Үнді-будда мәдениеті

I Кіріспе

а) Үнді.будда мәдениетінің қалыптасуы

II Негізгі бөлімі:

а) Буддизм қағидалары
ә) Буддизммен қатар джайнизмнің дамуы
б) Дзэн.буддизм ұғымы
в) «Махабхаратта» поэмасы

III Қорытынды:

Қазіргі адамдардың үнді . буддизмге қатнасы
Жер шарындағы қасиетті де, құдіретті мәдениеттердің бірі – Үнді мемлекетінде қалыптасып өркендеген үнді-будда мәдениеті.
Үнді жеріне келген арийлер өздерімен бірге б.з.б.2000 жылы шыға бастаған көне мәдени мұралардың бірі – Ведаларды ала келіп, оны жергілікті халықтың арасына кеңіне тарата бастады. Ведалар дегеніміз – діни сарындағы дұғалардың, құрандардың, құрбандық шалу кезінде айтылатын суреттемелердің, табиғаттың поэтикалық бейнесінен хабардар ететін өлеңдердің жиынтығы. Үндінің атақты жасушысы Рабиндранат Тагор ведалық гимндерді «Халықтың қуаныш-шаттығы мен оның өмірге деген сүйіспеншілігі мен қорқынышының поэтикалық куәгері».
Шамамен б.з.б. 800 жылында қалыптасқан упанишадтар үнді – арийлердің діни көзқарастарының дамуындағы басты қадам болып саналады. Өйткені, упанищадтар адамның ішкі жан дүниесі, оның өмірінің мән – мағынасы, адамды ақиқат пен шындыққа апарар жолдар мен олардың бұл өмірдегі маңызы, өлім мен мәңгілік ғұмыр жайындағы діни-философиялық толғауларға толы болып келеді. Ең бастысы – упанишадтарда Брахман мен Атман идеялары кеңінен көрініс тапты. Брахман – абсолютті шындық, абсолютті руханилылық, бұл дүниеде одан тысқары еш нәрсе де жоқ, олай болса бізді қоршаған ортаның мәні де осы Брахманда.
Бір-бірімен өзара тығыз байланыста, ірі табиғи бірлікте болуына қарамастан үнді философиясының алты классикалық мектебі де адамның әлемге дүниетанымдық қарым-қатнастарының сан саласын қамтып, танып-білудің түрлі әдістерін қарастырады. Құрбандық шалу – адамның құдай алдындағы өз парызын (дхарма) өтеуі болып саналады, онсыз «карманың» құрсуынан адам еш уақытта да шыға алмайды. Кең мағынада алғанда карма дегеніміз - әрбір адамның тіршілікте жасаған іс-әрекеттері мен оның салдарының жиынтығы, осы арқылы оның болашақтағы тағдыры анықталады.
Кей жағдайларда, жоғарыда атап көрсеткен «мимансаны» атеистік ілімге де жатқызады, өйткені ол дүниенің атомдардан тұратындығын мойындайды. Сөйтіп дүниені материалистік тұрғыдан сипаттаудың арқасында құдайды мойындаудың мәні жойылады.
«Веданта» брахманизмде ерекше орын алады, тіпті қаншама ғасыр өтсе де оның бүгінгі таңда да көптеген жақтаушылары бар. Х1Х ғасырда Веданта мәселелерімен үндінің атақты ғалымы Вивеканада, ал ХХғ.Р.Тагор, тіпті мемлекет қайреткері Д.Нерудің өзі де айналысқан. Веданта дүниенің жаратылуын Брахманмен байланыстиырады. Бұл күйде Атман деп атайды, ол адамды ажалдан құтқарады. Сөйтіп өліп бара жатқан тіршілік иесі қайтадан жаңғарады.
«Санкхья» материалдық дүниені де, рухани дүниені де мойындайды. Бұл ағым бойынша материя үнемі қозғалыста және тәуелсіздік жағда йында өмір
1.«Мәдениеттану», Алматы 2000 жыл

2.«Қазақ мәдениеті» 1998 жыл

3.«Дін қағидалары» 2002 жыл
        
        Жоспары:
I Кіріспе
а) Үнді-будда мәдениетінің қалыптасуы
II Негізгі бөлімі:
а) Буддизм қағидалары
ә) Буддизммен қатар джайнизмнің дамуы
б) Дзэн-буддизм ұғымы
в) «Махабхаратта» поэмасы
III Қорытынды:
Қазіргі ... үнді – ... ... ... Алматы 2000 жыл
2.«Қазақ мәдениеті» 1998 жыл
3.«Дін қағидалары» 2002 жыл
Үнді – будда мәдениеті
Жер ... ... де, ... мәдениеттердің бірі – ... ... ... ... мәдениеті.
Үнді жеріне келген арийлер өздерімен бірге б.з.б.2000 жылы шыға
бастаған көне мәдени мұралардың бірі – ... ала ... оны ... ... ... тарата бастады. Ведалар дегеніміз – діни сарындағы
дұғалардың, құрандардың, құрбандық шалу кезінде ... ... ... ... ... ететін өлеңдердің жиынтығы.
Үндінің атақты жасушысы Рабиндранат Тагор ... ... ... мен оның ... ... ... мен ... куәгері».
Шамамен б.з.б. 800 жылында қалыптасқан упанишадтар үнді – ... ... ... басты қадам болып саналады. Өйткені,
упанищадтар адамның ішкі жан дүниесі, оның өмірінің мән – ... ... пен ... ... ... мен ... бұл өмірдегі маңызы, өлім мен
мәңгілік ғұмыр жайындағы діни-философиялық толғауларға толы болып ... ...... ... мен Атман идеялары кеңінен көрініс
тапты. Брахман – абсолютті шындық, абсолютті руханилылық, бұл дүниеде ... еш ... де жоқ, олай ... бізді қоршаған ортаның мәні де осы
Брахманда.
Бір-бірімен өзара тығыз байланыста, ірі ... ... ... үнді ... алты ... ... де адамның әлемге
дүниетанымдық қарым-қатнастарының сан саласын қамтып, ... ... ... ... шалу – ... ... алдындағы өз парызын
(дхарма) өтеуі болып саналады, онсыз «карманың» құрсуынан адам еш ... шыға ... Кең ... ... ... ... - ... адамның
тіршілікте жасаған іс-әрекеттері мен оның салдарының жиынтығы, осы арқылы
оның болашақтағы тағдыры анықталады.
Кей жағдайларда, жоғарыда атап көрсеткен ... ... ... жатқызады, өйткені ол дүниенің ... ... ... ... материалистік тұрғыдан сипаттаудың арқасында ... мәні ... ... ... орын ... тіпті қаншама ғасыр өтсе де
оның бүгінгі ... да ... ... бар. Х1Х ... Веданта
мәселелерімен үндінің атақты ғалымы Вивеканада, ал ХХғ.Р.Тагор, ... ... ... өзі де ... ... ... Брахманмен байланыстиырады. Бұл күйде Атман деп ... ... ... құтқарады. Сөйтіп өліп бара жатқан тіршілік иесі қайтадан
жаңғарады.
«Санкхья» материалдық дүниені де, рухани дүниені де ... ... ... ... үнемі қозғалыста және тәуелсіздік жағда йында өмір
сүреді, бірақ еш ... ... ... ... ... ... ең ... бірақ бұл жерде саналылық басымдылық танытады. Ендеше, материя мен
рухты, яғни «соқыр» мен «ақсақтың» бастарын біріктірсе, ... ... ... ... ... бұл ... жаңа құбылыстар пайда болды,
адам бейнесі қалыптасады. Оның тәндік болмысына қайғы-қасіреттер жазылған,
ал одан арылу үшін оған ... ... ... ... ... келу мен ... тізбегінің торынан шығып, нағыз бостандық пен
әділеттілікке жету жолы. Осы бір орайда, ... ... ... жағдайға
жетудің көптеген әдістерін жасағандығын айта ... жөн. Оған ... ... және ... жағдайдан мүлде басқаша көңіл күйде болу
және т.б. жатады, Үнді поэзиясының тамаша туындысы ... ... мен иог ... ... ... ... ... атап
көрсетіледі. Иогта психикалық белсенділікті шектеп, басу тәсілдері мен кез
келген ақыл-ой қызметін тоқтату әдістерін қолдануға ерекше ... ... ... ... ... мен құдіріттен басым түсу
қабілеттерінің сыры осы бір ... да ... ... ... ... ... ... оны ұғынып-білу – адамның жан
дүниесін тазартуға себепкер ... ... ... Ньяя ... ... ... ... – вайшешикаға жақын
болып келеді.
«Вашешика» адам ... ... ... алты ... ... ... іс-қимыл (карма) жалпылық, ерекшелік мәнділік).
Вайшешика бойынша, физикалық дүние атомдардан тұрады және ол ... ... ... ... дүние атомдардан тұрғанымен, оның басты ... ... ... сәйкес әрекет ететін құдай болып саналады.
Брахманизмге о дүниемен салыстырғанда адам өмірінің өткінші екендігі
және оның мәнсіздігі туралы идеялар ... орын ... ... о ... оның бұл ... ... ... іс-әрекеттеріне
байланысты. Ендеше, бұл дүниеде күнәкар болғандар, атап айтқанда: адам
өлтірушілер – жыртқыш аңдарға, ет ...... ... ... сабауқұйрыққа, брахманды өлтірушілер – ит пен есекке, ал ... ... ... ... брахманның өзі де сарыбас жыланға айналады.
Брахмандарды сыйлап-құрметтеу, күншіл болмау, адамның өзін-өзі ұстай білуі,
мейірімді бола білу және т.б. ... ... ... мүшесінің өз орнын
табуына мүмкіндік беретін басты шарттар болып саналады.
Б.з.б. VI ... үнді ... ... ... ... ... діні қалыптаса бастады. Оның негізін қалаушы ханзада, кшатрийлер
варнасына жататын Будда болды. Оның шын аты – ... ал оның ... ... Майя еді. Ұлы ... Майяның шапағаты жер жүзіне тарады, оның
жүрегінің тазалығы, өз-өзіне сенімділігі, парасаттылығы мен ... ... ... қадір-қасиетін арттыра түсті.
Буддизммен қатар джайнизм ағымы да дами бастады. Оның негізін қалаушы
- Махавира болды. Бұл сектаның ... ... ... азат ... ... ретінде – аскетизмді насихаттады. Нағыз джайнистердің
фанатизмінде шек ... Олар бұл ... ... ... бас тартты,
басқаны былай қойғанда, олар өмірлерінің соңғы сәттерінде тамақтанудан да
бас ... ... ... ... ... ... осы уақытқа
дейін Үнді мемлекетінің қоғамдық-саяси өмірінде өз ықпалын сақтап отыр.
Махавираның жолына ... ...... болады.
Будда өзінің діни уағыздарында брахманизмді де джайнизмді де сынға
алады. Брахманизмдегі байлық пен сән – ... ... ... ... ... ... қанағаттандырмады, сондықтан да ол орталық
межені қалап алады. Ол өзінің негізгі діни көзқаратарын ... ... ... ... ... ... берді. Онда былай делінген ... таза адам бұл ... екі ... ... ... салу ... Оның
біріншісі – сауық – сайран мен думанды қызыққа толы ... бұл ... ...... ... ... өткінші өмір, ал екішісі – ерікті
түрде қалап алынған азапты, қатыгез өмір, бұл өмір де ... ... ... бай ... ... аталған екі жағынан да өздерін алшақ
ұстағандары жөн. Ең бастысы, адамдар ... ... ... ... ой өрісін кеңітетін дұрыс жолға түсулері қажет». Бұл жол ... ... ... жол. ... адал сенім, әділ шешім, шындық сөз, шындық
өмір, ... ... ... еске алу және адамның өз бойындағы
қасиеттерін үнемі байыту болып табылады.
Буддизм ... ... ... ... ... ... өмірге келу – азап, қартаю – ... ... ... адаммен
қосылу – азап, жақсы көрген адамыңнан айрылысу – ... ... ... ...... Ал осы ... азаптардан құтылудың басты жолы – сегіз
салалы қасиетті өмір жолын таңдап алу.
Будда ілімі адам бойындағы ізгілік адамгершілік қасиеттерді одан ... ... Онда ... делінген: « Бұл дүниеде өшпеншілікті
өшпенділікпен жеңуге ... адам ... ... ... қайырымдылықпен ауыздықтауы қажет. Ұрыста мың адамды жеңіп
шығуға болады, ал нағыз жеңіс адамның ... ... ... болып табылады».
Будда дін жолына шын берілген адамдарды төрт ... ... ... ... ... алдын алу, зұлымдық пен
қатыгездікке жол ... ... пн ... ... жол ... ... ... қолдау.
Будда ілімі үнді халқының ... ... кең ... ... өз ... ... ... былай деді: «Сендер бұ ілімді
дүние жүзінің барлық елдеріне таратыңдар. ... ... мен бұл ... ... байлар мен тектілердің ... ... ... үнді қоғамындағы бакрлық касталардың осы діннің туы астында
бірігетіндігін халыққа түсіндіріңдер». Шындығында да, ... ... ... ... мен қоғамның түрлі топтары шын ықыластарымен ... ... ... және оның ... ... ... ... пен қатыгездіктерден бас тартуға шақырып, Үндістан
мен Қытайда, Тибет пен Жапонияда, Непал мен ... ... ... ... мен ... ... ... миллиондаған халықтың
құрметіне бөленеді.
Будда дінінің кеңінен таралуы жағдайында оның екі тармағы ... Оның ...... Бирма мен Тайландта, ал екінші тармағы –
хинаяна Цейлонда қалыптасты. Махаянаның қалыптасып, дамуына ерекше ... ... ... ... ... бұл саласында Будда құдай
дәрежесіне жеткізіліп, оған ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттері Буддамен байланыстырылады. Мұндай
жағдай, бір жағынан, брахманизмге білдірілген үлкен құрмет ... ... үнді ... бұрыннан қалыптасқан дәстүрлі дінддерімен одан ... ... ... ... ... ... өмір сүрді.
Буддизм мен даосизмнің өзара ұштасуының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... жеке бастың мәселелеріне аса
назар аудару, интуитвизм бұл ағымның басты белгілері болып табылады.
Дзэн-буддизм ... ... да ... ... ... ... бұл ... әскери өнерге айрықша мән беріліп, ол
адамның ... ... тез ... асырылатын төте жолы деп
тұжырымдалды. ХХ ... ... ... ... ... ... ... тарап, өзінің өміршендігін байқата бастады.
Жоғарыда атап көрсеткеніміздей, махаяна үнді ... ... ... өте ... ... ... ... буддизмнің пессимистік
сарыны үнді халқына ұнаған жоқ, шындығында, халыққа брахманизмнің жақын
идеялары одан гөрі жақындау ... ... ... ... тауып, қаншама шіркеулер тұрғызып,
үнді қоғамда айрықша беделге ие болған будда дінінің өз позициясын ... ... бере ... ... түсіндіруге болады екен? Бұл
сұраққа мәнді жауап беру үшін будда дінінің рухани ... ... ... ... ... Үнді еліне келген арийлер
варналарға ... ... ... ал ... мен шетелдіктер варналарға
кірмеді. Варналарға бөлу – үнді ... ... ... ... село
қауымының беделін бұрынғыдан да көтере түсті. Оларды ақсақалдар басқарды,
қауымдар өз іштерінде туындаған ... ... ... және өкіметке
белгілі бір мөлшерде салық төлеп тұрды.
Мемлекеттің басшылық ... ... ... ... ... ... ... дер кезінде тежеп отырды. Әр діндар, әрі ... ... ... тұрды және қоғамда үлкен роль ... ... да, ... де өз ... ... брахманның
отбасында өмірге келген жас сәби брахман болып қала ... ... ол ... да кшатрийге айнала алмады. Касталық құрылыс жүйесінің ... ... және ... ... Осы ... төрт варна Үндістанның
касталық құрылысының негізін қалады. Ал ... ... ... ... халықтардың өкілдері бұрынғы касталарды толықтырып отырды немесе
өздерінің ... ... ... Мысалы, кәсіптеріне сәйкес ... ... тері ... ... ... ... ... жағдайында қалыптасқан ережелерді мүлтіксіз орындау
талап етілді. Мысалы, ... ... ... қатаң тыйым салынды, тіпті
түрлі касталар өкілдері дастархан басында бірге ... ... та ... болды.
Буддизм осы касталардың ішінде кшатрийлердің дүниетанымы ... ... да ... ... ... ... ... халықтың басым көпшілігі кшатрийлерді батыл қолдап отырды. Осы
орайда село ... ... ... себепкер болғандығын атап
өтпеске болмайды. Бір кездерде үнділер мен арийлердің мақтанышына айналған
егін шаруашылығының ... рөлі ... ... ... бұл саласымен айналасушы диханшылар қоғамдық өмірде ... орын ... ... селолық қауымдар ешбір діни соғыстарсыз,
айтарлықтай қарсылықсыз буддизмнен индуизмге бет бұра бастады. ... ... ... ... ... ... өз бойларында сақтап
қалды.
Индуизм – бір-бірінен тәуелсіз бірнеше діни-наным сенімдерден тұратын
діни –мәдени ағым. Оның негізінде – Брахманға, ... ... ... мен
тантризм жатыр. Осылардың ішінде Вишну мен Шиваның мерейі ... ...... адал ... Ол адамдарды зұлымдық
пен қатыгездіктен қорғайды, оларды қауіп-қатерден ... және ... ... отырады. Ал оны жүзеге асырушы Будда.
Шива – қатал да, қорқынышты құдай. Оның үш көзі бар, ... ... ... бас ... Шива - өнер мен ... өмір мен ... ... құдайы.
Үнді будда дініндегі адамдар төрт этикалық нормаларды негізге алуы
қажет. Олар: дхарма, артха, ... ...... ... ... ... ... бөлігі болып
есептеледі. Үнділердің қасиетті кітаптарында дхарманың тізімі, яғни түрлі
касталардың міндеттері мен функциялары атап ...... ... ... ... ... табылады.
Кама – адамның көңіл-күйінің талаптарын қанағаттандыру құндылықтарын
анықтайды, солардың жолдарын белгілейді.
Мокша – торығып түңілуден жалғыздықтан қалай құтылу жайындағы ... ... ... ... мен ... ... ... мен буддизмнің арасында пікір алшақтықтары аңғарылады. Мысалы, Кама
адам өмірінің мән-мағынасына ондағы қызықтар мен ... ... ... баса ... аударса, ал Будда діні сабырлылық пен ... ... пен ... өмір ... ... ... ... құндылықтарды бағалауда адамдардың қоғамдағы
іс-әрекеттеріне айрықша назар аударылды. Ел басшылары мен әскери адамдар
брахмандардан төмен ... да, ... ... ... ... ... ие ... Мысалы, өз елін сыртқы жаулардан қорғаған Викрамды
үнді халқы осы уақытқа дейін мадақтайды.
Будда діні бойынша халық құрметіне ие болу – ... ... ... бұл ... ... өз ... ... – мансаптан іздеп, баюды ... қоюы ... ... ... Олай ... бұл ... мән-мағынасы
жинаған ақшамен немесе байлықпен емес, керісінше, адам ... ... ... бұл ... – үнді ... ұлттық ерекшелігі болар деген ойдамыз. ... ... ... ... әр ... ... іс-әрекеттерін қоя отырып, адамның
табиғатпен де, өз-өзімен де, қауыммен де үндестік, ірі келісім табуына баса
назар аударады.
Ағылшындардың ... ... ... ... өз ... ... жоғарғы каста өкілдерінен толықтырып отырды: «әскери
касталар» деп аталатын бұл үнділер өз Отанының жауларына қызмет ... мен ... ... ... ... байланыстылығына және
олардың үнді-будда мәдениетінің басты бағыттары болғандығына қарамастан
олардың өздеріне тән айтарлықтай ... ... ол ... ... ... ... байланысты болды. Мысалы,
индуизм ұлтшылдық сарын басым болып келеді, сондықтан да бұл ...... ... ... жек ... ал ... елдегі саяси ахуалға тығыз байланысты екендігін ... ... ... алмас.
Үнді-будда мәдениетінің қойнауында Үндістанда Махатма Гандидің
реформаторлық ... ... Ол бұл ... ... ... ... ететін «махаббаттың өнегелілік» заңына ұдайы сүйеніп
отырды. М. Ганди бұл ... ... деп ... ... заңы біздің
санамыздан тыс өмір сүреді. Табиғат заңдылықтарына сүйенген ... ... ... ... ... ... өз ... үлкен сүйіспеншілікпен
қолдана білген адам да бұл өмірде айтарлықтай табыстарға ... ... ... ғалымдардың жеткен межесінен асып та түсуі мүмкін».
М. Ганди сатьяграха ... - ... ал ... - ... ... ... ... дем беруші, басшысы болды. Ол өзінің
ізбасарларының көмегіне сүйене отырып, халықты ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан негіздеп,
дәлелдеп берді. Ендеше Ганди тарих сахынасына ірі саяси қайраткер ... ... ... ... ... ... ... басшысы
ретінде де шықты деп толық сеніммен айта аламыз. ... бұл ... ... мақсаты – халықты өздерінің әділетті ісі үшін табанды
күрес ... ... ... ... Ол ... ... бойы ... үнді
мемлекетін құру мақсатында дхарманы, ақиқатты және күш ... ... «Күш ... ... ... жан ... ... қасиеттер – ағылшын отаршыларын ... қуып ... пен ... бұғауынан босануға толық мүмкіндік берді» деген
сөздерді жиі ... ... үнді ... ... құру ... өзінің
жасампаздық қызметінде Ганди өзі де мүлде күтпеген қиындықтар мен ... ... ... сұмдық уақиғаларға тап болды. Мәселе ағылшын
империялизмінің ... ... ... емес еді, мәселе үнді халқының
өзінде де болатын. Өйткені, бұл кезеңде ... мен ... ... түшігерлік қанды шайқастар басталып кеткен ... Бұл ... ... адам қаны көп ... ұлттық бірлігі мен
мемлекеттің мүддесі діни-қауымдық фанатизмнің құрбандығына ... ... ... ... қақ ... ... қас екің ... болды. (Үндістан мен Пәкістан).
Индустар қауымы діни фанатизмге ... ... қана ... теңдікке де жауыға қарады. Қалыптасқан касталық жүйе үнді
азаматтарының мемлекеттік заң алдындағы ... ... ал ... ... ... ғана емес, сонымен қатар бүкіл үнді халқының тағдырына
дак өз әсерін тигізді. Қоғамдағы ... ... ... ... белең алды. Тіршілік иесі атаулығы жамандық ... ... ... ... мұсылмандарды көргенде кірпіше жиырылып,
қатыгездік көрсетіп, мүлде басқаша қарым-қатнастар жасады. Брахман ... ... ... ... өкілдеріне өзінің қызын беруден
үзілді-кесілді бас тартты. Діни фанатизм мен касталық дәстүрлер салдарынан
туындаған қоғамдағы ... ... ... ... ... ... «Мен ... мен мұсылмандар арасында болып ... ... ... ... ... ... ... Ұлы тәңірінің көмегін
күтемін» деп жазды.
М. ... ... ... ... үнді – ... ... сақтауға, оны заман ағымындағы тағылық әрекеттерден ... ... ... ... да үнді-будда мәдениетінің күш көрсетуден
бас тарту, рухани тазалықты сақтай білу, табиғатты құрметтеп, аялау ... ... ... ... ... еш ... да өз ... жоймақ
емес, олай болса бұл мәдениеттің басты құндылығы да, мәні де ... ... ... брахманизмнің, буддизм мен индуизмнің діни-өнегелік
құндылықтарының ... ... ... ... ... ... көркем
шығармалардың мазмұны адамзатты қоршаған дүниенің мән-мағынасын шындық
тұрғысынан ... ... ... да, ... да көне ... жазылған әдеби ескерткіштер қатарына жатады. Олардың ... ... ... ... да сай ... ... Неру үнді ... көркемдік мәдениетін Батыс Еуропа өнерімен
өзара салыстыра ... ... ... ... ... ... үнді өнері көркем мәдениеті дінмен және философиямен
тығыз байланысты болып ... Бұл ... ... ... үнді халқының көркемдік мәдениетіне сай келетін діни-философиялық
идеалдарды білмей тұрып, бұл мәдениетті түсініп, бағалау мүмкін емес. Үнді
мәдениетінің қай ... алып ... та, ... діни сарынның бар
екендігін аңғарамыз.
Екіншіден, үнді ... ... ... өте ... болып келеді,
өйткені мәдениеттің бұл саласының басты мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... дхарма
талаптарын түсіндіру болып табылады.
Үшіншіден, поэзиямен, прозамен, драмамен, музыкамен, айналысушы ... ... ... қасиеттерді табиғат әлеміндегі құбылыстармен
салыстырады және адамның табиғатпен, ... ... ... ашып
көрсетуге тырысады.
Төртіншіден, үнді ... ... ... ... қарсы
бағытталған діни парасаттылық ерекше ықпал жасады. Ведалар ... ... ... ... ... ал Будданың мүсін өнері ... ... ... бейнеленуі буддизмнің дамуының тек соңғы
дәуірінде ғана ... ... ... ... ... ... салынды және Элефант үңгірлерінде Брахманның, Вишнаның және
Шиваның тұлғалары сымбатталып жасалды. Ал монғолдардың үстемдігі ... ... ... мұндай дәстүрлерге қатаң тиым салынды. Ислам дініне
қағидаларына сүйенген атақты Бабрдың ұрпақтары құдайларды ... ... ... ... оның ... үнді ... ... салаларында мәдениет
пен өнердің тамаша туындыларыөмірге келді. Солардың бірі – тек қана ... ғана емес ... ... ... ... ... ... да, қасиетті
ескерткіші, аппақ мәрмәр тастардан асқан шеберлікпен жасалған Тәш – Махал
кесенесі.
Көне үнді ... асыл ... бірі – « ... ... Бұл ... туындының басты тақырыбы – құдайға, оның ... оны ... « ...... Ол – ұлы, ол дана. Ол қай
уақытта болса да қасыңнан табылады». – бұл ... ... өн ... ... ... негізгі арқауына айналған. Конфуцийде, Аристотельде, ал
одан кейін Кантта кездесетін « өзің қаламағаныңды басқаға да ... ... ... рет осы ... ... кез – келген адам
біле бермейді.
«Бхагавадгита» - «махабхараттаның» бір бөлімі бұл шағын ... мәні ... ... философиялық толғауларға толы болып келеді. Оның
басты кейіпкерлері – Брахманның жердегі өкілі – Кришна мен ... ... ... ... Кришна Арджунаға былай дейді: «Бұл дүниеде өлім
деген жоқ, өйткені жанның көшуі - өмірді мәңгілік, ал ... ... ... «Рамаяна» поэмасының да үнді-будда мәдениетінде алатын орны
айрықша. Мұнда өзінің сүйген қызы Ситаны құтқару ... Рама ... ... ... ... ... бірге, бұл баға жетпес мәдени
мұрада көне замандағы үнді ... ... ... ... ... ... ... туралы құнды мәліметтер ... ... да ... ... ... тарихшысы Мишле «Рамаяна» поэмасы
туралы былай дейді: «Батысқа қарасам көңілім ... ... ... ... бірі ...... өзі де мені ... тұншығып бара жатқандай әсер аламын, өйткені олардың
идеялары әрі жұтаң, әрі әсерсіз. Ал ұлы Азия мен дана ... ... Онда ... ... менің сүйікті поэмам жатыр. Бұл әдеби
туынды – кең байтақ Үнді ... ... ... ... және ... поэмалары үнді
халқының даналық энциклопедиясы болып саналады. Бұл ... ...... адам өміріне тікелей қатысты даналық ... ... ... ... және т.б. толы ... Бұл ... ... болу үшін көне афоризмдерінен бірнеше үзінділер
келтірейік: «Адам сәні – ... ... сәні – ... ... сәні ... батырлық сәні - қайырымдылық». Әйелдердің мың кемшілігі және үш
адамгершілік қасиеті бар: олар – шаңырықты ... ... ... ... ... о дүниелік болу.
Үндінің көркемдік мәдениетінде махаббат мәселесі мен әйелдер
табиғатына ... орын ... ... ... ... ... – мысқылдау сарыны айқын аңғарылады.
Махаббат құдайы Кама мен оның әйелі Рати үнді ... ... ... ... бөленген. Карма өмірдің қызығын қызықтауға
тыйым салмайды. Тіпті ... өнер ... әрі ... әрі ... ... куртизанкалармен көңіл көтеруді күнә деп санамайды.
Әрине, үнді-будда дінінің білімге үлкен құрметпен қарағандығын ешкім
де жоққа шығара ... Көне үнді ... ... ... мен ... ... Мысалы, «Адамның ең қасиетті игілігі – ғылым мен ... ... баға да ... және олар еш уақытта да сарқылмайды», «Билік
пен білімділікті салыстыруға болмайды», «Патшаны өз елінде ғана ... ... ... де құрметке ие», «Білімсіз адам малмен тең» және т.б.

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Үнді – будда мәдениеті туралы сипаттама6 бет
Түрік қағанаттарындағы мемлекеттілікті нығайту үшін күрес24 бет
Адам болмысының қайталанбас ерекшелігі9 бет
Адастырушы діни ағымдар8 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру13 бет
Ежелгі Үнді діні23 бет
Ежелгі Үнді және Қытай философиясы туралы6 бет
Ежелгі үнді философиясы11 бет
Ежелгі үнді философиясы. Жайнизм және буддизм9 бет
Оңтүстік-Шығыс Азия7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь