Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі және оның әлемдік тәжірибесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. Қаржы жүйесінің теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1. Қаржы ұғымы, оның мәні және қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Қаржы жүйесінің элементтері және оны ұйымдастырудың қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2. Қазақстан Республикасы менЖапонияның қаржы жүйесін талдау ... ..12
2.1. Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін зерттеу және бағалау ... .12
2.2. Жапонияның қаржы жүйесінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
3. Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін Жапония тәжірибесі негізінде жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
«Экономиканы жаһандық қалпына келтіруге дайындау және оның сыртқы сынақтарға тұрақтылығын арттыру үшін біртұтас үш міндетті шешу қажет болады. Солардың бірі - қаржы жүйесінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету» деп Н. Ә. Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында атап айтқандай, қаржы жүйесі тұрақтылығы тұрақты экономикалық өсудің негізі болып табылады.
Қазақстанның қаржы жүйесін халықаралық эксперттер прогрессивті жүйелердің бірі деп бағалаған. Қазақстан ТМД елдерінің ішінде бірінші болып Ұлттық қор құрды. Бұл қор елдің әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан тұрақты дамуына, сыртқы жағымсыз факторлардан тәуелді болу деңгейін төмендетуге ықпалын тигізеді.
2012 жылдыңаяғында Ұлттық қор 10 446 538 785 мың теңгені құрады.
Көптеген зерттеушілердің пікірінше, Қазақстан қаржылық тұрақтылықтан кейін болған құрылымды экономикалық қайта құрулардан аман өтіп, өзінің жеке стратегиясын жасай отырып, елеулі жетістіктерге жетті.
Соңғы жылдары үкіметтің бар күші бюджет шығыстарын рационалдауға, қаржылық тәртіпті нығайтуға, инвестиция тартуды қолдауға, республика экономикасын дамытуға бюджетаралық қатынастарды жүзеге асыруға және сыртқы, ішкі қарыздарды басқарудың тиімді механизмін қалыптастыруға жұмсалды.
Әлемдік қаржы дағдарысынан кейін қаржы жүйесін тұрақтандыру мен оның қызметін тиімді етуге бағытталған біршама шаралар өткізілді. Бүгінгі күнге дейін дағдарысқа қарсы бағдарлама аясында экономиканың басым секторларын қолдауға арналып Ұлттық қордан бөлінген ақшаның дені игерілді және қайтарылды. Қаржы жүйесі тұрақтандырылды. Инфляцияның және жұмыссыздық деңгейінің төмендеуін қамтамасыз етілді. Ең бастысы, экономиканың нақты өсімі сақталынды. Дегенмен, еліміздің қаржы жүйесінде әлі де болса шешімін таппай жатқан мәселелер бар. Олар, өз кезегінде, терең зерттеу мен шешу жолдарын қарастыруды талап етеді.
Зерттеу пәні қаржы және ақша-несие қатынастарының жиынтығы болып табылады. Бүгінгі нарық жағдайында бұл қатынастар реттеудің жаңа түрін қолдануды қажет етеді. Осы мақсатта қаржының, ақшаның, несиенің ұлттық экономиканы басқарудағы рөлін арттыруда әлемдік тәжірибені қолдану маңызды.
Курстық жұмыстың мақсаты:
Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі мен әлемдік тәжірибені салыстыра отырып зерттеу.
Осы мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер қойылды:
 қаржы жүйесін талдаудың теориялық негізін қарастыру;
 мемлекеттің қаржы саясатын қарастыру, оны Жапонияның қаржы саясатымен салыстыру;
1. Құлпыбаев С., Ынтықбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық/- Алматы. Экономика, 2010 – 522 бет.
2. ҚР-ның Президенті Н.Ә. Назарбаевтың халыққа Жолдауы «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз». –Астана, 2011 ж., http://www.akorda.kz
3. http://www.minfin.gov.kz/
4. Общая теория денег и кредита. Учебник /Под ред. Е. Ф. Жукова. М., 1995
5. Финансы /Под ред. В. М. Родионовой. М., 1994.
6. Ілиясов Қ.Қ, Құлпыбаев С, Қаржы: Оқу құралы – Алматы, 2005.
7. Литовских А.М., Шевченко И.К. Финансы, денежное обращение и кредит Таганрог: Изд-во ТРТУ, 2006.
8. http://www.stat.gov.kz/
9. http://www.japangid.ru.
10. Журнал «Мировая Экономика и Международные отношения», 2007, №6, с.87-96.
11. http://www.globfin.ru.
12. Мұхамбетова З. С. Аймақтың ақша-несие саясаты // Аль-Пари. – 2008, №1.
13. Шайынғазы С. Жаңа Үкімет алдында қандай міндеттер тұр? //Егемен Қазақстан. – 2009, №23.
14. Зейнелгабдин А. В. Финансовая система: экономическое содержание имеханизм использования // Қаржы-Қаражат. Алматы. 2001.
15. http://www.kazakparat.kz
16. Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспары туралы, http://www.minfin.gov.kz/
17. Қазақстан Республикасының қаржы секторын дағдарыстан кейінгі кезеңде дамыту тұжырымдамасы, Астана, Ақорда, 2010 жылғы 1 ақпан, http://www.president.kz
18. http://www.nationalbank.kz/
19. http://forbes.kz/
20. http://quote.rbc.ru/
21. http://stud24.ru/
22. Хузиятов Т. Д. О некоторых изменениях в японской экономической системе // Известия Восточного института ДВГУ. 1997. №S. С.116-123.http://ru.wikipedia.org
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті
Курстық ... ... ... ... ... жүйесінің теориялық негіздері........................................................5
+ Қаржы ұғымы, оның мәні және қажеттілігі...............................................5
+ Қаржы жүйесінің элементтері және оны ... ... ... ... мен Жапонияның қаржы жүйесін талдау......12
+ Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін зерттеу және бағалау.....12
+ Жапонияның қаржы жүйесінің ерекшеліктері.........................................14
* Қазақстан Республикасының қаржы ... ... ... ... ... ... тізімі....................................................................26
КІРІСПЕ
деп Н. Ә. Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында атап ... ... ... ... ... ... ... негізі болып табылады.
Қазақстанның қаржы жүйесін халықаралық эксперттер прогрессивті жүйелердің бірі деп бағалаған. Қазақстан ТМД ... ... ... ... ... қор құрды. Бұл қор елдің әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан тұрақты дамуына, сыртқы жағымсыз факторлардан тәуелді болу ... ... ... ... ... жылдың аяғында Ұлттық қор 10 446 538 785 мың теңгені құрады.
Көптеген зерттеушілердің пікірінше, Қазақстан қаржылық тұрақтылықтан кейін болған ... ... ... ... аман ... ... жеке стратегиясын жасай отырып, елеулі жетістіктерге жетті.
Соңғы жылдары ... бар күші ... ... ... ... ... ... инвестиция тартуды қолдауға, республика экономикасын дамытуға бюджетаралық қатынастарды жүзеге ... және ... ішкі ... ... ... механизмін қалыптастыруға жұмсалды.
Әлемдік қаржы дағдарысынан кейін қаржы жүйесін тұрақтандыру мен оның қызметін тиімді ... ... ... ... ... ... ... дейін дағдарысқа қарсы бағдарлама аясында экономиканың басым секторларын қолдауға арналып Ұлттық қордан бөлінген ақшаның дені игерілді және қайтарылды. ... ... ... ... және ... деңгейінің төмендеуін қамтамасыз етілді. Ең бастысы, экономиканың нақты өсімі сақталынды. Дегенмен, еліміздің ... ... әлі де ... ... ... жатқан мәселелер бар. Олар, өз кезегінде, терең зерттеу мен шешу жолдарын қарастыруды талап етеді.
Зерттеу пәні қаржы және ақша-несие қатынастарының жиынтығы ... ... ... нарық жағдайында бұл қатынастар реттеудің жаңа түрін қолдануды қажет етеді. Осы мақсатта қаржының, ... ... ... ... ... ... ... әлемдік тәжірибені қолдану маңызды.
Курстық жұмыстың мақсаты:
Қазақстан ... ... ... мен ... ... салыстыра отырып зерттеу.
Осы мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер қойылды:
* қаржы жүйесін талдаудың теориялық негізін қарастыру;
* ... ... ... ... оны ... ... саясатымен салыстыру;
* нарықтық экономика жағдайында Қазақстан Республикасындағы қаржылық ... ... ... және ... ... ... әдістерін қарастыру.
Ғылыми-зерттеу жұмысын жазу барысында мынадай ... ... ... - ... оқу құралдары, статистикалық жинақтар, түрлі басылымдар және ақпараттық сайттар.
Ғылыми-зерттеу жұмысының әдістемелік және тәжірибелік ... ... ... және ... ... ... еңбектері; қаржы-несие жүйесін қалыптастырудағы әлемдік тәжірибе; дамыған және дамушы нарықтық экономикасы бар елдердің қаржы жүйесінің ... құру ... ... ... жұмысы кіріспе, үш бөлім, бес параграф, қорытынды, пайдаланған әдебиеттерден тұрады.
* ... ... ... негіздері
+ Қаржы ұғымы, оның мәні және қажеттілігі
Қаржы (, ұғымын білдіретін орта ғасырдағы латын тілінің сөзінен пайда болған ... ... ... ... ... өмір сүретін, объективті сипаты мен айырықша қоғамдық арналымы бар өндірістік қатынастарды білдіретін ... ... ... мен ... жасау және пайдалану процесіндегі экономикалық қатынастарды қамтып көрсететін тарихи қалыптасқан аса ... ... ... бірі ... ... Ол ... ... жүйелі тауар-ақша айырбасына көшу жағдайында пайда болып, дамыды және мемлекеттің және оның ресурстарға қажеттіліктерінің дамуымен тығыз байланысты болды.
Бүгінде терминін ... ... ... ... атау ... Бұл ... ... 1577 жылы "Республика туралы алты кітап" деген жұмысын бастырып шығарған француз ғалымы Ж. ... ... ... ... ... ... ... республикасының кірістері туралы") алғашқы авторы Ксенофонт (б.э.д. 430-365 жж.) болды.
Аристотельдің (б.э.д. 384-322 жж.) ... ... ... оның "Афиннің мемлекеттік құрылысы" атты жұмысында баяндалған.
Қаржының мәні, оның даму ... ... ... ... ... мен ... ... өндіріс процесіңдегі рөлі қоғамның экономикалық құрылысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады.
Қаржының пайда болуының бастапқы шарты ақша қатынастарымен ортақтастырылған тауар ... ... ... өндірісінің негізі тауар өндірушілердің экономикалық оқшауланушылығын шарттастыратын қоғамдық еңбек бөлінісі ... ... ... ... ... ... факторларының айырмашылығы, олардың әр түрлі деңгейі жағдайында өнім ... ал сол ... ... ... ... ... және ... еңбектің әр түрлі шығындарымен өндіріледі. Бұл теңсіздіктің салдарынан шығындар мен еңбек нәтижелерін өлшеудің ... ... және ... ... ... тұтынудың өлшемін ескере алатын айрықша механизмнің объективті қажеттігі туады.
Ұдайы өндіріс процесінің үздіксіз жалғасып жататын белгілі өндіру, бәлу, айырбастау және ... ... оның ... ... ... ... ... айқындайды, өйткені өндірілген өнімдер сатып алу-сатуға жататын тауарлар ретіңде болады: өнім оны тұтынудан бұрын айырбастау және бөлу ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, қоғамдық қатынастардың барлық қатысушыларының қажеттіліктері мен ... ... ... ... орай олар мамандандырылған еңбектің, орындалатын қызметтердің нәтріжелерімен, әр түрлі өндірілетін игіліктермен олардың саны мен сапасына сәйкес айырбасталуы тиіс. Тек өндірілген ... ... ... ... ... бір ақшалай баламамен өткізгенде өндірушілердің ақшалай түсімі (табысы) жасалады.
Жасалынған игіліктер мен құндылықтарды өлшеу құн өлшемі мен жалпыға ... ... ... ... ... жүзеге асады. Сондықтан материалдық және материалдық емес9445625-582295009439910165481000 игіліктер, қызметтердің өндірілген массасы - қоғамдық өнімнің - натуралдық-заттай көрінісімен бірге оның ... ... де ... ... ... ... ... нысандағы өнімнің қозғалысын ортақтастыратын белгілі бір ақша қорларын тудырады. Басқаша айтқанда, өнімнің өндірістен тұтынуға өтуі тек тиісті ақша ... ... бөлу және ... ... ... Осы ... пайда болатын ақша, экономикалық қатынастар қаржының ұғымын құрады. Қаржы тауар қатынастарынан тыс өмір сүре алмайды.
Қоғамдық өнімнің нақтылы іске ... екі ... ... қоғамдық өндірістің әрбір қатысушыларының қажеттіліктеріне сәйкес оны түпкілікті тұтынуға жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл үшін құндық ... - ... ... ... ... ... жоне ... пайдаланылады.
Қаржы ғылыми ұғым ретінде қоғамдық өмірде сан алуан ... ... ... қызметтермен ассоциацияланады және міндетті түрде ақша қатынастарының қозғалысымен ... ... ... ақша нысанындағы қоғамдық өнімді бөлумен байланысты болатын экономикалқы қатынастардың кең ауқымын қамтиды. Тауар-ақша қатынастарының жалпы қамтуындағы ... ие ... ... ... экономикалық жағдайындағы қаржы нақтылы және үздіксіз болып жататын ақша айналымын- ақша ағынын ... ... - ақша ... ... ... ол әрқашан экономикалық жүйе шеңберіндегі қоғамдық ұдайы өндірістің түрлі субъектілері арасындағы бүкіл ақша қатынастарын емес, тек айырықша ақша ... ... ... оның рөлі мен ... ... ... ақша ... қандай орын алатындығына байланысты. Қаржының басты белгілерінің бірі- оның тұлғалануының ақша нысаны және ақшаның нақтылы қозғалысымен ... ... ... қажеттілігі - тауар-ақша қатынастарының болуынан және қоғамдық дамудың қажеттіліктерінен туындайды.
Қаржының экономикалық рөлі мына бағыттардан көрінеді:
+ қаржы ... ... ... ... ... ... ... қызметі тиімділігінің өсуіне жағдай жасайды;
+ кірістер мен шығыстарды ұдайы салыстырып отыру арқылы қаржы кәсіпорындардың, фирмалардың коммерциялық есебін ... ... ... ақша қорларын бөлу мен қайта бөлу арқылы экономикалық өсудің ара салмағын қамтамассыз етеді;
+ қаржы ұлттық табыстарға ... мен ... ... ... ... ... ... негізін жасайды;
+ қаржы ұлттық экономикада меншіктің сан алуан нысандарының және шаруашылық жүргізу нысандарының ... ... ... ... ... ... бағалауға жалпы тәсілдеме қаржының рөлін 3 бағытта атқаруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... көздерімен қамтамассыз ету тұрғысынан;
+ қаржыны қоғамдық өндірістің құндық құрылымын ... үшін ... ... ... ... дамудың ынталандырмасы ретінде пайдалану тұрғысынан.
Қаржының мәні, іс-әрекет механизмі және рөлі оның функцияларынан айқын көрінеді. ... ... ... ашу оның ұғымы мен қажеттігін ғана емес, сонымен бірге қаржының қоғамдык арналымын, яғни оның ... ... да ... етеді.
Қаржы басқа тым жалпы категориядан - ақшадан туындайтын айрықшалықты экономикалық категория болып табылатындықтан және бұл экономикалық категорияның іс-қимылының ... ... ... ... ... оның ... саяси және экономикалық өмірдің барлық сферасына терең дендеп енуіне байланысты қаржы функциясы туралы мәселе ғалым-теоретиктер арасында осы ... ... ... ... ... қаржының бөлгіштік және ұдайы өндірістік тәрізді екі тұжырымдамасы танылып отыр. Бірінші тұжырымдаманың жақтаушылары қаржы қоғамдық өндірістің екінші ... - ақша ... ... өнімнің құнын бөлу процесінде пайда болады, қаржының ... ... оның ... ... ... ... деп санайды. Бұл тұжырымдамаға сәйкес қаржы екі ... ... болу және ... ... ... төмендегідей функциясын көрсетеді:
+ ақшалай табыстар мен қорларды жасау
+ ақшалай табыстар мен қорларды пайдалану
+ бақылау функциясы (қаржылық-шаруашылық, қаржылық-бюджеттік, кредиттік-банктік бақылау).
Бөлгіштік ... ... ... қоғамдық арналымы - шаруашылық жүргізудің әрбір субъектісін оған ... ... ... ақша ... ... ... ... ресурстарымен қамтамасыз ету жүзеге асырылады.
Қарамағында мақсатты арналымның қорлары қалыптасатын ұдайы өндірістік ... ... ... ... заңи және жеке ... ... ... бірлестіктер, мекемелер, азаматтар) қаржылық бөлуде субьектілер болып келеді.
Қаржының көмегімен бөлгіштік процесс қоғамдық өмірдің ... ... - ... ... ... және ... сфераларында өтеді. Бөлудің қаржылық әдістері экономиканы басқарудың түрлі деңгейлерін: ... ... ... ... ... ... Қаржылық бөлініске бөлінудің әр түрлі түрлерін - ... ... ... ... ... ... көпсатылық тән.
Бөлу функциясы қаржы құралдарын қоғамдық жалпы өнім мен оның аса ... ... - ... ... ... ... ... бір бөлігін бөлу және қайта бөлу процесінде пайдаланған кезде көрінеді. Бұл функцияны қаржы ... ... бөле ... деген мағынада емес, қаржы тек жасалған өнімді бөлуді ғана ортақтастырып, жүзеге асырады деп түсіну керек. Былай деп ... ... ... ... құрамын бөлу ақша қорларын бөлу арқылы жасалады. Мемлекет, кәсіпорын, фирма және халық арасында ақша ... ... мен ... ... ... ... натуралдық өнім де бөлінеді.
Қаржының бөлгіштік функциясының іс-әрекеті оның ... ... ... ... ... ... және таза табысты бөлумен және қайта бөлумен байланысты қатынастарды қамтамасыз етуден; табыстар мен қорланымдарды қалыптастырудан; ақша ... ... ... ... бөлу ... және ... ... қайта бөлу болып ажыратылады.Алғашқы белу кезінде жиынтық қоғамдық өнімнің ... ... ... толтыру (өтеу) қоры (материалдық шығындар мен амортизациялық аударымдар) шығарып ... және ... ... құн -- ... ... ... ... мемлекеттің, өндірістік сфераның (шаруашылық жүргізуші субъектілердің) және халықтың алғашқы табыстары қалыптасады, олар ... және ... ... күрделі процестеріне ұшырайды, бұл процестерде маңызды рөлді қаржы атқарады. Қоғамдық өнім мен ұлттық табысты алғашқы бөлу ... ... ... ақы төлеу және баға сияқты экономикалық категорияларымен тығыз байланыста дамиды.
Қаржының ... ... ... бөлу және ... бөлу екі ... ... ... Қаржылық-бюджеттік әдіс. Ол бюджетке табыстарды алғанда және бюджеттен қаражаттарды ... ... ... ... ... Ол уақытша бос қаржы ресурстарын жұмылдыруды және қайтарымдылық негізінде кредиттер беруді білдіреді.
Ұлттық табысты қаржының көмегімен қайта бөлудің негізгі мақсаттары:
+ ... емес ... ... ресурстарымен қамтамассыз ету;
+ елдің жеке экономикалық аймақтары арасында қаржы ресурстарын мақсатты бөлу;
+ қаржы ресурстарын маңызы зор прогрессивті салалардың ... ... ... ... басым түрде салааралық бөлу;
+ қаржы ресурстарын ұтымды түрде сала ішінде бөлу, ол ... ... ... және ... ... құбылмалы тиімділігімен ынталандырылып отырылады.
Сөйтіп, ұлттық табысты қаржы көмегімен бөлу және ... бөлу ... мен ... ... ... және ақша ... ... өндірістегі қажетті мөлшерлестігін қамтамасыз етеді.
1.2 Қаржы жүйесінің элементтері және оны ұйымдастырудың қағидалары
... ... акша ... ... құру және пайдалану негізіндегі қатынастардың жиынтығын, сондай-ақ, осы қатынастарды ұйымдастыратын органдарды қамтиды. Кейде бұл ұғым тар мағынада мемлекеттің ... ... ... ... ... ... бұл анық емес.
Жоғарыда көрсетілген ұғымның анықтамасына қаржының мәндік сипаттамасынан туындайтын ... ... ... ... ... оның қоғамдық-экономикалық үрдістегі орны берілген. Осы критерийге сәйкес ... ... үш ... ... ... қатынастарының жиынтығы;
* ақша-қаражат қорларының жиынтығы;
* басқарудың қаржылық аппараты.
Қаржы жүйесінің жекелеген құрамдас бөліктерінің орны мен рөлі ... ... ... ... ... ... элементтер жүйесінде жетекші орынға ие болып келеді. Бұл - ең ... ... ... ... ... ... ... (1-сызба).
1-сызба. Қаржы жүйесінің құрылымы
1802469129865Қаржы жүйесі
00Қаржы жүйесі
268379156441
538480012700009715507620034594803175002386079199080Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы
00Шаруашылық жүргізуші ... ... ... қаржысы
00 Үй ... ... ... мемлекеттік қаржы
00 ... ... ... тыс ... ... тыс ... ... ... ... ... ... ... ... қаржысы
00Қызмет көрсету сферасының қаржысы
2258488178642материалдық өндіріс сферасының қаржысы
00 ... ... ... ... ... ... ... өзінің қаражаттарымен жалпы мемлекеттік қаржылық жүйесімен және меншіктің барлық нысанындағы материалдық өндіріс пен өндірістік емес ... ... ... субъектілермен қатынасқа түседі.
Мемлекеттік қаржылар - мемлекет пен шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... құру және ... ... ... үшін қажетті қаржы ресурстарын пайдаланумен байланысты ұлттық банктің бір бөлігі мен ... өнім ... бөлу және ... ... ... ақша қатынастары. Мемлекеттік қаржылардың құрамына мемлекеттік бюджет, бюджеттен тыс қорлар, мемлекеттік ... ... ... ... - ... ... ... пен мемлекеттік басқару қажеттіліктерін қаржыландыруға бағытталған елдің ортақтандырылған бюджет қорын құру және ... ... ... пен ... және жеке тұлғалар арасында ұлттық табысты бөлу және қайта бөлуге ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік бюджетке орталық және жергілікті бюджеттер кіреді.
Бюджеттен тыс мемлекеттік қорлар - ... ... ... ... кешенді қолданылатын және кейбір қоғамдық қажеттіліктерді қаржыландыру үшін қамтылатын қаржы ресурстарын қайта бөлу мен ... ... ... тыс ... ... әлеуметтік шараларды уақтылы қаржыландыру және түскен қаржыларды мақсатты түрде толық көлемде пайдалануға кепілдік береді; қаржы қиындықтары болған жағдайда ... ... ... ... ролін атқарады.
Мемлекеттік несие - мемлекет пен заңды және жеке тұлғалар арасындағы ақшалай ... оның ... ... билік органдары қарамағына уақытша бос ақша қаражаттарын жұмылдыру және оларды мемлекеттік шығындарды ... үшін ... ... - ... ... орай отбасы табыстарындағы шығындарды немесе шаруашылық жүргізуші ... ... ... залалды мақсатты сақтандыру қорының ақшалай салымдары есебінен жабуды оның ... ... ... ... бөлу ... ... жүргізуші субъектілердің қаржылары қаржылық жүйенің саласы ретінде қоғам экономикасының негізін құрайды, себебі ... ... және ... емес игіліктер қалыптасады.
Қаржы жүйесін құрудың негізіне мына қағидаттар қойылған:
* Қаржы жүйесін ұйымдастыруға централизм мен ... ... ... ... ... тарапынан болатын орталықтандырылған басшылықпен бір мезгілде жергілікті қаржы органдарына және шаруашылық жүргізуші субъектілергі кең құқық пен дербестік ... ... ... ... дамократиялық негіз шаруашылық жүргізуші органдарға капипалды (негізгі және айналым капиталдарын) ... ... ... әр ... мақсатты арналымның ақша қорларын жасауға және оларды пайдалануға құқық беруде көрінеді.
* Ұлттық және аймақтық мүдделерді сақтау. ... ... ... ... қабылдауға болатын деңгейі сияқты бұл қағидаттың талаптары қаржы қатынастарында ұлттық теңдікті қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... ... органдары арқылы мемлекеттің жүргізіп отырған бірыңғай мақсаттарымен алдын-ала айқындалып ... ... ... ... ... ... ... заңнамалық және нормативтік актілерге негізделеді.
* Қаржы жүйесінің жекелеген құрамды элементтерінің функциялық ... ... ... әр ... өз ... ... ... көрінеді. Оған айрықша қаржылық аппарат сәйкес келеді.
Сонымен, қаржы жүйесінің элементтері оның қалай қызмет ететінін, олардың ... ... ... бар ... ... Ал ... ... қағидаттары жеке құрамды элементтерінің функциялық арналымының қағидаты қаржының әр буыны өз міндеттерін ... ... ... ... ... ...
2. Қазақстан Республикасы мен Жапонияның қаржы жүйесін талдау
2.1. Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін зерттеу және ... ... ... және ... ... жүйесін реттеліп отыратын қаржы қатынастары мен ақша ресурстарының жиынтығы және оларды жұмылдыруды, ұлттық шаруашылықты қаржыландыру мен ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Бүгін де Қазақстанның қаржы жүйесінің құрамы қаржы қатынастарының біршама дербес мына аяларынан тұрады:
* мемлекеттің бюджет ... ... ... тыс ... ... несие;
* жергілікті қаржы;
* шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы;
* халықтың қаржысы.
Қаржы қатынастарының алғашқы үш бөлігі жапымемлекеттік, яғни орталықтандырылған қаржыларға жатады және ... ... мен ... ... ... үшін ... Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы орталықтандырылмаған қаржыларға жатады және микродеңгейдегі экономика мен әлеуметтік реттеу және ынталандыру үшін пайдаланылады.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... ... табылады. Жергілікті қаржының әлеуметтік ролі, оның құрамы мен ... ... ... органдарға жүтелінген функциялардың сипатымен, сондай-ақ мемлекеттің әкімшілік-аумақтық құрылысымен және оның саяси экономикалық бағыттылығымен анықталады.
Жалпы, қаржылардың бүкіл құрамы екі ірілендірілген ... ... ... және ... ... ... жүргізуші субъектілердің қаржысы.
Мемлекеттің қаржысы қаржы ресурстарының орталықтандырылған қорын жасаудың экономикалық нысаны мен мемлекекттің негізгі қаржы жоспары ретінде мемлекеттік бюджетте, ... ... ... ... ... көзі ретіндегі бюджеттен тыс арнаулы қорларда, мемлекеттік несиеде көрінетін қаржы қатынастарын қамтиды.
Несие қатынастарының қаржы қатынастарынан айырмашылығы ... ... ... қаржы жүйесіне қамтылады. Бірақ несиенің бұл түрі мемлекеттің бюджеттің тапшылығын жабу мақсатына бағытталғандықтан, мемлекет қаржысының тұрақтылылығын ... ... ол ... есеп ... ... ... есебінен болатындықтан - бұл буын қаржы жүйесіне де, сондай-ақ несие жүйесіне де ... деп ... ...
Қаржы қатынастары аяларының әрқайсысының ішінде буындар бөлінеді, оның ... ... ... ... мақсатты ақша қорларының құрамы мен арналымына белгілі бір әсер ететін субъект қызметінің сипатына қарай жүргізіледі. Бұл белгі кәсіпорындар мен ... ... ... мынадай буындары бөлуге мүмкіндік береді: коммерциялық кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы; коммерциялық емес ұйымдардың қаржысы.
Көптеген зерттеушілердің ... ... ... тұрақтылықтан кейін болған құрылымды экономикалық қайта құрулардан аман өтіп, өзінің жеке ... ... ... ... ... ... ... алған осы жылдар ішінде Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік жағдайы толығымен өзгерді. 1994 ... ... ... реформалардан кейін елеулі деңгейде қаржылық тұрақтылық қалыптасты, өндірістің дамуы орын алды. Егер 1993 жылы ... ... екі мың ... ... болса, 2001 жылы бұл көрсеткіш 23,7%-ға дейін төмендеді. Ал бүгінгі таңда елдегі инфляция деңгейі 2013 жылы 4.9%-ды құрап отыр. ... ... ... бар күші ... шығыстарын рационалдауға, қаржылық тәртіпті нығайтуға, инвестиция тартуды қолдауға, республика экономикасын дамытуға бюджетаралық қатынастарды жүзеге асыруға және сыртқы, ішкі қарыздарды ... ... ... қалыптастыруға, мемлекеттік бағалы қағаздар нарығын және нарықтық инфрақұрылымның құралдарын дамытуға жұмсалды.
Экономикалық жағдайдың қиындығына қарамастан соңғы жылдары отандық ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындарды қайта құру, әлеуметтік және инвестициялық жобаларды қаржыландыру мақсатында республикалық бюджеттен елеулі қаражат бөлінді.
Мемлекет ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау, әлеуметтік сақтандыру және қамсыздандыру.
Мемлекеттік инвестициялық бағдарламаның негізгі артықшылықтары әлеуметтік және өндірістік инфрақұрылымды ... ... үй ... ... ... қаржыландыру мемлекеттік бюджет қаражаты және шетел донорлары қаражаты есебінен қарастырылады.
Тікелей шетел инвестициясын тартуды жан ... ... ... ... ... және ... ... елдерінің, ТМД елдерінің ішінде алғашқы бестікке кіреді.
Қазіргі таңда Қазақстанда шетел инвестициясын тарту мен тиімді пайдалану үшін жетілген институтционалды және ... база бар. ... өзге ТМД ... ... ... салық режимі бар. Оның саны соңғы Салық кодексіне енгізген өзгертулерге сәйкес 13. Республикадағы реформалар алға жылжып барады. Әлемдік Банктің бағалауы ... ... ТМД ... ... ... ... көшбасшы ел ретінде танылды. ... ... ... ... ... ... ел ішіндегі жұмыссыздық деңгейі 5,2 пайызды құраған. Тағы бір ... - бұл ... ... Үкіметтің жоспары бойынша, барлық радикалды реформалар соңғы жылдары аяқталуы қажет. Сонымен, ... ... ... келе ... ... ... тұрақты өсуін қамтамасыз ететін барынша тұрақты жүйе қалыптасқан деп айтуға болады.
2.2. Жапонияның қаржы жүйесінің ерекшеліктері
Жапонияның қаржы жүйесі орталық үкімет бюджетінен, ... ... ... және ... ... ... ... билік органдарына жататын кәсіпорындар, корпорациялар шотын біріктіретін ... ... ... ... ... жылы 1 сәуірден 31 наурызға дейін жалғасады. Бюджет кірістері мен шығыстары белгілі бір бөлімдерге, тарауларға, ... ... ... 7 тарауға, 11 бапқа, 43 параграфқа, ал шығыстар 13 тарауға, 41 бапқа, 242 ... ... ... жобасын дайындауды қаржы министрлігі мен оның департаменті жүзеге асырады. Өзге министрліктер мен ведомостволар өздерінің бюджет ... мен ... ... ... ... ... өзге де қаржыға қатысты сұрақтары болса, дайындап, сәйкес құжаттарды 31 тамыздан кешіктірмей қаржы министрлігінің бюджет департаментіне жібереді. Қыркүйек және желтоқсан ... ... ... ... ... ... ... қарастырып, бюджет жобасы негізінде құрастырады. Жоба экономикалық жоспар басқармасына жіберіледі, содан соң министрлер кабинетінің қарауына жіберіледі. ... ... соң, ... қаңтар айында бюджет жобасын парламент қарауына жібереді. Бюджеттік комиссияның ... ... ... ... заң ... бекітеді. Жапонияның Конституциясына сәйкес парламентке мемлекеттік қаржыны пайдалануға ерекше құқық беріледі. Бюджетті атқаратын қаржы ... және өзге де ... мен ... ... ... ... көрсетуін Жапония банкі мен оның бөлімшелері жүзеге асырады. Министрліктер мен ведомостволар өздеріне белгіленген шығын шегінде Қаржы министрлігіне ... ... ... ... ... министрлігі қарастырып, бекітеді. Сметалар көшірмесі ары қарай Жапония банкіне жіберіліп, банк соңғы операцияны орындайды. Бекітілген бюджет қаржысын ... ... ... ... ... мен ведомостволардың есеп беруі нысанында жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... ... мен шығыстар бойынша орындалуының жалпы есебін шығарады. Жалпы есеп үкіметке жіберіледі, ал олар есепті ревизиялық бюро қарауына жібереді. ... бюро өз ... ... соң, ... ... бекітіп, парламенттің қарауы мен бекітуіне жібереді.
Жапония бюджетінің кіріс бөлігі салықтық және салықтық емес түсімдерден ... Өзге ... ... ... ... емес ... үлесі жоғары. Мұнда жалға алу төлемі, жер учаскелері мен өзге де жылжымайтын мүлікті сатудан, өзге де айыппұлдар, лотореядан ... ... ... және т.б. ... ... жүйесі көптеген салық түрлерімен сипатталады. Салық салуға территориялық басқарудың кез келген органның құқығы бар. ... ... ... ... ... актілерде тіркелген. Жапонияда барлығы 25 түрі бар. Олар тікелей және жанама ... ... ... ... ... ... салықтар құраған. Бірақ жанама салықтардың үлесінің артуынан тікелей салық үлесі азайды. Тікелей салықтарға жеке және ... ... ... ... ... ... салынатын салық, мұраға салынатын салық, бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға салынатын ... және т.б. ... ... ... темекі өнімдеріне, мұнай, газ, бензинге салынатын акциздер, көрсетілетін қызметтерге: қонақ үйде ... ... ... ... ... Бұл ... кедендік баждар жатады.
Өзге министрліктер өздерінің бюджеттерінің көлемі мен құрылымына ... ... мен ... да ... ... ... ұсыныстар әзірлейді, 31 тамыздан кешіктірмей сәйкес құжаттарды қаржы министрлігінің департаментіне жібереді. Қыркүйектен бастап желтоқсанға шейін қаржы министрлігі түскен материалдарды ... ... ... ... ... жобасын дайындай бастайды. Бұл жоба экономикалық жоспарлау басқармасына таныстыруға жібереді, кейін министрлер кабинетіне қайта қарастыруға жібереді. Өзгерістер енгізген соң ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік комиссия қарастырып болған соң парламент ... Заң ... ... ... сәйкес парламенттің мемлекеттік қаржыларын иелік етуге ерекше құқығы бар. Бюджеттің орындалуы Қаржы министрлігімен жүзеге асырады.
Бюджетке кассалық қызмет ... ... Банк ... ... Министрліктің бекітілген шығындарына сәйкес банктің төлемдік сметалары Қаржы министрлігіне ... ... бұл ... копиялары Жапон банкіне кері жіберіліп, соңғысы сәйкес операцияларды жүзеге асырады. Министрліктің Контролерлері алынған есептемені қарастырады, тексереді бюджеттің орындалуы мен ... мен ... ... жалпы есеп жасайды. Жалпы есеп Үкіметке ұсынылады,кейін ревизиялық бюроға жіберіледі. Ревизиялық бюро қорытынды жасаған соң ... ... және ... ... ... өз ... ... бюджеттері бар 3045 қала, ауыл, аудандарын біріктіретін 47 префектура бар. Жапонияда жергілікті бюджеттің көзі салықтық және салықтық емес ... ... ... ... салықтардың рөлі жоғары Жергілікті салықтар туралы заңдар салықтардың ... мен ... ... анықтайды. Ел ішінде жалпы жергілікті салық саны 30. Жапонияның ... ... ... есебінен өндірістік инфрақұрылым, апаттардан пайда болуы мүмкін әрекеттер қаржыландырылады.
Сонымен қатар, жергілікті бюджет арқылы зейнетақылар мен ... ... ... ... ... ... ... шығарылады. Бюджеттің көп бөлігі жергілікті басқару органдарын, соның ішінде полиция, сот және ... ... ... ... ... ... өзге ... ерекшелейтін тек Жапонияға тән ерекше белгі. Оларға ... ... ... және өзге де ... ... ... ... бастап зейнетақылық жүйені реформалау басталды, зейнетақылық қорды ... ... ... жұмысшылар, мемлекет, 20-60 жас әрбір азамат қатысады, жылда жұмыс істейтін әрібір жапондық 100$ салып отырады. Зейнеткерлікке шығу үшін 25 жыл стаж және 65 ... болу ... егер 60 ... ... 58% ... 70 ... ... сәйкесінше көбейеді.
Салықтық түсім бюджеттің 84%-ын, салықтық емес 16%-ды құрайды. Жапонияда мемлекеттік салықтар саны жиырма бес, ... ... ... ... ... салыстарғанда Жапонияда салықтық емес түсімдер басым. Мұнда:
* Арендалық төлемнен;
* Жер учаскілерін өзгеде жылжымайтын ... ... ... лотереялық табыстар, займдардан
* мемлекеттік кәсіпорын қызметінен;
* Мемлекеттік меншікті сату, жалға беруден түскен табыстар кіреді.
Тікелей салықтар жеке тұлғалар алатын табыстарына ... ... 5, 10, 15% ... ... ... ... ... салықтар бар. Осының үстіне әрібір азамат табысқа тәуелсіз жылына 3200 иен төлейді;
* көп ... ... үшін ... минималды денгей, жолдасы жұмыс жасамаса 16 -- 22 жастағы оқып жатырған баласы бар үйге ... ... ... ... салыктан алынып тасталады;
* Мүліктік салық 1,4%. Мүлікті бағалау үш жылда бір рет(жылжымайтын мүлік,жер,бағалы қағаз,) жүргізеді,мұрагерлік ...
* Ірі ... ... ... ... байланысты 40% шамасынан бастап салықты төлейді;
* Бағалы қағаздармен операциялар салығы
* Жанама салықтардың негізін тұтыну салығы ... ... ... табактік өнімдерге, мұнай, газ, бензиндерге акциздер
* қызмет көрсету үшін акциздер: қонақ үйде ... ... ... ... ... ... да бар. Мемлекеттік шығындардың едәуір бөлігі әлеуметтік салаға жұмсалады. Солардың арасында қарттық пен мүгедектікке ... ... ... ... есебінен қоғамдық жәрдем қаржыландырады,бұл өз өздерін минималды өмір сүру деңгейін қамтамасыз ете ... ... ... ... ... негізделіп жеті критерий бойынша төленеді: күнделікті мұқтаждық, білім алу, ... үй, ... ... ана ... ... ... ... прогрестті көтермелей отырып Жапония мемлекеті НИОКР-ді қаржыландыруға көп шығындар жұмсайды. Білім мен ғылымға үлкен көңіл жұмсау себебі бұл факторлар экономикалық ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік қаржы есебінен жол құрылысы, авиациялық және теміржолдық транспортты дамыту, байланыстар жүйесін дамыту, төтенше жағдайларды жойдыру жұмыстары қаржыландырады.
Әскери ... ... ... ... ... ... ... капиталисттік мемлекеттермен салыстырғанда едәуір төмен. Әскери шығындар 1% шегінен аспайды.
Жапонияның мемлекеттік секторы үлкен емес. Американдық ... ... ... ... ... жоқ мемлекет" деп айтып кетті. Жапонияның экономикалық мемлекеттік секторында пайлық серіктестіктер ... ... ... ... 13 банк пен ... да ... мекемелер және 68 мемлекеттік капитал салынған коммерциялық емес ұйымдар: іргелі зерттеулер мен гуманитарлық ғылыммен айналысатын институттар мен зертханалар; экономикалық бірлестік ... ... ... ... ... ғылыми техникалық ақпарат орталығы жатады. Жергілікті деңгейдегі Жапон экономикасының мемлекеттік секторында шамамен 8300 кәсіпорындар, соның ішінде 3650 - қазыналық: су ... ... ... ... ... транспорт кіреді. 2009 жылдың деректері бойынша барлық мемлекеттік мүлік Жапонияның Ұлттық байлығының 15,8% құраған. Батыс ... ... ... ... ... бірі ... табылатын материялдық өндіріс саласы жапондық мемлекеттік кәсіпорындарының басты қызметіне жатпайды. Бұл бөлімді тұжырымдай келе, ... ... ... әлемдік қаржы жүйесімен біріге отырып, өзіндік ерекшеліктерге де ие ... ... ... бұл жүйе ... ... жағдайын тұрақтандырып, одан ары жалғасуына өз ықпалын ...
3. ... ... ... ... Жапония тәжірибесі негізінде жетілдіру
Көптеген зерттеушілердің пікірінше, Қазақстан ... ... ... болған құрылымды экономикалық қайта құрулардан аман өтіп, ... жеке ... ... ... ... ... жетті.
Соңғы жылдары үкіметтің бар күші бюджет шығыстарын рационалдауға, қаржылық тәртіпті нығайтуға, инвестиция тартуды қолдауға, республика экономикасын дамытуға ... ... ... ... және ... ішкі қарыздарды басқарудың тиімді механизмін қалыптастыруға, мемлекеттік бағалы қағаздар нарығын және нарықтық инфрақұрылымның құралдарын дамытуға жұмсалды.
Экономикалық жағдайдың ... ... ... ... ... тауар өндірушілерді қолдау, мемлекеттік кәсіпорындарды қайта құру, ... және ... ... ... ... республикалық бюджеттен елеулі қаражат бөлінді.
Мемлекет қаражаттарын жұмсаудың негізгі бағыттары ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру және қамсыздандыру.
Мемлекеттік инвестициялық бағдарламаның негізгі артықшылықтары әлеуметтік және өндірістік инфрақұрылымды ... ... үй ... ... ... ... ... бюджет қаражаты және шетел донорлары қаражаты есебінен қарастырылады.
Тікелей шетел инвестициясын тартуды жан басына шаққандағы деңгейі ... ... және ... Еуропа елдерінің, ТМД елдерінің ішінде алғашқы бестікке кіреді.
Қазіргі таңда Қазақстанда шетел ... ... мен ... ... үшін ... институтционалды және заңдық база бар. Қазақсанда өзге ТМД ... ... ... ... режимі бар. Оның саны соңғы Салық кодексіне енгізген өзгертулерге сәйкес 13. Республикадағы реформалар алға ... ... ... Банктің бағалауы бойынша Қазақстан ТМД елдерінің ішінде реформа жүргізуден көшбасшы ел ретінде танылды.
Осы Тұжырымдаманың негізгі мақсаты ... мен ... ... жаңа ... көшу бөлігінде қаржы секторын дағдарыстан кейінгі кезеңде төмендегілер арқылы дамыту болып табылады:
1) қаржы секторының тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... кемшіліктерге, тұрақсыздық факторларына және құбылыстарына жол бермеу бойынша жағдайлар жасау;
3) дағдарыстан ... ... ... ... іске асыру құралы ретінде инвестициялық белсенділікті ынталандыру;
4) инвесторлар тарапынан, сол сияқты қаржылық қызмет көрсетуді ... ... ... ... секторына сенiмдi нығайту.
Мемлекеттің қаржы ресурстарын жұмылдырудағы күш-жігері бірінші кезекте ішкі инвесторларға ... ... ішкі ... ... ... сақтайды және ішкі, оның ішінде көлеңкелі секторда айналыстағы жинақ ... тез және ... ... ... құралдарды жедел енгізу қажет. Сонымен қатар Қазақстанның шағын экономикасына қатысты жағдайларда ресурстардың шектелуі шетелдік инвесторлардың қаражаттары мен ресурстарын индустриализациялау ... ... ... ... маңыздылығын айқындайды.
Бұл үшін мемлекеттің ерте кезеңде жүйелік тәуекелдерді және олардың көріністерін анықтау, ... алу және жою ... ... үшін ... және ... ... нығайту жөніндегі, қаржы ресурстарын жұмылдыру мәселелеріндегі мемлекеттің рөлін айқындау жөніндегі, қаржы ... ... ... ... ... ... ету ... міндеттер іске асырылады. Сондай-ақ инвесторларды және қаржылық қызмет көрсетудi тұтынушыларды қорғауды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... және ... ұйымдарының тәуекел- менеджменті одан әрі дамиды.
Қазақстанның қаржы секторын дағдарыстан кейін дамытудың бірінші кезектегі міндеттері ел экономикасын ... ... ... ... ... ... ... институтын пайдалану, сондай-ақ қаржы секторын реттеу мен қадағалаудың негізгі қағидаты ретінде контрциклдық қағидатты пайдалану болады.
Осы Тұжырымдамада салық және ... ... қоса ... ... ... қаржы жүйесін дамыту мәселелері қаржы секторын дамытуға қатысты ғана қарастырылады. Назарды қаржы секторына және ... ... ... ... ... ... құжаттары (Салық және Бюджет кодекстері) жақында ғана қолданысқа енгізілген және олардың экономикалық әсерін бағалау қиын болған жағдайда ... ... ... ... қаржы жүйесін тұрақтандыру мен оның қызметін тиімді етуге ... ... ... ... ... ... ... дағдарысқа қарсы бағдарлама аясында экономиканың басым секторларын қолдауға арналып Ұлттық қордан бөлінген ақшаның дені игерілді. Қаржы жүйесі тұрақтандырылды. Инфляцияның және ... ... ... қамтамасыз етілді. Ең бастысы, экономиканың нақты өсімі сақталынды.
Есептердің қорытындысына қарай, Мемлекет басшысы ... және ... ... ... ... ... оң ... және еліміздің қаржы секторын одан әрі дамыту және ақша-несие саясатын іске асыру жөнінде бірқатар тапсырмалар берді.
Банк секторында оң ... ... ... базасының артуы, соның ішінде халыққа тиесілі депозиттердің 10 трлн. теңгені құрады. Банк секторының сыртқы қарызын азайтуда ұлттық әл-ауқат қорының ... банк ... ... ... оң ... ... ... басшысы Қаржы секторын 2030 жылға дейінгі концепциясын 2014 жылдың 1 ... ... ... ... тапсырды. Болашақ қаржы сілкіністеріне және ерте бастан әрекет етудің озық та жетілген жүйесін орнықтыруға, сондай-ақ макро- және микропруденциалдық реттеуді, соның ... ... ... ... ... ... атап ... Сондай-ақ, Қазақстан экономикасының дағдарыстан кейінгі табысты дамуы және индустриаландырудың бесжылдық жоспарын ойдағыдай іске асыру елдің қажетті қаржы ресурстарын жұмылдыру қабілеттілігіне және ... ... ... пайдалануға байланысты болатыны атап көрсетілді және 2 жоспары әзірленуде.
Қаржы жүйесі мен реттеу органдары өз тараптарынан экономиканың ... ... ... ... ... ... өзі алдағы кезеңде қаржы органдары мен үкімет үшін шешуші міндет болып табылады.
Экономиканың қаржы секторын тұрақтандыруды мақсат еткен құқықтық шаралардың ... ... асып ... атап өте ... осы ... ... ... негізді қалыптастыруға, несиеге тәуелді салаларды қаржыландыру жөніндегі банк ... ... ... және орта ... ... ... мәселелерін қозғады.
Жалпы алғанда, елдің қаржы секторын дамыту Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың дағдарыстан кейінгі кезеңге арналған тұжырымдамасына ... ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесін жетілдіру барысында алдағы жылдарға мынадай мақсаттар қойылып отыр. Оны 1-кестеден анық ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық мақсаттар
2020 жылға қарай
* қаржы ұйымдарының институционалдық базасы кеңейтілді және ... ... ... ... банк ... ... міндеттемелерінің үлесі оның міндеттемелерінің жиынтық көлемінде 30%-дан аспайды;
* қаржы нарығы ... кең ... ... және ... мен қаржы қызметтерін тұтынушылардың арасында сенімге ие болады;
* отандық қор нарығы Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы мен Орталық Азия елдерінің ішінде ... ... ... ... ... ... қарай
* халықтың жинақтарын тартудың баламалы көздерін дамыту үшін жағдайлар жасалады;
* қарай халықтың ... ... және ... ... көтеру жөніндегі іс-шаралар сәтті іске асырылады;
* мемлекеттік-жеке ... ... ... рөлі мен ... ... ... шаралар кешенінің іске асырылуы қамтамасыз етіледі.
Қазақстанның қаржы жүйесін жетілдірудің бір ... - ... одан әрі ... ... ... ... ... қорытындыларын ескеретін болды:
қандай да болмасын қарыз алу коммерциялық, қаржылық және валюталық тәуекелдерді бақылауға мүмкіндік беретін қатаң пруденциалды стандарттарға және ашықтық ... ... ... капитал нарықтарына қолжетімділік банк секторының және мемлекеттің қатысуымен заңды ... ... ... деңгейін жауапты басқаруды талап етеді;
ел ішіндегі жинақтар деңгейінің өсуі орнықты, ашық және тиімді реттелетін болуы тиіс қаржы жүйесіне сенімнің нығаюына ... ... ... ... ... жүйесін мемлекеттік қолдау сақталады, алайда, бірте-бірте жеке бастамаға орын бере отырып, тікелей мемлекеттің қатысуы азаятын болады.
Отандық ... ... одан әрі ... ... толық және қаржы секторының макроэкономикалық байланыстарын жан-жақты ескеретін болады. Белсенді экономикалық өсу кезеңінде пруденциалдық нормативтер ... ... ... ... ... үшін ... ... алғанда, қаржы секторының дамуы елдің үдемелі индустриялық-инновациялық дамуы үшін қаржы ресурстарын тартуға бағдарланады.
Қор жасаудың ішкі көздері ... және ... ... бос ... ... көбейеді. Инвестициялық жобаларды қаржыландыру көздері ретінде ресурстарды тарту үшін ... ... ... ... ... мемлекеттік-жеке меншік әріптестік тетіктерінің рөлі мен маңыздылығы артады.
Елдің қаржы секторына деген сенімділікті қалпына келтіру жене ол көрсететін қызметтер ... ... ... ... ... ... болады. Қаржы қызметтерін тұтынушылар мен инвесторлардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау тетіктерін кеңейтуге, қаржы ұйымдарында ішкі бақылаудың тиімді ... мен ... ... ... олардың қызметінің ашықтығын арттыруға айрықша көңіл бөлінеді.
Ішкі ресурстардың өсу шамасына қарай жобалық инвестициялау құралдарын қоса алғанда қаржы құралдарының кең ... бар қор ... одан әрі ... ... ... ... және ... қаржыландыру қор нарығын дамытуда маңызды рөл атқаратын ... ... ... ... ... ... көлемін қамтамасыз ететін мемлекеттік құнды қағаздар нарығының одан әрі дамуы да септігін тигізеді.
Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі ... ... ... ... ... Тұрақтылық қалпын сақтай отырып, одан ары даму сатысына өтті. Осыдан төрт-бес жыл бұрын болған ... ... ... ... ... ... Алайда, үкімет тарапынан қабылданған дұрыс шешімдердің арқасында, қаржы жүйесінің тұрақтылығын сақтап қалуға мүмкіндік туды. ... ... ... тұрақтандыру барысында Қазақстанның Ұлттық Қоры үлкен рөлді ... ... ... ... көмегімен қаржы тапшылығына ұшыраған салалар қаржыландырылды, тұрақтылық қамтамасыз етілді. Осы ... ... ... ... жүзеге асты. Бағдарламада бойынша көптеген шаралар жасалды. ... ... ... ... ... қаржы тапшылығына байланысты, сырттан қаражат тарту шаралары жүргізілді. Ең бірінші нституционалдық инвесторлардың қаражаты тартылды. Содан кейін инвестициялық жобаларды қаржыландыру көздері ... ішкі және ... ... ... ... үшін ... жасалды. Сонымен қатар, халықтың және кәсіпорындардың жинақ ақшасын тарту ... ... ... тапшылығын жойып, қаржы жүйесін тұрақтандыру үшін, бұлардан басқа мемлекеттік қарыз алу құралдарын дамыту шаралары ... ... ... ... ... шоғырландырудың барынша жоғары деңгейімен сипатталады. Әсіресе, бұл елдің банктік және зейнетақы секторларына қатысты. Осындай үрдістердің болуы және ... ... ... үшін ... ... ... аса ірі ... институттарының тәуекелдері бүкіл қаржы жүйесінің жай-күйіне жүйелік қысым ... ... ... тағы да ...
Мұндай жағдайларда дағдарыстан кейінгі дамудың негізгі басымдықтарының бірі қаржы секторындағы бәсекелестікті ынталандыру болып табылады. Мұның өзі тікелей шара ... ... ... ... ... ең ... мөлшерін біртіндеп ұлғайту қажеттілігін көздейді. Оларды ірілендіру және топтастыру не қаржы институттарының басқа түрлеріне қайта құру ... ... ... ірі ... ... ... көрсетуге қабілетті орташа банктердің нарықтық үлесінің өсуіне себепші болады. Сонымен қатар банктерді және банк өнімдерін дамытудың неғұрлым табысты шарты олардың ... ... ... ... Бұл ... ... аймақтарда банктік қызмет көрсетудің барынша ауқымды тізбесін қамтуды кеңейту және халықтың қол жетімділігі тұрғысынан алғанда маңызды. ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесі тұрақтанып, даму сатысына көшті. Дегенмен, кез келген істе шетел тәжірибесін тиімді қолдану жүргізілетін ... ... ... кепіл бола алады. Осы тұрғыда жапондық тәжірибеге көз салсақ. ... жыл ... ... ... ... апат ел экономикасын айтарлықтай шығынға ұшыратып, күйзеліске ұшыратқаны барлығымызға белгілі. Ең алдымен елде энергия тапшылығы ... ... ... ... ... күрт ... кетті. Дегенмен, осындай ауыр жағдайдан Жапония сәтті ... ... апат елге ... 300 ... ... шығын әкелген. Алайда, бұл Жапония үшін өте ауыр сома емес. 2013 жылдың 4 ... ... ... ЖІӨ 528044.1 млрд йенді құрап отыр.
Жапонияның дағдарыстан кейінгі қаржы жүйесін тұрақтандыру шаралары әлемдік тәжірибедегі ең ... бірі ... ... Атап ... болсақ, қаржы жүйесін басқару, қадағалау және ынталандыру қызметтері жақсы ... ... ... ... саласындағы қызметкерлердің біліктілігі өте жоғары. Бұл фактор елдің қаржы жүйесінің дұрыс қызмет ... ... ... негізгі факторлардың негізгілерінің бірі болып табылады.
Алдымызда күтіліп отырған қаржы дағдарысы кезінде ... ... ... ... ... ... ынталандыру, әділ бәсеке сынды ұтымды факторларды қолдану, біздің ойымызша ұтымды ... ... ... қатар, қаржылық қызмет көрсетуді тұтынушылар мен қаржы ұйымдары арасында туындайтын қатынастарды ... және ... ... ... тұтынушылардың тиісті сападағы қызметті сатып алуға, қызмет көрсету туралы шынайы және айқын ақпаратты алуға, ағартуға, олардың мүдделерін мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... ... ... ... құқықтарды іске асырудың тетігін айқындауға және қаржы ... ... ... ... белгілеуге мүмкіндік беретін заңнамалық база жетілдірілуі қажет. Ал негізгі құрал ретінде жапондық үлгіні, жапондық басқаруды қолдану барынша ... жол ... еді. ... ... ... ... ... негізінде төмендегідей тұжырымдар жасалды:
1. Қаржы жүйесі өзінің құрамына кіретін элементтердің тығыз байланысын көрсетеді, бірде - бір ... ... ... ... ... Бір жағынан, қаржы өндірістік қатынастардың бір бөлігі саналса, екіншіден, ол өзінің белгілі бір атқаратын қызметтері бар ... ... ... ... ... ... жүйесінің бөліктері ретінде салық, бюджет, қаржылық жоспарлар, сметалық қаржыландыру, қаржылық көрсеткіштер жүйесін атауға ... ... ... басқа қаржы жүйесін жіктеу қаржы субъектілері бойынша да жүзеге асырылады. Мұндай жіктеу қаржы жүйесін буындарға бөлуге мүмкіндік береді.
Буындар ... ... ... тұрады: қаржы қатынастары, қаржы қорлары, басқарушы аппарат. Жүйелеудің ... түрі ... ... ... тұрғыдан сипаттайды.
2. Мемлекеттік бюджет қаржы жүйесінің орталық буыны саналады. Мемлекеттік бюджет экономиканы басқару ... ... ... өндіріске қаржылық құжат ретінде, экономикалық тетік ретінде, ... ... әсер ... Онда кірістер мен шығыстар, түрлі мемлекеттік займдар өзара байланыс табады. Кіріс ... ... ... қаражаттардан, ал шығыс бөлігі барлық өндірілетін займдардан тұрады. Сонымен, мемлекеттік бюджет - бұл қоғамдық өндіріс құнын бөлу және ... бөлу ... ... ... пен ... ... өзге де ... арасында пайда болатын ақша нысанындағы қатынастарды білдіретін экономикалық категория. ... ... ... ... жүзеге асыру құралы және жоспарланған бағдарламаларды орындау үшін қажетті ақша құралдарының ... көзі ... ... кіріс бөлігінде бүгінгі таңда көптеген мәселелер бар. Мәселелерді шешу ... ... ... жиі ... ... ... жағдайын төмендетіп, өндірісті тежеуде, бұл өз кезегінде мемлекеттік бюджетке де өз әсерін тигізеді. Мемлекеттік бюджетті құру кезінде ... ... ... байланысты сұрақтар маңызды болып табылады. Микроэкономикалық деңгейде қаржы ... ... ... мен үй ... қаржысы құрайды. Олардың қаржылық қызметі екі кезеңнен тұрады: ақша қаражаттарының құрылуы және оның жұмсалуы. Кірістер мен шығыстар былайша теңестіріледі. ... ... ... ... мен ... ... Ал үй шаруашылығында алынған кірістер шығыстармен сәйкестендіріледі.
3. Қаржы жүйесін тұрақтандыру әдістерінің ішінен ең тиімдісін таңдап алып, оны орынды ... кез ... ... ... ... жақсартып, қаржы жүйесін тұрақтандыруға ықпал етеді. Алайда, бұл әдістердің тиімдісін таңдау сол саладағы қызметкерлердің біліктілігіне және нақты жағдайдың барысына байланысты ...
4. ... ... ... ... әлі ... ... Өзге елдермен салыстырғанда біраз кемшіліктер бар. Оның көбі қаржы жүйесінің тұрақсыздығымен, мемлекеттік бюджетке қатысты мәселелермен ... Атап ...
* ... ... ... ... ... орын алып отыр. Бұл қаржыны жұмсау стратегиясының әлсіздігін көрсетеді;
* тұрғындардың табыстарының арасындағы айырмашылық сақталып отыр;
* ... ... ... ... ... ала анықтау тетіктерін жетілдірудің әлсіздігі;
* бюджетті жоспарлау ... ... ... ... ...
5. ... қаржы жүйесі әлемдік қаржы жүйесімен біріге отырып, өзіндік ерекшеліктерге де ие болып табылады. ... бұл жүйе ... ... ... ... одан ары ... өз ... тигізеді.
6. Қаржылық бақылау әдістерінің ең негізгі мақсаты - ... ... ... ... ету, эконмоиканы тұрақтандыру негізінде ұлттық шаруашылықты қаржы көмегімен сауықтыру мәселесін шешу болып ...
7. ... ... ... ... ... ... Қазақстанның қаржы жүйесін тұрақтандыру, жетілдіру шараларында ынталандыру, әділ бәсеке ... ... ... ... біздің ойымызша ұтымды әрекет болады. Сонымен қатар, қаржылық қызмет ... ... мен ... ұйымдары арасында туындайтын қатынастарды реттейтін және қаржылық қызмет көрсетуді тұтынушылардың тиісті сападағы қызметті сатып алуға ... ... ... база ... ... Ал негізгі құрал ретінде жапондық үлгіні, жапондық ... ... ... ... жол болар еді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
* Құлпыбаев С., ... С.Ж., ... В.Д. ... Оқулық/- Алматы. Экономика, 2010 - 522 бет.
* ҚР-ның Президенті Н.Ә. Назарбаевтың халыққа Жолдауы . - ... 2011 ж., ... ... ... теория денег и кредита. Учебник /Под ред. Е. Ф. Жукова. М., 1995
* Финансы /Под ред. В. М. ... М., ... ... Қ.Қ, ... С, ... Оқу құралы - Алматы, 2005.
* Литовских А.М., Шевченко И.К. Финансы, денежное обращение и кредит Таганрог: Изд-во ТРТУ, 2006.
* ... ... ... , 2007, №6, ... http://www.globfin.ru.
* Мұхамбетова З. С. Аймақтың ... ... // ... - 2008, ... Шайынғазы С. Жаңа Үкімет алдында қандай міндеттер тұр? //Егемен Қазақстан. - 2009, ... ... А. В. ... ... экономическое содержание имеханизм использования // Қаржы-Қаражат. Алматы. 2001.
* http://www.kazakparat.kz
* Қазақстан Республикасының 2020 жылға ... ... даму ... ... ... ... Республикасының қаржы секторын дағдарыстан кейінгі кезеңде дамыту тұжырымдамасы, Астана, Ақорда, 2010 жылғы 1 ақпан, http://www.president.kz
* http://www.nationalbank.kz/
* http://forbes.kz/
* http://quote.rbc.ru/
* http://stud24.ru/
* ... Т. Д. О ... ... в ... экономической системе // Известия Восточного института ДВГУ. 1997. №S. С.116-123. http://ru.wikipedia.org

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білім беру модернизациясының әлемдік тәжірибесі және оқытудың интерактивті әдістері57 бет
Әлемдік саудадағы тендердің рөлі және оның Қазақстандағы тәжірибесі44 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет
Бүгінгі Қазақстандағы мемлекеттік басқарудың күйіне кешенді талдау жасап, орталықтандыру мен орталықсыздандыру балансына қол жеткізу қажеттігін елдегі әкімшілік реформасы тұрғысында негіздеу123 бет
Бәсекелік артықшылық15 бет
Заманауи оқу үдерісіндегі педагогикалық бақылау63 бет
Кеден органдарындағы кедендік рәсімдеу мен бақылау жүргізу тетіктерінің теориялық аспектілері53 бет
Кәсіпкерлік теориясы: мазмұны, қағидалары және даму шарттары69 бет
Мемлекеттік инновациялық саясат аймақтың инновациялық даму деңгейін арттыру механизмі ретінде81 бет
Постдағдарыстан кейінгі Қазақстан Республикасында франчайзингті жетілдіру жолдары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь