Мердігерлік шарты туралы

Кіріспе
1. МЕРДІГЕРЛІК ШАРТ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1.1 Мердігерлік шартының элементтері
1.2 Мердігелік шартының мазмұны
2. МЕРДІГЕРЛІК ШАРТЫНЫҢ ЖЕКЕЛЕГЕН ТҮРЛЕРІ
2.1 Тұрмыстық мердігерлік шарты
2.2 Құрылыс мердігерлік шарты
2.3 Жобалау және iздестiру жұмыстарына мердiгерлiк шарт
2.4 Ғылыми.зерттеу, тәжiрибе.конструкторлық және технологиялық жұмыстарға шарттар
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Мердігерлік шарты кез келген қоғамда ең көп қолданылатын шарттардың бірі болып келеді. Қазақстан экономикасы қарқынды дамып келе жатқандықтан елімізде құрылыс, жобалау, тұрмыстық, ғылыми зерттеу, технологиялық жұмыстары көп жүргізілуде. Осы жұмыстарды атқару барысында мердігерлік шартына байланысты көптеген құқықтық мәселелер туындайды. Мердігерлік қызметі саласының ерекшелігі оған мемлекет қандайда нысанда болмасын объектісі ретінде қатысып отырады. Сондықтан да бұл қатынастарды нақты құқықтық реттеу қажеттілгі туындап отыр.
Кеңестік құқықтық жүйе кезінде біздің елімізде барлық шарттық қатынастар жоспарлы-әкімшілік қағидаларға негізделген болатын. Кеңестік жүйе құлап, нарықтық экономикаға көшкенімізден кейін бәрі бүтіндей өзгерді, қазіргі кезде типтік және жоспарлы реттеу күшінен қалды және қатынас субъектілерінің еркіндігі едәуір кең. Мердігерлік қатынастарының кең таралуына байланысты оларды реттеудің де күрделі механизмдерін іздестіру қажет.
Қазіргі нарықтық экономика және жойқын бәсеке жағдайында тапсырысшы немесе мердігерлік шарты бойынша мойнына алған міндеттемелерін орындай алмау жағдайлары аз кездеспейді.
Сондықтан екі тарап та мердігерлік шартын жасауға мұқият көңіл бөлуге тиіс. Өйткені, барлық сұрақтарды дер кезінде реттеп алмаса, кейде кейін пайда болған дауларды шешуі іс жүзінде мүмкін болмай қалады, ал бұл екі жақты да шығындарға әкеп соқтыруы мүмкін. Осы мәселелерді қарап дұрыс шешу мәселелері қазіргі заңнамада толықтай қарастырылған.
Менің таңдаған курстық жұмысымның тақырыбы «Мердігерлік шарты және оның түрлері» деп аталады. Бұл шарт бойынша Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 616 б. 1 тармағында көрсетілгендей мердігерлік шарты бойынша бір тарап екінші тараптың тапсырмасы бойынша белгілі бір жұмысты атқаруға белгіленген мерзімге оның нәтижесін тапсырушыға өткізуге міндеттенеді, ал тапсырушы жұмыс нәтижесін қабылдап алуға және оған ақы төлеуге міндеттенеді.
Осыкурстық жұмыстың тандап алуымның мақсаты, осы тақырып азаматтық құқықтағы ең күрделі, актуальды тақырыптардың бірі болғандықтан және қазіргі қоғамда кең таралғандықтан менде осы тақырыпты зерттеуге деген қызығушылық пайда болды. Осы курстық жұмысты жазу арқылы мен мердігерліктің еліміз экономикасындағы маңызын және қоғам үшін пайдасын ашып көрсетемін деп ойлаймын. Ал осы мақсатқа жету үшін алдыма мынадай міндеттерді қойдым: мердігерлік шартына жалпы түсінік беру, оның элементтерін анықтау, тараптардың құқықтары мен міндеттерін ашу, осы ережелерден кейін мердігерлік шартының мынадай жекелеген түрлеріне тоқталу: біріншісі, тұрмыстық мердігерлік, екіншісі, құрылыс мердігерлігі, үшіншісі жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік, төртіншісі,
1) Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 611-бабы
2) Қазақ КСР Азаматтық кодексі, 28.12. 63
3) Ынтымақов С. А., Азамттық құық Практикум, Алматы: ҚазМЗА, 2000, 133 бет
4) Сүлейменов М.К., Басин Ю.Г., Азаматтық құқық: Жоғары оқу орындарына арналған оқулық. Алматы 2003, 311 бет
5) Рахвалова М. Н, //Субъекты гражданского права: Материалы междунар. научно-практ.конф., посвящ. 10-летию Независимости РК. Алматы, 18-19 июня 2001, 284 бет
6) Асцеулов А.Г., Жайлин Г.А. Гражданско-правовая ответственность за вред, причиненный преступлением против личности. Алматы, 94 бет
7) Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңы, 2001 жылғы 16 шілдедегі N 242 Заңы
8) Тихомирова Л.В., Тихомиров М.Ю., Юридическая энциклопедия, Москва 1999, 526 бет
9) О. Б. Дубовицкая, А. Авилхан, Азаматтық құқық:заңтану мамандығының студенттері үшiн оқу-әдiстемелiк құралы, «Жеті Жарғы», 1999 ж, 247 бет
10) Оспанов Б.Ө., «Құқық негіздері» Алматы «Жеті жарғы» 2007ж 2 басылымы, 311 бет.
11) Жайлин, Ғ. А.Азаматтық құқық ерекше бөлім, Алматы, «Заң әдебиеті» 2006, 367 бет
12) Төлеуғалиев Г.И. Азаматтық құқық. Жалпы бөлім, 2001ж., 97 бет
13) Авторы Басин Ю.Г, Азаматтық құқық II том, Алматы 2003, 59 бет
14) Стамқұлов Ғ. С. Меншікті шаруашылықты праволық реттеу. Алматы: Қайнар, 1988, 155 бет
15) Сүлейменов М. К., Басин Ю. Г., Азаматтық құқық. Алматы 2003, 231 бет
16) Габдулхакова, Г. Г., Азаматтық іс жүргізу құқығы бойынша анықтама, Алматы 2005, 221 бет
17) Жайлин Ғ. А. Азаматтық құқық: Ерекше бөлім. – Алматы: заң әдебиеті, 2003. ІІ том., 367 бет
        
        КІРІСПЕ
Мердігерлік шарты кез келген қоғамда ең көп қолданылатын ... бірі ... ... ... ... ... ... келе жатқандықтан елімізде құрылыс, жобалау, тұрмыстық, ғылыми зерттеу, технологиялық жұмыстары көп жүргізілуде. Осы жұмыстарды ... ... ... ... ... көптеген құқықтық мәселелер туындайды. Мердігерлік қызметі саласының ерекшелігі оған ... ... ... болмасын объектісі ретінде қатысып отырады. Сондықтан да бұл қатынастарды нақты құқықтық реттеу қажеттілгі туындап отыр.
Кеңестік құқықтық жүйе ... ... ... ... шарттық қатынастар жоспарлы-әкімшілік қағидаларға негізделген болатын. Кеңестік жүйе құлап, нарықтық экономикаға көшкенімізден кейін бәрі ... ... ... ... ... және ... ... күшінен қалды және қатынас субъектілерінің еркіндігі едәуір кең. Мердігерлік қатынастарының кең таралуына байланысты оларды ... де ... ... ... ... нарықтық экономика және жойқын бәсеке жағдайында тапсырысшы немесе ... ... ... ... ... ... орындай алмау жағдайлары аз кездеспейді.
Сондықтан екі тарап та мердігерлік шартын жасауға мұқият көңіл бөлуге ... ... ... сұрақтарды дер кезінде реттеп алмаса, кейде кейін пайда болған дауларды шешуі іс жүзінде мүмкін болмай қалады, ал бұл екі ... да ... әкеп ... мүмкін. Осы мәселелерді қарап дұрыс шешу мәселелері қазіргі заңнамада толықтай қарастырылған.
Менің таңдаған курстық жұмысымның тақырыбы деп ... Бұл шарт ... ... ... ... ... 616 б. 1 ... көрсетілгендей мердігерлік шарты бойынша бір тарап екінші тараптың тапсырмасы бойынша ... бір ... ... белгіленген мерзімге оның нәтижесін тапсырушыға өткізуге міндеттенеді, ал тапсырушы жұмыс ... ... ... және оған ақы ... ... курстық жұмыстың тандап алуымның мақсаты, осы тақырып азаматтық құқықтағы ең күрделі, актуальды тақырыптардың бірі болғандықтан және ... ... кең ... ... осы ... ... деген қызығушылық пайда болды. Осы курстық жұмысты жазу арқылы мен мердігерліктің еліміз экономикасындағы маңызын және ... үшін ... ашып ... деп ... Ал осы ... жету үшін ... мынадай міндеттерді қойдым: мердігерлік шартына жалпы түсінік беру, оның элементтерін анықтау, тараптардың құқықтары мен міндеттерін ашу, осы ережелерден ... ... ... ... ... ... ... біріншісі, тұрмыстық мердігерлік, екіншісі, құрылыс мердігерлігі, үшіншісі жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік, төртіншісі, ғылыми-зерттеу, тәжірибие конструкторлық және ... ... ... ... ... ... мердігерлік шартының субъектілерінің құқықтары мен міндеттері, тараптардың құқықтық жағдайы мердігерлік ... ... ... және ... ... осы ... қатынастардың құқықтық реттелуінің даму тарихы, қазіргі уақыттағы бұл қызмет саласын реттейтін Қазақстандық заңнаманың жалпы жағдайы болып ... ... ... ... шартының теориялық аспектілерін сондай-ақ, осы азаматтық-құқықтық шарттың іс жүзінде қолдануын, сот тәжірибесінің ... ... әр ... ... ... ... ... шартын жасау және қолдану аясында барынша танып алу.
Бұл жұмыста қарастырылатын және ... ... ... реті ... ... ... Мердігерлік шартының элементтері
* Мердігелік шартының бағасы
* Мердігелік шартының мерзімдері
* Мердігерлік шартының жекелеген түрлері
Курстық жұмыстың құрылымы мен ... ... ... ол екі ... ... мен ... және пайдаланған әдебиеттерден тұрады. Бірінші бөлімде мердігерліктің жалпы жағдайы, оның түсінігі және мазмұны қарастырылады.
Екінші ... ... ... жекелеген түрлеріне түсінік беріліп, олардың ерекшеліктері мен маңызы зерттеледі және ... ... ... ... ... реттейтін заңнаманың жалпы жағдайына зерттеу жүргізіледі.
Сонымен қоса курстық жұмысты жазу ... ... заң және де ... ... ... келетін болсақ, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (616-683-б.) ұстанылып келеді. Одан басқа Қазақстан Республикасында халыққа ... ... ету, ... ... ... ... ... №9/7-қаулысымен бекітілген, құнды және антимонопольды саясат туралы тәртіптерінде қолданылады. Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... ... ... құрылыс аясында мердігерлік қатынастарда бұрын қолданған, Қазақстан Республикасының Құрылыс министрлігінің 3 наурыз, 1994. №5-5-өкімімен бекітілген, Қазақстан Республикасының күрделі ... ... ... ... ... ... Республикасының Құрылыс министрлігінің 30.06.1994ж. №7-5-Қаулысымен бекітілген, бас мердігерлердің ұйымдарының қосалқы мердігерлік қатынастарымен өзара ... ... ... жойды және де осылардан басқа әдебиеттерді қолдандым.
МЕРДІГЕРЛІК ШАРТ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
+ Мердігерлік шартының элементтері
Мердігерлік шарты ... бір ... ... ... тараптың (тапсырысшының) тапсырмасы бойынша белгілі бір жұмысты атқаруға және белгіленген ... оның ... ... өткізуге міндеттенеді, ал тапсырысшы жұмыс нәтижесін қабылдап алуға және оған ақы төлеуге (жұмыстың бағасын ... ... [1, ... ... ... ... ... бір материалдық нәтижені алу болып табылады, нақты сол нәтиже қабылдап алынуға және оған ақы төленуі тиіс. Өтелмелі ... ... ... ... ... болу-болмауы шарттың орындалуына ешбір әсерін тигізбейді, мұнда қызметтің өзі үшін ақы төленеді. Сол ... ... және ... алу ... ... атап ... Орындаушының міндеттері белгілі бір іс-әрекеттерді орындаудан тұрады, ал тапсырысшы ... ... өзі үшін ақы ... ... ... ... пайда болатын міндеттеменің негізгі белгілері мыналар:
* Мердігерлік шарты жаңадан ... ... ... не бар ... ... ... ... нәтижені тапсырысшыға берілетін басқа да жұмысты орындауға бағытталады;
* Егер ... ... ... ... ... тапсырмасын орындау әдістерін өз бетімен анықтайды;
* Мердігер өзі атқарған жұмысының нәтижесіне кепілдік бере алады;
* Мердігер ... ... ... оның ... ... өткізген кезде, сыйақы алуға құқылы;
* Егер заң актілерінде немесе шартта өзгеше көзделмесе, жұмыс мердігердің тәуекелімен орындалады.
Мердігерлік шартының осы ... ... ... ... ... ... тәуекелі дегеніміз - егер заң актілерінде немесе тараптар келісімінде өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... ... ... ... негізінде пайда болатын жағымсыз салдардың барлығын мердігер өз мойнына алады. Мысалы, жұмыстардың ... ... ... ... ... егер олардың бағасы тұрлаулы сметамен анықталатын болса.
Тәукел туралы ... ... ... ... ... салдар тапсырысшының кінәсінен немесе онымен байланысты мән-жайлардың салдарынан болса;
Ә) тапсырысшы дайын жұмысты қабылдау мерзімін өткізіпалған кезде.
Мердігерлік шарты консенсуалды, ақылы және ... ... ... орындау үшін белгілі уақыт керек, сондықтан мердігерлік шарт ... шарт ... кезі және оның ... кезі ... ... ... Өз ... бұл оларға тәуелділікке мердігердің жұмыс орындары қойылатын мерзімдерге әсер етеді. Кейбір мердігерлік шарттардың орындалуы және жасалуы бір уақытта болуы ... ... ... ... ... ... дайындаумен байланысты мердігерліктің осындай мерзімдерінің ерекшелігі олардың барынша қысқалығы болады, және осы ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Конесенсуалды шарт дегеніміз - шарт ... шарт ... ... ... ... бұл ... жасалғандығын білдіреді және сол сәттен бастап күшіне енеді. (Мысалы, сату және сатып алу, мүлікті жалға алу, т.б.)
Ақылы шарт ... - ... ... ... ... шарт ... ... міндетін атқарған жақ тиісті ақысын алуы қажет. ... бір ... ... адам сол ... қызметінің ақысын алады. Ал егер бір тарап екінші тарапқа одан ақы алмай немесе бірдеңе бермей затты ұсынуды міндетіне ... ... онда ... шарт ... шарт ... ... ... шартының элементтеріне келетін болсақ, мердігерлік шартының тараптары болып мердігер және тапсырысшы ... ... - ... ... - мердігерге шарт бойынша келісілген белгілі-бір жұмысты орындауға тапсыратын тұлға.
Тапсырысшы ретінде азаматтық-құқықтық қатынастарының кез келген ... бола ... ... ... мемлекеттің қатысу ерекшеліктері жеке заң актілерімен белгіленген, мысалы, Қазақстан Республикасының Көлік және коммуникация министрлігінің №123-бұйрығынан бекітілген, жол жұмыстары жайындағы конкурстарды ... ... ... және ... тәртібінің ережелері.
Мердігер - шарт бойынша белгілі жұмысты орындауға міндеттенетін тұлға, көбінесе ... ... ... жеке тұлға немесе жеке кәсіпкер, коммерциялық заңды тұлға. Бір ретті ... ... ... ... ... кез ... әрекет қабілеттілігі бар жеке тұлға атқара алады. Кейбір жағдайларда, Лицензиялау туралы 17.04.1995ж. Қазақстан Республикасының заңына сәйкес, мердігерлердің қызметі лицензиялануы ... ... ... ... жұмыстары ж.б. лицензиялануы керек [2].
Кейбір жұмыстарды орындау үшін арнайы дағды, дәрежелі мамандық қажет. Сондықтан мердігер, мердігерлік шартты жалпы жасап, шартты ... ... ... ... ... Бұл мердігер болып заңды да және жеке де тұлғалар қатысатын мердігерлік шарттарында ... ... ... ... алдында тапсырысшының міндеттемені орындамағаны немесе тиісті дәрежеде орындамағаны үшін жауапты, ал тапсырысшының алдында қосалқы мердігердің міндеттемені орындамағаны немесе ... ... үшін ... ... мердігердің келісімімен тапсырысшы жекелеген жұмыстарды орындауға үшінші ... шарт ... ... ... жағдайда үшінші тұлға жұмысты орындамағаны немесе тиісінше дәрежеде орындамағаны үшін тікелей тапсырысшының алдында жауапты ... ... ... мөлшерін орындауға алғашқы шарт жасаған және басқа тұлғаларды тартқан тұлға бас мердігер деп аталады. Тартылған тұлға (тұлғалар) қосалқы мердігер болып ... ... ... оның ... ... ... ... тәртіп бойынша қосалқы мердігерлік шартты жасауға тапсырысшысының келісімінің керегі жоқ. Бас мердігер тапсырысшысының алдында мердігерлік шартының толығынан орындалуына жауапты болады.
Бас ... ... ... жекелеген жұмыстарды орындауға үшінші тұлғалармен шарт жасасуға құқылы. Мердігердің келісімі барлық жұмыс орындайтын тұлғалардың іс ... ... ... ... талап етіледі, болмаса бас мердігердің құқықтары мен мүдделері тікелей немесе жанама зиян шегуі мүмкін. ... ... және ... тұлға тапсырысшысының алдында іс жүзінде ортақ (немесе үлесті) борышкерлер ... ... ... ... ... барлық әрекеттеріне (орындаған жұмыстарына) жұмыстың ақырғы нәтижесі де байланысты болады. Құқықтық мағынада әрине, олар бөлек, ... ... ... емес құқықтық қатынастардың субъектілері, өйткені олардың әрқайсысымен бөлек (дербес) мердігерлік шарттары жасалады.
Тапсырысшы ең басында бірнеше тұлғалармен бір шарт ... ... осы ... ... ... орын ... бір міндеттемелік құқықтық қатынас пайда болады. Жоғарыда сипатталған және осы жағдайлардың кейбір айырмашылықтары орын алады. Бір ... ... ... себебі болып міндеттеме затының бөлінбейтіні келуі мүмкін, сондықтан мердігерлік, кәсіпкерлік қызметімен байланысты болуы себебінен ... ... ... ... ортақтасқан борышкерлер болып келе алады.
Бірнеше мердігерлер өзара қосымша (акцессорлық) келісімдер жасауы мүмкін және олардың мәні де ... ... ... ... ... ... ... түсініспеушіліктер пайда болуы мүмкін. Басқа жағынан, акцессорлық (қосымша) келісімдер, олар аталғандай мәселелерді ... ... ... өзге ... ... пайда болуына әкелуі мүмкін. ЮХ.Басин мынадай мысал келтіреді: Төрелік сот тәжірибесінде үш жеке орындаушы тапсырысшы үшін ортақ ... ... алып бір ... ... ... соң ... болған дау орын алды. Алғашқы (негізгі) шартты жасасқан соң мердігерлер алынатын ақыны өзара бөлуге байланысты келісім жасасқан болатын. Көп кешікпей, ... ... ... ... бас ... бірақ сол мердігер басқа мердігерлерден соманың 35 пайызын құрайтын өз үлесін беруді талап еткен. Бұны ол ақыны бөлу туралы ... ... ... сүйеніп жасаған және шарт бойынша төлемақыны бөлу туралы келісімде сол шарттың біреуге қатысты ... ... ... ... ... ... ... бұндай талаптарды, олар ақыны бөлу туралы акцессорлық келісімге негізделген соң негізгі шарт тиісті бөлігінде тоқтатылғасын негізді деп ... ... ... ... ... ... ... құқықтық жағдайын өзгерте ала алмайтыны туралы қорытынды жасай ... ... ... ... - бұл мердігер мен орындаған жұмыстың нәтижесі. Мердігерліктің ... ... ... ... ... ... заттармен, материалдармен байланысты, оларда өзінің бейнеленуін табады.
Мердігерлік жұмыстар ... ... ... өзі де реттелінеді. Кейбір жағдайларда мердігер мердігерлік жұмыстарды өзі ... ... ... ... жүргізілуін бақылай алады, демек оларды орындауға қойылатын белгілі талаптар да бар. Бақылау ... ... ... ... ... ауытқып кетуі, материалдарды арзаңға ауыстыруы мүмкін және т.б. бұзушылықтарға жол беруі мүмкін. Мердігер бұзушылықтарының нәтижесі көрінбеуі де мүмкін, кейде олар ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мердігердің қызметінің өзі реттелетінін растайтын келтіргеннен өзге де ... ... ... ... ... ... реттелуі жұмыстың соңғы нәтижесіне де өз әсерін тигізетіні түсінікті.
+ Мердігелік шартының мазмұны
Ең алдымен ... ... ... ... ... осы ... ... туындайтын негізгі міндеті тапсырысшының тапсырмасы бойынша өз тәуекелімен өзінің ... ... ... ... бір жұмысты атқару болып табылады.
Мердігер жұмысты сапалы түрде атқаруға міндетті, яғни жұмыс нәтижесін ... ... ... ... үшін ешқандай кедергілер (кемшіліктер) болмауы керек.
Шартта ... ... қоса ... ... ... ... заң актілерінде немесе оларда белгіленген тәртіпте мердігерлік шарты бойынша орындалатын жұмысқа міндетті талаптар көзделсе, сол тараптарға сай болуы керек, ал ... ... ... - әдетте тиісті тектес жұмысқа қойылатын талаптарға сай ... ... ... ... көзделмесе, жұмыс мердігердің қарамағында: соның материалдарымен, күштерімен және қаражатымен орындалады. Дегенмен, бұл норма диспозитивтік сипатта болғандықтан, жұмыс кімнің ... ... ... әр ... ... ... Жұмыс мердігердің материалынан атқарылған жағдайда мердігердің материал сапасы үшін жауапкершілігі сатып алу-сату шартындағы сатушының ... ... ... сатқандағы жауапкершілігіне сәйкес келеді. Ал, егер жұмыс тапсырысшы материалынан атқарылса, мердігеге мұндай материалды үнемді, ... ... ... ... ал жұмыс аяқталғаннан кейін мердігер тапсырысшыға жұмсалған материалдар туралы есеп беруге, сондай-ақ олардың қалдықтарын қайтарып ... не ... ... мердігерде қалған пайданылмаған материалдың құнын ескере отырып, жұмыстың бағасын кемітуге ... ... өз ... маманы ретінде тапсырысшы берген материалдардың, техникалық құжаттаманың немесе өңдеуге берілген заттың жарамсыздығы немесе сапасыздығы туралы тапсырысшыға дереу ... одан ... ... дейін жұмысты тоқтата тұруға міндетті. Мердігер тапсырысшы берген материалдардың кемшіліктері себепті тиісті дәрежеде орындалмаған жұмыс үшін, егер ол осы ... ... ... ... оның ... ... ... болмағанын дәлелдей алмаса, жауапты болады.
Ал тапсырысшының ... ... ... ... және ... сыйақы төлеуден тұрады. Қағида бойынша, тапсырысшы сыйақыны жұмыс мердігермен толық өткізгеннен кейін төлеуге міндетті. Заңмен ... ... ... ... өзге де ... ... ... Сонымен бірге, мердігерзаң актілерінде немесе шартта көрсетілген жағдайлар мен мөлшерде аванс не кепілпұл төлеуді талап етуге құқылы.
Мердігер ... алу ... ... ... ұстап қалумен, сондай-ақ затты өңдеуге берілген тапсырысшыға тиесілі ... ... ... ... және өзінде тапсырысшының басқа да қалып қойған мүлкін тапсырысшы тиісті сомасын төлегенше ұстап қалумен қамтамасыз етеді.
Тапсырысшы ... ... ... ... мен тәртіп бойынша жұмыстың орындалуына жәрдем көрсетуге міндетті. Тапсырысшы бұл міндетті орындамаған жағдайда мердігер бос тұрыс не ... ... ... ... не ... ... ... туғызған қосымша шығындарды қоса алғанда келтірілген зиянды өтеуді талап етуге құқылы. Тапсырысшы осы ... ... ... ... ... ... көздейді: . Бұл ережені АК-тің 628-бабымен келісілмегенін көруге болады. Ол бапқа ... ... ... мердігер тапсырысшының жұмысты атқару әдісі туралы нұсқауларын орындаудан тапсырысшы үшін болуы ықтимал қолайсыз салдарлар не орындалатын жұмыс ... ... ... ... ... ... не оны мерзімінде аяқтауға мүмкіндік бермейтін мердігерге қатысты емес өзге де мән-жайлар анықталған жағдайда тапсырысшыға дереу ескертіп, одан ... ... ... жұмысты тоқтата тұруға міндетті.
МЕРДІГЕРЛІК ШАРТЫНЫҢ ЖЕКЕЛЕГЕН ТҮРЛЕРІ
2.1 Тұрмыстық мердігерлік шарты
Бұл шарт мердігердің тұрғындарға ... ... ... ... ... Римдік құқықта мердігерлік шарт жұмыстарды жалдау (locatio -conductio operus) шарты болып аталды. Азаматтар бөлшектеп сатып алу-сату шарттарды жасасып иелене ... ... ... алады, сол сияқты тұрмыстық мердігерлік шарты бойынша олардың нәтижесі зат ... ... ... ... Мысалы: косметика салондарының шаштараздар, моншалар, шеберханалар және т.б. қызмет көрсетуі осы сипатта болады. Тұрмыстық ... ... ... ... ... ... ... бір тарабы болып тұтынушы қатысады.
Тұрмыстық мердігерлік шарт Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 640-650 ... ... ... бірге Қазақ КСР Тұтынушылардың құқығын қорғау туралы "заңы қолданылады. Тұрмыстық мердігерлік қатынастарының белгілі ... 1996 ... 20 ... №9/7 баға және ... саясаты бойынша, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік комитетінің Қаулысымен бекітілген тұрғындарға тұрмыстық қызмет көрсету Ережесімен реттеледі. Тұрмыстық мердігерлік шарты ерекшелігінің үлкен бөлігі оның ... ... ... болатын арнайы мақсатының салдарынан болып келеді. Бөлшектеп сатып алу сатуда сатып алушы қалай қорғалса, тұрмыстық мердігерлік ... ... сол ... ... ... құқықтық жағдайын анықтайтын бірқатар нормалар Азаматтық Кодекстің өзінде де бар [3].
Тұрмыстық мердігерлік шарты бойынша, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырушы ... ... ... ... ... ... ... баска да жеке қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналған белгілі-бір жұмысты орындауға міндеттенеді, ал тапсырысшы жұмыстың нәтижесін қабылдап алуға және оған ақы ... ... ... ... жария шарттарға жатады. Сонымен бірге бұл шарт консенсуалды, өзара және қайтарымды болады.
Тұрмыстық мердігерлік шартының нысаны. Жалпы ереже бойынша егер заң ... ... ... оның ... ... ... ... тапсырысшы қосатын өзге де стандартты нысандарда басқаша көзделмесе, тұрмыстық мердігерлік шарты мердігердің тапсырысшыға түбіртек немесе шарттың ... ... өзге ... ... ... ... ... нысанда жасалған болып есептеледі.
Жұмысты орындауға берілген тапсырыста (шартқа немесе бекітілген ... ... ... ... ... орындаушының заңды мекен-жайы; оның мекен-жайы және телефоны; тапсырыс қабылданған мерзім, тапсырысты орындаудың ... және ... ... ... ... (толық сомасы), тапсырысты қабылдаған және өткізілген уақыты, ... ... ... ... ... (жумыс) түрі, орындаушы мен тұтынушының материалдарының толық тізімі, бағасы және саны, жөндеуге берілген ... ... ... және өзге де ... ... бұндай толық ақпарат болуына талаптар тұрмыстық мердігерлік шарт жазбаша нысанда жасалатының біпдіреді. Алайда тапсырысшыда аталған құжаттардың болмауы оны ... ... ... ... оның ережелерін растауда куәгерлік айғақтарға сілтеме жасау құқығынан айырмайды ... ... ... ... ... да ... ... Және жетон, талон, кассалық түбіртек және тағы басқаларды берумен расталуы мүмкін. Барлық жағдайда да зат ... ... ... ... ... эскизі бойынша немесе үлгілері бойынша қабылданады. Оның көмегімен (қол қоюымен) расталатын ... ... ... және осы ... бір ... мердігермен келісу нәтижесінде үлгілерден және (немесе) жұмыс орындау (зат ... ... ... ... ... ... ауытқулар тұтыну шының өмірі мен денсаулығына, қауіпсіздігіне және оның ... ... ... зиян ... ... ... құжат немесе шарттың талабы тұтынушының құқығын шектейтін болса, ол Қазақ ҚСР Тұтынушылардың құқығын қорғау туралы Заңына сәйкес жарамсыз деп ... ... ... ... жұмыстың бағасы тараптардың келісімімен белгіленеді, бірақ ол мердігер жариялаған прейскурантта көрсетілгеннен жоғары болмауы керек.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодекстнің 644-бабына сәйкес ... ... ... шарт жасалғанға дейін тапсырысшыға ұсынылатын жұмыстар, олардың түрлері мен ерекшеліктері туралы, жұмыстың ... мен оған ... ақы ... қажетті және сенімді ақпарат беруге, сондай-ақ тапсырысшының сұрауы бойынша шартқа және орындалатын жұмысқа қатысты ... да ... ... отыруға міндетті. Егер жұмыстың сипаты бойынша мұның маңызы болса, тапсы - рысшыға мердігер оны орындайтын нақты тұлғаны көрсетуге тиіс ... ... ... ... үшін ... ... кәсіпорынның қызметі туралы маңдайшасы, заңды мекен жайы мен атауы, жұмыс істеу режимі көрсетілген маңдайшасы болуы керек. Жеке кәсіпкер өзінің тіркелген ... ту - ралы ... ... ... ... ... ... туралы ақпаратты және жұмысы сертификатталғаны туралы ақпаратты ұсынуға ... ... ... туралы ақпарат (оның түрлері, ерекшеліктері, бағасы және төлеу нысаны туралы) кәсіпорынның тұрақты мекен-жайынан тыс, ... ... ... жайда, жылжымалы пунктілерде, орынға барып жұмыс істейтін бригадалармен қызмет ... ... ... де ... тиіс.
Тапсырысты қабылдау жүргзілетін кәсіпорынның бөлмесінде тұтынушыға керекті ақпарат көзге көрілетін жерде ... ... Оның ... ... ... ... ... қызмет көрсету Ережесінің 5-пунктінде берілген. Жекелеп алганда онда жұмыс түрін ... ... ... ... ... және өзге бұйымдардың (фурнитураның) үлгілері, жетондардың, қолхаттардың, талондар және ... ... ... және тұтынушы жұмыс үшін төлегенін растайтын өзге де құжаттардың үлгілері көрсетілуі тиіс ... ... ... ... ... ... шартының кұқықтық реттелуі барлық нарықтық заңнама да сияқты экономикалық заңдармен қайшылыкқа түспейді. Бірақ, ... ... ... одан кезеңдегі бірқатар жасалған құқықтық өндеулер, сол сияқты өзге елдердің жеке құқығының өңдеулері ... ... ... ... ... ... айқындалуы қажет болып тұр. Қазіргі жағдайда мердігерлік шарт бойын - ша тараптардың өзара ... 2001 ... 16 ... ... әсерін тигізеді.
Олар (сол ерекшеліктер) бірқатар жағдайларда құрылыс мердігерлік жұмыстарын жүргізуге байланысты жер учаскелеріне заттық құқықтарды алумен, кұрылып жатқан объектілерді ... ... ... шарт ... ... бір немесе өзге органдарымен жарна-құқықтық, басқа да құқықтық қатынастар пайда болатыныңда көрінеді.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 651-бабына сәйкес құрылыс мердігерлігі шарты ... үйді ... ... ... ... ғимаратты немесе өзге де объектіні салуға немесе қайта жаңартуға жасалады. Кейбір жағдайларда құрылыс мердігерлігі нысанасы болып үйлер (ғимараттар) кенінің құрайтын ... салу ... оңы ... ... келеді. Құрылыс мердігерлігі шеңберінде монтаждау, іске қосу, жөнге келтіру және салынып жатқан объектімен байланысты өзге де ... ... ... ... ережелері, егер шартта өзгеше көзделмесе үйлер мен ғимараттарды күрделі жөндеу кезінде де қолданылады.
Құрылыс мердігерлігі шарты бойынша мердігер тапсырысшының тапсырмасы ... ... ... ... ... бір ... салуға не өзге де құрылыс жұмысын орындауға міндеттенеді, ал тапсырысшы мердігерге жұмысты ... үшін ... ... жасауға, оның нәтижесін қабылдап алуға және ол үшін ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар, яғни шартта әрқашан мердігер жағынан кәсіпкерлік қызметінің субъектілері, әртүрлі лицензияланатын құрылыстық жұмыстарды жүргізу үшін ... ... бар ... ұйымдар немесе жеке кәсіпкерлер қатысады.
Кейбір жағдайларда тапсырысшы болып азаматтар келеді. Құрылыс мердігерлігі шарты ... ... ... (тапсырысшының) тұрмыстық немесе басқа жеке қажеттерін қанағаттандыру үшін орындалатын жағдайда мұндай шартқа ... ... ... шарт ... ... құқықтары ережелер қолданылады.
Құрылыс мердігерлігі шарты нысанасының ерекшеліктері және осы мердігерлік шартымен ... ... ... ... ... жиынтығы осы мердігерлік түрдің мазмұныңың ерекшеліктеріне міндетті түрде белгі қалдырады. Олар, сонымен қатар, реттелуіне ... ... ... құқықтары мен міндеттері. Объектінің салынуы, салынатын жер учаскесін белгілеуден басталады. Қазіргі заңға ... ... ... болашақ иесі жер учаскесін келіп алуы керек. Ол ... салу үшін жер ... ... ... көлемде және сондай күйде уақытылы беруге міндетті.
Шартта мұндай нұсқау болмаған жағдайда, жер ... ... мен күйі ... уақытылы басталуын, оның қалыпты жүргізілуін және мерзімінде аяқталуын ... ... ... ... жер учаскесін алу және құрылыс үшін керекті дайындық жұмыстарын, ... ... ... және т.б. ... ... ... ... Бірақ, бұл жағдайда, мердігерлік шарт тапсырма шартының элементтерімен күрделенеді ... ... жеке ... шартының негізінде мұндай қызметті орындайды.
Шартта құрылыс ұйымы өз күшімен тұрғын үйді, ғимаратты салатындығы қарастырылуы мүмкін. Мұндай шарт ... ... ... ... шарт деп ... Шарт ... ... тапсырысшыға пайдалануға дайын объект тапсырынады. Мұндай шартта сатып алу-сату шартының тиісті мазмұны басым болады, ... ... ... ... нормалар тек керекті мөлшерде пайдаланылады. Құрылысты толық аяқтау туралы ... ... ... ... ... тәуекелді мердігердің көтеретіндігі көзделеді. Егер өзгешелік шартында қарастырылмаса құрылысты толық аяқтағанға, тапсырысшыға жұмыстың нәтижесін тапсырғанға және жұмысқа ақы төлеуге ... ... ... ... иесі ... ... ... Құрылыстың -материалдық жағынан қамтамасыз етілуін жартылай немесе толығынан тапсырысшы жүзеге асыратын құрылыс мердігерлік шартында қарастырылуы мүмкін. Материалдық жағынан ... ету ... ... ... ... ... ... және т.б. көзделуі мүмкін. Тапсырысшының бұл міндеттері ... ... ... ... (ҚР АК 659-бабымен) материалдық жағынан қамтамасыз етуге байланысты тапсырысшы міндеттерінің ең аз мөлшері ... олар ... ... ... ... қосымша міндеттері деп аталады. Тапсырысшы құрылыс мердігерлік шартында көзделген ... мен ... ... ... ... үшін ... ... мен ғимараттар беруге, мердігердің мекен-жайына жүктердің тасымалдауын қамтамасыз етуге, энергиямен жабдықтау су және бу ... ... ... ... да ... ... ... Олар үшін ақы шарттың езінде көзделген талаптар бойы - нша ... ... ... шартында орындалып жатқан жұмыстың барысы мен саласына, олардың орындалу мерзімінің (кестесінің) сақталуына, мердігер берген материалдардың ... ... ... ... ... дұрыс пайдалануына бақылау мен қадағалауды жүзеге асыруға құқылы, бұл ... ол ... ... ... ... ... Егер ... жатқан жұмысты бақылау мен қадағалау кезінде шарт талаптарын, жұмыс сапасын нашарлататын ауытқуды немесе өзге де кемшіліктерді тапсырысшы анықтаса, онда ол ... ... ... ... ... Егер ... мәлімдемені тапсырысшы жасамаса, онда ол кейін өзі анықтаған кемшіліктерге сілтеме жасау құқығынан айырылады [7].
Орындалған жұмысқа ақыны тапсырысшы сметада көзделген ... заң ... ... ... ... мерзімде және тәртіппен төлеуге міндетті. Егер заң актілеріне немесе ... ... ... ... онда ақы төлеу мердігерлік шарт бойынша ақы төлеу ... ... ... ... ... Толық аяқталатын құрылыс кезінде шартта көрсетілген баға, егер тараптардың ... ... ... тапсы - рысшы объектіні қабылдап алған соң толық ... ... ... ... ... ақы ... байла - нысты міндеттеме, шарттағы тараптардың арасында тәуекелді бөлумен тығыз байланысты. ... ... ... ... өткізудің шартта белгіленген мерзімі аяқталғанға дейін дүлей күштің салдарынан қирағаны немесе бүлінгеніне байла - ... ... ... ... егер ... ... ... немесе бүлінгені орын алса, онда тапсырысшы орындалған және (немесе) қалпына келтіру жұмыстарының құның төлеуге міндетті. Екі жақты тараптардың мүддесін ... ... ... ... ... ... бөлу - бұл тапсырысшыға тек қалпына келтірілетін жұмыстардың құның төлеуді жүктеу, яғни мердігерлік нысанасы дүлей күштің салдарынан ... ... ... ... мердігерге қарсылас тарап тұрмыстық тапсырысшы болса, онда оған мұндай тәуекелді жүктеу орын алмау қажет, ... ... ... пәні ... ... ... жойылғанда ол осыған байланысты жұмысты төлеуге міндетті емес.
Кейбір жағдайларда тараптарға қатысы жоқ себептермен шарт ... ... ... ... ... ... құрылыс объектісін салу үшін жер учаскесінің жарамдылығы туралы ғылыми дәлелденген ... ... ... ... ... ... ... жол салу жөнінде сұрақтар шешіліп жатуы мүмкін және т.б. Егер ... ... ... ... мердігерлік шарты бойынша жұмыс тоқтатылып, құрылыс объектісі консервацияланса, тапсырысшы мердігерге консервацияланған кезге дейін ... ... ... ... ақы ... ... жұмыстың тоқтатылуы мен құрылысты консервациялау қажетігінен туған шығындарды өтеуге міндетті.
Құрылыс мердігерлік шарты бойынша, бір немесе өзге ... ... ... ... ... тиіс ... жұмыстар жүргізілуіне байланысты, мердігер жұмысты өзінің қамқорлығымен орындауымен бірге, ... және ... ... жұмыстарды жобалау құжаттамасына да сәйкес жүргізуге міндетті.
Қазақстан Республикасында архитектуралық, қала ... және ... ... ... ... ... Заңындағы 7-баптың 1-тармағына сәйкес жобалау құжаттамаға мыналар кіреді:
* қала құрылыстық жобалар;
* архитектуралық жоба;
* ... ... ... ... көлем-жоспарлық, конструкциялық, технологиялық, инженерлік, табиғат сақтау, экономикалық және тағы ... ... ... ... ... құжаттама және құрылысты ұйымдастыру мен жүргізу, аумақты инженерлік даярлау, ... ... ... ... ... ... ... объектілердің құрылысын тоқтатып қою жобалары және өзінің мүмкіншілігін тауысқан объектілерді бұзу (таратудың) жобалары ... ... ... ... ... қатынас) үшін ең маңыздысы құрылыс жоба -- жобалау сметалық құжаттама. Онымен орындалатын жұмыстың сандық және сапалық ... ғана ... ... ... ... ... ... құныңа тығыз байланыстырылады. Жобалау сметалық құжаттама негізінде болашақта жұмыстарды қаржыландыру бойынша құрылыс мердігерлік ... ... мен ... анықталады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 654-бабының 2-тармағында көрсетілгендей, жобалау-сметалық құжаттама тапсырысшымен жасалады.Жобалау-сметалық және басқа ... ... ол ... рет ... ... ... ... мемлекеттік немесе орыс тілдеріне аударылып беріледі. Өлшем бірліктері ... ... ... ... ... сәйкес болуға тиіс. Құрылыс мердігерлігі шартында заңнама талаптарына сәйкес ... ... ... ... мен ... ... тиіс, сондай-ақ тараптардың қайсысы және қандай мерзімде тиісті құжаттаманы беру керек екені көзделуге тиіс.
Құрылыс жүргізу барысында ... ... ... жұмыстарды және осыған байланысты қосымша жұмыстар жүргізу мен құрылыстың сметалык құның өсіру қажеттігін анықтаған мердігер тапсырысшыға бұл туралы хабарлауға міндетті. ... өз ... ... он күн ішінде жауап алмаған жағдайда тиісті жұмысты тоқтата алады. Бос тұрыстан келтірілген ... ... ... жатқызылады. Заңнама актілерімен немесе шартпен жұмыстардың бағасы болашақта ... ... ... ... ... беру үшін ... ... көзделуі мүмкін.
Егер мердігер жұмыстың бағасының өсу мүмкіндігі туралы тапсырысшыға хабарлау жөніндегі өзінің міндеттемесін орындамаса, егер тапсырысшының мүдделері үшін ... ... ... ... атап ... ... ... салынып жатқан объектінің қирауына немесе бүлінуіне әкеп соқтыра-тыныңа байланысты шүғыл іс-әрекеттің қажеттігін дәлелдей алмаса, ... ... ... ... үшін ақы және ... ... ... орның толтыруды талап ету құкығынан айырылады.
Тапсырысшы қосымша жұмысқа және оған ақы ... ... ... ... жұмыс мердігердің кәсіби қызмет аясына кірмейтін не ... ... ... ... болған жағдайларда ғана мердігердің аталған жұмысты орындаудан бас тартуға құқығы ... ... ... ... үшін ... ... не (немесе) жұмыстың орындалу мерзімін ұзартуға байланысы жоқ өзгерістер енгізуді талап етуге ... үшін ... ... ... ... ... ... өзгерістер енгізу тараптардың келісілген қосымша сметасының негізінде ... ... ... ... Егер ... ... ... жұмыс құны сметадан кемінде он процентке асып кетсе, ол сметаны қайта қарауды талап етуге құқылы.
Жобалау-сметалық құжаттамадағы, мұндай құжаттама өзінің тапсырысы ... ... ... ... ... ... құжаттамада жаңсақтықтарды анықтауға және жоюға байланысты шығарған қисынды (керекті) ... ... ... ... құқылы.
Жұмыстың бағасының кездейсоқ өсуінің тәуекелін мердігерге жатқызады. Мердігердің тәуекелін сақтандыру шартпен қарастырылуы мүмкін. Мұндай жағдайларда, мердігермен ... ... ... ... ... жұмыстарға сыйақыны анықтағанда ескерілетін құрылыс бойынша шығындарға жатқызылады. Шартта тәуекелді сақтандыру жөніндегі сұрақты шешудің басқа да ... ... ... (бұл ... ғана ... ... теуекелдеріне де қатысты).
Міндетіне құрылыстың материалды қамтамасыз ету кіретін мердігер өзі ... ... ... ... немесе жабдықтарды орындалатын жұмыстардың сапасын нашарлатпай пайдалану мүмкін болмай қалуының тәуекелін көтереді. ... ... ... ... ... немесе жабдықтарды орындалатын жұмыстардың сапасын нашарлатпай пайдалану мүмкін ... ... ... ... ... ... ... мерзімде ауыстыруын талап етуге міндетті, ал бұл талап орындалмаған жағдайда ... ... бас ... және тап - ... шарттың орындалған жұмыс бөлігіне бара-бар бағасын төлеуді, сондай-ақ осы сомамен ... ... ... талап етуге күқылы [8].
Мердігер құрылыс барысында тапсырысшыдан алған нұсқауларды, егер ондай нұсқаулар шартгың талаптарына қайшы келмесе және ... ... ... ... болмаса, орындауға міндетті,
Жұмысты тиісті дәрежеде орындамған мердігер оның ... ... ... мен ... ... ... жасауға құқылы емес. Бірақ бұған тапсырысшыға мұндай бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру міндеті заңнама ... ... ... ... жағдайлар жатпайды.
Мердігерге қоршаған ортаны қорғау және жұмыстарды ... ... ... ... жүктеледі. Егер қоршаған ортаны қорғау және құрылыс жұмыстарын қауіпсіз жүргізу ту - ралы тараптар үшін ... ... ... тура ... ... ... ... асыру барысында тапсырысшы берген материалдарды (бөлшектерді, конструкцияларды) және жабдықтарды ... ... оның ... ... ... жоқ. ... ... міндеті қоршаған ортаға залал келтіретін және айналадағылар үшін қауіпсіз емес жұмысты орындағанда басқа да ... ... бас ... ... ... ... ... сапалы орындалуына жауап береді. Ол шартта, жобада және тараптар үшін міндетті құрылыс нормаларында қарастырылған талаптардан ауытқулар ... ... ... ... ... ... көрсетілген көрсеткіштеріне, оның ішінде кәсіпорынның өндірістік қуаты сияқты көрсеткіштерге жете алмағандығы үшін ... ... ... ... Үйді ... ... қайта жаңғырту кезінде (жаңартқаңца, қайта салғанда, қалпына келтіргенде және т.б.) ... ... ... ... оның ... ... орнықтылығын, сенімділігін төмендеткені не - месе жойғаны үшін жауапты болады.
Мердігер жұмысты орындап біткеннен дейін шарт тараптарының әрқайсысына жұмыс ... ... және ... ... белгілі құқықтар мен міндеттері жүктеледі. Мердігер тапсырысшыға шартпен қарастырылған жұмысты тапсыруға дайындығы жөнінде тиісті түрде хабарлауы ... ... ... тапсырысшы қабылдауға (объектіні) дереу кірісуге міндетті. Кейбір жағдайларда хабарлама жұмыстың бір кезеңінің бітуін көрсетеді, ал ... ... ... жұмыстың орындалуының аралық кезеңінің нәтижесін қабылдауға міндетті болады.
Егер шартта өзгеше көзделмесе, тапсырысшы жұмыс нәтижелерін қабылдауды ез есебінен ұйымдастырады және ... ... Заң ... ... ... ... ... қабылдауға мемлекеттік органдардың және жерглікті өзін-өзі басқару органдарының ... ... ... ... кезеңдерін алдын-ала қабылдаған тап - сырысшы мердігердің қатысынсыз жойылу немесе бүлінуді мойныңа алады, бұл ... ... ... ... тәуекелімен орындау көзделген жағдайларға таралады.
Жұмыс нәтижелерін тапсыру және қабылдауды рәсімдеудің арнайы тәртібі қарастырылады. Ол үшін екі ... қол ... акт ... Егер ... ... органдардың және жергілікті өзін-өзі басқару органдарының өкілдері қатысуға міндетті ... онда ... ... осы ... да қол қоюы ... ... біреуі актіге қол қоюдан бас тартса, бұл туралы белгі жасалады, ал екінші тарап ... қол ... ... ... ... қол қоюдан бас тартқаны жұмыстарды аяқтаудың заңды рәсімделуін шындап қиындатады. Дау болған жағдайда шарттың тек бір ... қол ... ... актісін сот жарамды деп тануы қажет. Сонымен қатар, мұндай қабылдау актісіне қол қоюдан бас тарту себептері сотпен негізсіз болып танылған ... ғана ... ... ... ... табылуы мүмкін. Егер қабылдау актісі жарамды деп танылмаса, құрылыс мердігерлік шартындағы тараптардың бір немесе өзге құқықтары мен міңдеттерін (олардың жағдайын) ... ... ... істі ... алда ... [10].
Заң актілерінде немесе шартта көзделген немесе бұл құрылыс мердігерлігі шарты бойынша орындалатын жұмыстың сипатынан туындайтын ... оның ... ... ... ... ... орын алуы ... Мұндай жағдайларда жұмыс нәтижелерін қабылдау алдын-ала жасалған сынақтың нәтижелері оң болган кезде ғана ... ... шарт ... мақсат үшін жұмыс нәтижелерін пайдалана алмайтындай кемшіліктер анықталған ... және ... ... ... ... ... ... жоя алмайтын болса, жұмыс нәтижелерін қабылдаудан бас тартуға құқылы.
Кемшіліктер анықталған жағдайларда олар ... ... ... ... Кейбір жағдайларда, егер олар заң актілерінде көзделсе, салынған объектілерді ... ... ... ... ... ... ... қабылдаудың тәртібін Қазақстан Реснубликасының Үкіметі белгілеу қажет және онымен ... ... ... ... қатысу мүмкіндігі айқындалуы керек.
Құрылыс мердігерлігі шартымен әдетте орындалған жұмыс нәтижелері сапасының кепілдіктері ... ... егер ... шартпен қарастырылмаса, бүкіл кепілдік мерзімі ішінде құрылыс объектісінің жобалық-сметалық құжаттамасында көрсетілген ... ие ... және ... ... ... ... ... Егер заңнама актілерімен немесе шартпен кепілдік мерзімі көзделмесе, АК 665-бабының 1-тармағына сәйкес, кепілдік мерзімі тапсырысшы объектіні ... ... ... он ... ... мерзімі шегінде анықталған кемшіліктер үшін, егер кемшіліктер объектінің ... оның ... ... ... оны дұрыс пайдаланбаудың немесе тапсырысшы өзі немесе ол тартқан үшінші тұлғалар жасаған пайдалану жөніндегі нұсқаулықтардың дұрыс болмауының салдарынан болғаның дәлелдей ... ... ... ... ... ... ... (ақаулардың немесе шала істелген жұмыстың) салдарынан объектіні пайдалану мүмкін болмайтын барлық уақытқа кепілдік мерзімінің ағымы тоқтатыла ... ... ... ... ... ие болу үшін ... анықталған кемшіліктер туралы олар кепілдік мерзімінің шегінде анықталса қисынды мерзімде хабарлауы керек.
Құрылыс мердігерлігі шартыңда ... ... ... ... ... ... шартта көзделген жұмыс бағасының бір бөлігін тапсырысшының ұстап қалу құқығы қарастырылуы мүмкін [11].
Кейбір жағдайларда шартпен тапсырысшының талап етуі ... және ... ... мердігер жауапты болмайтын кемшіліктерді (ақаулар мен шала істелген жұмыстарды) мердігердің жою міндеті көзделуі мүмкін. Кемшіліктер шарттың нысанасымен байланысты ... ... ... ... ... жоқ ... ... орындалуы мүмкін бол - майтын жағдайларда мердігер кемшіліктерді жоюдан бас ... ... ... және ... ... ... ... шартының шартының бұл түрі құрылыс жұмыстарымен тығыз байланысты жұмыстар жүргізілуін құқықтық реттеуге ... ... ... оларға сәйкес, алда құрылыс жүргізілетін құжаттар өнделуін қарастырады. Әдетте, жобалау құрылыста жаңа конструкцияларды, ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге, құрылыс объектісінің өзі де оларды салу стандартты жоба бойынша жүргізілуі тиіс емес ғимарат олардың кешені ... ... ... және ... ... ... шартының ерекшелігі болып оларды нәтижесінде коммерциялық, ұйымдастыру ... ... бар жаңа ... өңделетіні келеді. Сол ақпаратқа құқықтар белгілі бір дәрежеде тапсырысшыға да және мердігерге де тиесілі ... ... және ... ... ... шарттарын реттейтін нормалардың мәнісі бойынша, орындайтын жобалау және іздестіру жұмыстарына материалды - ... ... ету ... ... мердігерде болады. Мердігерлік шарты туралы нормалардың диспозивтілігі бұл міндетті тапсырысшыға жіктеуді де ... ... ... ... ... ... ... қажетті қаржыландыруды жүзеге асырып отыруға міндетті болады. Жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік шарты көбінесе тапсырысшы үшін тәуекелді ... ... Егер ... ... ... ... өзгеше көзделмесе, шарттың кездейсоқ орындалмау қаупі оған жүктеледі
Тапсырысшы шарт бойынша тапсырманы дайындауды мердігерге тапсыруға өкілденуі ... ... ... ... жобасы әзірленгеннен кейін тапырысшы қисынды немесе шартта белгіленген мерзімде тапсырманы бекітуге немесе оны қайтаруға міндетті. Тапсырысшымен бекітілген ... ... ... ... ... ... және ... жұмыстарын орындау кезінде, тапсырысшы мердігерге шартта қарастырылған көлемде және жағдайларда қызмет көрсетіп тұруы керек. Мысалы, көлік бөлініп берілуі, бір немесе өзге ... ... өз ... ... ... сатып алынуы, оларға кірудің арнайы тәртібі бекітілген аумақтарға кіруге рұқсат алынуы мүмкін т.б. Басқаша айтқанда, жалпы мердігерлік ... ... да ... бұл ... ... бойыншада тапсырысшының және мердігердің ынтымақтастығы орын алуы тиіс. Жобалау және іздестіру жұмыстарына мердігерлік шартының басқасынан айырмашылығы, тапсырысшының көмегі ... ... ... үшін ... ... ... ... көрсетпеу мердігерге елеулі қиындықтар туғызуы мүмкін, сондықтан тапсырысшының ынтымақтастық бойынша мінднтті тікелей шартта көрсетіледі. Оның жеке мысалы ретінде, тапсырысшының ... ... ... - сметалық құжаттаманы жергілікті өзін - өзі ... ... ... ... өкілетті органдармен келістіруде қатысу міндетін атауға болады. Бұл міндетті заңмен ... ... ... ескеру айқын сезіледі. Ол тапсырманы тиісті орындауда мүдделі, сондықтан өзінің нұсқауларын жүзеге асыруға бақылаушы органдар жағынан қандай да бір ... ... ... ... ... ол өзін келешекте жобалау - сметалық құжаттамаларды мердігерден алған соң олар мемлекеттің ... ... ... органдарының және т.б. талаптарына сәйкес келмеуі салдарынан жарамсыз болып шығуы қаупінен сақтандыру керек. Ал тапсырысшы жеткілікті қожайын ... ... ... онда ... ол ... мүліктік және рухани қолайсыз зардаптарға тап болуы мүмкін.
Жобалау және іздестіру жұмыстарын ... ... ... ... ... ... өзінің берілген тапсырмасын, алғашқы берілген мәліметтерді жағдайлар өзгеруіне сәйкес өзгертіп тұруға құқылы. Бұл түсінікті, ... ... ... ... ... ... ... мәліметінің бір немесе өзге жағдайда қандай мәні болатынын білмеуі де ... ... ... ... ... ... оның ұсынған мәліметтері аяқты мақсаттарға жетуге (жобасы жасалған объектінің кқрсеткіштеріне) қалай әсер ететінің кқрсетіп тұруы керек. Мердігерге ... емес ... және ... ... өзгертілуіне байланысты тапсырысшы мердігердің қосымша шығындарын өтеуге ... ... ... жоғарыда көрсетілгендей жобалау және іздестіру жұмыстарының түпкі нәтижесіне екі тарапта да құқықтар пайда болады. Тапсырысшы да жобалау - ... ... ... ... ... ... ... тапсырысшы осы шарттар нәтижесін тек шарттың өзінде анықталған мақсаттарда ғана қолдануға ... ... ... бір елді - ... ... ... салу үшін ... шектеуге жол берілу жобалаушының құқықтық мүддесінен туындайды, себебі жобалау және іздестіру жұмыстарының нәтижесін шектеусіз ... ... өз ... нарықта одан әрі өткізу мүмкіншілігін де шектейді. Одан басқа тапсырысшының өзге аймақтардың ауа райы ... ... ... ... ... сала ... жобалаушының, іздестірірушінің жұмысының нәтижелері жөнінде теріс пікір қалыптастырады және сол арқылы аталған тұлғалардың іскерлік беделіне нұсқан ... ... ... - ... құжаттамаларда интелектуалдық меншік объектілеріне жататын және мердігерге тиесілі болатын бөлек мәліметтер болуы мүмкін, сол ... ... ... ... тиіс болады. Осының салдарынан тапсырысшы жобалау - сметалық ... ... ... ... және онда сақталатын мәлімттерді мердігердің келісімінсіз жария етуге міндетті.
2.4 Ғылыми-зерттеу, тәжiрибе-конструкторлық және технологиялық жұмыстарға шарттар
Ғылыми-зерттеу, ... және ... ... ... ... ... ... бір жақты реттеуден сақтайды. Бұл шарт өндірістік салалардың ... оның неше ... ... қамтамасыз ететін субъектілердің қызметімен байланыстырады. Тағы да бұл шарт шығармашылық қызметтің интеллектуалдық ... ... ... ол құқықпен қорғалатындай болғанға дейінгі кезеңдерін реттеуге мүмкіншілік береді. Кейбір жағдайларда қымбат тұратын ... ... ... ... ... ... мердігердің шығармашынық қызметінің нәтижесі болып келетін объектіге құқықтардың ауысуын да қамтамасыз ете алады. Осы ... ... ... және ... ... ... шарты лицензиялық шартпен тығыз байланыста болады. Ғылыми-зерттеу, тәжірибе-конструкторлық және ... ... ... ... ... емес. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 32-тарауының §5 бір-бірімен тығыз байланысты, бірақ кейбір айырмашылықтары бар қатынастарды реттейді.
Ғылыми-зерттеу нәтижесінде өндіріске ... бар ... ... үлгі, өнеркәсіптік өнеге, селекциялық жетістіктер, интегралды микротәсілдер топологиясы, ашылмаған ақпараттар өнделуі мүмкіншілігін ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін қолданған жөн. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі экономикалық әсері кейінірек шығуы ... ол ... ... ... (оның ойларын, шешімдерін) тәжірибеде қолдануға байланысты болып қеледі. Ғылыми-зерттеу жұмыстарына мердігерлік шартының нысанасы ... ... ... мәселелер топтары бойынша аяқталған ғылыми жұмыс немесе одан әрі зерттеулер үшін аралық буын бола ... ... ... ... ... ... және ... жұмыс нетижесі өнеркосіптік меншік объектісі, өндіріс аймағында маңызы бар ашылмаған ақпараттар ... ... ... болады. Өз кезегінде бұл өнеркәсіптік меншік объектісіне құқықтарды тіркеуге байланысты тараптардың шарттағы құқықтары мен міндеттерінің болуына әсер етеді. Қандай өнеркәсіптік ... ... ... болғанына қарап, шарт нәтижесін пайдалану тәртібі, мердігер тарабының сыйақы ... ... және ... ... ... ... ... келеді [15].
Екі шартқа да ортақ болып табылатын нәрсе бар. Мердігердің қызметіне оның аралық ... ... бір ... өзге ... ... ... ... құқықтық жағдайына бұл екі шарттарда да интеллектуалдық меншік құқығының жалпы ... ... ... және ... жұмыстарына мердігерлік шарты бойынша тапсырысшы өзіне берілген жұмыс нәтижесін, шартта көзделген негіздер мен ... ғана ... ... тапсырысшыға жұмыстың белгілі нәтижеге жетпейтінін немесе жұмысты одан әрі жалғастыру қажетті емес екенін және тағы басқа дереу хабарлап ... ... ... ... тәжірибе>> конструкторлық және технологиялық жұмыстарының нәтижесін берген кезде оған үшінші тұлғалардың құқықтары болмайтыныңа кепілдік беруі ... ... ... ... ... ... ол үшін де ... дәрежеде тәуекелге негізделген болатыныңа әкеледі [16].
Мердігер ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындау кезінде алынған нәтижелерді ... ... ... ... Ол ... ... ... мәліметтерді қорғау шараларын жүзеге асырып және ол туралы тапсырысшыға хабарлауға міндетті. Мердігердің осы екі ... ... ... ... шешу ... көзделуі мүмкін [17].
Әдетте, мердігер тапсырысшыға ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындау арқылы алынған және құқықтық қорғалуы болуы ... ... ... ... лицензия беруге міндетті. Мердігер, егер шартта оның бұл құқығы болмайды деп қарастырылмаса жұмыс нәтижесін өзі қолдануға болады. ... ... ... оның тек жеке өзі қолдануы туралы айтылып тұр. Егер ... ... ... ... ... сөз ... онда ... көлемі тапсырысшымен келісілуі керек. Егер бұл шартта көзделсе, онда мердігер жұмыс нәтижесін үшінші тұлғаларға беруі мүмкін.
Тараптарға шарттың өзі ... ... ... бойынша міндеттер жүктеледі. Тапсырысшыға, сондай-ақ мердігерге шарттың орындалуы мен жұмыс нәтижелері туралы мәліметтердің құпиялығын сақтау ... ... ... ... және ... жұмыстар үшін мердігерлік шартының бір ерекшелігі ол бойынша жауапкершілік режимінде болып келеді. ҚР АК 682-6 ... ... ... сәйкес, мердігер кәсіпкер немесе көсіпкер еместігіне қарамастан ол тапсы - ... ... ... болса, шектелген көлемде жауапкершілікті көтереді. Мердігер тапсырысшының алдында жұмысты орындамағаны және тиісті дережеде орындамағаны үшін, егер ... ... ... ... ... дәлелдей алмаса жауапкершілік көтереді. Шартты бұзған мердігер (орындаушы) ... тек ... ... ... ... ... ... жауапкершілік - тапсырысшыға барлық келтірілген шығындарды өтеу міндетін жүктеу тек осыны ... ... ... ... ... ғана ... Тапсырысшының өзінің міндеттемелерін орындағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін азаматтық құқықтық жауапкершілік ... ... және ... ... ... ... туралы жалпы нормаларымен белгіленеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мен өзімнің курстық жұмысымда шарт туралы еліміздегі заңнаманың ... ... ... ... ... ... шарттар арқылы реттелетіндіктен, шарт қазіргі Қазақстан Республикасының экономикасының өтпелі кезеңі аса үшін маңызды болып келеді. Оны құқықтық реттеудің ... ... ... ... ... ... ... көпшілігі екі жақты мәміле болып табылады, себебі шарттан әдетте, міндеттемелік қатынастар туындайды. Шарт - ... ... ... ... ... ... негіз болатын заңды факт. Сондықтан шарт азаматтық құқықтар мен ... ... ... бірі болып саналынады. Азаматтық құқықтық қатынастардың барлығы шартпен байланысты, әр түрлі келесімге келу үшін алдын-ала шарт ... ... кез ... ... ең көп қолданылатын шарттардың бірі болып келеді. ... ... ... ... келе ... елімізде құрылыс, жобалау, тұрмыстық, ғылыми зерттеу, технологиялық жұмыстары көп жүргізілуде. Осы жұмыстарды атқару барысында мердігерлік ... ... ... ... ... туындайды. Мердігерлік қызметі саласының ерекшелігі оған мемлекет қандайда нысанда болмасын объектісі ретінде қатысып отырады. ... да бұл ... ... ... реттеу қажеттілгі туындап отыр.
Жалпы алғанда мердігерлік шартының негізі мынада: Бір тарап (мердігер) екінші тараптың (тапсырысшының) тапсырмасы бойынша ... бір ... ... және ... мерзімде оның нәтижесін тапсырысшыға өткізуге міндеттенеді, ал тапсырысшы ... ... ... ... және оған ақы төлеуге міндеттенеді. Мердігерлік нәтиже әрқашан олармен жұмыс жүргізілетін белгілі заттармен, материалдармен байланысты, оларда ... ... ... ... ... ... ... материалдарынан жасалады, соның күшімен және қаражатымен орындалады. Тапсырыс беруші мердігердің өз ... ... ... ... деп ... ... адамдарды тартуына рұқсат етуі мүмкін. Мұндайда мердігер бас мердігер рөлін атқарады. Мердігер қосалқы ... ... ... не ... орындағаны үшін тапсырыс беруші алдында, ал тапсырыс берушінің міндеттемелерді орындамағаны не жеткіліксіз орындағаны үшін қосалқы мердігер алдында жауап береді.
Кеңестік ... жүйе ... ... елімізде барлық шарттық қатынастар жоспарлы-әкімшілік қағидаларға негізделген болатын. Кеңестік жүйе құлап, нарықтық экономикаға көшкенімізден ... бәрі ... ... ... кезде типтік және жоспарлы реттеу күшінен қалды және қатынас субъектілерінің еркіндігі едәуір кең. Мердігерлік қатынастарының кең таралуына ... ... ... де ... ... ... қажет.
Қазіргі нарықтық экономика және жойқын бәсеке жағдайында тапсырысшы немесе мердігерлік шарты бойынша мойнына алған міндеттемелерін ... ... ... аз ... ... екі тарап та мердігерлік шартын жасауға мұқият көңіл бөлуге тиіс. Өйткені, барлық сұрақтарды дер кезінде реттеп алмаса, кейде кейін пайда ... ... ... іс ... мүмкін болмай қалады, ал бұл екі жақты да шығындарға әкеп соқтыруы мүмкін. Осы мәселелерді қарап дұрыс шешу ... ... ... ... ... ... осы тақырыпқа қызуғушылығымды танытып, оны зерттеуге бет бұрдым. Осы курстық жұмысты жазу барысында мердігерлік шарттың түсінігін, элементтерін, жекелеген ... ... ... ... ... ... ... жұмысты аяқтау мақсатында өз ұсынысымды айтып кетсем: 622 - баптың 2 - ... ... ... . Менің бұл баппен келіспеу себебім практикада жиі кездесіп ... ... ... ... ... ... ... дәл осы баптың 1 - тармағында көрсетілген нормамен келісемін, сондада ... ... ... нәтижесі жасалған кезде қабылдауға лайықты дегенмен, уақыт өте келе жасалған жұмыстың сапасының тез нашарлауы ... ... ... ... осы ... ... ... ұйымның материалдарды иелену мақсатында құрал жабдықтарды толық пайдаланбай, ... ... ... ... өте келе өз ... ... ... орындауына әкеліп соғуы мүмкін деп ойлаймын.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
* Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 611-бабы
* Қазақ КСР Азаматтық кодексі, 28.12. 63
* ... С. А., ... құық ... Алматы: ҚазМЗА, 2000, 133 бет
* Сүлейменов М.К., Басин Ю.Г., Азаматтық құқық: Жоғары оқу орындарына арналған ... ... 2003, 311 ... ... М. Н, ... гражданского права: Материалы междунар. научно-практ.конф., посвящ. 10-летию Независимости РК. Алматы, 18-19 июня 2001, 284 ... ... А.Г., ... Г.А. ... ... за ... ... преступлением против личности. Алматы, 94 бет
* Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы ... 2001 ... 16 ... N 242 ... ... Л.В., Тихомиров М.Ю., Юридическая энциклопедия, Москва 1999, 526 ... О. Б. ... А. ... ... ... ... ... үшiн оқу-әдiстемелiк құралы, , 1999 ж, 247 бет
* Оспанов Б.Ө., Алматы 2007ж 2 басылымы, 311 бет.
* Жайлин, Ғ. ... ... ... ... ... 2006, 367 бет
* Төлеуғалиев Г.И. Азаматтық құқық. ... ... 2001ж., 97 ... ... Басин Ю.Г, Азаматтық құқық II том, Алматы 2003, 59 бет
* Стамқұлов Ғ. С. ... ... ... ... Алматы: Қайнар, 1988, 155 бет
* Сүлейменов М. К., Басин Ю. Г., Азаматтық құқық. Алматы 2003, 231 бет
* Габдулхакова, Г. Г., ... іс ... ... ... анықтама, Алматы 2005, 221 бет
* Жайлин Ғ. А. Азаматтық құқық: ... ... - ... заң ... 2003. ІІ том., 367 бет

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқық бойынша мердігерлік шарты15 бет
Мердігерлік шарты30 бет
Мердігерлік шарты жайлы24 бет
Мердігерлік шарты туралы жалпы ережелер29 бет
Мердігерлік шартының жалпы сипаттамасы 36 бет
Мердігерлік шартының жалпы ұғымы және түсінігі55 бет
Мердігерлік шартының жеке түрінің ерекшеліктері23 бет
Мердігерлік шартының жекелеген түрлері57 бет
Шарт: сақтау шарты, мердігерлік шарт62 бет
Құрылыс мердігерлік шартының ұғымы және элементтері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь