Қаржылық есеп беру жайлы

§1. Қаржылық есеп берудің сипаттамасы мен маңызы

Есеп беру деп кәсіпорынның өткен кезеңдегі қаржылық-шаруашылық қызметін кешенді түрде сипаттайтын барлық көрсеткіштер жүйесін айтамыз. Есеп беру процесін жасау есеп жұмысының соңғы сатысы болып табылады.
Қаржылық есеп берудің мақсаты өз пайдаланушыларына заңды тұлғаның қаржылық жағдайы туралы сенімді, мәнді және пайдалы ақпараттарды беру болып табылады. Қаржылық есеп берудің пайдаланушыларының қатарына потенциалды инвесторлар, кредиторлар, жабдықтаушылар, сатып алушылар, еңбеккерлер, сондай-ақ мемлекеттік органдар т.б. кіреді.
Қаржылық есеп беру басқарушы органдардың жұмысын және субъектін ресурстарын, міндеттемелерін және ақша қаражаттарының болашақтағы ағындарын бағалауға, несие беру бойынша шешімдерге және инвестициялық шешімдерді қабылдауға пайдалы ақпараттарды береді.
Есеп беру мәліметтерін кәсіпорынның тиімділігін бағалау үшін, сондай-ақ шаруашылық қызметін талдау үшін сыртқы пайдаланушылар пайдаланады.
Осымен қоса, есеп беру кәсіпорынның шаруашылық кызметін жедел басқару үшін қажет және ол болашақ кезеңдерді жоспарлау мен болжау үшін басты (бастапқы) база болып табылады.
Есеп беруге қойылатын негізгі талаптар: кәсіпорын қызметінің нәтижесін анық және объективті көрсету, барлық көрсеткіштерді бір-бірімен қатаң түрде үйлестіру, бухгалтерлік пен жедел-статистикалық есеп берудің сабақтастығын (үйлесімділігін) сақтау, әдістемелік және басқа да ережелерді сақтау болып табылады.
Бұрмаланған есеп бергені үшін кәсіпорынның басшысы мен бас бухгалтері Қазақстан Республикасының әрекет етіп тұрған заңдарына сәйкес жауап береді.
Қаржылық есеп берудің негізгі қағидалары болып:
Есептеу. Қаржылық есеп беру есептеу қағидасының негізінде жасалады, соған сәйкес өнім жөнелтілген, жұмыс атқарылған кезінен бастап, олардың төлену нәтижесіне қарамастан табыс болып танылады (көрініс табады), ал шығысы мен зияны орын алынған кезден бастап танылады.
Талассыздык,. Субъект өз қызметін жақын арада тоқтатпауды
        
        ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП БЕРУ
§1. Қаржылық есеп берудің сипаттамасы мен маңызы
Есеп беру деп ... ... ... ... ... түрде сипаттайтын барлық көрсеткіштер жүйесін айтамыз.
Есеп беру процесін жасау есеп жұмысының соңғы ... ... ... есеп ... ... өз ... заңды тұлғаның
қаржылық жағдайы туралы сенімді, мәнді және пайдалы ақпараттарды беру болып
табылады. Қаржылық есеп берудің ... ... ... ... жабдықтаушылар, сатып алушылар, еңбеккерлер,
сондай-ақ мемлекеттік органдар т.б. ... есеп беру ... ... ... және ... ... және ақша ... болашақтағы ағындарын
бағалауға, несие беру бойынша шешімдерге және инвестициялық шешімдерді
қабылдауға ... ... ... беру ... ... ... ... үшін, сондай-
ақ шаруашылық қызметін талдау үшін сыртқы пайдаланушылар пайдаланады.
Осымен қоса, есеп беру ... ... ... жедел басқару
үшін қажет және ол болашақ кезеңдерді жоспарлау мен болжау үшін ... база ... ... ... қойылатын негізгі талаптар: кәсіпорын қызметінің нәтижесін
анық және объективті көрсету, барлық көрсеткіштерді бір-бірімен қатаң түрде
үйлестіру, бухгалтерлік пен ... есеп ... ... ... ... және ... да ... сақтау болып
табылады.
Бұрмаланған есеп бергені үшін кәсіпорынның басшысы мен бас ... ... ... етіп ... ... сәйкес жауап береді.
Қаржылық есеп берудің негізгі қағидалары ... ... есеп беру ... ... негізінде жасалады,
соған сәйкес өнім жөнелтілген, жұмыс атқарылған кезінен бастап, ... ... ... ... ... танылады (көрініс табады), ал
шығысы мен ... орын ... ... ... ... ... өз қызметін жақын арада тоқтатпауды топшылайды
және ондай ниеттің кез жетерлік болашақта пайда болуын да мақсат тұтпайды.
Түсініктілік. Қаржылық есеп ... ... ... ... ... тиіс.
Маңыздылық. Қаржылық есеп беруді пайдаланушылар ондағы мәліметтерге
қанағаттануы тиіс; қаржылық, ... ... ... (оқиғаларын
бағалаған кезде олардың қабылданған шешіміне алынған (немесе ... өз ... ... керек.
Мәнділік. Каржылық есеп беру негізінде қабылданған ... ... ... ... ... дұрыс еместігіне әсер
етуі мумкін.
Дұрыстық. Есеп беру негізінен анық мәліметтердің ... егер де онда ... ... ... күні ... ... ... және алалықсыз ұсыну. Қаржылық есеп беру субъекттің ақша
қаражатының қозғалысы, операцияның ... ... ... ... ... және ... ... ұсынуы тиіс.
Бейтараптылық. Қаржылық есеп беруде берілген ақпараттар күні ... ... ... ... ... яғни ... болжамы болғаны
абзал.
Сақтық. Кез келген шешімді ... ... ... деңгейін сақтаған
жөн, белгісіз жағдайда активтер мен табыстың, ... ... ... ... бағалануына барынша жол бермеу керек.
Аяқтау және салыстыру. Қаржылық есеп берудегі ... ... ету ... ... ... толық болуы тиіс. Ақпараттың
пайдалылығы мен мазмұндылығын артгыру үшін бір ... ... ... ... ... ... тиіс.
Жүйелілік. Пайдаланушы субъекттің қаржылық есеп беруін, оның ... ... ... ... қалыптастыру керек, өйткені оның
көмегімен қаржылық жағдайдың тенденциялық өзгерістерін анықтай ... ... ... жүйелілігін сақтау мүмкіндігі артады.
Есеп беруге қойылатын ен басты талап оның тазалығы (ашықтығы) болып
табылады, яғни ... мен ... есеп ... ... ... тиіс. Есеп беру белгіленген мәліметтердің мерзімінде
жасалғаны жөн. Кәсіпорынның есеп ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Жедел-статистикалық есеп беру
кәсіпорынның өндірістік және ... ... ... ... және ... есепке алудың деректері бойынша
жасалады. Бухгалтерлік есеп беру кәсіпорындардың өңдірістік және ... ... ... және есепке алу жазбаларымен ... ... ... ... ... үшін берілгендігіне қарай
есеп шұғыл және почта арқылы берілетін есептер болып бөлінеді.
Балансты және басқа да берілетін есептерді ... әрі ... ... ... ... ... ... мәліметтердің
(деректердің) құжатталуын, белгіленген ... және ... ... көлемде берілуін қамтамасыз ету керек.
Бухгалтерлік есептің ақпараттары балансқа дейін қажет өңдеулерден
өтеді. Бұл өңдеу ... төрт ... ... ... Әр ... ... ... құжатталады (іскерлік
мәміле салады).
Екінші кезең. Есеп мәліметгері есеп ... ... ... соң бухгалтерлік есеп шоттарында көрсетіледі (есеп регистрлеріде ЖО,
ведомость, Бас кітап).
Үшінші кезец. Есеп жиынтығы есеп беру нысандарына көшіріледі ... ... ... есеп ... ақша-қаражаттарының қозғалысы
туралы есеп беру т.б.).
Төртінші кезең. ШС-нің қаржылық-шаруашылық қызметі ... ... ... ... ... ... ... есепші
қызметкерлердің міндеттерін өзара дұрыс бөлудің және есеп ... ... ... зор. Берілетін есеп тиісті жиынтық құжаттарында
саралау парақтарында және ... ... ... ... ... ... ... талдау жасалынады.
Жасалған баланстық және басқа берілетін есептердін көрсеткіштерінің
дәлдігін қамтамасыз ету ушін ... және ... ... мұқият
тексеру керек. Баланстың сабақтастығын есепті кезеңнің басындағы ... ... ... ... осы баптағы деректерімен
салыстырып, жыл соңындағы көрсеткіштердің әрбір жолы ... ... беру ... ... ... стандарттарымен реттеледі:
№2 "Бухгалтерлік баланс және қаржылық есептің ... ... ... (2 БЕС); ... ... ... ... есеп
беру" (3 БЕС) және "Ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп беру" (4 ... ... ... ... ... иелерінде (қатысушыларында, құрылтайшыларында)
немесе құрылтай құжаттарында көрсетілген мәліметтері ... ... ... ... ... ... жері бойынша);
жергілікті қаржы органына, мемлекеттік статистика органдарына есеп берелі.
Тараптары бар кәсіпорындар өздерінің ... ... ... ... ... ... біріккен (жиынтық) есебін де береді.
Кәсіпорындар (бұған шетелдіктердің қатысы бар кәсіпорындар ... егер ... ... заңдарында басқадай
ерекшеліктері ескерілмеген болса, онда жылдық бухгалтерлік ... ... ... келесі жылдың I наурызынан кешіктірмей береді. Бухгалтерлік
есеп берудің нақты ... ... ... ... салық
органдарының келісімдері бойынша кәсіпорынның ... ... ... есеп беру күні болып бір қаладағы кәсіпорындар үшін оның
барлық кажетті ақпараттарын нақты берген күні ... ал ... ... үшін ... ... ... күні ... бухгалтерлік есепке кәсіпорын басшысы мен бас бухгалтер қол
қояды, олар оның уақытында берілуіне жауап береді.
Кәсіпорындардың ... ... ... ... пен ... ... жылдық бухгалтерлік есептерін мүдделі пайдаланушылар үшін
жариялауға жол ашық.
Бухгалтерлік есепте жазбаларға өзгеріс енгізу ... ... ... және ... ... ... берілген есептер мен баланс деректерінің
барлығын түзетуді қажет деп тапса, оңда ол есепті ... ... ... жасалады.
Сонда тиісті түзетулер көрініс береді. Өткен жыл үшін берілген ... ... мен ... ... түзетілуі, сол жыл үшін
берілген есептер мен баланстар бекітілгенге дейін жасалады. Мұндайда өткен
жылғы желтоқсан ... ... ... ... қажетті түзетулер
енгізілуі мүмкін.
Қаржылық есеп беруді жасау бойынша түгендеу және ... да ... есеп ... қаражаттарының құрамындағы және оларды
жабу көздеріндегі болған барлық өзгерістерді, ... ... ... ... толық және дер кезінде көрсетуге арналған. Есеп мәліметі
қолда бар нақты шаруашылық қаражаттарына және олардың жабу көздеріне сәйкес
келуі ... ... іс ... есеп ... шын ... үйлесе
бермейді, яғни олардың арасында алшақтық орын алуы мүмкін. Аталған алшақтық
табиғи азаюдың, тасымалдаудың, қайта сортталудың нәтижесінде, өлшегіш құрал-
жабдықтарының ... ... ... ... ... ... т.б. салдарынан болуы мүмкін.
Ал бұл жыл сайын ... ... бар ... ... есеп
мәліметтерімен салыстырып отыруды қажет етеді және ол есеп айырысуды дәлдеу
(анықтау) үшін де ... ... ... ... ... (немесе түгелдеу)
деп атаймыз.
Түгендеу (немесе түгелдеу) – бұл бухгалтерлік есеп әдісінің басты
элементгерінің бірі, ол есеп ... ақша ... ... тауарлы-материалдық құңдылықтардың, материалдық емес
активтердің, негізгі кұралдардың ... ... ... тексеруін және олардың
есеп мәліметтерімен салыстыруын көздейді. Меншік түріне (нысанына), қызмет
түріне және ... ... ... ... оны барлық кәсіпорын
жүргізеді. Ол құжаттаудың міндетті қосымшасы болып табылады. Тек ... ... ... әрі ... ... шаруашылық құбылыстар
бухгалтерлік есепте көрініс табады. Ол өзінің қамту ... ... ... ... және ... болып.
Толық түгендеу әдетте, жылына бір рет жылдық есеп берудің алдында
жасалады, Оның ... ... ... ... мен ... дұрыс көрсету болып табылады. Мұндай толық түгендеу бақылаушы
органдардың талабы бойынша да ... ... ... ... тек ... ... кейбір бөлігін ғана ... ... ... ... ... ақша ... ... негізгі
құралдардың саны т.б.
Түгендеу өз сипатына қарап жоспарлы және кезектен тыс ... ... - ... ала ... ... ... ... және
мүмкіндігіне сай етіп жүргізіледі;
- кезектен тыс - бұл ... ... ... ... ... ... материалды жауапты тұлғаның кезінде, табиғи
апаттардан ... ... Ол БЕС 24 ... ... сай етіп ... Онда онын кезектілігі, түгендеуді
жүргізудің мерзімі, түгендеу комиссиясының құрамы және т.б. ... ... ... ... ... ... ... ішінде түгендеу комиссиясының құрамын, есепті жылдағы түгендеу ... ... ... ... ... үшін ... ... тұрақты жұмыс істеп
тұратын комиссия болады және оның құрамын кәсіпорын басшысы белгілейді.
Түгендеу ... ... ... ... ... және
өндірістегі мүлікті, сондай-ақ қаржы жөніндегі барлық міндеттемелерді
тексеру ... ... ... ... ... анықтауға және қайта сұрыптауға арналады; сондай-ақ кем
шыққандарды табиғи кему ... ... ... ... ... құндылықтарды қабылдауды, сақтауды және босатуды реттеуге,
есепке алуды жақсарту және олардың сақталуын ... ... ... ... ... сату туралы ұсыныстар әзірлеуге;
мүліктің сақталуын ... ету ... ... ... екі
түгендеу аралығындағы сақтау және қайта өңдеу орындарындағы тауарлы-
материалдық құндылықтарды ... ... ... ... да ... ... жүргізуге бағытталады.
Түгендеу комиссияларының мүшелері кем шыққандарды және талан-таражға
түскендерді бүркемелеу мақсатымен мүліктің ... ... ... немесе
артық шыққан тауарлар, материалдар және басқа да құндылықтар туралы жазбаға
біле тұра дұрыс емес деректерді ... үшін ... ... ... ... ... жауапкершілікке тартылады.
Мүліктің нақты қолда ... ... ... ... ... ... құжаттарының түгендеу кезіндегі соңғы тізімдерін
немесе материалдық құндылықтары мен ақшалай қаражаттарын есепке алады.
Түгендеу ... ... де ... ол үшін ішінара
бақылау жұмыстары жүргізіледі, сол бақылау барысында комиссияның ... ... ... және ол да ... ... ... ... кезеңде құндылықтардың номенклатурасы
бойынша үлкен кәсіпорындардың сақтау және қайта өндеу ... ... ... ... ... ... ... жасалынады, сосын оның
деректері бухгалтерлік есептегі деректерімен салыстырылып, ... ... ... ... ... нәтижелерін
көрсету үшін Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... есеп ... мынадай үлгілері
қолданылады.
Негізгі құралдардың түгендеу жазбасы жалға алған және күнделікті жалға
бергендерді қоса есептегендегі ... ... ... ... ... көрсету
үшін қолданылады.
Түгендеу қағазы өндірісті ұйымдастыру ережелері бойынша материалдық
құндылықтарды ... ... ... ... мүмкін болмаған жағдайлар
қолданылады. Бұл түгендеу қағазы ... ... ... ... орындарында сақталады.
Түгендеу кезінде және басқа да ... ... ... ... ... бары мен бухгалтерлік есептегі деректердің арасындағы
алшақтығы белгілеу тәртібі бойынша ... ... ... кем ... мен ... өзара есеп айырысуы тек ерекшелік
ретінде ғана, сол тексеріліп отырған кезең ... ... ... бағалау үшін және тауарлы-материалдық құндылықтардың ... ... ... үшін қажет болуы мүмкін. Сорттаудың ... ... ... ... ... ... егжей-тегжейлі
түсініктеме берді. Сортталудың өзара есепке ... ... ... ... ... түгендеу комиссиясының қарауына беріледі және оны кәсіпорын
басшысы түбегейлі шешеді; ал ол ұсынылған барлық материалдарды зерттегеннен
кейін, ... алу ... ... ... ... ... ... олардың артық не кем ... ... ... кейін, жетпей қалған құндылықтар жауапты ... ... Егер де ... ... ... ... ... онда оның сомасы кем шыққан мүліктер ретінде қаралады
да, кәсіпорынның зиянына жатқызылады. ... ... ... құн
айырмашылықтары материалдық жауапты адамдардың ... ... ... ... ... бұл аталған айырмашылықтар жауапты
адамның мойнына ... ... ашьш ... Есеп ... ... түгенделуінде өзіндік ерекшеліктері болуы мүмкін. Бюджетпен,
сатып алушымен, жабдықтаушымен, есеп ... ... ... және ... ... кредиторлармен есеп айырысуды
түгендеу есеп айырысу ... ... ... мұқият
негізделгендігіне саяды. Есеп айырысу инкассо ... ... ... ... және ... ... ... дұрыстығын
тексеру үшін кредиторлардың берешегі туралы дербес шоттардың көшірмелері
жазылады.
Дебитор кәсіпорындар ... ... соң, ... ... немесе өздерінің толық келіспейтінідігі туралы хабарлама жасайды.
Түгендеу ... ... ... жолымен, сондай-ақ банк
мекемелерімен, қаржы және салық органдарымен, кәсіпорынның жеке баланстарға
бөлінген құрылымдық ... және бас ... ... ... анықтайды. Бұл есеп айырысулар бойынша
кәсіпорынның балансында ... ... ... ... ... есепте
тұрған кем шыққан және тонауға байланысты берешек ... ... ... ... ... ... дебиторлық және кредиторлық берешек
сомалары, сондай-ақ дебиторлық берешекті өндіріп алуға қойған талаптары ... ... ... актімен хатталуы тиіс. Онда түгенделген
шоттардың аттарын атап, сәйкес келмейтін ... және ... ... ... талап ету мерзімі өткен кредиторлық және
дебиторлық берешектің анықталған сомаларын көрсеткен жөн. ... ... ... есеп ... ... ... анықтама
тіркелу керек, онда дебиторлардың немесе кредиторлардың аттары мен мекен-
жайлары, ... ... ... не үшін ... қай уақыттан бері
және қандай құжаттардың негізінде есептелгені келтіріледі.
Талап ету ... ... ... ... ... бойынша анықталған
бұл мерзімнің өтуіне кінәлі адамдар көрсетіледі. Талап ету ... ... ... өңдіріліп алынуы неғайбыл басқа да қарыздар кәсіпорын
басшысының шешімімен ... ... да, ... ... ... резерв
қаражатының шотына немесе шаруашылық қызметінің нәтижелеріне жатқызылады.
Түгендеу және басқадай тексерістер кезінде ... ... ... ... ... ... және ақшалай қаражаттың
бухгалтерлік есептегі деректермен алшақтығы мынадай ... ... ... ... кем шыққан кезде олар өзара зачетқа жатқызылады, бірақ
зачетқа жатқызылған мүліктер ... ... ... ... ... ... ... құралдар, материалдық құндылықтар мен ақшалай
қаражат кәсіпорынның табысына кірістеліп, есепке алынады, бұлардың артық
шығу ... мен оған ... ... ... ... ... кемуі (жоғалуы) белгіленген тәртіпте бекітілген
нормалардың шегінде кәсіпорын басшысының өкімімен ... не ... ... ... ... құндылықтардын, акшалай каражаттың және басқа мүліктің
кем шыққандары, сондай-ақ табиғи ... ... тыс ... ... ... ... мойындарына қойылады. ... ... ... ... ... өндіріп алуға сот тыйым салған
жағдайларда кем шыққан мүліктер және ысыраптардан келген зияндар шаруашьшық
кызметінің нәтижелеріне ... ... ... ... ... ... комиссиясының колда бар
құндылықтар мен бухгалтерлік есеп деректерінің ... ... ... ... ... туралы ұсыныстары айтылған хаттамасын
түгендеу аяқталған соң кәсіпорын басшысы ... ... ... ... ... ... және есеп ... ал жылдық түгендеу
бухгалтерлік жылдық есеп ... ... ... ... ... үлкен дайындық жұмыстары жүргізіледі. Бухгалтерлік
цехтардан, коймалардан, есеп беретін адамдардан т.б. құжаттардың толық
түскен (немесе ... ... ай ... ... жыл ішіндегі
барлық шығындарды өндіріс шығындарына қосуды; негізгі ... ... ... резервін және басқа мақсаттарға арналған
резервті, материалдық емес ... ... ... есептеуді; алдағы
кезеңдердегі шығындарды есептен шығаруды; құндылықтардың барлық шоттары мен
топтарында есептік баға ... ... ... құнын, орташа КДШ процентін
не ауытқушылықтарын (+,-) есептеп шығаруды; жұмсалған материалдардың нақты
өзіндік құнын анықтап, оны ... және ... ... ... жазуды
тексеруі қажет.
Қаржылық есеп беруді жасау
Қаржылық есеп беру құрамына бухгалтерлік баланс, шаруашылық қаржылық
қызметінің нәтижесі туралы есеп беру, ақша ... ... ... беру және ... ... ... кіреді.
Қаржылық есеп берудің мақсаты пайдаланушыларды есептік кезеңдегі
қызметінің нәтижесі мен ... ... ... ... әрі ... және
сенімді ақпараттармен қамтамасыз ету болып табылады.
Бірақ қаржылық ақпараттарды пайдаланушылар кәсіпорынның қызметі ... ... ... ... ... - жасаған инвестициясының тәуекелділік дәрежесі олардың
алатын табысына қаншалықты пара-пар келетіндігін анықтау үшін; кәсіпорынға
салған инвестициясын сатудағы немесе ... ... ... сатып алудың,
немесе өз үлесін ... ... ... ... ... ... ... төлеу қабілеттілігін анықтау үшін қажет
ақпараттарды талап етеді;
- кредитор - алған карызын және төленетін пайызын өтеу қабілетгілігін
(мүмкіндігін) анықтау үшін ... ... ... ... ...... қарызды дер кезінде өтей алатын
қабілетін тексеру үшін ... ... ... ... ... ...... қандай кезеңде өз қызметін жалғастыра
алатындығы жөніндегі ақпараттарға мүдделі болып келеді;
- қызметкерлер — ... ... әрі ... болғанына
мүдделі, өйткені олар, өзінің еңбек ақысын және ... ... ... ... ал ... - тұрақты түрде дивиденд алып тұруын
көздейді;
- Мемлекеттік органдар — кәсіпорынның тұрақты әрі ... ... ... ... олар ... ... ... саясатты
(салық шараларын қоса алғанда) жүзеге асырады, сондай-ақ статистикалық
мәліметтерді жинайды;
- Жұртшылық - ... ... табу ... ... ... ... ... дамытуға керек ақпараттарды жинауға (алуға) мүдделі болып
келеді.
Қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға, болашақ ақша қаражатының ағынын
бағалауға, кәсіпорынның міндеттемесі мен ресурстарын бағалауға және ... ... ... ... ... ... етуге өз
септігін тигізеді.
Кәсіпорынның қаржылық есеп беруін әрқилы пайдаланушылардың әртүрлі
мүдде бойынша пайдалануы кәсіпорынның сол жалпы ... сай ... үшін ... ... ... ... ... Сондықтан олардың негізгі
талабы (басқа жағдайлары бірдей болғанда); кәсіпорыннан ... ... мен ... ... ... ақпараттар оларды қанағаттандыруы
тиіс.
Бұл ереже барлық пайдаланушылардың мүддесіне ортақ әрі сай ... ... ... ... алғанда, пайдаланушылар келесі ақпараттарға
мүдделі болып келеді.
Қаржылық есеп беру өзара байланысты, өйткені ондағы шаруашылықтың бір
ғана операциясы әртүрлі ... ... ... ... есеп беру әртүрлі
ақпаратты береді, ал оны сол немесе басқаша ... ... ... ... есеп ... үшін айқын, түсінікті болуы және барлық
мәнді ақпараттарды ашуы тиіс. Қажет болған кезде түсініктеме хаттамасында
(жазбасында) ... ... мен ақша ... туралы косымша
мәліметтер арқылы олардың мазмұнын түсіңдіру керек.
Қаржылық есеп беруде заңды тұлғалардың атауы, тұрған жері, есеп ... мен күні ... ... ... ... ... ... занды
нысаны, өлшем бірлігі келтірілуі тиіс.
Қаржылық есеп беру өткен кезеңдердің мәліметтерімен ... беру ... ... ... ... ... бірлігі -
мың теңге. Жылдық есеп берудің есептік кезеңі болып толық календарлық жыл
саналады; ал ... ... ... үшін - ... ... ... ... күнінен бастап есепті жылдың 31-ші ... ... ... ... есеп ... ... да ... белгілеуге құқығы
бар (жылына бір реттен кем болмауы керек).
Қаржылық есеп берудің элементтері. Қаржылық есеп беру мәміленің басқа
да оқиғаның ... ... ... ... ... сәйкес
көрсетіледі. Экономикалық мазмұн қаржылық есеп берудің элементтері ... — бұл ... ... бар ... ... мен жеке ... ... емес игілігі.
Активтер болашақта жүзеге асатын экономикалық олжа ... ... ... немесе басқа оқиғаның нәтижесі болып табылады,
бірақ ол ... ... ... болуына әкелмейді. Актив өнімді (жұмысты,
қызметті) өндіру үшін, сондай-ақ өндірісті басқару және басқа мақсаттар
үшін ... ... ... олжа ... ... асатын
активтер өндірісте және күрделі құрылыста сатылуы немесе басқа активтерге
айырбасталуы, кәсіпорынның міндеттемесін өтеу үшін ... ... ... ... ... физикалық нысаны да бар болуы мүмкін (ғимараттар,
қондырғылар, машиналар т.б.) және ... ... ... да ... (лицензия,
"ноу-хау", гудвилл және т.б.); сондай-ақ активтер дебиторлық қарыз іспеттес
те болып келуі мүмкін.
Шаруашылық жүргізуші субъекттің ... ... ... болуы да және
оның болмауы да мүмкін (жалға берілген мүліктер, консигнацияға ... ... ... тауарлар т.б.), бірақ сол ... ... ... ... да, ... ... қамтамасыз етеді және оларды
пайдаланудан алынатын олжаны бақылай алады. Жаңа ... ... ... ... ... арасында тікелей байланыс болады, бірак олар
уақыт кеңістігінде әр уакытга ... ... келе ... ... ... көп жылдық екпе ағаштарын егу және негізгі ... Бұл ... ... тек болашақ олжаны іздестіру үшін
жасалғандығын көрсетеді (пайдалануға берілген объектіден, көп ... ... ... ... ... ... бұл ... түпкілікті
өз арналымдарына сәйкестігін көрсетпейді.
Міндеттемелер — бұл өткен мәміленің нәтижесі, ол жүзеге асқандықтан
қарызданушының міндеттемесінің ... ... ... бір әрекеттің
кредитор пайдасына жасалатындығын көрсетеді: қарызды төлеу немесе одан бас
тарту, ал кредитор карызданушыдан өз ... ... ... ... бар. ... осы ... мен болашақтағысының жігін ... ... ... ... алу ... ... пайда
болуына әкелмейді. Міндеттеме тек ... ... ... ... субъект
келісім-шарттық қатынасқа отырған кезде пайда болады. Міндеттеме оны төлеу
жолымен өтеледі, немесе басқа активті ... ... ... мүмкін. Сондай-
ақ міндеттемеден кредитордың өзі бас тартқан кезде ол ... ... (сот ... ... ... ... мерзімі өтіп кетсе).
меншік капиталы — бұл субъекттің міндеттемесі шегерілген активі.
Бухгалтерлік есепте ол ... ... ... жарлық капиталы, қосымша
төленген капиталы, резервтік капитал, таратылмаған табыс. Қаржылық есеп
беруді ... үшін ... ... ... қызметін талдаған
кезде қажет. Егер де баланс ... ... ... ... ... көп ... онда ол өзінің қаржылық жағдайының тұрақтылығын
көрсетеді.
Қаржылық нәтижесі - бұл ... ... ... ... шаруашылық
қызметінің нәтижесі (шығыс пен табыстың айырмасы). Қаржылық нәтижесін өлшеу
элементі: табыс пен шығыс болып табылады.
Табыс - бұл ... ... ... ... не ... ... - бұл ... кезеңде активтердің азаюы, не міндеттемелердің
көбеюі (өсуі). Бұл жерде иеленушілердің ... ... ... салымы
субъекттің табысы болып табылмайды, ал субъект иелеріне меншік капиталын
таратып беру - шығыс болып танылады.
Қаржылық есеп ... ... ... субъект қызмет түріне
(өндірісіне) қарап табыс пен шығысты бөліп ... ... ... ... ... қызмет, ауыл шаруашылық қызметі бойынша және
т.б., сондай-ақ табыс пен шығысты әдеттегі қызметі мен ... ... ... ... ... бойынша бөлуі мүмкін.
Табыстар - бұл субъектің негізгі және негізгі емес қызметінің нәтижесі.
Негізгі қызметтен алатын табыстардың ... ... ... ... ... табысы; сондай-ақ тауарлы-материалдық кұндылықтардан,
жалға беруден, ... ... ... ... ... ... емес қызметтен түсетін табыстардың қатарына: негізгі құралды,
материалдық емес ... ... ... ... ... табыс және
пайыз түріндегі табыс) сатқаннан және бағамдық айырмадан түскен табыстары
жатады.
Шығыстар - өнімді өндірумен, ... ... ... ... ... негізгі және негізгі емес қызметтен шеккен зияндар
және төтенше жағдайдан туындаған шығындары. ... ... ... ... қабылдайды немесе активтердің пайдалануын көрсетеді ... ... ... ... ... т.б.). ... ... азайғанын көрсетеді. Зиян өз табиғаты бойынша,
шығыстан айтарлықтай ерекшеленбейді және ол жеке ... ... ... есеп ... ... тану - бұл ... ... процесі немесе қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп
берудің бабы, ал ол элементтерге ... ... ... ... ... тану ... (критериясын) қанағаттандырады:
- кез келген болашактағы олжаның осы ... ... ... бар, оның түсуі де, шығып кетуі де ... ... кұны бар, ол ... ... ... мүмкін.
Қаржылық есеп берудің элементтерін бағалау. Бағалаудың көмегімен
олардың кұны анықталуы ... ... ... олар (активтер мен
міндеттемелері танылады және ... есеп ... ... ... ... бар:
бастапқы кұны - активтер тараптардың келісімі бойынша белгіленген және
олардың алынған бағасы ... ... ... ... ... ... ... көрініс табады, түрлі жағдайлардың тоғысуының (салдарынан)
қалыпты кезінде олардың өтелуі үшін төлем жасалады;
ағымдағы құны - активтер есеп берудегі ... ... ... ... егер де осы ... ... ұксас актив алынса, онда ол сол сомада
төленеді; міндеттемелер есеп ... ... ... бойынша
көрініс табады және тап осы сомада өтелуі талап етіледі;
сату кұны - активтер өзінің сатылған құны ... ... ... ... ... мүмкін; міндеттемелер өзінің өтелген сомасы бойынша
көрініс ... ... ... сомасын білдіреді және олардың
өтелуін ... ... құны - ... ... ... түсетін ақша қаражатының
дисконтталған кұнын білдіреді, ағымдағы кұны бойынша көрініс табады, ... ... ... ... ... топтап көрсетіледі (немесе
қортындыланады);
баланстық құны - актив пен міндеттеме баланстық есеп берілген күніндегі
бағасы бойынша көрініс табады.
Субъект қаржылық есеп ... ... ... ... мен ... үшін ... ... негізге алады және сонымен қоса басқа ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланс саналады. Оны
жасауға дейін есеп регистріндегі барлық синтетикалық шоттар бойынша қалдық
пен ... ... есеп ... ... ... және аяғындағы баланстардың деректерін салыстыру үшін жыл
басындағы бекітілген ... ... ... жыл ... баланс номенклатурасымен және бөлім топтамаларымен, әрбір
баптарымен (егер баланс ... ... ... ... ... баланс 2 БЕС мен есеп беруді жасау бойынша әдістемелік
ұсыныстарында анықталған ... ... ... Бас ... ... ... ... негізінде жасалады.
Ол міндетгеме, меншік капиталы, активтер деген белімдерден тұрады. Активтер
мен міндеттемелер өз кезегінде ұзақ және ... ... ... активтер мен ағымдағы міндеттемелердің өзара ... ... ... ... кейбір баптары басқа баптарға енгізілмеуі
керек, немесе бұрып ... ... ... ... ... ... ... болмайды).
Сонымен, баланстағы ағымдағы активтер мен міндеттемелерді анықтау және
олардың мазмұнын ашудың қаржылық есеп беру үшін ... зор, ... үшін де ол өте ... және олардың сол көрсеткіштері бойьшша
талдау жасалынады.
Сонымен ұзақ және ... ... ... капиталы, ұзақ және
ағымдағы міндеттемелер ... ... ... ... Жыл соңында
белгіленген тәртіп бойынша түгендеудің көмегімен баланстың ... ... ... мәліметтері бойынша кәсіпорынның қаржылық жағдайы талданады.
Кәсіпорынның балансы
1 қаңтар 2002 ж.
Ұйымның атауы: ... ... ... қ. ... к. 47 үй
Өндіріс ұйымының қызмет ету түрі
Шаруашылық нысаны: ... ... ... органы
Өлшем бірлігі: мың ... ... ... ... |Бап |Жыл |Жыл |
| ... ... |
| | ... ... ... ... Ұзақ ... ... | | | ... емес активтер | | | ... құны (10) |010 |1025 |26791 ... ... (11) |011 |103 |303 ... құны ... |012 |922 |26488 ... ... | | | ... құны (121-125 ... |020 | | ... (121) | |7435 |7508 ... мен ... (122) | |8497 |21983 ... мен ... (123) | |27767 |34304 ... да негізгі құралдар (124-125) | |4488 |7680 ... ... (13) |021 |1734 |6862 ... құны ... |022 |46453 |64613 ... құрылыс (126) |030 | |281 ... (14) |040 | | ... ... ... | | | ... серіктестік | | | ... ... ... қарыздар |050 | | ... |090 |47375 |91382 ... ... ... | |8203 |21854 ... (20) |100 |412 |1868 ... ... (21) |101 | | ... (22) |102 | | ... өнім (221) |110 |7791 |19986 ... ТМҚ (223) |120 | | ... ... | | | ... ... мен ... берушілердің |130 |12781 |34447 ... ... (30) | | | ... ... және ... ... |140 | | ... ... (32) | | | ... да ... ... (33) |150 | | ... ... ҚҚС (331) |151 | | ... ... ... (34) |160 |15 |390 ... ... (35) |170 | | ... инвестициясы (40) |180 | | ... ... ... |190 |11541 |10194 ... ішінде есеп айырысу қаражаты (44) |191 |11541 |10194 ... ақша ... ... (41) |200 | | ... ... ақша ... (43) |210 | | ... да ... ... |220 | |576 ... |230 |32540 |87461 ... |240 |79915 |158843 ... |Баб |Жыл |Жыл |
| ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... | | | ... ... (50) |300 |35312 |59529 |
| |310 | | |
| |320 | | ... ... капитал (53) |330 | | ... ... ... (54) |340 | | ... капитал (55) |350 | | ... ... ... ... | | | ... жылдардағы (56) |360 | |(6323) ... ... (561) |370 |(6323) |14519 ... ... ... |380 | | ... ... есебінен пайдалануға | | | ... және ... (бас) | | | ... ... алынған негізгі | | | ... (641/05, 642,/02) | | | ... |590 |23930 |67725 ... ... Ұзақ ... міндеттемелер | | | ... ... ... (60) |400 | | ... мерзімді кредиторлық қарыздар |410 |7943 |45804 ... ... ... |420 | | ... |450 |7945 |466448 ... ... Ағымдағы міндеттемелер | | | ... ... ... (60) |440 |13728 | ... ... | | | ... есеп ... (63) |450 |1043 |2098 ... ... ҚҚС (633) |451 | | ... ... ... |452 | | ... ... серіктестіктердің |460 | | ... ... (64) | | | ... тыс ... бойынша айырысу |470 | | ... | | | ... ... (66) |480 | | ... және ... есеп|490 |28073 |41077 ... (67) | | | ... ... персоналдармен есеп |500 | | ... (681) | | | ... ... ... ... | | ... (685) | | | ... да ... ... (62, 68) |520 | | ... (68) |530 |139 |1295 ... |540 |42953 |44470 ... |550 |79915 |158845 ... ... ... ... есеп беру ... ... пен шығыс
шоттарын ашып, оларға шолу жасайды. ... ... ... есеп
беруі келесі көрсеткіштерден тұрады:
- өнімді, жұмысты, қызметті сатудан түскен табыс; ҚҚС, ... ... ... ... мен ... ... түрінде көрсетіледі,
қайтарылған тауар құнын, бағадан және ... ... ... өнімнің, жұмыстың, қызметтің сатылған өзіндік құнына кәсіпорынның
нақты ... яғни ... ... ... ... ... ... кіреді.
- жалпы табыс - өнімді, жұмысты, қызметті сатқаннан түскен табыстан
өнімнің ... ... ... алып ... соң ... қаржылық
нәтижесі.
- кезең шығыстары - өнімнің, жұмыстың, қызметтің ... ... ... шығыстар: жалпы және әкімшілік шығыс, сату бойынша шығысы
пайыздарды төлеу бойынша шығыстары;
- ... ... ... ... ... - жалпы табыс пен кезең
шығыстарының айырмасы;
- негізгі емес ... ... ... ... - ... ... ... емес операциялардан алынған ... ... ... емес ... ... қағаздарды сатқаннан,
субсидии т. б.).
- ... ... ... ... ... ... табысы - негізгі
және негізгі емес кызметтерін біріктіргеннен алынған табыс;
-табыс салығы бойынша шығыс - 11 БЕС ... ... ... сәйкес
есептік кезең үшін анықталған табыс салығы бойынша шығысы;
- салық салынғаннан кейінгі әдеттегі қызметінен алынған табысы ... ... ... ... ... ... бойынша шығысын шегергеннен
соң алынған табысы (зияны);
- төтенше жағдайдан алынған табысы (зияны) - есептік кезеңде орын алған
төтенше ... ... ... ААҚ ... ... қ., ... к., 47 үй ... |
| ... ... НӘТИЖЕЛЕРІ ТУРАЛЫ ЕСЕП БЕРУ 1қаңтар 2002ж |
|(мың теңге) ... ... ... ...... ... ... өнімнен (қызметтен, |01 |3948098 |X ... ... ... | | | ... ... (қызметтің, |02 |Х |1845829 ... ... құны | | | ... табыс (01 - 02) |03 |102269 | ... ... |04 |X |77486 ... ... ... және әкімшілік |05 |X |50480 ... (82) | | | ... ... шығстары (81) |06 |X |16556 ... ... ... (83) |07 |X |10450 ... ... ... табыстары |08 |24783 | ... (03-04) | | | ... емес ... түскен |09 |1730 |4053 ... ... (70 -84) | | | ... ... дейінгі әдеттегі |10 |22460 | ... ... ... (08 +09) | | | ... ... ... ... |11 |X |7097 ... (85) | | | ... ... ... | |X |844 ... ... ... ... |12 |14519 | ... ... ... (10 – 11) | | | ... ... ... ... |13 | | ... (86) | | | ... ... ... 13) |14 |14519 | |
- таза ... ... - есептік кезенде кәсіпорынның алған ... ... ... ... 70 - "Негізгі
қызметтен түскен табысы", 72 - "Негізгі емес қызметтен түскен табысы", 80 -
"Сатылған тауарлардың ... ... ... құны", 81 -
"Тауарларды (жұмыстарды, қызметгерді) сату барысында жұмсалған шығындары",
82 - "Жалпы және әкімшілік шығындары", 84 - ... емес ... ... шығындары", 85 - "Табыс салығы бойынша шыққан шығындары", 71 -
"Сатылған тауарлардың кайтарылуы және ... ... ... ... баға ... 86 -"Төтенше жағдайдан және тоқтатылған операциядан
келген табыстары (зияндары)", 87 - "Басқа ұйымдарға ... ... ... ... ... ... негізінде шығарылады.
Басқаша айтқанда, есеп беруге кажетті барлық деректерін бухгалтерлік есеп
шоттарында көрініс тапқан ... ... ... ... ... ... есеп беру. Есеп беру 4 БЕС талаптары
бойынша жасалады. Есепте негізгі (немесе операциондық), инвестициялық ... ... ... жүзеге асыру нәтижесінде алынған ақшалай қаражат
ағыны (тасқыны) ... ... ... ... ... ... таза ... қаражаты, ақшалай каражаттың және олардың
эквиваленттерінің таза кебеюі, жылдың ... және ... ... пен оның ... ... бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес субъекттер жасаған "Ақша
қаражаттарының қозғалысы туралы есеп" заңды тұлғаның ... ... ... ... ... бұл ... ... кезең ішіндегі
операциондық (кіріс алатын негізгі қызмет пен инвестициялық және қаржы
қызметгеріне ... өзге де ... ... ... ... ... алу мен сату) және қаржылық қызметі (жеке ... ... ... ... және ... ... ... болып
табылатың заңды тұлғанын, қызметі) тұрғыдан алғанда қаражаттардың ... ... ... ... ... ... Ақша қаражаттарының
қозғалысы туралы есеп субъекттің есепті ... ... ... ... ... ... қозғалысы операциондық, инвестициялық және қаржылық
қызметі тұрғысынан алған мағлұматтардың ... ашу үшін ... ... ... ... қаржы жағдайын және қызмет түрлерінің ... ... ... ... ... ақша ... ... ашып
көрсеткен кезде тура әдіс пайдаланылуы мүмкін, бұл әдіс жағдайында ... ... мен ... ... ... ашып көрсетіледі, не
жанама әдіс ... ... бұл әдіс ... ... ... мен ... негізгі түрлері ашып көрсетіледі, не ... ... ... бұл әдіс ... таза ... пен ... ... мен міндеттемелерге, ақша операцияларының өзгерістеріне,
сондай-ақ инвестициялық немесе қаржылық ... ... ... ... ... ... карап түзетулер енгізіледі.
Операциондық қызметтегі ақша қозғалысын анықтау үшін тікелей және
жанама әдістер пайдаланылады.
Тікелей ... ақша ... ... ... ... ... ... түскен түсімнен сатып алынған материалдардың барлық төлем
түрлерін, КДШ ... ... ... ... үшін пайыздық
төлемдерін, бюджетке тиесілі төлемдерін шегереді.
Операциондық қызметге тікелей әдісті пайдаланған кезде ақша ... мен ... ... ... жұмысты, қызметті сатқаннан түскен
түсімнен, алынған аванстан, пайыздан, дивиденттен, роялтиден және ... ... және ... ... ... ... төлеген жалақыдан, бюджет пен бюджеттен тыс төлемдерінен
және т.б. шығыстарынын тұрады.
Жанама әдістер - бұл әдісте таза табыс немесе зиян ... ... мен ... ... ... сондай-ақ өткен
жылдармен салыстыра отырып, қаржылық және ... ... ... табылатын табыстар мен шығыстарға түзету ... Бұл ... ... ... мен ... ... туралы есеп беру мәліметтерін негізге алады. Бұл әдіс ... ... ... ... есеп берудің әрбір баптарына түзету
енгізуді көздемейді. Тек қана таза табыс сомасын өткен ... ... ... ... ... түзетулер енгізіледі.
Таза табысты (зиянды) түзету
|Таза табысты түзететін операциялар |Түзетуді жүргізудің тәртібі ... емес ... мен ... ... ... таза ... құралдар бойынша есепттелген|табыс сомасына қосылады, өйткені ол |
|амортазациясы ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... активтер өсетін болса,|
|өзгерістері: дебиторлық қарыздар, |онда ағымдағы ақша қаражаттары |
|қорлар (запастар), болашақ кезеңнін ... ал ... ... ... ... ... да ... |онда ақша қаражаттары өседі, онда |
|активтер т.б. ... ... ... да көрсетеді. |
|Ағымдағы міндеттемелердің |Ағымдағы міндеттемелердің сомасы ... ... ... ... ақша ағымынын сомасы да өседі,|
|мерзімді банкі несиелерін ... ... ... оңда ақша|
|қоспағанда), кредиторлық қарыздар, |қаражаттары да азаяды, оңда ... ... ... ... да ... ... ... да көрсетеді. |
|міндеттемелер | ... ... ... ... есеп беру – жанама әдіс |
|1 ... 2002ж. ... ұйым ... ААҚ ... ... ... ... (қызмет түрі) өндіріс ... ... мың. ... ... ... ... |
| ... | |
| ... | ... ... қызметтен алынған ақша қаражатының | |14519 ... | | ... | | ... ... ... үшін ... ... | |5328 ... тозу ... | | ... ... ... ... ... нәтижесі | |-13651 ... ... ... | |-21666 ... ... ... | |-375 ... кезеңнің шығыстарының өзгерісі | |14160 ... ... ... | |1899 ... да ... өзгерісі | |-576 ... да ... | | ... да ... | | ... ... ... ақша ... ... |(362) ... | | ... Инвестициялық қызметтен алынған ақша қаражатының | | ... | | ... ... ақша ... | | ... ... ... емес ... және | | ... ұзақ ... ... ... ... | | ... | | ... инвестицияны сатқаннан түскен табыс | | ... да ... | | ... Ақша ... ... шығуы | | ... ... ... алу | |23569 ... емес активтерді сатып алу | |25766 ... ... ... алу | | ... да ... | | ... ... ... ақша ... | |(49335) |
|таза сомасы | | ... ... ... алынған ақша | | ... ... | | ... ақша ... | | ... шығару | | ... ... ... ... | |37861 ... ... ... түсуі | | ... ... ... ... | |24217 ... да ... | | ... қаражатының есептен шығуы | | ... ... ... өтеу | | ... ... несиелерді өтеу | |13728 ... ... | | ... да ... | | ... ... ... шығуы | |48350 ... ... және оның ... таза | |(1347) ... | | ... ... басындағы ақша қаражаты | |11541 ... ... ... ақша ... | |10194 ... _______________________ |
| ... ... ... ... және ... ... ... қызмет - ұзақ
мерзімді активтерді сатып алу, сату және берілген несиені өтеу және ... ... ... ... негізгі кұралдарды, материалдық емес активтерді және баска да ... ... ... қаржылық инвестицияны сатудан, басқа
кәсіпорындардан алынған қарыз қаражаттары және басқа да түсімдер;
- негізгі ... ... емес ... және ... да ... ... сатып алуға жұмсалған ақша қаражаттарының шығысы;
- қаржылық инвестицияларды алу, басқа кәсіпорындарға қарыз ақша ... да ... ... ... ... ұзақ мерзімді активтерінін
кұрамына кіреді. Оған қаржылық инвестицияға әсер ... ... ... ... қызмет қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы
есеп.
Оған мыналар жатады:
- шығарылған акциядан түскен ақша қаражаттары және басқа да ... ... ... ... және ... емес ... басқа да
түсімдер;
- алынған банктік және банктік емес несиелерді өтеуге жұмсалған ... өз ... ... сатып алу үшін жұмсалған
қаражаттар, дивиденттер және басқа да жұмсалған қаражаттар.
Кәсіпорын қаржылық, ... және ... ... ... мүмкін. Оларға: материалдық емес активтерді, және негізгі құралдарды
ұзақ мерзімді несиенің есебінен алу; ... ... ... ... ... да ... ... беру жолымен өтеу; басқа кәспіорыннын
акцияларын сатып алынған ... және ... ... айырбастау жолымен
алу және т.б. жатады.
Ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп беру үшін арнайы әзірленген
кестелерді ... ... онда ... ... келтіріледі
(актив қаражатының қозғалысын жанама әдіспен есептеу):
- өткен және есептік жылдағы баланс, оның ... ... ... ... ... ... ... анықталады (+,-);
- өткен және есептік жылдағы қаржылық-шаруашьшық қызметінін нәтижсі
туралы есеп беру, оның барлық табыстары мен ... ... ... соңындағы таратылмаған табысы (зияны) салыстырылады.
Мәліметтерді салыстырудың нәтижесінде қандайда ... ... ... ... қаржылық) сомалардын үлес салмағын
анықтауға болады. Осы әзірленген кестелердің мәліметтеріне шолу ... ... ... ... ... туады. Осы жанама әдіс бойынша жасалған
кесте жоғарыда келтірілді.
Операциондық қызметтен түскен ақша ... ... ... ... ... кезде олардың қозғалысына әсер ететін факторлардың
мазмұны ашылады, яғни ақшалай және ақшасыз ... ... ... ... де операциялар өзінің экономикалық мазмұны бойынша біртектес ... онда олар есеп ... бір ... ... ... Тікелей әдістің
негізінде жасалған ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп беру ... ... есеп ... ... түсініктеме жазба. Түсініктеме жазба ... ... ... ... ... ... бірінші кезекте,
бизнес-жоспарының барлық тауарлары бойынша негізгі себептерімен ... ... ... баға ... және есептік кезенде кәсіпорынның
жұмысына оң және теріс әсер еткен жақтары да ... ... ... есеп ... бір ... ретінде келесі
негізгі мәселелерді ашуы керек.
1. Есеп ... ... ... есеп ... ... ... ... ұйымдастырудың нұсқасы):
- материалдық емес активтер мен негізгі құралдар - бағалаудың тәсілдері
мен амортизацияны есептеу;
- субъекттің инвестициялық саясаты - ... ... ... ... және қайта бағалаған ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияның
есептен шыққанын, қайта ... ... ... ... инвестицияны
сатқаннан алынатын табысқа шектеулер қою; қайта бағалаудың ... ... ... - ... ... ... ... және
оларды бағалау, сатып алынған тауарларды, аяқталмаған өндірісті және ... ... ... ... ... және сатып алушылармен, әртүрлі дебиторлармен,
еншілес, тәуелді және бірлесіп бақыланатын ... ... ... ... ... ... ... жасау;
- меншік капиталы - жарғылық және резервтік капиталын қалыптастыру,
қосымша төленбеген капиталды табысқа жатқызу, ... ... ... ... ... ... ... - несиелік саясатын, демалысқа шыққан еңбеккерлердің еңбек
ақысы төлеудің резервін жасау және т.б.;
- табыс және шығыс, өндірістік есеп-табыс пен ... ... ... және көмекші өндірістегі шығын есебін ұйымдастырудың әдістері (жай,
тапсырыс, өңдеу ... және т.б.); ... ... ... ... ... қозғалысы туралы есеп беру- тікелей әдіс ... ... |
| |
|1 ... 2002ж ... ұйым ... ААҚ ... ... қ. Түркебаев к.. 47 үй ... ... ... ... ... ... мың теңге ... |
| ... ... |
|1. Опреациондық қызметтен алынған ақша қаражатының қозғалысы | ... Ақша ... ... |3113374 ... ... қызметті) сатқаннан түскен табыс |3033491 ... ... | ... | ... | ... ... |79883 ... ... ... ақша ... |3084194 ... және жабдықтаушылармен есеп айырысу |2974400 ... ... ... есеп ... |4593 ... қамтамасыз ету және әлеуметтік сақтандыру қорына |658 ... ... | ... ... ... ... |26075 ... ... ... ... | ... аванс |15697 ... да ... |61771 ... ... ... ақша ... өсуі (+), |29180 |
|азаюы (-) | ... ... ... ... ақша қаражатының қозғалысы | ... Ақша ... ... |90328 ... ... ... |103 ... емес ... ... | |
| ... ... сатқаннан | ... да ... |90225 ... ... ... ақша ... |160044 ... алынған негізгі құралдар |22618 ... ... ... емес ... |55 ... алынған қаржылық инвестициялар | ... да ... |137371 ... қызметттен алынған ақша қаражаты: өсуі (+), азаюы |(69716) |
|(-) | ... ... ... алынған ақша қаражатының қозғалысы | ... Ақша ... ... |368381 ... және де ... ... қағаздарды шығару | ... ... алу |368953 ... да түсімдер |110539 ... ... ... ақша ... |529192 ... несиелерін өтеу |272627 ... ... ... ... алу | ... ... |3995 ... да ... |51570 ... ... ... ... өсуі (+), азаюы (-) |39189 ... Ақша ... өсуі (+), ... (-) |(1347) ... ... ... ақша ... |11541 ... ... аяғындағы ақша қаражаты |10194 ... ... |
| ... ... _______________ ... ... болу ... ... және т.б.), ... өзі ... фабрикаттардың козғалысының есебі (шала фабрикаттық шала фабрикаттық
емес), үстеме шығыстарын таратудың ... және ... де ... ... ... ... ... өзгерістер орын
алса, онда оларды ашып және олардың негізділігін дәлелдеу керек; ал егер де
олардың сонынан мәнді ... және ... ... ... онда ... өзгерістерді бағалау (есептеу) керек.
2.Түсініктеме жазба баланс бойынша ұзақ және ... ... ... ұзақ және ... ... ашып көрсетеді:
- Ұзақ мерзімді активтердің бөлігіне қатысты:
негізгі құрал - ұзақ мерзімді жалға ... ... ... мен ... ... ... иелік етудің
шектеулері; міндеттеме бойынша кепілдікке қойылған активтер; амортизаиияны
есептеу әдісі; запастағы ... ... ... ... сондай-ақ
әзірше өндірісте пайдаланбай тұрған негізгі құралдар және ... емес ... ... ... ... ... - ... қожалық ететін шаруашылық серіктестіктерінін
тізімі және ... ... ... ... ... инвестордың табысына
пайыздардың, роялтилердің, дивидендтердің және қыска мерзімді қаржылық
инвестициялардың біршама ... ... ... ... ... ... кою жәнет.б.;
ұзақ мерзімді дебиторлық қарыздар түрлері бойынша және топшыланған өтеу
мерзімі ... ... ... ... ... оларды есептен
шығару мерзімі бойынша есепке алынады және т.б.
- Ағымдағы активтердің бөлігіне катысты тауарлы-материалдық запастардың
түрлері бойынша, болашақ ... ... ... ... ... бойынша,
ақша қаражаттарының түрлері бойынша, ... ... ... және баланстың кұны бойынша, дебиторлық қарыздардын топшыланған
өтеу мерзімі бойынша ашылады.
- ... ... ... ... есептік жылда жарлық
капиталына ... ... ... ... Акционерлік
қоғамдардың әрбір акциясынын түрлері бойынша келесі ... ... ... ... ... ... ... сомасы мен
саны; номиналды (атаулы) және ағымдағы ... ... ... айрықша акциялары бойынша төленбеген дивидендтер; сатып
алынған меншік акциялары акция ... ... ... есептік кезеңде және
келешекте шығару опциондардың жағдайың және ... ... ... жарияланған акциялар.
Ұзақ мерзімді міндеттемелерге қатысты (өтеу мерзімі бір жылдан астам
кезеңдерге жататындар); несие мен ... ... ... етілуі
етілмеуі; кейінге қалдыралған салықтар; карыз каражаттары мен ... ... ... ... ... ... және банк
несиелерін өтеу мерзімі және ... ... ... ... ... да ... етілетін мәселелер.
- Қысқа мерзімді міндеттемелерге қатысты (өтеу мерзімі ағымдағы жылда
жасалатындар): қысқа ... ... ... ұзак ... ... ... ... жатқызылған
белігі (қайта қаржыландыруға жатқызылған кредиторлық қарыздардың сомасы
және мерзімі) және т.б.
3. Қаржылық-шаруашылық ... ... ... есеп беру бойынша
жазылған түсініктеме жазбада мына сұрақтар қамтылуы керек:
- кәсіпорынның ... ... ... алынатын табыстың төмендеуіне әсер
ететін факторлар; сатылған өнімнің өзіндік кұнының өсуіне әсер ететін,
факторлар;
- ... және ... ... ... ... немесе
төмендететін факторлар;
- төтенше жағдайлардан алынған табыстар мен шығыстар
- есептік кезеңде орын алған әрбір төтенше жағдайға ... беру ... ... ... орын ... және ... шаруашылық қызметіне мәнді
әсер ететін немесе етпейтін шаруашылық операцияларын баяндау керек.
4. Ақша қаражатының қозғалысы ... есеп беру ... ... ... мына ... ... ... операциондық қызметтен түсетін ақша қаражаттарының қозғалысын ашу
үшін кәсіпорын қандай әдісті пайдаланады (тікелей ме, жоқ әлде жанама ... ... ақша ... мен клиент атынан төленетін ақша қаражаттары
нетто-негізінде ашыла ма, әсіресе, кәсіпорынның өз ақша ... ақша ... асып ... ... ақша ... ... ... шектеулер және т.б.
Бұл арада ескеретін бір жайт, ... ... ... ... қайталанып берілетін түсініктемелерге жол ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық қызметі мен жағдайына
жалпы баға берілуі керек.
Бухгалтерлік есеп беру нақты бір кезең ... ... ... ... ... ... көрсетеді
Бухгалтерлік есеп берудің нысаны ақпараттылығымен және ... ... ал бұл ... ... ... туралы
ақпараттарды динамикалық тұрғысынан ... ... ... және
қаржылық талдау үшін толық қанды базасы ретінде қаржылық есеп берудің
дайдалануына өз ... ... ... қаржылық жағдайын талдаудың
әдісі (әдістемесі) қаржылық есеп беруге берілген акпараттың көлеміне және
мақсатына тәуелді болып ... Егер де ... ... ... ... даму ... мен жағдайы туралы ақпараттарды
көрнекті әрі жай ғана алу ... онда ... ... ... ғана шектеледі. Егер де талдаудың ... ... ... ... жағдайын тәптіштеп толық түрінде талдау болса, онда
қаржылық-шаруашылық қызметінің барлық талдау көрсеткіштерін ... ... ... - заңды тұлғанын табыс алатын негізгі қызметі ... пен ... ... ... жоқ ... ... ... - ұзақ мерзімді активтерді алу және ... ... ... меншікті капиталының және несие қаражатының мөлшері мен
өзгерістері.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есеп беру туралы15 бет
Кәсіпорында қаржылық есеп берудің есебі40 бет
Қаржылық есеп беру40 бет
Қаржылық есеп беру және оларды құрастыру принциптері55 бет
Қаржылық есеп беру және оның негізгі көрсеткіштерін талдау82 бет
Қаржылық есеп беру және оның талдауы36 бет
Қаржылық есеп беру негіздері23 бет
Қаржылық есеп беру түрлері және есепті ұйымдастыру23 бет
Қаржылық есеп беруді жасау бойынша түгендеу және басқа да дайындық жұмыстары50 бет
Қаржылық есеп беруді жасау және ұсыну24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь