Жетісу Алатауы көлдерінде туризмді дамыту

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 ЖЕТІСУ АЛАТАУЫ КӨЛДЕРІНДЕ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУДЫҢ ТАБИҒИ АЛҒЫШАРТТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5
1.1 Ағнықатты өзен бастауында туризмді дамытудың табиғи алғышарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5
1.2 Жасылкөл көлдері орналасқан таулы алқап климатының туризм мен демалысты дамытудағы алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
10
2 АҒНЫҚАТТЫ ӨЗЕНІНІҢ ЖОҒАРҒЫ АҒЫСЫНДАҒЫ ЖАСЫЛКӨЛ КӨЛІНІҢ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ МҮМКІНДІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

13
2.1 Жетісу Алатауындағы су нысандарының туризмді дамытудағы алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
13
2.2 Ағнықатты өзенінің жоғарғы ағысындағы Жасылкөл көлдерін оқыпүйренуді көздейтін көп күндік бағыттар ... ... ... ... ... ..
17
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 22
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 24
ҚОСЫМШАЛАР 25
Жоңғар Алатауы мемлекеттік-ұлттық табиғат бағында ғылыми-танымдық және белсенді тау туризмін дамытуға мүмкіндік беретін бірегей тысандардың бірі Лепсі өзенінің сол жақ саласы болыр табылатын Ағыны қаттызені аңғарындағы Жасылкөл. Табиғат жағдайларының алуан түрлілігі, қолайлы эстетикалық тартылымдылығымен қатар 1800-2010 метр биіктегі жер сілкіну нәтижесінде тау беткейінің құлауынан түзілген бөгелмелі көлдер ғылыми-танымдық және спорттық туризмді дамытуға мүмкіндік береді.
Курстық жұмыстыңмақсаты: ғылыми жазба дерек көздеріне талдау жасай отырып, Жаманқотыртас тауының жер бедерінің геоморфологиялық ерекшеліктері мен бөгелмелі көлдердің шыршалы орман алқаптары мен таулы шалғынды ландшафттың туризм мен демалысты дамыту мүмкіндіктерін анықтап,оған әсер ететін табиғи алғы шарттарын ашып көрсету.
Курстық жұмыстың өзектілігі: Бұл курстық жұмысы халық жиі қоныстанған ауыл шаруашылығы қарқынды дамыған Сарқан өңіріндегі эстетикалық тартылымдылығымен ерекшеленетін Жасылкөл көлдерін рекреациялық тұрғыдан игерудің ғылыми-танымдық, спорттық, бұқаралық сипаттағы сауықтыру, альпенизммен тау туризмін дамыту мүмкіндіктерін анықтауымен өзекті.
Курстық жұмыстыңмақсаты алдыға қойған келесі міндеттерді шешуді көздейді:
- Ағынықатты өзені аңғары мен Жаманқотыртас тауы табиғатының жалпы ерекшелігі мен оның экологиялық, танымдық және емдік-шипажайлық туризмді дамытуға тигізетін әсерін ашып көрсету;
- Жамсылкөл көлі маңындағы табиғи ландшафттардлың тартымдылығы мен туризмді дамытудағы маңызын анықтау;
- өңірде экологиялық, танымдық және туризмді дамытудың қазіргі жағдайына талдау жасау негізінде оны одан әрі өркендету жолдарын және өзекті мәселелерін анықтау;
- экологиялық, танымдық туризмді дамыту үшін ғылыми негізделген ұсыныстар енгізу.
Курстық жұмыстыңнысаны ретінде Жетісу Алатауындағы Жасылкөл көлі алынған.
Курстық жұмыстың пәні ретінде Ағынықатты өзені аңғарындағы биік таулы бөгелмелі көлдердің туризмді дамытуға мүмкілік беретін ресурстарын бағалау алынды.
Курстық жұмыстың теориялық және әдіснамалық негізі. экологиялық, танымдық тау туризмді аумақтық ұйымдастыру жөніндегі мәселелерді зерттеген отандық ғалымдардың еңбектері басшылыққа алынды. Зерттеу жұмысына қорлық, есептік және жобалық материалдармен қатар, минералды
1 Физическая география Республики Казахстан/Под.Ред. Жаналиевой.-Алматы: Қазақ университеті, 1998, с. 210-230 .
2 В.И.Попов, Т.С.Гуляева, А.Ю.Абулханова. Методические особенности рекреационной оценки горных территорий // Проблема развития туризма и возрождение исторической значимости Шелковго пути: сб.- Шимкент,.
3 В.М.Чупахин. Высотныее геосистемы гор Южного Казахстана и Средней Азии . Алма-Ата: Наука, 1974
4 Пузырева. Климатическая районирования Южного Казахстана. –АлмаАта: Наука, 1975, с.174-180. Н.А.Гвоздецкий. Высотно-зональный закономерности ландшафтный диференциаций горных стран. Алма-Ата: Наука, 1975, с.55- 63.
5 Л.П.Чубков, Ю.Н.Шварева. Основные черты климата в погодах //Климат Казахстана. -Гидрометеоиздат, 1969, с. 75-90.
6 Афанасьева,Л.Н.Бондаренко,Т.C.Рустаманов.Метеорологические условия климатотерапии и отдыха вКазахстане в теплое время года//Вопросы географии. Вып. 89: Климат и человек.- М.: Мысль,1997, с.79-96.
7 И.А.Афанасьева. Климато-Рекреационная оценка место массового отдыха предгорных и горных районах Заилиского Алатау // Горные системы: Тезисы докл. Всесоюзного симпозюма «Горные геосистемы внутриконтинентальных пустын и полупустын». –Алматы: МФГО, 1982.
8 Н.И.Рубцов. Растительный покров Джунгарского Алатау.- Алма-Ата: Изд. А.Н. КАЗ ССР 1948, с. 78-85.
9 Климат Казахстана// под редакцией А.С.Утешев. – Л.: Гидрометеоиздат,1959, с. 51- 79.
10 И.С.Соседов, Л.Н.Филатова. Водны баланс и водные ресурсы северного склона Джунгарского Алатау.– Алматы: Ғылым, 1978, с. 67-88.
11 В.П.Благовещинский, Т.С.Гуляева, Высотная поясность стихиных экзогенных процесов в Жунгарском Алатау // Геоэкологические проблемы горных и межгорных систем: сб. – Алматы: Қазақ университеті, 2001 (материалы международной конференции).
12 И.В.Северский, В.П.Благовещенский. Лавиноопасные районы Казахстана. – Алматы: Ғылым, 1990, с. 106-115.
13 И.С.Соседов, А.Н.Филатова. Водный баланс и водные ресурсы северного склона Джунгарского Алатау. Алматы: Ғылым, 1984, с. 36-78.
14 А.Р.Медеуов, М.Т.Нурланов. Селовые явления сейсмоактивныных территорях Казахстана. – Алматы: Қаржы-Қаражат,1996, с. 18-73.
15 Гировка Н.Н. Туристско-Рекреационные ресурсы Семиречья и опасные экзогенные процесы. – Алматы: Санат, 1996, с. 31-48.
16 Грудзинский М. Дорога в горы. Алма-Ата: Мектеп, 1965, с. 65-83.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................................................
3
1
ЖЕТІСУ АЛАТАУЫ КӨЛДЕРІНДЕ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУДЫҢ ТАБИҒИ АЛҒЫШАРТТАРЫ..................................
5
1.1
Ағнықатты өзен бастауында туризмді дамытудың табиғи алғышарттары.......................................................................................
5
1.2
Жасылкөл көлдері ... ... ... ... ... мен демалысты дамытудағы алатын орны........................................
10
2
АҒНЫҚАТТЫ ӨЗЕНІНІҢ ЖОҒАРҒЫ АҒЫСЫНДАҒЫ ЖАСЫЛКӨЛ КӨЛІНІҢ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ МҮМКІНДІКТЕРІ...............................................................................
13
2.1
Жетісу Алатауындағы су нысандарының ... ... ... ... ... жоғарғы ағысындағы Жасылкөл көлдерін оқып үйренуді көздейтін көп күндік бағыттар......................
17
ҚОРЫТЫНДЫ......................................................................................
22
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..........................................
24
ҚОСЫМШАЛАР
25
КІРІСПЕ
Жоңғар Алатауы ... ... ... ... және ... тау ... ... мүмкіндік беретін бірегей тысандардың бірі Лепсі өзенінің сол жақ саласы болыр табылатын Ағыны қаттызені аңғарындағы Жасылкөл. ... ... ... ... ... эстетикалық тартылымдылығымен қатар 1800-2010 метр биіктегі жер сілкіну нәтижесінде тау беткейінің құлауынан түзілген бөгелмелі көлдер ғылыми-танымдық және спорттық ... ... ... береді.
Курстық жұмыстың мақсаты: ғылыми жазба дерек көздеріне талдау ... ... ... ... жер бедерінің геоморфологиялық ерекшеліктері мен бөгелмелі көлдердің шыршалы орман алқаптары мен ... ... ... туризм мен демалысты дамыту мүмкіндіктерін анықтап,оған әсер ететін табиғи алғы шарттарын ашып көрсету.
Курстық жұмыстың өзектілігі: Бұл курстық ... ... жиі ... ауыл ... ... дамыған Сарқан өңіріндегі эстетикалық тартылымдылығымен ерекшеленетін Жасылкөл ... ... ... игерудің ғылыми-танымдық, спорттық, бұқаралық сипаттағы сауықтыру, альпенизммен тау туризмін дамыту ... ... ...
Курстық жұмыстың мақсаты алдыға қойған келесі міндеттерді шешуді көздейді:
* Ағынықатты өзені аңғары мен ... тауы ... ... ... мен оның экологиялық, танымдық және емдік-шипажайлық туризмді дамытуға ... ... ашып ... ... көлі ... ... ... тартымдылығы мен туризмді дамытудағы маңызын анықтау;
* өңірде экологиялық, ... және ... ... қазіргі жағдайына талдау жасау негізінде оны одан әрі өркендету жолдарын және өзекті мәселелерін анықтау;
* ... ... ... ... үшін ... негізделген ұсыныстар енгізу.
Курстық жұмыстың нысаны ретінде Жетісу ... ... көлі ... ... пәні ... Ағынықатты өзені аңғарындағы биік таулы бөгелмелі көлдердің туризмді дамытуға мүмкілік беретін ресурстарын бағалау алынды. ... ... ... және ... ... экологиялық, танымдық тау туризмді аумақтық ұйымдастыру жөніндегі мәселелерді зерттеген ... ... ... ... ... Зерттеу жұмысына қорлық, есептік және жобалық материалдармен қатар, минералды су ... ... ... мен ... мәселелерін қарастырған авторлардың ғылыми еңбектері қарастырылып экспедициялық картографиялық, салыстырмалы талдау, синтездеу әдістері пайдаланылды.
Курстық жұмыстың ... ... ... мен ... мәні:
- экологиялық, танымдық тау туризмді дамытудың табиғи және әлеуметтік-экономикалық алғышарттарына талдау негізінде Жасылкөл көлі орналасқан аумақтың рекреациялық ресурстары ... ... көлі ... ... ... және ... ресурстарының тартымдылығын дәрежесін сипаттайтын 1:500 000, карта-сызба құрылды;
- арнайы ұйымдастырылған танымдық жорық барысында жинақталған деректерді іріктеп жүйелеу негізінде ... ... ... және тау туризмін дамыту мақсатында тиімді пайдалану туризмді ... ... ... ... ... ... мен көлемі. Курстық жұмыстың жұмыстың мәтіні ... ... 24 ... 5 ... 1 ... 1 ... 1 қосымшадан (4 беттік) тұрады. Әдебиеттер тізіміне 15 ... ... ... ... екі тараудан және қорытындыдан тұрады.
1 ЖЕТІСУ АЛАТАУЫ КӨЛДЕРІНДЕ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУДЫҢ ТАБИҒИ АЛҒЫШАРТТАРЫ
1.1 Ағнықатты өзенінің бастауында ... ... ... ... ... тығыз қоныстанған Сарқан ауданы аумағындағы Жоңғар Алатауы мемлекеттік-ұлттық табиғат бағы аумағындағығылыми-танымдық, экологиялық және ... тау ... ... мүмкіндік беретін аумақтың бірі Ағынықатты өзенінің жоғарғы ағысындағы Жасылкөл көлдері болып табылады. Жаманқотыртас, Сарыбел, Бесбақан ... ... ... ... ... ... жер ... көрсеткіштері, табиғи ландшафттарының тартымдылығы ерекше қорғауға алынған ... ... ... ... ... тау шаңғысы,альпенизм мен тау туризмін дамытуға мүмкіндік береді.
Лепсінің сол жақ ... ... ... ... ... ... ... туризмді дамытуға жер бедері мен табиғи ландшафттарының тартымдылығы әсер ететініне Жасылкөл көлдеріні ұйымдастырылған оқу-танымдық жорық барысында көзжеткіздік.
Курстық жұмыста ... ... және тау ... ... ... ... төменде көрсетілген табиғи және әлеуметтік-экономикалық алғышарттарын анықтадық:
- Жаманқотыртас тауында ішкі күштердің әсерінен түзіліп, температура, ... мен жел ... ... ұшыраған эстетикалық тартымдылығымен көзге түсетін табиғат ескрткіштерінің жеткілікті болуы;
- Лепсі мен Басқөан өзендері аңғарының тау алды жақықтары мен ... ... ... ... ... мол ... ... және шетелдік туристерді тарту арқылы туриз мен демалысты дамытуға таби,и экономикалық-географиялық ... ...
- ... ... ... мүмкіндік беретін жербедерінің, климатының ландшафттарының, тартымдылығы мени тарихи-танымдық нысандарының болуы;
- Жер ... ... ... кездеспейтін бірегей пішіндерінің табиғат кешендерімен үйлесуі;
- Биік беткейінің таза ауасының адамның мінез-құлқына, сезімі мен денсаулығына тигізтін қолайлы мінезқұлықтық-физикалық ... Тау ... ... ... ... ... ... Теректі, Ағынықатты өзендерінің жоғарғы ағысына дейін автокөлікпен баруға мүмкіндіктің болуы;
Халықтың тығыз қоныстануы мен жол қатынасының қолайлылығына орай ... ... ... ... ... және тау ... ... қолайлы әсер етеді.
Оған Шатырбай, Кеттібай-Борлы, Ешкіөлмес, Бесбақан жоталарының аралығындағы Лепсі ойысы мен Ағынықатты өзені аңғарының табиғат ... ... ... ... қатар эстетикалық тартылымдылығымен ерекшеленетін табиғат есекрткіштерінің мол болуы, шыршалы ормандар мен ... ... ... ... тартымдылығы әсер етеді. . Жоғарыда аталған жоталардың біліктік бөлігінің ірге тасы каледон мен ... ... ... ірі ... ... ... табылатындықтан төрттік дәуіріндегі ежелгі Миндаль, Рисс, Вюрм мұзбасуларының экзорациялық әрекетінен түзілген бұйраланған қоймаңдай тастар, моренналы ... мен ... ... ... және ... ... бағыттар құруға мүмкіндік береді.
Жасылкөл көлінің маңындағы Жаманқотыртас гранитті ... ... ... Шатырбай тауларында кррозия, дефляция үрдісінің нәтижесінде түзілген Әулие тас", "Шатыр тас", "Тесік тас", "Үңгір тас" сыяқты ғажайып ... ... ... ... ... - ... - ... - Жалаңаш - Шатырбай - Теректі-Черкасскі қорғанысы - Қойлық - Қарауылтөбе ауылына ... ... ... немесе жаяу саяхат ұйымдастыруға болады. Бағыттың жалпы ұзындығы 110 шақырым. Ұзақтығы 5-6 күн. Оның 50-55 ... ... ... 55 ... жаяу ... ... ... ежелгі төрттік мұзбасуларының экзорациялық әрекетiнен түзіліп, сыртқы күштердің әсерінен бұзылған Баянауыл мен Көкшетаудағы ескерткіштерге ұқсас ... әсем ... ... жер ... ... ... ... өзенінің аңғарындағы өзіне тән микроклиматы бар жоғарғы және ... ... ... ... ... түркі замандарының тарихи-археологиялық ескерткіштерін, Ұлы Жібек жолының бойындағы ірі саяси-әкімшілік және сауда орталығы болған ежелгі Қойлық қаласымен, жиырмасыншы ғасырдың ... ... ... ... ... қорғанысымен танысуға болады.
Ағынықатты өзенінің жоғарғы ағысындағы эстетикалық тартымдылығымен көзге ... ... ... және ... ... ... туризмді дамытудағы алатын орынын ашып көрсетуге мүмкіндік береді. Жетісу ... ... ... Ағнықатты өзендерінің жоғарғы ағысындағы табиғи ландшафттарын рекреациялық мақсатта игерілу мүмкіндіктерін анықтау бағытында ... ... ... ... ... ... ғасырдың қырқыншы-елуінші жылдарынан бастап Ағнықатты өзенінің жоғарғы ағысындағы тау мұздықтарының қарқынды ... ... ... өзені бастау алатын Жетісу Алатауының солтүстік-шығыс бөлігінің абсолют биіктігіне қарай төмендегі топқа бөледі:
* 700-1600 метрге ... ... ... ... ... ... ... қамтитын орташа биік;
* 3000-4500 метрге дейінгі биіктік аралығын қамтитын биік таулы бөліктерге бөлінеді.
Бірінші төменгі деңгейдегі аласа ... ... ... әсерінен бұзылған Кеттібай-Борлы, Алмалы, Шатырбай сияқты аридті климат жағдайында күшті денудацияланған көлбеулігі 15-200, салыстырмалы биіктік айырмасы 400-500 метр аралығында ауытқитын ... ... ... ... ... мен ... алқаптарда төрттік мұзбасуларының экзорациялық әрекетінен түзіліп, сыртқы күштердің әсерінен өзгеріске ұшыраған экологиялық және ғылыми-танымдық ... ... ... ... (Алмалы тауы), (Шатырбай тауы) сияқты бірегей табиғат ескерткіштері бар.
Жетісу Алатауының биіктік ... ... ... ... ... тау ... ойысы бөліп тұрғандықтан орташа биік тауларға ұласатын бір тұтас ... ... ... ... ... таулы белдеу емдік-шипажайлық және саяжайлық рекреация толық дәрежеде дамыған ... ... ... ... ... ... дельтапланеризм, ат туризмі, тау велосипеді сияқты туризмнің жаңа ... ... ... ... ... биіктік белдеуіне ежелгі төрттік мұзбасуларының абляция аймағында түзілген ысырылу конустары айқын байқалатын денудациялық-тектоникалық жер ... ... ... ... ... таулары жатады [1]. Ежелгі мұздықтардың қозғалу аймағында тар шатқалды ... өзен ... ... ... сияқты циркті ойыстар мен моренналы төбелер түзілген. Жоғарыда аталған көлдер мен Жаманқотыртас сияқты гранитті ... ... ... мен ... ... анық байқалатын стратиграфиялық қималар маңызды геологиялық соқпақтары мен бағыттарды құруға мүмкіндік береді.
Орташа биіктіктегі таулы белдеудің солтүстік беткейінде ... ... метр ... ... ... ... қара қошқыл және таулы шалғынды топырағында, төменгі бөлігінде ... ... ... орта ... ... ... мен биік ... өсімдікті шалғындар таралған.
Сел мен қар көшкіннің қаупі болуына қарамастан Ағынықатты өзені аңғарының ... ... ... ... ... нысандарды салуға қолайлы жағдайлар бар.
Қазіргі кезеңде ғылыми-танымдық, экологиялық туризмді дамытып, шетелден туристерді тарту мақсатында 2000 жылдан бастап Лепсі, Сарқан, ... ... ... ... соқпақтар мен қызмет көрсету нысандарын салу қолға алынған.
Орташа биік таулы бөліктегі ең тартымды туристік нысан ... метр ... ... ... ... ... ...
Ағынықатты өзені аңғарындағы Үшінші биік таулы ... ... және ... ... альпілік жер бедері 3000-3100 метр биіктіктегі күрделілігі әртүрлі асулар басым. Оларға қазіргі мұзбасулар жүріп жатқан ... ... ... ... ең биік жоталар тізбегі жатады. ... тау ... ... жағдайға ие болуына, геотектоникалық құрылысының ерекшелігіне орай Жетісу Алатауы қазіргі мұздықтар сақтаған ірі аудан болып табылады.
Жетісу Алатауының ең биік бөлігі ... ... ... ... бастауында тау туризмін дамытуға мүмкіндік беретін Бесбақан (4622 м) Шумский (4442 м) ... ... Олар әр ... ... біліктілігі бар альпинистер үшін маңызы зор. Таудың бұл ауданындағы ең аласа асу Талды болып табылады (3504 м). Жер ... ... ... ... ... ... ... біліктік жоталардың шыңдары мен жалдарын қазіргі мұздықтардың фирин ... ... ... ... ... ... ... келетіндіктен күмбез тәрізді үшкір шыңдар сирек ... ... және ... мұздықтардың абляция аймағындағы биік таулардан бастау алатын өзендердің арнасын ысырынды моренналардың ... ... қар ... ... ... сияқты циркті көлдер түзілген.
Лепсі, Ағнықатты, Теректі сияқты мұздықтардан қоректенетін өзендердің аңғарларының кей бөлігіне судың бұзушы әрекетінен ... тік ... ... ... тән. ... ... биік таулы алқаптарда ылғал сүйгіш және суыққа төзімді криомезофитті, ... ... ... ... ... ... ... Өсімдіктердің негізгі бөлігін теңге жапырақ, қоңырбас пен альпілік шалғынның әртүрлі шөптесін ... ... ... ... тұратын бұталы формациялар құрайды [2].
Биік таулы белдеу альпинизм, тау туризмі соңғы жылдары ... ... ... айналып келе жатқан тау шаңғысы сноубордты дамытуға ... ... ... ... ... ... ... мол қоры бар. Өкінішке орай, көлік қатынасының қиындығы, рекряциялық инфрақұрылымның жоқтығының салдарынан аталған биік таулы ауданда қарқынды туристік-рекреациялық іс-әрекетпен айналысуға ... ... ... ... ... ... ... отырып, Ағынықатты өзені бастау алатын Жалаңаш тауында альпинизм мен тау шаңғысының базасы құрылса жыл бойы ... ... ... ... туристік бағыт пайда болар еді.
Жетісу Алатауының саяжайлық рекреацияны дамытуға қолайлы тау бөктерінен бастап құз жартасты биік ... ... ... жер ... алуан түрлі пішінімен қатар қалың орман алқаптарының, таза сулы өзен-көлдердің, мұздықтар мен ... ... ... ... адамдардың басым көпшілігінің жаппай демалып, денсаулықтарын қалпына келтіру мақсатындағы дәстүрлі рекреациялық ... ... ... қолайлы аудандардың бірі болып табылады [3]. Жинақталған деректерге талдау жасай отырып Ағнықатты өзені аңғарының аласа, орташа және биік ... ... ... ... ... түрлерін анықтап кесте құрдық (1-кесте).
Кесте 1 Ағнықатты өзені орналасқан Жетісу Алатауының жер ... ... мен әр ... ... ... ... ... түрлері [11].
Биік зоналардың
аты ... ... ... ... көлбеулігі
Биіктік айырмасы
с метр есебімен
Рекреациялық
іс-екеттің ... ... ... ... ... м
28-300
700-
1000
альпиниз және тау туризмі
альпиизм және тау туризмі: күрделілігі орташа (3а-4б) және ... ... ... ... ғылыми-танымдық және
тау туризмі, тау шаңғысы, хеллски
биік таулы-
тасты
3000
3300
25-
270
600-
900
орташа биік таулы шалғындар
2400
3000 ... ... ... тау ... тау шаңғысы, сноуборт, жартасқа өрмелеу т.б. Серуендік-сауықтыру: қысқа мерзімді сауықтыру серуені, бір күндік жорықтар, шипажайда ... ... ... ... ... сауықтыру серуені
емдік-сауықтыру: шипажайлық емделу, емдік серуендер, климаттық
терапия, күн және ауа ... ... ... және жазықта шаңғы тебу, шанамен еркін сырғанау, емдік шомылу, тау вело-сипеді, атпен ... ... ... ... ... демалу, бағбандық,
Мәдени-танымдық: (барлық зоналар үшін) саяхаттар, экотуризм, өнер фестивальдары, спорттық жарыстар
1.2 ... ... ... ... ... ... ... мен демалысты дамытудағы ... орны ... көлі ... Ағынықатты өзені аңғарының климат жағдайларын рекреациялық мақсатта бағалаудың маңызды міндеттерінің бірі-басқа табиғи факторлармен қатар кең ... ... ... ... мүмкіндік беретін тартымды аудандарды анықтау болып табылады. Батысында Ағнықатты өзені бастау алатын Жетісу Алатауының солтүстік бөлігінің климат жағдайлары маусымдық ... ... ... мен ... ... ... ... Мұнда жер бедеріне, тау беткейілерінің жатыс бағытына байланысты қыста ... ... 50 - 200 см ... ауытқиды. Тұрақты қар жамылғысы 90-120 күн сақталады. Бұл орташа және биік таулы белдеулерде тау ... ... ... ... ... да ... түрлерін дамытуға қолайлы жағдай тудырады. Жоғарыда ... ... өңір ... ... және биік ... ... ... қамтуы туризм мен демалысты дамытуға қолайлы әсер ететін фактор болып табылады. ... және ... биік ... белдеудің ашық қалыпты жылы, жартылай ылғалды ауа райы ... күн және ауа ... ... рекреациялық іс-әрекеттердің көптеген түрлерін дамытуға қолайлы. Осы белдеулерде қолайлы жылы маусымның ұзақтығы 3-5 айға ... Ал ауа райы ашық ... ... 60% ... ... туризммен демалысқа қолайлылығын 1-суреттегі деректер дәлелдейді.
Жиналған материалдарға жасалған талдаулар зерттелетін өңірде әсіресе жазда күннің түсу ұзақтығы біршама жоғары ... ... Бұл ... ... ... ... ... бір қатар мәселелерін шеше отырып, туризмді дамытуға мүмкіндік береді.
Жылы ауа массаларының енуінен циклон ... ... ... ... ауа райы қалыптасады. Қаңтардың орташа температурасы -7°-10°С аралығында ауытқиды. Лепсі сияқты тұйық тау ... ... ... ... ауа райы ... ауаның қарқынды суынуына байланысты қаңтардың орташа температурасы -19°С болады.
Таулы белдеудің етегінде орташа айлық температура 800 метр ... -10°С және оның ... 75%-ті ... ... Алатауының солтүстік-шығыс бөлігінің тау аралық аңғарларында қысы қатаң жекелеген жылдары орташа айлық температура -14°-24°С-ге дейін немесе көп ... ... ... ... ... болады. Аймақтың басым бөлігінде 0°С төменгі температуралы теріс радиациялық ... 5 айға ... ... суық ауа ... ене ... ... беткейлерде 3 айға созылады.
Сәуір айының бірінші он күнінде тәуліктік орташа температура +5°С-ге артады. Құрлық бетінің қатты жылынуынан ... ... мен ... ... әсерінен жылы шуақты күндердің көп жылдық орташа ... ... ... ... [4].
Аласа таулы алқаптарда жаз мамырдың орта шенінде, 1500 метр биікте маусымның ... ... ... ... температурасы 20°, 22°С. Таудың жоғарғы бөлігінде қоңырсалқын, етегінде жылы болады. Шілденің температурасы тамыздан 1°С жоғары ... ... биік ... ... ол ... ... тең. ... күндізгі орташа температура 22°, 24°, 26°С аралығында ауытқиды. 800 метр биіктіктегі орташа айлық температураның 20°, 25°С ... ... ... жылу ... ... ... Жаздың ыстық күнінде температураның төмендеуі 1500 метр биіктікке дейін байқалмайды. Тамыздың соңы мен ... ... күз ... ... орташа айлық температурасы сәуір айынан 1,5-2,5°С төмен.
Көктемде атмосфералық фронттардың жақсы байқалуына байланысты бұлтты жауын-шашынды ауа райы ... ... ... ... ... солтүстік беткейінде жауын-шашынның басым бөлігі сәуір-мамыр айларында көбінесе жауын түрінде жауады. ... суық ... ... ... ... ... тау ... қар жаууы ықтимал. Бұл жағдайды кең көлемді рекреациялық шараларды жоспарлау барысында ескеру ... 1 ... ... ... ... [9]
Көктемдегі атмосфералық циркуляцияның басты ерекшеліктерінің бірі - әр түрлі ауа массаларындағы ... ... ... ... ... ... ... 3200-4000 метр биіктікте қалыпты немесе қатты аязды ауа райы басым болады. Жылдың бұл мезгілінде тек биік таулы белдеулерінде ғана ... ... ауа райы ... ... мен күзде ауаның салыстырмалы ылғалдылығы біршама жоғары. Жазда жергілікті ауа райын қалыптастыруда ... ... ... және ... ... ... жылы ауа массалары әсер етеді. Олардың қайталануы 50-60% құрайтындықтан циклон ... ... ауа ... ... суық ... ... жылдам өзгеруін тудырмайды. Жазда температураның тәулік аралық ауытқуының аз болуы аумақты рекреациялық тұрғыда игерудің маңызын арттырады.
Қолайлы кезеңдегі ... ... 40-60% ... ауытқиды. Күн сәулесінің түсуінің орташа ұзақтығы желтоқсанда 100 сағаттан, шілдеде 300 сағатқа ... ... ... жылы ... әр түрлі туристік-рекреациялық іс-әрекеттерді жүргізуге климатының қолайлы екенін көрсетеді.
Қыста тау бөктерлерінде қардың ... жұқа ... ... ... айларында 20-25 сантиметрден аспауы, жылынудың жиі байқалуы, қарды пайдаланудың негізіндегі әр түрлі рекреациялық іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... ... ... түрлерін жүргізуге орташа биік таулы белдеу өте қолайлы.
Қыста орта ... ... ... ... және ... ... мөлшері артып, көбінесе бұлтты ауа-райы қалыптасады. Аймақ құрлықтың ішкі бөлігінде орналасуына байланысты, қыстағы ... ... ... бұлтты жауын-шашынды күндер ашық күндермен жиі ауысады. Орташа биік таулы белдеудегі қардың қалыңдығы 50-60 сантиметрден артық болуы қысқы рекреацияның беткейлік ... ... ... -15-20°С аралығындағы ауа температурасы, 30 сантиметрден асатын қардың қалыңдығы мен 5 м/с аспайтын желдің жылдамдығы демалыс пен туризмнің ... ... ... ... деп ...
Биік таулы белдеулердегі ауа температурасының біршама төмен болуымен ерекшеленуіне байланысты жаздың өзінде қолайлығы эпизодты сипат алады. ... ... ... ... ... ... ... біршама артады. Әсіресе ашық аңғарлар мен тау беткейлерінің иіндері мен асуларда желдің күші жоғары ... Ашық ... ... ... инсоляцияның жоғарлығы сияқты климат ресурстары биік таулы белдеудің рекреациялық маңызын арттырады [4; 5].
Туристік-рекреациялық іс-әрекеттерді жүзеге асыруға ... ... әр ... ауа райының таралуына жүргізілген зерттеулер нәтижелері орташа биіктіктегі таулы белдеулерде салқын және қолайлы ауа райының көбі жазғы кезеңде байқалып, көктем мен ... оның ... ... ... ... ... климат түзуші факторларына жасалған талдаулар қысқы және жазғы кезеңдерде климат жағдайлары қолайсыз болғандықтан, гляциальды-нивальды белдеуде ... тау ... ... ... ... ... ... дамытуға болады.
2 АҒНЫҚАТТЫ ӨЗЕНІНІҢ ЖОҒАРҒЫ АҒЫСЫНДАҒЫ ЖАСЫЛКӨЛ КӨЛІНІҢ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ ... ... ... су ... ... ... ...
Аумақтың рекреациялық мақсатқа пайдаланудың тиімділігін бағалауда Жетісу ... су ... ... зор роль атқарады. Табиғат байлықтарының қоры болып, оның саны мен сапасы демалыстың белгілі бір түрлерінің сұранысын өтеуге мүмкіндік берген ... ... ... жеке ... ... қалыпты қызмет істеп дами алады. Жетісу Алатауының солтүстік бөлігінде алуан түрлі су нысандарының болуы және оларды рекреациялық мақсатта пайдалану ... ... ... ... мәселелер туындайды.
Су нысандарының құндылығы мен рекреациялық мақсатқа қолдануға қолайлығын анықтайтын маңызды факторлардың бірі -оның қандай да бір табиғи-климаттық биіктік ... ... ... табылады. Белгілі бір су нысандарының географиялық орны мен табиғи климаттық жағдайының ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... алып, қолайлы уақытты анықтауға мүмкіндік береді. Жазықтарындағы су қоймаларында суда ... су асты ... ... ... қайықпен жүзу, балық аулау сияқты көптеген рекреациялық іс-әрекеттермен айналасуға болады. Негізгі су нысандарының бірі болып табылатын тау өзендері мұздықтар мен ... қар ... ... қоректенуіне байланысты температураның төмендігі, ағынның қаттылығы, арнасының шоңғалды болып келуіне байланысты жазықтармен салыстырғанда рекреациялық ... ... ... ... ... ... ... Алатауынан бастау алатын өзен торларының жиілігі, өзіне тән гидрологиялық режимінің болуы, ... ... көп ... рекреациялық іс-әрекеттерді дамытуда да орасан зор роль атқарады.
Тау туризмін дамытуға мүмкіндік беретін биік таулы бөгелмелі көлдердің қатарына Лепсінің сол жақ ... ... ... ... ағысында орналасқан үлкен және кіші жасылкөлді жатқызуға ... ... ... ... аласа таулы бөлігі өзінің ерекше көліктілігімен көзге түседі. Геологиялық әдебиеттердеі жазба дерек көздеріне сүйенсек 1000-1100 метр биіктіктегі Екіаша, ойысы мен ... ... ... ... мұзбасуының абляция аймағында түзілген соңғы моренналық төбелер мен сел әрекетінен түзілген қой тастар бар. Олар мектеп оқушылары үшін - - - - - - - - - - - - - ... ... ... және тау туризмдерін дамытуға мүмкіндік беретін маңызды ... ... ... ... деңгейінен биіктіктің біртіндеп артуына байланысты Ағнықатты өзені аңғарын үш белдеуге бөліп қарастыруға болады [6].
Аласа таулы белдеу ... ... метр ... дейінгі бөлік қамтиды. Ағнықатты өзені ағатын сайдың ... мен ... ... Сарыбелтауларының беткейлердің көлбеулігі 15-25º аралығында ауытқиды. Аңғардың ... ... ... ... ... ... Тау жоталарының бағытына сәйкес жылу мен ылғалдың тарауына батыс пен солтүстік-батыстан енетін ауа массалары әсер етеді. Қыста инверсия құбылысы ... ... ... ... 3-5ºС ... ... Суық ... ауа массалары енгенде -15-20ºС дейін төмендейді. Жауын-шашынның жылдық орташа ... ... 500, ... ... 600 мм ... ... ... Тұрақты қар жамылғысы қазанның соңы мен қарашаның ортасында ... ... соңы мен ... ... он ... ... 160-170 күн сақталады. Ылғалды жылдары 48-60 сантиметрден аса құрғақшылық жылдары 30-40 сантиметрден аспайды [7].
Шаңғы, шанамен еркін сырғанау сияқты қысқы ... ... ... ... ... шатқалының беткейлерінде қар 5 айға дейін сақталады. Шаңғымен серуендеуге қажетті қардың қалыңдығы желтоқсанның үшінші он ... ... Қар ... ... ... ... 30 ... қардың қалыңдығы наурыздың бірінші он күндігінен бастап бұзыла бастайды [8].
Теріс және оң ... ... ... ... ... басым бөлігі сәуір мен маусымның аралығында түседі. Жер бетінің қатты қызуына байланысты шілденің екінші жартысы мен қыркүйектің ... он ... ашық ... ауа райы ...
Ашық қоңыржай жылы жаз Ағнықатты өзені аңғарының ... ... ... ... ... ... сипаттағы демалысты, емдік-сауықтыру бағытындағы туризмді дамытуға қолайлы кезең болып табылады.
Ағнықатты өзенінің Лепсіге құяр сағасындағы малтатасты-сазды жыныстардағы алювиальды-проалювиальды ... ... және қара ... шалғынды-дала, бұталы-шалғынды өсімдіктер өсетін 1000-1400 метрге дейінгі белесті-жалды аласа таулы бөлігі бұқаралық сипаттағы ... ... мен ... жыл бойы ... ең ... ... ... табылады.
1400-1600 метр биіктік арасындағы Ағнықатты шатқалының табаны мен тау жоталарының теріскей беткейлеріндегі әктаста-алевромитті және құмтасты-қиыршық тасты ... ... ... ... және қара ... алмаағашты- мойылды- көктеректі тоғайлар мен бұталы шалғынды белесті-жалды белдеуде ... Өзен ... ... ... тоғайлар мен бұталы-шалғындардың хош иісті озонға бай мөлдір таза ... ... ... ... ... әсер ... псикофизикалық жағдайын қалпына келтіруге мүмкіндік бертін ең қолайлы аудан болып табылады. ... таза ... ... күн және ауа ваннасын қабылдау, сауықтыру шомылу, тау шаңғысы, тау ... ... ... ... ... мен ... ... сипаттағы түрлерін жыл бойы дамытуға болады
Жауын-шашынның азайып, температураның артуына байланысты туризмнің жоғарыда аталған түрлерін ... ең ... ... ... ... ... ... табылады. өйткені бұл мезгіл тәуліктік орташа температура 20ºС дейін көтеріліп, бірнеше ... ... ... ... ... ... метр биіктік аралығын қамтитын Ағнықатты шатқалының орташа биіктіктегі таулы бөлігі биіктік айырмасы 800-1000 метрге жететін терең ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы жауын-шашынның мол түсуіне байланысты Ағнықатты, Теректі, Лепсі сияқты тау өзендерінің суының бұзушы әрекетінен түзілген жер бедерінің алуан түрлі эрозиялықпішіндері ... ... ... ... әрекеттермен қатар неоген төрттік дәуірлеріндегі неотектоникалық қозғалыстардың әсерінен жүрген көтерілулер нәтижесінде ... ... ... ... ... ... қайталанбас табиғи мүсін болып табылатын алып жартастар тау беткейлерінің келбетіне көрік беріп тұруында. Орташа биік таулы белдеулердегі беткейлердің ... ... 30º ... [9]. ... метр биіктік аралығындағы қаңтардың орташа температурасы -10º болса шілденің орташа температурасы +10º ... ... ... бөлігі сәуір, маусым айларында түседі. Оның мөлшері 6000-10000 мм., шамасында. Жауын-шашынды мен ... ... көп ... байлынасты шілде, тамыз айларындағы туризм мен демалысты ... ... ... орта ... таулы белдеуде 34% құрайды. Орташа биіктіктегі таулы белдеуде ашық күндердің санының артуына байланысты жартасқа өрмелеу, альпенизм, сноуборд, тау велосипеді ... ... ... ... күн және ауа ... ... ... теру сияқты туризм мен демалыстың жеке түрлерін дамытуға ең ... ... ... ... ... мен ... айы ең қолайлы болып табылады.
Бұл кезеңде 2000-2600 метр биіктік аралығының өзінде күндіз температура +20-25ºС болса, түнде 5-6ºС төмен ... ... ... ... тұратын жалды-жонды болып келетін орта биіктіктегі таулы белдеудегі шатқалдың табанымен тау ... ... ... және ... ... топырақтарында аққайынды-көктеректі-шетенді жалпақ жапырақты және май қарағайлы-шыршалы ормандармен астық тұқымдас әр түрлі шөптесін өсімдікті шалғындар ... ... ... ... ... бөлінетін эфир майларының хош иісінен озонға бай салқын таза ауасы адамның физикалық күш ... ... ... ... ... әсер ... ... өзенінің орташа биіктіктегі таулы белдеуінде орманшылар мен омарташылардың үйлерінің болуы қар көшкіні мен сел қауіпіне қарамастан тау ... ... ... ... орын ... ... ... кезеңде Ағнықатты шатқалында тау туризмін дамытуға Талдықорған қаласындағы оқушылар шығармашылығы үйіндегі туристік клубы зор үлес ... ... ... ... метр ... биік ... бөлігі нің теңіз деңгейінен биікте орналасуына байланысты эрозиялық-денудациялық және тік беткейлі альпілік жер бедері басым. ... мол ... ... ... ... ірі ... ... байланысты екінші және үшінші дәрежелі альпенизмді, ғылыми-танымдық туризді дамытуға мүмкіндік береді жер бедерінің ерекшелігі мен жол ... ... ... ... ... метр ... ежелгі пенепленденген құмтасты, кварцитті, гранитті жыныстардағы биік таулы шалғынды топырақтарда теңге жапырақты-әр түрлі шөптесін өсімдікті-аршалы субальпілік шалғындар тараған. оны 2900-3550 метр ... ... ... ... ... ... астық тұтымдас әр түрлі шөптесін өсімдіктерден тұратын альпілік шалғындар белдеуі ... ... ауа ... ... ... орта ... ... белдуге қарағанда желдің жылдамдығы артады. Ауаның салыстырмалы ... ашық ... ... ... ... жоғарлығы сияқты рекреациялық ресурстардың жетклікті болуы туризм мен демалысты дамытуға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... мен тау туризмін, тау шаңғысы хелликсиді ,ғылыми-танымдық туризмді дамытуға ең қолайлы ауданның бірі Ағнықатты, Теректі өзендерінің суайрығында Щукин, Сәтбаев, ... ... ... ... ... тау ... ... жерінің төбесі текшелі болып келуі мен ерекшеленетін жер бедері мен жауын-шашынның мол түсуі (1600 мм) тау ... ... ... ... ... ашық ... күндердің көп болуына байланысты тау мұздықтарында альпенизм мен ғылыми-танымдық туризмді ... ең ... ... ... екінші жартысы мен тамыздың соңына дейінгі аралық болып табылады. Жылдың бұл ... ... метр ... ... - ... ... өзінде күндізгі температура +22 ...+24ºС жетсе, түнде +4 ...+6ºС төмен түспейді. Қаратау, ... ... ... , ... ... ... жері жоғарғы палеозойдың тілімделген гранитойдтарынан тұратын төбесі текшелі таулы алқап болып табылады. ... 12-15º ... ... аңғарлық, аспалы және қалқан тәрізді мұздықтар тараған. Орта биіктіктегі таулы белдеуден ... ... , ... ... ... бастауында қазіргі мұзбасулардың әсерінен түзілген жер бедерінің экзорациялық-денудациялық пішіндері ысырынды моренналы төбелер мен циркті көлдердің, кар ... ... ... ... ... жер бедерінің дефляциялық-корразиялық пішіндерінің кең тарауы эстетикалық тартымдылығын арттырады [12].
2.2 Ағнықатты өзенінің жоғарғы ағысындағы Жасылкөл көлдерін оқып ... ... көп ... ... ... қазіргі мұзбасулар жүріп жатқан ең ірі ауданның бірі саналатын бірегей тектоникалық-морфоқұрылым болып табылатын Ағнықатты, Лепсі, Басқан ... ... ... таулы алқаптың гипсометриялық және гляциологиялық ресурстарын тиімді пайдалану қажет. Жоңғар Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғат бағы аумағындағы Жасылкөл көлін ... ... және ... тау ... дамыту мақсатында пайдалану үшін Сарқан ауданындағы Тополевка және Алакөл ауданындағы Лепсі ауылында заман ... сай тау ... ... ... ... және ... ... бағытында жаяу жорық ұйымдастыратын бағыт құру қажет. Жасылкөл Тополевка ауылынан 25, ... ... 22 ... ... ... ... ... туристік мақсатта пайдалануға бірқатар кедергі бар. Олар:
* Қазақстан Республикасының ірі ... ... ұзақ ... бойы ... кеулін шектеген шекара режимі;
* аймақтың туристік-рекреациялық мүмкіндігі туралы ақпараттың аздығы;
* орташа биік және биік таулы белдеуде ... мен ... ... болмауы;
* жол қатынасының нашарлығы.
Біз туристік жорықты Талдықорғаннан Сарқан ... ... ... заставна дейін автокөлікпен барып одан ары Теркті-Ағнықатты-Төменгі Жасылкөл-Жоғарғы жасылкөл ... жаяу ... ... Жаяу ... ... ... ... 65 шақырым, ұзақтығы 6 күн болады. Бірінші күні ... ... оң жақ ... ... солтүстік батыстан оңтүстік-шығысқа бағытталып 12 шақырым қашықтықтағы Жалаңаш тауының беткейіне түнейді. Туристр Жаманқотыртас тауының солтүстік беткейіндегі гранитті алқаптарда ... ... ... ... ... бірегей табиғат ескерткіштердімен, шыршалы биік тпауды орман алқаптарымен, теңге жапырақты әр түрлі шөптесін өсімдікті аршалы субальпілік шалғын мен таныса ... ... күні ... ... ... көтеріліп 6,5 шақырым қашықтықта орналасқан Төменгі жасылкөл көлінде болып Ағынықатты өзені аңғарының шыршалы әртүрлі шөптесін өсімлікті ... ... ... ... ... гранитті алқабының шығыс бөлігінде теңіз деңгейінен 2260-2600 метр биіктік аралығында орналасқан. Суды бөгеп тұрған ... ... ... ... ... ... 110-120 ... Жоғарғы Жасылкөлде 120-140млн.м³. Ысырынды моренналы жыныстардың механикалық құрамы біркелкі емес. 20-25% диаметрі 2-5 ... ... ірі ... 75-80% ұсақ ... ... ... ... құрайды. Судың жалпы қоры Төменгі Жасылкөлде 35 млн.м³, Жоғарғы ... 44 ... ... 8 ... ... жететін сейсмикалық қауіпті аймақта орналасқандықтан жерсілкінудің немесе басқа факторлардың әсерінен көл суының деңгейі 3-4 ... ... ... зор апат ... сел ... тууы ... [14].
Үшінші күні Төменгі Жасылкөлдің оңтүстігінде 8 шақырым қашықтықтағы теңіз ... 2600 метр ... ... ... ... ... ... түзілу жолдарымен жүреді. Ұзындығы 650 метр, ені 220м болатынын, алапат жер сіркіну ... тау ... ... ... өзен ... ... ... түзілген. Көл биіктігі 20-30 метрге жететін ысырынды жыныстардан тұратын моренналы төбе бөгеп тұр. Бағытты бойлай қозғалу барысында бірінші, екінші күнгі ... ... тау ... мен ... жаңа ... ... ... эстетикалық тартымдылығы мен көзге түсетін алып баспалдақ тәрізді моренналы ысырынды жыныстан тұратын төбелер мен текшелердің, циркті көлдер мен кар аңғарларының ... ... ... ... экзорациялық әрекетінен түзілетін жер бедерінің морфомүсіндік пішіндерімен танысады.
Аса тартымдылығымен ерекшеленетін тау мұздықтары мен мореналы көлдер, биік таулы ... ... ... ... арттырады. Жасылкөл көлінде туризмді дамытуға жер бедерінің төмендегі көрсеткіштері әсер ... жер ... ... ... ... бірегей пішіндерінің кең таралуы мен аумақтық табиғат кешендерімен үйлесуі;
* биік ... ... ... ... ... мен денсаулығына тигізтін қолайлы әсері;
* тау беткейлері келбетінің экологиялық сипатының тартымдылығы;
* жауын-шашынның мол түсуіне орай тау беткейлерінде қардың қалың түсуіне ... су ... ... ... ... ... шөлейтті дала зонасынан нивальды-гляциальды белдеуге дейінгі барлық табиғат кешендерінің алмасуы;
* тау аңғарларының теңіз деңгейінен ... ... ... ... ... ... ... өзенінің жоғарғы ағысына дейін автокөлікпен баруға мүмкіндік болатын көліктік қол жеткізу мүмкіндігінің жоғарылығы;
* тау ... ... ... ... ... ... қолайлылығы;
* халықтың тығыз жергілікті жерденуы мен облыс орталығына ... ... орай ... сипаттағы оқу-танымдық спорттық экологиялық және тау туризмдерін ... ... ... ... ... ... біртіндеп артуына байланысты ландшафттық және гидроклиматтық тұрғыдан туристік саяхат ұйымдастыруға ... ... ... аумағын үш белдеуге бөліп қарастыруға болады.
Аласа таулы белдеу шатқалдың 1000-1600 метр биіктікке дейінгі бөлігің қамтиды. Тау ... ... 15-25º ... ... ... ... ... оңтүстік-шығысқа қарай біртіндеп биіктейді. Тау жоталарының бағытына ... жылу мен ... ... ... пен солтүстік-батыстан және солтүстіктен енетін ауа массалары әсер етеді. Қыста инверсия құбылысы байқалатындықтан қаңтардың орташа температурасы 3-5ºС төмен ... ... ... ... 48-60 ... аса, құрғақшылық жылдары 30-40 сантиметрден аспайды.
Шаңғы, шанамен еркін ... ... ... ... ... дамытуға қолайлы. Шаңғымен серуендеуге қажетті қардың қалыңдығы желтоқсанның үшінші онкүндігінде қалыптасады. Қар кескіндеу жұмыстарының деректеріне қарағанда 30 ... ... ... ... ... ... бастап бұзыла бастайды [15]. Теріс және оң радиациялық баланстардың алмасуына байланысты жауын-шашынның басым бөлігі сәуір мен маусымның аралығында түседі. Жер ... ... ... орай ... ... мен ... ... он күндігінде бұлтсыз ашық жауын-шашынсыз ауа райы қалыптасады.
Ашық қоңыржай жылы жаз Жасылкөл көлдері орналасқан ... ... ... ... ... ... ... таулы бөлігінде сауықтыру серуенін, жаппай бұқаралық сипаттағы демалысты, емдік-сауықтыру бағытындағы ... ... ... ... болып табылады.
Өзен аңғарындағы алмаағашты-көктеректі-мойылды тоғайлар мен бұталы-шалғындардың хош иісті озонға бай мөлдір таза ... ... ... ... жағымды әсер етіп, психофизикалық жағдайын қалпына келтіруге мүмкіндік беретін ең қолайлы ... ... ... ... таза ауада серуендеу, күн және ауа ваннасын қабылдау, сауықтыру ... тау ... тау ... атпен серуендеу сияқты туризм мен демалыстың бұқаралық сипаттағы ... жыл бойы ... ... Жауын-шашынның азайып, температураның артуына байланысты туризмнің жоғарыда аталған түрлерін дамытуға ең қолайлы мезгіл шілде-тамыз айлары болып табылады. ... бұл ... ... ... ... 20º С дейін көтерілетіндіктен, бірнеше күндік турларды ұйымдастыруға ... ... . ... ... тау ... ... демалудың бұқаралық сипат алуы аймақтың табиғат кешендеріне антропогендік әсерді күшейту ... ... ... ... мақсатта пайдаланып туризм мен демалысты ұйымдастырудың ғылыми, әлеуметтік, мінез-құлықтық, құқықтық басқа да ... одан ары ... ... ... көз ...
Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың 2014 жылғы халыққа Жолдауына сәйкес табиғат қорғау мәселелерін ескеріп, шаруашылық әрекеттерінің басқа саласымен үйлестіре отырып туризм кластерін ... ... үшін ... ... ... ... ауданының талы алқапьарының табиғат байлықтарын тиімді пайдаланып, демалыс пен экологиялық, ғылыми-танымдық және белсенді тау ... ... ... ... дамытумен қатар халықты жұмыспен қамтуда да маңызы зор екенін анықтадық.
Зерттеу нәтижелерінде жинақталған ... ... ... ... ... орналасқан Ағынықатты, Теректі өзенлерінің орта және жоғарғы ағысында тау туризмін дамытуға табиғи рекреациялыөқ ресурстарын тиімді пайдалану ... ... ... ... мәселені шешу үшін Теректі өзенінің аңғарында болашақта еуропалық стандартқа сай туризмнің қысқы түрлерін дамытуға мүмкіндік беретін тау шаңғысының базасын салып, ... мен ... ... ... ... ... ... келтіріп, туристік соқпақтар мен бағыттар құру, шекара аймағына туристерді енгізуді жеңілдету мәселелерін шешу қажет. ... ... шешу үшін ... ... ... ... байлықтарын пайдаланар алдында оларға жан-жақты баға беріп, рекреациялық іс-әрекетті ғылыми тұрғыдан аумақтық ұйымдастыру мәселелеріне мән беру қажет деген қорытындыға ... ... күні ... ... ... ... тауының табиғи ландшафтсымен танысып бесінші күні Шатырбай тауы арқылы Черкасск қорғанысы мұражайына келіп, ХХ ғасырдың басындағы азамат соғысы тарихымен ... күні ... ... өзенінен 7-8 шақырым қашықтықтағы республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... қорғанысы меморялдық мұражайымен танысады. Ғылыми-Танымдық туризмді дамытуда ерекше орын алатын республикаға танымал мұражайлардың бірі. Саяхат барысында шетелдік және ... ... ... ... жылы қорғаныс кеңесінің штабы болған ғимаратта пенондағы ондағы мыңнан ... ... ... ... уезі ... ... соғысы жылдарындағы атаман Анненковтың ақ гвардияшыларына қарсы күресінмен танысыа алады. Саяхат барысында туристер ХХ ғасырдың ... ... ... ... жазба деректермен, қорғаныс шептерімен таныса алады.
Ежелгі Қойлық (Қялық) қаласы мен тарихи-архелогиялық ескерткіштердің мол қоры ... ... ... ... ... мен тау алды ... туризмнің ірі орталығына айналдыруға мүмкіндік беретін бірнеше қолайлы жағдайлар бар.Олар:
* ... ... ... ... және ... ... еліміздің оңтүстік-шығысындағы дәліз қызметін атқаратын халық аралық маңызы бар Алматы - ... және ... - ... тас ... жақын орналасуы;
* Қытаймен тікелей мәдени, сауда-экономикалық байланыстарды жүзеге асыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... және ... туристерді көптеп тартуға мұмкіндік беретін табиғи және тарихи-мәдени ескерткіштердің халықаралық маңызы бар Алматы-Өскемен тас жолына ... ... ... ... ... мол қоры ... аумақтағы Лерсі, Басқан, Сарқан өзендерінің аңғарларында халықтың жиі қоныстануы;
* облыс әкімшілігінің туризм бөлімінің ғылыми-танымдық, ... ... ... баса ... аударуы.
Ежелгі Қойлық (Қялық) қаласы мен тарихи-архелогиялық ескерткіштердің мол қоры шоғырланған Жетісу Алатауының бөктері мен тау алды ... ... ірі ... ... ... шешуді тежейтін бірнеше факторлар бар.Олар:
* тарихи-мәдени ескерткіштерге баратын жол қатынасының нашар ... ... ... қатынас жолдарына жақын орналасқанымен олардың қазіргі жағдайы отандық және ... ... ... ... ... ... ... бағыттар мен соқпақтардың болмауы;
* тарихи-мәдени мұралар сақталған орындар жөнінде ақпараттық деректердің аздығы;
* ғылыми-танымдық және ... ... ... жарнамалар мен арнайы телебағдарламалардың нашар жүргізілуі;
* ... ... ... ... археологиялық ескерткіштер орналасқан ауылдық елдімекендер мен аудан орталықтарында туризм мен демалысты дамытуға мүмкіндік беретін инфрақұрылымдардың қалыптаспауы (қонақ үй, қоғамдық тамақтандыру мен ойын ... ... жол ... ... ... ... ... қаласының орнындағы археологиялық ескерткіштерді қайта қалпына келтіріп, ашық аспан астындағы тарихи-этнографиялық қорықтар ашу ісіне қаржының бөлінбеуі [16].
Мінәжаттық және ... ... ... ... беретiн тарихи археологиялық ескерткiштердiң үшiншi тобына Балқаш-Алакөл алабына жататын Көксу - Қаратал, Басқан, Лепсi, ... ... орта ... ... пен мал ... ... ... мүмкiндiк беретiн құнарлы жазиралы жазықтар мен аласа таулы алқаптардағы ерте орта ғасырларда гүлденген сауда ғана ... ... ... ... ... ... Екi оғыз (қос ... Көлтұма сияқты қалалар мен Ұлы Жiбек жолының шығыс тармағының бойында орналасқан төрткүлдер болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмысымда қолда бар ... ... мен ... ... ... ... Алатауының солтүстік бөлігі Ағнықатты өзені аңғарындағы Жасылкөл көлдерінде ғылыми-танымдық, экологиялық жәре белсенді тау туризмін дамытуға ең ... ... ... ... ұзақ ... даму ... басым бағыттарының бірі туризм мен демалысты дамытып, шаруашылықтың маңызды салаларының бірі ретінде қалыптастыру үшін ... ... мен оның ... ... тиімді пайдалану мәселелерін шешу қажет екеніне айқындадық.
Қазіргі кезеңде тау баурайларында қарқынды ... ... ... алу ... табиғат кешендеріне антропогендік әсерді күшейту үрдісінің байқалуы табиғатты рекреациялық мақсатта пайдаланып ... мен ... ... ... ... мінез-құлықтық, құқықтық басқа да аспектілерін одан ары зерттеуді қажет ететініне көз жеткіздік. ... ... 2014 ... ... ... сәйкес табиғат қорғау мәселелерін ескеріп, шаруашылық әрекеттерінің басқа саласымен үйлестіре отырып туризм кластерін жүзеге асыру үшін халық тығыз қоныстанған Сарқан ... ... ... ... ... табиғат байлықтарын тиімді пайдаланып, демалыс пен спорттың таулы-рекреациялық түрлерін дамыту Алматы облысының ... ... мен ... ... ... ... да маңызы зор екенін анықтадық.
Аталған мәселерді шешу үшін ... ... ... ... ... ... алдында оларға жан-жақты баға беріп, рекреациялық іс-әрекетті ғылыми тұрғыдан аумақтық ... ... мән беру ... ... ... келдік.Сонымен қатар Ағнықатты өзенімен оның бастауындағы мұздықтар мен ... ... ... тау ... ... ... үшін ... мен Қасқабұлақ арасын байланыстыратын автомобиль жолын қалпына келтіріп, туристер күндіз демалатын, түнде қонатын орындар даярлап арнайы соқпақтармен ... құру ... шешу ... ... анықтадық. Жоғарыда аталған туристік нысандарды салып, туристік инфрақұрылымдарды қалыптастыру тау шаңғысы хелликси, сноуборд сияқты рекреацияның қысқы түрлерін дамытуға жол аша ... ... және ... ... тартуға мүмкіндік беретініне көз жеткіздік.
Курстық жұмысты қорыта келе Талдықорған - Текелі өнеркәсіпті ауданына жақын орналасқан Ағнықатты ... ... мен ... ... ... өркендетуге отандық және шетелдік туристрді тартуға мүмкіндік беретін инфрақұрылымдардың қалыптаспауы кедергі жасайтынын ... ... ... ... рекреациялық ресурстарын игерудің маңызын ескере отырып төменде көрсетілген мәселелерді шешу ...
- ... ... ... ғылыми зерттеу экспедицияларын ұйымдастыруды;
- аймақтың табиғат ресурстарын ... ... ... бағалауды;
- туристік-альпенистік нысандар туралы материалдар жинап анықтама құрал ... ... ... рекреациялық игерудің оңтайлы жолдарын айқындауды;
- облыс әкімінің басшалағымен географтар, ... ... мен әр ... бағыттағы маман туристер бірлесе отырып Ағнықатты шатқалын туристік-рекреациялық мақсатта игерудің кешенді бағдарламасын жасап, табиғи рекреациялық ресурстарын бағалау ісін ... ... тау ... ... ... үшін ... мен Қасқабұлақ арасын байланыстыратын автомобиль жолын қалпына келтіріп, туристер ... ... ... ... ... даярлап арнайы соқпақтармен бағыттар құру мәселелерін шешуді ұсынамыз. ... ... ... ... ... Республики Казахстан/Под.Ред. Жаналиевой.-Алматы: Қазақ ... 1998, с. 210-230 .
* ... ... А.Ю.Абулханова. Методические особенности рекреационной оценки горных территорий // ... ... ... и ... ... значимости Шелковго пути: сб.- Шимкент,.
* В.М.Чупахин. Высотныее ... гор ... ... и ... Азии . ... ... 1974
* -33832807683500Пузырева. Климатическая районирования Южного Казахстана. - АлмаАта: Наука, 1975, с. 174-180. Н.А.Гвоздецкий. ... ... ... ... ... стран. Алма-Ата: Наука, 1975, с. 55- 63.
* Л.П.Чубков, ... ... ... ... в ... // ... Казахстана. - Гидрометеоиздат, 1969, с. 75-90.
* Афанасьева, Л.Н.Бондаренко, Т.C.Рустаманов. ... ... ... и ... в ... в теплое время года // Вопросы географии. Вып. 89: ... и ... - М.: ... 1997, с. ... ... ... оценка место массового отдыха предгорных и горных районах Заилиского Алатау // Горные системы: Тезисы докл. Всесоюзного симпозюма . - ... ... ... ... ... ... Джунгарского Алатау. - Алма-Ата: Изд. А.Н. КАЗ ССР 1948, с. ... ... ... // под ... А.С.Утешев. - Л.: Гидрометеоиздат, 1959, с. 51- 79.
* ... ... ... баланс и водные ... ... ... Джунгарского Алатау. - Алматы: Ғылым, 1978, с. 67-88.
* В.П.Благовещинский, Т.С.Гуляева, Высотная ... ... ... процесов в Жунгарском Алатау // Геоэкологические проблемы горных и межгорных систем: сб. - ... ... ... 2001 ... ... конференции).
* И.В.Северский, В.П.Благовещенский. Лавиноопасные районы Казахстана. - Алматы: Ғылым, 1990, с. 106-115.
* ... ... ... баланс и водные ресурсы северного склона Джунгарского Алатау. Алматы: Ғылым, 1984, с. 36-78.
* ... ... ... явления сейсмоактивныных территорях Казахстана. - Алматы: Қаржы-Қаражат, 1996, с. 18-73.
* Гировка Н.Н. ... ... ... и ... ... ... - ... Санат, 1996, с. 31-48.
* Грудзинский М. Дорога в горы. Алма-Ата: Мектеп, 1965, с. 65-83.
* ... 1 ... көлі ... ... ... ... ... орман алқаптары [17]
А 2 қосымша-Ағынықатты өзенінің жоғарғы ағысындағы Төменгі Жасылкөл көлі [17]
А 3 қосымша-Ағынықатты ... ... ... ... ... көлінің сыртқы көрінісі [17]
А 3 қосымша-Ағынықатты өзенінің жоғарғы ағысындағы Жоғарғы Жасылкөл көлі [17]

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға арналған бағдарламасы80 бет
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
Мөңке балығы23 бет
Қапшағай су қоймасындағы бозша мөңке (carassius auratus) балығының биологиясы22 бет
"Жетісу" газеті78 бет
Іле Алатауы өзендерінің қалыпты жылдық ағындысын бағалау25 бет
Іле алатауының ландшафтарына физикалық географиялық сипаттама59 бет
Іле Алатауының физикалық – географиялық жағдайы46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь