Емдік туризм туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
1 ЕМДІК ТУРИЗМІНІҢ МӘНІ МЕН ДАМУ ТАРИХЫ ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Емдік туризм және туризм жүйесін дамытудағы орны ... ... ... ... ...
1.2 Емдік туризмнің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.3 Әлемдік тәжірибедегі емдік туризмінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... .. 5
7
10
2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЕМДІК ТУРИЗМНІҢҚӘЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ... ... .. 17

17
21
23
2.1 Санаторлық.курорттық орындарды ұйымдастыру және басқару
салалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Емдік орындардың дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3 Арман шипажайының қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2 3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
3 МЕН БОЛАШАҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
28
3.1 Аймақтағы емдік туристік.рекреациялық ресурстарды меңгеру ... ... ..
3.2 Емдік туризмнің даму тенденциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28
30
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 34
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
Тақырыптың өзектілігі. Санаторлы – курорттық емделу табиғи емдік ресурстарды және физиотерапиялық – медикоментоздық қағидаларды қолдану арқылы жүзеге асырылған, дегенмен емдік ресурстар негізгі рөлді атқарады. Табиғи емдік ресурстардың құрамына кіретіндер: ландшафттар биоклиматтар, гидроминералды ресурстар (минералды сулар және емдік батпақтар).
Емдік орындары халықтың ұлттық игілігі болып табылады. Олар халықтың демалуы мен емделуіне арналған және де қатаң түрде қорғауға алынған табиғи обьектілері мен өзіндік ерекшелітері бар аймақ болып келеді. Көптеген табиғи факторлардың шипалы қасиеті менерте заманнан белгілі;су емшілік жорамалдары мен құрастырылған және де олар балнеологиялық курорттардың минералды суларының прототиптері тектес болып келген. Ол судың емдік қасиеті туралы құлақ қағыстар көптеген аурушаң адамдарды өздеріне назар аудару мақсатында шет аймақтарға тез қарқын мен таралуда «Ғажайып» бұлақтар мен басқа да емдік факторлары емдік құпиялардың негізі бола тұрып кей бір жағдайларда діни мәдениеттің қағидасы ретінде саналып келді.
Қазақстан Республикасындағы емдік туризмнің дамуының қажеттілігін тұтынушыларға әлеуметтік тапсырыс көптеген бүтіндей жүйесін жуықтап алғанда денсаулық мәселесі мен бос уақытты өткізуге байланысты салауатты өмір салтынареспубликадағы патриоттық тәлім-тәрбиені үйретуге жағдайлар жасалған.
Қазақстан Республикасының кең байтақ территориясында ерекше физико-географиялық және геологиялық жағдайлары емдік туризмдегі әр түрлі факторлар мен таралған. Емдік туризмді дамытуға Қазақстанның мүмкіншілігі зор. Оның негізгі ғажайып табиғи жағдайларын көптеген емдік батпақтар мен минералды бұлақтар кұрайды. Қазақстан Республикасындағы емдік туризмнің даму қарқыны шикізат базасы мен дағдыланған.
Жұмыстың мақсаты: Қазақстан Республикасындағы емдік туризмнің дамуын көрсету болып табылады.
Жұмыстың міндеті:
1) Емдік туризмнің даму тарихын анықтай отырып, курорт санаторий шаруашылығы саласының менеджмент пен маркетинг мәселелерін қарастыру;
2) Қазақстан Республикасының емдік туризмді дамыту жолдары мен болашағын айқындау;
3) Емдік орындарды ұйымдастыру мен басқару салаларын көрсету.
Ақпарат көздері:Курстық жұмысты орындау барысында мынадай ғалымдардың еңбектері қолданылды: Полторанова В.В., Парфенов А.П., Данилова Ю.Е., Александрова В.А., Мироненко Н.С. жұмыстары, Твердохлебов И.Т., Ердаулетов С.Р., Белой Н.А, Лебедевой И.П. және т.б., сонымен бірге Қазақстандық ғалымдардың емдік туризмнің деңгейін жоғары сатыға
1 Полторанов В.В. СССР-дегі емдік-санаторлы курорттар. – М.: 1971. – 255б.
2 Квартальнов В.А., Зорин И.В. Туристер терминалогиясының сөздігі М.:Кеңестік спорт, 1999. – 856б.
3 МироненкоН.С., Твердохлебов И.Т. Рекреациялық география. – Мәскеу Университетінің баспасы, М.: 1981. – 207б.
4 Герасимов И.П., Преображенский В.С. Рекреациялық географияның теориялық негізі / редакциялық коллегия – М.:Ғылым, 1975. – 221б.
5 Парфенов А.П. Табиғаттың емдік қасиеттері. – Л.: Ленинград, 1963. – 44 б.
6 Ердаулетов С.Р. Туризм географиясы: тарихы теориясы қолдану әдісі практикасы. – А.: «Атамура»,2000. – 336б.
7 Курортология және курортлтерапия справочнигі редакторы проф Данилов Ю.Е. проф Царфис П.Г. – М.: «Медицина», 1973. – 647б.
8 Гидбут А.В., Мезенцев А.Г. Курорттық рекреациялық шаруашылық. – М.: Наука, 1991.– 91б.
9 Полторанов В.В., Мазур М.М. Санаторлы курорттық ем мен оның жағымдылығы. – М.: Профиздат, 1989.– 263б.
10 Царфис П.Г. Рекреациялық географиясы Курортологиялық аспектілері–М.: Мысль, 1979.– 311б.
11 Бакулева А.Н., Петрова Ф.Н. Танымал медициналық энциклопедия.– М.: Кеңестік энциклопедия, 1965.– 1039б.
12 Царфис Ю.В., Ступинин Ж.П. Курортар. – М.: Профиздат, 1991.– 511б.
13 Белая Н.А., Лебедева И.П. Курорттық емделу.– М.: Знание, 1978. – 63б.
14 Иванова Э.П. Шығыс Еуропа курорттары: артта қалған ескіні еске алу // Туризм – 2000 - №10- С.58-60
15 Хасенов А. В. Қымыз және оның емдік қасиеттері. – А.: Казгосиздат, 1961.– 41б.
16 Литвинова Н.Ж.Қазақстанның курорттары мен емдік орындары – А.: Казгосиздат, 1938.– 92б.
17 Климаттық емдеу методикасының негізгі принциптері проф редакторы Вишневского А.С.– М.: Медицина, 1965. – 413б.
18 Чазов Е. И. Курортар Энциклопедиялық сөздік /басты редакторы.– М.: Кеңестік Энциклопедия, 1983.– 592б.
19 Соколова М.В. Туризм тарихы – М.: Мастерство, 2002.– 350б.
20 Қазақстан Курорттары– Алматы.: Онер, 1973.– 143б.
21 К Нургалиев. М. Темирханов Қазақстанның емдік орындары. – А.: Қазақтың Мемлекеттік баспаханасы 1957. – 77б.
22 Александрова А.Ю. Халықаралық туризм. – М.: Аспект Пресс, 2001. – 464б.
23 Истомин Ю.А. Санаторийге – Мораторий // Ковчег газеті – 1996 – 28.03 – 3б.
24 Ким А.Г. Қазақстандағы рекреациялық территорияларға баға беру және туристік рекреациялық шаруашылық. – А.: Рауан, 1997. – 205б.
25 БеленькийМ.С. Курорттардағы батпақ пен емделу методикасы. – Киев.: Госмедиздат ССР, 1963.– 129б.
26 Курортология негіздері / редакторы В. А. Александрова – М.: Медгиз, 1958.–290б.
27 Зрянина Е.А. Денсаулық үшін арнайы турлар // Турбизнес журналы– 2002 - №8 – С.23
28 2014 жыл туризм бойынша статистикалық апталығы – Алматы.: Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі агенттігі 2014. – 135б.
29 Домашний Доктор. Справочник. Санаторно курортное лечение [Электронды қор]. –http://www.bibliotekar.ru/420/77.htm
30 Санаторно-курортный комплекс Казахстана[Электронды қор]. –http://articlekz.com/article/8208
31 Арман Сарыагаш [Электронды ресурс]. -http://eltour.kz/arman_saryagash
32 Царфис П.Г. СССР: Табиғи емдік байлығының географиясы (курортологиялық аспектілер) – М.: Мысль, 1986. – 235б.
33 Кеңес Одағының курорттарында емделу мен демалу//редактор-құрастырушы Оппенгейм Д.Г. – М.: Медгиз, 1962. – 560б.
34 Қазақстан курорттары / Ред мед ғыл канд И.Г.Железникова – Алматы.: 1973. – 225б.
35 Замятин С.И. Қазақстанның санаторийлары және емделу орындары. – Алматы.: Қазақ ССР Ғылыми академиясы 1956. – 93б.
36 Ветитнев А.М., Кусков А.С. Лечебный туризм. –М.: Форум, 2010.
37 Бабкин А.В. Специальные виды туризма. Ростов н/Д: Феникс, 2008.
38 Брокгауза Ф.А., Ефрона И.А.Энциклопедический словарь. –СПб.: Брокгауз-Ефрон, 1890-1907.
39 Балшықпен емдеу [Электронды ресурс]. - http://kk.wikipedia.org/wiki
40 Ефименко Н.В.,Глухов А.Н. Лечебно-оздоровительный туризм в России и за рубежом с позиций курортной науки // курортная медицина. - № 3, 2012.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................................
3
1 ЕМДІК ТУРИЗМІНІҢ МӘНІ МЕН ДАМУ ТАРИХЫ...........................
5
+ Емдік ... және ... ... ... ... Емдік туризмнің түрлері..........................................................
+ Әлемдік тәжірибедегі емдік туризмінің дамуы..............................
5
7
10
* ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ... ... ... ... ... және ... .....................................................................................................
+ Емдік орындардың дамуы.........................................................................
+ Арман шипажайының қызметі..................................................................
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
* МЕН ... ... ... ... ... ... ... туризмнің даму тенденциялары.....................................................
28
30
ҚОРЫТЫНДЫ......................................................................................................
34
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ....................................................
36
26950313689078
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Санаторлы - курорттық емделу табиғи ... ... және ... - ... ... ... ... жүзеге асырылған, дегенмен емдік ресурстар негізгі рөлді атқарады. Табиғи емдік ресурстардың құрамына кіретіндер: ландшафттар биоклиматтар, гидроминералды ресурстар (минералды сулар және ... ... ... ... ... ұлттық игілігі болып табылады. Олар халықтың демалуы мен емделуіне арналған және де қатаң түрде қорғауға ... ... ... мен ... ... бар аймақ болып келеді. Көптеген табиғи факторлардың шипалы қасиеті менерте заманнан белгілі;су емшілік жорамалдары мен ... және де олар ... ... ... суларының прототиптері тектес болып келген. Ол судың емдік қасиеті туралы құлақ қағыстар көптеген аурушаң ... ... ... ... ... шет ... тез ... мен таралуда бұлақтар мен басқа да емдік факторлары емдік құпиялардың негізі бола тұрып кей бір жағдайларда діни ... ... ... ... ... ... ... емдік туризмнің дамуының қажеттілігін тұтынушыларға әлеуметтік тапсырыс көптеген бүтіндей жүйесін жуықтап алғанда денсаулық мәселесі мен бос ... ... ... ... өмір салтына республикадағы патриоттық тәлім-тәрбиені үйретуге жағдайлар жасалған.
Қазақстан Республикасының кең байтақ территориясында ерекше физико-географиялық және геологиялық ... ... ... әр ... ... мен ... Емдік туризмді дамытуға Қазақстанның мүмкіншілігі зор. Оның негізгі ғажайып табиғи ... ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан Республикасындағы емдік туризмнің даму қарқыны шикізат базасы мен дағдыланған.
Жұмыстың мақсаты: Қазақстан Республикасындағы емдік туризмнің дамуын көрсету ... ... ...
* ... ... даму тарихын анықтай отырып, курорт санаторий шаруашылығы саласының менеджмент пен маркетинг мәселелерін ... ... ... емдік туризмді дамыту жолдары мен болашағын айқындау;
* Емдік орындарды ұйымдастыру мен басқару салаларын көрсету.
Ақпарат көздері: ... ... ... ... ... ғалымдардың еңбектері қолданылды: Полторанова В.В., Парфенов А.П., Данилова Ю.Е., Александрова В.А., Мироненко Н.С. жұмыстары, Твердохлебов И.Т., ... С.Р., ... Н.А, ... И.П. және т.б., ... бірге Қазақстандық ғалымдардың емдік туризмнің деңгейін жоғары сатыға көтерудегі еңбектері қарастырылды: Нұрғалиева, Темирханова К., ... М., ... А т.б. ... ... ... және ... ... мағлұматтары қолданылды. ҚР-ның Денсаулық министірлігі кардиология және ішкі аурулар бөлімі, ғылыми-зерттеу институтының материалдары пайдаланылды.
Зерттеу нысаны: аймақтағы емдік ... даму ... ... дәрежелері мен танысу.
1 Емдік туризмінің мәні мен даму тарихы
+ Емдік туризм және туризм жүйесін дамытудағы ... ... - бұл ... ... ... демалу мен емделу мақсатында табиғи факторларды өзіне сіңіру. Сонымен қатар санаторлы-курорттық жерлер мен емдік орындарға саяхат жасау.
Рекреация - бұл адам ... ... бос ... ... сауықтыру спорттық және мәдени-көңіл көтеру іс-шараларын өткізу мен ... және осы ... бір ... ... ... ... қатар өмірлік циклдерді жүзеге асыру мақсатында орындалады [3].
Туризм арқылы сауығу - бұл ... ... және ... емес ... жағынан шаршауын кетіре алады. Дені сау адамның жұмыстағы және үй шваруашылығындағы ... ... ... жұмыс істеу қабілетін төмендетіп жібереді.
Орындалып жатқан жұмыстың талпынысына қарай отырып оннан екі түрлі шаршау ... ... ... ... ... және ... бойы жұмыс істеу барысында функционалды потенциалдың төмендеуі салдарынан жүйке жүйесі ... және ... ... ... тежелуіне әкеліп соғады. Осы орайда жұмыстық қабілеті дереу қалпына келеді. Ең аз деген интенсивті ұзақ жұмыста функционалды потенциалдың ... ... ... ... ... ұзақ ... дайындалады [4].
Физиологиялық өзгерістердің болуын қадағалау мақсатында еңбегі ... ... ... ... ... ... ... басатын оның белсенділігін арттырады. Белсенді қасиеттің қалпына келу ... ... ... ... өтуі анық ... ... бойы ауыр ... күшті әсер алуы жасөспірімдер жасына байланысты.
Емдік туризмінің ... И. В. ... және В. А. ... ... бойынша бұл: біріншіден емдік және демалу мақсатындағы туризм, екіншіден жалақылары төмен тұрғындардың туристік саяхатында тұрмыстық ... ... ... ... ... ... мен ... өтуді қажет ететін адамдар саны.
Курорттық орындар: Жанға жайлы табиғи факторлары мен денсаулықты қалпына келтіру үшін профилактикалық ауруларды ... ... ... Адам ... ... ... ... процесінде әр түрлі курорттық ресурстарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады.
Емдік рекреация: Ол ... ... ... ... мен ... түседі, климат минералды бұлақтар емдік батпақтар т.б.
Осыған орай ол 3 ... ... ... ... ... ... және ... емдеу. Емдік-курорттық рекреацияның мақсаты медико-биологиялық нормаларға қатаң түрде сай болуы.
Туризмдегі қоғамдағы функция мен өндірісті шығару технологиясының негізін 3 топқа ... ... ... ... - сауықтыру, және де танымдық туризм болып саналады. Осы формаларды назарға ала ... ... ... ... ... ... және әр түрліліге бөлуге болады [6].
Рекреациялық туризм өзіне ... мен ... ... ... Ол мынандай бөліктерден құралады курорттық емделу оның ішіне климаттық емделу, балнеологиялық емделу, қымызбен емделу және батпақпен ... ... ... және оның ... ... ... үйіндегі сауықтану және де спорттық жорықтардағы болып бөлінеді (1 сурет).
Сонымен қатар климаттық емделу туризмі мынадай түрлерге бөлінеді Олар: талассотерапия (теңіз ... мен ... және ... қыздырыну мен емделу) гелиотерапия (күн ваннасы), аэротерапия (ауа ваннасы).
160020019040016001991905004457699190500ТУРИЗМ
1600200819140029717998191500
107950107315Қоғамдық функция мен өнімді шығару технологиясы
Емдік ... ... ... мен ... шығару технологиясы
Емдік ... ... ... ... ... саяхаттың бағытына байланысты
297179914414500
2977515647700015011406477000
-635071755Экскурсиялық
00Экскурсиялық
205105071755Рекреациялық
00Рекреациялық
410845071755 ... ...
00 ... ... ... ... ... ... ... ... ... көтеру
324231011938000199390011493500401574011938000172112211992500
-2540-1905Батпақ пен емдеу
00Батпақ пен емдеу
4220845-1905Бальнеологиялық
00Бальнеологиялық
319405035560Климаттық емдеу
00Климаттық емдеу
102235033020Қымызбен емдеу
00Қымызбен емдеу
26384259887900421132011811000
4112351129812Гелиотерапиялық тб.
00 ... ... ... ... ... классификациясының емдік туризмдегі орны [3]
Құрамы мен қасиеті бойынша кеңінен таралған әр түрлі қоспалардан тұратын ... ... мол ... су ... ... және ... климаттық жағдайы көптеген аудандарда курорттық орталықтардың ашылуына негіз болды.
Осыған байланысты санаториялық-емдік рекреация бұл - ... ... ... ... орай жер шарының басқа бөліктерінде аса қатты дамымаған. Ал АҚШ-та туризмнің өте көп бағытта таралмаған түрі болып келеді.
Соңғы кезде тау ... ... ... алып барады. Олар мынандай табиғат факторларына тән: қар жамылғысының көптігін жылына 3 айға дейін биіктігі 50-60 см ... ... ... бірге жайлы климаттық жағдай әлсіз немесе белсенді түрде бөлшектелген рельефтер жартасы мен орташа температурасы 170, қар көшкінінен сақтану шараларын қарастырады [5]. ... ... ... факторлардың ресурстарға бай 10% зерттелген. Ал 6 бальнеологиялық топтағы шипалы суларынан (жағымсыз иісі жоқ ... ... мен) ... ... ... радонды йодты темірлі, негізгі қолданылатындары радонды және кремнийлі болып табылады.
Республикамызда емдік батпақтың негізгі түрі сульфидті (құрамы - 60 млн м3) ... ... ... қатар теңіздік примориялық түрлері кездеседі, бірақта Арал ... ... ... ... кей ... ... ... жоғалтқан [7].
Туризмді дамытуда емдік туризмнің түрлерін географиялық жағдайға байланысты зерттеуіміз қажет.
1.2 ... ... ... емдік факторлардың түрлері бальнеологиялық батпақты және климаттық болып келеді.
Бальнеологиялық ... ... ең ... ... шипалы сулар іш құрылысты тазалау мен мұрынды қыздыруға арналған. Минералды сулар әлі толық қанды зерттеле қоймаған өте күрделі бөлшектерден ... ... ... ... критерийлер арқылы анықтау және құрамында ионы бар минерализациялануы көгілдір отыны көбірек қосылған фармакологиялық ... ... мен әр ... ... ... ... ... ішкі байланыста белгіленген элементтердің радиоактивтігінен қышқылдығын қалпына келтіретін температураның потенциалын ... ... әр ... ... ... физико-химиялық негізімен ерекшеленіп келе оның емдік сапалығы талаптарына сай болуын қадағалайды.
Бальнеология - (бұл лат. Тілінен аударғанда balneum - ... ... ... ... ... ... ... шипалы сулардың физико-химиялық қасиеті мен оны емдік-профилактикалық мақсатта қолдану тәсілдері мен дәрігерлік көрсеткіштің ішкі және сыртқы оң мен кері ... ... да ... ... ... жасы бар. Ерте ... ... қасиеті бар сумен сұхбаттасу әдетке айналып кеткен болатын. Әлемнің көптеген аймақтарында мәдениет бұлақтары әлі күнге дейін сақталуда. Сол ... ... ... ... бері жер ... сарқырап ағатын суға декоративті фонтан түрін келістіріп қойған, оларды мраморлық шыныларға қарай бағыттаған екен. Ол суда болу ... үшін ... ... ... Бұлақтар айналасында курорттық қалашықтар бой көтеруде әлемге әйгілілердің өмірін кешу орталығына айналып емханалардың жан-жақтарына ипподромдар мен ойынханалар салынуда [9].
Бальнео ... Егу ... ... ... дәрігерлік орындардың бірі (мұрынды булауға іш құрылысын қалпына келтіру үшін) және т.б қолданылады, мұның басты қаруы шипалы су болып ... ... ... ... ... ... ... ғимаратында орналасқаны мен санаторий құрамындағы балнео емдік бөлімшелер жұмыс істеп тұр. ... ... ... ... талаптарына сай келетін аймаққа орналастырады. Біріккен курорттық балнео емхана 20-70 шомылу орындарына дағдыланған. Кей бір ... ... ... ... ... ... ... газдық-тұзды құрамның қасиетін шипалы суды қыздыру үшін 45-50 С, аспауы тиіс осы мағұлматтардың ... ... ... талаптарға сай болуы керек.
Бальнеотерапия - (лат. ... balneum - ... және ... ... ... мен ... жағынан емделу табиғи және жасанды жолмен дайындалатын минералды сулар ... мен әр ... ... емдеуге және дәрігерлік толық тексерулерден өту үшін қолданылады. Балнеотерапияға тағы ішуге өт жолдары мен мұрынды булауға ... Кей ... ... ... балнетерапияға қажеті жоқ батпақ пен емдеу теңіздегі шомылуды, лимон қышқылында шомылуды тұзды өзендерді кіргізіп жатады бұл дұрыс емес. Минералды ... ... ... мен ... ... мен ағзаға температура арқылы әсер етеді. Бұған қарамастан жүйке жүйесінің рецепторларын газдар арқылы қоздырып алуы мүмкін (CO2, H2S, NO2) радиоактивті ... мен ... ... жұғу ... ... ... өте тыныс алу жолдарынан қанға барады. Минералды сулар балнетерапияның арқасында шомылуға жүрек-қан-тамырларының ауруларын және ішкі ағзаның жүйке жүйесін ... ... тері ... мен ... мен ... ... зардабын тигізеді [2].
Курорттың енді бір түрі - батпақтық курорттар ерте заманнан емдік ... әр ... ... ... ... Ертедегі Мысырда науқастар Нілдің арнасынан асқан кезіндегі лайды өздеріне жаға отырып ем қабылдай білген, оңтүстіктен түскен ыстық күн ... ... ... осы ... ләззәтін қолдана білген. XVI-ғасырда батпақ пен емделу Италия жағалауына да келіп жеткен болатын мұнда ... ... ... нәр алған. Ал XVII-ғасырда осы шипаны Франция одан кейін Германияда құлақ қағыс еткен.
Батпақпен емделу - емдік ... ... ... әр ... шығу тегі мен құрамына қарай илолық шым тезектік тікенек тектес және т.б пайдалана аламыз. ... ... май ... және тест ... ... құралады. Ол жылуды көп уақыт сақтау мен қатар ағзаға ... ... Бұл жәйт ... және емдік егу жұмыстарына жоғары температурада ал судың барысына келетін болсақ мұндай күшті ағза мүлдем ... ... ... ... тамырлардың сырқаттанып ауруы мен жүйке жүйесінде және жарақаттың шығу тегінен онан соң ... ... ... ... ... заманғы методтар мен технологиялардың арқасында батпақ пен емделу ... ... ... ... ... және осы ... әйгілі болуына құлшыныс береді.
Ең әйгілі деген батпақтық курорттардың қатарына кіретіндер: Бердянск, (Евпатория), Одестік лимандар, Сақтар, Көне ... ... ... ... ... және т.б.
Тағы бір ең негізгі емдік туризмнің түрі бұл климат.
Климаттық курорттар. ... ең ... ... бұл ... климаттық жағдай күннің және ауаның шуағында теңізде ... және ... ... ... ... ерекше курорттарды атайтын болсақ, олар: примориялық, таулы, ... ... ... және ... ... назар салуға болады.
Климат секілді климаттық курорттар да өзгеше болып тұрады. Курорттың ... ... ... мол ... мен ... ... тез арада емдеу басқа дәрі дәрмектерге қарағанда нәтижесі жоғары болып саналады [13].
Курорттық емделудің табиғи факторларының кейбір түрлерін ... ... - ... ... ... жүйке жүйесінің ағзаның долдануын төмендетіп қан тамырларының жоғарылауына жол бермей қан қысымын өзінің бастапқы қалпына әкеледі. Ағзаның әр түрлі функциясына өте ауыр егу ... ... ... ... ... суыққа төзімділігін арттырады.
Біркелкі ауа температурасы адамның жылуды сезінуі мен оған ... ғана емес ... ... жылдамдығына санаулы түрде әсерін қалдырады. Құрамында теңіз тұзы көп ауаны сіңіру жоғары деңгейдегі озонмен аэроионы бар жүйке ... ... ... ... мен ... ... ғажайып өзгерістерге адамның әр түрлі ағзасының қызметіне қарай бағытталады.
Аэроиондардың қалыптасуына көмектесетін ... ... ... иондалуы болып келеді. Ауа ванналары суыққа төзімділігін арттыратын егу жұмыстарын және ауырлы көптік ағзаның әр түрлі функциясының ... ... ... - ... ... ... ... емдік және тәжірибие ретінде қолдануға сәуле энергиясы арқылы күнді дененің жоғарғы бөлігіне сіңіру ... тез ... ... жүзеге асуы мүмкін. Күн сәулесі ағзаға өмірлік процестердің жылдам жұмыс істеуіне ... ... ... толқынды сәулелер ауруды өршітетін микробтарға өте қатты әсер етуі ғажап емес. Олар ағзадағы Двитаминінің ... ... ... ... ... ... ... отырып, балалардағы рахит ауруының қайталануына тосқауыл қояды.
3. Талассотерапия - ... ... ... thalassa - ... және ... деген мағынаны білдіреді. Теңіз климаты мен емделу сонымен ... күн ... ... ... ... теңіздің жылуды ақырындап беруі таң ата теңіз суының жоғарғы жылуын ауа ... мен ... ... ... ... Теңіз суы емдік минералды сулардың қатарына кіреді. Теңізде шомылу ағза функциясының қызметіне әр түрлі өзгерістер әкеліп олардың өмірлік тонустарын жоғары ... ... Олар ... алу ... ... ... жағынан көмектесіп адам ағзасының негізгі зат алмасуын көтереді.
4. Орман - Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... табылады. Жасыл өсімдіктер атмосфераның төменгі қабатының шаңдарын өзіне сіңіріп алу барысында ... әр ... ... ... ... әсер ... арқасында өсімдіктер көмір-қышқыл газын сіңіріп алып оның орнына ауаның лайлануынан сақтайды [14].
Қымызбен ... ... ... қолданылатын қымызды биенің сүтінен алады. Негізінде қымызбен емделу ТМД елдерінде жүргізіледі. Бие сүтінен сүтті-қышқыл бактерияларды ... ... ... ... ашыған кезде оның құрамынан белсенді түрде антимикробтық және антибиотикалық қасиеттері микроағзадан бөлініп ... ... ... ... процестерді қалпына келтіреді.
Қымыз бен емдеу негізінде ТМД-ның жазық және орманды жазық ... ... ... бұл ауданда климаттық қымызбен емдеудің арнайы орталықтары ашылған (Шафронов ... және т.б.). Олар ... ... мен ... ... [15]. ... әсер ететін арнайы емес рефлекторлық факторлар қатарына жататындар.
* Табиғаттың ерекше күші су ауа және күн ... ... дене ... кең ... ... ... ... серуен, мен экскурсия, спорт пен шұғылдану, гимнастика,
* Емдік ... ... ... табиғат әсемдігінің жағымды әсер етуі.
* Өмірдің бұрынғы қалпының өзгеруіне әкеліп тітіркенудің көлемін азайтады.
* ... мен ... ... ... ... болып табылады.
1.3 Әлемдік тәжірибедегі емдік туризмнің дамуы
Еуропаның емдік ... ... ... дамыған. Мұнда емдік туризмнің барлық түрлері қолданысқа ие болған. Еуропада кең көлемді курорттар, санаторийлар және ... ... бар. Осы ... жыл ... ... ... лық болып келуде. Негізгі емдік туризмнің аймақтары Еуропаның орталығы мен шығысында және батысында шоғырланған. ... ... ... ... жобаның әдеп-ғұрыптарына өте бай, сонымен қатар емдік табиғи климаттық ресурстарының спектрлері ... ... және ... ... ... методтарды науқастардың ауруларын емдеуі, одан басқа пациенттердің қалпына келуін қадағалайды.
Еуропа елдерінің ішінде шипажайлы-курорттық емделуге келушілердің саны жөнінен ... ... ... ... ... ең үлкен және әйгілі здравница - Карловы Вары болып табылады. Чехияның ұлттық туристік әкімшілігінің деректері бойынша жыл сайын оған ... ... 70 ... 50 мың адам және 2 млн. экскурсант келеді. Соңғы кезде елде чех здравницаларын еуропалық емдік ... ... ... ... шаралары жүргізіліп жатыр. Курорттарда театр сахналары, галереялар, көрме залдары, би ... ойын ... ... клубтар ашылуда. Сонымен қатар гольф, теннис, суда жүзу, яхтинг, каратэ, жаяу, атпен және велосипедпен ... ... ... ... ... ... ... кеңейтуде. Емдік бағдарламалары мәдени, ойын-сауық және танымдық шаралармен жақсы үйлесім табады. Чех ... ... ... ән ... курорттық балдар, аэробика-марафондар, көрме-сатылымдар, фольклорлық фестивальдер ұйымдастырады. Карловы-Вары курортында дәстүрге айналған Халықаралық толықметражды фильмдер фестивалі өткізіледі. Бұл шаралар туристерді ... ... және ... ... ... бағытталған.
Еуропаның емдік туризм нарығында Чехияның басты бәсекелесі - ... ... ... Оны ... моншалар зонасы деп атайды. Тәулігіне 500000 м³ жуық термалды су табиғи бұлақтардан ағып ... оның ... ... ... ХІХ ғасырда Венгрия Еуропаның сумен емдеу орталығы, ал Будапешт емдік сулар қаласы атағына ие болған. Бүгінгі таңда ... 22 ... мен 62 ... ... түрде бекітілген емдік су көздері бар. Туристік ағындар көбіне Будапештке және Балатон көліне келеді. Будапешттегі ... ... ... XVI-XVII ғасырлардан бері сақталған және бүгінде қызмет етуде. Балатон - ... ең ... және жылы ... ... балық аулау, жүзу, желкенді спорт және су шаңғысымен айналысуға ... ... Жыл ... көлге әр елден 100 мыңға жуық турист келеді. Венгрия курорттарында емделу мен демалу Германия, АҚШ, Австрия азаматтары және жергілікті халық ... ... ие. ... ... жартысынан көбі осы төрт елдің үлесіне тиеді ... ... ... ... ... және климаттық курорттары кең тараған. Негізгі бальнеологиялық және бальнеобалшықтық Свиноуйсьце, Камень-Поморски, Колобжег курорттары Балтық теңізінің жағалауында ... Олар ... және ... ... ... онша ... емес және ... түсе алмайды. Жарнаманың жоқтығы, медициналық қызмет деңгейінің төмендігі және теңіз суының суықтығы сияқты факторлар ... ... ... ... ... ... ... дамуына Эстония, Латвия, Литвадағы сияқты теңіз жағалауындағы қолайсыз экологиялық жағдай теріс әсерін тигізеді. ... ... ... ... және ... ... Көптеген өнеркәсіп орындары техникалық жағынан ескірген және қоршаған ортаны қорғау талаптарына сәйкес қайта жабдықталуы тиіс. Зиянды заттардың ... ... ... және ... ... ... ... нысандарынан келеді. Өте жоғары деңгейде бактериалды ластануды салдарынан кейбір Балтық жағалаулары жабылып, адамдарға суға түсуге тыйым салынады. Мұндай жылдары Польшаның ... ... ... ... ағын кемиді. Таулы аудандарда орналасқан климаттық курорттардың ісі жандана түседі. Олардың саны көп, сондықтан тау-климаттық туризмді Польшаның ... ... ... ... ... ... болады.
Чехия, Венгрия, Польшадан басқа емдік туризмі Болгария, Румыния, ... ... ... Бұл ... жылы ... шыға алады және негізінен теңіз жағалауындағы климаттық курорттарда сауықтыру бағдарламаларын ұсынады. Сонымен қатар, Хорватияда медицинада ... ... түрі - ... ... ... шығу көзі ... Оның негізінде құрылған Иванич-Град курорты тері және тірек-қозғалыс аппаратының аурулары бар науқастарды ... ... ... ... ... ... технологиялармен жабдықтау арқылы жақын арада Чехияға баратын туристік ... ... ... ... туризмі нарығында басты орынға ие болуы мүмкін [20].
Батыс Еуропа мемлекеттері курорттық істің терең дәсүрлерімен ерекшеленеді. Мұнда әлемдік маңызға ие ... ... және ... ... ... ... Бат, Бельгиядағы Спа және басқа да ірі курорттар ... Олар ХІХ ғ. 2 ж. тек қана ... ... ... орны ... де дамыған. Аралас архитектуралық стильдер, павильондардан шыққан әр түрлі әуендер, концерттер, сахналық көріністер және балдар, сән ... және ... ... ... ойын ... ... ... бұл курорттарға ерекше қайталанбас сипат берген. Батыста курорттық істі ұйымастырудың ХІХ ғасырда қалыптасқан қағидалары бүгінгі таңда өзгеріске ұшырай қойған жоқ. ... ... ... ... күн тәртібі белгіленбейді, олар ем алу уақытын өздері таңдайды және дәрігердің ... ... ... ... ... Еуропа курорттарының көпшілігі Германия, Австрия және Швейцарияда орналасқан. Олар негізінен бальнеологиялық және климаттық болып келеді.
Германияда жоғарыда ... ... - ... және ... өзге ... тау ... ... жатқан Баденвейлер, Вильдбад және Байерсбронн, Франкфурт-на-Майне қаласына жақын орналасқан Бад-Хомбург және Бад-Наухайм, елдің ... Ахен ... ... ... ... бар. ... ... арасында тау және орман курорттары басым (Кведлинбург, Оберхоф, Фюссен), сонымен қатар теңіз жағалауындағы (Вангероге, Даме, Травемюнде, Хайлигенхафен, Фленсбург) ... да кең ... Жыл ... ... ... 1 млн. астам адам қабылдайды. Германияның климаттық және ... ... ... ... ... алу және ... ... бағдарламалары Франция, Бельгия, Люксембург, АҚШ және Канада тұрғындарының арасында сұранысқа ... ... ... ... ең ... - ... бальнеологиялық курорты Зальцбург провинциясының оңтүстігінде, Гастайн өзенінің алабында орналасқан. Ол ыстық радон бұлақтарының негізінде құрылған. Бальнеологиялық және климаттық курорттармен қатар ... көл ... ... ... дамыған. Жыл сайын Аттерзе, Мондзе және Топлицзе көлдеріне 1 млн. жуық турист келеді. Жалпы, елге ... ... 20%-ы ... мақсатты көздейді.
Швейцариядағы курорттар саны Германия және Австрияға қарағанда аз болғанымен, емдік туризмінің әйгілі бағыттарының бірі ... ... ... бағасының өте жоғары болуына байланысты бұл елдегі курорттық қызмет тек бай адамдар үшін қолжетімді болып келеді. Баден, Бад-Рагац бальнеологиялық здравницалары және ... ... ... ... ... ... жергілікті тұрғындармен қатар шетелдік қонақтар арасында үлкен сұранысқа ие. Швейцария алғаш болып шөппен емдеуді тәжірибеге енгізді. Мұнда ірі фитотерапевттік Кран-Монтана ... ... ... ... зат ... ... бұзылуы, диабет, жүйке жүйесі ауруларын емдейді.
Оңтүстік Еуропада емдік туризмі негізінен Италияда ... Оның ... ... ... ... термалды суларға және емдік балшықтарға бай Эмилья-Романья аймағында және ... ... ... ... ... ... ... теңіз жағалауындағы курорттарымен қызықтырады, олар көбіне демалыс және ойын-сауық орталықтары ретінде танымал. Бұл елдерде мамандандырылған емдік ... аз және ... ... ... тек бірнеше пайызын ғана құрайды.
Солтүстік Еуропада емдік туризмінің даму деңгейі төмен. Дания мен Нидерландының теңіз жағалауындағы климаттық курорттары және ... ... ... көл ... ... атап ... ... бірақ олар тек жергілікті маңызға ие.
Американдық континентте емдік туризмінің көшбасшысы АҚШ болып табылады. ... ... ... ең ... ... дамыған, осыған орай қымбат болғандықтан, жергілікті халық денсаулықтарына, аурудың алдын алуға көп ... ... және ... баруды жөн көреді. Солтүстік Америка курорттарының көбісі бальнеологиялық ... ... ... ... ... ... ... Хот-Спрингс курорттары АҚШ-тың орталық бөлігіндегі Арканзас штатында орналасқан. ... ... ... (Нью-Йорк), Хаттерас (Солтүстік Каролина штаты), Майами-Бич (Флорида), Сан-Диего және Санта-Круз (Калифорния) ... ... ... да ... ... ие. Көл ... курорттар да әйгілі, алайда американдықтар көбіне Орталық Америка, Куба, Багам аралдарындағы курорттарда демалып, емделуді жөн көреді.
Таяу Шығыста туристік ағындар ... ... Өлі ... ... ... мен ... ... бай оның суы ешбір ағзаның өмір сүруіне жарамсыз болып келеді. Мұндағы Эйн-Бокек, Эйн-Букек, Эйн-Геди, Неве-Зохар сияқты Израиль ... ... ... ... ... емдік қызметін алатындарына кепілдік беріледі.
Оңтүстік Азия, Шығыс және Оңтүстік-шығыс Азияда емдік туризмі өзге деңгейде дамыған. ... ... емес ... ... және ... ... кең ...
Ресейдегі емдік туризмінің ең ірі орталығы - Кавказ минералды сулары болып табылады. Бұл курорттық-рекреациялық аймақта жыл ... 15 млн. ... адам ... ... ... ... ... барлық табиғи ресурстарға ие. Ірі бальнеологиялық Дейлсфорд, Морк, Спрингвуд курорттары материктің оңтүстік-шығысында орналасқан. Алтын ... ... ... сияқты теңіз жағалауындағы климаттық курорттар демалыс пен емделу үшін ең ... жер ... ... ... Австралияның басқа материктерден алшақ орналасуы кіру туризмінің дамуына кері әсерін тигізеді, сондықтан мұнда көбіне ішкі туризм дамыған.
Африкада емдік ... ... ... келеді. Тунис курорттарының беделі артуда. 1996 жылы мұнда сумен және балшықпен ... ... ... ... ... ең ірі ... ... айналған болатын. Ол қазіргі заманғы технологиямен жабдықталған және біліктілігі жоғары кадрлармен қамтамасыз етілген. Орталықта теңіз суын және балшығын пайдалана отырып әр ... ... ... емдейді. Египеттегі Хургада - Қызыл теңіздегі ірі туристік ... ... ... ... дәрежедегі Шарм-Эль-Шейх, Дахаб және Нувейба курорттарын, Мароккодағы Агадир, Мохаммедия, Танжер, Эль-Хосейма курорттарын атап өтуге болады. Үнді ... ... ... ... ... ... Ламу, Килифи курорттары және ОАР-да бірнеше курорт бар. Емдік туризмін дамыту үшін ресурстар жеткіліксіз болып табылады ... ... ... ... ... ... [автормен құрастырылған]
Курорт аты
Қысқаша сипаттама
Чехия
Ұлы Лосина
Әйгілі курорт Десны атты өзенінің шөліндегі Грубого Есеника тау массивінің баурайында жатыр. Тұрғылықты ... ... ... таңда 400 жыл бойы суық және ыстық дақты суы мен әр түрлі ауруларды емдеуге қолданылады олардың ішіне (жүйке жүйесі мен ... алу ... ... ... ... ... аймақ кішігірім халқының саны мен кең ормандары мен өзен көлдері мен туристердің көңілінен шығады.Өзіндік рельефі шаңғы спортына ... ... ... Ең ... ... - Железна-Руда. Бұл Чехиядағы техникасы жағынан қамтылған және тасжолдарының әр түрлі кедергілері бар ... жыл бойы ... ... ... Оның географиялық орналасуы Таунус тауының оңтүстік беткейінде жеңіл климат денсаулыққа күш беретін ыстықтың қайнар көзі осы ... ... ... ... Қала ... ... ... оның шеткі бөлігі орманға бай асықпай аралаумен болса адам өзінің тыныштығын сақтап келеңсіз жағдайлардан арыла ... бұл да өте ... ... ... тыныс алу жолдары мен ревматизмге маманданады.
Бад Зальциг
Рейннің сол жағасындағы кішігірім қала. Бұл жерде шипалы радонның қайнар өздері ... ... ... ... ... су ... ... жібереді. Рейннің қарама-қарсы жағасында бейнелеу көрінісі, шұғыл беткейлер, оң жағасынан шыңына бой ... 2 ... ... ... өздерін "екі тапқыр ағайынды" деп атайды. Курорт емделу мен ревматизм ишиасасы және басқада аурулармен маманданады.
Бад ... сол жақ ... ... ... ... ... Ол әйгілі "Семигорьяға" қарама-қарсы орналасқан, оның әсем серуендеуге арналған ... бар, және ... ... ... ... береді. Бұл ауданда көптеген шетелдің елшіліктері мен ... бар. ... ... тау ... ең әсем аудандарының бірі, Австрия мен Швейцария шекарасында ... ... асуы ... ... 5 ... ... ... деңгейінен 2760 м биіктікте жатыр. Жылына 12 ай бойы бұл ... қар ... ... Әр бір ... ... тау шаңғысы мектебінің дәстүрлерін ұстанады. 2760-3150 метр биіктікте тасжолдар жалпы ... 20 ... ... Жыл ... ... әр бір мемлекеттен спортсмендер келіп шаңғылары мен жаттығулар өткізеді. Бұл жартастардан еуропаның бетке ... ... ... ... бар.
1-Кестенің жалғасы
Кортина д[']Ампеццо
Доломитті Альпілердің маңайында құрылған және сырғанауға ең жарамды орындардың бірі. 1956 жылы мұнда қысқы Олимпиада ... ... ... ... ... 1224м биіктікте орналасқан. Кортина д[']Ампеццоны Доломиттік Альпідегі шуақты жер деп атауға болады, себебі күн шуағы 7 ... бойы ... ... 70 тарта қонақ үйлер шаңғы мен сырғанаушыларға немесе демалушыларға өзінің ... ... ... ... : 130 ... ... шаңғылары үшін тасжол мен 70 шақырымды кросстық ... және ... ... ... бассейн, олимпиадалық кедергілер, Олимпиадалық мұздық сарайын ұсынады. Жан түршігетін спорт түрлері ... ... ... ...
Тау шаңғышыларына 140 шақырымдықдайын тасжол 6 фуникулерлер, 50 кабиналық оның 22 орынды ... 19 ... ... 2 ... мектептегілерге арналған. Биіктіктің төмендеуі 1224-2930м-ге дейін. 300 ... ... мен ... ... түсу техникасын үйретеді.
Ескерту: Автормен құрастырылған
* ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... орындарды ұйымдастыру мен басқару салалары
Тарихи кезеңдерден бастап ең алғаш курорттың ашылуы курорттық істің обьектілері болып тұрғындардың денсаулықтарын қалпына келтіру ... ... ... ... ... ... Ал Қазан төңкерісінен кейін курорттық аймақтарды халықтандыру шаралары қолға алынып, олардың даму қарқыны іс жүзінде ... ... ... ... ... - курорттар халыққа қызмет етеді. Екінші қағидасы мынадай ... ... ... ... мен ... ... денсаулық сақтау органдарына жақын маңда орналасуы керек.Қазіргі таңда Республикада - 60 - 70% жуық ... мен ... да ... ... жұмыс істеуде.
Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі агенттіктің мәліметтеріне сенетін болсақ мемлекеттегі 90 санаторийлер пансионаттар және емдік санаторий ... бар. 12 ... ... мен ... ... мен ... ... істейді (2-Кесте).
Профсоюздағы мүліктерді активті түрде басқару кірісінде 13 санаторлы - курорттық орындар Республика бойында қарқынды жұмыс ... ... - Орда ... ... ... ... ... пансионаты Алматы обылысы "Көктем" санаторийі Алматы обылысы, ... ... ... ... Қазақстан (Атырау обл.), Шығыс Қазақстан (Павлодар обл.), (Костанай обл.), және ... обл.) ... ... [24].
2-Кесте. 2014 жылға арналған облыс бойынша орналастыру орындары
Санаториилер, пансионаттары
санатории-профилакториидегі емдік қасиеті
Үйлер мен демалыс ... ... ... бір ай ... ... ...
Емдеген дәрігер
Бірлік сандары
Коек бір ай бойындағы максималді айналым
Демалған адамдар
2-Кестенің жалғасы
Қазақстан Республикасы
90
12313
119104
12
3256
7416
Акмола
6
1245
7401
1
120
1879
Актөбе
4
621
2774
1
1800
685
Алматы облысы
7
1326
19077
3
320
1131
Атырау
5
304
8104
-
-
-
Жамбыл облысы
3
295
1283
-
-
-
Батыс Қазақстан
4
525
1635
1
300
800
Қарағанды
19
1954
17427
5
614
1526
Қостанай ... ... ...
3
595
6062
-
-
-
Солтүстік Қазақстан
4
245
2156
-
-
-
Оңтүстік Қазақстан
11
2035
26275
-
-
-
Астана қаласы
-
-
-
-
-
-
Алматы қаласы
8
1065
10167
1
102
1395
Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі агенттіктің мәліметтері
Емдік ... ... мен ... - ... ... ұйымы мен біріге отырып науқастардың жайлы орналасуына жағдай жасай отырып ... ... ... ... тәуір болуына кепіл бере алады. Негізгі емдік факторлар климаттың жағымды болуы мен қатар табиғи емдік қасиетті минералды сулар мен емдік ... ала ... ... ... ... және бір ... көп профилділігін курорттық аймақтарда жүзеге асырады.
Мемлекеттің қазынасына 47 санаторий мен пансионаттар тізімі еніп оның ... ... обл 2 ... (335 орынды) 3 орын Жамбыл обл (295 орынды) Қызыл Орда (180 орны) мен Оңт ... 6 ор (810 ... бар ... көре ... ...
3-Кесте. 2014 жылғы Мемлекеттік демалыс орындары
Санаториилер, ансионаттары
санатории-профилакториидегі емдік қасиеті
Үйлер мен демалыс базалары пансионаттары
Бірлік сандары
Койкалардың бір ай ... ... ... ... ... бір ай ... максималді айналым
Демалған адамдар
Қазақстан Республикасы
47
9324
51578
3
552
2553
Акмола
4
624
5176
-
-
-
Актөбе
2
500
1324
-
-
-
Алматы облысы
2
335
1357
-
-
-
Атырау
1
80
335
-
-
-
Шығыс Қазақстан
3
270
852
-
-
-
Жамбыл облысы
3
295
1283
-
-
-
Батыс Қазақстан ... ... ... ... жалғасы
Павлодар
1
175
517
-
-
-
Солтүстік Қазақстан
1
100
969
-
-
-
Оңтүстік Қазақстан
7
1475
20785
-
-
-
Алматы қаласы
6
810
9890
1
102
1395
Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі агенттіктің мәліметтері
Мемлекеттік орындарға қарамастан республикада көптеген ... емес 4 ... - ... орындар 2014 жылғы санаққа сай келеді. 2014 жылы емделгендер саны 67256 адам ... 51578 адам осы ... ... ... ... мен ... және олар ... таралған құрал - жабдықтар мен емдеп жоғарғы деңгейде қызмет ... ... ... санаторлы - курорттық орындарда ҚР-ның статистика жөніндегі мәліметтерінің баяндауы бойынша 2014 жылы ... ... (5836 ... ... одан ... ... (5176 адам ем ... Алматы қаласы (9890 адам) болып келеді екен.
4-Кесте. Түрлері бойынша анайы орналастыру құралдары
2011
2012
2013
2014
Санаториялар, пансионаттар емдік мақсаты мен ... ... ... мен ... базалары пансионаттар
Сан бірліктері
10
8
16
12
Айдағы максималді түрде ашылған орындары.
1095
877
2820
3256
Демалған адамдар
5363
13415
14006
7416
Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі агенттіктің мәліметтері
4-Кестеде көрсетілгендей 2011 жылы Республикамызда 83 санаторий пансионаттар мен ... ... ... ал 2012 жылы емдік орындарының саны 3 есеге төмендеді қалғаны 80 орын. 2013 жылға орай емдік орындарының көлемі 90 ... ... 2014 ... ... ... емдік орындарының қалпы өзгеріске ұшыраған жоқ [25].
+ Емдік орындардың ... ... ... ... ... факторлар медицина саласында бұрыннан Қазақстан территориясына қоныстанғандары ... ... ... ... ... ... ... Коммунистік партиясы Кеңес үкіметіне көптеген назарларын аударып еңбекшілердің жағдайларын жақсарту мақсатында санаторлы-курорттық ... ... ... тарапынан көмектесуді ұйғарды.
Қазақстанның солтүстік өңірінде Астана мен Көкшетау қалаларының ортасында ең ғажап және керемет оазис ... ол - ... ... болып табылады. Осы аймақты деп бекер атамайды ғой, ... осы ... ... ... ... адам сол ... өзінің қоршаған ортасына оралғысы келмей қалады, ондағы ауаның тазалығы табиғатының әсем жерде орналасқаны шетелден немесе Қазақстанның түпкір - ... ... ... ... ғажайып табиғаты мен баурап алады.
Бурабай - санаторийлар профилакториялық үйлер мен ... - ... ... жәннәті болып табылады.
- Ақмола облысының Щучье ауданындағы қымызбен емдейтін республикалық маңызы бар курорт. Щучинск қаласынан 20 км ... ... ... ... ... ... тауы (абсолюттік биіктігі 947 м) солтүстіктен соғатын өкпек желге тосқауыл болады, оның баурайында қарағайлы, ... ... ... ... ... орташа температурасы: қаңтарда - 16 С, шілдеде 19 С; ... ... ... 400 ... Бурабайда қымызбен емдейтін тұңғыш емхана 1910 ж. ашылған. ... 1920 ... ... істей бастады. Қарағайлы орман ішінде екі санаторий (екеуі де деп аталады) орналасқан: біреуінде ересек адамдар, екіншісінде балалар емделеді. Екеуі де жыл бойы ... ... ... ем - ... ... климаттық факторлар (қарағайлы орман, шипалы таза ауа, сұлу табиғат) кеңінен пайдаланылады, ... ... ... ... балшығы, Майбалық көлінен тасылатын хлорлы-натрийлі-магнийлі минералдық су, т.б. қолданылады [27].
Жер шоқтығы атанған көрікті Көкшетаудың ең бір әсем, жанға шипалы ... Осы ... ... ... көлінің даңқымен көпке танымал болған. Бурабай көлі - емдік қасиетімен әрі әсем табиғатымен ... Көл - ... ... 320,6 м ... ... тектоникалық ойыста, табиғи тұрғыда пайда болған бұл көлдің ұзындығы 4,5 км, ені 3,9 км. ... ... - ... ... 4,5 метрден, ең тереңі - 7 метрге дейін барады. Суы ... ... ... тұнықтығы сондай - түбі және ондағы жәндіктер анық көрінеді. Ешқайда қосылмайтын тұйық көл болғанымен, ақторта, алабұға, сазан, табан, ... ... ... ... орман, Көкшенің шоқылары, аңыз болған Жұмбақтас, біріне-бірі жақын жатқан Көкшетаудың сексен ... бір ... ... - ... ... шабақты, Кіші шабақты, Қотыркөл, Жөкей, Бурабай болып, тұтастай осы өңірге ... ... ... ... ... көп ... аты мәлім Бурабай, Оқжетпес демалыс және сауықтыру орындары бар.
Бурабай демалыс орны тұрғысында 1810 ... ... бола ... 1910 жылы ... емдеу - сауықтыру орны ашылған. 1920 жылдан мемлекеттік маңызы бар демалыс орнына айналған. Тәуелсіз ел болғалы, іргесіне Астана ... ... ... ... ... ... ... бұрынғыдан да арта түскен. Жақсы жол салынып, демалыс үйлері жақсартылып, қызмет көрсету жағдайы жақсартылған [28].
Бурабай көлі - ... атау ... ... ... орны ... ... деп ... Мекеннің тұрған жері - Ақмола облысына қарасты Шортанды қаласынан 20 шақырымдай қашықтықтағы ... ... ... ... ... ... ... кенті, Бурабай қорымы деп аталатын тарихи-мәдени орындар бар.
Бурабайдың емделу орталықтарында ... ... ... ... ... ... алу ... Асқазан - ішек ауруларын.
* Жүрек - қан тамырлары ауруларын.
* Жүру мен ... ... ... ... ... шаралары жылдың 4 мезгіліне сай келеді. Ондағы емделу ... мен ... 1200 ... құрайды.
Курорт мынадай құрал - жабдықтар мен қамтылған:
* санатории, пансионаттар және ... ... бұл ... ... ... ... қажет еткен кезде өте маңызды болып табылады;
* сауықтыру ... ... мен ... ... - ... ... ... базалар :
* балнеологиялық және гидрологиялық құралдар табиғи емдік факторларының ... ... пен ... қамтамассыз етеді;
* бальнеоемханалар, батпақ емханалар, бюветтер, жағажайлар су қоймасының ... және ... ... ... ... ... жағдай жасайды;
* мәдени - ағарту орындары - ... ... ... ... ... сату мен ... тамaқтанатын орындары - асхана, кафе, мейрамхана, дүкендер және ... ... ... курорттық - шаруашылық қызметтері - киім тазалау, ... ... т. ... ... ... ... ... табиғи емдік факторлар медицина саласында бұрыннан Қазақстан территориясына қоныстанғандары қолданатын. Бірінші күннен ... ... ... орнығуын Коммунистік партиясы Кеңес үкіметіне көптеген назарларын аударып еңбекшілердің жағдайларын ... ... ... ... жерлерде медициналық тарапынан көмектесуді ұйғарды.
Санаторлы - ... ... - ... орындар мен минералды су, емдік балшықтар, жылы ... ... және т.б. ... ... ... негізделген санаторлы - курорттық зоналарда кешенді емдік - ... ... ... түсінік береді. Санаторлы - курорттық емдеуді көбіне ең табиғи, физиологиялық деп санауға ... ... ... ... ... кезінде, яғни, өткір ауру беті қайтқаннан кейін ең тиімді юолып табылады. ... ... ... ... санаторлы - курорттық орталықтарда өзіне сай техникаларымен физиотерапия, диетотерапия, емдік дене шынықтыру, массаж, иглорефлексотерапия кеңінен қолданылады. Осының бәрі ... ... ең аз ... ... ... ... ... мүлдем бас тартуға мүмкіндік жасайды [29].
Қазақстан сияқты ешбір ел өзінің бай курорттық ... ... ... ... ... ... ... зоналардың ерекшелігі мен түрлілігі сан алуан. Бірақ, еліміздегі пост кеңестік ... ... ... ... ... талабына сай келмейді. Сондықтан, Қазақстанда керемет дамыды, мына курорт халықаралық стандартқа сай дейтіндей курорттарымыз жоқтың қасы. Бірақта, қазіргі ... ... ... санаторлық-курорттарды жаңа серпінмен дамыту талабы өткір мәселе болып тұр.
Қазақстандағы санаторлы - курорттық емделудің ... ... үш ... тәуелсіздік тарихының шегіне кетеді. Қазіргі таңда еліміздің ... ... ... ... - ... ... жұмыс жасайды. Еліміздің әрбір аймағында аурудың түрлерін барынша табиғи жолмен емдейтін санаторлы - курорттық орталықтар ашылған. Бұл ... ... ... ... үшін ... өте зор [30]. ... Юрмаладағы санаторийі 2013 жылы дамудың жаңа идеясын ұсынып отыр, олар өз ... ... ... ... ... ... қызықтыруда. Мамандардың айтуы бойынша иттердің емдеуге пайдалану анималотерапияның (емдеу үрдісіне жануарларды пайдалану) бір түрі деп еептейді. ... ... ... ... ... писхолог немесе реабилиотолог арқылы іске асады. Сабақтар арнаулы киногпен кіші бес ... ... ... Адамдар: күйзеліс, жүйке аурулары, дене бітімі аурулары, балалар аутизмі, балалар аутизмі, паралич ауруларын, ойлау т.б. ауруларды емдеуге ... ... ... ... көптеген туристер барып, осы санаторийдің атақтығы күннен күнге артуда.
санаторийі Оңтүстік Қазақстан облысынан 130 шақырым км, Сарыағаш ауданының Көктерек елді ... ... ... елді ... ... ... әрі ... болып саналады. Жазы қапырықты, қысы жұмсақ әрі қысқа, емделуге қолайлы жер. Өзінің алғашқы емделушілерін 1982 жылы 12 ... ... 1992 ... ... барлық союз елдернің Ішкі Істер Министрлігінің емделушілерін қабылдаған, ал 1993 ... ... ... Ішкі ... ... ... ... қабылдай бастады [31].
санаторийінің қазіргі бәсекелестігін арттыру үшін оған, келесідей ноу-хау керек сияқты. Оны балаларға арналған емдік шипажай ... ... ... ... ... ... ... бірнеше факторлар әсер етеді:
* қазіргі жастардың спортқа көптеп қызығуы;
* ... ... ... ... халықты спортқа баулу;
* ерекше ноу-хау енгізу;
* ғарышкерлердің демалыс, сауықтыру орталығына айналу;
* туристерді тарту;
* және т.б. ... ... ... шипажайын дамытудың негізгі мақсаттары: шипажайының имиджін арттыру, келушілер ағынын арттыру, Қазақстандағы алдыңғы қатарлы шипажайға айналдыру.
Шипажайды ... үшін ... ... істер атқару керек:
* Ғимарат түрін жаңа заман талаптарына сай қайта қалпына келтіру ... ... түрі ... символдарды бейнелейтін типінде қайта қалпына келтіру ұсынылады.
* ... ... ... ... саясат, яғни барлық кезде осы шипажайға балалардың қайта қалпына келу жағдайларын ұйымдастыру және білікті мамандармен кеңесе отырып, өздерінің физикалық жаттығуларын ... ... ... Себебі, климаттық жағдайы өте ыңғайлы болып табылады, маусымның көп бөлігі жылы, ыстық болып табылады.
* Шипажайдың әлеуметтік-экономикалық дамуының индикаторын ... Оны ... ... келелі блоктарға бөліп қарастыруға болады, индикаторлар тұрғын халықтың жағдайына лайықталып алынады (5-Кесте).
5-Кесте. ... ... ... ... ... ... 1. Өмір сүру деңгейі
1.1 Демографиялық көрсеткіштер
1.2 Ата-аналардың ... ... 2. ... беру мен ... ... ... ... Еңбекпен қамту
2.3 Инвестициялық қызмет
2.4Бюджет
Блок 3.
3.1 Демалушылардың саны
3.2 Ұсынылған жатын -күндер
3.3Ұсынылған жатын-күндердің ... ... ... өсімі
3.5 Жолдама сатудан кіріс
3.6 Санаторийдің салық үлесі
3.7 Жалпы ақылы қызмет көлеміндегі санаторлық-емдік қызметінің үлесі
Блок 4. Қызметтер ... мен ... ... ... ... ... ... және қоғамдық тамақтану
4.2 Білім беру
4.3 Тәртіп сақтау
Блок 5. Экология
5.1 ... ... ... ... ... ... - парктік аумақтар
5.3 Табиғи жағдайдағы физикалық ... ... ... орналасуы өте ыңғайлы, оның айналасында кіші елді мекен орналасқан, екі-үш ірі қалалар орналасқан, яғни демографиялық көрсеткіштер қолайлы болып табылады. ... ... беру мен ... экономикалық базасы блогында негізгі өндіріс көзі балшықпен емдеу болып табылады, сондай - ақ, осы ... ... ... ... ... ... және ... инвестициялық қорды жеке инвестициялық қолдаудан, яғни осы ел азаматтарынан іздейді. Және бюджет үнемі шипажайды қалыпты ұстауға ... ... ... ... ... 1 ... ... шипажайының бюджеті [31]
lefttop
Сондай-ақ, шипажайдағы бюджет көлемі үнемі шипажайды қалыпты жағдайда ұстауға және ... ... ... әкелуге бөлінеді.
Келесі келелі блок демалушылардың бірнеше сегментін ... олар ... ... ... ... мен ... мектептерінде оқитын оқушыларды қабылдайды. Мысалы, Қазақстанның бірнеше ... ... ... бар: ... ... ... Саттарханов, Балуан Шолақ атындағы және Астана қаласындағы ... ... ... ... ... ... ... қатысады, түрлі жүлделерге ие болады, осындай балалар мен жасөспірімдерді де осы шипажайда қабылдау орынды болар еді. ... ... ... өз ... ... ... бір ... қабылдаушыларды жас шамасына қарай бөліп, өз бағдарламаларын ұсынады. Шипағайға келушілердің күндері шектелмеген және шипажай арнаулы күнделікті ... өз ... ... ... өз ... жарнамалау барысында, жергілікті және облыстық, республикалық ақпарат көздерін пайдаланады. ... ... беру ісі ... іске ... ... онда мүмкіндігі шектеулі балаларды өмір сүруге үйрету сабақтары көптеп жүргізіледі, сабақтарды арнаулы дайындалған білікті мамандар іске асырады, мысалы, сөйлеу мәнері ... ... мен ... ... ... оңалу үрдістерін үйрету, массажды дұрыс жасау сабақтары, ойлау қабілетін арттыру сабақтары (әсіресе, шахмат, үстел теннисі, тоғыз құмалақ, асық ату) ... ... ... ... сай ... емдік, тарихи, мәдени жерлерге маршруттар ұйымдастырылады (мысалы, Түркістан қаласы, Ташкент қаласы, т.б.).
Маршрут жетекшілері ретінде мамандығының менеджерлері ... ол оы ... ... ... ... ... ... маңайында атындағы бақтық-парктік алаң ұйымдастыру керек, онда келген туристердің түрлі бағдарламалық жаттығулары ... ... ... ... ... жұмыстары жүргізіледі [32].
Емделушілердің емдік бағдарламалары жеке бекітілген емдеу процедурасына байланысты емдеуші ... ... іске ... ... ... ... ұйымдастырылады. Шипажайдың емдеуші дәрігерлері арнаулы дайындықтан өтіп, олар балалардың физикалық ерекшеліктерін білетін мамандар ретінде қабылданады.
* ... ... ... ДАМУ ... МЕН БОЛАШАҒЫ
3.1 Аймақтағы емдік туристік-рекреациялық ресурстарды меңгеру
Аудандағы емдік туризмнің дамуындағы алдында тұрған кедергіге ... ... ... ... ... аудандағы курорттық санаториялық жүйенің дамуы сатысы өзінің жоғарылау деңгейінен артта қалып отыр оны биік тұғырдан көрсету үшін тұрғындарымыздың жағдайларын ... ... ... үйі санаторлы курорттық орындарға өте аз көңіл бөліп отыр.
* емдік туризмді дамыту үшін мемлекеттегі бағдарламаның жетіспегендігі кедергі ... ...
* ішкі және ... ... емдік туризм саласына үлес қосуға мемлекеттің тиянақты түрдегі жасақталған ақпарат пен жарнаманы жүйеге енгізу мақсатындағы бағдарламаның жоқтығы. Көптеген санаторлы - ... ... ... өтуі ... күнге дейін қолданылып келетіндер қатарына жататындар: Арал теңізінің маңында орналасқан Сарышығанақ шығанағының батпақтық өзендері тұрғындар тарапынан орын тапқан жоқ. ... 300 м ... ... ... 60 м биіктікте. Өзеннің ауданы 98 мың м 2 , батпақтың қалыңдығы 40 см. Шығанақтағы батпақтың анализі ең ... рет 1933 ж ... Өте ... ... ... ... ... ол Терескен бұл өзеннің жағалауында Жаңақорған курорты орныққан екен. Осы өзен Жаңақорған ... 2 ... ... ... жол ... 170 м ... орын тепкен. Терескен өзенінің батпағы қара түстес қою майлы және күкірт қышқылы қосылған иісі сезіледі. Батпақтың толық қалдығы 15 мың м3. тең. ... ... ... хлорлы сульфат натрийі мен әр маусым сайын өте сирек ауыспалы ... ... ... ... ... және ... ... қолданылған кешендер мен байланыстырады [33].
Қазақстан Республикасының минералды суларының балнеологиялық бағаларын қалыптасқан атаулардан басқа олардың химиялық қасиеттерін Балнеологиялық ... ... ... ... ... ... болады. Республикамыздағы минералды суларды кеңейту балнеологиялық топтардың иіссіз ... және ... мен ... ... Сульфидті, темір, радондық, бромдық, йодо - бромдық түрлеріне қарай оларды қалпына келтіру барысында жаңа профильдегі санаторийлерді тұрғызуға болады. ... ... ... ... ... арасынан жоғары сапалы күкірт қышқылы қосылған материктік батпақтардың тұзды су қоймаларын әр түрлі климаттық ... ... ... кен ... қай ... орналасқанын тауып алуға болады.
Климаттық емдеу санаторийлары жазық және орманды жазық зоналарда және ... ... ... ... белдеулерден науқастардың тез арада орындарынан тұруына жәрдемдеседі.
Аймақтың қысым көрсететін орындары өзіне қажетті табиғи жағдайдың курорттық рекреациялық біліміне толығымен ... ... ... зор ... етеді. Табиғаттағы өте ауырлық күшінің курорттық аудандарда әдетке айналуы салдарынан басқа аймақтағы ресурстардың потенциалы әлсіз ... кей ... ... ... ... ... ... меңгерудің қазіргі таңдағы қалыптасқан формалары курорттық - рекреациялық құрылыстың салдарынан рекреациялық маңызы бар ... ... ... ... ... ...
Аудандағы курорттық рекреациялық табиғаттың олардың элементі мен ресурстар рөлін сомдайтын қоршаған ... ... - бұл ... ... ... ... ... орындарының функционалды түрде демалыс жерлерінде негізделуін қанағат тұтады.
Соның арасында олар екі категорияға бөлінеді. Минералды бұлақтар емдік батпақтар көлдер су ... ... адам ... ... ... және ... шараларына қолданады. Осы категорияның ішіне кіретіндері тағы қолдан жасалған табиғи обьектілер саябақтар гидросаябақтар жағажай және су қоймалары ... ... ... ... ... ... ... табиғи кешендердің бір бөліктері былай айтқанда дұрыс жағына алынған рекреациялық обьектілер табиғи обьектілердің қасиеттеріне функционалды түрде әсер етеді ... ... жер асты және ... ... ... мен өсімдіктер әлемі де) әсер қалдырады, кейбір кездерде табиғи кешендерді біріктіруі ғажап ... ... ... қорғаудың мақсаты - ресурстардың кеңеюі мен толығуына сақталуын жақсарту ал екінші категориясы - ... ... кері ... ... ... әсіресе бірінші категорияны қоршаудың нысанасы.
Осылардың ішіндегі ең ... ... ... ... ... ... ... әсер қалдыруы (өндірістік ауылшаруашылық құрылыс алаңы мен және көлік қатынасы т.б). Аталған әсерлер ең үлкен территорияны кепілге алудың олардың ... ... ... ... ... кешендер мен эксплуатацияпроцестерінің өсімдіктер мен өзендерді қалпына келтіру шаралары көптеген құралдардың бөлініп шығуын қоршаған ... ... ... ... асты ... ... қосудың қазба жұмыстары өте күшті зілзалаға немесе рекреациялық ресурстар қорының таусылуын жер асты және ... ... ... ... бұлақтардың дебитінің төмендеуіне қойнаудағы емдік минералдық батпақтардың режимінің өзгерісіне әкеледі.
Ауылшаруашылығы өндірісінің бұлақтары улыхимикат және жануарлар кешенінің қалдықтары мен фермалары кесірінен су ... және ... ... немесе соған байланысты жайт көлік қатынасының жүріс тұрысынан ластануға әкеліп соғады.
Курорттық ... ... ... ... ... бағыттары территориядағы өндіріс орындарының болмауына көмек қолын созады. Өндірістің ... ... ... жән ... ... қойылуы тиіс.
Жер үстіндегі сулар көбінесе ішуге қолдану үшін пайдаланылады. Сонымен қатар курорттағы гидроминералды ... ... ... етеді.
Иістенген категориялар қатарына табиғаттағы курорттық - рекреациялық әсердің қалыптасуына ландшафтта демалып жатқандардың әсері мол. ... ... сай бұл ... ... ... ... - рекреациялық ресурстарға қалыптасқан факторлар бойынша жағымсыз табиғи процестердің пайдасы жағалау абразиясы топрақтың көшуі салдарынан ... мен су ... ... ... орын алып ... ... кейбіреулері адам баласының қызметі қарсаңында қалпына келу процесіне көшуі мүмкін, көбінесе бұл әрекет салдарынан шаруашылық саласына үлкен ... ... ... ... процестердің жағымсыз екені туралы хабарлау салдарынан тұрғылықты жағдайға сай орнатудың қарсаңында арнайы отырыстарды өткізіп тұру керек. ... ... ... ... арқасында олардың ландшафттарын сақтап қалуға мүмкіншілік туады [35].
Курорттық рекреациялық аймақтағы табиғатты қорғау жөніне отырыстар барысындағы жүйесі шаруашылықтың басқа салаларына ... және осы ... ... шараларын табиғи кешендерге антропогендік әсер қалдыуы мүмкін.
Табиғатты қорғаудың негізгі методтарына шекараны резерваттау курорттық рекреациялық ресурстарды және ... ... ... ... ... кен ... қорғау біз үшін өте қиын жайттардың бірі. Кей кездерде оптималді жағдайларды жақсарту үшін ... ... ... ... осыған орай батпақтық процестер ішіне (лиман өзендерін айналдыру ... ... ... келтіру т.б) жатады.
Емдік ресурстарды табиғи қорғау практикалық жүйеде ландшафттарды қорғау мен және емдік орындарының орналасу ерекшелігі мен ... ... Өте ... ... рекреациялық кешендерді демалыс орындары мен зоналарда немесе аудандарда қолдану ресурстардың рационалды түрге келуіне көмектеседі және арнайы инфрақұрылымның ... ... мен ... - ... ... ... қол ұшын созады.
3.2 Емдік туризмнің даму тенденциялары
Емдік туризмі бүгінгі таңда ... ... ... зор ... бірі ... ... Тән және рух саулығына деген сән ХХІ ғасырда емдік туризмінің аса үлкен ... ... ... ... ... ... ... емдік туризмі жалпы ішкі өнімді қалыптастыруда, халықты жұмыспен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады, ... ... ... және ... ... ауыл шаруашылығы, тұрмыстық тауарлар өндірісі сияқты экономиканың негізгі салаларына орасан зор әсер етеді және әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... есептеледі.
А.М. Ветитневтің анықтамасы бойынша емдік туризміне арнайы сауықтыру бағдарламаларының негізінде денсаулықты нығайту және аурудың алдын алуға бағытталған туризм түрі ... ... ... ... ... физикалық және психологиялық денсаулықты қалпына келтіру мен демалу мақсатындағы туризмді жатқызуға болады [36].
Курортология - бұл ... ... ... және ... адам ағзасына әсері мен емдік мақсатында пайдаланылу әдістері туралы ғылым.
Ерте кезеңдердің өзінде адам ... әр ... ... ... ... және ... ... әсер ететіндігі байқалған болатын, ал ХVI-XVIII ғасырларда климатпен және сумен емдеудің ғылыми алғышарттары қалыптасты, алғашқы курорттар пайда болды, курортология ... ... ... ... ... ... ... құрамына және шипалы қасиеттеріне қарай көмір қышқыл газды, күкірт сутекті, құрамында темір, күшәла, ... мыс, ... ... заттар болатын сулар, бромды, йодты, радонды және кремнийлі сулар болып бірнеше ... ... ... ... ... қатар, емдік туризм саласында балшықпен емдеу де кең тараған. [37].
Қазіргі ... ... ... туризмі екі бағытта қалыптасады:
* науқастардың арнайы мекемелерде туристік бағдарламалармен қоса ем қабылдауы;
* дені сау адамдардың ... ... ... бір қызметтер алу арқылы физикалық және психологиялық жағдайын қалпына келтіріп, жақсарту ... өзге ... ... ... ... негізгі даму аймағы - Еуропа, нақтырақ айтсақ, Орталық және Шығыс Еуропа болып табылады. Бұл ... ... ... ресурстар кең тараған, сонымен қатар науқастарды емдеудің, қалпына келтірудің және аурудың алдын алудың қазіргі заманғы тиімді әдістері ... ... ... ... ... ... ... қалыптасты. Бүгінгі таңда отандық турбизнестің тұрақты дамушы және болашағы зор саласы ретінде туризмнің бұл ... ... аса ... ... ... ... ерітіндісі аз болатын минералды сулар асқазан ауруларын емдеуге, ішуге Сарыағаш, Аяққалқан, Қорам, т.б. минералды сулары, ал тұз ... көп ... ... буын, жүйке жүйесі мен қан тамырлары сырқаттарын емдеуге Алмаарасан, Арасанқапал, Жаркентарасан, т.б. минералды сулары пайдаланылады. Қазақстанның минералды сулары емдік ... ... ... ... ... ... Боржоми, Есентуки, т.б. шипалы сулардан кем түспейді.
Балшықпен емдеу Қазақстанда 13 ғасырдан белгілі. Мұндағы шипалы балшықтар туралы ... ... 18 -- 19 ... ... жарияланды. 20 ғасырдың ортасынан Қазақстанның шипалы балшықтары кешенді зерттеле бастады. Геология ғылымдары институты мен Өлкелік патология ... ... ... балшықтардың химиялық құрамын, емдік қасиеттерін анықтады және оларды қолдану әдістерін ұсынды. 1977 жылдан бұл мәселемен Кардиология ғылыми-зерттеу ... ... ... ... ... ... балшықты орындар көп. Олардың ірілері: Тұзкөл (Алматы облысы), Сегізқыз, Әлжан, Аралсор ... ... ... ... ... ... ... Борсықты, Соркөл, Ақсуатсор, Ащыкөл (Қостанай облысы), Қарасор (Қарағанды облысы), Қарабұлақкөл (Шығыс Қазақстан облысы), т.б. ... ... ... ... ... ... ... емдік балшығы бар 80-ге жуық көл мен минералды, термалды, емдік сулардың 500 ... көзі және 100-ге жуық ... мен ... ... алу ... ... ... туризмі маңыздылығының артуына халықтың ерте қартаю үрдісінің ... және егде ... ... ... мен ... арасындағы науқастар санының артуы негіз болып табылады. Санаторлы-курортты емделудің нәтижесінде елдегі ... ... 1,7 есе ... ауру ... ... ... ... деңгейі 2-4 есе төмендейтіндігі оның тиімділігін дәлелдейді. Табиғи-санаторлы кешендердің емдік факторларының негізінде ... ... аз ... ... ... ... адамдардың сауықтырылуы мен қалпына келтірілуінің тиімділігін 25-30%-ға арттырады және ... мен ... ... ... ... ... ... қарамастан, емдік қызметтер ең қымбаттардың қатарына жатқызылады, себебі күрделі бальнеотехникалық шаруашылық пен медициналық техника арқылы іске асырылатын ... ... ... ресурстарды пайдалануға негізделеді. Курортта тұрудың, емдік процедуралардың, дәрігер қызметінің және жоғары деңгейдегі ыңғайлылықтың құны емдік туризмін аса қымбат ... Бұл ... түрі ... ... ... ... ... емес, жеке емдеу бағдарламаларын талап ететін материалдық жағдайы жақсы туристерге ... ... ... бағасының артуы санаторлы-курортты кешендерді мемлекет тарапынан қаржыландыру деңгейінің төмендігіне байланысты болып ... Бұл ... ... ... ... ... мақсатында шипажай басшылары көрсетілетін ақылы қызметтер ассортиментін ... тиіс ... ... Кейбір шипажайлар көрсететін қызметтерінің деңгейіне сәйкес емдік мекемесі беделін ... wellness және SPA ... ... ... ... және жалпы туристік салалардың дамуын тежейтін факторларға ескірген материалды-техникалық база мен инфрақұрылымды, емдік аймақтарындағы жоспарсыз ... және ... ... сай ... және ... мекемелері жүйесінің жоқтығын жатқызуға болады. Көптеген минералды су мен балшық көздерінің жекеменшік ... ... аса ... ... ... ... сай емес ... және санаторлы-курортты мекемелер үшін бағасының артуына алып келді. ... ... ... ... ... ... ... мәселелер қатарына:
* қоршаған ортаның ластануы;
* табиғи ландшафттардың деградациясы;
* емдік минералды-бальнеологиялық ресурстардың дұрыс емес пайдаланылуы;
* материалды-техникалық базаның ... ... және ... тозуы;
* қызмет көрсету сапасы мен деңгейінің төмендігі;
* табиғи емдік ресурстарды барлау және пайдалану, қазіргі заманғы технологиялық жабдықтарды құру және ... ... ... ... ... ... ... үшін мамандарды даярлау және қайта даярлау жүйесінің жетілмегендігі;
* курортты-санаторлы қызметтер бағасын есептеудің бірыңғай жүйесінің жоқтығы, т.б. жатады.
Еліміздің ұлттық ... ... ... ... ... ... халық шаруашылығының өзге де салаларын, сауда-көлік-логистика кешенін, жеңіл және тамақ өнеркәсіптерін, ауыл шаруашылығын дамыту қажет. Әсіресе, қазіргі ... ... таза ... ... ... ... технологияларын меңгеру мәселесі өзекті, себебі емдік тамақтандыру емдеу үрдісінің маңызды бөлігі болып ... Осы ... ... ... және ... ... белсенді тарту арқылы дамытуға мүмкіндік туады.
Әлемдік деңгейде алып қарастыратын болсақ, емдік-сауықтыру туризмі - ... аса ... ... ... ... ... Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша 2022 жылға қарай туризм және оның емдік-сауықтыру саласы әлемдегі басты салаларға айналады ... енді осы ... ауыз ... толықтай түйінін қорытындылайтын болсақ, емдік туризм қоғамдық құбылыстың ерекше бір түрі болып келеді, ... ... ... ... ... ... отырып өте ертедегі тарихтың беттерінен кездестіруге болады. Әр түрлі әдебиеттерде ең алғашқы курорттар мен ... ... бола ... ... ... ... болады.
Қазіргі уақытта адамдардың денсаулықтарына мемлекет тарапынан қолдаулар көрсетіліп жатыр, сол себепті кез - келген мемлекеттің мәдени саясатында шешім ... ... ... ... ... алып отыр. Туризм белгілі бір орында тұрған функцияларды ... ... - ... емделу адамзаттың денсаулығын қалпына келтіру үшін өте қажет.
Туризмнің даму қарқыны - оның ... ... ... әлемнің көптеген елдерінде экономика саласының өркендеуіне өз септігін тигізеді, ал Қазақстан Республикасы үшін де осы жәйт қапыда қалмайды деген ойды ... ... Осы ... орай егер де ... ... ... осы ... дамытуға қолдау көрсетілмесе емдік туризм саласы құлдырауға ұшырауы ғажап емес. Осы істің жалғасын өрбіту үшін мемлекеттің назарын аудару ... ... ... қалған санаторлы курорттық орындарды халқымыздың игілігіне қолдана білуіміз керек, олардың ішіне ертеде зерттелген табиғи емдік ресурстарды жатқыза аламыз.
Емдік туризмнің дамуындағы ... ... зер ... қарастыратын болсақ, Республикамыздың оңтүстік өңірінде емдік туризмнің мәдени - экономикалық бөлшегінде табиғи ұйымдастыру шаралары өтуде. Осыған ... ... ... ... ұзақ ... ... ... бұлақтардың және емдік батпақтардың құбырларының көп болғаны құлақ қағыс ету керек.
Республикамыздың оңтүстік бөлігінде әр түрлі физико - географиялық және ... ... ... мен ... байланысты емдік минералық сулар мен емдік батпақтардың тең жартысы емделу мақсатына орай ... ... ... ... ... ... осы ... емдік туризмнің дамуына жағдай жасалғанын көрсетіп отыр. Ал Қызыл - ... ... ... ... ... бұғазы мен Терескен өзенінің құнарлы батпақтарын қолданған жөн. ... ... ... ... ... бар батпақтарды Тұз - Хан Темірлан акратермасында Манкент минералды суларын емдік мақсатқа сай ... білу ... ... ... территориясында Ақ - Көл мен Қазоты ... ... ... лайық деп тапқан екен.
Ал Алматы обылысында емдік мақсатта Аяқ - ... ... ... - ... Қу - ... ... ... - Терек, бұлақтарын және емдік батпақтардан Соркүл мен Үсек өзендерінің шипаларын қолданады.
Геологиялық құрылысты зерттеу ... ... ... ... ... ... ... табиғи емдік ресурстарды шығаруға атсалыса отырып, емдік мақсаттағы әр түрлі құрамдағы минералды сулардың пайда болуына өз үлесімізді қоса аламыз.
Санаторлы - ... ... ... байланысты Республикамыздың оңтүстік өңірінде табиғи емдік қасиеті бар ... ... ... мен табуға өз үлесімізді қосуымыз керек. Халқымыздың денсаулығына назар аударатын болсақ - ... ең ... ... ... мен ... бақытта ғұмыр бойы өмір сүру болып табылады. Емдік туризмнің дамуы мемлекет пен онда өмір ... ... ... ... ... ... ... обылысындағы жоғарыэффектілі кешендегі емдік туризмнің дамуы оларға Қазақстан экономикасына шетелдің капиталының ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
* Полторанов В.В. СССР-дегі емдік-санаторлы курорттар. - М.: 1971. - 255 ... ... В.А., ... И. В. Туристер терминалогиясының сөздігі М.:Кеңестік спорт, 1999. - 856 б.
* Мироненко Н.С., ... И.Т. ... ... - Мәскеу Университетінің баспасы, М.: 1981. - 207 б.
* ... И.П., ... В.С. ... географияның теориялық негізі / редакциялық коллегия - ... 1975. - 221 ... ... А.П. ... ... қасиеттері. - Л.: Ленинград, 1963. - 44 б.
* Ердаулетов С.Р. Туризм географиясы: тарихы ... ... ... практикасы. - А.: , 2000. - 336 ... ... және ... справочнигі редакторы проф ... Ю.Е. проф ... П.Г. - М.: , 1973. - 647 б.
* ... А.В., ... А.Г. ... ... ... - М.: Наука, 1991. - 91 б.
* ... В.В., ... М.М. ... ... ем мен оның жағымдылығы. - М.: Профиздат, 1989. - 263 ... ... П.Г. ... географиясы Курортологиялық аспектілері - М.: Мысль, 1979. - 311 ... ... А.Н., ... Ф.Н. ... медициналық энциклопедия. - М.: ... ... 1965. - 1039 ... ... Ю.В., ... Ж.П. ... - М.: ... 1991. - 511 б.
* Белая Н.А., Лебедева И.П. ... ... - М.: ... 1978. - 63 б.
* Иванова Э.П. Шығыс Еуропа курорттары: артта қалған ескіні еске алу // ... - 2000 - №10- ... ... А. В. Қымыз және оның емдік қасиеттері. - А.: ... 1961. - 41 б.
* ... Н.Ж. ... ... мен ... ... - А.: Казгосиздат, 1938. - 92 б.
* ... ... ... ... принциптері проф редакторы Вишневского А. С. - М.: ... 1965. - 413 ... ... Е. И. ... ... ... ... редакторы. - М.: Кеңестік Энциклопедия, 1983. - 592 ... ... М. В. ... ... - М.: ... 2002. - 350 б.
* Қазақстан Курорттары - ... ... 1973. - 143 ... К ... М. Темирханов Қазақстанның емдік орындары. - А.: ... ... ... 1957. - 77 ... ... А.Ю. Халықаралық туризм. - М.: Аспект Пресс, 2001. - 464 ... ... Ю.А. ... - Мораторий // Ковчег газеті - 1996 - 28.03 - 3 ... Ким А.Г. ... ... ... баға беру және туристік рекреациялық шаруашылық. - А.: Рауан, 1997. - 205 ... ... М.С. ... ... пен ... ... - ... Госмедиздат ССР, 1963. - 129 б.
* Курортология негіздері / редакторы В. А. Александрова - М.: ... 1958. - 290 б.
* ... Е.А. ... үшін ... турлар // Тур бизнес журналы - 2002 - №8 - С.23
* 2014 жыл ... ... ... апталығы - Алматы.: Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі агенттігі 2014. - 135 б.
* ... ... ... ... ... ... ... қор]. - http://www.bibliotekar.ru/420/77.htm
* Санаторно-курортный комплекс Казахстана [Электронды қор]. - ...
* ... ... ... ... - ...
* Царфис П.Г. СССР: Табиғи емдік байлығының географиясы (курортологиялық аспектілер) - М.: ... 1986. - 235 ... ... ... ... ... мен ... Оппенгейм Д.Г. - М.: Медгиз, 1962. - 560 б.
* ... ... / Ред мед ғыл канд ... - ... 1973. - 225 ... Замятин С.И. Қазақстанның санаторийлары және емделу орындары. - ... ... ССР ... ... 1956. - 93 ... Ветитнев А.М., Кусков А.С. Лечебный туризм. - М.: Форум, 2010.
* Бабкин А.В. Специальные виды туризма. Ростов н/Д: ... ... ... Ф.А., ... И.А. ... словарь. - СПб.: Брокгауз-Ефрон, 1890-1907.
* Балшықпен емдеу ... ... - ... ... Н.В., ... А.Н. Лечебно-оздоровительный туризм в России и за рубежом с позиций курортной науки // ... ... - № 3, 2012.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Емдік туризм54 бет
Емдік туризмнің түсінігі40 бет
Емдік туризмнің қалыптасуы мен дамуы5 бет
Солтүстік қазақстанда дамыған емдік туризмнің орталықтары46 бет
Қазақстандағы емдік-сауықтандыру орындарының туризмдегі рөлі71 бет
Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтың туристік-рекреациялық даму мүмкіншіліктері47 бет
Курорттық іс пәні бойынша дәріс кешені76 бет
Оңтүстік Қазақстан облысының рекреациялық ресурстарына табиғат компоненттерінің ықпалы55 бет
Оңтүстік Қазақстан облысындағы туризмнің жағдайы11 бет
Оңтүстік Қазақстан облысының таулы аймақтарының географиясы мен оның рекрациялық маңызы85 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь