирования, использования. Санкт-Петербург « БХВ – Петербург ». 2004.
21. Атре Шарль. Структурный подход к организации Database Desktop баз данных. 2005.
22. Дейт К.Дж. Введение в системы баз данных, 7-е издание-М: Издательский дом « Вильямс». 2001.
23. Дж. Хонсен. База данных. Разработка и управления. М:Бином, 1999.
24. Д.Эксон, И.Стивенсон. Проектирования базы данных. BHV, Киев, 1999.
25. Каратыгина С. Базы данных. М.: Бином. 1999.
        
        МАЗМҰНЫ
| |Кіріспе |6 |
| ... |
| ... | ... ... басқару жүйесін ұйымдастыру (АБЖ) .. |9 ... |АБЖ ... ... менеджердің атқаратын жұмыстарының |10 |
| |негізгі кезеңдері | |
| ... | ... ... есептерін шешудің кезеңдері |15 |
| ... | ... ... ... жүйенің хабарламалық маңыздылығы |16 ... ... ... ... деңгейін |16 |
| ... | ... ... ... ... мен оған амалдар |18 |
| ... | ... ... ... ... ... |19 |
| ... | ... ... ... және |24 |
| ... |
| |. | ... ... ... жүйенің хабарламаның маңызды тиімділігі |26 |
|2.6 |Өндіріс кәсіпорынның жүйесі хабарламасының негізгі принциптері,|27 |
| ... ... және ... | |
| ... | ... ... ... ... ... ... |28 |
| ... ... | |
| ... |
| ... | ... |Delphi ... тілінің классификациясы |29 |
| ... | ... ... ... ... ... ... негіздеу ......|29 |
|3.2 |Delphi программалау ортасы |30 |
| ... | ... ... ... |34 |
| ... |
| ... | ... |Берілгендерді енгізу және шығару |36 |
| ... | ... ... |38 |
| ... |
| |........... | ... ... ... |39 |
| ... |
| |..... | ... ... ... құру үшін масштабталған жабдық |43 |
| ... | ... ... ... |48 |
| ... |
| |..... | ... ... ... ... |48 |
| ... | |
|4.2 |Берілгендер базасы құрылымы |48 |
| ... | ... ... ... ... ұйымдастыру |54 |
| ... | ... ... ... |57 |
| ... |
| ... | ... |Кестелерді байланыстыру әрекеті |58 |
| ... | |
| ... |64 |
| ... |
| ... | |
| ... ... |66 |
| ... |
| |.. | |
| ... мен ... |67 |
| ... | |
| ... |68 |
| ... |
| ... | ... ... және ... ... ... ағымы өте үлкен. Уақыт
өте келе онда өсу ... ... ... кіші ... ... ... ... жұмысты қамтамассыз ететін берілгендерді
басқаруды ұйымдастыру қажеттілігі туады. Кейбір кәсіпорындар бұл мәселені
шешу үшін шкаф ... ... ... ... ... көлемді
берілгендер көлемін жүйелендіретін, құрылымдайтын және тиімді сақтай алатын
компьютерлеу тәсілі берелгендер ... ... ... ... ... ... қарастырғанда, олардың
дамуы айқын заңдылықтарына және ... ... ... ... ... ... жарыққа шыға бастағаннан бері
көптеген программалау тілдері пайда ... ... ... олар ... және ... ... үш түрге бөлінеді. Мысалы, дәстүрлі
(«классикалық») процедуралық программалау тілдері - ... ... ...... Пролог. Есептеуіш техниканың
қарқынды дамуы және программалык жабдықтауды тиімді дайындауға қажеттілік
нәтижесінде Windows ... ... ... және ... ... ... ... программалау тілдерінің бірі - Borland
Delphi. Осындай тенденцияларының біріншісі болып модульді ... ... ... ... ... пайдалануының орындалуына
мүмкіндік беріп объектілі-бағытталған ... ... ... ... ... ... келесі маңызды тенденция
болатын – жоғары өндірісті компиляторлардың жасауы және ... ... ... ... кодымен орындалу файлды
жасайтын, өңдеу құралдарының типтік мысалдары – Centura SQL Windows, ... Clipper, Visual Basic, ... ... ... программаның жұмысы ... ... ... ... ал ... ... тілдерінде
қатаң логикалық ережелерге сәйкес өзгертулер енгізу ретінде қарастырылган
болатын. Объектіге бағдарлы оқиғалық ... ... ... ... ... ... және ... объектілерден, осы
оқиғалардың жауабынан тұрады.
Қазіргі кездегі программалау тілінің арасында ең көп тараған тілдердің
бірі Delphi – ... ... ... Delphi тілі негізінде
объектіге бағытталған программалау тілі ... ... ... оны ... транслятор, операторлық жүйелерде жазуда қолдану жақсы
жетістіктер ... ... ... ... деп саналғанымен, оның
мүмкіндігінің өте ... ... оны ... ... ... да пайдалануға болады. Delphi тілінде ... ... әр ... ... бірінен-бірін ауыстыруға, бір
операциялық жүйенің екінші операторлық жүйеге ауыстыруға жеңіл.
Delphi программалау тілі - кез ... ... ... ... тез, ... тіл. Оның ... ерекшелігі – онда қосымша кұруда
компоненттік және объектілік тәсілдер пайдаланады. Delphi-де қолданылатын
негізгі кітапхананы ... ... ... деп ... ... топ - ... ... жүздеген кластарға
тиісті, стандартты компоненттер бар. Пайдаланушы жаңа компонент дайындап,
осы панельге ... ... Windows ... ... ... құралы. Онда көптеген
операторларды пайдаланып программа дайындау, программа ... ... ... ... ... OLE ... басқа офистік қосымшаларды шақыру, олармен жұмыс істеу және
т.б. іс-әрекеттерді орындау да ... ... ... ... 1994 жылы ... шыққан. Ал кейінгі
жылдары оның ... ... және де ... 2, 3, 4, 5, 6, ... ... көрді. Соңғы Delphi-дің жетінші нұсқасында интернет үшін
қосымшаларды дайындауға және де ... ... ... қорымен жұмыс
істеуге байланысты есеп құру мүмкіндіктері кеңейтілген.
Delphi - екі түрде дайындалған: біріншісі - күрделі қосымшасы бірлесіп
дайындаушылар ... ... - ... ... ... ... қыскартылып алынған түрі. Ол тек маман программалаушылар ғана
емес, сонымен қатар барлық Delphi - мен ... ... ... ... ... ... - де программалау өзара тығыз байланысқан екі ... Олар ... ... құрылым құру және де ... ... Visual - ... ... шолу ... ... Визуалды
графикалық интерфейстің қолайлығы пайдаланушы ... ... ... терезенің түймелерін шерту арқылы нәтиже алады.
Кодты жазу үшін код терезесі қолданады, ал программа құрылымына Delphi-
дің қалған терезелері колданылады, ең алдымен ... ... Delphi ... ... тілінің біріктірілген ортасы
сияқты MS DOS және Windows жүйесінде де жұмыс істей береді. ... ... ... Delphi ... тілі ... жобалауға құрылымдық және реттелген қарым–қатынас жасауға
мүмкіндік береді. Delphi тілі - ... ... ... ... ... ... мен міндеті: Қазіргі заманға сай интерфейс
ұйымының мәселесін шешуді ... ... есеп ... ... ... қиындаған кезде өңдеуші арасында және автоматтандырылған
басқару жүйесімен, техникалық ортасымен ... ... ... ... ... ... қажет етеді.
Осы мақсатта диплом жұмысымды «Өндіріс кәсіпорынының менеджер жұмысын
ұйымдастыру» автоматтандырылған ақпараттар жүйесін жасауға арнадым. ... ... ... ... ... ... деректер
қорыны безендіріліп экранға шығарылғанда жақсы көрінеді. Сол ... ... ... осы Delphi ... ортасында ерекше тоқтап болатынмын.
Программа құрылымына бірнеше ... ... сол ... ... ... ... қойған кішкене өзгешелікті алып,
нәтижеге қол жеткізу керек деп есептеймін.
Дипломдық жұмыстың зерттелу деңгейі: Бұл жұмыста ... ... ... және ... ... ... ... құрал
ретінде пайдалануына болады.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңалығы: Delphi программалау тілі ең көп
тараған унивесалды ... ... бірі ... ... Delphi
программалау тілінің барлық мүмкіншіліктері, оның ішінде әсіресе база құру
мүмкіншіліктеріне аса көп ... ... Delphi ... ... ... бір ... ... функциялардан тұрады.
Дипломдық жұмыстың құрылымы: Дипломдық жұмыс төрт бөлімнен тұрады. ... ... – Delphi ... ... ... шығу ... ал ... бөлімде автоматтандырылған басқару жүйесінің өндіріс
кәсіпорындағы менеджердің атқаратын ... ... ... ... басқару есептерін шешудің кезеңдері көрсетілді.
Екінші бөлімде өндіріс кәсіпорынның жүйенің ... ... ... ... ... ... және өндіріс кәсіпорынның
жүйесі хабарламасының қолданылатын техникалық құралдары туралы тоқталған.
Үшінші бөлімінде тақырыбыма сәйкес, Delphi ... ... ... кеңінен тоқталып, программа құрылымы,
берілгендерді ... ... және ... программаны компиляциялау
болатындығын, берілгендер базасын құру үшін масштабталған жабдықтарды
көрсетіп жаздым.
Төртінші, Delphi ... ... ... ... сипаттау
бөлімінде ақпаратты сақтау және берілгендер ... ... ... ... ... ұйымдастыру, кестелерді байланыстыру
әрекеттері ашып ...... ... ... ... ... ... БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУ (АБЖ)
Кәзіргі таңда берілгендер базасынсыз кәсіпорынды, ... ... ... ... ... ... болмаса кез-келген кәсіпорын
берілген мәліметтер тасқының астында қалар еді.
Компьютерлендіруге көшудің бірнеше себептерін көрсетуге болады. ... ... ЭЕМ ... ... ... құны ... арзанырақ
болады. Берілгендер базасы қолданушыға керекті мәліметтерді тиімді жолмен
алуға және сақтап, құрылымды етіп ... ... ... ... ... ... сақтауға, бастысы керекті мәліметтерді уақыт
бойынша ұтымды алуға, сонымен қатар кіру мен жұмыс жүргізуді мәліметтерді
жинақты өңдеу мен ... ... ... ... ЭЕМ ... ... мәліметтерді сақтай алатындықтан кәсіпорын
жұмысына қатысты барлық мәліметтер қорын осы ... ... ... ... қатысты мәліметтерді автоматтандыру жолдарын
қарастырамыз.
Өте үлкен ... ... ... ... дамыған жүйелік
құралдарды, мәліметтерді беру құралдарды, жадыны ... ... ... адам ... ... ... қажет. Ол қолданушыға
сұранысты енгізуге, сақталатын мәліметтерді модификациялауға, жаңа мәндерді
енгізуге немесе сақаталатын мәліметтер ... ... ... ... Бұл ... ... ... базасын басқару жүйесі
(БББЖ) деген арнайы мамандандырылған құрал бар. Жаңаша БББЖ- ... ... ... ... ... ... ... Ол бір
мезгілде жұмыс істейтін қолданушылардың бір немесе көпше ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру» автоматтандырылған
ақпараттар жүйесін жасау үшін Delphi 7.0 ... ... ... ... ... ... автоматтандырылған ақпараттар
жүйесі басқарушының автоматтандырылған жұмыс орнына қажетті шынайы
ақпараттармен ... ... ... Ол ... қатар алдағы талдау
жасауға, қағаз ... ... ... ... ... ... жүйесі оперативті мәліметтермен жұмыс істеуге
мүмкіндік береді, яғни бұл ... ... ... ... ... қызметіне талдау жүргізе алад. Бұл жүйені енгізудің
бірінші талабы ... ... Бұл ... ... арқылы кәсіпорын
қызметткерлері берілгендерді ... ... ... ... т.б. көп ... тигізеді. Менің мақсатым қағаз жұмысын
барынша қысқарту.[4,13]
1.1 АБЖ ... ... ... атқаратын
жұмыстарының негізгі кезеңдері
Сонымен, менеджер басқару жүйесінің тұйықтаушы звеносы, яғни басқару
субъектісі болып табылатыны анық, ал АБЖ-нің АПК-ні ... оның ... ісін ... ... ... яғни ... болып табылады. В.Ф.Венд анықтамасы бойынша АБЖ ... ... мен ... ... басқарудың күрделі есептерін шешуде
теңдәрежелі серіктер болып табылатын гибритті интеллект.
ЖОА (жұмыс ... ... ... ... рационалды
ұйымдастыру жүйенің тұтастай қолайлы түрде құрылуын анықтайтын маңызды
факторлардың бірі болып ... Көп ... ... ...... ... ... ол АБЖ жағдайында нақты объектіні «көрмесе» де
басқаруды жүргізе береді. Басқарудың нақты ... мен ... ... ... ... ... бейнелеу құралы) болады. Сондықтан
ақпаратты бейнелеу құралын жобалауды ғана емес, сонымен қатар ... ... ... қарым-қатынас құру құралын жобалауда
мәселелер туындайды, яғни қолданушы интерфейсі деп аталатын ... ... ... ... ... ... интерфейсі 1.1-ші
суретте структуралық түрде көрсетілген. Ол АПК-нен және қарым-қатынас
хаттамаларынан тұрады.
Аппартты – ... ... ... ... ... ... Мониторда бейнеленетін АБЖ АПК-ніне, ақпараттық моделге айналдырушы
мәліметтерді түрлендіру;
• Ақпараттық моделдің дамуы (АМ);
• АБЖ ... ... мен адам ... ... ... ... ... Менеджерден басқару жүйесінде қолданылатын деректерге берілетін әсерді
түрлендіреді;
• Әрекеттестік хаттамаларының физикалық түрде жүзеге асырылуы (деректер
форматының келсіуі, қатені бақылау және ... ... ... мен ... ... құралы, яғни
менеджер мен басқару жүйесі арасында хабарламаларды жеткізудің сенімді де
қолайлы механизмімен ... ету. ...... ... ... мен ... ... көлемінде қатар орындалатын процестер арасындағы
әсерлілікті анықтайды. Бұл ... (АБЖ АПК ... және ... ... әрекеті) былай сипатталады, біріншіден, оқиғаның
пайда болуы арасындағы жазып ... ... ... жоқтығымен,
екіншіден оқиғалар мен қызметтердің пайда болуы ... ... ... ... осы ... арасындағы хабар ... Осы ... ... ... хаттаманың логикалық
сипаттамасын білдіреді. Процедураны орындау ережесі хаттаманы іске ... ... ... ... ... анықтайды. Осы түсініктерді
қолдана отырып, біз енді ... ... ... ... логикалық және процедуралық мінездемелерінің бірігуі ... ... ... ... протоколдың синтаксистік, процедуралық
анықтама – семантикасын ... ... ... түріне байланысты АМ
алфавиті бойынша, символдарды түрлендіру әдісі ... және ... ... ... ... ... белгілеп алу керек.
Қолданылатын алфавит оның модель типін, ... ... ... ... есеп ... анықталады, белгілер типі мен саны ... ... ... ... жыпылықтау жиілігі және т.б. арқылы
беріледі.
Белгілерді қалыптастыру әдістері ... ... ... ... және ... ... және ... болып
бөлінеді. ЭСТ экранында жасалатын белгі үшін қолайлы ... ... ... ... ... басқару объектісінің кеңістіктік –
уақыттық структурасы мен ... ... ... изоморфизмдік,
ұқсастық талаптары модельдің тиімділігін анықтайды.
Сурет 1.1. Қарым-қатынас интерфейсінің ақпаратты-логикалық схемасы
Өндірісті басқару ... ... ... ... ролі ... сан ... Автоматтандырылған жүйелерді басқарудағы
адамның ролі оның атқаратын іс-әрекетінің мақсаты мен басқару объектісінің
қызметімен тікелей байланысты. Жалпы жағдайда ... ... ... басқару объектісінің ағымдағы параметрлерінің мәнін ... (Д) ... ... ... x(t) ... ... мүмкіндік
беретін датчиктерден тұрады. Екінші бөлігі БО ... (М) ... ... ... ... ... ... ғана емес оның даму динамикасын
және объектіге қоршаған ортаның әсерін де ... ... ... ... ... ... ... анализдеу үшін қажет. Д-ден
қызметімен x(t) ... ала ... ... ... M[x(t), yn (t)]
модельдің өзгерісін бақылай отырып, басқарушы орган ... ... ... ... ... ... ... және
басқару мақсатындағы тиімді вариантын таңдайды. Соңғы әрекет басқару
жүйесінде шешім шығару (Р) ... ... Үn (t) – ... ... ... ... ... таңдалғаннан кейін басқару әрекеті U(t) орындаушы
органдарға (U) жіберіледі. [15]
Процес көп қайталанады, себебі: ... әсер ету (Ғ) ... ... ... ... схемасы мынадай түрде көрсетіледі:
Сурет 1.2. Басқару жүйесінің ... ... ... 3 ерекшелігі бар:
1. Басқару жүйесінің принциптік ерекшеліктері. Оның ... ... ... істейтіндігі. Бұл – шешім шығару объектіден
берілгендер немесе мерзімінде бірден орындауды білдіреді.
2. ... ... ... 2-ші ерекшелік басқарылатын объектінің
модельін құру қажеттілігі. Модель құрылғанда ғана нақтылы ... ... ... ... 3-ші ерекшелігі оның тұйықтығында, шынында да
басқарушы ... ... ... ... ... оның параметрлерінің өзгерісіне әкеледі. Бұл өзгерістер
датчиктердің көрсеткіштерін өзгертеді. Яғни, басқарушы ... ... ... ... ... кері байланысын өзгертеді.
Міне, бұл кері байланыстың ... ... ... ... ... ... басқару жүйелері 2 түрге бөлінеді:
1. Автоматтандырылған
2. Автоматтандырылмаған
Автоматтандырылмаған басқару тікелей адамның сезім ... ... оның ... объектіні басқару органдарына (БО) әсер етумен ... ... ... ... ... ... ... жүйесі жоғарыдағы жүйеге қарама-қарсы. Оның
құрылымының схемасы.
Бұл жүйеде датчиктерден түсетін ақпараттар негізінде қоймаға алдын ала
енгізілген объектінің ... (М) ... ... ... және ... ... ... жіберіледі. Бұл жүйедегі ... ... ... ... процесіне адамның қатысуына байланысты бір-біріне
қарама-қарсы жүйелер арасына басқарудың автоматтандырылған ... ... ... ... ... қатысуы міндетті. Бұл жүйеде
басқарудың біршама функциясын техникалық құралдар атқарады. Яғни, аппаратты-
программалық комплекс, ал ... ... адам ... ... басқарудың
автоматтандырылған жүйесіндегі ролі, оның автоматтандырылу ... ... ... ... ... ... жинау және оларды менеджерге беру автоматтандырылған. Объекті
туралы мәліметтер оның ағымдағы қалып күйінің ... ... ... ... беріледі. Осы ақпараттық модельдің негізінде ... ... ... ... ... ... арқасында ол объекті жағдайларды ескеріп білімі мен кәсіби
шеберліктің нәтижесінде басқару әрекетін, ... ... ... ... ... ... жүйенің қызметі процесіне араласады. Мұндағы
жүйелердің мысалдары ... ... ... ... жылу және ... ... басқару.
Басқаруды автоматтандыру жүйелерінің өндіріс кәсіпорындағы менеджер
атқаратын жұмыстарының негізгі кезеңдері:
1. Менеджер басқару объектісі жөнінде мағлұматтарды қабылдау.
2. Алынған ... ... ... ... ... ... ... салыстыра білуі. Бұл кезеңде менеджер ... ... ... ... және ... ... етудің
кезегін қоя білуі керек.
3. Менеджер басқару стратегиясын құра білуі қажет.
2. Басқару есептерін ... ... ... ... шешу кезіндегі адамның басты осы
есептерді шешу кезеңдері ... ... ... ... ... қалай жұмыс жасайтындарын қарастырамыз.
Бірінші кезеңде менеджер ақпаратты ... ... ... ... Сигналдарды табу амалдарын ақпараттық қабылдау процесіне
қосады, әртүрлі сигналдар белгілерінің білінуі, ... ... ... жауап беру белгілермен танысу және сигналдарды (хабарларды) тану
кезеңдерінен туады. Операцияларды табу және танудың ... ... ... ... деп ... ... ... бойымен
жүреді, сонда ақпараттардың біліну мазмұндары басты тәжірибелерде мүмкін
болады және бұған ... ... ... ... ... ... мезетте қабылдау кезінде оператор ... ... және ... ... ... ... жұмысы ақпаратқа бағалау.
Үшінші кезеңде менеджер басқарудың стратегиялық есептерін шығарады.
Яғни, процестің ... ... және ... ... түрлі
әдістердің қалай әсер ететіндігін анықтайды. Бұл ... ... ... ... бір ... ... ... жағдайда алгоритм қарастырылмаса онда оперативті ойлау
көмегімен әртүрлі шешімдер қабылдауға ... ... ... ... ... ... ... жұмысымен бірге тиімділік шешімін табуға
көмектеседі.
Төртінші кезең қабылданған шешімді ... ... ету ... ... ... ... ... МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ
2.1 Ақпаратты қолдануда қоғам деңгейін көтеру
Ақпарат – ... ... ... ... ... яғни істің
жайкүйі немесе біреудің іс-әрекеті туралы ақпарат, мәлімдеме немесе қандай
да бір нәрсе ... ... ... мәліметтерді ақпаратпен теңестіруге болмайды. Ақпарат тек
бізді қызықтыратын істердің нақты емес жақтарын ... ... да бір ... шешу үшін ... болатын, қабылданып
алынған, түсінікті және бағаланған жаңа білім деп ... ... оны ... ... ... қабылдау механизімінің қабылданды –
түсінікті – бағаланды деген үш сүзгісінен ... ... ... ... үш ... қарауға мүмкіндік береді:
синтактистік, семантикалық және программалық.
Синтактистік деңгейде, ақпаратты ... да бір ... ... кісі
үшін тек тілдегі белгілер арасындағы қатынас қарастырылып, бұл жерді оның
мазмұны мен құндылығы ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Мәлімдеменің мазмұны-белгілі бір түрде реттелген білім болып табылады.
Прогматикалық сүзгі ақпаратты ... іс ... ... ... ... ... мәлімдемені бағалауына мүмкіндік
береді.
Кибернетикалық жағдайға ақпарат,обьектінің жағдайын сипаттайтын жабдық
ретінде, сондай-ақ басқару кезеңіндегі мәліметтер мен оны ... ... ... ... Ал мәліметтерге – кез келген
обьектінің жағдайы туралы деректер, мағлұматтар жатады.
Ақпарат жүйесінде элементтер арасындағы ... ... ... ... қатысты бар мәліметтер мен қандай да бір оқиғалар туралы
белгілер арқылы жүзеге ... ...... да бір ... басқаруға қажетті ақпаратты
жинау, сақтау, жаңарту, ... және ... беру ... ... ... ақпарат жүйесі ақпараттық обьектілердің бірігуін
қамтитын қандайда бір ... ... ... ... ... ... ... оны келесі ішкі кластарға бөлуге болады:
- ақпараттық – ... ... ...... беретін жүйелер;
- ақпараттық қадағалаушы жүйелер.
Ақпараттық анықтамалық жүйелер ақпатты жинап, оны адамның пайдалануы
үшін дайындайды.
Ақпараттық кеңес ... ... ... ... жұмыс тіртібі
туралы ақпаратты беріп, нақты жағдай үшін ... ... мен ... ... ... ... адамның қатысуынсыз
ендіріліп, басқарылатын обьектідегі ... ... ... ... ... ... ... түрде қарастырылған.Оларды
тандау сәйкес факторлардан тәуекелді.
Ақпарат жүйесінде қатысты ақпарат құрылымын қарастырсақ,оны ақпаратты
бірліктерге : реквизиттерге, ... ... ... ... ... ... жүйесі деп бөлуге болады.Мұндағы ақпараттың әрі қарай ... ең кіші ... ...... ... екі түрі бар ... : ... және реквизит-белгі.
Әрбір реквизит әріптер мен сандар жиынтығынан тұрады және мән-мағынаның
сандық қасиетін сипаттайды.Бұл жағдайда ол реквизит негіз деп ... ... ... ... ... ... ... белгі деп аталады.
Бұл ұғымдар эконимикадағы ақпарат жүйелеріне ... ... ... Ал тек таза ақпарат ... ... ... ... ... және ... ... деп саналатын екі
негізгі бірліктерді қарастырылған. Атрибуттың аты және мәні ... аты ... ... ... шартты белгілеуді
білдіреді.
Атрибуттың мәні деп, нақты бір жағдайдағы құбылыстың, жағдайдың,
обьектінің қандай да бір ... ... ... ... ... ... мүмкін болатын мәндері жиын ретінде біріктірілсе, ол осы
атрибуттың домені деп аталады. Егер атриубуттың А деген аты болса, ол ... ... ... ... яғни ... d D, онда D жиыны А атрибуты
мәнінің ... ... ... деп ... d ... А атрибутының
берілген уақыт мезетіндегі мағынасы болады.[12]
МҚБЖ-ға арнап бағдарлама жазғанда, ондағы мәтінде кездесетін атрибуттар
үшін ... ... ... ... шығу ... емес ... болады.
Осындай кезде домен үшін міннің типі мен ... ... ... ...... ... Оның мәтіндік ұзындығын 15 белгіге
дейін шектейік. Оны ... ... ... ... жазуға болады:
vag МЕКЕМ: string (15);
Мұндай домендегі ... ... ... ... мәндер жиынынан тұрады.
Қажет болған жағдайда олардың жіктегіштері қалыптастырылып, шартты белгілер
қамтылады. Егер жіктегіштер ... ... ... ... тек реттік нөмермен қоюға болады. Ьұл реттік шартты белгілеу
деп аталады.
Егер обьектілер ... бір ... ... жіктелсе, онда
обьектілердің шарттық ... осы ... ... санына байланысты
бөліктерге (серияларға) беруге болады және әр бір серияға тізбектелген
нөмер қолданылады.
Мысалы, ... ... ... ... ... ... әртүрлі жүйесін қарастырайық. Мекеменің реттік нөмері
берілсін. Оны ... 1-ден 300-ге ... кіші ... ал ... 500-ге
дейін орта мекемелерде, 500-ден 600-ге дейін үлкен көлемдегі (ір) ... ... ... үшін ... ... ... ... шартты белгінің
бірінші таңбасы үшін үш мәнді ... ... (1 – кіші ... 2 – орта
мекеме, 3 – ірі мекеме). Шартты белгінің келесі ... ... ... ... ... ... ... мекемеге қатысты т.б
белгілерді толық сипаттау үшін келесі реттік таңбаларды тізбектеп ұлғайта
беруге ... да, ол өз ... ... ... ... ... бере
бастайды. Дегенмен шартты белгінің разрядтық жүйесі бірнеше берлігелері ... ... ... үшін ... ... құрамды бірлігі мен оған амалдар қолдану
Ақпараттың құрамы белгілі (АҚБ) деп атрибуттардың ... ... ... да осы ... ... Атрибуттардың жиыны тығы бір АҚБ-
ға келесі принциптермен ... ... ... атрибуттар бір кезеңді немесе жағдайда бейнелейді;
- бір АҚБ-ға кіретін атрибуттар мәні ... ... ... ... ... қатынастар арқылы байланысады.
АҚБ-ны сипаттаушы элеметтерге: аты, құрылымы және мәні жатады. АҚБ аты
– ақпаратты өндеу оны белгілеу. АҚБ құрылымы – ... бір ... ... ... құрамына ену. АҚБ- ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, Паскаль
тілінде сипатталған азаматтардың жасына сәйкес анкета АҚБ-сын ... ... ... string = packed array (1 ...16) of ... = record day : ... ... : ... = record fam: string ( 25)
pol: (man woman);
birthday: dat;
end;
gryppa = array (1...20) of anceta.
Құжаттарды ... оның ... ... деп ... ... мәселесі тұрады. Бұл әр түрлі құжаттардағы мәндерді ... ... – бір ...... және ... құжатты тұрғызуға
жеткілікті әр мағыналық шаманы білдіретін бірнеше (оған қатысты) ... ... ... ... ... Ақпарат жүйесін жүйелік тұрғыда жобалау
Басқару жүйесі қашанда ... ... жүйе ... оған ... ... де ... жетілдіріп отыруы тиіс.
Жүйенің даму барысы зерттеу, талдау, жобалау, қолдануға ендіру және
қолдау сатыларынан ... Бұл ... ... яғни ... ... бір ... ... жүргізілуі мүмкін.
Бұл сатылардың әрқайсысы ... ... ... ... ... ... (І саты) жүйенің жүзеге асырылу мүмкіндігі
туралы қорытынды тұжырымдалып, келесі сұрақтар қарастырылады:
- мәселе шынынмен де қажет пе, немесе оны ... ... ... ... жаңа ақпараттық жүйе тұрғызылғаны қолайлы ма?
- оны шынымен де жүзеге асыру мүмкін бе?
Жүйелік зерттеулер стратегиялық барлау ... ... бұл ... болып отырған мәселе бар ма, оны болашақ шеше ала ма және ол ... ... ... ... да жауаптар беріледі. Ол үшін зертеушілер
жүйені жоспарлаудың статегиясын ... ... ... меңгереді, әрі
орындалу мүмкіндігі туралы есеп береді.
Жүйенің орындалу мүмкіндігін меңгеру кезінде жоспарлаудың стратегиясын
таңдау барысында ... ... ... және қаралыстырлатын
мәселеге ұқсас немесе оған дайын жобалардың ... ... ... қолдайтын жүйені жоспарлаудың ерекшеліктерімен және
қарастыратын мәселеге ұқсас немесе ... ... ... ... ақпараттық тұтынушылығын алдын ала анықтау;
- жаңа өндеуді жасаудың мүмкіндігін анықтау ... ... ... ... ... ... анықтау;
- өндеу жоспарын тұрғызу.
Жүйенің орындалу мүмкіндігін туралы есеп беруде ... ... және ... ала ... ... ... мен жетекшілер
назарын ұсыну шараларын жүргізіледі.
Ондағы есеп беру құжаттарында:
- ұйымдастырушылық, яғни ұсынылатын ақпараттық жүйенің ... ... ... сәйкес болуы;
- экономикалық, яғни мүмкін болатын шығындарды, инвестицияны азайтып,
кірісті көбейту;
- техникалық, яғни техникалық құралдар мен ... ... ... ... ... ... секілді
мүмкіндіктердің болуы;
- амал жасау немесе қолданушыға өз мәселелерін шешуде нәтижелі ... ... ... сатысында (ІІ саты ) жаңа ақпараттық ... ... ... ақпараттық тұтынушылығын тереңірек ... ... ... - жаңа ... жүйеге қолданылатын жүйелік
талаптардың құжаттарндырылуы саналады.
Жүйелік талдау келесі адымдар қарастырылған:
- ұйымдастырушылық ауқымдық ... ... Бұл ... ... тобы ұйымның қызметін, ерекшеліктерін, басқару құрылымы
мен әдістерін, ішкі бөлімдердің ... ... ... ... ... және т.б жақсы меңгерулері қажеттігі
ескеріледі;
- ... ... ... ... ... адымының қажеттілігін,
бұрыннан қолданылатын жүйелердегі ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері
меңгеріліп, метаақпратты жинау, ұйымдастыру, сипаттау және мағынасына
зер салу жұмыстарының атқарылуымен сиптталады;
- жүйе талаптарын талдау сатысында зерттеуші басқару ... ... ... ... ... ... Жүйе талдаушы маман өзі
тұрғызылғалы ... ... ... ... де жетік
меңгеруі керек;
- жаңа ақпараттық жүйеде не қамтылуы тиіс ... ... ... ... бұрыннан қолданылып жүрген жүйелер мен жаңа жүйені
талдауда шатаспайтын сақтық қажет;
- келесі, жаңа ... ... ... құжаттандыру адымы. Ол
аналитикалық материалдарды қорытындылап, жаңа ... ... ... ... құжаттарда сипаттайды. «Жүйеге
қойылатын талаптар» немесе «Атқарымдық талаптар» құжаттары ... ... ... ... ... ... Сонымен бұл адымда
жаңа жүйеге қор (ЭЕМ, ... мен ... ... ... қоймасы, мамандар және т.б), енулер
(ақпараттық қайнар көздер, мәліметтерді жинау әдістері, ену ... ... және т.б), ... ... ... және мәліметтерді
басқару тараптарымен қисынды ... және ... ... ... ... (ІІІ саты) – мағынасы мен өндеушілерге қойылатын
талаптары бойынша ... ... Бұл ... ...... өңдеу.
«Жүйелік қойылатын талаптар» немесе «Атқарымдық ... ... ... үшін ... бастамасы болып, жүйелік
ерекшеліктерді өңдеу - жүйелік жобалау сатысының мақсаты болып ... ... ... – оның ... болып, келесі төртінші саты – жаңа
жүйені ендіру сатысы үшін негізгі ... ... ... ... ... интерфейсінің ерекшеліктері;
- мәліметтер қоймасының ерекшеліктері;
- бағдарламалық жабдық ... ... ... мен қызмет көрсету жабдықтарының ерекшеліктері;
- мамандар ерекшеліктері;
- жүйелік ... ... ... ... мазмұнынан жекелеп тоқталайық.
Қолданушылар интерфейсі ерекшеліктерінің мазмұнына қолданушыларға
бағытталған ақпараттық ... ... ... ... ... алысу форматы мен адымдары, ену–шығу құжаттарының барлық түрі жатады.
Мәліметтер ... ...... және ... құрылымы мен құрамы, сөздік пен ... ... ... ... сипаттау саналады.
Бағдарламалық жабдық ерекшеліктері – сатып алынуға тиісті бағдарламалар
пакетін, ақпараттық өнімді қалыптастыру үшін ... ... ... ... және бақылаушы программаларды
қамтиды.
Компьютердік жабдықтар мен қызмет көрсету жабдықтарының ерекшеліктері –
компьютерлік ... ... ... ... мен
жабдықтар бойынша сипатталады.
Мамандар ерекшеліктерінің ... ... ... жұмыс жасауға
міндеттер тізбегімен анықталады.
Жүйелік құжаттар ерекшеліктерінің мазмұны жобалаудағы барлық ... ... ... тізбегімен, ақпараттық жүйені қолдаушылар мен
техникалық мамандарға арналған барлық ... ... ... жолбау сатысы ақпараттық жүйенің жұмысшы ... ... ол жоба ... және ... ... ... ... барысында логикалық және ... мен ... ... ... ... және ... ... мәліметтер қоймасын жобалауға тығыз
қатысты. Мәліметтер қоймасы ... ... ... ... ұдайы
назарда болып, бұл жерде ақпараттық объектілерді, ... ... ... ... өзара байланысын сипаттауды тауып, әрі қалыптастыруы
басты жағдайға саналады.
Қолданбалы ақпараттық жүйесін іс ... ... ... ... ... ... ... яғни олар:
- ақпаратпен жабдықтау;
- қолданушылар интерфейсі;
- бағдарламалар жабдықтау.
Ақпаратпен жабдықтауы өндеуді қарастырсақ, пікір алысумен ... ... ... ... ... логикалық
құрылымдары, әрі оның сөздігі мен басқа файлдың логикалық құрылымдары да
анықталынып, ерекшеленіп және ... ... ... ... ... ... МҚБЖ арқылы тұрғызылмайтын мәліметтер қоймасымен ... ... ... ... ... жобалау оның төмендегі
басты 3 сатысын тауып құжаттандырады:
- мағыналарды;
- обьекті ... ... ... ... ... олардың орындары сипаттайды.
Мағыналар (обьектілер) – жүйеде шынайы бар болады. Оған жұмысшылар
мен жұмыс орындары, олардың мекені, әр ... ... ... ... т.б) ... Арнайы ережелер бойынша мағыналарды сипаттау CASE –
технологияларды пайдаланудың алғы шарттарына жатады.
Обьектілер ... бір ... әр ... элементтердің арасындағы
немесе обьектілер қатынастарды және қатынастардың сандық ... табу – ... мен ... ... мәліметтер
қоймасының теориясы ауқымдағы арнайы білімді ... ... ... ... обьектілер типі арасындағы қатынас үш ... ... ... : «1:1» ( ... ... бір»), «1:m» ... ... «n:m» ... ... ... байланыстар мәтін немесе ... ... ... мәтін түрінде былай қарастырайық :
«1:1» түрінде «КӘСІПОРЫН – МЕНЕДЖЕР»;
«1:m» түрінде «КӘСІПОРЫН – ҚЫЗМЕТ ТҮРІ»;
«n:m» түрінде ...... ... ... ... интеграциялау ережесі жазулар
мен элементтердің арнайы сәйкестендірілген кестесінде тіркеледі.
Қолданушылар интерфейсін ... ... ... ... ... ... және ... жабдықтаулармен
байланыстыра отырып, оны жүзеге асырады. Қолданушылар интерфейсі ... ... жүйе ... ... - ... ... ... түрі мен есеп берулерді шығару жабдықтары арқылы үлгілейді.
Интерфейстерді жобалау ... ... ... ... құрылымы
өңделіп, пікір алысулар мен адымдар және қолданылған объектілер ... ... ... ... ... түрі тұрғызылады.
Қолданбалы бағдарламалық жабдықтауды өңдеу қазіргі уақытта логикалық
деңгейде, яғни объектілі бағытталған төртінші ... ... ... ... жүзеге асырылады. Мәліметтер қоймасының құрылымын
жобалаумен және ... МҚБЖ мен ... түсу ... ... жеңіл индификаторларды қолдану арқылы жүргізіледі.
Бағдарламалар мен амалдар жасау, қолданушылар ... ... ... ... ... байланыстырады.
Дегенмен, үлкен де қуатты, динамикалық және тиімді ақпарат ... үшін ... мен ... және ... құрылымдарының
бейнелену стандарттары қажет. Жүйені жобалау барысында ... пен ... ... ... , ... ... құжаттық бейнесін алатын ... ... ... ... ... ... ... белгілері бар пластикалық сызғыштар ... мен ... ... ... ... ... блок ... жобаны жақсы түсінуге мүмкіндік береді.
Жүйелік жобалау ... блок – ... ... Word ... Visio ... ... ... алуға болады. Кейбір фирмалар
жүйелік жобалауда өз ... ал жеке ... ... ... ... және қол мен жобалау түрінде балама стандартты
жабдықтар да бар (немесе CASE-технологиялардың бөлек стандарттары)[10].
Мысалы, АҚШ-та Digital Equipment ... ... ... ... ІВМ ... ... жүйелер сәулеті, және т.б
стандарттары қолданылады.
Мысалы, қолданбалы ... ... ... ... ... ... жалпы бағдарламалық интерфейстен және ... ... ... ... ... компьютер жүйе жобалаушының жұмысын
сүйемелдеу немесе қолдану арқылы, ... ... ... ... ол ... ... тиімді құжаттандырады. Жобалау ... ... оны іске ... соң, оның ... ... ... бағдарламалық жаюдықтау, ұйымдастыру мен жабдықтау)
бақылаудан өткізген соң ... Бұл ... ... ... Фирманың стратегиялық мақсаттағы ынтасы көтермелейтін ақпарат
жүйесін ұдайы жоспарлық ... ... ... ... ... құбылыс және оған тиімді инженерлік жүйе ... бұл ... ... ... жүйеге – Computer Aided Software ... яғни ... ... ... инженерлік жүйесін
айтуға болады. Оны ... үшін ... ... ... ... ... мен соңғы қолданушының пікірлесулері
арқылы туындайды.
Аналитикалық мұндағы басты мақсаты-пәндік саланың адекватты ... ... ... ... бағдарламалық CASE- генератор
орнатылған компьютер ... Онда ... ... ... үлгісі мен
оның басқа функциялармен байланысты орнайды. Пікірлесу аяқталып, қажетті
жауаптар ендірілген соң, ... ... ... ... мен ... есеп ... және т.б. ... жинақталады.
Дидарлық CASE–технологиялық өте ыңғайлы, түсінікті бейнеленеді. Кез
келген CASE–пакет ақпарат жүйесін жалпы ... ... ... ... үрдістердің барлығын терең байланыстырады.
CASE-пакеттер жүйесі талдаушылардың құралы ... ... ... ... ... ... мен бағдарламалаушы-лардың да елеулі
еңбек үлесі тиімді болады.
CASE-технология ақпарат жүйесін өндеудегі жүйелік ыңғай принципін соңғы
қолданушылар ... ... ... ... ... CASE-
технология-басты практикалық құрал және ... ... ... ... ұзақ ... ... іздеу нәтижесі.
Жобалаушы инженерлердің ақпарат жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... құрамалар мен диаграммаларды ... ... ... диаграммалар, үрдістер блок-схемасы, жүйе
құрамаларының ... ... ... үшін ... ... мен ... жоспарлану
формулярлары, қолданушылардың пікір алмасуының блок-схемасы;
- мәліметтер элементі, ... ... үшін ... аудармасы,
«Мәтін-байланыс» диаграммалары;
- жүйелік үрдістерді бөлшектеу үшін шешімдер кестесі, құрылымдық
диаграммалар, программаның ... ... ... ... жылдам өңдеудің жаңа және тиімді
әдісі –прототиптеу қолданылады. Прототиптеу ... ... ... » сатысын біріктіреді. Бұл әдіске іскерлік ... ... мен ... ... ... сәйкес келетін вариант алынғанша
жетілдіріле түседі. Бұл әдіс үлкен және кіші жүйелерде қолданыла ... ... ... ... ... ... ... сапалы және жылдам модификациясына кепілдеме береді.
Өнделген жоба ... ... ... іске ... ... ... қалыптастырылады.
2.4 Ақпаратты жеткізу және жинау
Адамдар арасындағы ақпарат алмасудың бірінші ... Ана ... ... ... ... бай ... ... ол тілде
нәрсені сипаттау мүмкін емес. ... ... ... ... ... үшін, суреттерді, сызуларды, схемаларды, ал ... ... ... т.б.пайдалана бастады. Адамзат
қоғамында жазудың пайда болуы ақпаратты білімді алмасу ... ... ... ... ... ... тас, саз ... ағаш, папирус
болса, кейіннен қағаз жасалынды. Адамдар бір-бірімен сөйлескенде ғана
ақпарат ... ... ... ... оны ... ... ... мүмкіндік алады. Кітап басуды ойлап табу ... ... 1440 жылы ... ... ... жасағаннан кейін ақпарат
алмасудың жаңа ... ... ... ... ... басылып, оларға
көпшілік қауымның қолы жетте. Бұл адамдарды сауаттандыруға, білім беруді,
ғылымды, өндірісті дамытуға кең жол ашты.
Өте ерте ... ... әр ... ... мен ... өрнектейтін
ақпаратты жеткізу үшін, басқа тілдерді, әр түрлі ... мен ... ... ... ерте ... «от тілі» деген таңба белгілі.
Оның ... ... ... ... ... Ертедегі арабтар
сандарды кескіндеу үшін арнайы сандық таңбаларды (1-ден 9-ға дейінгі) ойлап
тапты. Сандарды атау тілі - ... ... ... пайда болып оны адамзат,
міне, үш мың ... бері ... ... уақытты ақпаратта ақпаратты жеткізу үшін сан алуан тілдер
қолданылуда. Оларға математика, физика, ... т.б. ... ... ... ... партиясын жазатын тілді, қолжазбаларға редакторлық
түзету кезінде пайдаланылатын таңбалар жүйесін, картадағы белгілерді, ... ... ... ... т.с.с жатқызуға болады. Адамзат шешетін күрделі
есептер мен мәселелер көбейген сайын осындай тілдердің саны да ... ... оның ... ... ... мен ... ... лингвистика сияқты, басқа да ғылымдар зерттеуде.
Информатика - тілді ақпаратты ... оны ... ... ... ... ... ... құралдары пайда болғаннан кейін, ғылым
ақпаратты жеткізу құралдарына көп ... бөле ... ... ... ... ... жазу болса, ал байланыс құралы почта болды.
Телеграф пен телефонның жасалуы, содан кейін ... мен ... ... құралдарының өмірге келуі ақпаратты жеткізу мен ... ... ... Ақпарат ағынының үнемі өсуі оларды жеткізу ... ... ... және ... ... әдістері туралы мәселені
көтерді. Осылайша ғылымның жаңа саласы-«ақпарат ... оны ... ... ... жылдамдығымен қатар, байланыс сапасын да қарастырады». Соңғы
айтылғанның үлкен мәні бар, ... ... ... ... және
теледидарлық байланыс жолдары арқылы берілген ... ... ... ... жол ... ... әркімге
түсінікті. Мысалы, басқа бір ғаламшар бетінің кескінін жеткізетін ғарыштық
байланыс сигналдарының ... ... ... ... ... ... ... зор материалдық шығынға соқтыруы мүмкін. Сондықтан,
ақпарат теориясы сыртқы кедергілерге төзімді байланыс ... ... ... ... мен ... автоматты түрде түзетуге
мүмкіндік беретін құралдарды ... ... ... ... ... ... ... бірі, осы ғылымның бір бөлігі.
5. Өндіріс кәсіпорынның жүйенің хабарламаның ... ... ... өндіріс кәсіпорынның жүйенің хабарламасында басқару жүйені
автоматтандырудың техникалық ... және ... ... ... ... өндіріс кәсіпорынның басқару жүйесінің
өте тиімді жағдайларын қолданумен сипатталады.
Өндіріс кәсіпорынның ... ... ... ... жиынтығын, әртүрлі шамада хабарлауды қанағаттандыру шешімін
қабылдаумен ерекшеленеді.
Хабарламалық жүйе ішкі және ... ... ... ... өңдеуден тұрады.
Хабарламалық жүйені ретімен сату принциптері хабарламалық процестердің
бірлігі, өңдеуді ұйымдастыру жолдары және ... ... ... ... және ... ... ... коммерциялы-өндірістік тобы хабарламамен “төменнен жоғары”,
нақты хабарлама “жоғарыдан ... ... ... ... ... ... бақылау, есепке алу және аналитикалық
хабарламаны алуға ... жүйе ... және ... ... ... ... арттыру, тікелей хабарламаны құру жолы
және қайталануы жіберілмейді, интеграциялық байланысты ... ... ... ... ... ... хабарламаны пайдалану
дәрежесін ұлғайтады. Хабарламамен ... ... ... ... тұтынушыларға ғылыми-өндірістік есептерді, хабарламаны жеткізу,
хабарламаның таратылуына ең ... ... ... ... ... ... ... олардың
тиімді таратылуын қаматмасыз ету[14].
Хабарламалар, әсіресе, оны автоматты ... ... ... басты факторы болып табылады.
Хабарламаны орындаудың басты ролін орындауда оны ... ... және оны ... ... ... жаңа ... графикалық және
басқа да хабарламаны жүргізу.
ХХ-ғасырдың 80-жылдары жеке басқару хабарламасы ... ... ... ... ... ... сақтау және хабарламасынан ауысу
басталды. Барлық қызметті өзгерту, хабарламаны өңдеудің соңғы ... ... ... ... барлық шамада ішкі кәсіпорынмен
басқарудың қажеттілігін қанағаттандырды. Сондықтанда ... ... дәл ... яғни ... ... ... ... қажетті
шешімімен хабардар болу. Қажетті хабарламаның сипаттамасы және мазмұны
тиісті техникалық құралдарға және ... ... ... ... ... ... жүйесінің тиімділігін анықтау, ... ... алу және есеп беру ...... ... құралдары шығынының қатынасы және ... ... ... ... қамтамасыз ету.
6. Өндіріс кәсіпорынның жүйесі хабарламасының негізгі принциптері,
мақсаты, есебі және функциясы
Өндіріс кәсіпорынның жүйесі хабарламасының принциптері мен ... ... ... ... сәйкесті хабарлама мазмұнының негізгі
талаптарын хабарлау;
2. Хабарламаны орталықтан басқаруды, ... ... жаңа ... ... ... ... ... (оның ішінде компьютерлік
техниканы) жалпы өндіріске және әрбір қосалқы ... ... ... ... талдау жасау, құру және банкілік
жиынтығына пайдалану;
5. Маркетингтің, жоспарлаудың, бақылаудың, жинақтаудың және ... ... ... көп ... ... ... ... және текстік хабарламаны беру;
7. Өндіріс және оның жеке бөлімдері шеңберін көшірме құрылғылармен,
байланыспен, коммуникация ... ... ... ... ... ... негізінде еңбекті, әкімшіліктік
басқаруды автоматтандыру.
Өндіріс кәсіпорынның басқару жүйесінің негізгі мақсаттары:
• жоғары деңгейде басқарудың ... ... ... ... ... және өңдеу, өндіріс ... ... ... және ... хабарламаның мекемеге және
жалпы жинақталуы;
• алғашқы мәліметтерді сақтаудың, ... ... ... ... ... даму технологиясының негізгі бағыттарын өңдеуді анықтау.
Әрбір басшыға нақты хабарламаның қажеттілігін анықтау және оны шешу
қажеттілігін ... өте ... оны шешу ... ... ... ... ... басқарудағы оның қаншалықты мүмкіндігі бар,
мінекей оғанда тікелей байланысты.
Басқарудағы хабарламалық жүйені автоматтандыруда, ... ... ... оның ... ... көрсеткіштерін береді.
ЭЕМ-ді тиімді пайдалану: есептеу машиналарын құру, оның бағдарламалық
қамтылуы, ортаның пайдалануға дайындығы.
Электрондық техникамен ... ... және ... ... ... жұмыстардың тиімділігін арттыру,
фирмаішілік жоспарлау тиімділігі қамтамасыз етіледі.
Жаңа жағдайда электрондық ... ... екі ... ... іскерлік іс-жүргізушілерді және ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
мекемелерден кассалық емес байланысты іске асыру.
7. Өндіріс кәсіпорынның жүйесі хабарламасының қолданылатын техникалық
құралдары
Өндіріс кәсіпорын ... ... ... есептеу техникасының
түрі, яғни компьютерлерді, қажетті ... ... ... ... ... ... ... құрылғысымен, текстік
хабарламаны автоматты өңдеу құрылғылары, ең алдымен ЭЕМ ірі габаридтік және
ЭЕМ-сы, есептік ... ... ... ... ЭЕМ сандық емес
хабарламаларды (текстік, графикалық) жиі пайдалануды және ... ... ... ... ... келмей қалды.
Жаңа ЭЕМ сандарды, текстерді және графикалық хабарламаларды бірдей
өңдеуге қабілетті.
Автоматтандыру процесінде мини–ЭЕМ-мен басқаруды ... ... ... ... ... ... және оның орындалуына
бақылау жасау;
– коомерциялы-өндіріс ... ... ... ... бақылау;
– еңбек жалақысын есептеу;
– тапсырыстарға бақылау жүргізу;
– сатылған өнімдерге талдау ... ... ... ... ... алу және есеп ... ... өндіріске бақылау жүйесінде қолдану негізгі роль атқарады.
Бақылау бөлімшелерінде ... ... ... ... ... тексереді (салмағын, қазіргі таңдағы стандартқа сәйкес
өлшем шегі салыстырылады)[21].
Телекоммуникация жүйесін дамыту, ... ... ... есептеу, барлық техникалық құрылғыларды сандық және текстік
хабарламада ішкіфирмалық жүйені біріктіреді. ... ... ... ... ... және текстік хабарламаны
автоматты өңдеу құрылғыларының бір жүйеде біріктірілуі болып табылады.
3. DELPHI ПРОГРАММАЛАУ ТІЛІНІҢ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ
3.1 ... ... ... ... ... ... ... қойылған есепті шешуге мүмкіндік беретін программалық
жабдықтар мен ... ... ... ... ... жасап
шығарудың жүйелері өте көп. Дипломдық жобаны жетілдіру үшін (программа
Windows аумағында ... ... ... ... ... ... аумағында жұмыс жасайтын БББЖ жетілдіру үшін бірнеше ... ... ... Бұл ... келесілерді ұсынады:
Microsoft фирмасының FoxPro БББЖ – бұл жүйе қосымшаның ыңғайлы ... ... ... ... мүмкіндік береді, бірақ оның орындалатын
модульдерінің сыртқы түрін жобалау мен ... ... ... ... аз. ... ... Windows аумағындағы жұмыстық қосымшалар
арасындағы өзара байланыстарын қамтамасыз етуі аз, егер қосымшалардың бірі
FoxPro ... ... ... ол ... параметрлерді дайындау
барысында қиындылықтар болу ... ... ... FoxPro ... ... ... олар ... сақтау мен
ұсыну үшін қолданылады. Осы компоненттермен кестелер, берілгендерді ұсыну,
формалар, есептеулер, сұраныстар, ... мен ... ... ... мен ... жасап шығару үшін конструкторлар
қолданылады, сондықтан осы объекіттер конструкторлық ... ... ... ... ... ... болып табылады, яғни
олар аса майда объекіттерден тұрады (алаңдар, батырмалар, диаграммалар,
шектер ... ... олар ... ... деп аталады.
Интерфейс объекіттеріне жататындар:
- Тексттік объекіттер;
- Тікбұрыштар мен сызықтар;
- Алаңдар;
- Батырмалар;
- Графикалық объекіттер;
- ... ... ... ... ... кестелерде құрылады. Әр кестенің барабар атауы
болады (уникальное имя) және ол кесте атауымен ... ... ... файлда
сақталады. Кестелердің атауларын бергеннен кейін Windows-тегі файлдардың
атауларын беру кездегі ... ... ... Visual FoxPro ... ... .DBF ... ... түрде беріледі.
Әр объекіт бөлек файлда ... ... ... ... ... сіз жеке ... бересіз, ал кестемен байланысты
объекіттерді құрайтын файлдардың атаулары кесте ... ... ... ... ... типінен тәуелді Visual FoxPro әр файлға ... ... ... ... ... ... ... Delphi қосымшасы реляционды берілгендер базасымен басқарудың 32-
разрядтық қуатты және жоғары өндірістік жүйе болып табылады. Delphi ... ... ... ... үшін және ... ... ... үшін арналған.
Delphi – бұл компьютерлер қазір инженерлік және ғылыми есептеулерден
басқарушылық қызметтерді ... ... ... ... ... жерде көпсандық қосымшалары бар программалаудың қазіргі замандық
жүйесі.
ББ-мен жұмыс жасайтын программаларды ... үшін Delphi 5 ... Database Engine (BDE) ... ... түрде қолданылады. Delphi
7 құрамына BDE 7.01 версиясы кіреді, оны ақысыз әр түрлі тәсілмен жаңартуға
болады. Бұл ... ... ... түрінде іске асырылған, оларды
программа үшін ... ... ... ... ... қарапайым
және ыңғайлы рұқсат. BDEмеханизмін қолданған кезде жетілдіруші ... ... ... ... ... жұмыс жасайтыны туралы
ойламауына болады: локальді түрде, файл-серверлікте, не ... ... ... Әр ... өндірушілердің БББЖ қолдануға көшу
барысында программистке өзінің ... ... ... өзгертуге
талап етілмейді. BDE келтіруде ғана өзгерістер енгізу жеткілікті [3,15].
Ондай драйверлер әр БББЖ үшін ... және BDE ... ... утилитасынан шақырылатын арнайы редактордың ... ... ... ... Paradox, dBase, FoxPro ... БББЖ
стандартындағы берілгендер базасымен жұмыс жасай алады. Солай ... қиын ... ... ... берілгендер базасын жасауға
болады, программаға суреттер және көптеген басқаларын да енгізуге болады.
2. Delphi программалау ортасы
Delphi-ді іске қосу ... қосу – ... – Borland Delphi 7 – Delphi ... ортасы негізінен үш терезеден тұрады. Жалпы ортада программа
құруға арналған төртінші, модуль ... де іске ... ... астында орналасатындықтан, ол алғашқыда көрінбейді.
Delphi-дің негізгі терезесінің құрамына негізгі мәзір, аспаптар панелі
және ... ... ... ... 3.1).
Сурет 3.1. Delphi ортасының негізгі терезесі
Проект және форма
Delphi-де дайындалатын программа проект (жоба) деп аталады. ... ... ... ... ... ... ... терезесі.
Delphi алғашқы рет іске қосылған кезде форма Form1 атауымен ... ... ... ... ... ол екі жақты нұсқама түріне
айналған кезде жылжыту және қалдыру тәсілі бойынша ... ... не ... ... ... пайдалану үшін формада түрлі компоненттер (форма
компоненттері) орнатылады. ... ... ... ... қоры ... ... ... панеліне енгізілген
батырмалары сияқты. Олар Delphi терезесінің компоненттері палитрасына
орналастырылған. Кей ... ... ... ... ... Оны
экранға шығару үшін View-Forms командасын беру жеткілікті
Форманың және ... ... ... ... бар. ... – айнымалылардың ерекше түрі. Олар объектінің ... ... ... күйін анықтайды. Мысалы, форма
қасиеттерінің ...... ... ... өлшемі, экранда
орналасуы, түсі т.б. Delphi іске қосылған кезде ... ... ... ... меншіктеліп қойылады.
Форманы, немесе онда орнатылған компонентті программа құру үшін
дайындау, оның ... ... ... ... ... тізімі Objeсt Inspector терезесіне ... ... ... ... үшін сәйкес объектіні, форманы, не формада
орнатылған ... ... бір ... ... ... ... Инспектор
терезесінің жоғарғы қатарына таңдалған объект атауы жазылып қойылады.
Терезенің екі қосымша беті бар: ... - ... ... - ... ... ... екі бағанға енгізілген жазулардан
тұратын оның Properties ... ... ... ... бағанда
көрінетіндер – қасиет атаулары, екінші бағанға ... ... ... ... ... – формаға берілген атау. Ол Delphi объектілерінің ... ... ... ... істеуі кезінде ол объектіні осы атау
бойынша ажыратып таниды. Delphi-дің формаға автоматты ... ... ... ... ... ... атау ... болады. Форманың іс-
әрекеті атауынан бегілі болу үшін атауды мазмұнға жақын етіп ... ... ... квадрат теңдеуді шешуге пайдаланатын болса, Form 1 орнына
KvTend атауын енгізу. Ол үшін ... ... Name ... ... атауды клавиатура арқылы теріп алса ... ... атау ... оң қатарына жазылып қойылады.
Font – формаға енгізілетін мәтін шрифтін орнату қасиеті. Оны таңдап,
оң жағында ... көп ... (…) ... шерткен кезде, сұхбаттық шрифт
таңдау терезесі көрінеді. Терезеден, әдеттегідей, ... ... ... ... ОК ... ... керек.
Caption – форма терезесінің тақырыбына енгізілетін мәтін. Алғашқы
кезде қасиеттер терезесінің Caption ... ... үшін Form1 ... Name қасиетіне мән меншіктеу тәсілі сияқты.
Color – форманың түсін орнату қасиеті. Ол таңдалған кезде, оң жағында
тілсызықты түймесі көрінеді. ... ...... ... ... ... Тілсызық белгісін шерткен кезде түстер терезесі ашылады.
Тізімде көрінген қалаған түсті ... соң ... ... ... боялып
қойылады.
Width, Height – пиксель өлшем бірлігімен берілген форманың ені мен
биіктігін орнату қасиеттері. Бұл ... ... ... ... не сығу
кезінде де автоматты ... ... ... ... программа, программалық код ішінде орнатуы да
мүмкін. Форма тақырыбы шрифтінің ... 14 ету ... ... Fontsize :=14 меншіктеу операторын енгізу керек.
Жалпы, бір қасиет ... ... үшін оны ... ... F1 ... басу ... сәйкес анықтаманы шақыру керек. Delphi-де
анықтамалар ағылшын тілінде жазылған. Ол түсініксіз болса, экранда орысша
аудармасын ... ... 97” ... ... дайындалған программаны
пайдаланған жөн (мұндай программа компьютерге орнатылса, оны пайдалану қиын
емес).
Экранда қасиеттер терезесі көрінбесе, оны ... үшін ... ... беру ... Ол F11 ... ... кезде
көрінеді [3,15].
Оқиғалар және програмалық код терезесі
Windows-тағы сияқты Delphi-де де ... ... ... ... программа құру үшін алдымен формаға компонент
орнатуы, форманы не ... ... ... ... ... ... Оның іс-әрекеті оқиға шақырады. Яғни, оқиға ... ... ... ... ... ... өзгеруі.
Delphi-де әртүрлі оқиғаға атау беріп қойылған. Мысалы, компоненттер
палирасының Button түймесі арқылы формада орнатылған Button1 ... Click - ... ... ... ... ... оқиғалар жеткілікті. Формаға байланысты
оқиғалар саны – 35. Олар ... ... Events ... бетіне
енгізілген. Терезеде оқиға атауларының алдында On префиксі ... Ол – ... ... ... ... ... ... жиі кездесетін оқиғалар:
OnClick – тышқан түймесін бір рет шерту;
OnDblClick – тышқан түймесін екі шерту;
OnKeyDown – ... ...... клавишті босату;
OnMouseDown – тышқан түймесін басу;
OnMouseUp – тышқан түймесін босату;
OnMouseMove – тышқан көрсеткішін ...... екі ... ... ... проект екі бөлімнен тұрады: ... ... Project 1 ... ... ... файлы және unit1.pas атау
берілетін модуль. Олар жеке ... ... ... сәйкес іс-әрекеттерді орындайтын ... ... ... ... ... программалық код деп,
терезені программалық код терезесі деп немесе қысқаша редактор ... те ... ... ... ... да, онда ... дайындамасы
көрінеді. Оның тақырыбы нүкте ... ... ... және процедура
атауларынан тұрады. Жалпы, формадан код терезесіне өту және код терезесінен
формаға өту үшін F12 ... басу ... ... ... құрылатын
процедура оқиғаны өңдеуіш не оқиғаны өңдеу процедурасы делінеді. Процедура
дайындамасының жазылу түрі:
Procedure (Sender: TObject ) ... ... ... Sender параметрі құрылатын процедураның қай ... ... сол ... – браузер терезесі. Онда код ... ... ... көріп шығуға болады (Сурет 3.2).
Сурет 3.2. Модуль (код) терезесі.
3.3 Программа ... ... program ... ... проект файлымен бір
немесе бірнеше модульдерден тұрады да, ... ... ... ... ... ... файлы - .dpr, модуль - .pas ... ... ... ... ... деп ... ... модульдің
мазмұны проектінің жалпы сипаттамасынан тұрады. Delphi іске қосылған
кезде оны ол ... ... ... ... ... ... ... басқа кездерде қосымша нұсқаулар енгізудің қажеті жоқ. Негізгі
модуль – проект:
program Project1;
uses
Forms,
Unit1 in ‘Unit1.pas’ {Form1};
{SR*.RES}
begin
Application. ... Creat Form (Tform1, ... ... Project1 – ... модуль проект атауы. ... жаңа атау ... ... ... ол соңғы атауға алмастырылып
қойылады.
Uses (қолдану) – Турбо Паскальдағы ... ... сөз. ... программада пайдаланылатын стандартты Forms модулі мен Delphi-дің
модульге алғашқы рет меншіктеген атауы жазылады. Unit1-ден соң, оның ... ... ... және ... ... форма атауы
көрсетіледі.
{SR*.RES} – нұсқау. Ол компиляторға ... Windows ... ... ... қор ... ... немесе пиктограммалар сақталған файлды және т.с.с. пайдалану
керектігін көрсетеді.
Begin-end операторларының аралығына енгізілген ... ... ... ... ... ... ... әдістер. Delphi-де арнайы
іс-әрекетті орындайтын процедура, функция және ... ...... ... инициалдау әдісі.
Application.CreatForm – проект құрамына енетін форманы ... ... ...... іске ... қамтамассыз ету әдісі.
Delphi-де әдістің командалық түрде жазылуы:
.
Application.Initialize – ... ... ... ... ... ... проект сақталатын бума атын меншіктеу командасын
қосып қою да мүмкін және ... ... ... орындалуы автоматты түрде негізгі
модульді орындаудан басталады.
Модуль – түрлі ... ... ... ... ... ... Unit ... сөзінен басталып, соңына әдеттегідей
нүктелі үтір (;) таңбасынан аяқталатын ... ... ... ... ... рет меншіктейтін атауы: Unit1. Жаңа проект ашылған кезде
модуль дайындамасы да автоматты түрде құрылады:
Unit ... ... ... ... ... Forms,Dialoga;
Type
Tform1 = class (TForm)
Privite
{Privite declarations}
public
{ Privite declarations }
end;
var
Form1: Tform1;
Implementation
{SR*.DFM}
end.
Интерфейс бөлімі interface кілттік ... ... да, оған ... ... uses – Турбо Паскальда пайдаланатын ... ... ... ... ... ... бөлімге пайдаланушы дайындаған
модуль атауын ... қою да ... Одан әрі, Delphi ... ... ... Онда, өрістер, қасиеттер, компонеттер сипатталады,
олардан соң ... ... ... ... және ... ... және т.б.
Privite дербес ... тек ... ... тиісті элементтер
енгізілуі мүмкін: элемент - өрістер, әдістер, қасиеттер мен ... ... ... ... ... қол ... ... кез-
келген программа не модульдің көрінетін элементтері, облыстары енгізіледі.
Олар класқа енетін элементтердің ... ... ғана ... әдетте олар бос көрінеді.
Implementation іске асыру, орындау бөліміндегі {SR*. DFM} - ... ... ... ... ... нұсқауы. Ол модульді оған
сәйкес форманың сипаттамасымен байланыстырады. ... ... ... ... ... Ол ... орнатылған
компоненттер қасиеттерінің де сипаттамаларын бойында ... ... Object ... ... ... Одан соңғы
қатарларға программалаушы Delphi тілінде қажетті процедураларды ... ... ... ... ... ... ... модульдің интерфейс бөлімінде автоматты ... ... ... ... инициалдау бөлімі енгізіледі. Бөлім модуль
айнымалыларын инициалдап, бастапқы мәндер беріп, программаны ... ... Егер ол ... бұл ... ... ... денесінде
беруден бұрын орындалады. Бөлім нұсқауларын begin және end ... ... ... ... ... ... ... бөлім
толтырылмаса, begin сөзі жазылмай, оған тек end сөзі енгізіледі. Ол –
модульдің ... ... ... сөз ... ... ... және ... айнымалы мәнді жадыға ... үшін ... ... Read оқу ... жоқ. ... ол үшін ... ... мүмкін:
1) меншіктеу командасы;
2) енгізу ... ... ... Edit компоненті өрісін пайдалану.
Меншіктеу командасының программада жазылуы әдеттегідей, мысалы, х:=4.7;
Енгізу терезесі ... ... InputBox ... ... InputBox ... ... командасының жазылу
үлгісі:
:= InputBox (‘’, ‘’,’’)
Мұндағы:
айнымалы - мәні енгізу ... ... ... типті айнымалы
атауы;
тақырып – енгізу терезесінің тақырыбы ретінде ... ...... ... ... ... түсініктеме мәні;
мән – енгізу терезесінің көрінген кезде оның ... ... ... оны бос ... етіп ... ... х:=4.7 ... InputBox функциясы пайдаланып, мынадай түрде беруге болады:
x:=InputBox ... ... ... ... Show Message ... ... ... шығаруға болады. Процедураның жазылу түрі:
Show Message (s);
Мұндағы: s – жолдық типті өрнек. Егер ол сандық ... ... ... ... түрлендіру үшін s аргументінің ... ... ... ... ... ... ... s нақты типті сан
болса, оны шығару терезесінде көрсету ... ... ... ... Message ... Message ... 7,3 ... соңғы операторды оқып шығып, жеті саннан тұратын сияқты нақты
санды символдық типте шығару терезесінде ... ... және ... панеліне формаға оқиғаларды ... ... ... ... ... ... орнатып, программа
нәтижесін форма терезесінде көрсету – ... ... ең ... негізі. Әсіресе, ол үшін ... Standart ... ... ... ... Tedit, ... Tlabel және командалық Tbutton ... ... ... ... Edit 1 ... өрісін орнатып, оның
Text қасиеті ... ие іске қосу ... ... соң оған ... ... ... бір жолдық мәтін енгізуге және ... ... ... Label, Edit компоненттерінің Caption, Text
қасиеттеріне программа арқылы қол жеткізу – ... жазу ... ... ... Алдымен объект атауы жазылып, одан соң ... ... оның ... ... ... енгізіледі. Қасиетке мән меншіктеу тәсілі
әдеттегідей. Мысалы:
Label1.Caption:=’Сақтанушы’
Edit1 ... ... ... ... (S) Label1 ... да ... Ол үшін процедура денесін мынадай етіп алу
жеткілікті:
Var s : ... Edit1. ... ... Tbutton ... ... ... оны программаны іске қосу
түймесі ретінде пайдалану қиын емес ... ... және ... ... ... соң, оны ... үшін File-Save Project
As, File-Save All командасын беру ... Егер ... ... ... ... онда модуль сақтауды сұралатын Save Unit1 As атаулы
терезе ... ... үшін ... бума дайындалмаған болса, ... ... ... ... пайдаланушы С а қ т а ... жаңа бума ... , ... сонда сақтаған жөн. Ол ... ... ... Жаңа бума құру ... ... сұралатын терезенің Жаңа бума құру түймесін шерту. Бума
белгішесі ... ... ... ... бума атын ... ... екі рет ... ашу.
- терезенің файл аты өрісіне ... ... ... ... ... ... .pas кеңейтілуі ... ... да, ... ... аты ... ... Файл аты ... проект атын енгізіп, С а қ т а у түймесін
шерту. ... ... .dpr ... ... ... да ,
Негізгі модель атауы осы атауға өзгертіледі. Ол ... ... ... модуль мен проектіні бірдей атау бойынша сақтауға ... ... ... ... пайдалану мүмкін. Сондықтан оларды
түрлі атаулар ... ... ... проектіні ашу үшін File-Open Project ... ... ... ... ... буманы ашып, онда көрінген
проект атауын екі рет шертсе болғаны.
5. ... ... ... ... (проектіні) сақтаған соң, оны іске қосу үшін
компиляциялау қажет. Ол үшін ... ... : ... Project
(Проект-Проектіні компиляциялау).жүйенің сәйкес ... ... іске қосу ... ... кезде компиляциялау барысы
Compiling сұхбаттық терезесінде көрініп тұрады.
Компиляциялау командасы берілген кезде ... ... ... ... Оны экранға шығару тәсілі:
Tools-Environment Options (Сервис-Күйге ... ... ... Options ... ... ... (орнату) қосымша бетін ашып, Compilling and
running (компиляциялау және ... ) ... ... Show ... ... барысын көрсету) жалпылаушысын орнату.
Ескерту:
1. Программа нәтижесі экранда көрініп, бірақ оның жүрісі аяқталмаса,
алғашқы қалыпқа өту үшін Run ... ... ... Program ... шерту қажет не форманың Жабу түймесін шертуге болады.
2. Программада синтаксистік қателерден басқа семантикалық (мағыналық),
алгоритмдік ... ... де ... ... ... ... программаны мұқият зерттеп шыққан дұрыс.
Программаны тестілеуге де болады.
Компилятор ерекшеленген ... ... қате ... қате ... жолда жіберілуі де мүмкін, мысалы, оған енгізілген команда соңына
нүктелі үтір (;) таңбасы қойылмаған, ... ... ... соң Іске қосу ... ... беру керек не Run-
Step Over (Іске қосу-Қадамнан бастап) командасын беруге болады.
Егер программада ... қате бар ... ... ... қате ... ... код ... ерекшелеп көрсетеді. Қате
жіберілген орынға курсорды орналастырады және қате типін терезенің төменгі
бөлігінде орналасқан терезеде көрсетіп, ... ... ... ... жайт: компилятор бір қатені төменгі терезеде екеу
етіп көрсетеді: біріншісі – синтаксистік қате жөнінде мәлімет, ... ... ... және ... ...... сақтау кезінде Delphi PAS, DFM, DCU кеңейтулері қосылатын үш
файл дайындап шығады. PAS – код терезесіндегі ... ... DFM ... ... ... ... DCU – ... екі файлдың да
машиналық нұсқауға түрлендіру нәтижесі. Егер программада синтаксистік қате
болмаса, компилятор оларды exe ... ... ... Ол ... проект файлы сақталған бумада орналастырылады. Оны Windows
жетекшісі терезесінен ... іске қоса беру ... ... ... программа дайындау үшін компоненттік тәсіл пайдаланған:
пайдаланушы программаның ... ... ... бір ... ... жинақталады. Ал, олар форма терезесіне
енгізіледі. ... ... ... ... ... ... ... болады, себебі, компоненттерді пайдалану
программа ... ... ... [11,12].
Компонеттер кітапханасын визуалды компоненттер кітапханасы ... Library, VCL деп ... Онда ... ... көптеген
стандартты компонентер жинақталып, олар түрлі атаулы 32 ... ... ... ... 3.3. Визуалды компоненттер кітапханасы
Олар: Standard, Additional, Win32, System, Data Access, Data ... Data Snap, BDE, ADO, ... ... ... WebSnap, Win3.1, Rave, Active X, Dialogs және т.б. ... ішінде қажетті компоненттерді қарастырған жеткілікті:
Standart бетіне енгізілген компоненттер.
Standard бетінде жиі ... ... ... ... бір де бір Windows ... сай ... ... 3.4).
Сурет 3.4. Standart бетіндегі компоненттер
Frame компоненті - рама. Формамен бірдей басқа компоненттерді ... ...... ... ... Бұл компонент күрделі
мәзірлерді құруға және қолдануға арналған.
PopupMenu компоненті – контексті мәзірді құру. Негізінде мәзір ... ... ... ... ... ... - метка. Бұл компонент өте үлкен емес ... ... ... ...... ... Бір ... жолға жазба енгізуге және
оны сонымен қатар өңдеуге арналған.
Memo компоненті – бірнеше ... ... ... ... ... ... және оны көрсетуге үшін қолданады.
Button компоненті – командалық батырма. ... OnClick ... ... ...... қосқыш. Жұмыс жасап отрыған программада
тышқан батырмасын басу ... Checked ... ... ... ...... ... компоненті. Формада ... ... ... ... Олар Checked ... ... ... тек екі күйде болуы мүмкін: True және False. Проект іске
қосылып, көрінген ... қай ... ... ... ... сәйкес серия орындалады.
ListBox компоненті – таңдау тізімі. ... ... ... түрады.
ComboBox - таңдау тізімі. Формада тізім енгізілетін өріс түрінде
көрінетін компонент. ... ... ... ... ... ол ... ... - компоненттер палитрасының Standart ... ... ... ... шама ... ... ... басқарушы элементі. Оның формада орналасқан кездегі түрі –
терезе ... ... ... сырғытпа түймесін жылжыту
арқылы қажетті мәнді ... ... ... негізгі қасиеттері:
Kind – sbVertical, sbHorizontal ... ... ... ... ... ... үшін таңдалатын мәндер.
Position - сандық шаманың ... мәні (0=2 ... ... ... ... _Pos0 then ... // если указатель не равен 0, то Роs-1
Seek(NoteFile,_Pos); // перемещение на Pos-1
Read(NoteFile,NoteData); // чтение Pos-1
ShowRecord; // показать запись
if _Pos=0 then ... ... ... ... // определение кол-ва компонентов файла end;
Label4.Caption:='Запись № '+IntToStr(_Pos+1)+' из '+IntToStr(pPos);
end;
procedure TForm3.NextClick(Sender: TObject);
var
pPos:integer;
begin
Previous.Enabled:=true;
if ... // если ... ... ... // номеров, то...
inc(_Pos); // Pos+1
Seek(NoteFile,_Pos); // перемещ указателя на ... // ... ... // ... ... // определение кол-ва компонентов файла end;
Label4.Caption:='Запись № ... из ... ... ... ... MessageDlg('Вы действительно хотите удалить запись?', mtWarning,
[mbYes, mbNo],0)=mrYes
then
begin
if _Pos=FileSize(NoteFile)-1 then // если ... эл-т ... ... ... // если есть данные, то Pos-1
else
begin
Delete.Enabled:=false;
ClearData;
exit;
end;
end
else
begin
for i:=_Pos+1 to FileSize(NoteFile)-1 do
begin
Seek(NoteFile,i); // переход на Pos+1
Read(NoteFile,NoteData); // чтение
Seek(NoteFile,i-1); // переход на Pos
Write(NoteFile,Notedata); // ... Pos+1 в ... _Pos=0 then ... // ... кол-ва компонентов файла end;
Label4.Caption:='Запись № '+IntToStr(_Pos+1)+' из '+IntToStr(pPos);
end
else
end;
...
procedure TForm3.Edit7KeyPress(Sender: TObject; var Key: ... Key=#13 ... (Key'9') then ... ... then ... ... қалыптастыру. Іздеуді ұйымдастыру
Кесте мазмұнын толық ашып көрсетпеу үшін ... ... иесі ... оның ... ... ... ... шарттарды қанағаттандыратын
кейбір жазуларын не өрістерін ғана көрсетуі мүмкін.
Delphi-де арнайы ... ... ... қажетті үзіндісін немесе
түрлі кестелерден алынған мәліметтер жиынтығын экранға ... ... ... ... ... ... ... сұраныс деп атайды, сұраныс түрі әдеттегідей кесте
түрі сияқты.
Деректер қорын проектілеу, тиімді пайдалану үшін қажетті сұраныстар құру
қиындығы ... құру ... кем ... ... ... деректер қоры әркайсысы жүздеген өрістерден тұратын мыңдаған
кестелерден тұрады. Бір не ... ... ... түрлі сұраныс кұруды
MS Access сияқты берілгендер қорын басқару ... ... көп ... ... ... ... таныса алмауы үшін берілгендер
қорын пароль арқылы не кесте өрістерін идентификатор арқылы қорғап қою ... ... ... ... ... құру ... Delphi жүйесінде
сұраныс құрудың көптеген тәсілдері белгілі. Сұраныс құрудың көптеген тәсілі
- компоненттер палитрасының Data Access ... ... Query - ... ... орнатып, сұраныстар тілі деп аталатын SQL тілінде
жазылған командалық мәтінді пайдалану. SQL - деректер қоры үшін ... ... ... тіл. Оның ... ... ... ... түрлі
категориялы деректерді анықтау тілі және деректерді ... ... SQL тілі ... бір не ... ... ... ... құру, кесте бағандары немесе жолдарын реттеу, кестеге жол не өріс
қосу, ... ... ... ... қосындысын, максимумын,
минимумын, орта мәнін табу және т.б. ... ... ... [8].
Сұраныс құру үшін жиі пайдаланылатын - берілгендерді іріктеуге арналған
SELECT ... ... ... мынадай кілттік сөздер мен белгілер
енгізілуі мүмкін:
*(жұлдызша) – бәрі мағынасы білдіреді;
, (үтір) - тізім элементтерінің аралығына ... үтір ) - SQL ... ... ... ... соңына
қойылады;
[] (квадрат жақшалар) - ішіне жазылғандарды ... ... ... - ... ... ... кесте не кесте атаулары жазылады.
Where - соңына шарттар енгізілетін кілттік сөз. Шарттар =, , < , > ,
=, ... ... ... жай, не AND, OR сияқты кілттік
сөздерін пайдаланып жазылатын құрама болуы мүмкін. Шарт BeetWeeN 5000 ... WHERE ... LIKE ... үшін ... аты, ... аты терминдерді кесте, баған түрінде
қысқартылып жазылуы мүмкін. ... ... ... жазылу түрінің
бірі:
SELECT FROM
SQL тілінде тізім үтір арқылы бөлініп, ... ... ... ... Егер ... барлык өрістерін экранға шығару қажет болса,
операторды
SELECT * FROM
түрінде жазу жеткілікті. Шартты ... ... ... ... FROM WHERE ... ... сияқты, жай не құрама болуы мүмкін, күрделі құрама шарттар жай
жақшаларға алынып жазылады.
Delphi-де сұраныс ... көп ... ... - ... ... Table , ... DBGrid ... пайдалану. Құрылған сұраныс
DBGrid терезесіне енгізіледі. Мысалға, Database Desktop-та ... ... ... ... 5000 нан ... адамдардың
тізімінен тұратын сұраныс құру керек.
1. Жаңа проект ашып, формасына Tablel, Datasourcel, Query1, ... ... ... ... ... мәндер меншіктеу
3. Tstring типті SQL қасиеті Tquery компонентінің ең қажетті бөлімі.
Жоғарыдағы кестедегі көрінген көп нүкте енгізілген Tstring ... ... String List editor ... көрінеді. Терезеге SQL
тілінде орнатылған сұраныстың командалык мәтіні (оператор) енгізілуі
тиіс. Берілген мысалдың орындалуын ... үшін ... SELECT * FROM " ... WHERE ... ... ... терезеге операторды енгізген соң, оның ОК ... ... ... ... ... Query 1 ... қайта таңдап, оның Active қасиетіне True мәнін
меншіктеу. Сұраныс DBGrid 1 компоненті терезесіне ... ... ... DBGrid 1 терезесін тазалау үшін Query 1 компонентінің
Active қасиетіне False ... ... ... ... сақтау тәсілі
DBGrid компонентінің терезесіне енгізілген кестені сақтау ... ... ... - кірістіру немесе косу. Кестеге жаңа косу ... ... ... ... ... мәндер үтірлер аркылы бөлініп жазылады. Мәндер
типтері кестенің сәйкес өрістерінің типтерімен бірдей болуы ... ... ... ... арналған сұраныс командасы:
INSERT INTO Adsbas.db
VALUES ("Хамитов ", 150 ... ... Tabell, Query1, ... 1 ... орнатып,
Query 1 компонентінің SQL қасиетін екі рет шерткен кезде ашылатын терезеге
енгізу ... Builder де ... ... кұру үшін ... ... SQL Builder программасын
пайдалану ... Оны ... ... ... ... ... ... ... |Мән ... Source Query 1 |Data Set |Query 1 |
| |Name ... |
| ... |Saktau |
| | |1 .. |
1. Жаңа ... ... Forml терезесіне DataSourcel, Query 1 компонеттерін
орнату қажет.
2.Компоненттер қасиеттеріне мәндер меншіктеу.
3.Query 1 ... оң ... ... ... ... мәзірден SQL
Builder қатарын таңдау керек.
Сұраныс ... ... іске ... ... ... ... ... бос болып, оның жоғарғы қатарындағы Database өрісіне алиас
атауы жазылғаны көрінеді. Table өрісінен кажетті кесте атауын таңдау ... ... ... кесте терезенің жогарғы ... ... ... ... ... Ол үшін көрінген белгішелердің жоғарғысын таңдау
жеткілікті.
5. Criteria (Іріктеу ... ... ... ... ... ... ... өрісіне Rabota. Saktanu атауын, орта өрісіне >= операторын, оң ... 5000 ... ... ... ... беру. Қажетті сұраныс Query Results терезесінде
қөрінеді. Ол DBGrid ... ... ... ... бірдей
4. Іздеуді ұйымдастыру
Деректер қорында пайдаланушы өзіне ... ... алу ... ... ... ... ... белгілі бір жазу аркылы
іздестіруді ұйымдастыру үшін арнайы екі әдіс ... Олар ... ... ... ... бұл - ... өрістердегі анықталған мәндердің
жазуын іздеуге мүмкіндік береді. Оның синтаксисінің түрі:
Function Locate (const Key Fields: String; const Key Values: ... ... Boolean; ... - ... ... ... ... өрістер бір-бірінен нүктелі үтір арқылы ажыратылады.
KeyValues - іздеуге арналган бір немесе бірнеше мэндер. Егерде бірнеше
мэндер болса онда ... ... ... беру ... ал ... ... ... көмегі арқылы жасау керек.
Options - іздеу параметрлері жиынтығы. LoCaselntensitive - регистрсіз
іздеуді ұйымдастыру ... Key - ... үшін ... мэндері
толығымен берілмеген. Егер де KeyValues-та ‘Менеджер’ ... ... ... ‘Жу’ жазу берілген ... онда мына ... ... жазуларын тауып береді.
Іздеу сәтті өткен жағдайда Locate функциясы табылған жазуды ... ... оған true ... қайтарады.
Locate функциясын қолдануын қарастырайық:
1. Құрылған формаға TGroupBox, TLabel, TEdit жэне де ... ... ... ... ... Caption ... іздеу мәнін орнату.
3. TLabel компонентінің Caption касиетіне Сақтанушы фамилиясы мәнін және
TButton компонентінің Caption ... Табу ... ... Табу ... екі рет ... код ... мына ... TFormJ. Button4 Click (Sender: TObject);
Begin
Tablel.Locate(‘’,Edit 1.Text, [LoPartial Key, loCaselntensitive]);
End;
Енді Button4 табу батырмасын ... ... Edit ... енгізілген
фамилиядан басталып жазуды іздейді.
Сурет 4.2. Іздеуді ұйымдастыру терезесі
4.5 Кестелерді байланыстыру ... ... бір ... ... ету, екі ... бір ... өрістері арқылы байланыстыру, байланысты кестелер ... ...... жұмыс істеуде қолданылатын негізгі іс-әрекеттер.
Екі кестені байланыстыру үшін бірінші ... ... ... ... ... қайталанбайтын болуы тиіс. Мұндай кестені негізгі, екінші
кестені бағынышты деп атайды.
Database Desktop утилитасы арқылы құрылған ... ... ... ... ... Ол үшін ... өрістерді бірінішісі етіп бірегей сандық
мәндерінен ... ID ... ... ... жөн. Оның ... ... ... оң түймесін шертіп, көрінген мәзірден Autoincrement қатарын таңдау
керек. Type өрісіне + символы енгізіліп ... Одан әрі Key ... ... ... ... ... ... құру кезінде бірінші көрінген ... 1 ... ... ... ... – тің ... байланысты
келесі жазулар үшін бұл өріске автоматты түрде ретімен 2,3,... сандары
енгізіліп ... Жаңа ... ... формаға Query 1, DataSourcel компонеттерін
орнату қажет.
Олардың қасиеттеріне мәндер меншіктеу.
SQ1 Builder терезесін ашу. Оның Database ... Saktan ... Table ... ... ... ... атауларын таңдау. Олар
өрістерімен қоса жақтауларға алынып, терезенің ... ... ... да, ... ... ... режимде жазуларды
таңдап алуға болатын шарттар ... ... ... ... көрінеді.
Қосымша орындалатын іс-әрекеттер
Criteria (Критерий) - шарттар енгізілетін ... ашу. Әр ... ... соң ... жол ашылып, алдына логикалық және байланысын
білдіретін AND сөзі жазылып қойылады [2].
Selestion (Іріктеу) - ... ... ... ... - қол жетерлік өрістерді таңдау.
Group Criteria (Іріктеудің топтық критериі) - топтық критерий бойынша
шарт дайындау.
Sorting ... - ... ... сорттау.
Joins (Қосу, жалғастыру) – кестелердің ... ... ... Екі ... ... Оны орьндау тәсілі: бірінші кестеден
кілттік өріс етіп белгеленген ... ... одан соң ... ... ... тышқан түймесін басып тұрып, көрсеткішті жылжыту. ... ... ... сызылып қойылады.
2. Жалпы, сұраныс құру үшін Criteria ... ... ... енгізіп, сұранысты іске қосу ... беру ... ... ... енгізілген кестелердің қажетті өрістерін таңдау
жеткілікті. Одан әрі сұранысты іске қосса ... Ол үшін ... беру ... ... F9 ... ... ... Query Results
терезесіне жинақты сұраныс енгізіліп қойылады. Құрылған ... ... шығу үшін SQL Builder ... Query – Show ... беру ... ... ... ортасы
Есеп беру түрлі программаларда қолданады. ... ... ... ... ... қосымшаларда
пайдаланады. Құжаттары электронды түрде деректер ... ... ... ... ... 7- ... біріншіден есеп беру деректер қоры кестелерінен
мәліметтерді баспаға шығаруға арналған. Бұл жүйедегі есеп дегеніміз - ... ... ... шығатын қағаз немесе парақты виртуальды
көрініс.
Визуальды есеп құру ... ... 5.0. есеп беру ... ... Delphi 6 және де ... ... ... ескірген,
Quick Report есеп беру генераторына қарағанда, RaveReports визуальды ортасы
есеп беруді құрудағы қадамды азайтып, ... ... ... ... ... визуальды редакторда көптеген виртуальды есеп беру
беттерін құрастыруға мүмкіндік береді.
Есеп беру ... ... - .rav ... файлда сақталған
графикалық және мәтіндік дайындау элементтерінен және сонымен қатар есеп
құру ережелерінен тұратын бірнеше ... ... есеп ... ... ... Delphi дің ... ... Tools /
Rave Designer мәзірінен немесе TRv Project компонентін екі рет шерткеннен
ашылады.
Енді ... ... ... ... ... Ол үшін Tools ... командасы арқылы Rave Visual Designer визуальды құрасытырушыны
шақырамыз. Жоғарғы бөлігінде компоненттер ... және ... ... ... бөлігінде құралып жатқан есепті көруге болады.
File - New DataObject командасын беріп, пайда болған Data Connections
байланыс типі ... Direct Data View ... ... ... ... ... қорын басқару жүйесімен байланысты таңдауға
арналған RvDataSetConnection 1. байланысты таңдаймыз.
Rave- шебері арқылы есеп берудің кесте түріндегі формасын ... үшін Tools - Report Wizard - Simple Table ... ... ... ... ... Data Viewl атты ... таңдау керек. Келесі
терезеде есепте керекті кесте өрістерін белгілеу қажет (13-14 суреттер).
Келесі қадамдарда берілген ... ... және де ... ... атын ... шрифттерін беруге болады. Соңғы терезедегі Generate
батырмасын ... ... есеп ... және ... ... ... орналасытырылады.
Бір проектте бірнеше түрлі есептер болуы мүмкін. ... ... оң жақ ... ... ... Енді құрған есепті шаблонымен
сәйкесінше бумаға стандартты File - Save командалары ... ... ... ... .rav ... ... Қайтадан Delphi- гe ораламыз да,
формаға TRvProject ... ... ... Project File қасиетіне
дайындалған файлдың маршрутын орнатылады.
Формаға батырманы орналастырып болған соң, код терезесіне мына оператор
жазылады [2, 9].
RvProjectl. Execute Report ... ... ... Execute Report ... арналады, осыған
байланысты көруге және баспаға шығаруға көрсетілген есеп шақырылады.
Rave компоненттері
Delphi-де Rave - есепті құруға арналған ... ... ... ... ... ... - есеп ... мәліметтерді қарапайым файлдардан
немесе программаның жады массивінен алады.
TRvDataSetConnection - есеп құруға мәліметтерді BDE ТТаblе кестелерінен
алады.
TRvQuerySetConnection - есеп ... ... BDE TQuery ... ... Есеп ... ... соңғы екі компоненттер қолданылды.
Есепті баспаға шығару компоненттері:
TRvNDWriter - есепті екілік түрде сақтайды.
TrvRenderPreview - есепті алдын-ала көру ... ... - ... ... ... - осы үш ... ... қосып, стандартты
визуальды ортада көруге, өңдеуге және ... ... ... ... ... ... қосымшалары терезелерінің бәрінде де мәзір бар. Дайындалатын
программа үшін Delphi-де қолдан форма ... ... ... ... ... болады. Жұмыс жасауды жеңілдету үшін TmainMenu компоненті
арқылы мәзір құруға болады.
Мәзірдің көрінісі
|База ... и ... ... |? ... ... CTRL + О ... | ... CTRL + S ... | |
1. ... ... ... компоненттер панелінің Standard бетінен
TmainMenu ... ... ... ... қажет.
2. Компонетті екі рет шерткенде, мәзір құратын MainMenu терезесі көрінеді.
3. Оның ... ... ... оң ... шертіп, көрінген View
қатарының құрылымындағы Localizable қатарына жалауша орнату қажет.
4. ... ... ... ... ... және көрінген
қасиеттер терезесінің Caption ... ... &File ... File мәзір ретінде төртбұрыш ішіне жазылып қойылады.
5. Мәзір құруда & (амперсенд) ‘‘ыстық клавиш’’ ... ... ... үшін ... пайдаланбай, клавиатураның осы үшін арналған
клавишін басуға ... ... ... клавишті ыстық не жылдам клавиш
деп атайды. Ол көптеген қосымшалардың ... ... ... ... ... ... қойылған. Мәзірде & белгісінен соң бірінші
болып ... әріп ... ... ... ... ... ... үстіне әкеліп, тышқан түймесін басу қажет. Мәзір
астында төртбұрыш ішіне ... өріс ... Оны ... қасиеттер
терезесінің Caption қасиетіне & Ашу ... ... ... ... ... ... ... пунктін енгізуге болады, т.с.с.
7. MainMenu терезесіне жабу. Мәзір пункттерімен қоса формаға жазылып
қойылады ... ... ... үшін ... соң бірі басылатын екі немесе
үш клавишті тағайындауға болады. Ол үшін ... ... ... енгізілген Open қатарын не құрылған мәзірдің Open ... ... ... ... ... ... Shortcut ... клавиштер
қасиетінің мәндер тізімінен Ctrl+O қатарын таңдаса болғаны. Сол сияқты,
Save үшін Ctrl+S ... ... ... ... ... көрінісі төменде
бейнеленген.
Құрылған мәзірді пайдалану
TopenDialog компоненті Windows-дың файлды ашу үшін ... ... ашу ... ... ... ... компоненті TopenDialog компоненті сияқты. Оған ... ... ... ... ... ... ... орналастырылады. Бұл кезде автоматты түрде қажетті
қасиеттеріне мәндер меншіктеледі де, ... ... ... ... сұхбаттық терезе құрып, экранға шығару үшін Execute ... ... - TMemo ... ... ... одан ... ... мәтіндік редактор. Оның бетіне файлды ашу, сақтау терезелерін
шығаруға болады. Мәтін оның Lines ... ... ... String List ... ... Оның Aligment, FirstIndent т.б. қасиеттерін орнатып,
абзацтарын форматтап шығу мүмкін. ... ... RТF ... енгізілген
RichEdit1. Lines. SaveToFile (‘.rtf’);
әдісі арқылы сақтауға болады.
Құрылған мәзірді пайдалану үшін формада қосымша компонеттер орнатып,
код ... ... әр ... орындайтын сәйкес процедуралар жазып
шығу керек. Мысалға, мәзір пункттерін орындау тәсілі.
1. Жаңа ... ... ... ... ... ... File
мәзірін орнату.
2. Windows бетінен формаға қосымша RichEditl компонентін орнатып, оны
барынша кеңейту.
3. Оның ... ... l, ... ... ... ... ... процедуралар құру. [4,19]
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі заманға сай интерфейс ұйымының мәселесін шешуді іздеу жинағын
есеп сипаттамасымен әрекеттесіп ... ... ... кезде өңдеуші
арасында және автоматтандырылған басқару ... ... ... ... ... өзгерту функциональды ... ... ... ... диплом жұмысымды «Өндіріс кәсіпорынының менеджер атқаратың
қызметін» автоматтандырылған ақпараттар жүйесін жасауға арнадым. Диплом
жұмысымның ... ... ... ... ... ала ... осы ... бөлімшелеріне талдау жүргіздім.
Кәсіпорын жұмысының бөлімшелеріндегі құжатайналымының көлемін қысқарту
мақсатында берілгендер ... ... ... ... көрсетуге
тырыстым.
Диплом жұмысымның екінші тарауында деректер қорының мәліметтер жүйесі,
олардың қолданылуы, киент/сервермен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесінің әр түрлі ... және ... ... ... жету ... ... кезде Borland Delphi программалау тілі - кез-келген типті
қосымшаны дайындауға ... ... тез, өте ... ... ... тілдердің бірі болып есептеледі [1].
Бұл визуалды ... ... кез ... ... жұмыс
жасауына болады. Себебі, визуалды графикалық ... ... ... ... ... ... ... объектілерін шерту
арқылы нәтижеге жетеді. Delphi-ді Паскаль программалау тілімен жұмыс
істеген адамның ... ... ... Бірақ мұнда программалауды
үйрену үшін объект, қасиет түсініктерімен ... ... ... пайдалану және түрлі командалардың жазылу ... ... - де ... ... түрлі кластарға, компоненттерге
меншіктелетін қасиеттер мәндері көп. Нақты алдына ... ... ... ... ... арқылы ғана Delphi ортасында программалауды
үйренуге болады.
Деректер қоры кестесін деректер файлы ретінде құрып, онымен жұмыс істеу
үшін ... ... ... ... ... мен функциялар
енгізілді.
Деректер қоры дегеніміз - құрылымы ... ... ... ... бір ... ... ... жиынтығы.
Диплом жұмысымның үшінші, төртінші тарауында бағдарлама жасау ортасын
таңдап, артықшылығын ... ... ... ... ... ... ... таңдауы дәлелденген. Delphi ... ... ... ... ... ... ... және ол осы
дипломдық жұмысты жасауда пайдаланған. МБ жобаланған, мәліметтер ... ... ... ... ... ... Delphi
визуалды программалау ортасында сақтандыруға байланысты деректер қорын
ұйымдастыру қарастыралады.
Пайдаланушының нұсқауында осы жұмыста қойылған ... ... ... ... ... Петр ... Евгений Марков. Программирование в Delphi 7,
Санкт-Петербург 2003.
2. В. В. Фаронов Delphi 6. Учебный курс ... ... О. ... X. ... Delphi 5-6, Шымкент, 2002.
4. Андрей Сорокин Delphi. Разработка баз данных, Питер 2005.
5. Никита Культин. ... ... в Delphi 7, ... 2006.
6. С. Бобровский Delphi 7, Учебный курс Питер, 2006.
7. Род Стивенс, Delphi. ... ... ... ... ... http://delphi.3dn.ru/
10. Петр Дарахвалидзе, Евгений Марков. Программирование в Delphi 7,
Санкт-Петербург 2003.
11. Кандзюба С.П., ... В.Н. Delphi 6. Базы ... ... Москва, DiaSoft, 2001.
12. Никита Культин. Основы ... в Delphi 7, ... ... Роб ... ... ... ... Delphi 5. ... Киев ... ... ... №2. ... Компьютер пресс. №4. 1997.
16. Компьютер пресс. №5. 1998.
17. Computer Week. ... . №4 (210). 1999 ... Computer Week. ... . №17 (223). 1996 ... Computer Week. ... . №18 (224). 1998 ... М.П.Молыхина. База данных: основы, проектирования, использования. Санкт-
Петербург « БХВ – Петербург ». 2004.
21. Атре Шарль. Структурный ... к ... Database Desktop ... ... Дейт К.Дж. ... в ... баз ... 7-е издание-М: Издательский
дом « Вильямс». ... Дж. ... База ... ... и ... М:Бином, 1999.
24. Д.Эксон, И.Стивенсон. Проектирования базы данных. BHV, ... ... ... С. Базы данных. М.: Бином. 1999.
БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР
АБЖ-Автоматтандырылған ... ... ... ... жұмыс орнына
АБД-Мәліметтер базасының администраторы;
АИС-автоматтандырылған мәліметтер жүйесі;
АРМ-автоматтандырылған жұмыс орны;
АСУ-автоматтандырылған басқару жүйесі;
АСУ П-АСУ кәсіпорын;
АСУ ТП-АСУ ... ... ... стандарт;
ПТК-программа-техникалық жиын;
ПЛК-программа-логикалық бақылау;
СтП-кәсіпорын стандарты;
СУБД-мәліметтер қорын басқару жүйесі;
ТУ-техникалық жағдай;
ТЭП-техника-экономикалық көрсеткіш;
ЯОД-берілгендерді суреттеу тілі.
ҚОСЫМША
«База предприятий и ... ... ... ... Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, Grids, StdCtrls, Printers, ComCtrls, DBGrids, Clipbrd,
OleServer, EXCEL97, EXCEL2000, ComObj, ActiveX, ExtCtrls, ExcelXP;
type
TForm1 = class(TForm)
Button1: ... ... ... ... ... ... TButton;
Button10: TButton;
Button11: TButton;
XLApp: TExcelApplication;
Panel1: TPanel;
Label1: TLabel;
Bevel1: TBevel;
Bevel3: TBevel;
Bevel2: TBevel;
RichEdit1: TRichEdit;
RichEdit2: TRichEdit;
Button3: TButton;
ComboBox1: TComboBox;
Button8: TButton;
Button9: ... ... ... ... ... ... Button2Click(Sender: TObject);
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure Button3Click(Sender: TObject);
procedure Button5Click(Sender: TObject);
procedure Button6Click(Sender: TObject);
procedure Button8Click(Sender: TObject);
procedure Button7Click(Sender: TObject);
procedure ... ... ... ... ... ... ... TObject);
procedure Button4Click(Sender: TObject);
procedure Button12Click(Sender: TObject);
procedure StringGrid1Click(Sender: TObject);
procedure StringGrid1DblClick(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public ... ... ... ... ... string[200];
adr: string[255];
tel: string[150];
kontl: string[150];
email: string[100];
reg: string[200];
vidd: string[200];
osnprod: string[200];
meneg: string[150];
end;
var
NoteFile: file of TNote;
NoteData: TNote;
_Pos: integer;
function GetProgramPath : String;
begin
GetProgramPath:=ExtractFilePath(ParamStr(0));
end;
procedure ... ... ... ... ... i:=0 to ... do
Writeln(Stroka,RichEdit2.Lines[i]);
System.Close(stroka);
end;
procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject);
var
i,l:integer;
a,b,c,d,e,x:string;
begin
RichEdit2.Lines.Clear;
RichEdit2.Lines.Add('|-----------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------|');
RichEdit2.Lines.Add('| № | ... | ... | ... | ... | E-mail | Регион | Вид деят. | Осн. ... | ... ... i:=1 to ... do
begin
a:=StringGrid1.Cells[1,i];
b:=StringGrid1.Cells[2,i];
c:=StringGrid1.Cells[3,i];
d:=StringGrid1.Cells[4,i];
e:=StringGrid1.Cells[5,i];
////////////////////////////////////////////////
l:=Length(a);
x:=a;
Delete(x,l,1);
if (StrToInt(x)=10) and (StrToInt(x)max
then max:=temp;
end;
Grid.ColWidths[column]:=Max+Grid.GridLineWidth+6;
end;
procedure TForm1.Button8Click(Sender: TObject);
var
i: integer;
begin
for i:=0 to StringGrid1.ColCount-1 do
AutoSizeGridColumn(StringGrid1, i);
end;
procedure TForm1.Button7Click(Sender: TObject);
var
n: integer;
begin
RichEdit1.Lines.LoadFromFile(GetProgramPath+'data\'+'num.txt');
for n:=0 to RichEdit1.Lines.Count-1 do
begin
StringGrid1.Cells[1,n+1]:=RichEdit1.Lines.Strings[n];
StringGrid1.RowCount:=StringGrid1.RowCount+1;
end;
StringGrid1.RowCount:=StringGrid1.RowCount-1;
RichEdit1.Lines.LoadFromFile(GetProgramPath+'data\'+'org.txt');
for n:=0 to ... ... n:=0 to ... ... n:=0 to ... ... n:=0 to RichEdit1.Lines.Count-1 do
begin
StringGrid1.Cells[5,n+1]:=RichEdit1.Lines.Strings[n];
end;
RichEdit1.Lines.LoadFromFile(GetProgramPath+'data\'+'email.txt');
for n:=0 to RichEdit1.Lines.Count-1 do
begin
StringGrid1.Cells[6,n+1]:=RichEdit1.Lines.Strings[n];
end;
RichEdit1.Lines.LoadFromFile(GetProgramPath+'data\'+'reg.txt');
for n:=0 to RichEdit1.Lines.Count-1 do
begin
StringGrid1.Cells[7,n+1]:=RichEdit1.Lines.Strings[n];
end;
RichEdit1.Lines.LoadFromFile(GetProgramPath+'data\'+'vidd.txt');
for n:=0 to ... ... n:=0 to ... ... n:=0 to ... ... ... TObject);
var
i,j,cl,rt,cr,rb: integer;
s: string;
CopySel: Boolean;
begin
// CopySel:=true - копировать выделение
// CopySel:=false - все ячейки
CopySel:=false;
CL:=-1;
RT:=-1;
CR:=-1;
RB:=-1;
s:='';
with StringGrid1 ... CopySel ... при ... ... и ... ... заменить на 0
if (CLCR) or (CL>=ColCount) then ... (CRCR) or ... then ... (RTRB) or ... then ... (RBRB) or ... then RB:=RowCount-1;
for i:=RT to RB do
begin
for j:=CL to CR do
begin
s:=s+Cells[j,i];
if j(r-1);
// Соединяемся с сервером TExcelApplication
XLApp.Connect;
// ... ... в ... // не работает в XP !!!
// Выбираем первую WorkBook
WorkBk:=XLApp.WorkBooks.Item[iIndex];
// ... ... ... as _WorkSheet;
// Сопоставляем Delphi массив-матрицу с матрицей в ... ... ... ... WorkSheet
WorkSheet.Name:='Отчет';
// Колонтитулы (дробные числа разделяются только '.')
WorkSheet.PageSetup.HeaderMargin:=XLApp.CentimetersToPoints(0.5);
WorkSheet.PageSetup.RightHeader:='Страница &[Страница] из &[Страниц] -
&[Дата]';
// ... ... ... ... либо ... // ... (:=2)
Worksheet.Columns.WrapText:=true; // переносить по словам
Worksheet.Columns.AutoFit; // автовысота
Worksheet.Columns.HorizontalAlignment:=xlRight;
Worksheet.Columns.VerticalAlignment:=xlCenter;
WorkSheet.Columns.ColumnWidth:=12;
WorkSheet.Columns.Font.Size:=8;
// Обрамление (xlDouble,...)
WorkSheet.Columns.Borders.LineStyle:=xlContinuous;
// Ширина первой строки
WorkSheet.Range['A'+IntToStr(1),'A'+IntToStr(R)].ColumnWidth:=6;
// ... ... 1-го ... ... ... столбца
WorkSheet.Range['A'+IntToStr(1),'A'+IntToStr(R)].HorizontalAlignment:=xlHAl
ignLeft;
// Выравнивание первой строки
Worksheet.Range['A'+IntToStr(1),'M'+IntToStr(1)].HorizontalAlignment:=xlCen
ter;
// Показываем Excel
XLApp.Visible[0]:=true;
XLApp.ScreenUpdating[0]:=true;
// Разрываем связь с ... Unassign the Delphi Variant ... ... ... ... Variant;
iIndex: OleVariant;
begin
iIndex:=1;
r:=StringGrid1.RowCount; // кол-во строк
c:=StringGrid1.ColCount; // кол-во столбцов
// Создаём массив-матрицу
TabGrid:=VarArrayCreate([0,(r-1),0,(c-1)],VarOleStr);
i:=0;
// Определяем цикл для ... ... j:=0 to (c-1) do // ... TabGrid из ... ... ... Excel
try
Excel:=CreateOleObject('Excel.Application'); // для остальных
except
Excel:=CreateOleObject('Excel.Application.10'); // для Office XP
end;
Excel.SheetsInNewWorkbook:=1;
WorkBook:=Excel.WorkBooks.Add;
Sheet:=WorkBook.WorkSheets[1];
Sheet.Name:='База менеджеров - Отчет';
Sheet.Range['A6',Sheet.Cells.Item[r+5,c-1]].Value:=TabGrid;
// Ориентация страницы: ... ... или ... // ... (или ... Поля (дробные числа разделяются только '.')
Sheet.PageSetup.LeftMargin:=Excel.CentimetersToPoints(1);
Sheet.PageSetup.RightMargin:=Excel.CentimetersToPoints(1);
Sheet.PageSetup.TopMargin:=Excel.CentimetersToPoints(1);
Sheet.PageSetup.BottomMargin:=Excel.CentimetersToPoints(1);
// Колонтитулы (дробные числа разделяются только '.')
Sheet.PageSetup.HeaderMargin:=Excel.CentimetersToPoints(0.5);
// &С, &К, &Д - страница, колво ... дата ... ... для ... MS-Office; для English - &P, &N, &D
Sheet.PageSetup.RightHeader:='Страница &С из &К - &Д';
// Свойства таблицы
Sheet.Columns.WrapText:=true; // переносить по ... // ... ... ... над ... ([3,4] - ... столбец)
Sheet.Cells[3,4]:='ООО "АДС-Континент" - База менеджеров за
'+DateToStr(Date);
Sheet.Range['A3','J3'].HorizontalAlignment:=xlHAlignCenter;
Sheet.Range['A3','J3'].Font.Name:='Times New Roman';
Sheet.Range['A3','J3'].Font.Bold:=true;
Sheet.Range['A3','J3'].Font.Size:=14;
Sheet.Range['A3','J3'].Columns.WrapText:=false;
// Обрамление ячеек (xlDouble,...)
Sheet.Range['A'+IntToStr(6),'J'+IntToStr(r+5)].Columns.Borders.LineStyle:=x
lContinuous;
// Ширина столбцов
Sheet.Range['A'+IntToStr(6),'A'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=6;
Sheet.Range['B'+IntToStr(6),'B'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=24;
Sheet.Range['C'+IntToStr(6),'C'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=22;
Sheet.Range['D'+IntToStr(6),'D'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=14;
Sheet.Range['E'+IntToStr(6),'E'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=12;
Sheet.Range['F'+IntToStr(6),'F'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=12;
Sheet.Range['G'+IntToStr(6),'G'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=8;
Sheet.Range['H'+IntToStr(6),'H'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=12;
Sheet.Range['I'+IntToStr(6),'I'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=12;
Sheet.Range['J'+IntToStr(6),'J'+IntToStr(r+5)].ColumnWidth:=12;
// Размер шрифта 6-го ... ... ... ... ... первой строки
Sheet.Range['A'+IntToStr(6),'J'+IntToStr(6)].HorizontalAlignment:=xlCenter;
Sheet.Range['A'+IntToStr(6),'J'+IntToStr(6)].Font.Bold:=true;
// Показываем Excel
Excel.Visible:=True;
Excel.ScreenUpdating:=true;
// Unassign the Delphi Variant Matrix
Excel:=Unassigned;
WorkBook:=Unassigned;
Sheet:=Unassigned;
TabGrid:=Unassigned;
end;
procedure TForm1.Button4Click(Sender: TObject);
begin
Close;
end;
procedure TForm1.StringGrid1Click(Sender: TObject);
begin
StringGrid1.ShowHint:=false;
end;
procedure TForm1.StringGrid1DblClick(Sender: ... i:=2 to ... ... - ... ... терезесі
(Форма қасиеттер)

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 77 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жапондық менеджмент5 бет
Автомобиль ілініс муфтасынын негiзгi параметрлерiн аныктау71 бет
Delphi жобалары14 бет
Мектепті басқаруды автоматтандыру19 бет
Педагогикалық жүйе қызметінің тиімділігін арттыруда менеджер тұлғасының рөлі10 бет
“Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы”. Баяндама. Оқу-танымдық үдерісінің және оқу-тәрбие үдерісінің менеджеріне қойылатын талаптар4 бет
"Кітапхана" жұмысын автоматтандыру21 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
Access бағдарламасында мектептің оқу үрдісін автоматтандыру арқылы жұмыс жүйесін жеңілдету17 бет
Delphi ортасында құрылыс дүкенінің жұмысын автоматтандыру22 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь