Кәсіпкерлік капитал

1.1. Кәсіпкерліктің қалыптасуы.
Капитал (ағылшынша-бас мүлік, бас сома, латынша-ең басты)-экономикалық ғылымның ең маңызды категорияларының бірі, нарықтық шаруашылықтың қажетті элементі.
Тауар өндірісі пайда болып қалыптасқаннан бері, капитал мынадай тарихи формалар алған: сауда капиталы (көпес капиталы түрінде),-тарихи капиталдың ең көне еркін формасы, өсімқорлық, осыдан кейін-өнеркәсіптік.
Капиталдың формалары толығырақ А.Смит пен Д.Рикардоның еңбектерінде зерттелген.
Капиталдың формаларымен экономикалық мектептердің қосарласып дамуы бұл категорияны тұңғыш зерттеушілердің-меркантилистер және физиократтар оған сыңаржақты қарауының себебі болды.
Капитал категориясына ең толық, жан-жақты зерттеуді өзінің «Капитал» (1867 ж.) деп аталған еңбегінде К.Маркс жүргізген. Капиталдың қызмет етуінің нақты формаларын зерттеумен қатар, ол оның мәнән, мазмұнын айқындап көрсетеді. К.Маркс капиталды зат деп қоймай, ол оны қозғалыс деп тұжырымдады. «Капитал» экономикалық ғылымның тарихында капиталды капиталистер мен жалдамалы жұмысшылар арасындағы ерекше белгілі тарихи қоғамдық қатынастар деп көрсетті. Осымен қатар Маркс капиталдың заттық түрі болады деп көрсетті-станок, машина, шикізат, т.б. түрінде.
Экономикалық теорияның классиктері капиталдың алғашқы қорлануын, капитализмнің қалыптасуының бастапқы кезеңі деп тұжырымдады.
Капиталдың алғашқы қорлануы өзіндік еңбекке негізделген индивидуалдық жеке меншікті жою процесі, жұмысшыларды өз еңбегінің шарттарына меншіктен шеттету процесі, жұмысшыларды өз еңбегінің шарттарына меншіктен шеттету процесі. Ол бір жақтан, тікелей өндірушілердің тек қана жұмыскерге-идеалдық жұмыскерге, екіншіден, қоғамдық құрал-жабдықтар мен өмір сүруге қажет құралдардың капиталға алмасуы болып табылады.
Бұл жағдай Екропада 16-18 ғасырларда орын алды. Сол замандағы кәсіпкерліктің барлық нысанының жандана дамуы, белгілі экономикалық және әлеуметтік шарттарды, жағдайларды талап етті. Міне, капиталдың алғашқы қорлануы кәсіпкерліктің әлеуметтік-экономикалық базасының қалыптасу шарттарын өмірге әкелді. Бұл пайда бола бастаған буржуазия табының барлық кәсіпкерлік қабілеттеріне жол ашты.
Біріншіден, еңбек «бостандық алып», жалдама жұмыскерлер табы қалыптаса бастады. Ал еңбек шарттары мен өмір сүруге қажет игіліктерден шеттелген, тек өздерінің жұмыс күшін сатып қана күнін көретін адамдардың көбеюі-бұл капиталистік өндірістің дамуының өте маңызды шарты болады.
Капиталдың алғашқы қорлануының экономикалық негізін шаруалар мен қолөнершілердің жаппай экспроприациялануы құрайды. Тауарлық-ақша қатынастарының дамуы, ұсақ өндірушілердің іріктеліп жіктеле беруін күшейте түсті, ұсақ қолөнершілер мен шаруалар ыдырай бастады. 16-18 ғасырларда батыс Еуропада мемлекет бірнеше заң қабылдау арқылы жұмысшы табының қалыптасуына елеулі ықпал етті. Бұл заңдар тарихқа «экспроприацияланғандарға қарсы қанды заңдар» атымен кірді. Өйткені бұл заңдар экспроприацияланған өндірушілерді жалданып жұмыс істеуге зорлықпен көндіруді көздеді және оларды капиталистік еңбек тәртібіне бағындырды.
Екіншіден, елдің ішкі жағында экономикалық бостандыққа ие болған жерлер пайда болды және шетелдерден территорияларды басып алып,
        
        Кәсіпкерлік капитал
1.1. Кәсіпкерліктің қалыптасуы.
Капитал (ағылшынша-бас мүлік, бас сома, латынша-ең басты)-экономикалық
ғылымның ең маңызды категорияларының бірі, нарықтық ... ... ... ... ... ... ... капитал мынадай
тарихи формалар алған: ... ... ... ... түрінде),-тарихи
капиталдың ең көне еркін формасы, өсімқорлық, осыдан кейін-өнеркәсіптік.
Капиталдың формалары толығырақ А.Смит пен Д.Рикардоның еңбектерінде
зерттелген.
Капиталдың формаларымен ... ... ... ... ... тұңғыш зерттеушілердің-меркантилистер және физиократтар
оған сыңаржақты ... ... ... ... ең ... жан-жақты зерттеуді өзінің «Капитал»
(1867 ж.) деп ... ... ... ... ... қызмет
етуінің нақты формаларын зерттеумен қатар, ол оның ... ... ... К.Маркс капиталды зат деп қоймай, ол оны ... ... ... ... ... тарихында капиталды
капиталистер мен жалдамалы ... ... ... ... ... қатынастар деп көрсетті. Осымен қатар Маркс капиталдың заттық түрі
болады деп көрсетті-станок, машина, шикізат, т.б. түрінде.
Экономикалық теорияның ... ... ... ... ... ... ... деп тұжырымдады.
Капиталдың алғашқы ... ... ... негізделген
индивидуалдық жеке меншікті жою ... ... өз ... ... ... ... жұмысшыларды өз еңбегінің шарттарына
меншіктен шеттету процесі. Ол бір жақтан, тікелей өндірушілердің тек ... ... ... ... ... ... ... қажет құралдардың капиталға алмасуы болып табылады.
Бұл жағдай Екропада 16-18 ғасырларда орын ... Сол ... ... ... ... ... белгілі экономикалық және
әлеуметтік шарттарды, жағдайларды талап етті. Міне, капиталдың ... ... ... базасының қалыптасу
шарттарын өмірге әкелді. Бұл пайда бола бастаған буржуазия табының барлық
кәсіпкерлік қабілеттеріне жол ... ... ... ... ... ... табы
қалыптаса бастады. Ал еңбек шарттары мен өмір ... ... ... тек ... ... күшін сатып қана күнін көретін адамдардың
көбеюі-бұл ... ... ... өте ... ... болады.
Капиталдың алғашқы қорлануының экономикалық негізін шаруалар мен
қолөнершілердің ... ... ... ... ... ұсақ ... іріктеліп жіктеле беруін күшейте
түсті, ұсақ қолөнершілер мен ... ... ... 16-18 ... Еуропада мемлекет бірнеше заң қабылдау арқылы жұмысшы ... ... ... ... Бұл заңдар ... ... ... ... ... ... ... бұл
заңдар экспроприацияланған өндірушілерді жалданып жұмыс істеуге ... ... және ... ... еңбек тәртібіне бағындырды.
Екіншіден, елдің ішкі жағында экономикалық бостандыққа ие болған
жерлер пайда болды және ... ... ... ... оларды
отарға айналдыру кең өріс алды. Бұған Англияның тарихи классикалық мысал
бола алады-бұнда ... ... ... ... алып, «қоршап тастау»
әдісін жүргізді, осымен қатар отарлардан жерді тікелей тартып алу кең өріс
алды.
Үшіншіден, ... ... ... ... ... Осымен бірге ақша түрінде, өндірістік құрал-
жабдықтар түрінде қорлану жүріп отырды.
Өнеркәсіптік буржуазияның қалыптасуының алғашқы қадамдары, ... ... ... ... дами ... Бөлініп,
кәсіпкер бейнесін алған, аса бай цех шеберлері және саудагерлер-сатып
алушылар, ... ұсақ ... ... ... пайдалануды
кеңейтті. Бірақ бүкіл әлемдік нарықтың дамуы, капиталды қорландыру қарқынын
жоғарылатуды талап ... Осы ... ... ... үшін ... үкімет
аппараты кең пайдаланылды.
Капиталдың алғашқы қорлануын тездету, отарлық ... мен ... ... ... ... тонау, мемлекет қарызы мен салық жинаудың ... ... ... ... жою үшін ... ақша ... иелері арасында
ірі сомаға заём орналыстыратын болды. Бұл мемлекетке қарыз беруші бейнесін
алған буржуазияға, үкіметтің ... ... ... ... проценттерді иелеуіне мүмкіндік берді. Мемлекет несиенің дамуы
құнды қағаздардың, биржалық ойындардың дамуын жандандырды.
Капиталдың алғашқы қорлануының ... ... ... ... қызмет етті. Сыртқы сауда саясаты импорттық баж салығының ... ... ... Бұл ... елдерден келетін тауарларға шек қоюға және
өнеркәсіп ... осы ... ... шығарғаны үшін сыйлық төлеуге жол
ашты. ... ... ... ... ... ... тікелей тыйым
салынды; жаңа өндіріс ашқан кәсіпкерлерге алғашқы капитал тікелей қазынадан
ірі ақшалық субсидия нысанында ... ... ... қорлануын дайындап дүниеге әкелген өндіргіш
күштердің дамуы, тауар-ақша қатынастарының өсуі және ... кең ... ... ... болды.
Әр елдердегі капиталдың алғашқы қорлануының негізгі заңдылықтарының
баршасына тән ортақ белгілерінің болуы, оның осы ... ... ... ... ... ... шығармайды.
Бүгінгі біздің елдің басындағы өтпелі кезеңді кейбіреулер капиталдың
алғашқы қорлану ... ... ... бұл ... ... ... ... Қазақстан директивтік баға белгіленуіне және
ресурстардың ... ... ... әміршіл-әкімшіл жүйеден,
реттеудің нарықтық әдістеріне көшу ... ... ... осы ... ... ... ... дәстүрлі ұғым бойынша, негізгі
айырмашылықты белгілейді.
Бұларға ортақ ... ол жеке ... ... жаңа ... ... табының қалыптасуы. Бұның ішкі және ... ... ... ... ... жатады. Ол мемлекеттік меншікті келесі
әдістер арқылы бөлуге мүмкіндік береді:
• өнеркәсіптің ауыр ... ... ... ... және ... ... ... пайдасына сәйкес қайта бөлу;
• капиталды қызметтер мен сауда сферасында шоғырландыру;
• жерді және табиғи ресурстарды ... ... және ... да
қуат сақтаушылардың «өз еркімен» өзіне қаратып алуы;
• таңдаулы (элитикалық) кәсіпорындарға және оның ... ... ... үшін олар ... өнімнің бір бөлігіне жарлық
ету беру;
• сыртқы сауданы ырықтандыру ... ... ... пайданы
шетелдермен сауда жасайтын фирмалардың алуы;
• «челнок» импортынан түскен табысты алу;
• мемлекеттің кейбір мекемелерге елімізге шеттен ... ... ... ... үшін ... ... жеңілдіктерді беруі;
• коррупция, рэкет, көлеңке экономика және т.б..
Сыртқы қайнар көздеріне шетелдерден келіп жатқан несиелер жатады.
Капиталдың алашқы қорлануының маңызы мынада: осы ... ... үшін ... ... ... ... жол ... Бұлар тауар
формасын алады және өздерінің кәсәпкерлік ... ... ... ... ... ... және оның ... экономикалық қатынастардың дамуы капитал категориясын
әрі қарай зерттеуді талап етті: жаңа ... мен ... ... ... ... ... ... капиталға берілетін екі негізгі
анықтаманы ... ... ... ... ... ... ... деген ақша сомасы («монетарлық»). Екі
жақ та капитал шаруашылықта пайда табу үшін қолданылады дейді.
Осымен қатар ... ... ... ... бар. ... мен ... алушылардың арақатынастарының объектісіне байланысты,
осы түсінікке анықтаманың екі варианты болуы ықтимал.
Бірінші вариант. Өндіріс факторлары нарығында ... деп ... ... ... ... ... станоктар, машиналар,
ғимараттар, т.б. Бұл ... ... ... ... ... бір ... болып табылады. Бұның схемасы мынадай (1.1-сурет):
1.1-сурет.
Капиталдар нарығының негізгі субъектілеріне бизнес ... ... ... ... ... ... сұраныс-бұл өздерінің инвестициялық
жобаларын жүзеге асыруға мүмкіндік ... ... ... капиталға
сұранысы. Көрініс жағынан бұл фирманың инвестициялық жобаларына жұмсайтын
қаржы құралдары болып табылады.
Өндіріс факторлары нарығында ақшалай салым ... ... бар ... ... ... ... ... қолдануға өз
капиталын береді. Бұл үшін олар салынған қаражаттарға процент түрінде табыс
алады.
Физикалық капиталдың ... ... ... ... оның ... берілуне байланысты, төлемдер екі түрге бөлінеді: ... ... ... ... үшін ... және ... (сатып алу-сату бағасы) үшін төлем болып бөлінеді.
Капитал қызметтерін пайдалану құны капиталдың ... ... ... ... ... ... нарығында капитал деп ақша ... ... ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады (1.2-сурет).
|Қарыз капиталдары нарығы ... ... ... ... |
|Қаржы нарығы ... ... ... ... ... деп ақша ... объектісінің қызметін
атқаратын және осы капиталға сұраныс пен ұсыныс қалыптастыратын, ... ... ... ... ... ... ақша нарығына
және капиталдар нарығына бөлінеді. Ақша ... ... бір ... ... операцияларын жүргізумен байланысты болады. Капиталдар нарығы банктің
орта мерзімді және ұзақ мерзімді операцияларына қызмет ... Осы ... ... ... нарыққа (кепілдік қарыз куәлігімен ... және ... ... ... ... ... нарыққа
бөлінеді. Қаржы нарығының субъектілеріне банктер және ... ... ... қор ... ... ... ... және мемлекет институттарының құнды
қағаздары жатады.
Ақша нарығы мен ... ... ... ... ... ... ... табылады. Осылардың әрқайсысының ... яғни ... ... ... ... бағалылықтары болады.
Осыардың бір-бірінен айырмашылықтары бар және олар төмендегі жағдайлармен
байланысты болады:
• статусымен (акция немесе аблигация);
... ... ... ... ... іс-әрекет ету мерзімімен;
• өтімділік дәрежесімен;
• қауіп-қатер сипатымен (банкроттық немесе нарықтық) және қауіп-қатер
дәрежесімен (қатерлі, аз қатерлі, қатерсіз).
Мысалы; ... ... ... ... ... АҚШ федералдық өкіметінің ұзақ мерзімді саясатын қаржыландыруға
тағайындалған казначейлік облигациялар;
• Қаржы жүйесі арқылы әлеуметтік ... ... ... үкіметтің ерекше рұқсатымен эмитентілген (шығарылған)
мемлекеттік мекемелердің құнды ... ... ... ... шығаратын муниципалдық облигациялар;
• Жекеменшіктік фирмалар эмитентеген корпорациялардың акциялары мен
облигациялары.
Капиталдар нарығын ... ... ... деп жиі ... ... салым) деп құрал-жабдықтардың және материалдық
қойманың (запас) ... ... ... ... ... ... жеткізушілері-үй шаруашылықтары, оны ... ... мен ... ... ... көп. ... қаржы жүйесі, коммерциялық банктер, инвестициялық қорлар,
брокерлік кеңселер, т.б. арқылы ... ... Олар үй ... ... ... құралдардың көп сомаларына айналдырады және ... ... ... ... ... Капиталды беру
нысаны әр түрлі болуы мүмкін: тікелей жаңадан ... ... ... ... түрінде немесе заёмдық қарыз, корпорациялардың
облигациясын сатып алу түрінде және фирмаларға тікелей қарыз беру ... ... ... ... үшін ... процент өте маңызды роль
атқарады.
-----------------------
Өндірс факторлары нарығы
Еңбек ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік және кәсіпкерлік капитал42 бет
Кәсіпкерлік капиталдың маңыздылығы және қалыптасу көздері65 бет
Кәсіпкерлік [ дәрістер ]40 бет
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
«Алматы газ тармағы» жшс-нің жарғылық капиталын қалыптастыру мен есебін ұйымдастыру18 бет
«компания капиталының құрылымын оңтайландыру»140 бет
«Қоныс аударушы» дамыған капиталистік елдер5 бет
А.С.Пушкиннің “ Капитан қызы ” повесінің қазақша нұсқалары10 бет
Адам капиталы теориясы – білім роліне деген сапалық жаңа тәсілдің бастамасы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь