Діни тәрбие

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1 Діни тәрбиенің тұлға дамуына әсері
1.1 Діни тәрбие ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2 Ислам тәрбиесіндегі жетекші идея ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.3 Мухаммед Пайғамбардың ислам тәрбиесіндегі орны ... ... ... ... 11
2 Діни тәрбиені жүзеге асыру тәжірибесі
2.1 Тұлға үшін қажетті діни сауаттылық мазмұны ... ... ... ... ... ... ...16
2.2 Діни сауаттылықты көтеру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.3 Студенттердің діни сауаттылықтарын қалыптастыруерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Қосымша
«Бізмұсылманбыз, оның ішінде Әбу Ханифа мәзһабын ұстанатын сүнниттерміз. Бабаларымызұстанған бұл жол ұлттық салт-дәстүрді, ата-ананы сыйлауға негізделген. Ендеше, бүгінгіұрпақ та әлемдегі ең ізгі дін – Ислам дінін қадірлей отырып, ата дәстүрін ардақтағаныабзал. Біз мұсылман үмбетінің бір бөлігі екенімізді мақтан тұтамыз. Ол – біздің дәстүріміз.»[1]
Елбасы Н.Ә.Назарбаев ұлттық тәрбие беруде діннің маңызы зор екенін баса айта отырып,ел тұтқасы болған жастарды төл дініміз болған адамгершілікпен имандылыққа үндейтін асыл дініміз Исламмен сусындатып,Исламдағы тәрбиені бойларына сіңіруге баса назар аудару керек екенін айтты.Ендігікезекте, бүкіл халық болып сол игі бастамаларды бірігіп жүзеге асыруымыз керек.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың “Қазақстан-2050” Стратегиялық бағдарламасында: “Жастарды қазақстандық патриотизмге шығармашылық жағынан дамыған жеке тұлға ретінде тәрбиелеу қажет. Бүгіннен бастап ұлттық мінез-құлық, биік талғампаздық, тәкаппарлық, тектілік, білімділік, биік талғам, ұлттық намыс қасиеттерін сіңіріп қалыптастыруымыз керек”, –[1]деп ерекше мән беріп тоқталған болатын.
Бұлай екпін түсіріп айтуының өзі қазіргі еліміздің саяси-әлеуметтік, экономикалық тұрғыдан тәуелсіздікке жетіп отырған тәуелсізмемлекеттігіміздің тұрақтылығын сақтап, оны болашаққа аманат етуді көздейді. Міне, осы тұрғыдан келсек, мемлекеттік дәрежедегі мәселе білім беру саласында,ұлттық тәрбие беруде діни тәрбиенің маңызы ерекше.
Білім беру ұйымдарындағы тәрбие бағдармалары оқу процесінің құрамдас бөлігі болып табылады және білім алушылардың,тәрбиеленушілердің патриоттық,азаматтық,интернационалдық,жоғары моральдық және имандылық сезімін қалыптастыруға, сондай-ақ жан-жақты қызығушылықтары мен қабілеттерін дамытуға бағытталған.»[2]
Қазақстан Республикасының білім беру заңнамасында айтылып өткендей,тәрбие беру мәселесінде білім беру ұйымдары аса маңызды рөлге ие болады және тәрбиеленушілердің болашағына жолсерік болатын ақ пен қараны ажырата алатындай жағдайда болуы үшін білім бере отырып,дұрыс тәрбие беру көзделген.
Зерттеу обьектісі ‒діни тәрбие мазмұны;
Зерттеудің мақсаты ‒қазіргі білім беру жағдайларындағы тұлға дамуының діни тәрбиелік рөлін анықтау;
Зерттеудің пәні ‒ діни тәрбиенің тұлға дамуына әсерін зерттеу;
Зерттеу міндеттері:
1.Қазақстан 2050 стратегиясы, Алматы2014ж
2. ҚР-ның Білім Беру туралы заңы,Астана 2013ж
3. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8. - 509 б.
4. Ибадуллаев.С Дін мен дәстүр- Алматы 2014
5.Х.Аркан, Мұхтасар Ғылымхал - Қазақстан мұсылмандар діни басқармасы,23.05.2003ж
6.Сейтбеков С. Иман негіздері - Алматы; Ислам мәдениеті мен білімін қолдау қоры, 2011. - 376 б.
7. С.Қалиев, Ж.Молдабеков, Б.Иманбекова,Этнопедагогика.-Астана:Foliant» баспасы
8. Исламдағы бала тәрбиесі, Қ.Бағашар, Көкжиек-Б, Алматы 2010ж.
9.Құран Кәрім қазақша мағына және түсінігі.Сауд Арабиясы, 1991
10.Мұхаммед пайғамбар (с.а.с) ғаламның рақым нұры,Фетхуллах Гүллен,2003
11.Омаров А. Дін және ұлттық мүдде - Ислам және өркениет. –2015ж. – 12 қазан
12.әс-Сынбатай,Қ.Нұрмаханұлы, Ислам және Жастар- Алматы, Көкжиек-Б,2012ж
13.Ж.Ә.Әбиева,С.Б.Бабаева,А.М.Құдиярова Педагогика –Алматы, Дарын- Б,2004ж
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе..................................................................................................5
1 Діни тәрбиенің тұлға дамуына әсері
1.1 Діни тәрбие ұғымы.........................................................................7
1.2 Ислам ... ... ... Мухаммед Пайғамбардың ислам тәрбиесіндегі орны................11
2 Діни тәрбиені жүзеге ... ... ... үшін ... діни ... ... Діни сауаттылықты көтеру жолдары...........................................18
2.3 Студенттердің діни сауаттылықтарын қалыптастыру ерекшелігі..............................................................................................22
Қорытынды.........................................................................................26
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ...
... ... ұлттық тәрбие беруде діннің маңызы зор екенін баса айта отырып, ел тұтқасы болған жастарды төл дініміз болған адамгершілікпен имандылыққа ... асыл ... ... ... ... ... ... сіңіруге баса назар аудару керек екенін айтты. Ендігі кезекте, бүкіл ... ... сол игі ... ... жүзеге асыруымыз керек.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың "Қазақстан-2050" Стратегиялық бағдарламасында: "Жастарды қазақстандық патриотизмге шығармашылық жағынан дамыған жеке тұлға ... ... ... ... ... ... ... биік талғампаздық, тәкаппарлық, тектілік, білімділік, биік талғам, ұлттық намыс қасиеттерін сіңіріп қалыптастыруымыз керек", - [1]деп ерекше мән беріп ... ... ... ... ... айтуының өзі қазіргі еліміздің саяси-әлеуметтік, экономикалық тұрғыдан тәуелсіздікке жетіп отырған тәуелсіз мемлекеттігіміздің тұрақтылығын ... оны ... ... ... ... ... осы ... келсек, мемлекеттік дәрежедегі мәселе білім беру саласында, ұлттық тәрбие беруде діни тәрбиенің маңызы ерекше.
Білім беру ұйымдарындағы ... ... оқу ... құрамдас бөлігі болып табылады және білім алушылардың, тәрбиеленушілердің патриоттық, азаматтық, интернационалдық, жоғары моральдық және имандылық сезімін қалыптастыруға, сондай-ақ жан-жақты қызығушылықтары мен ... ... ... ... ... ... беру ... айтылып өткендей, тәрбие беру мәселесінде білім беру ұйымдары аса маңызды рөлге ие болады және тәрбиеленушілердің болашағына жол ... ... ақ пен ... ... алатындай жағдайда болуы үшін білім бере отырып, дұрыс тәрбие беру көзделген.
Зерттеу обьектісі ‒ діни ... ... ...... ... беру жағдайларындағы тұлға дамуының діни тәрбиелік рөлін анықтау;
Зерттеудің пәні ‒ діни тәрбиенің тұлға дамуына әсерін зерттеу;
Зерттеу ... діни ... ... ашу;
* діни сауаттылықты көтерудің жолдарын анықтау;
* бүгінгі кәсіптік білім беру ... ... ... діни ... қалыптастыру маңызын ашу;
Зерттеудің ғылыми болжамы: Егер, діни тәрбиенің қоғамдағы рөлін аша отырып, қазіргі ... ... ... ... қолданатын болса, онда студенттердің тұлға ретінде қалыптасуына ерекше мүмкіншіліктерпайда болады, себебібұл оларды тұлға ретінде үйлесімді қалыптастыруды жүзеге асырады.
Зерттеудің ғылыми және ... ... Діни ... тұлға дамуындағы әсерін қарастыра отырып, кәсіптік білім беруде діни тәрбие мүмкіндіктерін пайдалануға қатысты әдістемелік нұсқаулар беріледі; ... ...
* ... ... және ... ... талдау, қорыту және жүйелеу;
* педагогикалық бағдар;
* анкеталау әдісі;
Зерттеу базасы: С.Сейфуллин атындағы Қазақ Агротехникалық
университетіндегі оқу - тәрбие жүйесі.
1 ДІНИ ... ... ... ... Діни ... ұғымы
Діни тәрбие - адамның ішкі жан-дүниесін тазартып, рухани кемелдікке жеткізіп, ізгілікті адам ... ... ... ... анықтамада діни тәрбиені тәрбиеленушінің тұлға ретінде қалыптасуына қажетті ... өң ... ... қажетті құрал ретінде қарастырып қоймай адамның материалдық, қоғамдық практикасының жоғарғы нәтижесі екенін көрсетеді.
Адамгершілік - ... ... ... ... ... ... ... дағдылары мен әдеттерді қалыптастыруға және адамгершілік сезімді, ұлттық сананы, қарым- қатынасты дамтуға ... ... ... бөлігі екені белгілі, ал діни тәрбие осы ... асыл ... ... қамтыған тәрбие болып табылады.
Діни тәрбие - адамзат баласының қалыптасуына, өмір сүруімен толыққанды бақытты өмір сүруіне ... ... ... ... ... ... бірге жасасып келеді. [4]
Анықтамада айтылып отырған негізгі ой адамның ... ... ... ... ... да ... өмір сүруіне бір кепіл боларлық жарық нұр деп тұжырымдаған. ... ... ... ... ... сезімін және өзіндік баға беруін қалыптастыруда діни тәрбиенің маңыздылығын көрсетіп тұр. Дін - ... ... ... ... ... ... мектебі. Сол мектептен нәр алмағандар көп жақсылықтан құр қалары ... Өз ... ... - ... ... елінің тарихына бейхабар жанның ұлт мүддесіне жаны ашымасы белгілі. Оның кейбір көріністерін күнделікті өмірімізде көріп те жүрміз. Әлемдегі әйгілі ұлы ... аса ... ... ... көп ... ... Олардың бәрі Исламның экстремистік - террористік ағым ... ... ... ... бір ... адамгершілікке негізделген ғажайып пәк қоғам, ғылым - білімнің қайнар көзі ретінде қарастырады. Бізде ел сөзіне еріп, ... бар ... ... ... ... болашақ ұрпаққа ислами құндылықты сіңірумен қатар, бойларына діни тәрбиенің ... ... ... ... - жан - дүниені тәрбиелеу арқылы рухани сауаттылыққа жетудің, ... ... ... құралы. [5]
Әл-Фарабидің пікірінше тәрбиенің мақсаты адамның бүкіл күш және қабілеттерін дамыта өсіру және ... ... ... ... ... тәрбиесімен діни тәрбиені ұштастыру. Мінез ол адамның өзіндік бағыт- бағдарының, жан дүниесі ерекшеліктерінің тұрлаулы белгісі. Тәрбиелі мінез адам бойына инабаттылық ... бар ... ... ... ... бай, ... мен қызығушылықтары, талғамы, ой өрісі кең адамдарды толық ... адам ... Ал сол ... ... адам болу, яғни мінездің тұрақтылығы адамның алған діни және адамгершілік тәрбиесінен туындайды.
Қорытындылай келе, діни ... ... ... ... ақыл ... өз ... ... және ахиретте нағыз бақытқа жеткізетін, рухани кемелдікке ... ... ... танып білуге мүмкіндік беретін ең жоғарғы құндылықты тәрбие.
Біздің ... ... діни ... арқылы толыққанды жетілген санасы кең, толыққанды азамат етіп тәрбиелеу. Діни тәрбие беру адам дамуының рухани үйлесімдіктерін түсінуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... ақыл-ой мен іс-әрекеттерін ізгілік мұраттарға бағыттап, діни көзқарастарын қалыптастыратынын есте ұстауымыз керек. Діни тәрбиені ұлттық тәрбиемен ... ... ... ... ... ... ... саналатын асыл қасиеттерді сан ғасыр бойы атадан балаға ... тек ... ... тән ... ... ... ... салт-дәстүрімізбен ұштастыра білуіміз керек. Ұлттық және діни құндылықтар бір-біріне қарама-қарсы ... ... ... Олардың мақсаты ортақ, айналып келгенде адамдық тәрбиеге салады. Екеуі де қоғамның рухани саулығы, адамгершілік ізгі қасиеттердің қалыптасуына, ақылдың тиянақтылығына ... ... Діни ... және ... беру ... діни ... теорияларды антропологиялық тұрғыдан түсіндіру мәселесі - жастар ... діни ... ... ... және тез ... алып ... ... біз қоғамда өмір сүріп жатқандықтан, адам - барлық ... ... ... Діни ... ... моральдық механизмдер арқылы түзу бағыттасақ, қоғамда ешқандай алауыздық пен мемлекеттігіміздің тұтастығын бұзатын ... ... мен ... орын ... Сонымен қатар, қаншама ақын, жазушылардың, ғұлама- ғалымдардың нақыл сөз, ... ... ... ... ... ең бірінші тәрбие берілуі керек екені айтылады. Әрине, тәрбие жалаң болмауға тиіс. Жалаң тәрбие қауқарсыз. ... ... ... ... ... болуы керек. Сонда ғана тәрбие шынайылыққа айналады. Тәрбиенің мақсаты - елдік сананы қалыптастырып, ұлттық рух пен ұлттық патриотизмді ... ... ... ... ... діни ... сол ... толықтай қанағаттандыра алады деп есептеймін.
Ахлақ тәрбиесі дін тәрбиесімен тығыз байланысты деп ... ... ... адамның тұлғасын қалыптастыратын жақсы қатынас, жылы жүзділік, жылы ... ... ... ... ... қол ұшын ... қайратты болу және тағы басқа қасиеттер жатады. Ал, тағылымы терең таза дініміз Исламда да ... ізгі ... кең ... ... ... діни ... ... байланысты дүние. Мысалы, ахлақи қасиеттер болып табылатын ... ... ... ... ... ... жәрдемдесу, адамдармен жақсы қатынас жасау және олардың қиындықтарын шешуге көмектесу пайғамбар (с.ғ.с.) мен оның үмбетінің (ғ.с.) өмірлік жолында ислам ... бір ... әрі діни ... ретінде таныстырылды. Пайғамбар (с.ғ.с.) былай дейді: . Осылайша, егер тәлім-тәрбие элементтері илаһи ой-пікір және дұрыс ... ... ... ... ... ... осындай кеңістікте рухани тұрғыдан дамып, ахлақи қасиеттерге ұмтылатын болады. Ахлақи тәрбие ... ... ... ала ... адамдардың жоғары қасиеттерінің дамуына тікелей әсер етеді. Егер адам баласы ... ... ол ... ... да ... ... ... адам бір әкенің баласы секілді бір-біріне аға-іні. Бұл пікірге толықтай келісер едім. Хакім Абай:
Махаббатпен жаратқан адамзатты,
Сен де сүй ол ... ... ... ... сүй ... деп, ... сүй хақ жолы деп ... адам ең әуелі Алланы танып, сол арқылы өзге адамдарға сүйіспеншілік таныта алады.
1.2 ... ... ... идея
Ислам діні бейбітшілік пен сүйіспеншілік діні. Аты айтып тұрғандай сөзі ... ... ... Ал, ... терминологиясында - толық мойынсұну, Аллахтан басқаға табынбай парыздарын орындау болып табылады. Мың ... ... ... бойына ата-бабаларымыз осы Ислам дінін ұстанып, жоғары бағалап, мұсылман атанып келеді. Рухани тазалықтың, ар-ұятпен адалдықтың мызғымас тірегі дін екенін сол ... өмір ... ... ... адам ... ... ... да имандылық пен адамгершілікті бір ұғым деп білген жөн. ... діні ... тән ... ... ішкі жан ... де таза ... көмектеседі, қоғамға және ізгі адам баласын адамгершілікке баулуға қызмет етеді. Ислам - қайырымдылық пен ... не ... ... ... ... ... ... өмір сүру, қалай дұрыс тамақтану, қалай бала тәрбиелеу, әйелді қалай қастерлеу, қалай киіну, қоғамдық өмірдегі қатынас сияқты т.б. маңызды ... ... бере ... ... мол төл ... ... ауызбіршілікке, адалдыққа, шыншылдыққа, мейірімділікке шақырып, имандылыққа үндейді.
Ислам діні тәрбиеге өте мән ... Араб ... ... ... үш ... ... ... болады:
1. Раба - ярбу: көбейту, арттыру мағынасына келеді. Құранда Рум сүресі 39- аятында осы мағынада ...
2. ... ... ... ... бала өсіру, асырау, тәрбиелеу деген мағыналарға келеді.
3. Раба- ... ... ... ... ... алу, тәрбиелеу деген мағыналарға келеді. [6]
сөзі тәрбиелеуші реттеуші, нығмет беруші деген ... ... ... есімдерінің бірі. Бұл сөз Құранда 965 рет айтылады. Құранда ең көп айтылатын сөзі 2799 рет ... ... ... сөзі ... сөзі ... ... ... түбірі болса да, тәрбиеші сөзінің орнына қолданылады. Сондықтан да, Құрандағы мағынасы ... ... ... ... ... болсақ, бүкіл әлемді тәрбиелеуші Аллаһ екендігі анық көрінеді. Яғни, ... әрі ... ... ... ... жоқтан бар еткен, Аллаһ тағала үшін қолданылады. Тәрбиені білушінің білмейтінге үйретуі ... те ... ... ... буын өкілдерінің кейінгі буын өкілдеріне ілім-білімдерін үйретуі. Тәрбиеден мақсат жаман ... ... ... ... пайдалы өнеге болатын үлгілі адам тәрбиелеу. [8]
Бұл пікірдің негізгі айтқысы келіп отырған ойы тәрбие - адамзат баласының пайда ... ... осы ... ... ... ... бойы жинақталған мол өнегемен өшпес мұрасы.
Тәрбие сөзі ... ... ... ... да қолданылады. Мысалға жақсы мінезді адам үшін , ... ... адам үшін деп ... ... ... ... байланыстылығы да бар. Әдепті адам деген кезде тәрбиелі адам, әдепсіз адам ... ... ... адам ойға ... ... тәрбиесінің мақсаты адамдарды дүние және ахиретте бақыттылыққа жеткізу, қысқаша айтатын болсақ болып табылады. Кез-келген Ислам ғалымдарын алсақ та ... адам ... ... ... ең ... ... қоя отырып, адам баласы белгігі бір кезеңде емес әр заманда да тәрбиеленіп, шыңдалып отыру ... ... ... ... ... маңызды екенін Абдолла Аблонидің тәрбиеге байланысты айтқан: , -- сөзінен ... адам ... бола ... ... өмір ... ... ортада алған тәрбиесі арқасында алға қойған асқақ армандарына жете алатыны секілді, тәрбие шеңберінен шыққан бір ісі ... ... ... шауып, өксіп, өкінішпен өмір сүруі мүмкін. Кейде сол тәрбие арқылы шешімі жоқ деген тығырықтанда құтылса, бақыт, қуаныш, шаттық ұғымдарды кей ... осы ұғым ... ... ... деп ... ... [ ... тәрбие адам дүниеге келгеннен өмірінің соңына дейін жүретін процесс. Ізгілікті, адамгершілігі мол, иманды, адал адам тәрбиелеу мәселесі бір күнде емес ұзақ ... ... ... ... ... ... өмір бойы ... тәрбиелеп, дамытып тұлға ретінде қалыптастыру керек.
М.Жұмабаев:
Мағжан ағамыздың ... мол бұл ... ... бала ... жауапкершілігінің жоғары екенін, демекші балаға өзінің ата-анасынан алған тәрбиесінен бірнеше есе асырып тәрбие бере отырып, сол заманға ... озық ... беру ... ... ... таңда Қазақстан қоғамындағы ең өзекті мәселе діни танымды дұрыс қалыптастыру, дін мен ... ... ... қарашығындай сақтау. Діни танымды дұрыс қалыптастыру ең бірінші, отбасы институтынан бастау алып, ақыл арқылы діни білім негізінде дамып, тұрақталады. Ал ... дін мен ... ... ... ... ... бері ұрпақтан ұрпаққа аманат болып келе жатқан қазақи дәстүрді ... ... ... ... тәрбиені жастарымызға тәрбие беруде бірден-бір құндылықпен дұрыс бағыт екенін біле отырып ұрпақты асыл дініміздің шырынымен сусындата алсақ, ислами тәрбиемен сусындаған ... - ... ... ... ... болатыны айдан анық.
Қорытындылай келе, Ислам тәрбиесіндегі жетекші идея адамды адамгершілік пен имандылыққа үндей ... ... ... жұмсақтық пен адал болуға шақырады. Ислами тәрбиенің тұлға дамуындағы рөлі ерекше екенін және асыл дініміздің тәрбиенің ... ... ... ... ... ... аламыз. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі: - деген екен. Менде елбасының сара ойын ... ... ... адамгершілік орын алған ортада, осындай құнды қасиеттер ту тіккен мемлекеттің туы ... рухы ... ... ... Біз сонда ғана Мәңгілік ел атымен тарихымызды тасқа жазып кетеміз және ... ... ... ... өр ... асыл ... болары сөзсіз.
+ Мухаммед Пайғамбардың ислам тәрбиесіндегі орны
Пайғамбарлар - Алла Тағаланың халық арасынан таңдап алып, адамдардың өзiне жiберген ... ... ... ... ... және ... таза екендiгi айқындалған жандар. Олардың әр басқан ... мен iзi ... ... үшiн ... ... аса жағымды мiнез-құлықтың үлгi- өнегесi. Пайғамбарлар - адамзатқа Алла Тағаланың дiнiн жеткiзу арқылы оларды ... ... ... ... ... iстеуге шақыру үшiн жiберiлген. Алла Тағала бұл жөнiнде былай дедi: . Мұхаммед Алла Тағала тарапынан адамдарға Исламды жеткiзу ... ... ... ... ең ... ... ... (с.ғ.с.) 571 жылдың 20-сәуірі, дүйсенбі күні Меккеде дүниеге келді. Жаратылысымен үлгі болған теңдессіз тұлғаның өнегелі өміріне көз жіберетін болсақ, қаншама ... ... ... ... ... өң ... барша адамзатқа тура жолмен ақиқатты көрсетіп кетті. Хазіреті Мұхаммед Мұстафа саллаллаһу алейхи уә сәлләмды тілге тиек ... ... ... ( ... ... ( ... ... [9] аяттарға жүгінетініміз заңдылық.
Өйткені, ол кісі өз бақытынан бұрын үмбетінің бақытын аялап, екі дүниенің игілігі мен жақсылықтарына жетулері үшін ... демі ... адам ... ... ... жетелеумен болды. Осы жолда кездескен сансыз қиындықтарға, басқасын былай қойғанда, жақындарынан ... ... ... мен ... ... Аллаһ тағала алдындағы ұлы міндеттерін мінсіз орындауға бар ... ... ... ... ... ... ... діні - Исламның жалынды жаршысы болды.
деп германның саяси қайраткері Пренс Отто Вон Бисмарк ... ... ... ... ... да ... ой қосса, деп неміс философы, социологы, марксизмнің негізін қалаушы, ... Карл ... ... ... зор ... таңданысын шебер білдірген.[10]
Демек, осынау өң бойында кемшілік болмаған, талай отты шығармаларға арқау болған, адамзаттың асыл тәжі, сансыз жүректерді иман нұрымен ... ... ... ... ғалым, зерттеушілердің де таңдайларын қақтырған пайғамбардың ғұмыры өнегемен тәрбиеге толы екені һақ. Адамзатқа үлгі ... ... ... ... ... ... ... ұғымын Мухаммед (с.а.с) пайғамбардың міндеті жағынан алып қарайтын болсақ - жеткізуші, - жол ... ... ... ... Тәблиғ және муршид сөздері тәлім-тәрбие мағынасын өз ішіне қамтиды. Мухаммед пайғамбардың деген сөзімен тәрбиенің ... ... ... қол ... ... ие болу деп ... ...
Ислам тәрбиесінің қайнар көзі хадис болып табылады. Алдымен хадис және ... ... ... ... сөзі - жол, ... ... тура жол, ... үлгі сияқты мағыналарды білдіреді. Мухаммед (с.а.с) Пайғамбар бір хадисінде тура жол, өнеге болу мағынасында сүннет сөзін қолданған. [10]
Мухаммед (с.а.с) ... ... деп оның ... іс - ... және ... іс - ... берген құптауы, ахлақы және қарым-қатынастарына айтамыз.
Мухаммед(с.а.с) Пайғамбар Аллаһтың әмірлерін адамдарға жеткізуге міндеттелген исламның алғашқы мұғалімі. Бүкіл ... ... ... ... ... ... жолбасшы, соғыста болса қолбасшы, соғыссыз кезде муршид ... ... ... еді. ... ... Мухаммед (с.а.с) пайғамбардың өмірін терең зерттейтін болсақ, әрбір іс-әрекетінде, қимылдарында адамның кәмілденуіне, жетілуіне пайда беретін дәрістер алуға болады. Оның ... ... (р.а) ... ... пайғамбардың мінезін түсіндірген кезде былай деп ... еді: . ... ... ... (р.а) ... ... мінезін, іс-әрекетін, болмысын нәзік те, шынайы суреттеген. Адамзаттың асылы, көзіміздің нұры, басымыздың тәжі Аллаһтың сүйікті құлы болған ... ... ... ... игі ... ... Өң бойынан мейірімдіктің желі ескен, әрбір сөзі мұсылмандарға жол көрсетер ... ... ... ... ... ... ... мінездің сарқылмас қазынасын Үмметі Мухаммедке үлгі ретінде қалдырып кетен осынау тұлғаның адамдармен қарым-қатынасындағы қарапайымдылығын, дөрекілерге қаншалықты сабырлы болғанын, пақырларға қол ұшын ... ... ... ... өмір ... жақсы сипаттайды.
Баршамызға белгілі Құран Кәрімде Мухаммед (с.а.с) Пайғамбар әлемдерге рахмет ретінде жіберілгенді айтылады. Бұл ... ... тек қана ... ... үшін ғана ... одан басқа жаратылыстар әлеміне де рахмет ретінде жіберілген. Ол өзіне иман келтірген ... ... ... ... ... ... да ... Мухаммед(с.а.с) пайғамбар адамзат әлемі ішінде әр түрлі ... және ... ие ... ... да ... ... ол, ... өз іштерінен жіберілген пайғамбар деген сипатқа ие.Тәубе сүресінде 128 аятында: делінген. [9]
Оның ең бірінші көзге тасталатын ерекшелігі құлшылығы және ... ... ол ... әділ ... және ... басшысы жағынан да танымал. Жан-жақты кәміл ... ие ... үлгі ... Мухаммед (с.а.с) пайғамбар, адамдарға қызмет ету үшін жаратылған жануарлардың, қоғамның төменгі сатысында орын алған кедей, жетім пақырлар, ешкімі жоқ және ... да ... ... Өйткені, адамдар жануарларды қинауды, кедейлерді төмен санауды, жетімдердің мал-мүліктері мен балаларды тонауды ізгі Аллах елшісі (с.а.с) арқасында ... ... бұл ... алтын ғасыр деп аталатын кезеңдегі Мухаммед (с.а.с) пайғамбардың балалармен болған қарым-қатынастарын және оның Ислам тәрбиесіндегі орнын көрсетуге әрекет жасаймыз. ... ... өтсе де сол ... ... оқиғалардың қазіргі таңда тәрбиелік және педагогикалық маңызы зор. Мухаммед (с.а.с) пайғамбардың пайғамбарлық ерекшеліктерінен тыс, адамдық жақтарынан ең көп назар ... ... оның ... ... қарым-қатынасында көреміз. Мухаммед пайғамбар тәрбиеде ең алдымен адамдардың дәрежесіне қарай қатынас жасайтын. Өйткені, сол кезде балалармен балаша ... ... ... ... және ... да сондай болу керек екендігін ұсынған ерекше ... ... ... қазірігі таңдағы көптеген психологтардың зерттеп тұжырымға келген нәтижелеріне, сол ғасырда көңіл бөлген ... ... ... келе, тәрбиеші және өнеге ретінде жіберілген Мухаммед(с.а.с) пайғамбар шын мәнінде бүкіл адамзатқа шынайы тәрбиеші ретінде үлгі болғанын, оның ... ... ... ... ... толы ... жаһилия кезеңі арабтардан, тарихта жағымды із қалдырған, дүниеде қайталанбас теңдесі жоқ ... ... ... ... ... екенін мақтанышпен айта аламын. Құранда Аллаһ тағала [9] дегендей бізге өнеге ретінде жіберілген ұлы тұлғаның өмір жолынан үлгі ала ... ... ... ... ... асыл ... сусындатсақ болашағымыз баянды,жастарымыз нағыз ел тұтқасын ұстар мінезі кемел ақылды азаматтармен азаматшалар болары һақ.
2 Діни тәрбиені ... ... ... ... үшін ... діни сауаттылық мазмұны
.[1]
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты>> атты Қазақстан халқына Жолдауында айтып өткен болатын. ... ... ... ... зор әсер ... ... ... Өйткені, дін рухани құндылық. Адамның ... қара ... ... ... ... ... Діни ... болуының маңыздылығы өте зор. Қазір қарап отырсаң ақиқаттан алыстап, адамның санасын, тәтті сөздермен, өтірікпен алдап қой терісін жамылып жүрген ... ... ... ... ... мәдениетімізге, ақиқатқа сәйкес келмейтін жат ағымдардың жетегінде кеткен жастарымыз қаншама. Осындай орны толмас өкінішпен қателіктің басты себебі діни ... ... ... Халықтың діни сауатсыздығын пайдаланатын ағымдар астыртын ел ішіне ірткі салып өздерінің беймәлім саясатын жүргізуге тырысады. Қазіргі келіп жатқан ислам ... ... ... дін ... ... ... ... басқа сияқты. Өсіп, өніп келе жатқан еліміздің тыныштығын бұзу, арамызға іріткі ... ... ... қара ... ... ... ... жатқаны да қаншама. Бұл ағымдардың жетегінде жүруіне екі ... ... атап ... ... Біріншіден, сауаттылық мәселесі. Яғни, діни сауаттылықтың өте төмен болуы. Екіншіден, әлеуметтік жағдай. ... ... ... ... ... ... ... үзген отбасыларды материалдық жағынан қамтамасыз етеміз деп қызықтыру арқылы өздерінің қатарына қосып жатқандығын айтуға ... ... ... ... ... ... ... толық қамтамасыз ету мүмкін емес. Бірақ, елді діни сауатты етуге болады. Қазіргі діни рәсімдер жасалатын ... ... ... ол ... ... ... жастар. Дінге деген жастардың қызығушылығы күннен күнге артып келе жатқаны рас. Енді сол жастарымызға дұрыс бағыттағы діни ... және ... ... ата-аналардың діни сауатылығының жоқтығы ащы болсада өмір шындығы болып отыр. Сондықтан, жастарымыздың діни сауатын ашу қазіргі ... ... ... бірі ... ... ... деректер бойынша 500 мыңнан астам отандастарымыз әртүрлі секталардан жәбір көрген екен. Ал, жастарымыз дәстүрлі емес ағымдардың арасында ... ... ... болашағы не болмақ?! Және сол ағымдарда жүрген жастарымыздан және олардың ... ... ... ... айтпасада түсінікті. Сондықтан, бұл олқылықтың алдын алу үшін тек кана білімді пайдалану арқылы жеңіске жете аламыз. ... ... адам ... да ... өмір сүру ... ... ... ықпалында кетпей, өз еркімен ақиқатты танып дүниеде және ахиреттеде бақытты болу үшін діни сауатты болуы міндетті және бұл ... дін ... ... ... ... ... ... тануға тырысу керек,- деп ойлаймын. Діндегі тазалық - әр саналының санасындағы рухани тазалықтың ұстанымында. Біз сол деңгейге көтерілгенде ... ... ... ... ... Және ... ... үшін тәрбиенің дұрыстығына негіз болар тәрбие құралы екендігінде таныта аламыз. Сонда адам баласына діни ұстаным мен таным қашан ... ... ой ... рас. Адамның ақылы қалыптасқан кезден қандай да бір дін тазалығын ұстанып, сол ұстанымына сеніммен қарауы, келешегі үшін ... ... ... ... әуел ... қандай да бір дінге деген фанатикалық құлшыныс танытқан жоқ. Діни ұстаным халқымыз үшін тіршілік пен салт-дәстүріміздің құрамды бір ... ... ... ... ... ... Ы. ... , - деген. Дінді емес, діни фанатизмнің күлін көкке ұшырады. Сондықтан, діни сауаттылық үшін алдымен тәрбие мәдениетімізді қалыптастырып алуымыз қажет-ақ. ... ... салт ... ... ... ... келген ислам дінін басты назарға ала отырып, діни сауаттылықпен алдыға нық ... ... ... Егер ... діни сауатымыз болса біз шынайы ақиқат дінмен ағымдардың ара- жігін ажырата отырып, кез- келген ... ... бере ... Діни сауаттылықты көтеру жолдары
Мемлекеттің діни саясатының басты ... - ... діни ... ... ... мен ... тұрақтылықты бекіту болып табылады. Соңғы кезде ғаламтор беттерінде діни сауаттылық жайлы көптеген тақырыптар қозғалуда. Өйткені, мемлекетте сауатсыздықтың салдарынан діни ... ... әлі ... ... нақты шешімін табалмай келеді. Бұл көрініс елдің елеулі ... ... ... ... діни сауаттылықты арттыру мақсатында іс-шаралар ұйымдастырылуда. Әйтседе, жастардың біршамасы мұндай ізгі ... ... ... өз ... ғаламтор беттеріндегі белгісіз мәліметтердің ақ-қарасын ажыратпай, бойына сіңіріп, оны өз ... жая ... ... ... ... үшін де өз ... ... пайдалануда ғаламтор өте тиімді болып отыр. Айта кететін жағдай, Қазақстан мұсылмандарының арасында Әбу ... ... ... ... 70% - дан асады. Деседе, ол кісінің кім ... оның өмір ... ... ... ... ... орай аз. Қазақ : дегендей, мұндай сауатсыздықты жастар ... елге ... етіп ... ... ағаларымыздан да байқауға болады. Қазақ ежелден Әбу Ханифа жолын ұстанып келгені хақ, десекте, бүгін сол ... ... ... ... Әбу ... ... ... деп, оның бағытынан ауытқып елге қиянат жасап жүргендер жетерлік. Бұл да діни сауатсыздықтың кесірі. ... ... алу үшін ... ... ... алу ... еліміздің кез келген аймақтарында халыққа фундаменталды діни сауаттылық жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуі;
... ... ... сай келетін, сан ғасырлардан бері Ислам дінін үйретіп, насихаттауда дұрыс бағыттағы жол көрсеткен Әбу Ханифа мәзхабының жолын қайта ... ... діни ... ... жетілдіріп, теріс діни ағымдардың жетегінде кетуіне жол бермей, олардың қоғамға қаншалықты зиянды жақтары бар екендігін ... ... ... күні ... ... дінге деген кызығушылықтарын есепке алсақ, мешіт имамдарының оларды оқытып-үйретуге күштері жеткіліксіз болып ... ... ... ... ... ... жастарымыздың кейбірі ғаламтор сайттарына жүгінеді. Осындай жастардың психикалық ой-өрісіне, сана-сезіміне әсер етіп, ... ... ... ... ... келтіретін жағдайлардың алдын алып, ғаламтор беттерін қатаң қадағалап, дәстүрлі дінге қайшы келетін сайттарға шектеу қойып, үздіксіз бақылау;
‒ Исламның қазақ ... ... ... ... ұлы әл-Фараби, Яссауи, Абай, Шәкәрім секілді тұлғалардың мәртебесін жастардың арасында көтеріп, дәріптеу үшін олардың негізгі түпнұсқа ... ... ... шараларын ұйымдастыру;
Діни сауаттылықты арттыру мақсатында 2009 жылдан бастап пәні енгізілді. Бұл оңды ... ... ... ... ... өзі ... сауатын ашу үшін жеткіліксіз болмақ. Яғни, қазіргі күні шиеленісіп жатқан барлық мәселелерді мектептерге енгізген бұл пән толығымен шешіп бере ... ... ... ... діні ... болғандықтан, біз оны толық меңгеруіміз қажет. Ал тек Исламды ғана ... ... діні ... ... ... ... бөлінеді, онда тек жалпылама түрде діндердің тарихына тоқталады. Ал, ол оқушылардың дін туралы білімін толық қалыптастыра алмайды. Сондықтан 23 жылдан ... ... ... бар, 70% ... аса мұсылман халқымыз барын ескере отырып, біз балабақша, мектеп табалдырықтарынан бастап жастарды Ислам тағылымдарына ... ... ... ... да, ... қосымша, басқа да діни сауат ашу пәндерін ойлап тауып мектепке, жоғарғы оқу орындарға басқа да оқу ордаларында оқытылса, оңды ... қол ... ... ... ... жеке пікіріме жағымды. Қазіргі таңда қоғамның тұрмыс-салты мен дүниетанымының жүйесі ретіндегі діннің рөлі айтарлықтай өсті. Діннің ... ... ... ... діни ... қалыптастыруға ықпал ету спектрі күшейіп, кеңейе түсуде. Халықтың әртүрлі топтар өкілдерінің рухани, соның ішінде діни өмір салтына деген қызығушылығы ... ... жылы ... Республикасының Заңы өз күшіне енді, онда біз алғаш рет ханафи бағытындағы исламның және православтық христиандықтың халық мәде-ниетінің ... мен ... ... тарихи рөлін атап өттік.
Діни бірлестіктерді қайта тіркеудің нәтижесінде ... жылы ... ... нақты саны белгіленді. Сонымен, қайта тіркеу қорытындысы бойынша республикамызда қазіргі кезде 17 конфессия өкілдерінен құралған 3088 діни ... ... ... олар ... ... талаптарына сәйкес құқықтық рәсімделуден өтті. 3088 діни бірлестіктің басым көпшілігін мұсылмандық бірлестіктер (2229) құрайды, бұл - халқымыздың ... ... ... ... ... Республикамызда 3226 ғибадат үйі жұмыс істейді, олардың 70 %-ы (2269) - ... ... ... ... мен конфессия өкілдерінің бейбіт қатар өмір сүруі және өзара тиімді іс-әрекет етуі үшін қолайлы жағдайлар жасалған. Мұсылмандар, ... және ... діни ... ... ... көпконфессиялы және көпұлтты ортақ үйімізде қоян-қолтық араласа өмір сүріп жатыр. Қазақстандағы конфессияаралық қатынастар әлемдегі көптеген елдер үшін үлгі ... ... ... дін ... мен ... ... қажетті және сөзсіз жағымды факторына айнала бастады. Дей тұрғанмен, дінмен байланыстының бәрі бірдей оң сипатқа ие бола ... ... біз ... ... ... ... қана қоймай, әрбір жағдай мен үдеріске әділ көзбен, шыншылдықпен қарап, тиісті бағасын беруіміз керек. Өкінішке ... дін ... арта ... ... ... діни ... кейбір келеңсіз көріністері ашыла бастағанын айта кеткім келеді. Аталмыш мәселені зерделеу көрсетіп отырғандай, елімізде қалыптасқан қағидаларға мойынсұнбайтын ... да жоқ ... ... ... сенушілердің қоғам алдындағы конституциялық, азаматтық борышын атқарудан бас тарту оқиғалары көрініс алуда.
Бәрімізге белгілі, Конституцияға ... ... ... және мәдени мұралардың сақталуына, балаларға қамқорлық жасауға міндетті. Балаларына қамқорлық жасау және ... ... - ... ... ... әрi ... болып табылады. Бұл ретте кәмелетке толған еңбекке қабiлеттi балалар да еңбекке жарамсыз ... ... ... мiндеттi. Біздің елімізде орта білім алу міндетті болып ... ... ... тек медициналық мекемелер арқылы ғана емес, сонымен қатар азаматтардың өз тарапынан қамтамасыз етілуі ... ... ... ... ... ... ... парызы және міндеті болып табылады. Бүгінде жекелеген діни конфессиялардың кейбір өкілдері ойдан шығарылған діни ... ... ... ... осы бір ... ... жиі елемей жүргендіктен, осы аспектіге жіті назар аудару маңызды болып отыр.
Жекелеген субъектілердің дінді саясиландыруға ... ... де ... емес. Бұған Конституция және елдегі заңнама арқылы тыйым салынғанын ... атап ... ... ... ... жасырын теріс пиғылды ниеті бар жат діни идеологияның енгені байқалуда. Осының салдарынан дінге сенуші тұрғындардың кейбір ... ... ... ... жүйесін қабылдаудан үзілді-кесілді бас тартып, өктемдік пен радикализмнің ... ... ... бой ... аса ... ... ... Діни экстремизм мен терроризм радикализмнің кең тараған түрлері болып табылады. Өкінішке қарай, құқық қорғау органдары атап көрсетіп отырғандай, мұндай қылмыс ... де ... етек ... Осы ... көрсетіп отырғандай, түрлі қағидалармен және нұсқаулармен қоса берілген діни идея, басқаша айтқанда, айналдыратын емшінің өткір ... ... мен ... ... ... ... діни ... ерекше әдістерін қолдана отырып, халықтың белгілі бір топтарының ой-санасына ... ... ете ... Көп ... әлеуметтік белсенділігімен ерекшеленетін, идеологиялық ықпалға тез түсетін қоғамның ерекше тобы саналатын ... ... ... діни насихаттық қызмет үшін ыңғайлы нысанаға айналды. Жас ерекшеліктеріне қарай ізденгіш және білуге құмар ... ... ... ... әлемінің, соның ішінде шетелдік және халықаралық субъектілердің тарапынан айлакерлікпен жасалған идеологиялық тұзаққа жиі түсетін болды. ... ... алу, ... ... және ... ... ... араласатын ортасын құру, рухани қағидаттар мен бағдарын қалыптастыру секілді негізгі әлеуметтік және демографиялық ... ... дәл осы жас ... ... және азаматтық тұрғыдан есею шағында жастар көбіне біз үшін жат ықпалды күштердің алдында әлсіздік танытады. ... ... діни ... мен ... ... ... жасалған идеологиялық шабуылдардың алдында қорғансыз болып келеді. Халық тәрбиешілері балаларын дінін, ... ... ... ... басқа дінге сену сананы өшіретіндігін түсінді. Дін уағыздалып, оның адамгершілігі жастарға ... ... ... діни ... оның ... ... туындағанын айтады. Ы.Алтынсарин деген еңбегінде діннің тәрбиелік ... ... ... ... сиыну- тәрбие құралдары деген. Ы.Алтынсарин намаз оқу, ораза тұтудың тәрбиелік мәні зор екенін атап көрсетті. Діни ілімдерге өзекті ... да ... ... тыю, ... ... сөз ... ... қиянат жасамау, жоқ-жітік, кемтарларға қайыр-садақа беру, ұрлық-қарлық жасамау, алдап-арбап, өтірік айтпау, ата-ананы ардақтап, жетім-жесірді налытпау, күш ... ... ... таза жүру т.б) ... ... үндесе отырып жастардың имндылық-адамгершілік, физиологиялық-гигиеналық тәрбиесіне өзіндік үлесін қосты. Абай атамыз - дейді. Осыған дәлел Ұлы ақын ... қажы ... ... ... түп мақсұты,
Үш нәрседе бұлжымай құшақтасар:
Құдай бар, ұждан дұрыс, қиямет шын,
Еш діннің ... жоқ ... ... ... бір ... ... еді,
Оны бөліп, дұшпандық қару жасар.
Інжіл, Құран бәрі ... ... ... ... қара ... ... бүлдіріп есіл дінді,
Дін десе білімділер тұра қашар.
Ешбір дін өйтіп ... бол ... бұл ... кім ... - деп ... жасайды. [7]
Міне, осындай ойшылдарымыздың теңдессіз ойын пайдалана отырып, оқушыларға, студенттерге, яғни жас буынға діннің шынайы мәнін ... ... ... ... ... ... ұстанған текті халықтың ұрпағымыз. Асыл дініміз біздерді білімді болуға шақырады. Нағыз жігіттің сабазын сегіз қырлы бір сырлы деп мақтап жататын ... сол ... ... ... діни ... ... айтқан. Сондықтанда Құрандағы кейбір нұсқаларды тәрбие барысында негізге алу студенттердың рухани өмірін ... да ... ... ... пайғамбар қалдырған адамдық пен адалдық хақындағы ойларды ұсынамын:
Өтірікшіге қарсы: (2,39)
Тәубелікке шақыру: (2,148)
Екіжүзді ... ... ... ... ... (3,98)
Күншілдерге қарсы: (3,114)
Опасыз жан: (4,107)
Тәңірден безгендер: (72,15)
Ата-анаңды сүйе біл: (29,7)
Менменшілдер: (4,172)
Келісім: ... ... ... біл: ... жауапкершілігі: (17,7)
Қорыта келе, жоғарыда келтірілген діни сауаттылықты көтеру жолдарын білім беру жүйесінде жүйелі қолданатын болсақ, қазіргі таңдағы ... ... ... ... ... аз да ... септігін тигізетіні еді. Адам діни сауаттылығын арттыру арқылы қоғамға, қоршаған ортаға деген ... ... ... ... жүзеге асады. Сондықтан, діни сауаттылықтың адам санасының оңды дамуындағы рөлі маңызды болмақ. Бір жеңнен қол, бір жағадан бас ... ... ... ... ... асу, ... ... болмайтынына сенімдімін.
2.3 Студенттердің діни сауаттылықтарын қалыптастыру ... ... ... ... мен ... жүйесі ретіндегі діннің рөлі айтарлықтай өсті. Діннің қоғамдық қатынастарға, қоғам санасының діни компонентін қалыптастыруға ықпал етуі күшейіп, ... ... ... ... ... өкілдерінің рухани, соның ішінде діни өмір салтына ... ... ... ... ... ... ... баруы, дінге бет бұруы қуантады, дегенмен әлі де болса ойланатын жайттар жеткілікті. Жастардың ... ... ... ... ... алу, мамандық таңдау және қоғамда әлеуметтену, негізгі араласатын ортасын құру, рухани қағидаттар мен бағдарын қалыптастыру секілді негізгі әлеуметтік және демографиялық ... ... дәл осы жас ... өтеді. Ойланатын жайт, әлеуметтік және азаматтық тұрғыдан есею шағында жастар жағымсыз ықпалдарға да даяр тұрады. Студент ... - бұл ... ... соң ертеңгі күні экономикалық, әлеуметтік-саяси, мәдени, білім ... ... ие ... сондықтан ол белгілі бір дәрежеде көптеген тоталитарлық және деструктивті дәстүрлі емес діни ұйымдардың ... ... ... ... ... ұлы ... Абай Құнанбаев өзінің қара сөздерінде: деп ұлағатты сөз айтты. Сондықтан, жастарды тәрбиелеуге, жан дүниесі рухани бай жастарды ... ... ... бөлу ... ... Республикасының Діндер туралы заңында көрсетілгендей, Қазақстанда жалпы Орта Азияда дәстүрлі дін ... 1. ... ... 2. ... бағытындағы дін. Статистикалық мәліметтер бойынша дәстүрлі дін Ислам дініне бет ... саны өте көп. ... ... ата-бабаларымыздан бастап бүгінге дейін ұстанып келе жатқан һақ -асыл дін. ... ... діни ... ... діннің құндылықтары туралы ақпараттандыру басты міндет болуы ... Діни ... ... ... ... ... бар. Ол әр адамның білімі мен мәдениетінің ... ... ... ... ... бір ... ... лайықты түрде дайындалған сауалнамалар дін психологиясында жиі қолданылатын мәліметтер жинау құралы болып табылады. Осыған орай бізде қазіргі ... ... ... ... көзқарасын анықтау мақсатымен төмендегідей сауалнама жүргіздік. Сауалнамаға жоғары оқу орнында оқитын студент ... ... ... 10 ... ... ... ... сіз өз дініңізді жақсы білесіз бе? Бұл сұраққа жастардың 33 .3% өз ... ... ... ... 62.4%-ы ... ... білетінін, 4.3% бейтарап жауап берген. Студенттердің 1⁄3-і діни сауаттылығының жақсы деңгейде екенін көрсетіп отыр. Ал жартысынан көбі орташа ... яғни ... ... ... дінінің шарттары мен ерекшеліктерін жіті түсіне бермейтінін байқатты. Қалғаны болса дін тақырыбын талдауда бейтараптық көзқарастар ... ... ... бұл ... ... 67%-ы сауатсыздықты басты себеп деп білсе, 30%-ы бұған келіспейтінін, адам өз ... ... ... 3% -ы бұл сұраққа бейтарап қарады. Екінші сұрақ ... ... ... жартысынан көбі діни сауатсыздықты сынаса, 1⁄3-ы ағымдарға кету адамның ... ... ... 3%-ы бұл ... бейтараптық танытқан. Өзіңізді діни сауатты адаммын деп ... бе? 32% иә ... ... ... діни ... ... екенін көрсетсе, 58%-ы ортаңғы деңгейде екенін байқатты, қалған 10%-ы діни сауаттылықтарының төмен екенін көрсетті. Оқу ... діни ... ... дұрыс деп санайсызба? 58%-ы бұл міндетті түрде керек екенін, діни курстардың көптеп өткізілуі жастардың жат ... ... ... десе, студенттердің 31%-ы артық нәрсе деп көрсеткен, бұл ... ... діни ... оқуға деген құлықсыздықтарын аңғартты, 11%-ы діни курстардың енгізіліп немесе енгізілмеуі ештеңені өзгертпейтінін, яғни бейтарап көзқараста болды. Дұрыс жолды таңдауға діни ... ... 64%-ы діни ... ... жағдайда жол көрсетер шамшырақ болатынын көрсетсе, 22%-ы діни сауаттылықтарының жеткіліксіз екенін байқатқан, бұл бәрімізі ойландыратын ... 14%-ы ... ... ... немесе бұл сұрақ мазаламайтынын, яғни бейтарап көзқарас ұстанған. Таныс емес ... ... ... ... ... ... ... Студенттердің 39%-ы иә жауабын таңдаған, бұған таңдана да алмаймыз себебі жастық шақ албырттық, қызуқандылық, әрбір жаңа нәрсені ... ... ... ... 51%-ы жоқ ... ... ... арбауға ермейтінін көрсеткен, 10% бейтарап жауап берген. Келесі сұрақ жастардың төл ... ... ... ... ... жиі ... ба ? ... қойылды. Бұл сұраққа 23%-ы жиі баратынын, әсіресе жұма намаздарын қалдырмайтынын көрсетсе, 67% -ы тек діни ... ... жұма ... ... ... 10%-ы бұл ... бейтарап жауап берген, яғни соңғы рет ата-әжелері бала ... ... т.б ... берген. Діни ақпаратты алуда ғаламторға қаншалықты сенім білдіресіз? 59%-ы тікелей ғаламтордан алатынын айтқан, бұл көрсеткішті жақсы көрсеткіш деп ойламаймын, ... ... ... ... ... ақпарат емес, 27%-ы сенімсіз деп есептей отырып тек рұқсат етілген сайттардан қарау басқа артық зиянды,сананы улайтын ... ... ... ... көрсеткен.14%-ы ғаламтордан да діни білімді адамдардан да, діни кітаптарданда алатынын көрсеткен. Сіз дін туралы мәліметті ... ... 59% -ы ... алатынын көрсетіп отыр, яғни студенттердің оңай табылатын мәліметтерге жүгінетінін байқаймыз, 27%-ы рұқсат етілген сайттардан, діни кітаптардан ... ... яғни бұл ... ... ... мәселеге бейжай қарамайтынын байқатады. 14%-ы әр жерден, яғни ... ... әр ... ақпарат көздерін қолданатынын көрсетті. Тұлға үшін діни сауаттылық қажетті деп ойлайсызба? Сауалнаманың соңғы сұрағындағы ... ... ... болсақ студенттердің 61%-ы иә сұрақтарымен діни ... ... ... бұл ... жайт, жастардың діни сауатты болуы болашағамыздың жарқын болуы, 27% -ы жоқ ... ... ... діни ... ... ... ... 12% жастар сауаттылықтың болсада болмасада маңызы жоқ екенін, яғни ... ... ... ... ... жүргізген сауалнама нәтижесі бойынша студенттердің діни сауаттылыққа қатынасы орташа деңгейде екенін көріп отырмыз. ... ... ... ... да ... ... ... қазіргі студент - жастардың дін туралы білімдері нақты емес, өздерінің түсінігімен қабылдайды, ғылыми білімдерінің жеткіліксіздігі ... ... ... дінге дұрыс көзқарасын, қатынасын қалыптастыру үшін нақты, мақсатты бағытта іс-шаралар ұйымдастырған дұрыс және олар жүйелі өткізілуі қажет. Сауалнама сұрақтарында ... ... ... ... қайдан алатыны сұралған кезде көп бөлігі ғаламтор желісі деп жауап берген. Сондықтан ... біз ... ... ... ... сайттарды түбімен құрту керекпіз. Сонымен қоса: телеарналарда, дін туралы ғылыми-танымдық бағдарламаларды жетілдіру; дінге ... ... ... конференциялар, дөңгелек үстелдер, семинар- практикумдер, дәрістер өткізу; жастардың білімін жетілдіруге, мәдени өмірге, спортқа және бос ... ... ... ... баса назар аудару; жас ұрпақтың тәрбиесіне ерекше мән беру; бұқаралық ақпарат беттерінде, ғаламтор желілерінде тәрбиелік материалдардың берілуіне назар аудару; дінді ... үшін және ... ... үшін ... және дінтану және т.б. сала мамандарымен кездесулер ұйымдастыру және тағы да ... ... ... ... ... ... сара саясатының арқасында көпұлтты және көпконфессиялы еліміз еншісіне бұйырған тәуелсіздіктің тұғырын бекітіп, зайырлы мемлекет құрып, өркениетті ... ... ... еніп ... Енді ұлт ... ... ... имани құндылықтарды қайта жандандырумен жастарға қаймағы бұзылмаған асыл дінімізді үйретіп жыртығымызды жамайтын кез келді. Бұл тұрғыда тыңнан жаңалық ашу ... ... ... баһадүр бабаларымыз салып кеткен жолды жалғастыру міндетіміз.
Діни тәрбие ... көп ... ... ... ... ой ... Соның бірі шығыс ойшылы әл- Фараби атамыз діни тәрбие - жан-дүниені тәрбиелеу арқылы рухани сауаттылыққа жетудің, ... ... ... ... деп ... ... ... тәрбиенің мақсаты адамның бүкіл күш және қабілеттерін ... ... және ... ... ... ... ахлақ тәрбиесімен діни тәрбиені ұштастыру. Осындай анықтамаларды ой өрістен өткізе келе діни тәрбие - ... ақыл ... өз ... ... және ... ... бақытқа жеткізетін, рухани кемелдікке көтеріп, дүниені шынайы ... ... ... беретін ең жоғарғы құндылықты тәрбие деген анықтама бердік. Әсіресе, ел ертеңі болған жас буынды тәрбиелеудегі діни тәрбиенің рөлі ... ... ой мен ... ... ... ... ... үйлесімділіктерді қамтамасыз ету;
* Діни көзқарас қалыптастыру;
Жастардың тәрбиесі ешқашан күн тәртібінен түскен емес. Бірақ діни тәрбие десе үрке қарайтындарда ... ... ... Мен бұл жұмысымда діни тәрбиенің мәнін ашып қоймай, бізге қаншалықты қажет екенін егжейлі ... ... діні ... пен ... ... Келесі бөлімде Ислам дінінің тәрбиеге қатынасы және сонымен бірге, ислами тәрбиенің жетекші идеяларымен танысумен қатар ... ... түп ... ... ... үңілдік. Ислам тәрбиесіндегі жетекші идея:
- адамгершілікпен имандылыққа үндеу;
- адамдармен ... ... ... ... ... ... ... сияқты жаман әдеттерден аулақ болу;
- басшыға, заңға бағыну;
- көркем мінезді болу;
- ұлттық құндылықтарды қастерлеу;
Ислам тәрбиесіндегі ... ... ... арқылы біз ел болашағы болған жастарды дұрыс ... ... ... ... ... үлес қоса ... ... иман ұялаған жерге ырыс, береке даритыны шындық. ... - ... ... ... ... оларға жіті көңіл бөлу, тәрбиелеу - дін жетекшілері мен елағалары алдындағы негізгі мәселелердің бірі. Жастардың келешегі ... ... ... да діни ... ... ел болашағына бағыт-бағдар берудегі маңыздылығы өте жоғары.
Жастардың сан ғасырлар бойы қалыптасқан салт-дәстүрін ... ... ... оны ... тұтып қадірлеуі, өз туыстары мен отандастарына ілтипат көрсетуі үшін кез-келген қоғамда ... ... ... орында тұруға тиіс. Ал, адамгершілікпен адалдықтың қайталанбас үлгісін көрсеткен даңқты тұлғаны арқау еткен бөлімде мен ... ... ... ... ... орнын және пайғамбарымыздың тәрбиеге қатысты хадистерімен сүннеттерін кіргіздім, онымен қоса ғалымдармен ойшылдардың пайғамбарымыз туралы жазған таңданыстарын тілге тиек ете ... ... тұла бойы ізгі ... толы ... ... ... ... тұту керегін көрсеттім. Мұхаммед пайғамбардың ислам тәрбиесіндегі орны ... ...
* ... ... қатынас мәселесі;
* көркем мінезділігі;
* шыншылдығы мен турашылдығы;
* бала тәрбиесіне ерекше нәзіктікпен қарауы;
* үлкенге құрмет және кішіге ізеттілігі;
* ешқашан ... ... ... таза ... ... арасында діннің беделі артуда, діни нанымдар мен діни бірлестіктердің саны өсуде. Біз конфессиялық сан алуандығымен ерекшеленетін әлемдегі санаулы ... ... ... ... діни ... ... қоғамның тұтастығы мен тұрақты дамуының кепілі болып табылады. Бұл тарауда тұлғаға қажетті діни сауаттылықтардың ... ... Діни ... ... Ақиқат дінмен ағымды ажырата алу сауаттылығы;
* Дүниеге дұрыс ... Салт - ... ... ... ... ... сауаттылыққа қол жеткізудің мүмкіншілігі зор. Бұл жастар үшін де өте маңызды. Еліміздің ертеңі, ... ... ... ... де ... ... әрі ... жастар қолында екені даусыз. Жастар - әр елдің ... Ел ... ... . ... ... халыққа жиынды тамыршыдай тап басып, жастар мәселесінің қандай өзекті тұстары барын анықтау, ... ... ... жаңа ... ... ... ... айқындау бүгінгі күн тәртібінде тұрған мәселе болып табылады және бәріміз жастарымыздың діни сауатын көтеруге жұмыла атсалысуымыз ... діни ... ... көтеру арқылы жастарымыздың діни идеологиялар мен деструктивті ағымдардың шырмауына түсіп қалудан сақтай аламыз. Бұл тақырыпты діни сауаттылықты көтеру ... ... ашып ... Діни ... ... және оның ... ... жастардың діни экстремистік қауымдарға қосылу үрдісіне кеңірек жол ашады. Діни сауаттылыққа үңілмес бұрын жеке ... оның ... мен ... ... әсер ... ... анықтап алған жөн. Олар:
- ата-анасы, яғни отбасы;
- өмір сүріп отырған ортасы;
- жора-жолдастары;
Діни сауаттылықты көтеру үшін:
* ... ... ... ... оқу ... ... ЖОО діни ... берудің әдіснамалық негіздері ұлттық-мұсылмандық дүниетанымға негізделуі;
* Құран мәтінін ғылыми тұрғыдан талдап ...
* Ұлт ... ... ... отырып, олардың діни-мұсылмандық дүниетанымын таныту арқылы ата-бабаларымыздың ғасырлар бойы ұстанған діни жолының ... ... ... ... қатысты мәселелерді, қоғамдағы болып жатқан жағдайларды талдауда биліктің төртінші тармағы БАҚ-ының көмегіне жүгіну;
* Өзімізді Исламның сүнниттік бағытын Әбу ... ... ... ... ... үмметі екенімізді жастарға түсіндіру;
* Еліміздің кез-келген аймақтарында халыққа фундаменталды діни сауаттылық жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуі;
* Халқымыздың діни тұрғыда ... ... ... діни ... жетегінде кетуіне жол бермей, олардың қоғамға қаншалықты зиянды жақтары бар екендігін түсіндіру;
Жоғарыда келтірілген сауаттылықты көтеру жолдары ... өз ... ... салт-санамызды, төл мәдениетімізді насихаттау болары сөзсіз. ... ... діни ... ... ұғындырумен қатар студент жастардың діни сауаттылыққа қатысты көзқарастарын білу мақсатында сауалнама жүргізілді. ... ... ... ... бізге:
* Діни тәрбиеге байланысты студенттердің қатынасын анықтауға;
* Студенттерге діни сауаттылықтың қаншалықты қажет екенін анықтау;
* ЖОО-да сауаттылықты көтеруге байланысты семинар, ... ... ... ... ... ... қазіргі студент - жастардың діни тәрбиеге байланысты түсініктері нақты емес, ғылыми білімдерінің жеткіліксіздігі байқалады. Сондықтан, студент - жастардың ... ... ... қатынасын қалыптастыру үшін нақты, мақсатты бағытта іс-шаралар ұйымдастырған дұрыс және олар ... ... ...
Егер де кез-келген халық өзінің дәстүрлі дінінен, діни таным негіздерінен ажырайтын ... онда ол ... ... рухани, мәдени болмысынан да ажырайды. Қазіргі таңда елімізде халықтың әсіресе, жастардың ... - ... ... діни сауаттылығын арттыру маңыздылығы көпшіліктің аузында жүр. Қоғамның діни өмірінің тенденцияларын, діни ахуалды ескере отырып, оны жастарға жеткізіп отыру қажет. ... ... ... ... мен ... осы жастардың болмысы мен санасына, мәдени дамуына, білім мен тәжірибе деңгейіне байланысты болады. ... ... ... сай діни ... діни тәрбиесін арттырып, дәстүрлі құндылықтарды сақтау бүгінгі күннің басты мәселесі.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстан 2050 стратегиясы, Алматы 2014ж
2. ҚР-ның ... Беру ... ... ... ... мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8. - 509 б.
4. Ибадуллаев.С Дін мен дәстүр- ... ... ... ... Ғылымхал - Қазақстан мұсылмандар діни басқармасы,23.05.2003ж
6. Сейтбеков С. Иман негіздері - Алматы; Ислам мәдениеті мен білімін қолдау ... 2011. - 376 ... ... ... ... ... баспасы
8. Исламдағы бала тәрбиесі, Қ.Бағашар, Көкжиек-Б, Алматы 2010ж.
9. Құран Кәрім қазақша мағына және түсінігі.Сауд Арабиясы, 1991
10. Мұхаммед пайғамбар ... ... ... ... ...
11. ... А. Дін және ... мүдде - Ислам және өркениет. - 2015ж. - 12 ... ... ... және ... Алматы, Көкжиек-Б, 2012ж
13. Ж.Ә.Әбиева,С.Б.Бабаева,А.М.Құдиярова Педагогика - Алматы, ... ... діни ... ... анықтау
1) Сіз өз дініңізді жақсы білесі бе?
:: иә ... ...
:: ... Жастардың жат ағымдарға кетуі діни сауаттылығының жоқтығынан дегенге келісесізбе?
:: иә, себебі, ________________________
:: жоқ, себебі, ________________________
:: бейтарап, себебі, _____________________
3) Өзіңізді діни ... ... деп ... ... ... жоқ
:: бейтарап
4)Оқу орнында діни курстардың өткізілуін дұрыс деп санайсызба ?
:: иә, себебі, ________________________
:: жоқ, ... ... ... себебі, _____________________
5)Дұрыс жолды таңдауға діни сауаттылығыңыз жеткіліктіме?
:: иә
:: ... ... емес ... ... ... ... шақырса барасызба?
:: иә, себебі, _______________________
:: жоқ, себебі, ______________________
:: бейтарап, себебі, ______________________
7) Мешітке жиі барасыз ба ?
:: иә, себебі, ... жоқ, ... ... ... ... _____________________
8)Діни ақпаратты алуда ғаламторға қаншалықты сенім білдіресіз?
:: толықтай, себебі, ... ... ... ________________________
:: бейтарап, себебі, ________________________
9)Сіз дін туралы мәліметті қайдан аласыз?
:: ғаламтор
:: діни кітаптар
:: (өз жауабыңыз) ___________________________
10) Тұлға үшін діни ... ... деп ... ?
:: иә, ... ... жоқ, ... ________________________
:: бейтарап, себебі, ____________________

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
«Хизб- ут-Тахри Аль-Ислами» -діни экстремистік ұйым болып қалыптасуы42 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет
«Әл-Ғазалидің діни философиялық көзқарастары»90 бет
Абай Құнанбаевтың діни-ағартушылық бағыттағы туындылары74 бет
Абайдың діни және әлеуметтік ойлары10 бет
Адамның діни сеніміне құрмет оның таңдауына құрмет ретінде4 бет
Адастырушы діни ағымдар8 бет
Аймақтық және әлемдік діни экстремизммен күрес45 бет
Будда діні8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь