Сақтандыру нарығы жайлы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1.Сақтандырудың теориялық негіздері
1.1. Сақтандырудың экономикалық мәні және даму эволюциясы ... ... ... ... ..5
1.2. Сақтандыру түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.3 Қазақстанда сақтандыру нарығының қалыптасуы мен дамуы, оны мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

2. Қазақстанда сақтандыру нарығының қазіргі жағдайын талдау
2.1. Сақтандыру нарығын дағдарыс жағдайында бағалау ... ... ... ... ... ... ... .16
2.2.«Сентранс Иншуранс»СК» АҚ қаржы жағдайы және оның сақтандыру нарығындағы орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
2.3 Қазақстанда сақтандыру нарығының дамыту перспективалары ... ... ... 26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
Бұл курстық жұмыстың өзектілігі. Нарықтық қатынастардың күрделі және тез өзгермелі тұсында барлық экономикалық субъектілер мен жеке тұлғалар өзінің барлық назарын экономиканың аса күрделі мәселелері мен қатаң бәсеке жағдайына аса көңіл аударады. Осы мәселелер тұрғысынан алғанда тәуекелділік пен қатаң бәсекелестікке төтеп беруде және оның алдын алуда елімізде қарқынды дамып келе жатырған сақтандыру қызметі аса маңызды рөл атқаратыны артық айтқандық емес. Сақтандыру қызметі тек жоғарыда айтылған жағдайлар тұрғысынан қызмет атқарып қана қоймайды, сонымен қатар қоғамның инвестициялық қуаттылығын көтеруге және ұлттық байлықты көбейтуге мүмкіндік береді.
Қазіргі уақтытта біздің елімізде сақтандыру, қайта сақтандыру және шетелдік сақтандыру ұйымдарымен бірлескен жоғары білікті компаниялар сақтандыру нарығында тұрақты қызмет орната бастады.
Егемендік алған жылдардан бастап Қазақстан Республикасының жалпы экономикасында, соның ішінде сақтандыру қызметі саласында да көптеген өзгерістер мен реформалар болып жатыр. Атап айтатын болсақ, елімізде 2000 жылдың 18 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының сақтандыру қызметі туралы» Заңы және азаматтардың сақтандыру мүдделерін қорғайтын ҚР Азаматтық Кодексінің негізгі құқықтық базалары қабылданды.
Жалпы сақтандыру қызметі қаржы категориясының құрылымдық бөлігі бола отырып, сақтандыру және қайта сақтандыру қатынастарын қамтиды. Сондықтан, сақтандыру бұл – мүмкін болатын қауіп-қатердің орнын толтыру немесе жанұя табыстарының жоғалтуларын қалпына келтіру үшін арналған мақсатты сақтандыру жарналарының есебінен құрылған қайта бөлу қатынастарының жиынтығы болып саналады.
Сақтандыру қатынастары арқылы қаржылық ресурстар жоспарланады, шоғырландырылады, ұйымдастырылады, реттеледі, бағаланады және бақыланады.
Қазақстан Республикасының сақтандыру қызметі туралы заңына сәйкес (26.07.07) жылдағы толықтырулар мен өзгертулерді қоса) сақтандыру қызметі дегенiмiз - сақтандыру ұйымы өз активтерi есебiнен жүзеге асыратын сақтандыру төлемi арқылы сақтандыру шартында белгiленген сақтандыру жағдайы немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңды тұлғаның заңды мүліктік мүдделерін қорғауға байланысты қатынастар кешенi.
Курстық жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасындағы сақтандырудың экономикалық мәні мен мазмұнын аша отырып, сақтандыру нарығының қазіргі жағдайы мен оның даму болашағын талдау. Қазақстан сақтандыру нарығының жағдайына кешенді талдау жүргізіп, оның қызмет ету ерекшеліктерін анықтау. Елімізде сақтандыруды дамытудың негізгі мақсаты – мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылық жүргізуші субъектілердің мүддесін қорғаудың нақты құралы бола алатын толыққанды, орнықты жұмыс істейтін ұлттық сақтық рыногын қалыптастыру. Қазіргі заманғы ұлттық
1. Құлпыбаев С. және т.б Қаржы: оқулық.- Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 2011.- 784 бет.
2. Баймагамбетова З.А. Страхование. – Астана: КазАТУ, 2010.
3. Найманбаев С.М. Сақтандыру құқығы: Оқу құралы. Алматы: Жеті жарғы, 2007.
4. Страховой сектор // Текущее состояние страхового рынка Республики Казахстан и перспективы его развития.— 2013.
5. Қазақстан Республикасының сақтандыру секторының 2014 жылдың 1 қыркүйегіндегі ағымдағы жағдайы // Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау комитеті. www.afn.kz
6. Рыбкин Е. Автоматизация кредитования: Предпосылки, возможности, решения// Банковские технологии.- 2005. - 49-54 бет.
7. Хамитов Н.Н. Банк ісі.- Алматы: Экономика, 2006.
8. Ауесбаев, А.Т. Актуальные проблемы экономики и финансов Републики Казахстан –Алматы: Қаз. Ун-ті, 2004 – 181 бет.
9. «Қазақстан Республикасының банк және банк қызметі туралы» Заң күші бар Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы (06.03.1996; 11.07.1997 жылғы өзгерістер мен қосымшалар есебімен) - 29 бет
10. «Сентрас Иншуранс» Сақтандыру Компаниясы» АҚ мәліметтері. www.cic.kz
11. «ISKER NEWS» іскерлік ақпараттар орталығы. http://iskernews.kz/
12. Қазақстан Республикасының сақтандыру секторының 2013 жылдың 1 қаңтарындағы ағымдағы жағдайы // Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау комитеті. www.nationalbank.kz
        
        Жоспар
Кіріспе
............................................................................
......................................3
1.Сақтандырудың теориялық негіздері
1.1. Сақтандырудың экономикалық мәні және ... ... ... ... ... нарығының қалыптасуы мен дамуы, оны
мемлекеттік
реттеу......................................................................
.................................13
2. Қазақстанда сақтандыру нарығының қазіргі ... ... ... ... ... ... ... АҚ қаржы жағдайы және оның ... ... ... ... ... курстық жұмыстың өзектілігі. Нарықтық қатынастардың күрделі және
тез өзгермелі тұсында барлық ... ... мен жеке ... ... ... экономиканың аса күрделі мәселелері мен қатаң бәсеке
жағдайына аса көңіл ... Осы ... ... ... ... қатаң бәсекелестікке төтеп беруде және оның алдын алуда елімізде
қарқынды дамып келе ... ... ... аса ... рөл атқаратыны
артық айтқандық емес. Сақтандыру қызметі тек жоғарыда айтылған жағдайлар
тұрғысынан қызмет ... қана ... ... ... ... ... ... және ұлттық байлықты көбейтуге мүмкіндік
береді.
Қазіргі уақтытта біздің елімізде сақтандыру, қайта сақтандыру және
шетелдік сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қызмет орната бастады.
Егемендік алған жылдардан бастап Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... саласында да көптеген
өзгерістер мен реформалар болып жатыр. Атап айтатын болсақ, елімізде ... 18 ... ... ... ... ... туралы»
Заңы және азаматтардың сақтандыру мүдделерін қорғайтын ҚР Азаматтық
Кодексінің негізгі құқықтық ... ... ... ... қаржы категориясының құрылымдық бөлігі бола
отырып, сақтандыру және қайта сақтандыру қатынастарын қамтиды. ... бұл – ... ... ... ... толтыру немесе жанұя
табыстарының жоғалтуларын қалпына ... үшін ... ... ... есебінен құрылған қайта бөлу қатынастарының жиынтығы болып
саналады.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бағаланады және бақыланады.
Қазақстан Республикасының сақтандыру қызметі ... ... ... ... ... мен өзгертулерді қоса) сақтандыру қызметі
дегенiмiз - ... ... өз ... ... ... асыратын
сақтандыру төлемi арқылы сақтандыру шартында белгiленген сақтандыру жағдайы
немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке ... ... ... заңды
мүліктік мүдделерін қорғауға байланысты қатынастар кешенi.
Курстық жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасындағы сақтандырудың
экономикалық мәні мен ... аша ... ... нарығының қазіргі
жағдайы мен оның даму болашағын талдау. Қазақстан ... ... ... ... ... оның қызмет ету ерекшеліктерін анықтау.
Елімізде сақтандыруды дамытудың негізгі ...... ... ... ... субъектілердің мүддесін қорғаудың нақты құралы
бола алатын толыққанды, орнықты жұмыс істейтін ... ... ... ... заманғы ұлттық сақтандыру жүйесін құру сақтық қызметі
рыногын сапалы жаңа деңгейге көтеру жөнінде шаралар әзірлеуді және ... іске ... ... ... Бұл ... ... Республикасында
сақтандыруды дамытудың мемлекеттік бағдарламасының шеңберінде жүргізіледі.
Курстық жұмыстың мәселелері:
• Сақтандырудың экономикалық ... ашу және оның ... ... ... ... ... ... бөліп нақтылау;
• Қазақстанда сақтандыру нарығының қазіргі жағдайын қарастыру;
• Сақтандыру компанияларының қалыптасуы мен дамуы, олардың ... ... ... рөлін талдау;
• Қазақстандағы сақтандыру ... ... ... ... ... жөнінде іс - шараларды қарастыру.
1. Сақтандырудың теориялық негіздері
1. Сақтандырудың экономикалық мәні және даму эволюциясы
Сақтандыру - ... ... ... ... ... көне категориялардың бірі. Сақтандыру сферасы адам ... және ... ... ... ... ... мақсаты: қоғамдық ұдайы өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз
ету үшін азаматтарды, мүліктерді, өндіріс үдерістерді қоғамдық және ... ... ... Адам ... ие ... ... оның сақталуына,
апатқа ұшырауынан қауіп қатер төне бастады. Сондықтан өз мүліктерін сақтау
үшін адамдар ... ... және ... бөлу ... ... мүлікті сақтау үшін алуан түрлі қорлар құрыла бастады.
Ең алғашқы сақтандыру бастамасы ежелгі Гректер мен Вавилондар да ... Ең ... ... ... 1584 жылы Триполь және Марсель қала
арасындағы жүкті сақтауды қамтамасыз ететін 5% мөлшерінде ... ... ... ... басты себеп - бұл өндіріс пен адам ... ... ... ... ... - сақтандыру ұйымдары өз
активтері есебінен жүзеге асыратын сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... оқиғалар туындаған кезде
және заңды тұлғалардың заңды мүдделерін мүліктік ... ... ... шешеді. Сақтандырудың экономикалық мәні - барлық
қатысушылардың ... ... оқыс ... ... көмек
көрсетілетіндігінде. Сақтандырудың экономикалық мәніне бұл категорияның
қоғамдық арналымының ... ... оның ... өтемдік, жинақтық,
бақылау функциялары сай келеді. Бөлу функциясы: бұл функцияның өзгешелігі
қайта бөлу ретінде көрінеді. ... ... ... ... ... бір ... болуымен байланысты ақшалай қайта бөлгіштік қатынастар
пайда болады. Бөлу ... ... алу ... ... алдын алу
шараларын қаржыландыру жолымен ... ... болу ... ... Жеке ... ... бөлу функциясы сақтандырудың тиісті
түрлерінің жинақтық функциясына бүгіледі. Бақылау ... ... ... және ... қорын қатаң мақсатты пайдалануды
қамтамасыз етуге байланысты болатын тараптардың ... ... ... ... ... резервтері мен қорларын қалыптастырудың
екі негізгі әдісі қолданылады, олар: бюджеттік және ... ... ... ... ... ... ... яғни,
бүкіл қоғамның қаражаттарын пайдалануды болжайды. Сақтық ... ... ... субъектілер мен халықтың жарналары есебінен жасауды
алдын ала ... ... ... және ... ... тәртібі
сақтандырудың түріне қарай немесе заңмен не ... ... ... ... келісімшартпен анықталады. ... ... ... - қоғамдық қорғауда бюджеттік ... ... ... - әлеуметтік сақтандыруда - қос әдіс, үшінші
бөлікте - мүліктік және жеке ... ... тек ... әдісі
пайдаланылады [1].
Сақтандырудың мақсаты - ... ... ... ... ету үшін азаматтарды, мүліктерді, өндіріс процестерін
қоғамдық және ... ... ... ... категориясы үшін мына белгілер оған тән ... ... ... ... ... ... (жай ... сипаты (кез келген ауқымда -
мемлекеттік, аймақтық деңгейде, кәсіпорын ... оның ... адам ... категориясының қаржы категориясымен ... ... ... ... қатынастарының ақшалай сипаты,
- сақтандырудың қоғамдық өнімнің ... ... ... қатысуы,
- оның іс – қимылы ақша қорларын жасап, пайдаланумен қосарланып
отыруы,
- ... ... бір ... міндетті сипатының болуы.
- ақша қорларын жасап, пайдалану кезіндегі сақтық ... ... бола ... ... ... экономикалық мәні барлық қатысушылардың ... оқыс ... ... ... көрсетілетіндігінде. Демек,
сақтандыру - қолайсыз ... мен ... ... болған
кезде жеке және ... ... ... ... ... және
пайдалану жөніндегі ... ... ... айрықша
сферасы.
Сақтандырудың экономикалық мәніне бұл ... ... ... ретінде оның бөлу, ... ... ... ... сай ... функциясы: бұл функцияның ... ... бөлу ... Ол ... алу ... ... ... алу шараларын
қаржыландыру жолымен ... ... болу ... ... Жеке ... ... бөлу ... сақтандырудың
тиісті түрлерінің жинақтық функциясына бүгіледі.
Бақылау функциясы сақтық ... ... және ... қатаң мақсатты пайдалануды ... ... ... ... ... ... ... қатынастарының бір бөлігінің ... ... мен (кең ... ... қорларды пайдалана
отырып) қоғамдық қорғаудың ... ... ... ... арналымы болады. Бұл қатынастар мен ... және ... ... бар ... оқиғаларды
ескертуге және жоюға ... ... ... ... ... қорлардан басқа (жалпымемлекеттік ... ... ... ... ... ... халықтың ерікті қайырымдылықтары есебінен ... ... ... Бұл ... халыққа, өндіріс ... ... ... ... тепе – ... ... ... шараларды жүзеге асыруға ... ... ... екінші бөлігінің біршама тар ... - ... ... мен ... ... ... пайдалана отырып, азаматтардың ... ... ... болады. Бұл ... іс - ... ... ... ... ... ... қатынастардың тұйық аясын ... ... ... осы жиынтығы шегінде бұл ... жете ... ... ... мен әл ... ... мүлкін, сонымен бірге ... ... ... сақтық қорғау жөніндегі қатынастар болып
табылады. Бұл - ... ... мен ... сақтандыру және
шаруашылық жүргізуші субьектілер үшін ... ... ... ... ... ... бөлігі
медициналық сақтандыру болып табылады.
Сақтандыру ... ... ... ... орташа шама
әдісі, проценттер әдісі бар.
Орташа шама ... ... ... ... сөйтіп қатердің
белгілері бойынша мөлшерді анықтау үшін ... ... ... баланстық құнын, өндірістік қуатын,
технологиялық ... ... және ... ... шикізаттар мен тағы басқалардың материалдарының
жаңа түрлерін, ... жаңа ... сол ... технологиясының өзгерістерінде, жаңа көлік жүйесін ... ... ... жол ... ... ... ... тасымалдық мүмкіндігі бар жерлерде ... ... ... ... ... тығыз
байланысты. Қатерді туралау, тарату мен бөлу техникалық тәсілден құрылады,
яғни бұдан іс ... ... ... ... ... ... пайда болуы адамдардың еркі мен оқиғаның ... ... Бұл ... апат пен ... ... ... болады. Адамзат
қатерге тиімді бақылау қойып және де оның қажет емес әсер ... ең ... ... ... ғана сол тиісті ғылыми білімге, сол дәрежеге
қол жеткізеді. Қатерді ... үшін ... ... ... ... ... мен практика жүзінде экологиялық, көліктік, саяси және арнайы
қатерлер деп бөлінеді.
Экологиялық қатер табиғи ортаның ластануымен байланысты, яғни ... ... ... әкеп ... ... ... автомобиль
көліктерін, өзен, теңіз бен әуе кемелерін сақтандыруға келтіреді, сол
секілді өзен, теңіз, әуә, ... әрі ... ... ... сақтандырылуына әкеледі.
Саяси (жазалау) қатерлер егемен мемлекет пен оның ... шет ел ... ... жасалатын құқыққа қарсы әрекеттеріне,
шараларымен акцияларына байланысты. Бұл ... ... ... ... ... ... деп – бұл ерекше құнды жүктерді тасымалдауды
сақтандыру, мысалы, ... ... және ... ... ... ... ... істелген бұйымдар, өнер шығармалары, қолда бар ақшалар т.б. ... ... ... ... ... ... атап көрсетіледі
және де сақтандырушы жауапкершілігінің көлеміне енгізіледі. Сақтандырушы
құрылған сақтандыру қорынан ... ... ... ... ... өтем ... ... шарты әрекет етіп тұрған бүкіл кезең бойына
қаржы беруге дайын ... ... ... осылайша теориялық тұрғыдан
сақтандырушы сақтандыру ісін жүзеге асырумен ... тек бір ғана ... ...... ұшырайды.
Сақтандыру кезінде сақтық резервтері мен қорларын қалыптастырудың екі
негізгі әдісі қоладнылады, олар: бюджеттік жіне сақтық ... ... ... әдісі бюджеттердің қаражаттарын,
яғни бүкіл қоғамдың қаражаттарын ... ... ... ... ... ... субьектілер мен халықтың
жарналары есебінен жасауды алдын ала ... ... ... ... ... ... сақтандырудың түріне қарай немесе заңмен не сақтық
қатынастарының қатысушылары арасындағы арнайы келісімшартпен анықталады.
Сақтық қатынастарының бірінші бөлігінде – қоғамдық қорғауда ... ... ... ... - ... ... – қос әдіс,
үшінші бөлікте – жалпы сақтандыру мен өмірді сақтандыруда тек ... ... ... ... материалдық ақшалай иелері
сақтық қорлары бола алады, олар ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджет
қаражаттары, ... ... ... ... ... мен ... қатысушыларының тарапынан болатын бірқатар басқа айрықшылықты
төлемдер есебінен қалыптасатын ... ... ... ... болып табылады.
Сақтық қорлары – қоғамның ұлттық шаруашылығындағы сан алуан, алдын ... ... емес ... ... арналған қоғамның резерв қорлары
жүйесінің қажетті құрамдас бөлігі. Сақтық ... ... ... және жеке ... ... ... ... әрекетінің сан
қырлы экономикалық және әлеуметтік аспектілері көрінеді.
Сақтық қорларының басқа қорлардан ерекшелігі: олар алдын ала ... да, ... ... да жатпайды. Ол табыс ... және ... ... қызмет етпейтін табыстардың бірден
бір бөлігі. Нарықтық ... ... ... едәуір бөлігі
коммерциялық қатынастар болып табылады. Ең алдымен бұл ... ... ... сақтандыру категориясына қатысты, бұлардың қызметтер ... ... ... ... ... және ... қызметтер
көрсетудің еркін нарығында ... Бұл ... ... бағасы
сақтық тарифтері мен жарналары түрінде болады. Сақтық қызметтерін ... ... ... және ... ... анықталады.
Клиенттерді тарту үшін сақтық ұйымдары клиентураға қызмет көрсетуді
жақсартады, қызметтер көрсетудің ассортиментін кеңейтеді, ысыраптар ... өтеу ... ... ... ... есебінен жасалынатын сақтық қорлары
белгілі бір уақытта тікелей арналымында – ... ... ... ... Мұндай жағдайларда сақтық қорларының қаражаттары қосымша
табыс алу үшін коммерциялық айналымға жіберілуі ... Өз ... ... бір ... ... тарту үшін сақтық қызметтерін
көрсетудің бағасын төмендетуге бағыттаған орынды. Сақтық ұйымдарының осыған
ұқсас операциясы сақтық ... ... ... ... ... салдарлары кезіндегі ысыраптар мен залалдардың қашқысы келетін
тапсырыскерлерді тарту жөніндегі бәсекенің пайда ... ... ... ... көшуі, кәсіпкерлік қызметтің дамуы,
тауар мен айырбас шеңберінің, шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... сақтандыру арқылы болатын
кепілдіктердің берік жүйесін ... ... Тек ... ... ... ... ... бөлу, айырбастау және тұтыну
процесінде пайда ... ... және жеке ... қорғау
мүмкін болады.
Өтпелі экономика жағдайындағы ... ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан көзделген шаралардың ... ... ... ... ... пен ... ... қорғауға мүмкіндік береді. Қазіргі ... ... ... ... төтенше жағдайларды жою ... ... ... ... ... түрде шектеулі болып
табылатын ... ... ... сақтандыру механизмін қазіргі жағдайда пайдалану
елдегі кәсіпкерлік қызметті ... ... ... ... салаларының ерекшеліктерін, оның климаты мен ... ... ... ... отырып, өндіріс
технологиясын жетілдіруді ... ... ... ... ... ... әрі орнықты дамуына,
халықты әлеуметтік қорғауды арттыру үшін қосымша негіз жасауға, азаматтар
мен шаруашылық жүргізуші субьектілердің ... ... ... етуге
тиіс. Сақтандыру мәселесі, медициналық сақтандыруды қоса ... ... ... ... ... ... ... мақсатымен коммерцияның шектес сфераларына қаражаттарды
инвестициялау жөніндегі сақтық ... ... ... ісі болып
табылады [1].
1.2. Сақтандыру түрлері
Республика нарықтық өзгерістердің кеңейіп, ... ... ... ... да ... ... ... халықтың әлеуметтік
жағдайын көтеруде, техногендік, экономикалық және экологиялық қауіпсіздікті
қамтамасыз етуді, сақтандыру системасын ... ... ... ... ... ... беру ... болуы әрбір дамыған экономиканың айқын
белгісі, бұған дәләе іздесек, дүние жұзінің көптеген елінде ... ... ... ... мен шаруашылық субьектілердің
сақтық мәдениетке және олардың сақтануға деген нық сенім дәрежесіне тәуелді
болады. ... ... ... ... ... бір табыстарға
қол жеткізілді десек те, қоғамға сақтандырудың рөлі және оның ... орны мен даму ... ... ... әрдайым
жеткізіп тұру қажет.
Сақтандыру белгілі бір қауіптен туатын қаржылық проблемаларды жоюға
арналғанын түсіну, жан – ... ... ... ... Бұл ... ... т.б.с.с. мүліктерін сақтандырған иелер үшін қалай
маңызды болса, дәл солай өнеркәсіп, сауда үшін де ... өте ... ... да, көптеген түрлі қауіптер туындайтын жағдайда, адам
өзінің ақшасын кәсіпкерлікке неліктен жұмсауға тиіс? Ал егер ... ... ... ... бұл ... орындарының қысқаруына, тұтыну
тауарлары өндірістің азаюына, импорт көлемінің көбеюіне, халықтың жалпы
тұрмыс ... ... ... соқтырады. Мінеки. Осы әсерде,
сақтандыру ... ... іс - ... қауіптерінің
қомақты бір бөлігін сақтандырушыға ... Мұны ... ...... ... ... түрлерін енгізуге итермелейді. Мысалы, бұл
транспорт иелерінің А:Қ:Ж: , нотариустармен аудиторларды сақтандыру, ал
2005 ж. 1 ... ... ... ... ... ... ... өміріне зияндылық туғызатын жағдайдан ... ... ... енгізілді.
Сақтандырудың тағы бір жағымды жағы, ол кәсіпкерлердің ... ... ... ... өсуіне ықпал жасайды. Бұл өз тарапынан
өндірісті дамытуға капитал жұмсау арқылы асырылады, ал басқа жағдайда болса
бұл қаржының келешектегі ... бір ... жабу үшін ... ... сақтауға тура келеді. Сонымен қатар, ... және ірі ... ... ... ... ... ... мүмкін, әрине ол қаржыны
дер кезінде тез алу мүмкіндігі, әрі оны ... ... ... ... ... қажет. Сақтандыру компаниялары мінеки осы
жеңілдіктерді қамтамасыз ете алады.
Сақтандыру компанияларында шоғырланған сақтық қорының арқасында, ... өз ... жеке ... қор ... гөрі, одан әлдеқайда
келі қаржы жинап, өз ... ... ... ... қорғай алады. Әрине
бұл жерде, сақтық алуға жұмсалатын жарнаны, кәсіпкерлікке ... ... ... деп ... ... ... ... кәсіпкер өзінің іскерлігін
төмендетпей, сақтандыру компаниясымен жасалған серіктестік ... ... ... –ау ... ...... алаңдамай жұмыс
жүргізуіне мүмкіндік береді. Қысқаша айтқанда, кәсіпкер өндіріс ... ... жан ... бір қалыпта тыныштықта жұмыс істейді.
Сақтық қажеттілігі, шығын ала жүретін ... ... Осы ... ... ... ... шығынын
болжып, бақылауға деген қызығушылығы әбденорынды. Бұны жоққа шығарудың
қажеті де жоқ, өйткені ... ... ... ... бас тартса,
онда ол сақтандыру компаниясы өзінің сақтық беру кәсібін де ... ... ... ... қарамағындағы орасан зор ақша сомаларын
шоғырландырған. Бұл қаржының жиналуы, сақтық жарнаманың төлену күні ... ... ... ... ... құн арасындағы мерзім кезінде орын
алады. Мысалы, сақтық жарнамасы қаңтар ... ... ол ... ... ... ... ... дейін де, тіпті одан кейін де түспеуі мүмкін.
Сақтандырушы ол ақшаны, заңды пайдаланушы ретінде, кез – ... ... ... алады. Сақтандыру компаниясы ұзақ мерзім бойы жиналған
барлық ... ... ... қожалық етеді. Аталған мол ақша
мыңдаған жеке заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... жөн.
Сақтандыру жүйесі экономиканың бір саласы болып орын алуы, ... ... ... болуына себепкер болады. Мысалы, өз ... ... ... акция, меншікке мүлік сатып алуға, не ... ... ... ... ... ғой. Сондай кезде оның сақтық ... ... ... ... ... ... сондай төлемдеріне қосылып
мол қаржының ... ... ол ... ... компаниясы тиімді
инвестициялық салымдарға аударуына байланысты.
Егер кісінің меншігіндегі мүлкіне ... ... ... н/е өмірі мен
денсаулығына тиетін зиянды алдын алу мақсатында, олар сол зиянға ... ... ... үшін, мемлекетке сенбей, өздері алдын – ала ... ... ... ... шығындарды жоспарланбаған, онда тек оқу
–ағарту, зейнетақы, әлеуметтік жәрдемақы, денсаулық ... т.б. ... ... ... ... түрі қалыптасқан.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру – азаматтарды еңбек ету қабілетін
жоғалтуына және жұмысынан айырылуына, ... ... ... бір ... өтеу үшін мемлекетұйымдастыратын, бақылайтын ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың
мемлекет жүзеге асыратын нысандарының бірі.
ҚР- ң 2003 ж. 25 ... №405 -2 ... ... ... ... ... 2005ж. 1 қаңтарынан бастап ... ... ... жүйесі қолданысқа енгізілді. Аталған Заң ҚР ... ... ... Концепцияда жүйені реформалаудың ең басты
ерекшеліктерінің бірі - ... ... ... ... ... үш деңгейлі жүйесін енгізу болып табылады.
Міндетті әлеуметтік сақтандыруды енгізу әлеуметтік қорғаудың екінші
деңгейі болып табылады және ол ... ... ... тап ... ... ... істеу қабілетінен айрылған, асыраушысынан ... ... ... ... ... ... қорғау
жүйесін құруға бағытталған. Сонымен қатар, әлеуметтік кепілдіктер мен еңбек
заңымын алған ... ... ... ... мен ... ... - экономикалық зардаптарының ауыртпалығын азайту үшін
негіз қалыптастыру мақсатында болашақта жұмыскерлердің еңбектік міндетін
орындау ... ... мен ... ... ... үшін жұмыс
берушінің жауапкершілікке шақыратын міндетті ... ... ... қарастырылған.
Заңға сәйкес әлеуметтік төқлемдер тағайындау құқығын өмір сүруде
тәуекел етушілер, яғни ... ... ... асыраушысынан және
жұмысынан айырылғандарқатарына жатқызған ... ... ... ... ... ... ... алады.
Әлеуметтік сақтандыру жүйесін басқаруға бірқатар мемлекеттік органдар
қатысады. Атап айтқанда, әлеуметтік сақтандыруға аударылатын ... ... ҚР ... Министрлігіне, оның ішінде жергілікті жерлердегі
салық ... ... ... әлеуметтік сақтандыру қорының
активтерін сақтау және ... ... ... ҚР –ң ... ... ... міндетті әлеуметтік аударымдарды аккумулиралаумен
Мемлекеттік Әлеуметтік сақтандыру қорының өзі айналысады.
Жалпы сақтандыру саласы ... ... ... ... ... жазатайым жағдайдан және аурудан ... ... ... ... ... т.б. ... ... сақтандыру сақтандырушының ... ... ... бағдарламасына сәйкес медициналық қызмет
көрсетулерді сұраған мөлшерінде сақтық төлемдерін ... ... ... ... ... түрлерінің жиынтығы.
Көлік құралдарын сақтандыру көлік құралын иеленуге, пайдалануға, оған
билік ... ... ... ... мүдделеріне оның зақымдануына
н/е жойылуы, соның ішінде айдап н/е ұрлап ... ... ... ... н/е ... ... мөлшерінде сақтық төлемдерін жүзеге асыру
көзделетін сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып табылады [1].
1.3 Қазақстанда сақтандыру нарығының қалыптасуы мен ... ... ... ... дегеніміз ақша қатынастарының сферасы, онда сатып
алу сату объектісі «ерекше тауар» ... ... ... ... және ... ... мен ... қалыптасады. Сақтық келісімшарттарын жасауға және
сақтық операцияларының нәтижелігіне жетуге ... ... ... іс ... сақтық рыногында жүргізіледі.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде сақтандыру экономиканың әлеуметтік
тұрғыдан маңызды, қарқынды дамушы ... бірі ... ... жүйесі түрлі жағдайлардан туындаушы тәуекелдерге қарсы тұрудың
тиімді ... ... бұл ... ... дамып келе жатқан салалардың
бірі ... ... ... ісі ... әлеуметтік-экономикалық
тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатындағы экономикалық әдістермен ... ... ... ... ... ... реттеу құралдары екі топқа бөлінеді. Тікелей
(әкімгершілік) реттеу құралдарына құқықтақ ... мен оны ... ... органдар жатады. Экономикалық ... ... ... ... ... ал ... ... ақырғы тасымалдаушыларына, оның құралдарына қаржы-несие жүйесінің
нақты аясы, буыны және ... ... ... қатынастарға көшуі, кәсіпкерлік қызметтің дамуы,
тауар мен айырбас шеңберінің, шаруашылық ... ... ... ... міндеттемелерінің кеңеюі сақтандыру арқылы болатын
кепілдіктердің берік жүйесін талап ... Тек ... ... ... ... өндіру, бөлу, айырбастау және тұтыну ... ... ... және жеке ... ... ... ... [2].
Енді сақтандыру нарығының қатысушылары жайлы қысқаша айта кететін
болсақ, “Сақтандыру қызметі туралы” Заңға сәйкес Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру брокері;
- сақтандыру агенті;
- сақтанушы, сақтандырылушы, пайда алушы;
- ... ... ... ұйым ... аудитор);
- өзара сақтандыру қоғамы;
- сақтандырумен байланысты кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын өзге ... және ... ... күні ... ... ... ... реттеу
бағатында келесідей шаралар жүзеге асырылған:
1. Сақтандыру қызметтерін тұтынушылардың мүдделерін қорғауды
күшейту.
- ... ... ... кепілдендірілген сақтандыру
сыныбына қосу;
- сақтандыру қоржынын беру процедурасын енгізу.
2. Өмірді сақтандыруды дамыту.
- ... ... ... ... ... мен ... қатысуымен жасасу тәртібін енгізу.
3. Консолидацияланған бақылау.
- сақтандыру топтары мен холдингтерін реттеу мен бақылаудың негіздерін
бекіту.
4. Сақтандыру делдалдығы.
- 2012 ... ... ... ... қолма-қол ақша алуға тиым
салынған;
- ... ... ... ... талаптар, оларды есепке алу
және оқыту тәртіптері белгіленді;
- сақтандыру агентінің әкімгершілік жауапкершілігі белгіленген.
5. ... ... ... ... ... 2011 ... 1 ... бастап 2013 жылға дейінгі барлық міндетті
және ерікті ... ... ... ... ... институтының құрылуы.
- штаттық актуарийдің жүргізген міндеттемелерді есептеу мен сақтандыру
тарифтерін есептеудің ... ... ... ... ... қатысушыларының кәсіби бірлестіктері.
- ішкі құжаттардың тізімі мен негізгі қызметтері белгіленген
8. Санкциялар.
- сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... уәкілі.
- сақтандыру ұйымына бақылау функцияларын жүзеге ... ... ... ... жіберу мүмкіндігі қарастырылды.
Сақтандырудың қоғамдық өмірдегі рөлінің маңызды аспектісі – ... ... ірі ... ... ... рөлі болып табылады. Бұл
сақтандырушылардың маңызды тауар өнімі болуы мүмкінp[3].
Сақтандыру секторы бірнеше сапада көрінеді, атап айтқанда:
1. Ұдайы ... ... мен оның ... қамтамасыз
етуші нарықтық тұрақтандырғыш;
2. Өмір сүру қызметінің қауіпсіздігін арттыру құралы;
3. ... ... ... ... ... ... ірі инвестиция көзі;
5. Ірі ақпараттық ресурстарының иесі.
Сақтандыру рөлінің келесі бір аспектісі – бұл сақтандыру ... ... ... ... Сақтандыру компанияларының қызметі жаңа жұмыс
орындарын және штаттық мамандарды құру ... ... ... ... ... құру ... жұмыспен қамтуды ынталандырады. Осылайша,
сақтандыру ісінің дамуы сақтандырудың ... ... ... ғана
емес, делдалдықпен қоса алғандағы сақтандыру жүйесіне жұмысқа жалдау
үдерісінде еңбек ... ... ... ... ... ... күні
агенттік желі құру үшін нақты базаны 40-45 жастан асқан адамдар құрайды.
Көптеген ... ... ... ... ... және агенттердің
ерікті сақтандыру өнімдерін сатуға деген нақты қызығушылығы жоқ.
Сақтандырушылардың шектеулі мүмкіндіктерімен қоса аталған себептер және
құқықтық және ... ... ... ... сақтандыру нарығының
динамикасының әрі қарай дамуына кедергі келтіріп отыр. Сақтандырушылар ... ... ... байланысты мәселелер де баршылық. Отандық
сақтандыру ... ... ... ... ... ... әлі де ... нарығының ұйымдастырушылық және экономикалық даму
мәселелеріне және оны ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру секторында отандық сақтандыру қызмет көрсету нарығының
аясын ұлғайту бойынша ... ... ... ... ... ... ... жағын реттеуге баса назар
аудару;
3. Сақтандыру компанияларын кадрлық қамтамасыз етуге қолдау көрсету [4].
2. ... ... ... қазіргі жағдайын талдау
1. Сақтандыру нарығын дағдарыс жағдайында бағалау
Қазіргі экономика жағдайындағы ... ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан көзделген шаралардың сипаты мен көлеміне
карамастан, сақтандыру халық пен ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... табиғи және техногендік сипаттағы
төтенше жағдайларды жою жөніндегі шығыстардың негізгі ауырпалығы мүмкіндігі
объективті түрде шектеулі болып табылатын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... елдегі
кәсіпкерлік қызметті жедел дамытуды, Қазақстан ... ... ... оның климаты мен географиялық орналасуы,
экологиясының деңгейін ескере ... ... ... ... ... жүйесі республика экономикасының сенімді әрі орнықты дамуына,
халықты әлеуметтік қорғауды арттыру үшін қосымша негіз ... ... ... жүргізуші субъектілердің мүлкін сақтандыруға ықпал етуге
тиіс. ... ... ... ... қоса алғанда,
әлеуметтік қамсыздандырудың мәселелеріне тікелей қатысты.
Кесте 1. Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының құрылымы
|Сақтандыру секторының институционалдық құрылымы ... ... ... саны |35 |34 ... ... ... |7 |7 ... ... саны |12 |14 ... саны |72 |71 ... ... ... ... АҚ |31 |30 ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) | | ... саны | | ... ... ... сақтандыру салалары бойынша жиналған сақтандыру сыйақыларының
көлемі былайша көрініс алады.
Кесте 2.Сақтандыру сыйақыларының ... ... ... |1.09.13 |1.09.14 ... ... сақтандыру | | ... ... ... | | | ... | | | |
| ... ... ... |Үлесі, %| |
| | |% | | | ... ... |184 041,1 |100,0 ... |100,0 |-11,1 |
|бойынша барлығы | | | | | ... ... ... |24,2 ... |17,1 |-36,9 ... ... |139 562,3 |75,8 |135 518,8 |82,9 |-2,9 ... ... ... ... 1 ... ... ... «өмірді сақтандыру» саласы
бойынша жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 28 048,9 млн. ... бұл ... ... ... күніне қарағанда 36,9%-ға аз. «Өмірді
сақтандыру» саласы бойынша жиналған сақтандыру ... ... ... ... күні 2013 ... 1 ... 24,2%-ға қарсы
17,1% болды.
2014 жылғы сегіз айда «жалпы ... ... ... ... ... көлемі 135 518,8 млн. теңге ... бұл ... ... ... ... 2,9%-ға аз.
Есепті күні сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... және ... ... ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету үшін құрған сақтандыру
резервтерінің көлемі 284 716,4 млн. ... ... бұл 2014 ... 1 ... ... көлемінен 18,5%-ға көп және 2013 жылғы 1 қыркүйекте
құрылған резервтер көлемінен 20,6%-ға көп.
Жалпы алғанда, 2013 ... ... мен ... ... ... ... сақтандыру сыйақылары мен сақтандыру
төлемдері бойынша шоғырландыру деңгейінің артуы ... Өз ... 5 ірі ... ... ... ... сақтандыру
сыйлықақыларының 40,1%-ы және сақтандыру төлемдерінің 32,6%-ы ... Бес ірі ... ... ... ... ... ... 49,1% болды. 2004 жылдан бері қарқынды ... ... ел ... ... орны әлі ... ... Сақтандыру сыйақыларының ЖІӨ-ге қатынасы 2013 ... ... ... ал жан басына шаққандағы сақтандыру
сыйақысының орташа мөлшері 14 877,4 теңгені құрады.
2014 жыл ... ... ... сақтандыру) ұйымдарының тікелей
сақтандыру шарттары бойынша қабылдаған сақтандыру сыйлықақыларының жиынтық
көлемі өткен жылдың ... ... ... ... ... 11,1 %-ға
азайып, 163 567,7 млн. теңге болды.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... және ерікті мүлікті сақтандыруды салыстырған кездегі көрсеткіші
2013 жылды сомасы бойынша 2014 жылмен қарастырғанда сомасы көбірек.
Міндетті сақтандыру ... ... ... ... өткен
жылдың осындай көрсеткішінен 12,8 %-ға өсіп, ерікті жеке сақтандыру бойынша
кему 29,2 %-ды, ерікті мүліктік сақтандыру ... кему – 5,3 %-ды ... ... 3. ... ... келіп түсуі, млн. теңге
|Сақтандыру |01.09.2013ж ... ... ... | | ... %-бен ... түсуі | | | |
| ... ... ... ... | |
| | ... | ... | ... оның ... ... |100,0 ... |100,0 |-11,1 ... ... | | | | | ... ... ... |19,5 ... |24,8 |12,8 ... жеке |71 735,5 |39,0 |50 763,9 |31,0 |-29,2 ... | | | | | ... ... ... |41,5 ... |44,2 |-5,3 ... | | | | | ... көзі: www.afn.kz
Сонымен әлемдік дағдарыс жағдайларында кредит (ең алдымен автомобиль
мен тұрғын үйге) берудің міндетті талабы сақтандыру болып табылатын ... ... ... сондай-ақ сақтандырудың ерікті түрлері
бойынша сыйлықақылар көлемінің төмендеуі (өмірді ... ... ... ... ... байқалып отыр. Компанияның
сыртқы аудит халықаралық нормаға және аудит стандартына сәйкес келуі тиіс
[6].
Елдер бойынша қайта сақтандыруға ... ... ... Қазақстан – 22 %
- Германия – 12 %
- Ұлыбритания – 17 %
- Швейцария – 7
- Ресей Федерациясы – 10 %
- ... – 12 %
- ... Араб ... – 4 %
- АҚШ – 4 %
- ... – 2 %
- ... ... – 10 ... сақтандыруға берілген сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 62
637,4 млн. теңге болды немесе ... ... ... ... ... ... ... 38,3%-ын құрады. Бұл ретте
Қазақстан ... ... ... ... сақтандыруға тікелей
сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақыларының жиынтық көлемінің
29,8%-ы берілді. (Кесте 4).
Кесте 4. Қайта ... ... ... млн. ... ... ... ... |
|берілген ... | ... | | |
| ... |Жиынтық |Сомасы |Жиынтық |
| | ... ... |
| | ... %-бен | ... %-бен ... ... |53 978,4|29,3 |62 637,4|38,3 ... | | | | ... ... ... ... ... ... |4,7 |13 878,5|8,5 ... ... ... ... ... | | | | ... барлығы| | | | ... ... ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру)
ұйымдары қабылдаған сақтандыру сыйлықақыларының жалпы сомасы 24 381,1 ... ... Бұл ... Қазақстан Республикасының резиденттері еместерден
қайта сақтандыруға қабылданған сақтандыру сыйлықақыларының сомасы 10 ... ... ... ... ... 2014 ... сегіз айда «жалпы сақтандыру»
саласы бойынша жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 135 518,8 млн.
теңге болды, бұл 2013 ... ... ... ... ... аз.
Бұл ретте, резидент еместерден қайта сақтандыруға ... ... ... ... Республикасының Президенті ... ... ... ... ... қабілетті 50 елдің қатарына кіру
стратегиясы Қазақстан өз дамуындағы жаңа ... ... ... атты
2009 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру мақсатында
сақтандыру ... ... ... дамып жоғары нәтижеде жетілдірілген,
сақтандыру сыйлықақылары мен сақтандыру төлемдері бойынша шоғырландырылған
(Сурет ... ҚР ... ... ... ... банктердегі салымдар
ҚР эмитенттерінің мемлекеттік емес бағалы қағаздары
Шетелдік инвестициялық қорлардың пайлары
Шетелдік эмитенттердің мемлекеттік бағалы қағаздары
ҚР резиденті емес эмитенттерінің ... емес ... ... ... ... 1. ... ж. ... бойынша инвестициялық портфель құрылымы (%-
бен)
Сақтандыру нарығының сақтандыру сыйлықақылары мен сақтандыру төлемдері
бойынша ... ... ... жиынтық сақтандыру сыйлықақылардың
50,9 %-ы және сақтандыру төлемдерінің 75,9 %-ы-мен ... ... ... ... ... ... қолданыстағы сақтандыру ерекшелігі
болады [8].
Кесте 5. Сақтандыру нарығының шоғырлануы
|Сақтандыру нарығының жиынтық көрсеткіштерінен үлесі, |01.09.2013ж|01.09.2014|
|%-бен |. |ж ... ірі ... ... ... |37,7 |40,1 ... | | ... ірі сақтандыру компаниясының сақтандыру |52,4 |53,5 ... | | ... ірі ... ... ... ... |32,6 ... ірі ... ... ... ... |50,8 |50,9 |
|Бес ірі ... ... ... |49 |49,1 ... ірі ... ... меншікті капиталы |60,5 |57,8 ... ... ... ... ... ... Назарбаевтың «Қазақстанның
əлемдегі бəсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы
Қазақстан өз ... жаңа ... ... ... атты 2009 ... ... Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру мақсатында Қазақстан
Республикасының Президентінің 2009 жылғы 11 ... № 86 ... ... ... 2015 ... ... ... стратегиясы
əзірленген болатын, оның негізгі мақсаттары көлік-коммуникациялық кешенін
одан əрі дамыту, сондай-ақ Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... (Кесте 6).
Кесте 6. Сақтандыру секторының негізгі көрсеткіштері
|Сақтандыру секторының негізгі көрсеткіштері ... ... ... ... Теңге ... ... ... ... ... қатынасы |0,54 |0,42 ... | | ... ... ... ... |0,74 |0,75 ... ... ... ... |1,53 |1,57 ... сыйлақақыларының халықтың жан басына |10 819,40 |9 449,9 ... ... ... | | ... ... ... ... дамытудың маңызды сатысы кепілдік ... ... одан əрі ... оны ... ... келтіру болып табылады. Жоғарыда көрсетілген стратегия атап айтқанда
Қытай мен ... ... ... ... ... сенімді жəне қол жетімді
транзиттік ... құра ... ... арасында өсіп отырған сауда
байланыстарын ... ... ... ... ... экономикалық қоғамдастығы (ЕурАзЭҚ), немесе
Шанхай ынтымақтастығы ұйымы (ШЫҰ) шеңберінде қолданыстағы «Жасыл карта»
халықаралық ... ... ... ... құралдары иелерінің
жауапкершілігін сақтандырудың халықаралық жүйесін құру ... ... ... немесе ШЫҰ шеңберінде көлік құралдары иелерін
сақтандырудың халықаралық жүйесін енгізу Қазақстанның ... ... ... ... ... жалғастыруға, сондай-ақ мемлекетаралық
автомобиль қатынасы проблемасын шешуге мүмкіндік береді.
Отандық практиканы жəне халықаралық ... ... ... ... ... міндеттерін орындау кезінде зиян келтіргені
үшін жұмыс берушінің азаматтық – ... ... ... ... ережелері мен тəртібін одан əрі жетілдіру ... ... ... Бұл ретте экономикалық қызмет түрлерін кəсіби
тəуекел топтарына жатқызу тізбесін нақтылау жəне ... осы ... ... ... ... Жұмыс берушінің жауапкершілігін сақтандыру
сақтандырудың міндетті түрі болып ... ... ... ... барлық шарттары айқын жəне осы ... ... ... үшін ... болуы тиіс. Осыған байланысты сақтандырудың осы
түрі бойынша аннуитетті өнімдерге қатысты бірыңғай ең ... ... ... ... ... ... ... «Сентранс Иншуранс»СК» АҚ қаржы жағдайы және оның сақтандыру
нарығындағы орны
«Сентрас Иншуранс» Сақтандыру компаниясы» АҚ 1997 жылы ... ... ... ... ... СК» АҚ деп ... 2005 жылы ... бастап Сентрас тобының құрамындағы ... ... ... ... ... Акционерлердің ауысуына байланысты
өзгерістер компанияға бұрынғы клиенттерді сақтап қана қоймай, сонымен ... ... ... ие болды. 2005 жылы «Сентрас ... ... АҚ үшін ... бір ... жылы ... алға ... ... бәсекелестерге қарамастан. Компания ... ... ие ... Мұндай нәтижелер компанияның
әмбебабтылығының арқасы. Яғни ... ... ... ... жаңа ... қолдануына байланысты.
Бүгінде Сақтандыру компаниясында бизнесті дамыту ... ... ... ... Ал бұл біздің болашаққа деген сенімімізді одан ... ... ... ... тез қарқынмен даму үстінде, сақтандыру
қызметтерінің жиынтығы молайып, тұтынушыларға ... ... ... ... ... Сақтандыру компаниясы сақтандыру
төлемдеріне кепіл болу қорының мүшесі болып табылады. Компания Қазақстанда
сақтандырудың әр ... ... ... ... сұраныстарын толыққанды
қанағаттандыру үшін лицензиялар алуға белсене іс-әрекет жасауда.
Компанияның негізгі коллективтері сақтандыру ... ... ие ... ... ... негізгі әлеуметтік және кадрлық саясаты төмендегідей:
- Сақтандыру нарығындағы жоғары квалификацияланған мамандарды
тарту;
- Жас инициативті мамандарды тарту;
- Профессионалды ... ... ... ... ... ... ... Ресейде және шетелдерде болатын семинарларда
жұмысшыларды оқыту;
- Компанияның менеджерлері және агенттері үшін ... ... ... СК» АҚ ... ... ... ... жылы құрылды. Бүгінгі таңда оның құрамында Қазақстанда және ... өз ... ... ... ... ... компания бар. Атап
айтқанда, ... ... АҚ ... ... ... ... және т.б. ... жылдың 1 наурызында «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ ... ... ... ең ... шетелдік қайта сақтандыру
компанияларымен облигаторлық қайта сақтандыру бойынша ... ... ... ... ... SCOR ... ... Partner Re
(Швейцария), Hannover Re (Германия), Transatlantic Re (АҚШ) и ... ... мына ... ... ... ... ... жүк, автокөлік, келеңсіз жағдайлардан сақтау, құрылыс –
монтаждық тәуекелдер және басқа ... ... ... ... ... қайта сақтандырылады.
1. Бұл жүйе сақтандыру жағдайы болғанда клиентке сақтандыру сыйақысын
толығымен және ... ... ... ... ... ... [10].
Кесте 7. Қайта сақтандыру бағдарламалары
|Бағдарлама ... ... ... |$ ... ...... ... |$ 5,000,000 ... |$ 120,000 әр ... ... және |
| |$ 80,000 ... ... ... ... АҚЖ ерікті сақтандыру |$ 1,000,000 әр көлік ... ... ... |$ 250,000 әр ... ... және ... ... |$ 50,000 әр адам ... ... |$ ... ... ... сақтау |$ ... әр ... ... ... ... компаниясының өзіндік қаражатының өсімі төлемқабілеттілікті
және тұрақтылықты жоғарлатады. Сақтандыру ... ... ... және ... ... жаңа ... пулда қатысуына
және сақтандыруда жоғары тәуекелге баруды дамытады.
2010 жылы «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ өзіндік ... 6910980 ... ... ... ... 1,5 есе өсті.
2011 жылғы жарғылық капитал қосымша активтерді ... ... ... СК» АҚ – ның ... ... ... дамуда. 2011
жылы сақтандыру сыйақы көлемі 1 003 252 мың теңге. Алдынғы ... 6 есе ... ... ... ... ... 79,1% болды,
бұл дегеніміз компания нарық ... ... ... ... нарықтық
үлесін көбейту арқылы (Кесте 8).
Кесте 8. «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ ... ... ... |2009 жылы |2010 жылы ... |
| |(мың ... |(мың ... |(мың ... |
|Активтер |274 373 |593 565 |1 143 632 ... ... |181 728 |468 655 |691 983 ... ... |117 618 |171 437 |1 003 252 ... ... www.cic.kz
Сентрас Иншуранстың сыйақысының түсімі бойынша жалпы сомасы 2009 жылғы
117 618 мың тг үлес салмағы 100%, 2010 жылғысы 171 437 мың тг үлес ... 2011 ... 103 252 мың тг үлес ... 100%. ... ... сыйақы 2009 жылғы 84 229 мың тг үлес салмағы 72%, 2010 ... мың тг үлес ... 55%, 2011 ... 483 205 мың тг үлес ... ... сыйақы 2009 жылғы 33 389 мың тг үлес салмағы 28%, 2010 ... ... тг үлес ... 45%, 2011 ... 520 047 мың тг үлес салмағы 45% .
Сақтандыру сыйақысының ... ... ... ... % үлесі 55% болса, ал
2009 жылдың пайыз үлесі 72 % болғандықтан жоғары екен (Кесте ... 9. ... ... СК» АҚ ... ... ... |2009 |2010 |2011 |
| |мың тг. ... % |мың тг. |үлесі %|мың тг. |үлесі % |
|Жалпы сомасы |117 618 |100 ... |100 |1003252 |100 ... |84 229 |72 |93 449 |55 |483 205 |55 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... сыйақы |33 389 |28 |77 988 |45 |520 047 |45 ... ... ... ... ... және түрлері бойынша сыйақысының
құрылымына ... ... ... 83 %-ын ... ... ... болып
келеді, ал оның 14 %-ын мүлікті сақтандыру болып келеді, қалған 3 %-ы
ерікті ... ... ... ... ... 2. ... ... құрылымы
Дерек көзі www.cic.kz
Сақтандыру төлемдерінің көбеюі сақтандыру келісімдерінің көбеюімен
және бөлшек сақтандырудың дамуымен түсіндіріледі. Сақтандыру ... ... ... иелерін міндетті сақтандыру мен ... ... ... ... ... үлестері: 35,1%, 27,5% (Кесте 10).
Кесте 10. «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ сақтандыру төлемдері
|Атауы |2009 |2010 |2011 |
| |мың тг. ... % |мың тг. ... %|мың тг. ... % ... |11 726 |100 |11 070 |100 |44 937 |100 ... |363 |3 |1 683 |15 |16 938 |38 ... | | | | | | ... жеке |473 |4 |14 |0,1 |11 057 |25 ... | | | | | | ... ... 890 |93 |9 373 |85 |16 942 |38 ... | | | | | | ... көзі ... жылы ... ... ... болды. Алдыңғы жылмен
салыстырғанда 55 067 мың ... ... ... мың ... құрады.
Активтің өзгерісі ақша қаражат ... ... ... ... ... және материалды емес активтерді сатып алуға ... ... ... ... ... ... ... көбеюімен
және бөлшек сақтандырудың дамуымен түсіндіріледі. ... ... ... көлік иелерін міндетті сақтандыру мен көлік транспортын
ерікті сақтандыруда жатыр. Есепті ... ... ... 326 739 ... 451 649 мыңды құрады. Жалпы өзгеріс ... ... ... ... ... есеп айырысуда 119 336 мыңға өзгеріп,
жылдың 146 042 мың теңгені құрады. Осы ... әсер ... ... ... ... ... сақтандыру бойынша қарыздар. Қаражат
кварталда жиналған сыйақылар арқылы төленеді. Алдыңғы жылмен салыстырғанда
сақтандыру резервтері 221 283 мың ... өсіп 273 841 мың ... ... ... ... 223 328 мың ... өсіп 691 983 ... құрады. Жарғылық капиталдың өсімі өзіндік капиталдың өсіміне әсер
етті. 2011 ... ... ... 102 000 мың теңгеге жарғылық капитал өсіп,
557 000 мың теңгені құрады. ... ... 117 147 мың ... ... 13 655 мың ... ... ... таратылмаған кіріс сомасы 130 802
мың теңгені құрайды.
Кесте 11. ... ... СК» АҚ ... ... ... |2010 жылы |2011 жылы ... ... |533344 |754584 ... табыс |17 955 |37 859 |
| | | ... |3,37 |5,02 ... ... ... ... АҚ ... ... бойынша 2010 жылғы
инвестициялық портфель 533344, ал 2011 жылғы 754584. ... ... ... 17955, ал 2011 ... 37859. ... ... 2010 ... 3,37,
ал 2011 жылғы 5,02-ге өсті (Кесте 11).
Кесте 12. «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ акция табысы, мың ... |2010 жылы |2011 жылы ... ... саны (мың |500 |620 ... | | ... ... |5 639 |117 147 ... капитал |468 655 |691 983 ... ... ... |11,28 |178,79 ... ... құны |937,31 |1116,10 ... көзі www.cic.kz
«Сентрас Иншуранс» СК» АҚ қаржылық тұрақтылығын талдау сақтандыру
компаниясының ... ... ... көрсеткіштер әртүрлі
деңгейлерге байланысты ... ... ... отандық және шетелдік
мамандар әр түрлі әдістер ұсынады.
Нарықтық қатынас шарттарында және халықаралық ... ... ... ... Қазақстандық нарыққа сәйкес талдау және кешендік
әдісті жүргізуде жаңа қадам қажеттігі туады.
Нарықтық қатынас ... ... ... ерекшеліктері
халықаралық стандартпен қарастырылуы тиіс (Кесте 12) [10].
2.3 Қазақстанда сақтандыру нарығының дамыту перспективалары
Қазақстан Республикасында сақтандыруды дамытудың негізгі мақсаты –
мемлекеттің, ... және ... ... ... ... ... ... бола алатын толыққанды, орнықты жұмыс істейтін
ұлттық сақтық рыногын қалыптастыру.
Сақтандырудың мақсаты қоғамдық ұдайы өндірістің үздіксіздігін
қамтамасыз ету үшін азаматтарды, мүліктерді, өндіріс процестерін ... ... ... ... ... ... дамытудың негізгі мақсаты – мемлекеттің,
азаматтардың және шаруашылық жүргізуші субъектілердің мүддесін ... ... бола ... ... ... ... ... ұлттық сақтық
рыногын қалыптастыру.
Қазіргі заманғы ұлттық сақтандыру жүйесін құру сақтық қызметі рыногын
сапалы жаңа ... ... ... ... ... және кезең кезеңімен
іске асыруды талап етеді. Бұл қағида ... ... ... ... ... ... ... Онда мынадай
міндеттерді шешу көзделінген:
• Әлеуметтік сақтандыру түрі ретіндегі сақтық қорғауды ұсынудың
қағидаттарын нақтылау;
• Сақтандыруды қолдану аясын кеңейту және міндетті сақтандыру түрлерін
нақтылау;
... ... ... ... ... қалыптастыру және оның
қатысушыларының – сақтық ұйымы, сақтық брокер, сақтық агент,
сақтанушы, ... ... ... ... ... ... байланысты кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын өзге де
заңи және жеке тұлғалардың ... ... үшін ... ... Халықаралық стандарттарды ескере отырып, сақтық қадағалауын жүйесін
ұйымдастыру;
• Сақтық және қайта сақтандыру ұйымдарының қаржылық орнықтылығы мен
төлем қабілеттігі бойынша талаптарды күшейту;
• Осы ... ... ... ... ... ... ... кадрлар даярлау, қайта даярлау және біліктілігін
арттыру жүйесін ұйымдастыру [11].
Сақтандыру нарығының ... ... ... экономикалық
тұрақтылық пен базалық макроэкономикалық ... ... ... етті ... ... ... ішкі ... соңғы 7 жылда жылына 10% астам қарқынмен
өсуде, тағы да халықтың табысы да ... ... ... ... Қазіргі
кезде Сақтандыру нарығына қатысушылары 38 компания, ... ... 7 ... сақтандыру бойынша, 8 – Қазақстан ... ... ... 3. ... нарық активтеріндегі сақтандыру секторының үлесі, %
Дамудың оң ... ... ... ... көрсеткіштеріне
септігін тигізгендігімен де, оның функциялық мүмкіншіліктері әлі болса да
төменгі деңгейде қалып отыр. ... ... оған ... сыйақыларының
жиынтық көлемінің 2008 және 2012 жылдардағы көрсеткіштің 2007 жылдың 147,3
млрд.теңгеден 113,3 млрд.теңгеге ... әсер ... ... ... ... ... өсу ... артты, алайда экономиканың
озып келе жатқан ... ... ... нарығының негізгі
көрсеткіштері ЖІӨ-ге қарағанда төмендеді. Сақтандыру сыйақыларының ЖІӨ-ге
қатынасы соңғы 5 жыл ... ... ... ... ... Меншікті
капитал мен активтердің ЖІӨ-ге қатынастары 1,0 %-дан 0,8%-ға төмендеді және
сәйкесінше 1,8%-дан 1,5%-ға төмендеді.
Сақтандыру сыйақыларының ЖІӨ-ге қатынасы Қазақстанда ... ... ... ... ... (7-10%) , Орталық және Шығыс Европада болса, ... ... мен ... да ... ... ... Қазақстанда сақтандыру
сыйақыларын жан басына шаққанда өткен жылы 12,5 мың.теңгені және 84 ... ... Бұл ... ... ... орташа көрсеткішінен ондаған
есе төмен болып табылады. ... ... жан ... шаққындағы сақтандыру
сыақыларының мөлшері 2000-4000 АҚШ доллар көлемінде болып отыр.
Жоғарыдағы көрсеткіштерді салыстыру Қазақстаннның ... ... ... даму ... әлі алыс ... айқындайды. Сақтандыру
компанияларының мүмкіншіліктері біртіндеп өсіп отыр, алайда әлі де ... ... ... ... ... ... ... ірі жобалар қол жетімсіз болып табылады. Отандық сақтандыру
компанияларының банк депозиттерін сақтандыру немесе ... ... ... ... ... жинақтары есебінен зейнеақылық қамтамасыз
етуді дамыту үшін күш-қуаты жеткіліксіз болып ... ... ... ұйымдары маңызды институционалды инвестор бола алмады. Себебі,
оның жиынтық активтер көлемін банк ... ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорларының жиынтық ... ... ... ... ... ... талдайтын
болсақ, нарықта әлі тұрақсыздық орын алатындығын айтуға болады. Сақтандыру
сыйақыларының ЖІӨ-ге қатынасы 2014 жылы 0,73%-ға тең ... ... 2 ... ... ... ... 0,64 және 0,67 %-ды көрсетті.
Меншікті капиталдың ЖІӨ-ге қатынасы артпай, бұл ... ... ... ... ... ... мөлшері жыл сайын өсіп отырғанына
қарамастан, 2013 жылы өткен жылмен ... ... ... ... құраса да ЖІӨ-ң өсу қарқынына ілесе алмай отыр. ... жылы ЖІӨ ... ... ... өткен жылмен салыстығанда 12,2
%-ға өсті [12].
Сондықтан негізгі көрсеткіштердің ... ... ... ... өсу қарқынын жоғары деңгейде ұстап тұру керек. ЖІӨ-
мен салыстырғанда нарық көрсеткіштерінің өсуіне игерудің төменгі ... ... ... баяу ... ... бола ... ... қатар,
жоғарда аталған факторлармен ... оған ... ... ... ... келтіреді. Алайда жақын болашақта күтілетін отандық сақтандыру
нарығы даму көрсеткіштерінің өсуі ... ... ... ... да, ... ... ... жұмысымды қортындылай келе ,сақтандыру нақты адамдар мен заңды
үйымдар мүделерін сақтандыратын ... ... ... ... ету ... ... ... түрі. Сақтандырушы
тиісті тәртіппен тіркеуден өткен, сақтандыруды өз ... түрі ... ... ... ... ... сақтандырушымен сақтандыру шартын
жасасқан ұйым немесе жеке ... ... ... ұйым 1991 ж ... құрылды. Сақтандыру міндеті және ерікті сақтандыру түрінде
жүзеге ... ... ... – заң күшімен ... ... ... ... ... ықылас білдіруімен жүзеге
асырылатын сақтандыру.Міндетті сақтандыру ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... белгілейді. Республиканың
сақтаныру нарығында шетелдік ұйымдарының ... ... ... ... орын алып отыр. Олар қаржының жағдайын нығайтуымен қатар,
халықаралық ... жаңа ... ... отандық
сақтандырушылардың дүниежүзлік сақтандыру нарығына шығуна ықпал етеді.
Сақтандыру мәдениетінің, ... ... ... ... ... ... артықшылығы туралы ақпараттың аздығын, қажетті
қызмет түрлерінің жоқтығын атап өткен жөн. Осындай ... ... ... ... ... ... ... ететіні сөзсіз. Сақтандыру
ұйымдарының сенімді түрде ... ... ... ету ... ... ... ... болып табылады. Сақтандыру қызметінің мемлекеттік реттеу
қаржы тұрақтылығына жүргізуге байланысты. Қазақстанның сақтандыру нарығының
ауқымын кеңейту ... ... ... және бірігіп сақтандыру
жүйесі арқылы ... ... ... ... ... қызметінің аясы
үйлестіруді көп қажет ететін сақтандыру түрлерін ашып ... ... ... ... рыногы қатысушылардың ... ... ... ... ... ... сақтық рыногын
дамытудың қолайлы жағдайларын жасау және ... ... ... арттыру болып табылады. Қазіргі кезде Қазақстанда 34 сақтық
ұйымдарының сақтық қызметін жүзеге асыру ... ... бар, ... 6 ... ... және ... ... бойынша, 27-і
көлік құралдары иелерінің АҚЖ-ні міндетті сақтандыру бойынша лицензиялары
бар. Сақтандыруды ... ... ... ... салық бюджеті және
ақша - кредит саясатын жетілдіруге,сақтық ... ... ... ... ұйымдары жұмысының сенімділігіне байланысты.
Курстық жұмысты аяқтай отырып сақтандыру нарығы және сол нарықтағы
беделді орынды ... ... ... АҚ ... Нақты айта
кететін болсақ, бұл жерде маған қойылған басты талаптар:
1. кәсіпорынның сипаттамасымен, ұйымдық құрылымымен танысу.
2. белгілі сақтандыру компаниясын ... сол ... ... ... компания стратегиясын, ұйымдық құрылымын, миссиясын
сипаттау.
Мен ... және ... ... ... ... жалпы
инвестициялардың теориялық негізіне, сақтандыру ... ... мен ... АҚ ... ... қаржылық жағдайын, бизнесін талдауы мен бағалауы бойынша келесідей
қорытындыларды ұсынғым келді:
... ... ... мемлекеттің сақтандыруды
қорғаудағы қажеттіліктерін қанағаттандыру жəне ... ... үшін ұзақ ... инвестициялық ресурстарды
шоғырландыру жөніндегі шараларды əзірлеу жəне іске асыру;
• халықты əлеуметтік қорғаудың құралы ретінде ... ... ... ... ... ... халықтың сақтандыру ұйымдарына сенімін жəне ... ... ... ... ... ... халықаралық практика негізінде ... ... ... ... ... ... келесі негізгі шараларды
жүзеге асыруды жоспарлауда:
• Сақтандыру ұйымдары қызметінің ... ... ... ... ... асыру);
• Міндетті сақтандыру жүйесінің тиімділігін арттыру;
• Міндетті ... ... ... ... ... ... шешудің
соттан тыс тетіктерін құру;
• Сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту;
... ... одан əрі ... ... ... ... ... одан əрі жетілдіру
• Сақтандыру статистикасының базасын қалыптастыру, сақтандыру тарифтерін
реттеу;
• Сақтандыру қызметтерін сатуда жаңа ... ... ... ұйымдарының тəуекел – менеджменті жүйесін жетілдіру.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Құлпыбаев С. және т.б ... ... ... ЖШС РПБК ... 784 ... Баймагамбетова З.А. Страхование. – Астана: КазАТУ, 2010.
3. Найманбаев С.М. Сақтандыру құқығы: Оқу құралы. Алматы: Жеті жарғы,
2007.
4. ... ... // ... ... ... ... Республики
Казахстан и перспективы его развития.— 2013.
5. Қазақстан Республикасының ... ... 2014 ... ... ағымдағы жағдайы // Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкінің Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау
комитеті. ... ... Е. ... ... ... ... Банковские технологии.- 2005. - 49-54 бет.
7. Хамитов Н.Н. Банк ісі.- Алматы: Экономика, 2006.
8. Ауесбаев, А.Т. Актуальные ... ... и ... ... ... Қаз. ... 2004 – 181 ... «Қазақстан Республикасының банк және банк қызметі туралы» Заң күші
бар Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы ... ... ... мен ... ... - 29 ... «Сентрас Иншуранс» Сақтандыру Компаниясы» АҚ ... «ISKER NEWS» ... ... орталығы. http://iskernews.kz/
12. Қазақстан Республикасының сақтандыру секторының 2013 жылдың 1
қаңтарындағы ағымдағы жағдайы // ... ... ... Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау
комитеті. www.nationalbank.kz

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуроодақта сақтандыру нарығын мемлекеттік реттеудің мемлекетаралық жүйесінің қалыптастыру кезеңдері11 бет
Сақтандыру нарығы64 бет
Сақтандыру нарығы және оның Қазақстан Республикасында дамуы12 бет
Сақтандыру нарығы туралы4 бет
Сақтандыру нарығы туралы ақпарат38 бет
Сақтандыру нарығының мәні мен функциялары3 бет
Сақтандыру нарығының теориялық негіздері100 бет
Сақтандыру нарығының түрлері7 бет
Сақтандыру нарығының қалыптасуының негізгі ерекшеліктері12 бет
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру нарығы71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь