Жеткіншек бойындары өзгерістер

І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім:
1. Жалпы жеткіншек кезең және оның баланың дамуындағы алатын орны мен маңызы.
2. Жеткіншек жасына өтуде байқалатын анатомиялық.физиологиялық және психологиялық өзгерістер.
3. Жеткіншек кезеңдегі байқалатын «дағдарыс» мәселесі.
4. Жеткіншектік шаққа өтудегі жаңа құрылымдар.
5. Ересектік сезім . жеткіншек жасының негізгі психологиялық ерекшелігі ретінде.
6. Жеткіншек жастағы балалардың девиантты мінез.құлықтарының белгілері.
ІІІ. Қорытынды.
IV. пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Жеткіншек шақ – балалық шақтағы ең қиын және ең күрделі кезең. Бұл кезеңді өтпелі кезең деп те атайды. Себебі, бұл кезде жеткіншектер балалық шақтан ересек шаққа өтеді. Бұл кезде бала бойында көптеген өзгерістер болады. Ол анатомиялық , физиологиялық , интелектуалдық , адамгершілік дамуында және оның әрекет түрлерінде өзгерістер болады .
Жеткіншек кезеңнің баланың дамуындағы ерекше орын оның “өтпелі”, “бетбұрыс ”, “қиын”, кезең деген атауларында бейнеленген . Бұл атауларда осы жастарда болатын , өмірдің бір дәуірінен екіншісіне өтуімен байланысты даму даму процестерінің күрделілігі мен маңыздылығы айтылған . Балалық шақтан ересектікке өту осы кезеңдегі дене , ақыл-ой , адамгершілік , әлеуметтік дамудың барлық жақтарының негізгі мазмұны мен өіне тән ерекшелігі болып табылады
1. Возрастная и педагогическая психология//Под. ред. А.В.Петровского. – М., 1986.
2. Грейс Крайг. Психология развития. – СПб., 2000.
3. Жас ерекшелік психологиясы, М.М. Муханов, Алматы -1981.
4. Қалиева Г. “Қиын” оқушы тәрбиесі // Қазақстан мектебі 2007.
        
        Жеткіншек бойындары өзгерістер
Жоспар.
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім:
1. Жалпы жеткіншек кезең және оның баланың дамуындағы алатын орны мен маңызы.
2. ... ... ... ... ... және ... ...
3. Жеткіншек кезеңдегі байқалатын мәселесі.
4. Жеткіншектік шаққа өтудегі жаңа құрылымдар.
5. Ересектік сезім - ... ... ... ... ... ... Жеткіншек жастағы балалардың девиантты мінез-құлықтарының белгілері.
ІІІ. Қорытынды.
IV. пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе.
Жеткіншек шақ - ... ... ең қиын және ең ... ... Бұл кезеңді өтпелі кезең деп те атайды. ... бұл ... ... ... шақтан ересек шаққа өтеді. Бұл кезде бала бойында көптеген өзгерістер болады. Ол анатомиялық , физиологиялық , интелектуалдық , адамгершілік ... және оның ... ... ... ... ... кезеңнің баланың дамуындағы ерекше орын оның "өтпелі", "бетбұрыс ", "қиын", кезең деген ... ... . Бұл ... осы ... болатын , өмірдің бір дәуірінен екіншісіне өтуімен байланысты даму даму ... ... мен ... ... . ... шақтан ересектікке өту осы кезеңдегі дене , ... , ... , ... ... ... жақтарының негізгі мазмұны мен өіне тән ерекшелігі болып табылады
Жеткіншектің кезеңінің шектері шамамен балалардың орта мектептің V-VIII ... ... ... ... ... де, 11-12 жастан 14-15 жасқа дейінгі арлықты қамтиды, бірақ жеткіншектік жастың іс жүзінде басталуы 5 ... ... тура ... бір жыл ерте не кеш болуы мүмкін.
Жеткіншек кезеңінің баланың дамуыдағы ерекше орны оны ... ... ... ... Бұл ... осы ... болатын, өмірдің бір дәуірден екіншісіне өтуімен байланысты даму процесінің күрделілігі мен маңыздылығы айтылған. Балалық ... ... өту осы ... дене, ақыл-ой, адамгершілік, әлеуметтік дамудың барлық жақтарының негізгі мазмұны мен өзіне тән ерекшелігі ... ... ... бағыттарда сапалық жаңа құрылымдар қалыптасады, организмнің сана-сезімінің, үлкендермен және жолдастарымен қарым-қатынасын, олармен әлеуметтік ... ... ... ... ... және оқу іс әрекетінің, мінез-құлыққа, іс-әрекет пен қарым-қатынасқа арқау болатын моральдық-этикалық нормалар мазмұнының қайта ... ... ... элементтері пайда болады.
Жеткіншектің жеке басының дамуының аса ... ... - оның ... ... ... ... ол белгілі-бір үлгілер мен игіліктерді игеруге, үлкендермен және жолдастарымен, ақырында өзіне ... ... ... ... жеке басы мен ... ... ниетін, мақсаты мен міндетін жүзеге асыру әрекеттерінің жолбалануы) бағытталады.
Алайда, жаңаның қалыптасу процесі біраз уақытқа ... бұл ... ... байланысты болады және осы себепті бүкіл майданда әркелкі болуы мүмкін. Мұның өзі бір ... ... ... болуымен, ал екінші жағынан, сол бір ғана паспорттық жастағы жеткіншектерде ересектіктің түрлі ... даму ... ... ... ... ... Бұл ... мектеп оқушыларының өміріндегі жағдайларда екі түрлі жай сәттерінің болуымен байланысты.
Олар: 1) ересектік дамуын тежейтін ... ... ... ... және ... ... ... тек оқумен ғана шұғылдануы, көптеген ата-аналардың балаларды тұрмыстағы еңбектен, қиыншылықтар мен қынжылыстардан қорғаштауға, ... ... ... ...
2) Ересектендіретін жағдайлар: мазмұны жөнінен сан алуан информацияның орасан зор тасқыны, көптген ата-анларадың бос уақытының аздығы, осының мүмкін салдары ретінде ... ... ерте ... ... қарым-қатынастың жедел дамуы, дене күші дамуы мен ... ... ... бәрі ... ... ... алуан түрлі жағдайлар жасайды, осыдан келіп оның белгілі бір жақтары дамуының алуан түрлі көріністері мен ... ... ... ... ... VII сыныпта бет пішіні мен мүдделері әлі ... ... ер ... да бар, ... ... ересектер өмірінің қайсыбір жағына ортақтасқан өте ересек ... да бар, ... ... алып ... интеллектуалдар да бар, бірақ сонымен қатар оқу матералының өзін өздігінен игере білетін жеткіншектер де бар, ... ... ... ... ... ... ... бар, ал болашақ мамандығына саналы түрде дайындала бастағандар да бар, ... қыз ... бар ... сән қуу мен ер балалар ғана, басқалары бұған онша мән бермейді, кейбір балалар ... ... ... - жәрдемші болса, енді біреулері әбден ерке болып кеткен, тіпті тұрмыстағы қарапайым ... ебі ... ... дамуындағы жалпы бағыт әртүрлі және әрбір бағыттың көптеген нұсқаулар болуы мүмкін. Мысалы қайсы бір интеллектуал үшін өмірде ең бастысы кітап пен ... ... ... ... ол әлі дегенді бір нағыз интеллектуал үйде электроника туралы мақалаларды оқып, радиотехникамен әуестенсе де, ... түк ... ... ... ... ... шұғылданады, өмірдің мәнінен бастап ең шебер шаштараз туралы ... ... ... ... болатын ересек жасөспірімдермен сөйлескенді бәрінен артық көреді, үшінші бір интеллектуалды ересектіктің сыртқы көріністері онша ... ... ол ... ... өзін ерлік қасиеттерге тәрбиелейді, ал қыздарға келгенде, осы қыздардың пікірінше өзін бала сықылды ... ... ... ... ұйпалап кетеді. Бір өлшем ұқсас осы нұсқаулар ересектіктің ... ... ... да, бұл ... ... ... ... игіліктер қалыптасады, біреу үшін маңыздының енді біреуге құны жоқ. ... ... ... ... жеке басының моральдық және әлеуметтік негіздері жасөспірімдік шақта олардың қалыстасуы жалғасады.
Жеткіншектік кезең қиын әрі сыналатын кезең деп саналады. ... ... ... осы уақытта болатын көптеген сапалық өзгерістерге байланысты, бұл өзгерістер кейде баланың бұрынғы ерекшеліктерін, мүдделері мен қарым-қатынастарын түбірімен ... ... ... ... өзі біршама қысқа мерзімде болуы мүмкін, көбінесе ... ... ... да, даму ... ... қауырт сипат алады. Екіншіден, болып жатқан өзгерістер екінің бірінде бір ... ... ... әртүрлі елеулі субьективтік қиыншылықтардың болуымен қабаттасады, оны тәрбиелеудегі қиыншылықтармен ұштасады, жеткіншек ересектерді ықпалына көне қоймайды, онда тіл алмаудың, ... пен ... әр ... ... ... ... ... қарсылық, тентектік, бүкпелік, тұйықтық).
Жеткіншек дамуындағы биологиялық фактор мәселесі баланың организімінде нақ осы ... ... ... ... ... ... ... туындайды. Дене күшінің дамуында жаңа кезең басып, жыныстық жетілу ... ... ... ... ... ... морфологиялық және физиологиялық қайта құрылу процестері тұрады.
Организмнің қайта құрылуы ... ... ... ... Гипофиздің әсіресе оның алдыңғы бөлігінің қызметі күшейеді, ал мұның ... ... ... және ішкі секрецияның өте маңызды бездерінің қызметіне қолайлы жағдайлар жасайды. Олардың қызметі жеткіншектің организмінде көптеген өзгерістер ... Бұл ... қыз ... 11-13 жаста, ер балаларда 13-15 жаста неғұрлым жедел жүреді. Дене ... ... мен ... жетілудің акселерациясы байқалып отырған қазіргі уақытта кейбір қыз ... 10-11, ер ... 12-13 ... ... ... ... ... болады.
Бойдың ұзаруы, салмақтың артуы, кеуде клеткасы шеңберінің өсуі - жеткіншек шақтағы дене толысуының өзіне тән жағдайлары, бұлар күрт өсу ... ... ... ... Осының нәтижесінде баланың пішінімен салыстырғанда жеткіншектің пішіні өзгереді, дене пропорциясы ересек адамға тән ... ... Бас ... бет ... ... ... нәтижесінде бет әлпеті де өзгереді. Жеткіншек жасындағы жылдарда омыртқа жылдық өсуінде бойдың ұзару қарқынынан қалып қояды. 14 ... ... ... арасындағы кеңістік әлі шеміршікпен толы болады. Дене түзілісінің неғұрлым көбірек бұзылуы 11-15 ... ... ... нақ осы ... мұндай кемшіліктерді түзеу одан да кейінгі кездегіден оңай болады. 20-21 жаста жамбас сүйектерінің ... ... (қыз ... ... ... осы сүйектердің аралығында болады). Өте биіктен секірген кезде бұл сүйектердің тайып кетуі мүмкін, ал биік өкшелі аяқ киім ... ... ... ... ... ... босану функциясына зиянды әсері болуы мүмкін.
Бұлшық ет күшінің неғұрлым жедел артуы жыныстық жетілудің аяғында болады. ... ... ... ер ... ... типінде, ал қыз балаларда әйелдер типінде болады, осыдан келіп әр жыныстың ... ... тән ... ... тән ... қалыптасады, бірақ бұл процестің аяқталуы жеткіншек шақтан өткеннен кейін болады.
Бұлшық ет күшінінің артуынан жеткіншектің дене күшінің ... ... Мұны ер ... ... де ... және ... әрқайсысы үшін оның үлкен маңызы бар. Алайда ересектерге қарағанда жеткіншектің бұлшық еттері тез ... ... ұзақ ... жұмыс істейтін қабілеті әлі болмайды, спортпен және дене еңбегімен шұғылданған кезде мұны ... ... ... ... аппаратының қайта құрылуымен қатар көбіне қозғалыстардағы үйлесім жоғалады, өз денесін дұрыс ұстай білмеушілік шығады. Алайда 6-7 жастан 13-14 дейінгі шақ - ... ... ... оптималды дамитын, қозғалыс функцияларының бірқатар көрсеткіштері жедел артып жетілетін кезең. Сондықтан ... ... жету ... де ... түрлі мүшелер мен талшықтардың өсуі жүректің қызметіне шамадан тыс талаптар қояды. Жүрек те ... әрі қан ... ... тез ... Мұның өзі жүрек - қан ... ... ... функциялық бұзылулардың себебі болып, жүректің қағуы мен қысымының артуы, бастың ... ... ... тез шаршау түрінде көрінуі мүмкін. Жеткіншек шақта организмінің ішкі ... ... ... ... ішкі секреция бездері жүйесіндегі өзгерістерге байланысты күрт ауысулар болады, осының өзінде қалқан бездері мен жыныс бездерінің ... атап ... зат ... ... болып табылады. Эндокриндік және жүйке жүйелері функциялық жағынан өзара байланысты болғандықтан, жеткіншек шақ , бір жағынан, энергияның күрт өсуімен, ал ... ... ... әсерлерге деген сезімталдықтың артуымен сипатталады. Сондықтан ақыл-ой немесе дене күшінің қажуы, ұзақ уақыт жүйеге күш түсу, аффектілер, күшті эмоциялық толғаныстар ... ыза, ... ... ... ... ... уақытша тоқтауы, гипертироздың дамуы) және жүйке жүйелерінің функциялық бұзылуларына себеп болуы мүмкін. Жеткіншек шақта эндокриндік және жүйке жүйелерінің қызметіндегі ... ... ... ... бұзылады да, жаңа тепе-теңдік енді ғана қалыптаса бастайды. Бұл қайта құрылу жеткіншекттің ішкі ... ... ... әсер ... оның ... ... ... шамданғыштығының, қозғыштығының, қимыл белсенділігінің, мезгіл-мезгіл селсоқтығының, енжарлануының негізі болады.
Жыныстық мүшенің даму да мінез - ... ... ... әсер ... Тез жетілген жағдайда жеткіншектің көңіл - күйі тұрақсыздықпен көрінсе, кеш дамып жатқан жеткіншектерде мінезінің өзгеруі, яғни ... ... ... ... шығу тағы ... ... ... Кешуілдеп дамыған жеткіншектер жай қимылдап, қопал болып, өзіне сенімсіз болады.
Көңіл ... ... ер ... 11 - 13 жас, қыздарда 13-15 жаста ерекше көрініс береді.
Жеткіншектің организмінде болатын елеулі ... ұзақ ... бойы осы ... жеткіншектер ерекшеліктері мен дамуының сыналу құбылыстарының биологиялық шарттастығы туралы әр ... ... ... ... ... ұғым ... ғасырымыздың алғашқы ширегінде үстем болды. Биогенетикалық универсализм негізін салушылар С. Холл мен З. ... ... Олар ... ... мен ... тән ... комплексін биологиялық шарттастығы себепті болмай қоймайтын әрі универсал құбылыс деп санады.
20-30 жылдарда әр ... ... ... ... ... ... ... қарама-қарсы бағыт күш ала бастады, ал бұл зерттеулерде жеткіншектің жеке басының кейбір қасиеттерінің оның әлеуметтік қатыстылығына тәуелділігі көрсетілді. Қиын ... ... ... ... ... ... А. С. ... мұндай жеткіншектер қысқа мерзім ішінде түзелетін еді.
Самоа ... ... ... американ ғалымы М. Мид жеткіншек шақта дағдарыстар мен дау-жанжалдардың болмай ... ... ... ... ... ... олардың биологиялық емес, әлеуметтік шарттастығын көрсетті. М. Мид Самоадағы жеткіншек қыз балалардың ... ... ... ... ... байқады да балалардың тіршілік жағдайларын, тәрбиеленуі мен айналадағылармен қарым-қатынастарының ерекшеліктерін егжей-тегжейлі сипаттап жазды. Қыз ... ... ... М. Мид ... және ... көзбен салыстырғанда тұтас алғанда неғұрлым жақсы және ерікті кезең деп бағалады.
Антропологтардың зерттеулерінде жеткіншектік ... ... әр ... ... және ... ... шектелуі мүмкін екені анықталды. Балаларда комплексінің міндеттілігі туралы пайымдау да ... ... ... ... ... ... ... статусына арнайы әзірлік жағдайында да, сондай-ақ бұл статустың талаптарын ... ... де ... ер ... ... ... ... анықталды.
Антрополог Р. Бенедикт балалықтан ересектікке өтудің 2 типін көрсетті:
- үздіксіз тип;
- баланың балалық шағында оқып үйренгені мен ... ... ... ... үшін ... ... тәсілдері мен түсініктер арасында үзлістер болатын тип.
Өтудің бірінші типі балалар мен ... ... ... ... мен ... ... жағдайларында болады. Мұндай жағдайларда даму бірқалыпты өтеді, бала ересектік ... ... ... үйренеді де, ересектің статусының талаптарын орындауға даяр ... ... ... типі ... мен ... қойылатын мәнді талаптарда алшақтық болған кезде байқалады (Бенедикт пен Мид оны ... ... ... ... және ... ... ... елдерге тән деп санады). Мұндай жағдайларда балалықтан ересектікке өту әр түрлі қиыншылықтармен қабаттасып, оның өзіне тән нәтижесі ... - ... ... ... ... ересектің рөлін атқаруға дайын болмау келіп шығады. Балалықтан ересектікке өтетін жол, деп атап көрсетті Бенедикт, әр түрлі қоғамдарда ... ... және оның ... да ... ... соқпақ деп қарастырылмайды.
Жеткіншектік шақтың басында балалар сыртпішіні жағынан да, мінез-құлқы жағынан да ересектерге ұқсамайды: олар әлі де көп ... көп ... ... ... ... , өз ... ... байыз таппайды, қызу да шамданғыш, әр түрлі салада белсенді, көбінесе ұшқалақ, ынта білдіріп, ден қоюы да, ... ... ... ... да ... ... ... оңай көнгіш болады. Алайда балалығы қаз-қалпында болып ... сырт ... ... ... да оның сыртында жаңаның қалыптасуының маңызды процестері жүріп жатады: жеткіншектер көп ... әлі бала ... ... ... ... ... аяқ басқан баланың жеке басының қалыптасуындағы түбегейлі өзгерістер сана-сезімнің дамуындағы сапалық өзгерістермен ... ... ... бала мен ... арасындағы бұрынғы қатынас бұзылады.
Жеткіншектің жеке басындағы басты және өзіне жаңа ... оның өзі ... енді бала ... ... ... ... ... болады, ол өзін ересекпін деп сезіне бастайды, ересек болуға және өзіне жұрттың осылай деп қарауына ұмтылады.
Ересектік ... дене ... мен ... ... ілгерілеушіліктерді ұғынып, бағалаудың нәтижесінде шығуы мүмкін; бұларды жеткіншек анық сезінеді және оны өз ұғымында да объективті түрде неғұрлым ересек етіп ... ... бар ... ... осы жаңа ... түсіну мен өзін-өзі бағалаудың бұрынғы жылдарға қарағанда ерте пайда болуына жағдай жасайды. Ересектік сезімдерінің ендігі бер қайнар көзі - ... ... ... өзі ... қарым-қатынаста бала объективтік тұрғыдан балалық жағдайда болмай, еңбекке қатысып, елеулі міндеттері болғандай реттерде ... ... ... ... және ... ... жету әлеуметтік қана емес, субъективтік тұрғыдан да баланы тез есейтеді. Бұған ... ... Ұлы Отан ... ... көп ... ... сезімнің жыныстық толысудан көп бұрын пайда болуының мүмкіндігі бар жолды Н. А. Некрасов бармақтай ... ... ... ... өзі бала ... деп санайтын адам мен өзі арасындағы бір немесе бірнеше өлшем бойынша баланың өзі ұқсаспыз (білім, іскерлік, күш, ептілік, ... т. б. ... деп ... жағдайда да туындауы мүмкін; ұқсастық жайлар неғұрлым көп болса, өзін ересек сезінуге негіз де ... көп ... ... ... ... ... тең ... неғұрлым ересек жолдастарымен (баланың ұғымында) қарым-қатынаста да қалыптасады. Жеткіншек өзін айналасындағылармен ғана емес, мұның ... ... ... ... де салыстырады, әрине, белгілі бір бейнелерді бағдарға алып, өзіндегі прогресті бөліп көрсетеді.
Жеткіншектің өзіне тән әлеуметтік белсенділігі ересектер дүниесіндегі және ... ... бар ... құндылықтар мен мінез-құлық тәсілдерін меңгеру алғырлығы болып табылады. Мұның ұзаққа созылатын салдары ... ... ... мен ... әр түрлі екі топты көрсетеді және олардың міндеттері, құқылары, ... мен ... ... болады. Балаларға арналған көптеген нормаларда, ережелерде, талартарда, шектеулерде, тіл алудың ... ... ... ... ... дербессіздігі, тең құқылықсыздығы мен тәуелді жағдайы бейнеленген. Бала үшін дүниеде қол жетпес, тыйым салынған жайлар көп.
Өтпелі кезеңде балалар ... ... ... оқып ... ... ... нашарлайды. Балаларда өзімдік "мен" сезімі пайда болады. Олар еркін жасауға құмар келеді. Тым ... ... ... ... ... ... тануға күшті болады. Олардың өз көзқарастары мен пікірлері әрекеттері ... ... ... ... ... бұл ... балалар отбасымен, мектептен оқшауланып, өз құрбыларының ықпалында болады. Олар әсіресе өздерін еркін сезінетін ортаға орналасуға бейім болып келеді. Олар спорт ... ... ... ... ... ... ... шегетін, арақ ішетін орын ретінде үйлердің подвалдары болуы мүмкін. Бұл кезеңде балаларды ересектермен, ... ... ... ерегіске барып, ортақ тіл табыса алмайды. Балалар ата-аналарының тең құрдастай қарым - қатынас жасауын қалайды. Бұл ... ... ... өз ... өмір ... ... Олар ... кумир (пір) сайлап алады да, соған еліктейді. Басқа балалардан ерекшеленуге тырысады.
Жеткіншектің физикалық тез дамуы немесе кеш дамуы арқылы ол ... ... ... анықтайды. Қоршаған ортаның оның сырт көрінісіне, физикалық дамуына айтылған сын, жеткіншекті аффект жағдайына апаруы әбден мүмкін. ... ... ... ... ... "жеткіншектер психологиясында" ең күрделі проблемалардың бірі болып табылады. Бақылаудың нәтижесінде қарасақ балалық шақтан ... ... өту ... сайын, оның маңыздылығы арта түседі. Жеткіншек шақ эмоциялық тұрақсыздықпен, көңіл - күйдің тез ... ... ... өз ... ... қарсы шыгу арқылы дәлелдеу тағы басқа іс әрекетпен көрініс береді .
Сонымен қатар, бұл ... ... ... ... Жеткіншек өмірде өз орнын тапқысы келіп, өмірді өзгерткісі келіп, көбіне дүниеге деген көзқарасы өзгереді. Әлеуметтік ересектілік біркелкі өтпейді. Ол ... ... ... ... ... ... жасқа толумен байланысты. Жеткіншек кейбір өмірлік салады өз қабілетсіздігін қиын ... ... ... ... ... ... ... жоғары болғанымен, ол қыздар арасындағы қарым - қатынасы ересектерше болмауы мүмкін .
Жеткіншек өмір ағымына байланысты өз ... ... ... ... мұғалім, спорттық топ команданасының мүшесі тағы басқа ... ... ... сол ... ... ... ... Кейде күрделі эмоционалды қысымға, мінез - құлықтың бұзылуына әкеліп соғады.
Девиантты (ауытқулы) мінез-құлық деп - ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мінез-құлықты айтады (И.А.Невский).Танымал социолог И.С.Кон анықтамасында: ... ... ол ... ... ... ... және ... әрекет жүйесі ретінде, жалпы бекітілген ережеден ауытқуы" - деп қарастырды. Бейімделген мінез-құлық ... ... ... ... ... бейімделуді бұзады (психикалық , әлеуметтік , әлеуметтік - психологиялық орта).
Соңғы кездері жеткіншектер тәртібінің төмендегенін ... ... - Ата - ... ... жағдайда болу;
- Мектептегі қиындық пен сәтсіздік;
- Тәртібі қиын құрбы-достарымен байланыс орнату .
Отбасындағы жақсы ... - ... ... ... ... келеңсіз топтағы құрбыларымен жақындық әр түрлі жолдарға итермелейді. Ендеше осы үш элемент: отбасы, ... ... - ... тобы - ... ... ... табиғи ортасы. Олар кәмелеттік жасқа толмағандардың ең ... ... ... ... ... жас баланың мінез - құлқының қалыптасуына отбасы ерекше әсер етеді, солай болғандықтан оның көп ... ... ... отбасына байланысты. Ал педагогикалық әлеуметтік жағынан жіберілетін әлсіздік оқу жүйесіндегі сәтсіздің, аномалді ... ... көзі ... табылады.
Жеткіншектің мінез-құлығындағы ауытқулар көбіне туа пайда болмайды, олар физиологиялық ауытқулардан емес, отбасындағы және мектептегі дұрыс тәрбие бермеуден пайда болады. Осы ... ... ... ... ... - ... деп ... мінез-құлықта жеткіншек агрессивтілікпен көзге түседі. Жеткіншек мінез-құлығындағы агрессивтілік ... ... ... ... ... нашақорлыққа құмарлық жеткіншектің девиантты түрдегі өмір құрылымына сіңіп кетеді. ... ... ... ... ... онда ол ... " балалар қатарына жатады. ... ... ... ... қиын бала - ... ... тыс қалған бала. Бала отбасы жағдайында өмірдегі әр түрлі жағдайларда өзін қалай ұстайды, үлкендермен, кішілермен қалай қарым - қатынас жасауды ... ... ... мен ... ... қайырымдылық пен жылылықты сырттан іздейді. Осының әсерінен олар көшедегі жат қылықтарды бойына ... ... ... ... ... ... баланың ішімдік ішуге, темекі шегуге, дөрекі сөйлеуге, құмар ойындарына қызығушылықтары артады. Мұғалімге қарсы сөйлеу, ата-анаға бағынбау, ... қашу ... жат ... ... ... болып табылады. Меніңше,осы наразылық көрсету арқылы жеткіншек өзіне назар аударттырады. Кейде ол наразылықты әдейі істейді. Яғни, ата-анасының көзқарасы, шешімі ... ... ... де ... ой ... ... оның көзқарасын сұрамағаны үшін қарсы наразылық білдіреді.
Мінез-құлқында ауытқулары бар оқушылар білім деңгейі төмен, тәртібі ... ... көп ... ... талабын орындамайтын, адамгершілік деңгейі төмен, құрбыларымен тіл табыса алмайтын, ... ... ... ал ... ... ... ... кейін қалған, ашуланшақ ( әр түрлі жүйке ауруларына шалдыққан, ... әрең ... ... қиын ... ... ... болады.
Жеткіншек жас кезеңінде мінездің кейбір көрсеткіштерінің шамадан тыс дамып кетуін акцентуация деп атайды. Акцентуацияны байқау ерекшеліктерін Леонгард ... ... оның ... ... ... жас ... мазасыздану да орын алады.
Жеткіншектердің ерекшеліктері:
* Барлық нәрсені өз бетімен ... ... ... мен ақыл-кеңесінен құтылғысы келеді;
* Үйге берілген тапсырмаларды жаттап алмастан өз сөзімен түсінікті етіп ... ... ... сын көзбен қарап, олардың айтқанын сынап, кей-кезде өрескіл ... ... ... істі ... ... әлі бала ... ал ... қою жағынан ол ересек, өз мүмкіншіліктерін жоғары бағалап, бәрін өзі істей алатындай сезінеді;
Тағы бір ... ... жайт - ол ... осы ... ... көрсетулеріне, ересектер талабын оңай орындамауына негіз болатын бірнеше себептер бар:
* Балалардың оқудан басқа айналысатын шаруасының болмауы;
* Радио, теледидар, ... да ... ... ... үлкендермен танысып, олардың жарамсыз әрекеттеріне еліктеуі;
* Күні-түні фантастикалық және криминалдық әдебиеттерді оқып, ондағы кейіпкерлерге еліктеуі;
* Акцетуацияның көрініс беруі;
* Агрессияның анық ... ... ... ... ... жеке ... моральдық және әлеуметтік негіздері қолданады және олардың қалыптасуының жалпы бағыты белгіленеді. Жасөспірімдік ... ... ... ... ... бағалау, біріншіден, осы уақытта болатын көптеген сапалық өзгерістерге байланысты: бұл өзгерістер кейде баланың бұрынғы ерекшеліктерін, мүдделері мен қарым-қатынастарын ... ... ... ... ... өзі ... қысқа мерзімде болуы мүмкін, көбінесе күтпеген жерден болады да, даму процесі секірмелі, ... ... ... ... ... ... ... екінің бірінде, бір жағынан жеткіншектің өзінде әр түрлі елеулі субъективтікқиыншылықтардың болуымен қабаттасады, ал екінші жағынан, оны тәрбиелеудегі ... ... онда тіл ... қарсылық пен наразылықтың түрлі формалары шығады (қиқарлық , ... , ... ... әдебиеттер тізімі:
* Возрастная и педагогическая психология//Под. ред. А.В.Петровского. - М., 1986.
* Грейс Крайг. Психология развития. - СПб., ... Жас ... ... М.М. ... ... ... Қалиева Г. "Қиын" оқушы тәрбиесі // Қазақстан мектебі 2007.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы4 бет
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
Қиын немесе дағдарыс кезеңдердегі психофизиологиялық даму5 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Мердігерлік шартының жалпы сипаттамасы 36 бет
13 жас дағдарысы10 бет
Бастауыш класс оқушысының оқу іс-әрекетінің құрылысы7 бет
Болашақ педагогты жеткіншектердің көркемдік мәдениетін қалыптастыруға даярлау82 бет
Дамуында кемістігі бар жеткіншектермен педагогикалық-психологиялық жұмыс77 бет
Жас ерекшеліктері туралы ұғым7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь